کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » ریاست » روابط عمومی
0.0 (0)
سلسله گفتگوهای اختصاصی با کارشناسان و متخصصان کتابخانه مجلس
[1398/11/28]

گفتگو اختصاصی با کارشناس فهرست‌نویسی در بخش سازماندهی نشریات  

 

خانم سرخانی از سال 1388 در بخش فهرست‌نویسی کتابخانه مجلس و در زمینه‌های اسناد و نشریات ادواری مشغول به فهرست‌نویسی بوده است. گفتگوی کوتاهی با او در ارتباط با فهرست‌نویسی نشریات ادواری داشته‌ایم که به قرار زیر است.

 

به عنوان اولین سؤال، شما در فهرست‌نویسی نشریات ادواری از چه سامانه‌ای استفاده می‌کنید؟

اجازه دهید در ابتداء تعریف مختصری از نرم‌افزار پارس آذرخش داشته باشم. سیستم یکپارچه کتابخانه دیجیتال «آذرخش» با پوشش خدمات و سرویس‌های گوناگون در حوزه‌های گردآوری، سازماندهی، پیایندها شامل مجلات، روزنامه‌ها، سالنامه‌ها، یادبودها و خلاصه مذاکرات، اطلاع‌رسانی و پژوهشی به عنوان یک راهکار جامع تحت وب قابل استفاده برای کتابخانه‌ها، مراکز اطلاع‌رسانی و پژوهشی، اسنادی و آرشیوی است. این سیستم فرآیندهای مدیریتی کتابخانه‌های فیزیکی را نیز در کنار خدمات و سرویس‌های کتابخانه دیجیتال پوشش داده و بصورت یکپارچه مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد.

نرم‌افزار کتابخانه دیجیتال پارس‌آذرخش با هدف سازماندهی، ذخیره و بازیابی اطلاعات منابع دیجیتال در سطح کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی توسعه یافته است و طیف کاملی از عملگرهای جستجو، امکان مرور واژه­های جستجو، غنی‌سازی رکوردها با کنترل واژگان و امکان اصلاح جستجوهای اولیه را فراهم می­کند.

 

لطفاً کمی از قواعد کلی فهرستنویسی در بخش خودتان بگویید.

فهرستنویسی فعالیتی است برای تحلیل و آماده‌سازی اطلاعات منابع در قالبی استاندارد و سپس ارائه آن اطلاعات در منابع پایگاه‌های اطلاعاتی این بخش شامل ذخیره اطلاعات مدارک کتابی و غیرکتابی در پایگاه کتابشناسی از طریق کاربرگه تعریف شده براساس نوع مدرک، مطابق استاندارد مارک ایران(یونی مارک) است. همچنین امکان ویرایش و حذف اطلاعات و الحاق فایل به مدارک نیز وجود دارد.

  • ایجاد یک محیط جهت ایجاد، نمایش، اصلاح و حذف اطلاعات.
  • ذخیره‌سازی انواع مدارک(شامل منابع کتابی و غیر‌کتابی) به خط و زبان‌های مختلف و بر اساس استاندارد مارک ایران در پایگاه کتابشناسی.
  • ایجاد، ویرایش، حذف و نمایش اطلاعات براساس سطوح دسترسی.
  • کپی از رکورد‌ها موجود.
  • اعلام تکراری بودن مدارک براساس عنوان و نویسنده هنگام ورود و ویرایش اطلاعات کتابشناختی.
  • کنترل صحت اطلاعات فیلدها براساس استاندارد مارک.
  • شرایط دسترسی مراجعان(دسترس‌پذیری، امانت‌دهی).
  • جستجوی اطلاعات شامل:
  • ذخیره تاریخ ایجاد و ویرایش، نام ایجاد کننده اطلاعات.
  • ثبت تاریخچه بیست ویرایش آخر هر رکورد شامل زمان و کاربر ویرایش‌کننده.

پیاندها دسته ای از منابع اطلاعاتی هستند که به دلیل انتشار مداوم و منظم و تنوع زیاد مورد استقبال هستند. این منابع به طور مسلسل و در فاصله زمانی معین یا غیر‌معین منتشر می‌شوند و قاعدتاً انتشار آنها ادامه می‌یابند.

 

طریقه ثبت و ذخیزه منابع اطلاعاتی برای توصیف یک پیایند در واحد شما چگونه است؟

هر کاربری نیاز به یک نام کاربری(user)و کلیدواژه(password) می‌باشد تا بتواند وارد نرم‌افزار پارس آذرخش شود. این نرم‌افزار دارای 9 بلوک می‌باشد که شامل: عنوان، صاحب امتیاز، مدیر مسئول، وضعیت نشر، یادداشت ، ویژه‌نامه و .... می‌باشد و فهرستنویسی آن با کتاب متفاوت می‌باشد. عنوان آن تحت ثابت منتشر نمی‌شود، تهیه نمایه و فهرست برای روزنامه‌ها از ابزارهای مهم در زمینه پژوهش و تحقیق هستند. این منابع با توجه به تک نسخه‌ای و یا قدیمی و نفیس بودن مجلات و روزنامه‌ها در معرفی و دستیابی سریع به مقالات به منظور مبادله اطلاعات و نشر پژوهش‌ها نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کنند. تهیه این فهرست علاوه بر کمک به پژوهشگران از آسیب دیدن مطبوعات نیز جلوگیری می کند.

 

در صورت امکان ویژگی‌های انحصاری نرم‌افزار را بصورت مختصر بیان فرمایید.

  • تحت وب بودن کلیه فرآیندهای کتابخانه الکترونیک و دیجیتال.
  • واسط کاربری چند زبانه.
  • ذخیره‌سازی اطلاعات در قالب استاندار مارک ایران.
  • پویایی در طراحی فیلدهای اطلاعاتی، کاربرگه‌های ورود اطلاعات، فرمت‌های نمایش اطلاعات مبتنی بر استاندار مارک ایران.
  • ذخیره فرمول‌های جستجو و امکان ویرایش و بازیابی آن.
  • ذخیره جستجوهای موفق و ناموفق.
  • انواع جستجو شامل ساده، پیشرفته و مرور با ساختار واژه‌ای و عبارتی.

 

تاکنون چند هزار روزنامه و مجله فهرست شده است؟

مجلات فارسی 60 هزار شماره، روزنامه ها 620 هزار شماره، مجلات عربی و لاتین تا حدودی فهرست شده است . البته این آمار را نمی‌توان از طریق نرم افزار بدست آورد. آمار مذکور از طریق شمارش منابع موجود در مخازن بدست آمده است.

    بازدید:258
    یادداشت ها
    Parameter:305489!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار