کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » تازه‌های کتاب
0.0 (0)
معرفی کتاب‌های کتابخانه انقلاب مجلس؛
[1398/01/27]

تاریخ معاصر ایران از دیدگاه امام خمینی (ره)  

معرفی از: قاسم تبریزی

 

تاریخ معاصر ایران، از دیدگاه امام خمینی (‌از سری تبیان)، دفتر بیستم، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ سوم: 1383، 707 صفحه، قطع وزیری

 

کتاب حاضر در سه بخش و چند فصل بر اساس آثار امام خمینی خاصه «صحیفه امام» تدوین یافته، سیری در تاریخ معاصر از جنبش تنباکو تا پیروزی انقلاب اسلامی را دربرمی‌گیرد.

 

بخش اول:

دوره قاجاریه،‌ استعمار در ایران، سلطه استعمار انگلیس، ماهیت حکومت قاجار،‌اشرار و یاغیان داخلی،‌مقایسه حکومت قاجار و پهلوی.

قیام علیه استعمار و استبداد: جنبش تنباکو، قیام علیه سلطه انگلیس، نهضت مشروطیت، نقش زنان در نهضت، جنبش تنباکو، شهادت شیخ فضل‌الله نوری

دوره رضاخان: روی کار آمدن رضاخان، شخصیت رضا خان، کودتای رضاخان،‌ نقش انگلیس در کودتا، تشکیل مجلس مؤسسان، ویژگی‌های حکومت رضاخان.

اختناق و استبداد، انتخابات فرمایشی، سرکوب عشایر، سیاست مذهبی رضاخان، مخالفت با اسلام و شعائر مذهبی، سیاست فرهنگی رضاخان،‌ تغییر لباس، کشف حجاب، باستان‌گرایی.

قیام علیه حکومت رضاخان: مبارزات آیت‌الله مدرس، مقاومت در کشف حجاب، سقوط رضاخان، شکست ارتش در مقابل متفقین، جنگ چهانی و قحطی در ایران.

دوره محمدرضا شاه: روی کار آمدن محمدرضا شاه، نهضت ملی شدن صنعت نفت، مبارزات آیت‌الله سید ابوالقاسم کاشانی، کودتای 28 مرداد.

حکومت محمدرضا شاه: شخصیت محمدرضا شاه، ماهیت حکومت، عملکرد دولت،‌اختناق حزب رستاخیز، جنایت و کشتار، نقش آمریکا، نقش شاه، نقش ابرقدرت‌ها

سیاست فرهنگی شاه: اضمحلال فرهنگ، جشن‌های 2500 ساله، رواج مسلک بهائیت

سیاست مذهبی محمدرضا شاه: تظاهر مذهبی، تبلیغ علیه روحانیت، تبلیغ جدایی دین از سیاست

اوضاع اجتماعی: فساد و اوضاع نابسامان اجتماعی، مهاجرت به شهرها، نتایج خفت‌بار انقلاب سفید، سازمان مجاهدین خلق ایران، گروهک‌های مارکسیستی، حزب توده ایران

سیاست اقتصادی شاه: از بین بردن منافع ملی، وابستگی اقتصادی، غارت اموال ملی، سیاست نظامی شاه، سیاست خارجی شاه، حمایت از اسرائیل

طلوع انقلاب: لایحه انجمن‌های ایالتی ولایتی، عدم استقبال از رفراندوم، حمله به مدرسه فیضیه، قیام 15 خرداد، لایحه کاپیتولاسیون، عدم مشروعیت سلطنت، مخالفت با شاه، اسلام‌خواهی ملت، ویژگی‌های قیام، امام در تبعید، علل مهاجرت و اقامت در پاریس.

سیاست خارجی نظام اسلامی: روابط با امریکا، شوروی، دول عربی و آفریقای جنوبی.

بیان برنامه حکومت آینده، مقابله رژیم با انقلاب، دولت بختیار، جنایات رژیم شاه.

رویدادهای انقلاب: کشتار رژیم در محرم در قم، آذربایجان، اصفهان و شیراز/ شورای انقلاب و دولت موقت/ بازگشت امام/ طراحی کودتا/ یوم‌الله 22 بهمن.

عوامل پیروزی از دیدگاه امام خمینی:

 ایمان به خدا/ امداد الهی/ اطاعت از رهبری/ اسلام‌خواهی/ شهادت‌طلبی/ مجالس عزاداری/ تحول در مردم/ وحدت ملی/ اعتماد به‌نفس/ قیام همگانی/ اتصابات سراسری/ بیداری ارتش/ پرهیز از دنیاطلبی/ بازاریان مسلمان

بدون تردید تاریخ حافظه، سرمایه و ‌میراث گرانبهای هر ملت و جامعه است که در زندگی فردی و اجتماعی، نقش تعیین کننده دارد. به تعبیر دیگر، تاریخ «معلم انسان‌ها» و «بیدارکننده نسل‌های متوالی» است. جامعه‌ای که با تاریخ خود آشنا نباشد، خطاها، اشتباهات و انحرافات را تکرار می‌کند. در نگاه دیگر افراد، سیاستمداران و حکومتگرانی که تاریخ خود را نمی‌دانند، همچون کودکی هستند فاقد حافظه تاریخی و در کشاکش تحولات، دچار خطا و اشتباهات جبران‌ناپذیر می‌شوند.

خصوصاً تاریخ ما در سه سده واپسین، گره به حضور، نفوذ و سلطه استعمار غرب، خاصه انگلیس و آمریکا داشته است. در این مدت زمان، خارجی‌ها مطالعه و همه چیز را بررسی کردند؛ روحیه مردم ما را بررسی کردند و ما را زیر سلطه امریکا و اروپا بردند.

این یک حقیقت است که:

«اگر یک ملتی بخواهد مقاومت کند برای حرف حقی، باید از تاریخ استفاده کند. از تاریخ اسلام استفاده کند و ببیند که در تاریخ اسلام چه گذشته و اینکه گذشته سرمشق است برای ما.»

و هدف از تاریخ، مطالعه تاریخ و آگاهی‌های تاریخی است:

«ما باید از تاریخ عبرت بگیریم؛ آن وقت است که می‌توانیم یک دولت قوی داشته باشیم.»

امام در بیان تاریخ معاصر، ‌عموماً مشاهدات و تجربات خود را بیان می‌کردند و گویی از نزدیک شاهد عینی و حاضر در جمع بودند. هنر زمان‌شناسی، مردم‌شناسی،‌ دشمن‌شناسی، شناخت عوامل عقب نگه‌داشتن ایران، نقش منفی زمامداری،‌ دولت‌مردان، احزاب، گروه‌ها و جمعیت‌ها رایک‌به‌یک می‌شمارند. نقش استعمار و عوامل آن، نحوه ورود، ‌حضور،‌ نفوذ،‌ سلطه و در نهایت کارنامه سیاه استعمار در ایران را مورد تحلیل قرار داده و راه برون رفت از معضل نا آگاهی، عدم بینش سیاسی اجتماعی،‌علل انفعال در برابر دشمن، عوامل شکست نهضت‌ها و قیام‌ها را به مخاطب انتقال می‌دهند.

کتاب حاضر می‌تواند نمای کلی از ایران،‌ قیام نهضت تنباکو تا پیروزی انقلاب اسلامی را با تمام فراز و نشیب‌ها نشان دهد و این یک امکان و منبع موثق برای مورخان و تحلیل‌گران سیاسی تاریخی معاصر است؛‌ همچنین مأخذی برای پژوهشگران تاریخ معاصر و متن درسی جهت بیان سیر تحولات تاریخی در ایران است. امروزه باید در بینش، نگرش و مبانی تاریخ‌نگاری، دقت بیشتری داشته باشیم تا در سراشیب تاریخ‌نگاری مراکز ایران شناسی استعماری غرب، خاصه امریکا و انگلیس نیفتیم، زیرا جریان‌های استعماری به دنبال تحریف تاریخ و تغییر هویت ملّی هستند.

    بازدید:44
    یادداشت ها
    Parameter:304058!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار