کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » خواندنی‌ها » نسخ خطی و نسخه شناسی
0.0 (0)
گزارشی از مراسم رونمایی کهن‌ترین اسناد آرشیوی کشور در موزۀ آستان قدس رضوی؛
[1398/02/04]

قدیمی‌ترین نمونه‌های خط سیاقِ کشور، در گنجینۀآستان قدس رضوی  

 

مدرس کتیبه‌شناسی و سندشناسی در دانشگاه‌های تهران، سوربن فرانسه و فیلیپس آلمان در مراسم رونمایی از کهن‌ترین اسناد آرشیوی کشور در موزۀ آستان قدس رضوی، این اسناد را قدیمی‌ترین نمونه‌های واقعی خط سیاق در کشور دانست.


 عمادالدین شیخ‌الحکمایی در مراسم رونمایی از اسناد نویافتۀ آستان قدس رضوی به عنوان کهن‌ترین اسناد آرشیوی کشور، به سخنرانی پرداخت. وی با بیان اینکه تا پیش از این به جز تعداد بسیار محدود در سازمان اسناد ملی و بقعۀ شیخ صفی‌الدین اردبیلی، هیچ سندی از پیش از دوران صفویه به دست نیامده بود، اظهار داشت: همیشه سؤال بود که آستان قدس رضوی با پیشینۀ کُهن چرا اسناد پیش از صفوی در اختیار ندارد اما اکنون مایۀ خوشحالی است که می‌توانیم بگوییم قدیمی‌ترین سند ایران با قدمت دورۀ سلجوقی در آستان قدس رضوی وجود دارد و این اسناد همان اوراق بازیافتی بودند که در سال 1393 از لابه‌لای کتب خطی یافت شده و مورد توجه کارشناسان کتب و نسخ خطی این سازمان قرار گرفته است.

وی با اشاره به اینکه این اسناد، اوراق حساب است، آنها را کهن‌ترین نمونه‌های شکل واقعی خط سیاق در کشور دانست و گفت: خط سیاق پیشینۀ بسیار طولانی در تمدن اسلامی ایرانی دارد و روش حسابداری کهنی است که با شیوۀ عدد‌نویسی و املایی امروز ما متفاوت است و از این جهت اسناد بسیار ارزشمندی است.

کارشناس پژوهشی مؤسسه باستان‌شناسی دانشگاه تهران، در خصوص اسناد قرون هفتم، هشتم و نهمِ رونمایی‌شده در این مراسم نیز گفت: این اسناد از جهات مختلف دارای اهمیت است که تاریخ مشهد یکی از این موارد است. وی ارزش تاریخی، جغرافیای تاریخی، خاندان‌ها، رجال، شیوه‌های نگارش، سیر تحول سندنویسی، تاریخ خط و کاغذ را از نکات درخور توجه این اسناد برشمرد و افزود: کتاب‌های تاریخ‌نگاری عمدتاً به تاریخ بزرگان پرداخته و به سفارش حاکمان نوشته می‌شده و از این رو خیلی قابل اعتماد نیست اما اسناد، اطلاعاتی از جزئیات زندگی مردم را به ما ارائه می‌دهد. وی در خصوص اسناد مبایعه‌نامه، تصریح کرد: مجموعه اسناد راجع به اطلاعات طول و عرضی یک منطقه، همانند قطعات یک پازل عمل می‌کنند که وقتی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند به راحتی بافت یک منطقه و شهر را نشان می‌دهند.

شیخ‌الحکمایی در حاشیۀ این مراسم، در دسترس قرار دادن اسناد را از نکات مهم خواند و بیان کرد: تجربۀ دکتر رسول جعفریان در مدیریت کتابخانۀ مجلس و امکان دسترسی آنلاین به نسخ و اسناد این کتابخانه، رشدی در پژوهش در این حوزه رقم زد و اقدام آستان قدس رضوی نیز در این زمینه می‌تواند بسیار مفید باشد. وی افزود: خوشبختانه آستان قدس رضوی نهادی است که علاوه بر امکانات مالی، مسئولانی دارد که به این امر توجه دارند و در زمینۀ نسخه‌های خطی و اسناد هم نسبت به سال‌های گذشته پیشرفت‌های خوبی داشته و همکاری سازمان نیز با پژوهشگران بیشتر شده است. وی با اشاره به ضرورت دسترسی آنلاین پژوهشگران به اسناد و نسخ این مرکز اظهار داشت: این اقدام حتی در کیفیت پایین به منظور پیشگیری از سوء استفادۀ برخی افراد، می‌تواند زمینه های پژوهش را بیش از پیش به روی محققان باز کند.

گفتنی است در پنجمین سه‌شنبۀ فرهنگی سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی که در محل گنجینۀ قرآن و نفایس این سازمان برگزار شد، از این اسناد رونمایی شد.

منبع: وبگاه سازمان کتابخانه‌ها،‌ موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی

    بازدید:458
    یادداشت ها
    Parameter:304093!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار