کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » خواندنی‌ها » آموزه ها و آویزه ها
0.0 (0)
تاریخ ایران در دوره اسلامی
[1399/02/20]

نگاهی اجمالی به کارنامه حکومت آل بویه  

دکتر فریدون شایسته

 

فرزندان بویه ماهیگیر که از سپاهی‌گری در دستگاه ماکان بن کاکی، سردار مردآویج، بانی سلسله آل زیار، به شهرت رسیدند توانستند حکومت آل بویه را تاسیس کنند. علی (عماد‌الدوله)، حسن (رکن‌الدوله) و احمد (معزالدوله)، حکومتی را پی افکندند که 11نفر به مدت 217سال به سلطنت پرداختند. بعد از نام این سه برادر، نام‌آورترین فرد این خاندان، عضدالدوله دیلمی است که آثار وی در فارس و بغداد در منابع تاریخی آمده است. اما خدمات وآثار این حکومت:

1-حفظ معماری ایرانی به ویژه دوره ساسانی (لویی دن برگ درکتاب قلعه پوسکان کازرون ازآن سخن گفته است).

2-انتساب خود به شاهان دوره باستان؛ بهرام پنجم (گور)، پادشاه ساسانی برای پایبندی به کسب مشروعیت ایرانی.

3-ارتقای اهل ذمه (اهل کتاب) به وزارت تنفیذی و کاتب و مشاور:

الف: ابوسعید مسیحی (کاتب اعتمادالدوله).

ب: نصربن هارون مسیحی (وزیر تنفیذی).

پ: ابونصر خواذ شاهی مجوسی (خزانه دار).

ت: ابواسحاق صابی مندایی (کاتب).

4-تاکید آل بویه بر سیاست همگرایی و تسامح مذهبی.

5 -بازتولید اندیشه سیاسی ایرانشهری.

اختصاص سه ویژگی برای شاهی که شاهی را آنان در دوره جدید بنا گذاشتند. (عدالت، خردمندی و رعیت دوستی).

6-حمایت از نشر منابع فقهی و عرفانی مسلمانان.

7-حفظ ونگهداری متون به زبان پهلوی در فارس.

8-حمایت از ادبیات گیلکی و پرورش شعرای گیلک زبان (کمال الدین بندار رازی؛ صاحب چموش‌نامه، مسته مرد (دیواروز)  علی فیروزه).

9-تاسیس شهری به نام فناخسرو توسط عضدالدوله در نیم فرسنگی شیراز که محل تجارت پشم و خز بود و در آن سالی یک بار جشن عمومی گرفته می‌شد. (مقدسی در احسن التقاسیم و یاقوت حموی در معجم البلدان ازآن سخن گفته‌اند.).

10-حفظ امنیت راه تجاری شیراز-نیشابور توسط عضدالدوله.

11-تربیت پیک پیاده (شاطر) توسط معزالدوله (از طلوع تا غروب آفتاب که 180 کیلومتر را طی طریق می‌کردند).

12-حاکمیت اصل حقوقی اصل تناظر(اصل تناظر؛ اصل بی‌طرفی دادرسان در برابر خواهان و خوانده در محاکم دادرسی).

    بازدید:382
    یادداشت ها
    Parameter:305675!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار