کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » تازه‌های کتاب
0.0 (0)
معرفی کتاب‌های کتابخانه ایران‌شناسی مجلس؛
[1398/04/02]

یاران امام به روایت اسناد ساواک: حجت الاسلام والمسلمین علی دوانی  

معرفی از: قاسم تبریزی

 

 یاران امام به روایت اسناد ساواک: حجت‌الاسلام والمسلمین علی دوانی (جلد53)، تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی،1393، 304 صفحه

 

حجت‌الاسلام و المسلمین علی دوانی مورخ، محقق، مترجم، نویسنده معاصر در تاریخ (5 مهر 1308) در «دوان» متولد شد. وی ‌تحصیلاتش را در زادگاه آغاز کرد؛ سپس به نجف‌اشرف و بعد قم رفت و محضر حضرات آیات عظام را درک کرد.‌

 

حجت‌الاسلام دوانی کار تحقیق، ترحمه و تألیف را از همان جوانی آغاز کرد و در مجلات مختلف،‌ مقالاتی در موضوعات تاریخ اسلام، زندگینامه علمای متأخر و معاصر و... می‌نوشت . با انتشار مجله ماهانه درس‌هایی از مکتب اسلام (1336)، عضو هیئت تحریریه این مجله شد و در کنار آن، به کار تدوین کتب تاریخی ـ اعتقادی پرداخت.

 

وی به عنوان یک مورخ ژرف‌اندیش و تاریخدان، مطالعات دقیق از آثار تاریخ‌نگاران چپ، ماسون، غربی و ‌ناسیونالیستی داشت. با توجه به حرکت مراکز شرق‌شناسی، اسلامی‌شناسی و ایران‌شناسی غربی‌ها، دوازده جلد کتاب پیرامون علمای اسلام با عنوان «مفاخر اسلام» نگاشت و در آثاری چون «استاد وحید بهبهانی»، به نقد اخباریگری  و خطر آن اشاره و نقش مرجع تقلید آیت‌الله وحید بهبهانی در تقابل با اخباریگری را نشان داد. در اثر دیگر خود با نام «علامه محمدباقر مجلسی»، به نقش این عالم بزرگ و خدمات ایشان پرداخت. همچنین به بررسی مراجع و علمای معاصر از جمله آیت‌الله العظمی سیدحسین بروجردی و خاندان ایشان روی آورد. در نهضت امام خمینی اولین مورخی بود که اعلامیه‌ها و بیانیه‌های مراجع علیه توطئه حاکمیت پهلوی در حذف قید اسلام و سوگند به قرآن را نشان داد (1341) که از سوی ساواک بلافاصله توقیف و تا پیروزی انقلاب اسلامی جزو آثار ممنوع به شمار می‌رفت.

 

با اوج‌گیری انقلاب اسلامی در سال‌های (1356 – 1357)، حجت‌الاسلام دوانی، یازده جلد کتاب با عنوان «نهضت روحانیون» از نهضت تنباکو تا انقلاب اسلامی تدوین کرد که پس از پیروزی انقلاب انتشار یافت. در سال‌های (1358 – 1385) با حضور در همایش‌ها، تدریس در دانشگاه‌ها، تدوین و تألیف کتب تاریخی، بخشی از نیاز جامعه را پاسخگو بودند. ویژگی‌های دیگر این مورخ برجسته اسلامی:

  1. بینش و نگرش قرآنی
  2. تسلط به تاریخ اسلام و سیره و سنن ائمه اطهار (ع)
  3. شناخت سیر حرکت مورخان و محققان اسلامی طی چهارده قرن
  4. شناخت جریان‌های الحادی، التقاطی ، غربگرایی، غربزدگی در عرصه تاریخ‌نگاری
  5. صداقت، عدالت، انصاف در قضاوت پیرامون شخصیت‌ها، وقایع، جریان‌ها

 

در گزارش‌های ساواک، در مورد ارتباطات، منبر، مجالس و حرکت ایشان، موارد زیر آمده است.

 

ساواک در پرونده کلاسه پیرامون ایشان، به ویژگی‌ها و نکات خاصی اشاره می‌کند که حاکی از قوت، و نقش آفرینی این روحانی ژرف‌اندیش و تأثیرگذار می‌باشد که به چند نکته اشاره می‌شود:

 21/8/41 روحانیون قم به منظور تحریک و تهیه طومار و تلگراف به شهرستان اعزام می‌کردند. (ص 2)

12/10/41 علی دوانی یکی از طلاب حوزه علمیه قم عضو هیئت تحریریه مجله دینی درس‌هائی از مکتب اسلام کتابی تحت عنوان «چهل روز مبارزه روحانیت» در 200 صفحه چاپ کرده که به پیوست تقدیم می‌گردد. (ص 5)

11/11/41 طبق اطلاع، شیخ علی دوانی روز پنجشنبه به مقصد کویت عزیمت نموده، مقرر فرمائید در مرز از خروج او جلوگیری نمایند. (پاکروان ص 8)

20/11/41 برابر گزارش 4/11/41 شخصی به نام شیخ علی دوانی به اتفاق آقای شیخ ناصر مکارم شیرازی با قطار خرمشهر وارد و بلافاصله به کویت عزیمت نموده. (سرتیپ محمدعلی افضلی ص 9)

1342 به فرموده تیمسار سپهبد نصیری، ریاست وقت شهربانی، 17 نفر واعظی که در نظر داشته‌اند، در ایام سوگواری به شیخ نشین‌های خلیج‌فارس عزیمت و علیه دولت مطالبی بیان کنند جلوگیری به عمل آمده (ص 13)

    بازدید:223
    یادداشت ها
    Parameter:304372!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار