کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » اسناد ملی و بین المللی
0.0 (0)
مرکز اسناد کتابخانه مجلس؛
[1397/10/30]

گزارشی از اسناد اتحادیه بین‌المجالس کتابخانه مجلس  

(تهیه و تنظیم: شقایق غنیان، کارشناس اشاعه و اطلاع‌رسانی اسناد کتابخانه مجلس)

 

حقوق بشردوستانه بین‌المللی، راهنمایی برای اعضای پارلمان‌ها

(دستنامه شماره 25)، ناشر: اتحادیۀ بین‌المجالس (IPU)، 2018

 

این راهنما نتیجۀ همکاری میان اتحادیۀ بین‌المجالس و کمیتۀ بین‌المللی صلیب سرخ (ICRC) است. همچنین اعضای پارلمانی در کمیتۀ اتحادیه که ارتقای توجه به حقوق بشردوستانه بین‌المللی را مد نظرشان بوده، در تهیه این مجموعه نقش مهمی ایفا کرده‌اند. این راهنما، جایگزین نسخۀ سال 1999 گردیده است. اگر چه ساختار این کتاب نسبت به نسخۀ قبلی آن چندان تفاوتی ندارد، محتوا به طور کامل بازنگری و روزآمد شده و جدیدترین مباحث حقوق بشردوستانۀ بین‌المللی در آن گنجانده شده است.

 

در جهانی که هر روز پیچیده‌تر می‌شود، درگیری‌ها نه تنها گسترش بیشتری یافته و احتمال کشیده شدن آنها به ورای مرزهای ملی وجود دارد، اشکال غیرمتعارفی از خشونت نیز به نمایش گذاشته می‌شوند. با تغییر چهره و عملیات جنگی، لزوم توجه و حفظ شهروندان غیرنظامی بیش از هر زمان دیگر جدی و ضروری است.

 

متن اصلی کنوانسیون ژنو که بیش از 150 سال پیش به تصویب رسید، گامی بلند در جهت حفاظت از رزمندگان بیمار و مجروح بود. از آن زمان، حقوق بشردوستانۀ بین‌المللی رشد بسیاری کرده است و معاهدات و پروتکل‌های متعددی را با هدف ایجاد مقررات برای راهبری جنگ‌ها و محدود کردن تاثیرات آنها در بر می‌گیرد.

 

متأسفانه درگیری‌های مسلّحانه با رنج‌های وحشتناک بشری همراه است که در اغلب موارد، نقض حقوق بشردوستانۀ بین‌المللی را شامل می‌شوند که نه تنها نظامیان، بلکه شهروندان غیر نظامی را به شدت مورد آسیب قرار می‌دهند. در بسیاری از موارد، غیرنظامیان به صورت ویژه هدف و موضوع قساوت‌ها و بی‌رحمی‌های وحشتناک قرار می‌گیرند.

 

اما توانایی و ابزارهای جلوگیری از چنین فجایعی وجود دارند. کنوانسیون ژنو و پروتکل‌های متمّم آن، مکانیزم‌هایی مؤثری هستند که برای حفاظت از افراد غیر نظامی یا افرادی که دیگر در جنگ مشارکت ندارند، تهیه شده‌اند. در جهانی که به طرز خطرناکی عدم توجه به حقوق بشر در حال رشد است، اهمیت این قوانین بیش از هر زمان دیگری آشکار می‌شود.

 

با وجود آنکه تمام کشورها کنوانسیون ژنو سال 1949 را تأیید و امضا کرده‌اند، بسیاری هنوز پروتکل‌‌های متمم 1977 و دیگر قوانین بین‌المللی بشر دوستانه را مورد تصویب قرار نداده‌اند که این امر گامی مقدماتی و مهم برای اطمنیان از حمایت افرادی است که موضوع این قوانین هستند.

 

پارلمان‌ها نقشی کلیدی در تحقق این گام لازم‌الاجرای نخستین و نیز گام‌های مورد نیاز بعدی برای اعمال مؤثر این قوانین ایفا می‌کنند. لازم است مقررات حقوق بشردوستانۀ بین‌المللی در قالب قوانین و مقررات ملی هر کشور درآید. اجرای ملی معاهدات بشردوستانه برای دستیابی به سطح بالاتری از ارتباط و پیوند، حائز اهمیت بسیار است.

 

اما قانون‌گذاری به تنهایی کافی نیست. پارلمان‌ها باید در راستای وظایف نظارتی خود اطمینان حاصل کنند که قوای نظامی و امنیتی به خوبی از دانش و آموزش کافی در رابطه با حقوق بشر بین‌المللی برخوردار باشند. همچنین نمایندگان پارلمان در جایگاه راهبری و حمایتی خود می‌توانند در افزایش آگاهی عمومی دربارۀ حقوق بشردوستانۀ بین‌المللی نقش داشته باشند. اگر مفاهیم پایۀ حقوق بشردوستانه در زمان صلح به خوبی ادراک شوند، احتمال تحقق آنها در زمان نزاع و درگیری بیشتر خواهد بود.

 

این کتاب راهنما یکی از آخرین دستاوردهای حاصل از سال‌ها تلاش و مشارکت بین اتحادیه بین‌المجالس و کمیتۀ بین‌المللی صلیب سرخ است که برای آشنایی بیشتر نمایندگان پارلمانی با اصول کلی کنوانسیون ژنو و پروتکل‌های متمم و راهنمایی ایشان در جهت اجرای این قوانین در کشورهای خودشان تهیه شده است. این کتاب حاوی اطلاعات گام به گام دربارۀ اقداماتی است که کشورهای عضو کنوانسیون ژنو باید برای انجام وظایف خود در قبال احترام و حفظ احترام به حقوق بشردوستانۀ بین‌المللی اتخاذ کنند.

 

همچنین این راهنما به نمایندگان پارلمانی در کشورهایی که هنوز معاهدات حقوق بشردوستانۀ بین‌المللی را نپذیرفته‌اند، کمک می‌کند تا رهبران حکومت‌های خود را نسبت به نیاز روشن به حفظ حقوق غیرنظامیان در درگیری‌ها  و پاسخگو نمودن جنایتکاران جنگی برای اقداماتشان، مجاب کنند.

 

قربانیان جنگ در سراسر جهان هر روز یادآور این واقعیت هستند که مسئولیت حفظ افراد آسیب‌پذیر و پایان دادن به رنج‌های انسانی یک وظیفۀ جمعی است. قدرت پارلمان‌های جهان برای ایجاد تغییرات جهانی موثر از طریق اقدامات ملی در این میان بسیار قابل توجه است و این کتاب راهنما با هدف کمک به پارلمان‌ها برای به اجرا گذاشتن این قدرت طراحی شده است.

 

 

متن کامل این کتاب راهنما به پیوست، قابل مطالعه است.

 

    بازدید:303
    یادداشت ها
    Parameter:303630!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار