کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » خواندنی‌ها » آموزه ها و آویزه ها
1.0 (1)
به مناسبت هفته بسیج
[1399/09/05]

خفاجیه به دست رزمندگان آزاد و به نام سوسنگرد باقیماند  

رضا احمدی زمانی

 

هنوز یک سال و اندی از پیروزی انقلاب نگذشته بود که عراق بی‌مقدمه و بی هیچ دلیل و علت  دیپلماسی در تاریخ 29 شهریور 1359 از راه‌های زمینی و هوایی از سمت مرزهای غرب و جنوب به کشور ما حمله کرد. در این حمله ناگهانی، نیروهای بعثی عراق شهرهای مرزی کشور را به شدّت بمباران و زیر آتش توپخانه و خمپاره قرار دادند، که عده زیادی از مردم منطقه به شهادت رسیدند و بقیه نیز آواره دیگر شهرها شدند. در چنین روزی، عمده قوای عراق از محور گیلانغرب و در جنوب نیز از محورهای شلمچه، طلائیه، جزیره مجنون، تنگه چذابه، هویزه و ... به سمت شهرهایی مانند سوسنگرد، بستان، دزفول و آبادان و خرمشهر و دیگر شهرهای مرزی هجوم آورده و جنگی نابرابر بر ایران تحمیل گردید. با این تفکر که انقلاب اسلامی یک سال و نیم بیش ندارد و خواهند توانست آن را شکست دهند و ظرف سه روز بر استان‌های مرزی دست یافته و اسم شهر‌ها را تغییر و در کشور ایران حکومت تعیین کنند.

 

                              صدام در حال سخنرانی بین نیروهای بعثی عراق در اوایل جنگ تحمیلی علیه ایران

 

اما آنچه عراق و دیگر کشورهای جهان را متحیّر ساخت! مقاومت ملت ایران در برابر حمله دشمن بود که بدون آمادگی قبلی با تمام وجود در برابر حمله گسترده صدام ایستادگی و مقاومت قابل وصفی از خود نشان دادند. دفاع و مقاومت در برابر متجاوزین باعث شد، تهاجم و پیشروی دشمن در همان روزهای اول جنگ متوقف شود و خرمشهر پس از 34 روز محاصره و درگیری شدید به اشغال دشمن درآمد.

صدام نقشه عملیاتی خود را از دیگر مناطق ادامه داد و سوسنگرد یکی دیگر از شهرهایی است که در ششم مهرماه 1359 توسط دشمن اشغال شد. این شهر در ۳۱ کیلومتری بستان و ۶۰ کیلومتری شمال غرب اهواز قرار دارد. منطقه‌ای که سوسنگرد در آن قرار داشت، جبهه میانی خوزستان شامل: حمیدیه، سوسنگرد و بستان بود.هدف نیروهای عراق کنترل جاده اصلی این مسیر و پیشروی به سمت اهواز بود.

 

نقشه هجوم نیروهای بعثی عراق به سمت اهداف از پیش تعیین شده

 

رزمندگان چهار روز پس از اشغال سوسنگرد به مقابله با ارتش بعثی پرداختند. با برنامه‌ریزی صورت گرفته و عملیات چریکی، در نهم مهرماه ۵۹ به فرماندهی شهید علی غیور اصلی به همراه ۲۳ نفر دیگر و تعدادی از نیروهای داوطلب مردمی صورت گرفت.این عملیات سبب عقب نشینی واحدهایی از ارتش عراق و آزادشدن شهر سوسنگرد شد.

مقاومت دلیرانه و سرسختانه ارتش و سپاه و نیروی هوایی و نیروهای بسیج مردمی در اوایل جنگ، به نبردهای سنگین تبدیل شد که در بعضی از شهر‌ها از جمله بستان و سوسنگرد و دیگر مناطق جنگی به نبردی تن به تن تبدیل می‌شد. نیروهای ایران چنان حماسه‌هایی از ایثار و شهامت را خلق می‌کرد که تن دشمن و جهانیان را به لرزه می‌انداخت.

به یاد داشته باشیم که چهل سال پیش در چنین ایامی در شهر سوسنگرد غوغایی بود، دشمن با آتش سلاح‌های سنگین خود مردم بی دفاع را به خاک و خون می کشید. سراسر کشور غرق ماتم شد و همه نگران اوضاع بودند. خوشبختانه مردم ایران یک دل و متحد شعار «مرگ بر صدام» و «جنگ جنگ تا پیروزی» و ... سر می‌دادند. از همان ابتدای جنگ، خیل عظیم کمک مردمی به جبهه آغاز شد و جوانان به جبهه‌ها شتافتند.

با تشکیل ستاد مشترک ارتش و سپاه پاسدارن، اقدامات دفاعی صورت گرفت و نیروهای مردمی در قالب بسیج به جبهه ها اعزام شدند. فرزندان غیور ملت سلحشور ایران، کار و زندگی خود را رها کرده و داوطلبانه به جبهه‌ها روی آوردند. با رسیدن نیرو به جبهه، باعث شد نه تنها در برابر اشغالگران بعثی مقاومت کنیم بلکه حملاتی از سوی نیروهای ایران به سمت دشمن آغاز شد.

دشمنی که قول اشغال سوسنگرد را به نیروهایش داده بود و در نقشه ها و طرح‌های عملیاتی خود نام سوسنگرد را به خفاجیه تغییر داده بود؛ برای دومین بار عملیات به سمت سوسنگرد را آغاز و در تاریخ ۲۴ آبان ۵۹ از سه جهت، سوسنگرد را به محاصره خود در آورد. اما این بار نیز با مقاومت نیروهای ایران روبرو و عقب نشست.

 

 

شهر استراتژی سوسنگرد به قدری برای صدام اهمیت داشت که از اشغال این شهر دست بردار نبود و در تاریخ  25آبان 1359 برای سومین بار نیروهای متجاوز عراقی به منظور اشغال سوسنگرد به این شهر حمله کردند.
خبر محاصره شهر سوسنگرد و خطر اشغال این شهر به گوش امام (ره) رسید.  پس از فرمان تاریخ ساز امام(ره) که: «تا فردا باید سوسنگرد آزاد شود...» فرمانده‌های ارتش و سپاه و نیروهای هوایی و هماهنگی با فرماندهی کل قوا با استفاده از تانک ها و سربازان جان برکف برای حرکت به سمت دشمن آماده و در کمترین زمان به قلب دشمن یورش بردند. در ادامه عملیات در تاریخ 26/8/1359 توسط لشگر 92 زرهی اهواز و هوانیروز در محور حمیدیه و سوسنگرد با استعانت از خدا، به سمت دشمن حمله کردند و موفق شدند سوسنگرد را آزاد ساخته و دشمن مجبور شد 15 کیلومتر عقب نشینی کند. این عملیات موفقیت آمیز سبب تقویت روحیه رزمندگان شد.

عملیات‌های پی در پی و بسیار سخت نیروهای ایرانی در اولین روزهای جنگ، با رشادت‌ها و عملیات شهادت‌طلبانه رزمندگان در چندین محور مختلف باعث شد دشمن به شدت زمین گیر شود و مجبور شد عملیات ها و پیشروی متکبرانه خود را متوقف کند.

 

نقشه عملیات‌های رزمندگان به سمت نیروهای بعثی عراق    

عملیات و پشتیبانی و رشادت‌های بی‌نظیر رزمندگان هوانیروز علاوه بر عملیات‌ها ی برون‌مرزی و در خط مقدم جبهه‌ها نیز دلاورانی چون شهید شیرودی و شهید کشوری که با جنگنده‌های خود تانک‌های دشمن را در منطقه عملیاتی دشت آزادگان شکار می‌کردند وصف ناپذیر است. رزمندگان با باز پس‌گیری سوسنگرد و حمدیه و بستان توانستند ماشین جنگی دشمن را از کار بیاندازند و نیروهای ما طی این عملیات‌های مختلف تعداد زیادی از مزدوران بعثی را کشته و اسیر کردند.

 

 

همچنین  تجهیزات و مهمات بسیاری را از دشمن غنیمت بدست آورده و تجهیزات خود را کامل و مجددا برعلیه دشمن بکار بردند.

نتیجه:

هرچند عراق در هجوم سراسری خود به جمهوری اسلامی ایران به ویژه در منطقه خوزستان تلاش زیادی کرد. ولی به لطف خدا و با همت مردم و رهبری امام خمینی (ره) و ایثارگری رزمندگان و شهدا و پایداری ارتش جمهوری اسلامی ایران، صدام نتوانست به هیچ یک از اهداف پیش‌بینی شده خود دست یابد؛ بلکه رزمندگان پس از عملیات‌های گسترده خود موفق شدند وارد بخش وسیعی از خاک عراق شوند.  

 به یمن هفته بسیج و چهلمین سالگرد آزاد‌سازی سوسنگرد یاد و خاطر شهدا و جانبازان و ایثارگران و اسرای دفاع مقدس را گرامی و پاس می داریم.

 

منبع:

- اطلس نبردهای ماندگار، عملیات نیروهای زمینی در هشت سال دفاع مقدس، تهران: نشر سوره سبز، 1389.

 - نیروی هوایی ارتش در گذر تاریخ: مروری بر تاریخچه، فعالیت‌ها و توانمندی های نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران/حسین بهنام گهر .- تهران: مرکز انتشارات راهبردی نهاجا، 1390.

- دشت ازادگان در جنگ/مرکزمطالعات و تحقیقات جنگ1381

- ویژه‌نامه دفاع مقدس، باشگاه خبرنگاران پیرامون

    بازدید:1531
    یادداشت ها
    Parameter:306016!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار