کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » خواندنی‌ها » نشریات ایران و جهان
0.0 (0)
مقاله بلند «ابیات فارسى در مجالس تفسیر قرآن در آغاز قرن ششم هجرى در نیشابور» در:
[1398/04/10]

ضمیمه 11 نشریه گزارش میراث منتشر شد  

 

 ضمیمه 11 نشریه گزارش میراث به مقاله‌ای از سیدمحمدحسین حکیم با عنوان «ابیات فارسى در مجالس تفسیر قرآن در آغاز قرن ششم هجرى در نیشابور» اختصاص یافته است.

 
این مقاله بلند پژوهشی به کتاب خلق الانسان، تألیف بیان الحق نیشابوری (د. 521ق)، پرداخته است.
 
در سالیان اخیر تحقیقاتی درباره بیان‌الحق محمود بن ابوالحسن بن حسین نیشابورى غزنوى (د. 521ق) انجام گرفته، اما درباره کتاب خلق الانسان او هنوز آنگونه که بایسته است پژوهشی صورت نپذیرفته است.
 
خلق‌الانسان از جهات مختلف حائز اهمیت است: نقل اقوال فراوان از صوفیه و زهاد که بعضی از آنها در دیگر منابع دیده نشده است؛ ذکر بعضی از حکایات تاریخی مربوط به زمان مؤلف یا روزگار نزدیک به او؛ اطلاعاتی درباره بعضی از هم‌روزگاران مؤلف یا کسانی که در زمانی نزدیک به او می‌زیسته‌اند و بیشترشان را نمی‌شناسیم؛ استشهاد فراوان به اشعار عربی، آنگونه که می‌توان کتاب را، پس از زدودن بخش‌های منثور، یک جنگ شعری موضوعی دانست.

استفاده از منابع مختلف از جمله بعضی از کتاب‌هایی که امروز مفقودند، مانند ترجمه ابن‌مقفع از خدای‌نامه، اخبار ولاة خراسان سلّامی و البحث عن التأویلات ابوزید احمد بن سهل بلخی؛ ذکر 97 بیت فارسی از سروده‌های پیش از سال 521 ق در لابلای متن، که در میان آن‌ها اشعاری از منطقی رازی و قاضی صاعد و احمد بن حسن میمندی وزیر و همچنین 54 بیت از شاهنامه فردوسی دیده می‌شود؛ ذکر دو بیت «لاسَکَوی» که تاکنون نمونه دیگری از آن به دست نیامده است؛ و حفظ چند عبارت و نقل قول فارسی در میان حکایات عربی.
 
در پژوهش سیدمحمدحسین حکیم، که در قالب ضمیمه شماره 11 نشریه گزارش میراث انتشار یافته، وی پس از معرفی کتاب و مؤلف آن، به بررسی ابیات و عبارات فارسی منقول در آن پرداخته است.

    بازدید:91
    یادداشت ها
    Parameter:304406!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار