کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » خواندنی‌ها » دنیای کتاب
0.0 (0)
روابط فرهنگی ایران و هند
[1398/12/26]

مراثیِ وفاتِ غالب مع قطعاتِ تاریخِ وفاتِ غالب  

 

میرزا اسدالله خان غالب دهلوی (1797-1869) از شاعران مشهور و مقبول شبه قاره است که به دو زبان فارسی و اردو شعر سروده است. با شنیدن خبر درگذشتِ وی روزنامه­ ها و نشریه­ های معاصر، شاعران و شاگردان غالب، تعزیت­ نامه­ هایی به نظم و نثرِ فارسی و اردو نوشتند. آصف ظفر این مرثیه ها و قطعات تاریخی را گردآوری نموده است:

«مراثیِ وفاتِ غالب مع قطعاتِ تاریخِ وفاتِ غالب»- به کوشش: آصف ظفر- ناشر: ایجوکیشنل پَبلشنگ هاوس، دهلی، سال چاپ: 2019.

جناب آصف ظفر از پژوهشگران فارسی در هندوستان است که پیش دکتری فارسی از «دانشگاه بنارس هندو» در سال 2016 دریافت کرده است. موضوعِ پایان نامه وی: «بررسی سهم هَرگوپال تفته در توسعه زبان و ادبیات فارسی»، به راهنماییِ: دکتر قیصر احمد. (این پایان نامه در دست انتشار است)

فهرست کتابِ «مراثیِ وفاتِ غالب مع قطعاتِ تاریخِ وفاتِ غالب»:

- عرضِ گردآورنده

- روزهای پایانیِ زندگانیِ غالب

- بیماری و وفات غالب

- خبر وفات غالب و تعزیت نامه ها

- سنت مرثیه سرایی شخصی و مرثیه های وفات غالب

- منشی هَرگوپال تفته و مرثیه غالب

- ترجیع بند در ماتم میرزا اسدالله خان غالب

- میر مهدی مجروح و مرثیه غالب

- ترجیع بند در وفات مرزا اسدالله خان غالب

- الطاف حسین حالی و مرثیه غالب

- مرثیه جناب مرزا اسدالله خان مرحوم دهلوی متخلص به غالب

- مرزا قربان علی بیگ سالک و مرثیه غالب

- ترجیع بند در نوحه سرایی وفات مرزا اسدالله خان غالب

- سنت تاریخ گویی و تاریخ درگذشت غالب

- میر مهدی مجروح و تاریخ وفات غالب

- منشی هَرگوپال تفته و تاریخ وفات غالب

- مولانا الطاف حسین حالی و قطعه تاریخ وفات غالب

- مرزا سالک و تاریخ وفات غالب

- حبیب ذکاءالله و تاریخ وفات غالب

- بی صیر سکدرآبادی و تاریخ وفات غالب

- منشی جواهر سینگ جوهر و تاریخ وفات غالب

- یوسف علی خان عزیز و تاریخ وفات غالب

- منشی بهاری لال مشتاق و تاریخ وفات غالب

- نشاط اکبرآبادی  و تاریخ وفات غالب

- میان داد خان سیاح و تاریخ وفات غالب

- نساخ و قطعه تاریخ مرگ غالب

- قدر بلگرامی و تاریخ وفات غالب

- حاتم علی مهر و تاریخ وفات غالب

- علایی و تاریخ وفات غالب

- مولوی امو جان ولی و تاریخ وفات غالب

- آگاه دهلوی و تاریخ وفات غالب

- تپش اکبرآبادی و تاریخ وفات غالب

- رفعت بوپالی و تاریخ وفات غالب

- سجاد مرزا و تاریخ وفات غالب

- مظهرالحق و تاریخ وفات غالب

- سید آل محمد مارهَروی و تاریخ وفات غالب

- کرامت علی انصاری پانی پَتی و تاریخ وفات غالب

- احمد حسین طرز و تاریخ وفات غالب

- منشی وزیر سینگ راقم و تاریخ وفات غالب

- منشی فضل حسین برشته و تاریخ وفات غالب

- سحر بَدایونی و تاریخ وفات غالب

- عبدالله شاه بشیر و تاریخ وفات غالب

- شمس الدین شمس و تاریخ وفات غالب

- محمد حسین آزاد و تاریخ وفات غالب

- منیر شُکوه آبادی و تاریخ وفات غالب

- قطعه تاریخ وات غالب از مفتی محمد حسن خان بریلوی

- تاریخ وفات غالب از محمد علی جویا

- قطعه وفات غالب از میر انیس

- تاریخ وفات غالب از حیدر خان مظفر جنگ

- تاریخ وفات غالب از امیرالله تسلیم

 

برخی از قطعات تاریخیِ فارسی در زیر آورده شده است:

قطعه تاریخ وفات غالب از منیر شُکوه آبادی

آن غالب دهلوی کلیمِ دوران

 سلطانِ سخن غلامِ آل یاسین

در نظم و زبانِ فارسی نامیِ دهر

 در نثر به مسندِ افادات مکین

برداشته رَخت ازین سرایِ فانی

یا رب برسانیش به فردوس برین

دنیاست سیاه به دیده اهلِ سخن

در بُرج لحد چو رفت آن مِهر جَبین

تاریخ وفات او چنین گفت منیر 

«آه افصح عصر و حیف ثانی حزین» (1285 هجری)

 

تاریخ وفات غالب از حیدرخان مظفر جنگ

سالِ میلادِ اوست لفظ غریب (1212هجری )

 سالِ فوتش «بمرد غالب آه»  (1285 هجری)

 

تاریخ وفات غالب از محمد علی جویا

غالب چو ازین جهانِ گزران

 شد واصلِ خُلد هر مُلک گفت

تاریخِ وفاتِ او از جویا

 «تاجِ سرِ شاعران» فلک گفت (1286 هجری)

 

قطعه تاریخ وفات غالب از مفتی محمد حسن بریلوی صدرالصدور

غالب که بود پیرِ مغانِ سخن وری

زین دهر چون به دار سلامت گرفت راه

ساغر شکست و میکده شعر شد خراب 

مینا گریست زار که «غالب بمرد آه» (1285 هجری)

 

نگارش: آقای دکتر محمد قمر عالَم، استاد گروه فارسی، دانشگاه اسلامی عَلیگَر، هندوستان.

    بازدید:1851
    یادداشت ها
    Parameter:305554!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار