کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » خواندنی‌ها » رویدادها
2.0 (1)
مرکز تحقیقات فارسی، دانشگاه اسلامی علیگر هند برگزاری می‌کند؛
[1397/09/20]

همایش بین‌المللی شکوفایی ادبیات فارسی در قرن 15 و نیمۀ اول قرن 16 میلادی  

 

یکی از برنامه های محوری مرکز تحقیقات فارسی، برگزاری همایش‌های بین‌المللی در  موضوعات مهم زبان و ادبیات فارسی است که با حضور شخصیت‌های علمی و فرهنگی از کشورهای مختلف جهان از جمله هند و ایران برگزار می‌گردد.

مرکز تحقیقات فارسی در نظر دارد همایش بین‌المللی تحت عنوان «شکوفایی ادبیات فارسی در قرن 15 و نیمۀ اول قرن 16 میلادی» برگزارکند و با نگاهی جدید به بررسی آثار اخلاقی فارسی هند و ایران بپردازد.

 

زمان برگزاری:‌ 21 ـ ‌23    فوریه 2019 م.  برابر با 2 تا 4 اسفند  1397ش.

آخرین مهلت ارسال چکیده: پانزدهم دسامبر 2018 م. برابر  24آذر 1397 ش.

 نشانی ایمیل: directoripramu@gmail.com

 

درباره همایش:

قرن پانزدهم و نیمۀ اول قرن شانزدهم میلادی از لحاظ توسعه و گسترش زبان فارسی دارای اهمیت و ارزش خاصی است. با وجوی که این دوره شاهد تغییرات سریع در سلسله‌های حکمرانان دولتی هند و ایران بود، اما این تغییرات سیاسی با خود تحولات در روند ادبی و فرهنگی آورد، مانند پدید آمدن سبک جدید، ژانرهای مختلف ادبی وغیره. در دورة مذکور از تغلقیان و لودیان گرفته تا روی کار آمدن سلطنت مغول در هند و سلطنت صفویه در ایران و سلطنت مستقل مسلمانان در آسیای مرکزی و افغانستان کارهای بی شمار علمی و ادبی در زبان و ادب فارسی انجام داده شد.

در همین دوره بود که زبان و ادب فارسی در هند پایۀ خود را استوار کرد و در نتیجۀ آن در سراسر هند مرکزهای مستقلی مانند دکن، گجرات، جونپور، بدایون، لکنوتی به‌وجود آمدند. پادشاهان و حکمرانان این مراکز علاقۀ وافر به گسترش زبان و ادب فارسی نشان دادند و از شاعران و مورخان و نویسندگان فارسی‌گوی سرپرستی نمودند. بعد حملۀ تیمور، نقاط دوردست کشور پهناور شاهان دهلی علم استقلال بر افراشتند و بعضی ناحیه‌ها به دست سلسله‌های سلاطین مستقل مسلمان و راجه‌های هندو افتاد، ولی شهرهای حاکم‌نشین این ولایت مستقل همچنان مرکز ادب فارسی باقی مانده و حکمرانان این ولایات به شعر فارسی آن قدر علاقه داشتند که بعضی از شاهان و شاهزادگان و اعیان ولایات هند سعدی و حافظ شیرازی و جامی را به هند دعوت نمودند. در دورة مذکور علما و صوفیه، مورخان و نویسندگان مانند محمد حسینی گیسو دراز، جمالی کنبوه، عبدالقدوس گنگوهی، محمود گاوان، کامران میرزا، جوهر آفتابچی، گلبدن بیگم، عبدالرّحیم خانخانان و غیره با تألیفات و تصنیفات خودشان خدمات شایسته‌ای به زبان و ادب فارسی نمودند. در عهد مذکور صنعت نقّاشی و تصویری نیز با گونه و روش خاصه تکامل یافت، چون در این جاده نیز شاهان و امرای دوره پشتیبانی زیاد ظاهر می‌نمودند.

سکندر لودی به زبان فارسی توجه خاصی داشت و خود به فارسی شعر می‌گفت. وی آگره را به جای دهلی پایتخت خود ساخت و اهالی محلّی را برای آموختن زبان فارسی تشویق کرد. در عهد سکندر، هندوها به خواندن و نوشتن خطّ فارسی که تا این زمان میان ایشان معمول نبود، پرداختند. تحت همین جو و محیط ادبی بود که وزیر دانشمند میان بهوه کتاب مهم طب را از زبان سانسکریت به فارسی ترجمه کرد که به نام طب سکندری یا معدن الشّفای سکندر شاهی مشهور است. لهجات سکندر شاهی یحیی کابلی در فن موسیقی هم از این قبیل است.

در دوران حکومت تیموریان، هرات تبدیل به مرکز علمی، ادبی و هنری شد و تحت حمایت شاهزادگان تیمور بایسنقرمیرزا و سلطان حسین میرزا هنرمندان ایران تحول شگرفی در عرصۀ هنر مانند خطّاطی، تذهیب نسخ خطّی ایجاد کردند. این هنرها با خود بابر به هند آمد. هنگام بازگشت همایون از ایران تعداد زیادی از هنرمندان ایرانی به هند آمدند و تأثیر فرهنگ ایرانی در شبه قاره گسترده‌تر شد. سبک جدید به‌ نام سبک هندی در نثر و نظم فارسی راه یافت. شاه حسین بایقرا، امیر علی‌شیرنوایی، جامی، فغانی وغیره از همین مکتب بودند. از همه مهم‌تر اینکه دوره‌ای بود که برای آینده زمینه‌سازی کرد.

در دورة مزبور، آثاری که توسط عارفان، عالمان و شاعران و نویسندگان به منصۀ شهود آمدند مشتمل بر همۀ اصناف علمی، ادبی و شعری است؛ مانند تاریخ، تذکره، فرهنگ، دیوان شعرا، طب، موسیقی، معماری و غیره که عبارتند از: تاریخ مبارک‌شاهی، مآثر محمود شاهی، تاریخ ناصری، ظفرنامه، حبیب‌السیر، لطائف‌نامۀ فخری، روضۀ‌السلاطین، تذکرة الواقعات، تذکرة الشعرا، تحفۀ سامی، مرآة المعانی، سیر العارفین، بحرالمعانی، لطائف اشرفی، جوامع الکلم و غیره.

هدف سمینار حاضر توسط زمینه‌های زیر نقد و بررسی ادبیات قرن 15 و نیمۀ اول قرن 16 میلادی و سنجش جهت‌های گوناگون و زوایای مختلف ادبیات دورة مزبور است.

 

محورهای همایش:

1. سهم تغلقیان و لودیان در تاریخ‌نویسی، تذکره‌نویسی و مکتوب‌نویسی: تاریخ مبارک‌شاهی، مآثر محمودشاهی، تاریخ ناصری و..

2. تراجم آثار سانسکریت به زبان فارسی: طب سکندر شاهی، لهجات سکندرشاهی و....

3. آثار عرفانی/ شعرا و نویسندگان عارف: جمالی دهلوی، محمد حسینی گیسو دراز، جعفر مکّی، عبدالقدوس گنگوهی و...

4. نقد و بررسی سیرالعارفین، مرآت‌المعانی، بحرالمعانی، جوامع‌الکلم و....

5. مکتب هرات: شکوفای افکار و اندیشه‌های نو، سبک و هنرهای جدید: خطّاطی، سبک شعر، تذهیب نسخ خطی و ..

6. حامیان مکتب هرات و سهم آنان: سلطان حسین بایقرا، امیر علی شیر نوایی، جامی، فغانی، واعظ کاشفی و..

7. بابر: از حیث شاعر و نویسنده و مربی ادب و هنر: توزوک بابری

8. سلطنت مغول: تحول سبک شعر: سبک هندی

9. دورة همایون: رواج و گسترش فرهنگ و ادب ایران در هند: تذکرة الواقعات و ..

10. سهم منطقۀ دکن در پیشرفت ادبیات فارسی: بهمنیان، قطب شاهیان و عادل شاهیان.

11. شعرای ذو لسانین منطقۀ دکن

12. دورة صفویه: ظفرنامه، حبیب السیر، روضۀ الصفا، تحفۀ سامی و ..

13. نظم و نثر دینی و مذهبی: محتشم کاشانی و ..

14. زبان و ادب فارسی در منطقه‌های مختلف هند:: بنگال، بیهار، اوده، و...

    بازدید:893
    یادداشت ها
    Parameter:302501!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار