کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » منابع دیجیتالی » نامه بهارستان
0.0 (0)
[1398/02/29]

معرفی «نامه بهارستان»  

 

کتابخانه مجلس، اولین کتابخانه رسمی کشور با صدو ده سال عمر، علاوه بر دیگر منابع ارزشمند، دری گرانبها در صدف خویش دارد و آن مجموعه ای از نسخ خطی است. مجموعهای که نسخ آن یک به یک با دقت و وسواس انتخاب شده و اغلب نفیس و نادر و بعضاً منحصر به فرد است. وجود چنین مجموعهای، در کنار حضور شادروان استاد عبدالحسین حائری باعث شده بود که این کتابخانه چیزی فراتر از یک کتابخانه پارلمانی باشد و تنها به خدمت رسانی به نمایندگان اکتفا نکند. به طور طبیعی از این کتابخانه انتظار میرفت که منابع ارزشمند خویش را، علاوه بر نمایندگان مجلس، در اختیار مردم و به‌ویژه محققان نیز بگذارد. این امر در اساسنامهای که در سال 1375 برای کتابخانه در مجلس به تصویب رسید، مورد تصریح قانون‌گذار قرارگرفته است. محققان عرصة متون خطی، از جمله فهرست نگاران، مصحّحان و نسخه‌شناسان، در سراسر دنیا، همواره از نسخ نادر و نفیس کتابخانه مجلس گفته و نوشتهاند. به همین جهت، این کتابخانه نیز همچون انگشت شمار کتابخانههای دیگر کشورمان توجه به عرصة نسخ خطی را نیز در دستور کار خویش دارد. فهرستنگاری نسخ موجود و انتشار مجلدات متعدد از آنها، همراهی و حمایت از مصححان این میراث گرانقدر و تلاش و تشویق به احیاء متون کهن و انتشار آثار آنان در کنار برگزاری سمینار مقدماتی نسخ خطی و آئینهای سالانة بزرگداشت حامیان نسخ خطی، برخی از فعالیتهای کتابخانة مجلس بوده است.

 

از سال 1378 مجلهای تخصصی نیز به این تلاشها اضافه شد. نامة بهارستان با جدیت سردبیر فاضل و متعهدش، آقای نادر مطلبی کاشانی و حمایتها و راهنمائیهای دانشی مرد نسخه شناس، فقید شادروان ایرج افشار و یاری و همراهی گروهی از نخبگان از کشورهای مختلف، بهعنوان هیئت مشاوران، درپی انجام خدمتی بزرگ بود. پرداختن به نسخه شناسی که تا آن زمان در جامعة علمی ما اساتید و پژوهشگران زیادی بدان نپرداخته بودند. قلمهای زیادی در این عرصه فعال نبودند. حتی کسان زیادی برای ترجمه مقالات این رشته علاقه و رغبتی نشان نمیدادند و این برای مردمی با سابقه فرهنگی درخشان در طول تاریخ چندهزار ساله با میراثی عظیم و بینظیر یا کم نظیر از نسخهها و متون ارزشمند علمی شایسته نبود. در دانشگاهها با صدها و هزاران رشتة علمی اثری از نسخه شناسی نبود. حتی بسیاری از اهل فرهنگ درک صحیحی از ویژگیهای این رشته و تفاوت آن با کتاب شناسی نداشتند. نامة بهارستان اما با جدیت و امید به دنبال هدفی بلندپروازانه و ظاهراً در آن دوره، دست نیافتنی بود. تولید مقالاتی در این رشته و عمدتاً از قلم دانشمندان و محققان ایرانی تا بدان حد که بتوان ادبیات و مکتوبات لازم را برای رشتة دانشگاهی نسخه شناسی تامین نمود کاری جدی و نفسگیر بود که همه کس را یارای آن نبود. همت بلند سردبیر و حمایت و همراهی امید بخش استادان و محققان کارها را به پیش میبرد و این نهال تازه آرام آرام خود را نشان میداد.

 

نامة بهارستان به سرعت جای خود را در بین اساتید و محققان ایرانی و غیر ایرانی باز کرد و به مجلهای موردتوجه و معتبر، در سطح بینالمللی در زمینة نسخه شناسی تبدیل شد. این تلاش تا شماره 19، همزمان با سالگرد درگذشت شادروان ایرج افشار ادامه یافت. نتایج بسیار سرورآفرین بود. مجموعه ای از مقالات تخصصی، از اساتید شناخته شدة داخل و خارج، که به طور جدی می توانست و توانست ادبیات لازم را برای ایجاد رشتة نسخه شناسی در برخی دانشگاهها فراهم کند. برخی اساتید برجستة غربی میگفتند: ما وقتی شمارة اول را دیدیم بسیار خوشحال شدیم ولی نگران بودیم که ایرانیها نتوانند شمارة دوم را منتشر کنند. و آنگاه که شمارة دوم را دیدیم برای شمارة سوم نگران بودیم و ... .استادی دیگر میگفت در شبه‌قاره نامة بهارستان چون قند پارسی دست به دست میشود.

 

اما در دورهای که با تغییر مدیریت کتابخانه مجلس پیش آمد، نامة بهارستان سرنوشتی متفاوت پیدا کرد. سردبیر جدید اعتقادی به حفظ سمت و سوی مجله و تخصصی بودن مطالب آن نداشت. لذا جهت گیری نامة بهارستان بعضاً از نسخه شناسی به خوشنویسی و نقش مهر و کتیبه شناسی و ... متمایل شد و به عنوان دورة جدید از شمارة 1 تا 4 شماره‌گذاری شد.

 

 از شمارة 24 بار دیگر تداوم راه اصیل و هدف‌دار نامة بهارستان همان است که از آغاز ترسیم شد؛ با همة فراز و فرودهایش. آقای بهروز ایمانی سردبیری شمارة 24 را برعهده داشته است و همة عزیزانی که با ایشان همکاری کرده و در این شماره سهمی دارند، تلاش داشتهاند که مجله را در حد و مرزهای تعریف شدهاش نگاه دارند. سبک و سیاق مجله همان باشد که بود و به همین جهت آن را شمارة 24 نامة بهارستان دانسته و نامیدهاند.

    بازدید:242
    یادداشت ها
    Parameter:304180!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار