کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » خواندنی‌ها » آموزه ها و آویزه ها
1.0 (1)
تاریخ معاصر ایران
[1399/05/11]

رضاشاه پهلوی در دو نگاه  

دکتر فریدون شایسته

 

ایرج میرزا، شاعر پرآوازه دوره معاصر درباره کارنامه دوره سلطنت وی سروده است:

زنده در قبر کنند اهل ادب را لاکن/

قبر فردوسی توسی را آباد کنند/

مبلغی پول بگیرند به این اسم از خلق/

بعد خرج پسر و دخترو دامادکنند/

بس که مال همه خوردند به این عنوانات/

ف که گفتند همه فکر فرحزاد کنند/

این قرمساق، ز مشروطه ‌چنین آدم شد/

جای آن است که رحمت به استبداد کنند/

دل اهل هنر از دست شماها خون شد/

بی‌جهت نیست اگر ناله و فریادکنند

(محمدشمس لنگرودی،۱۳۸۱، تاریخ تحلیلی شعرنو، جلد اول، تهران، نشرمرکز، ص۱۷۶.)

ایران‌شناسان دانشگاه سوربن پاریس در نگاهی به دوره حکومت رضاشاه، می‌نویسند: ایرانیان، از ترس لو رفتن و شکنجه، حتی در محافل خانوادگی از سیاست،گفتگو نمی‌کردند. تنها پاداش سکوت، ثروتمندشدن از خُرده نان‌های پول نفت، مسافرت با تجمل به خارجه با تبدیل ریال به نرخی باصرفه‌تر و فرستادن فرزندان‌شان، به بهترین دانشگاه‌های غرب بود. علاوه بر محیط ترس و ارعابی که بردانشگاه‌ها یا هر محفلی سنگینی می‌کرد که به روحیه انتقاد و مخالفت، شُهره داشت، سانسور بر کلیه وسائل بیان عقیده، حکم‌فرمائی می کرد. دانشجویان خارج از کشور، نیز تحت مراقبت شدید قرار داشتند که گاهی درباره فایده بازگشت به ایران، دچار تردید می‌شدند، چون با بازجویی و بازداشت، آغاز می‌شد.

(ژان پیردیگار، برنارهورکادویان ریشار، ایران درقرن بیستم، ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی، تهران، نشرالبرز، چاپ اول ۱۳۷۷، ص۱۵۹.)

    بازدید:5818
    یادداشت ها
    Parameter:305858!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار