کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » ریاست » روابط عمومی
5.0 (1)
مصاحبه با منوچهر نظری، دبیر گروه مطالعات پارلمانی کتابخانه مجلس؛
[1398/08/01]

تلاش برای تدوین «دانشنامه مجلس و قانون‌گذاری» با کیفیت مطلوب  

 

طرح پژوهشی «دانشنامه مجلس و قانون‌گذاری»،‌ در گروه مطالعات پارلمانی کتابخانه مجلس در دست انجام است. برای اطلاع پژوهشگران و محققان تاریخ، به‌ویژه حوزه مطالعات پارلمانی، وب‌سایت کتابخانه،‌ موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی،‌ مصاحبه‌ای را با آقای منوچهر نظری؛ دبیر گروه مطالعات پارلمانی کتابخانه مجلس انجام داده است. مشروح این مصاحبه در زیر می‌آید:

 

ابتدا بفرمایید طرح دانشنامه مجلس و قانون‌گذاری توسط چه کسی و در چه تاریخی تدوین و ارائه شد؟                   

این طرح در اسفندماه 1396 توسط بنده تدوین و پیشنهاد شد و در 26 فروردین 1397 در دومین جلسه شورای علمی گروه مطالعات پارلمانی به تصویب رسید. پس از آن، طرح مذکور جهت تصمیم‌گیری نهایی تقدیم شورای پژوهشی کتابخانه شد و این شورا با استقبال از این طرح، آن را تصویب کرد. لازم به ذکر است در جلسه شورای پژوهشی کتابخانه، جناب آقای دکتر قبادی ریاست محترم پژوهشگاه علوم انسانی که در آن‌وقت، هم‌زمان ریاست بنیاد دانشنامه‌نگاری ایران را هم برعهده داشت، اظهار علاقه کرد که بنیاد دانشنامه‌نگاری در این دانشنامه با کتابخانه مجلس همکاری نماید،‌ در نتیجه در تاریخ  5 شهریور 1397 قرارداد همکاری با این بنیاد منعقد و مقرر گردید 60 درصد هزینه دانشنامه مجلس و قانون‌گذاری را کتابخانه مجلس و 40 درصد باقیمانده را بنیاد دانشنامه‌نگاری ایران پرداخت نماید.

 

هدف شما از ارائه این طرح چه بود؟

همانطور که می‌دانید تاکنون دانشنامه‌های زیادی در کشور در موضوعات مختلف تدوین و منتشر شده است، اما متأسفانه تاکنون پژوهشی تخصصی، جامع و مستند در خصوص اصطلاحات و واژه‌های مربوط به مجلس و قانون‌‌گذاری تدوین نشده، در صورتی‌که در عمر یکصدوسیزده ساله مجلس در ایران، این نهاد و نماد دموکراسی دارای فراز و فرودهای مختلفی بوده و در طی ادوار مختلف، اصطلاحات، لغات و واژه‌های بسیاری توسط قانون‌گذاران وارد ادبیات قانون‌نویسی کشور شده و امروزه جزء اصطلاحات مرسوم جامعه است. ضمن اینکه  در یک دولت مدرن، حاکمان تابع قانون هستند و حکومت در برابر پارلمان و نهادهای مدنی، پاسخگو است و دولت و همه عناصر جامعه باید بر مبنای مقررات و قوانینی رفتار ‌کنند که سیر بررسی و تصویب آن از مجرای مجلس و پارلمان گذشته است، بنابراین با توجه به اهمیت و نقش مجلس بر همه شئونات جامعه و با توجه به اینکه قانون‌گذاری در برگیرنده طیف وسیعی از موضوعات است، ضرورت دارد که دانشنامه مستقلی در این خصوص تهیه و تدوین گردد، لذا این طرح را به کتابخانه مجلس شورای اسلامی که یکی از رسالت‌ها و وظایف مهم آن تحقیق و پژوهش در امر قانون‌گذاری و تاریخ مجلس است، تقدیم کردم.

 

این دانشنامه به‌طورکلی چه موضوعاتی را دربر می‌گیرد؟

این دانشنامه شامل تاریخ و تشکیلات مجلس و تمام اصطلاحات و لغاتی است که در امر قانون‌گذاری و قانون‌نویسی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 

مخاطبان این دانشنامه چه کسانی هستند؟

مخاطبان دانشنامه، نمایندگان مجلس، دولتمردان، فعالان سیاسی، حقوق‌دانان، دانشجویان، تاریخ‌پژوهان و سایر پژوهشگران به ویژه در عرصه علوم سیاسی و حقوق عمومی هستند.

 

اعضای شورای علمی دانشنامه مجلس و قانون‌گذاری چه کسانی هستند؟

خانم دکتر زهرا پیشگاهی‌فرد دبیر علمی (استاد دانشگاه تهران)؛

آقای دکتر سیدمحمدعلی احمدی ابهری (معاون پژوهشی کتابخانه)

آقای دکتر جواد کاشانی (استاد و رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، حقوقدان و وکیل دادگستری)؛

آقای دکتر صفر بیگ‌زاده (عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، حقوقدان و وکیل دادگستری و کارشناس رسمی چاپ و نشر)

آقای احمدرضا نائینی (مدیرکل تنقیح قوانین مجلس)

آقای دکتر سیدآیت‌الله میرزایی (استاد و عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی)

آقای منوچهر نظری عضو شورای علمی و دستیار دبیر علمی (دبیر گروه مطالعات پارلمانی)

 

چند مدخل برای این دانشنامه پیش‌بینی می‌کنید و دانشنامه در چند جلد و چند صفحه تنظیم می‌شود؟ چند درصد از مقالات تألیفی و چند درصد ترجمه است؟

حدود 500 مدخل و 1000 صفحه در یک جلد در قطع وزیری برای این دانشنامه پیش‌بینی می‌کنم. در خصوص مقالات هم بیش از 90 درصد مقالات تألیفی و بقیه ترجمه است.

 

چه مدتی برای تدوین این دانشنامه پیش‌بینی شده است؟

36 ماه از تاریخ قرارداد 97/6/5

 

اکنون پیشرفت کار در چه مرحله‌ای است؟

تاکنون هفت جلسه شورای علمی و سه جلسه کارگروه تخصصی تشکیل، و در طی این جلسات حدود 380 مدخل برای دانشنامه تصویب شد. همچنین شیوه‌نامه تألیف مقالات و تعداد واژگان مقالات و نوع مداخل از نظر کوتاه، متوسط و بلند بودن تعیین و تصویب شد. اکنون در صدد تهیه بانکی از اسامی متخصصین و اساتید اهل فن برای ارجاع و نگارش مقالات به آنها هستیم. برای این منظور و همچنین تعیین مداخل جدید، مکاتبات و جلساتی با پژوهشگاه شورای نگهبان و مرکز پژوهشهای مجلس انجام دادیم و در صدد برگزاری جلساتی با پژوهشگاه علوم انسانی و دانشکده‌های تاریخ، حقوق و علوم سیاسی دانشگاه‌های علامه طباطبایی، دانشگاه شهید بهشتی و دانشگاه تهران هستیم تا از همه ظرفیت‌های علمی کشور برای تدوین این دانشنامه بهره ببریم.

 

آیا در مدت مقرر تدوین این دانشنامه به پایان می‌رسد؟

مشکل‌ترین و زمان‌برترین بخش دانشنامه، ارجاع مدخل‌ها به متخصصین زبده و تدوین مقالات است و چون کار بسیار تخصصی است. ما برای نگارش برخی مداخل با مشکل متخصصینی که به امر مجلس و قانون‌گذاری تسلط داشته باشند مواجه هستیم که تلاش می‌کنیم به یاری خدا در زمان مقرر تدوین دانشنامه به اتمام برسد. تا این زمان پیشرفت ما بسیار خوب بوده است و به نظرم در موعد مقرر کار به پایان می‌رسد، اما سیاست شورای علمی دانشنامه و تأکید ریاست محترم کتابخانه مجلس بر این است که به‌هیچ‌وجه کیفیت فدای سرعت نشود و حتی اگر ضرورت ایجاب کرد، زمان تدوین بیشتر شود تا دانشنامه مجلس و قانون‌گذاری با کیفیت مطلوب و کمترین نقص به جامعه علمی کشور ارائه گردد.   

  

    بازدید:335
    یادداشت ها
    Parameter:304987!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار