کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » خواندنی‌ها » دنیای کتاب
0.0 (0)
معرفی کتاب؛
[1398/04/03]

سنگ نگاره های گلپایگان گذرگاه تاریخ  

 

کتاب «سنگ‌نگاره‌های گلپایگان، گذرگاه تاریخ» حاصل هشت سال پژوهش و مستندنگاری محسن جمالی است که در آن به معرفی آثار شناسایی‌شده در مورد سنگ‌نگاره‌های شهرستان گلپایگان (در قالب 31 منطقه) پرداخته و یافته‌های جدیدی در حوزه باستان‌شناسی، مردم‌شناسی، تاریخ، هنر، خط و صنعت معرفی کرده است. افزون بر معرفی آثار شناسایی‌شده و تحلیل محتوایشان، به‌صورت مختصر به تطبیق آن‌ها با سایر نمونه‌های موجود در ایران و جهان پرداخته است.

 

این کتاب از شش بخش تشکیل شده که بخش نخست به ارائه تعریفی از سنگ‌نگاره یا هنر صخره‌ای اختصاص یافته است.

در بخش دوم چرایی ایجاد چنین نقوشی بررسی شده است و مناطق پژوهش شده در شهرستان گلپایگان معرفی می‌شوند.

بخش سوم به شیوه‌های کنده‌کاری روی صخره‌ها و شاخصه‌های بررسی دوره‌های تاریخی اختصاص یافته است.

در بخش چهارم، در قالب شش زیربخش، «انگیزش هنرنمایی بر روی سنگ»، «سیر طبیعت‌گرایی به اسلوب هندسی»، «تناسب ابعادی نقوش»، «شیوه نمایش شاخ‌های حیوانات»، «شیوه‌های گوناگون نمایش نگاره حیوانات» و «داستان رام کردن حیوانات در زندگی پیش‌ازتاریخ» تحقیق و بررسی‌های متعددی انجام شده است.

یکی از مهم‌ترین بخش‌های کتاب، بخش پنج است که به موضوع نگاره‌ها می‌پردازد و هشت زیربخش با این عناوین دارد: «نقش حالات مختلف نمایش بدن انسان بر روی سنگ‌نگاره‌ها»، «نگاره‌هایی با موضوع حیوانات»، «نقوش گیاهی بر روی سنگ‌نگاره‌ها»، «نمادها»، «پوشاک و کلاه در نمونه‌های انسانی»، «ابزارهای استفاده‌شده در نگاره‌ها»، «خط، سیر دگرگونی و شکوفایی» و «تصاویر جالب و کمیاب بر روی سنگ‌نگاره‌ها».

بخش ششم کتاب مربوط به تصاویر سنگ‌نگاره‌هاست که همگی حاصل هنر خود مولف و پژوهشگر کتاب است. از میان ده‌ها هزار بوم سنگی شامل نقوش صخره‌ای، 770 نمونه عکس رنگی در این کتاب به‌همراه تحلیل محتوا به‌نمایش گذاشته شده است که با ارجاع دقیق به متن اصلی کتاب همراهند.

از جمله مهم‌ترین دستاوردهای این پژوهش معرفی نشانه‌های مربوط به ارابه در ایران باستان، آغاز کشاورزی و نقوش گاوآهن و آراتروم، پوشاک مردم این سرزمین، ابزارهای شکار و جنگ در هزاره‌های کهن، نشانه‌های زیست حیوانات منقرض‌شده و باورهای مردمی در مورد آن‌ها، بررسی نمادهای کهن و کشف خطوط هندسی جدید است که برخی از آن‌ها با خطوط هندسی کتیبه‌های جیرفت و خطوط هندسی ایلامی و برخی از این علائم و نمادها با خطوط باستانی خارج از مرزهای ایران قابل‌تطبیق‌اند. گذشته از آن، کشف بیش از 10 مورد کتیبه به‌خط پهلوی ساسانی از نقاط قوت این پژوهش است. نخستین نشانه‌های استفاده بشر از علم نجوم و آداب و رسوم انسان‌های پیش‌ازتاریخ (در قالب فنجان‌نماها) و... نیز ازجمله داده‌های تازه عرضه‌شده در این کتاب است.

گنجاندن بیش از چهارصد طرح گرافیکی از این نقوش در کتاب بر غنای این اثر پژوهشی افزوده است.

در پایان کتاب نیز فهرستی از 130 منبع علمی به‌زبان فارسی و لاتین آمده که برای تدوین این کار پژوهشی از آن‌ها کمک گرفته شده است.

 

چاپ اول کتاب «سنگ‌نگاره‌های گلپایگان، گذرگاه تاریخ» در شمارگان 1000 نسخه و 430 صفحه در قطع رحلی توسط انتشارات ائمه (قم) در سال 1394 منتشر شده است. در سال 1397 نیز این کتاب به چاپ دوم رسید.

معرفی از:‌ مرکز پژوهش کتابخانه مجلس                                                                                                                                 

    بازدید:209
    یادداشت ها
    Parameter:304380!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار