کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » تازه‌های کتاب
0.0 (0)
معرفی کتاب‌های کتابخانه انقلاب مجلس؛
[1398/03/13]

زندگینامه سیاسی امام خمینی/ محمدحسن رجبی (دوانی)  

معرفی از:‌ قاسم تبریزی

 

«زندگینامه سیاسی امام خمینی»، محمدحسن رجبی (دوانی)، جلد اول، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378، 372 ص

 

محمدحسن رجبی دوانی از تاریخ پژوهان معاصر و دارای آثاری پیرامون تاریخ، اندیشه، مبارزات علما و جریان‌های اسلامی در دو سده واپسین است. انتشار کتاب «علمای مجاهد» در دهه هفتاد، سیری در زندگی عالمان مجاهد در جهان اسلام علیه استبداد و استعمار است. این محقق کتاب زندگینامه سیاسی امام خمینی را هنگامی آغاز نمود که با فقر اسناد مواجه بودیم، ولی به لحاظ تحقیقات و رجوع به منابع متعدد توانست گامی در این عرصه بردارد.

 

 محورهای اصلی کتاب:

  1. انقلاب و اختناق ، سیری در تاریخ معاصر از مشروطه تا کودتای رضاخان، صعود و افول سلطنت، اسلام‌زدائی
  2. دوره اول زندگی امام خمینی (1281 – 1320) کودکی،‌دوران طلبگی – تجربه‌آموزی
  3. فرصتهای از دست رفته، اوضاع سیاسی کشور 1320 – 1332، دوره دوم زندگی امام (1320 – 1340) اهمیت کتاب کشف‌الاسرار، انتقاد از رضاخان و رژیم، طرح ولایت فقیه و حکومت اسلامی، نهضت ملی شدن صنعت نفت
  4. دوره سوم زندگی امام (1340 – 1343) مبارزه آشکار، ماجرای انجمن‌های ایالتی و ولایتی، رفراندوم، فاجعه مدرسه فیضیه، سخنرانی عاشورا و قیام 15 خرداد 1342، واکنش‌ها، از دستگیری تا آزادی مبارزه با کاپیتولاسیون، ویژگی‌های مبارزه امام

 

جلد اول این کتاب تا مبارزه با تصویب لایحه کاپیتولاسیون در مجلس شورای ملی (1343) را در بر می‌گیرد. آقای رجبی خود در این باره می‌گوید: «تدوین زندگینامه سیاسی امام مشکلات زیادی برای پژوهشگران در بردارد که اهم آن گذشته از تحویل و تأویل مواضع علمی به اصول و مبانی نظری معقول و منقول اسلامی، اطلاعات بسیار نایاب و اندک پیرامون زندگی سیاسی امام است.» (ص 10)

 

نویسنده از  کتاب کشف‌الاسرار نیز یاد می‌کند و معتقد است اولین کتاب در نقد حاکمیت پهلوی (1322) است. طرح ولایت فقیه، از دیگر مواردی است که بر اهمیت کتاب کشف‌الاسرار می‌افزاید. زمانی که تمایل آشکار و فعال از جانب روحانیت نسبت به مسائل سیاسی ابراز نمی‌شد و هنوز نهضت ملی و ضداستعماری مردم آغاز نشده بود، امام بر خلاف بسیاری از علما و سیاستمداران قبل و بعد، هم توطئه‌های استعمار علیه اسلام و مسلمانان و روحانیت را برملا کرد و هم سیاست‌های ضداسلامی رضاخان را به باد حمله و انتقاد گرفت. اصولاً رضاخان را نامزد و مجری دستورات استعمار دانست و هیچ‌گونه تفکیک و تمایزی میان آن دو قائل نشد. نمایش امام دعوت بازگشت به هویت اسلامی است که در طول قرن‌ها استبداد سلاطین و غفلت علما و دوری مسلمانان از تعالیم اساسی اسلام، به فراموشی سپرده شده است (172 – 178)

 

 مبارزات امام در دهه 1340 پس از رحلت آیت‌الله العظمی سیدحسین بروجردی، آغاز می‌شود. آقای رجبی با اشاره به تحلیل امام خمینی یادآور می‌شود که: «این‌ها از زمان مرحوم آقای بروجردی این نقشه را داشتند منتها با بودن ایشان می‌دیدند که مضره دارد اگر بخواهند کارهایی را انجام بدهند بعد از این که ایشان تشریف بردند جوار رحمت حق تعالی.»

روند حرکت رژیم در اسلام زدایی و اسلام ستیزی، ‌خاصه اجرای طرح آمریکا زمینه‌ مبارزه و رویارویی مرجعیت، روحانیت، نیروهای اسلامی را با حاکمیت پهلوی پدید آورد. روندی که حمله به مدرسه فیضیه و قتل‌عام طلاب و ایجاد رعب و وحشت توسط کماندوها با طراحی ساواک و اجرای فرمان شاهانه امام روز عاشورا با الهام از فلسفه قیام کربلا در برابر حاکمیت استبدادی و استعماری رژیم ایستاد. ایستادنی به قیمت دستگیری، زندان، تبعید در 15 سال متوالی.

 

آخرین بحث کتاب حاضر، قضیه کاپیتولاسیون و مستعمره شدن ایران توسط آمریکاست. آزادی امام از زندان در فروردین 1343 تا 13 آبان 1343، سخنرانی‌ها، بیانیه‌ها، اعلامیه‌های امام در افشای حرکت استعمار و شدت اختناق و استبداد، افشاگری‌ها در دیدار دانشجویان، طلاب، مردم و پرده برداشتن از اهداف پنهان و آشکار حاکمیت.

 

 امید است استاد رجبی با توجه به انتشار ده‌ها هزار سند و منابع جدید در سال‌های بعد از نگارش این کتاب، موفق به بازنگری کتاب حاضر و نگارش مجلدات بعدی شوند.

    بازدید:295
    یادداشت ها
    Parameter:304240!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار