کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » تازه‌های کتاب
0.0 (0)
تازه‌های کتاب
[1399/12/10]

زندگی اجتماعی مسلمانان در قرن اول و دوم هجری  

 

کتاب زندگی اجتماعی مسلمانان در قرن اول و دوم هجری؛ براساس کتاب "المصنف" عبدارزاق بن همام صنعانی (211 ق) به نگارش نسیمه فلاحی‌­نژاد؛ 294 ص.:؛  انتشارات تهران: نشر علم؛  نوبت اول چاپ 1399؛ قطع وزیری؛ جلد شومیز؛ شمارگان 330 نسخه؛ قیمت 65000 تومان چاپ و روانه بازار گردید.

 

تاریخ اجتماعی قرون اولیه اسلامی،یکی از موضوعاتی است که طی چند دهه گذشته، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. برای این موضوع، می­‌بایست از متونی که فکت­‌های تاریخی بسیار کهن و غنی دارند بهره گرفت تا کارآیی آن در ارائه یک تصویر اجتماعی دقیق، جدی و نیرومند باشد. در این کتاب، تاریخ اجتماعی دو قرن اول، براساس کتابی بسیار مهم با عنوان المصنف از عبدالرزاق بن همام صنعانی (متوفای 211 هجری) دنبال شده است. کتاب المصنف با دقت مطالعه شده و داده های آن در حوزه‌­های مختلف تاریخ اجتماعی به کار رفته است. اثر حاضر، پایان­نامه کارشناسی ارشد تاریخ اسلام از گروه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران است. به‌یقین کتاب «المصنف» منبعی اساسی، منظم و دقیق در حوزه فقه و حدیث است و از آنجا که اثری درخور در حوزه مطالعات تاریخی اجتماعی که بتوان از آن نگاهی به زندگی اجتماعی و روزانه مسلمانان در صدر اسلام داشته، نگاشته نشده است و آگاهی و معلومات از این قرون مهم و اثرگذار در تاریخ اسلام چندان گسترده نیست، بنابراین کتاب «المصنف» با تمام قابلیت‌های آن، اثری مهم در نمایاندن تاریخ اجتماعی صدر اسلام به شمار می‌آید. عبدالرزاق تحت تأثیر فضای علمی، اجتماعی و فرهنگی آن روزگار به تدوین اثر خود پرداخته است؛ از این‌رو مرور روایات و احادیث کتاب نشان می‌دهد که این اثر نه‌تنها منبعی حدیثی است، بلکه تاریخ اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و زندگی اجتماعی و قبایلی آن عصر را نیز به خوبی ترسیم می‌کند.

 مطالب گنجانده شده در کتاب در شش فصل تقسیم‌بندی شده و هر بخش شامل چند موضوع و مبحث است. پس از ارائه پیشینه پژوهش و تعریف مفاهیم زندگی اجتماعی و تاریخ اجتماعی در

فصل اول درآمدی بر شناخت عبدالرزاق صنعانی و کتاب المصنف اختصاص یافته است.

فصل دوم به ساختار جمعیتی جامعه اسلامی اختصاص دارد. در این بخش تلاش شده تا به ترکیب جامعه اسلامی بر اساس دو شاخص «نسب» و «دین» و علل و عوامل این دسته‌بندی‌ها توجه شود و در نهایت تغییراتی که با ورود اسلام در جایگاه برخی از طبقات و گروه‌های اجتماعی پدید آمد، بررسی و مطالعه شود.
فصل سوم با عنوان مراحل شکل‌گیری و ساختار خانواده، به طور ویژه مراحل تشکیل زندگی را از ابتدا به بحث خواستگاری، ازدواج و فرزندآوری و رسوم مربوط به آن را بررسی می­‌کند و سپس به بحث طلاق و مسائل مربوط به آن پرداخته است. در پایان فصل سوم موضوعاتی از قبیل وفات و مرگ و عادات سوگ و مراسم وفات پرداخته شده است.
فصل چهارم درباره مشاغل و مناصب است که هدف از آن معرفی و شناخت انواع گوناگون فعالیت‌هایی بوده که مردم در جزیره‌العرب برای امرار معاش و گذران زندگی خود انجام می‌دادند. در این فصل نیز سعی شده تا با تقسیم مشاغل به کارهای خدماتی، تولیدی و تجاری به معرفی آنها و کسانی که عهده‌دار این مناصب و مشاغل در جامعه بودند، پرداخته شود.
فصل پنجم به شیوه‌های معیشتی یعنی خوراک، پوشاک، مسکن و وسایل زینتی و آرایشی اختصاص یافته و ذیل هر بخش به معرفی نمونه‌های رایج مورد استفاده مردم پرداخته شده است.

فصل ششم به شیوه‌های سرگرمی مرسوم میان مردمان جزیره‌العرب مانند انواع مجالس علمی، مجالس قصه گویی، مجالس شعر و مجالس موسیقی و تحولاتی که پس از اسلام در این مجالس پدید آمده می‌پردازد و در نهایت برخی بازی‌های رایج میان مردم را به تصویر می‌کشد. در پایان نیز

 نتیجه­‌گیری فهرست منابع، مقالات، پایان نامه، منابع الکترونیک آمده است.

کتاب حاضر با شماره بازیابی  600457  در کتابخانه مجلس موجود و قابل دسترسی محققین و پژوهشگران گرامی می­‌باشد

مریم نوری کارشناس روابط عمومی و امور بین‌الملل

 

 

 

 

 

    بازدید:755
    یادداشت ها
    Parameter:306274!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار