کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19
[1396/06/01]

جلسه: 98 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه بیست و سوم خردادماه 1336  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس جلسات 19 و 21 خرداد 36

2- تقدیم دو فقره سؤال به وسیله آقایان: پردلی و اردلان

3- بیانات مقام ریاست دائر به تشکر از تقدیم کتب به کتابخانه مجلس به وسیله تیمسار سرلشگر مجید فیروز

5 – تقدیم دو فقره سؤال به وسیله آقایان خلعت‌بری و دکتر مشیر فاطمی

6- سؤال آقای قنات‌آبادی راجع به اراضی خریداری وزارت دارایی و جواب آقای معاون وزارت دارایی

7- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى مهدوى

8- سؤال آقاى خلعت‌بری راجع به آفت پنبه و جواب آقاى وزیر کشاورزى‏

9- سؤال آقاى دکتر شاهکار راجع به فیلمى که در اتاوا نمایش داده شده و جواب آقاى وزیر امور خارجه‏

10- اخذ رأى و تصویب در دستور گذاردن لایحه دعاوى ملکى اشخاص بر دولت‏

11- بقیه مذاکره و ختمه شور اول گزارش کمیسیون امور خارجه راجع به سازمان و مقررات استخدامى وزارت امور خارجه‏

12- طرح گزارش کمیسیون آئین‌نامه راجع به تشکیل کمیسیون تحقیق جهت ارجاع سؤالات.

13- تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه.

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19

 

 

جلسه: 98

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه بیست و سوم خردادماه 1336

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس جلسات 19 و 21 خرداد 36

2- تقدیم دو فقره سؤال به وسیله آقایان: پردلی و اردلان

3- بیانات مقام ریاست دائر به تشکر از تقدیم کتب به کتابخانه مجلس به وسیله تیمسار سرلشگر مجید فیروز

5 – تقدیم دو فقره سؤال به وسیله آقایان خلعت‌بری و دکتر مشیر فاطمی

6- سؤال آقای قنات‌آبادی راجع به اراضی خریداری وزارت دارایی و جواب آقای معاون وزارت دارایی

7- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى مهدوى

8- سؤال آقاى خلعت‌بری راجع به آفت پنبه و جواب آقاى وزیر کشاورزى‏

9- سؤال آقاى دکتر شاهکار راجع به فیلمى که در اتاوا نمایش داده شده و جواب آقاى وزیر امور خارجه‏

10- اخذ رأى و تصویب در دستور گذاردن لایحه دعاوى ملکى اشخاص بر دولت‏

11- بقیه مذاکره و ختمه شور اول گزارش کمیسیون امور خارجه راجع به سازمان و مقررات استخدامى وزارت امور خارجه‏

12- طرح گزارش کمیسیون آئین‌نامه راجع به تشکیل کمیسیون تحقیق جهت ارجاع سؤالات.

13- تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه.

 

مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقای رضا حکمت حکمت تشکیل گردید.

1- تصویب صورت مجلس جلسات 19 و 21 خرداد 36

رئیس - صورت اسامی غایبین جلسات قبل قرائت می‌شود.

(صورت اسامی غایبین جلسه 96 به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه - آقایان: دکتر آهی، دکتر نفیسی، رامبد، دکتر عدل، دولتشاهی، صفاری، قرشی، مشار، صادق بوشهری، دکتر هدایتی، کیکاوسی، امامی خوئی، افخمی، قبادیان، سنندجی، دکتر پیرنیا.

غایبین بی‌اجازه - آقایان: اخوان، قراگزلو، دکتر طاهری، دکتر عمید.

(صورت اسامی غایبین جلسه 97 به شرح زیر قرائت شد)

غایبین بی‌اجازه - آقایان: اخوان، قراگزلو، دکتر طاهری، دکتر عمید.

رئیس - به صورت جلسه قبل نظری نیست؟

محمدعلی مسعودی - اجازه می‌فرمایید؟

رئیس - بفرمایید.

محمدعلی مسعودی - عرض کنم بنده خواهش می‌کنم آقایان توجه بفرمایند. راجع به جریانی که در جلسه گذشته اینجا اتفاق افتاد یک اشتباهی شده اولاً اینجا عین صورت مجلس موجود است در اینجا موقعی که بنده به اسم خودم می‌رسم اینجا نوشته شده است که (یک عده از نمایندگان زیاد شد 21 نفر شد)

بنده هم برای اینکه توهمی ایجاد نشود چون رفقای من اکثرش در این شعبه بودند بنده گفتم که من پس اسم خودم را برمی‌دارم. بعد دو مرتبه گفتند که نخیر 20 نفر بیشتر نبود. گفتم بسیار خوب آقای رئیس اول دستور فرمودند که کارت را در ظرف بریزیم و دو مرتبه خارج کنیم در صحبت‌هایی هم که اینجا شده است اصلاً کلمه تعویض نبود. آقای عمیدی نوری و آقای دولت‌آبادی تشریف دارند در یکی از روزنامه‌ها شرحی نوشته شده بود که البته رسمیت ندارد ولی بنده می‌خواهم عرض کنم که هیچ آدم با شرفی حاضر نیست به شرافت و حیثیت دیگران حمله بکند یا لطمه‌ای بزند چه وکیل مجلس باشد و چه روزنامه‌نویس به نظر من کسانی که بدون جهت به شرافت و حیثیت اشخاص لطمه می‌زنند در هر دسته و صنفی که باشند در زمره اشخاص با شرف در این مملکت محسوب نمی‌شوند که یک واقعه عادی یک چیزی که نه سری داشته است و نه تهی اینطور جلوه بدهند بنده وقتی در آن شعبه رأی گرفتند نفر اول را حائز شدم.

رئیس - نوشته روزنامه‌ها که مدرک مطالب مجلس نیست.

محمدعلی مسعودی - صورت جلسه مجلس را بخوانید خلاف آن چیزی است که در روزنامه‌ها نوشته شده.

رئیس -  مکرر من گفته‌ام آنچه که مورد استناد ماست و مدرک ماست صورت مجلس مذاکرات خود مجلس است، روزنامه‌ها شاید اشتباه بکنند.  در صورت مجلس دیگر نظری نیست؟ (اظهاری نشد) صورت مجلس جلسات 19 و 21 خرداد تصویب شد.

2- تقدیم دو فقره سؤال به وسیله آقایان: پردلی و اردلان

رئیس - آقای پردلی

+++

پردلى - سؤالى است از وزارت کشاورزى که تقدیم می‌کنم.

رئیس - آقاى اردلان.

اردلان - سؤالى است از وزارت کشور تقدیم می‌کنم امر بفرمائید ابلاغ کنند.

3- بیانات مقام ریاست دائر به تشکر از تقدیم کتب به کتابخانه مجلس به وسیله تیمسار سرلشگر مجید فیروز

رئیس - می‌خواستم مطلبى را با کمال مسرت به اطلاع مجلس و آقایان نمایندگان برسانم در ایران خوشبختانه هنوز اشخاص نیکوکار و آزادمنش وجود دارند (صحیح است). دیروز جناب آقاى ناصر‌الدوله فیروز با بنده ملاقاتى فرمودند و در تعقیب صحبت‌هایی که سابق کرده بودیم کتابخانه مفصل و نفیس خودشان را اختصاص به مجلس دادند (احسنت). (ارباب - ایشان مرد بسیار شریفى هستند) این نامه را هم نوشته‌اند که من خودم این نامه را قرائت می‌کنم:

مجلس شوراى ملى.

«با نهایت توقیر به استحضار آن مجلس محترم می‌رساند این بنده تقریباً چهل سال مقدارى کتب خطى و چاپى از فارسى و عربى و فرانسه تهیه نموده و گرد آورده‌ام و اینکه براى اجراى منویات دیرینه خود که علاقمند عملى شدن آن بودم تصمیم گرفته و به این وسیله کلیه کتب مزبور را به کتابخانه مجلس شوراى ملى اختصاص می‌دهم (احسنت) که در حقیقت ران ملخى است که به پیشگاه ملت با عظمت ایران تقدیم می‌شود تا در خانه ملت مورد استفاده فرهنگ دوستان و هم میهنان ارجمند و گرامى قرار گیرد ضمناً نیز موافقت یا مستدعیات معروضه زیر را از مجلس شورا ملى تمنا دارم»

1- مقرر فرمایند کتب تقدیم در کتابخانه مجلس براى همیشه در غرفه مخصوص و به طور جداگانه به نام این بنده نگاهدارى شده مورد استفاده قرار گیرد در اینجا لزوماً معروض می‌دارد که حاضر هزینه قفس‌بندى مذکور را شرکت نموده مخارج آن را هر چه باشد شخصاً بپردازم.

2- بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم به خط سلطان بالسینقر که اهمیت آن مستغنى از توصیف است در اول غرفه اختصاص نصب شود (احسنت) خوب البته بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم هم نصب خواهد شد.

3- عکس عم اکرمم مرحوم شاهزاده عبدالحسین میرزا فرمانفرما که در بالاى آن نوشته است باید در کتابخانه این بنده نگاهدارى شود در غرفه مزبور در معرض نمایش گذاشته شود.

و نیز مقدارى عکس‌های قدیمى که جنبه تاریخى را دارد به علاوه عکس پدرم مرحوم ناصر‌الدوله فرمانفرما و عکس خود که روى آن علامت گذاشته شده است تقدیم می‌گردد که نصب دو عکس اخیر الذکر را در غرفه اختصاص موکول به اداره مجلس محترم می‌نماید این هم مانعى ندارد (صحیح است، صحیح است).

4- اتیکت و کارت‌های کلاسه کتب در غرفه مزبور به نام این بنده تهیه شود.

با تقدیم احترام سرلشگر مجید فیروز (احسنت).

البته تمام اینها را بنده قبول کردم به استثنای خرج غرفه را که خودشان می‌خواستند نصف آن را بدهند و بنده قبول نکردم و گفتم کتابخانه مجلس اعتبار دارد و در این کتابخانه جدید هم که مشغول ساختم هستیم غرقه‌ای به نام ایشان تخصیص می‌دهیم که خودشان دیگر تحمل هزینه نکنند و ضمناً باید به اطلاع آقایان برسانم که تعداد کتب هم در حدود شش هزار جلد است.

بنابراین بنده از طرف خودم و از طرف نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى از این هدیه نفیس و عمل نیک ایشان تشکر می‌کنم و امیدوارم که ایشان با سعادت و سلامت سالیان دراز زندگى را طى بفرمایند (انشاالله).

4- قرائت گزارش انتخاب هیئت رئیسه شعب و کمیسیون‌ها منتخبه از شعبه‌ها

رئیس - گزارش انتخاب هیئت رئیسه شعبه‌ها و کمیسیون‌ها به اطلاع آقایان می‌رسد اگر موافق باشند صبح شنبه ساعت 9 براى انتخاب هیئت رئیسه کمیسیون‌ها آقایان به مجلس تشریف بیاورند.

(به شرح ذیل قرائت شد).

مقام معظم ریاست محترم مجلس شوراى ملى. شعب شش گانه مقترعه 21 خرداد 36 بعد از ختم جلسه و روز‌های چهارشنبه 22 خرداد و پنجشنبه 23 خرداد ماه تشکیل جلسه داده پس از انتخاب هیئت رئیسه به شرح ذیل‏

شعبه اول. آقایان حکیمى رئیس. آقایان بزرگ‌نیا. مهدوى نواب رئیس. آقاى دکتر جهانشاهى مخبر آقایان مهندس دهستانى. عامرى. منشى.‏

شعبه دوم آقاى دولت‌آبادی رئیس. آقایان: دکتر امین. افخمى نواب رئیس. آقاى دشتى مخبر. آقایان فولادوند. قوام منشى‏.

شعبه سوم. آقاى علامه وحیدى رئیس. آقایان: خزیمه علم. باقر بوشهرى نواب رئیس. آقاى عمیدى نورى مخبر. آقایان: دکتر وکیل. مرتضى حکمت منشى‏.

شعبه چهارم. آقاى حسن کورس رئیس. آقایان: دکتر عدل. معین‌زاده نواب رئیس. آقاى حمید بختیار مخبر. آقایان: امیر اصلان افشار. اعظم زنگنه منشى.

شعبه پنجم. آقایان اردلان رئیس. آقایان: حشمتى. دکتر امیر حکمت نواب رئیس. آقاى فخر طباطبایی مخبر. آقایان: مهندس فیروز. مهندس بهبودى منشى.

شعبه ششم. اسکندرى رئیس. آقایان: سنندجى دکتر امیر نیرومند نواب رئیس. آقاى مشایخى مخبر. آقایان: مهندس سلطانى. دکتر دیبا منشى.

شروع به انتخاب کمیسیون‌ها شد و کمیسیون‌های پارلمانى از این قرار انتخاب شدند:

کمیسیون بودجه. شعبه اول آقایان عرب شیبانى. دکتر پیرنیا. فرود. شعبه دوم آقایان دولت‌آبادی، جلیلى. مسعودى. شعبه سوم آقایان دکتر رضایی. دکتر وکیل. مهدى ارباب. شعبه چهارم آقایان: پناهى. حمید بختیار. امیر اصلان افشار. شعبه پنجم آقایان: موسوى. بهبهانى. سلطان مراد بختیار. شعبه ششم آقایان اسکندرى. مشایخى. بوربور

کمیسیون برنامه شعبه اول آقایان: خرازى. صراف‌زاده. قنات‌آبادی. شعبه دوم آقایان: دکتر بینا. تیمور‌تاش. دکتر سید امامى. شعبه سوم آقایان: عمیدى نورى دکتر مشیر فاطمى صارمى. شعبه چهارم آقایان: فروغى. مهندس جفرودى. مهندس شیبانى. شعبه پنجم آقایان: اقبال. سعیدى. احمد طباطبایی قمى. شعبه ششم آقایان: دکتر شاهکار. مهندس فروهر. سنندجى.

کمیسیون امور خارجه. شعبه اول آقایان: حکیم. دکتر هدایتى. فرود. شعبه دوم آقایان: تیمورتاش. ابتهاج. امید سالار. شعبه سوم آقایان خزیمه علم. مرآت اسفندیارى. محمود ذوالفقارى. شعبه چهارم آقایان: کورس. امیر اصلان افشار. اعظم زنگنه. شعبه پنجم آقایان: حشمتى. دکتر امیر حکمت. مهندس فیروز. شعبه ششم آقایان سنندجى. محسن اکبر. دکتر ضیایی.

کمیسیون دادگسترى. شعبه اول آقایان: خلعت‌بری. صدرزاده. دکتر هدایتى. شعبه دوم آقایان: دکتر حسن افشار. دشتى. محمد على مسعودى. شعبه سوم آقایان: عمیدى نورى. دکتر سعید حکمت. امیر بختیار. شعبه چهارم آقایان: استخر. کدیور. دکتر فریدون افشار. شعبه پنجم آقایان: احمد طباطبایی. دکتر دادفر. فخر طباطبایی. شعبه ششم آقایان: دکتر شاهکار. سراج حجازى. دیهیم.

کمیسیون دارایی. شعبه اول آقایان: خلعت‌بری. دکتر جهانشاهى. شادمان. شعبه دوم آقایان دکتر حسن افشار. دشتى. سالار بهزادى. شعبه سوم آقایان: مرتضى حکمت. مراد اریه. باقر بوشهرى. شعبه چهارم آقایان: محمودى. کدیور. معین‌زاده. شعبه پنجم آقایان: حشمتى. بهبهانى. فخر طباطبایی. شعبه ششم آقایان: صفارى. صادق بوشهرى. مشایخى.

کمیسیون کشاورزى. شعبه اول آقایان خلعت‌بری. عامرى. مهندس دهستانى. شعبه دوم آقایان: عماد تربتى. بیات ماکو. سالار بهزادى. شعبه سوم آقایان: خزیمه علم. مرتضى حکمت. دهقان. شعبه چهارم آقایان: کدیور. یار افشار. مهندس اردبیلى. شعبه پنجم آقایان: جلیلوند. شادلو. مجید ابراهیمى. شعبه ششم آقایان: دکتر دیبا. محسن اکبر. پردلى.

کمیسیون کشور. شعبه اول آقایان مهدوى. مهندس دهستانى. بهادرى. شعبه دوم آقایان افخمى. توماج. قبادیان.

+++

 شعبه سوم: آقایان مهندس ظفر، امیر بختیار، هدی. شعبه چهارم: آقایان اعظم زنگنه، ثق]‌الاسلامی، عباسی. شعبه پنجم: آقایان غضنفری، موسوی، جلیلوند. شعبه ششم: آقایان سراج، حجازی، صفاری، مهندس سلطانی.

کمیسیون راه. شعبه اول: آقایان بهادری، کشکولی، دکتر هدایتی. شعبه دوم: آقایان فضائلی، فولادوند، دشتی. شعبه سوم: آقایان علامه وحیدی، هدی، مرتضی حکمت. شعبه چهارم: آقایان دکتر عدل، یار افشار، حمید بختیار. شعبه ششم: آقایان دیهیم، مهندس سلطانی، مهندس فروهر.

کمیسیون بهداری. شعبه اول: آقایان صدرزاده، کشکولی، بروند. شعبه دوم: آقایان دکتر سید امامی، جلیلی، دکتر امین. شعبه سوم: آقایان پروفسور جمشید اعلم، دکتر سعید حکمت، دکتر وکیل. شعبه چهارم: آقایان محمودی، دکتر اسدی، نصیری. شعبه پنجم: آقایان دکتر امیر حکمت، اورنگ، شادلو. شعبه ششم: آقایان دکتر امیر نیرومند، دکتر دیبا، دکتر رضایی.

کمیسیون امور استخدام. شعبه اول: آقایان دکتر جهانشاهی، مهران. شعبه دوم: آقایان فضایلی، فولادوند. شعبه سوم: آقایان دکتر وکیل، دکتر رضایی. شعبه چهارم: آقایان ثقه‌الاسلامی، مهندس فروغی، شعبه پنجم: آقایان دکتر دادفر، مهندس بهبودی. شعبه ششم: آقایان سراج حجازی، بوربور.

کمیسیون فرهنگ. شعبه اول: آقایان حکیمی، مهران، صدرزاده. شعبه دوم: آقایان دولت‌آبادی، دکتر امین، دکتر بینا. شعبه سوم: آقایان خزیمه علم، پرفسور، جمشید اعلم، علامه وحیدی. شعبه چهارم: آقایان دکتر اسدی، مهندس اردبیلی، دکتر فریدون افشار. شعبه پنجم: آقایان اقبال، دکتر دادفر، سعیدی. شعبه ششم: آقایان ساکینیان، دیهیم، دکتر امیر نیرومند.

کمیسیون صنایع و معادن. شعبه اول: آقایان شادمان، دکتر پیرنیا، بزرگ ابراهیمی. شعبه دوم: آقایان بیات، ماکو، جلیلی، مسعودی. شعبه سوم: آقایان دهقان، ارباب، اریه. شعبه چهارم: آقایان کورس، حمید بختیار، دکتر فریدون افشار. شعبه پنجم: آقایان مهندس هدایت، مهندس فیروز، مهندس بهبودی. شعبه ششم: آقایان بوربور، ساکنیان، صادق بوشهری.

کمیسیون بازرگانی. شعبه اول: آقایان خرازی، بزرگ‌نیا، صراف‌زاده. شعبه دوم: آقایان ابتهاج، قوام، فضائلی. شعبه سوم: آقایان گیو، اریه، عمیدی نوری. شعبه چهارم: آقایان معین‌زاده، باقری، پناهی، کورس. شعبه پنجم: آقایان سلطان‌مراد بختیار، مهندس فیروز، اورنگ. شعبه ششم: آقایان صفاری، فیلکس، صادق بوشهری.

شعبه اول: آقایان خرازی. قنات آبادی، مهدوی. شعبه دوم: آقایان فولادوند، قبادیان، بیات ماکو. شعبه سوم: آقایان صارمی، مرات اسفندیاری، دکتر مشیر فاطمی. شعبه چهارم: آقایان مهندس جفرودی، ثقه الاسلامی، معین‌زاده،  باقری. شعبه پنجم: آقایان فخر طباطبایی، طباطبایی قمی، غضنفری. شعبه ششم: آقایان دادگر، سلطانی، فیلکس آقایان.

کمیسیون پست و تلگراف. شعبه اول: آقایان توماج، دکتر امین. شعبه سوم: آقایان دکتر مشیر فاطمی، دکتر سعید حکمت. شعبه چهارم: آقایان مجید ابراهیمی، کیکاوسی. شعبه ششم: آقایان اسکندری، دکتر رضایی.

 

کمیسیون نظام. شعبه اول: آقایان کشکولی، بزرگ ابراهیمی. شعبه دوم: آقایان توماج. قوام. شعبه سوم: آقایان علامه وحیدی. امیر بختیار. شعبه چهارم: آقایان عباسی، زنگنه. شعبه پنجم: آقایان کیکاوسی، غضنفری. شعبه ششم: آقایان کاظم شیبانی. سنندجی.

کمیسیون امور اجتماعی و کار. شعبه اول: آقایان برومند، بزرگ ابراهیمی. شعبه دوم: آقایان دولت‌آبادی، دکتر حسن افشار. شعبه سوم: آقایان دکتر سعید حکمت، مهدی ارباب. شعبه چهارم: آقایان مهندس شیبانی، دکتر اسدی. شعبه پنجم: آقایان مهندس هدایت، سلطان‌مراد بختیار. شعبه ششم: آقایان دادگر، پردلی.

کمیسیون عرایض. شعبه اول: آقای قناب‌آبادی. شعبه دوم: آقای ابتهاج. شعبه سوم: آقای نورالدین امامی. شعبه چهارم: آقای محمودی. شعبه پنجم: آقای بهبهانی. شعبه ششم: آقای محسن اکبر.

کمیسیون محاسبات. شعبه اول آقای احمد بهادری. شعبه دوم: آقای امیدسالار. شعبه سوم: آقای صارمی. شعبه چهارم: آقای نصیری. شعبه پنجم: آقای اقبال. شعبه ششم: آقای دکتر امیر نیرومند.

رئیس - فقط در شعبه 6 منشی به جای آقای دکتر بینا اشتباهاً آقای دکتر دیبا ماشین شده که اصلاح می‌شود.

دکتر وکیل - در شعبه سوم هم بنده منشی هستم.

رئیس - به طوری که عرض شد صبح شنبه ساعت 9 آقایان تشریف بیاورند که هیئت رئیسه خودشان را انتخاب کنند.

5 – تقدیم دو فقره سؤال به وسیله آقایان خلعت‌بری و دکتر مشیر فاطمی

رئیس - حالا سؤالات مطرح است آقای ارسلان خلعت‌بری فرمایشی دارید؟

خلعت‌بری - سؤالی است که تقدیم می‌شود.

رئیس - بسیار خوب آقای دکتر مشیر فاطمی.

دکتر مشیر فاطمی - بنده سؤالی از وزارت راه دارم که تقدیم می‌کنم.

6- سؤال آقای قنات‌آبادی راجع به اراضی خریداری وزارت دارایی و جواب آقای معاون وزارت دارایی

رئیس - آقای قنات‌آبادی سؤال شما از وزارت دارایی مطرح است بفرمائید.

قنات‌‌آبادی - توجه آقایان نمایندگان محترم را مخصوصاً به این سؤالی که امروز از وزارت دارایی کرده‌ام جلب می‌کنم و بازهم دنبال عرایض گذشته خودم به عرض مجلس محترم می‌رسانم که این مطلب صحیح نیست و برای مملکت نتیجه بخش نیست که یک وکیل یک مطالبی را سوال بکند وزیر به حق یا به ناحق یک جوابی بدهد و موضوع بعد منتفی بشود (صحیح است) این یک مرکز رسیدگی می‌خواهد و این همانی است که در آئین‌نامه پیش‌بینی شده است و کمیسیون تحقیق است که باید به این مطالب رسیدگی بکند و بعد در مجلس مطرح شود و آن کسی که یک روزی جرم کرده دنبال بشود چون بنده معتقدم موضوعی که امروز مورد سوال من است، یکی از پرونده‌های عجیب و غریبی است که در بعد از شهریور تا به امروز در این مملکت اتفاق افتاده است من خواهش دارم از مقام محترم ریاست که موافقت بفرمائید که در جلسه بعد در مجلس این اصلاح آئین‌نامه مطرح بشود و کمیسیون تحقیق تصویب و تشکیل بشود که بعد موضوع این سؤال در کمیسیون تحقیق مجلس شورای ملی مورد رسیدگی قرار بگیرد (ارباب - اصلاً موضوع سؤالات باید برود به کمیسیون تحقیق) حالا من از آقای انواری که از طرف وزارت دارایی آمده‌اند خواهش می‌کنم در جواب این سؤالی که بنده کردم مطالبی که دارند بیان بفرمائید اگر بنده قائم شدم که هیچ و اگر نشده که عرایضم را می کنم سؤال بنده راجع به خرید 350 تا 360 هزار متر از اراضی شرق تهران پارس است به این شرح «مقام محترم ریاست مجلس شورای ملی خواهشمندم مقرر بفرمایند که جناب آقای وزیر دارایی در موقع مقرر در مجلس شورای ملی حضور به هم رسانیده و به سؤالات ذیل پاسخ دهند.

به قرار اطلاع اداره چای در سال جاری در حدود 350 هزار متر از اراضی شرق تهران پارس خریداری نموده است. خواهشمند است که آقای وزیر دارایی توضیح دهید که اولاً در چه تاریخ و از چه شخصی زمین مورد بحث خریداری شده ثانیاً علت خرید زمین چه بوده است ثالثاً آیا در موقع وقوع معامله فروشنده سند ثبتی در دست داشته است و به چه مبلغ خریداری شده و به چه وسیله تقویم شده است. خامساً علت چه بود که بانک ساختمانی را در این امر مداخله نداده‌اند و خزانه‌داری کل مشغول تقسیم آن بین کارمندان می‌باشد» این خود سؤال است.

رئیس -  آقای انواری

انواری (معاون وزارت دارایی) - در جواب سؤال جناب آقای قنات‌آبادی به عرض می‌رسد.

+++

اداره جاى بابت معاملات سنوات قبل خود که با ضمانت‌نامه بانک توسعه صادرات انجام داده بود مبالغى از آقاى حاج محمد دانشمند طلبکار بود که با اقدامات متوالى وزارت دارایی منتج به نتیجه نمی‌شد و چون ضامن هم بانک توسعه صادرات بود و بانک مزبور هم قسمت عمده‌ای از سرمایه خود را در سنوات پیش از دست داده بود براى وزرات دارایی مقدور نبود که پول دولت را وصول نمایند تا اینکه اداره چاى در این‌باره به وزارت دارایی پیشنهاد نمود که خریدار چاى حاضر است قسمتى از بدهى خود را در مقابل فروش زمین به دولت بپردازد و چون این امر به نفع دولت بود لذا وزارت دارایی با داده چاى دستور داد که زمین مزبور را وسیله کارشناسان مطمئن ارزیابى نموده و در اطراف ثبت و بلامعارض بودن آن با توجه به قانون اخیر تحقیقات لازمه را معلوم و نتیجه را گزارش بدهد اداره چاى زمین مزبور را وسیله کارشناس رسمى (وزارت دادگسترى بانک رهنى بانک سپه) تقویم نمود کارشناسان مزبور زمین مورد بحث را با تعهد تأمین آب دائم و برق شبانه‌روزى و آسفالت خیابان 30 مترى و 10 مبرى و جدول‌بندى سایر کوچه‌ها و خیابان‌ها مترى 150 ریال تقدیم نمودند و براى بلامعارض بودن آن هم از طریق ثبت اسناد تحقیقات کافى به عمل آورده استعلام نموده و گزارش داد که زمین مزبور مشمول قانون اخیر نیست.

با توجه به این مطالب مراتب از طرف وزارت دارایی جهت استحضار جناب آقاى علاء نخست‌وزیر وقت گزارش و پس از موافقت و کسب‌ اجازه از معظم له وزارت دارایی به اداره حسابدارى جاى دستور می‌دهد که زمین مزبور را با در نظر گفتن اینکه طلب دولت بایستى به حیطه وصول در‌اید به قرار مترى 145 ریال که در کل معامله/ 1580000 ریال از نظر کارشناسان کمتر می‌شد براى تقسیم بین کارمندان معامله نماید اداره چاى هم طبق گزارش که داده است طبق دستور اقدام و سند معامله را با شرایط مندرجه در متن قرارداد مبنى بر اخذ وثیقه کافى از فروشنده براى انجام تعهدات خود و سایر شروط لازمه به وزارت دارایی می‌فرستد.

طبق گزارش اداره چاى بر اثر استقبال بی‌نظیرى که خریداران از خود نشان داده‌اند قطعات زمین مزبور تماماً به فروش رفته و تعداد زیادى هم تقاضا موجود است که فعلاً زمین موجود نیست با این ترتیب وزارت دارایی مبلغى از طلب لاوصول سنواتى دولت را وصول و براى عده‌ای هم خانه تهیه نموده است و به قرار اطلاع اداره چاى چون قیمت فعلى این زمین با مزایایی که ذکر شده نیست به زمین‌های متشابه خود به مراتب ارزان‌تر بوده و شرایط آن هم براى خریداران که فقط کارمندان دولت هستند می‌توانند در مدت 36 ماه ب‌های زمین خریدارى خود را بپردازند داوطلبان زیادى داشته است.

با توجه به مراتب بالا خلاصه پاسخ سؤالات پنج گانه را به شرح زیر اعلام‏

1- طبق سند ثبتى شماره 42441 ر 42497 9/ 10/ 1335 دفتر اسناد رسمى شماره 5 تهران از آقاى محمد دانشمند طرف معامله و بدهکار اداره چاى خریدارى گردیده است.

2- به منظور وصول طلب لاوصول دولت و تهیه زمین و مسکن جهت کارمندان دولت.

3- البته دفتر اسناد رسمى با در دست داشتن سند رسمى اقدام به تنظیم سند معامله کرده است (از اداره ثبت قلهک هم استعلام شده بوده است).

4-  316018 متر از قرار مترى 145 ریال کلا به مبلغ 45822610 ریال خریدارى شده البته این مساحت غیر از مساحت کوچه و خیابان‌های احداثى از طرف فروشنده است و زمین مزبور وسیله کارشناسان (رسمى دادگسترى بانک رهنى بانک سپه) تقویم گردیده و ارزش آن را مترى 150 ریال تصدیق نموده‌اند.

5- چون طلب مربوط به اداره چاى بوده لذا طرف معامله و همچنین تقسیم زمین به اداره چاى واگذار شده بود و خزانه‌دارى کل در امر تقسیم زمین دخالتى نداشته است.

در خاتمه بایستى متذکر شود به قرار گزارش اداره چاى عده‌ای از اشخاص خارجى هم تقاضاى خریدارى از این زمین را نموده بودند که وزارت دارایی به علت این که این زمین را براى فروش به کارمندان دولت خریدارى نموده بود با پیشنهاد خریداران متفرقه خراجى موافقت ننمود.

در خاتمه به استحضار می‌رساند که پرونده امر هم جهت مطالعه و رسیدگى چندى قبل ضمن شماره 1939 10/ 2/ 336 به مجلس شوراى ملى تقدیم گردیده است.

این جوابى است که تهیه شده است و سوابق امر هم حاضر است حالا جناب آقاى قنات‌آبادی به دستور مقام ریاست ممکن است بفرمایند این پرونده به کمیسیون تحقیق یا به کمیسیون دیگر که رسیدى می‌کنند فرستاده شود.

رئیس - آقای قنات‌آبادی.

قنات‌آبادی - چشم باز و گوش باز و این عمى حیرتم از چشم‌بندی خدا قاعده این است که اگر یک کسى در دنیا یک کار بدى می‌خواهد بکند سعى می‌کند که این کار را به صورت خوب در بیاورد و سرپوش رویش بگذارد تمام جنایت‌کاران بزرگ تاریخ براى هر جنایتى که کردند یک محملى که ظاهرش خوب بوده است تراشیده‌اند. اما من متأسفم و چون عادت ندارم که چوب به تابوت مرده بزنم اسم اشخاص را نمی‌آورم بعضی‌ها یعنى آن کسانى که این پرونده را که الان در حضور آقایان است و بنده توضیح می‌دهم که چیست سرپوشى که نگذاشتند اساساً مثل اینکه توجه به این مطلب نداشته‌اند که سرپوشى رویش بگذارند. مثل این که معتمد بوند که ظاهر کنند و سند و دلیل ارائه بدهند که ما کار بد کرده‌ایم چرا؟ براى این که در این مملکت جنایت‌کاران بزرگ تعقیب نمی‌شوند. آقایان نمایندگان محترم چند سال قبل اداره چاى وزارت دارایی دو هزار و پانصد تن چاى داخله به یک شخصى به نام گوهرى می‌فروشد با اینکه بانک توسعه صادرات سفته‌های این شخص را تضمین می‌کند بعد این شخص که اسمش گوهرى است این معامله را واگذار می‌کند به کسى که اسمش محمد دانشمند است که این شخص هر چقدر توانسته است در مدت کار و کاسبیش و تجارتش کلاه سر بانک توسعه صادرات و سر دولت در موارد مختلفه گذشته است (صفارى - صحیح است) و طبق پرونده‌ای که در دست من است در یکى از نامه‌هایی که با یک توسعه صادرات به وزارت دارایی می‌نویسد می‌گوید که ما متأسفیم که سرمایه بانک توسعه صادرات از بین رفته و پیش دو سه نفر مانده و راکد است که یکى از آن دو سه نفر همین محمد دانشمند است و این مطالبه اداره چاى وزارت دارایی از بانک توسعه صادرات که تضمین کرده و سفته‌های خریدار چاى را تعهد کرده است به وسیله کاغذ مرتب ادامه پیدا می‌کند تا زمان وزارت دارایی جناب آقاى فروهر می‌شود رئیس حسابدارى اداره چاى منحله نامه‌ای می‌نویسد خطاب به مقام وزارت که جناب آقاى وزیر محترم دارایی خریدار فعلى چاى دارایی محمد دانشمند است و چون بانک توسعه صادرات پول ما را نمی‌دهد اجازه بدهید که ما رأساً با این خریدار وارد مذاکره بشویم و براى وصول بدهى و حفظ منافع وزارت دارایی اقدام کنیم و با این شخص مذاکره بکنیم این مطلب را به آقایان عرض بکنم از ورق اول این پرونده تا ورق آخر همه جا می‌گویند حفظ منافع وزارت دارایی وزیر می‌گوید باید منافع وزارت دارایی حفظ بشود رئیس بانک توسعه صادرات می‌گوید که باید منافع وزارت دارایی حفظ بشود رئیس آن وقت بانک ملى همین جناب آقاى ناصر که وزیر دارایی فعلى هستند ایشان هم معتقدند که باید منافع دولت حفظ بشود و خوشمزه این است که محمد دانشمند هم که نامه می‌نویسد به وزارت دارایی براى حل کارش می‌گوید که من حاضرم منافع وزارت دارایی را حفظ بکنم هر کسى که این وسط کارى داشته است و عملى کرده است می‌گوید. براى حفظ منافع وزارت دارایی و منفعت مردم ایران حالا من به آقایان عرض می‌کنم که منافع وزارت دارایی چه جورى حفظ شد. این آقاى سوسنبرى رئیس حسابدارى اداره جاى (یک نفر از نمایندگان - سوسنبرى؟). از این لغت‌های عجیب غریب در این پرونده زیاد است و نشان می‌دهم ایشان با اجازه جناب آقاى فروهر وزیر محترم دارایی سابق با آقاى محمد دانشمند براى حل قضیه مربوط به طلب وزرات دارایی دز حدود 5 میلیون تومان اعتبار داده اند؟ 2500 تن چاى است اصل بدهید بوده است. 39850810 ریال و با فرعش می‌شود روى هم رفته 55791130 ریال این مجموع بدهى محمد دانشمند است به استناد این پرونده‌ای که الان در حضور آقایان است قرار می‌گذارند که از بابت این رقم پنج میلیون و خرده‌ای بدهى ماهى 50 هزار تومان آقاى محمد دانشمند به وزارت دارایی بپردازد یک توضیح اینجا لازم است من عرض کنم اگر نظر مبارکتان باشد یک سؤالى اینجا مطرح شد که گفتیم شرکت وفا 4 میلیون تومان به دولت بدهکار بوده است گفتیم وقتى این شرکت پول دولت را خورده و نداده چرا دو مرتبه با او قرارداد بستید جناب آقاى فروهر وزیر محترم دارایی اینجا استدلال کردند که براى این قرارداد بستیم که این پول‌ها را خرده خرده وصول کنیم با این آدمى که چه در بانک توسعه صادرات و چه در وزارت دارایی و چه‏ در سایر مراجع اقتصادى از نظر عمل داراى سوابق بسیار بسیار بدى بوده است آمده‌اند قرارداد گذاشته‌اند که فلان مقدار پول را ماهى 50 هزار تومان بپردازد و این قرارداد تنظیم می‌شود و امضاء می‌شود یک نامه‌ای آقاى محمد دانشمند می‌نویسد، خطاب به وزیر دارایی جناب آقاى وزیر محترم دارایی چون شنیده‌ام که می‌خواهید براى کارمندان وزارت دارایی زمین تهیه کنید و چون من علاقمند به خدمت به کارمندان وزارت دارایی هستم و من دلم می‌خواهد آنها مسکن پیدا کنند. لذا پیشنهاد می‌کنم که یک قطعه زمین بالاى تهران پارس شرق نارمک به مساحت در حدود 370 هزار متر مربع این زمین را من سال‌های قبل خریده‌ام. اما یک میلیون تومان به آن فروشنده اولى بدهکارم و مترى 145 ریال هم حاضرم بفروشم شما که خدمتگذار وزارت دارایی هستید و می‌خواهید منفعت وزارت دارایی حفظ بشود من که محمد دانشمندم و علاقه تام به کارمندان وزارت دارایی دارم حاضرم این معامله را با آنها بکن و این زمین را مترى 145 ریال به وزارت دارایی بفروشم. به شرط اینکه اولاً یک میلیون تومان پول به من بدهید که من بدهم به آن فروشنده اولیه خوب آقایان دقت بفرمایند که ما در مقابل این مسئله قرار گرفته‌ایم که وزارت دارایی از یک کسى پول طلب دارد و پولش را وصول

+++

 نکرده است و حالا این آمده می‌خواهد یک چیزى از وزارت دارایی دستى بگیرد و این همان مورد است می‌گوید وزارت دارایی بیاید این زمین را از من بخرد مترى 145 ریال و یک میلیون تومان هم پول بدهد که من آن را بفروشند اولیه بدهم نوشته را می‌برند مقام وزارت مقام وزارت مقام وزارت به جناب آقاى پیر‌نیا معاون فعلى وزارت دارایی دستور می‌دهند (دکتر حسن افشار پیر‌نیا - بسیار آدم شریفى است). صحبت شرافت و غیر شرافت نبود شما بودید. آقاى دکتر افشار.

دکتر افشار - بلى.

رئیس - آقاى قنات‌آبادی وقت شما تمام شد.

قنات‌آبادی - بنده هنوز مطالبم را نگفته‌ام.

رئیس - مگر باز هم صحبت دارید؟

قنات‌آبادی - اصلاً من هنوز چیزى نگفتم.

رئیس - پس بگذارید براى جلسه آینده.

قنات‌آبادی - نمی‌توانم اجازه بگیرم؟

رئیس - نه مخصوصاً در آئین‌نامه قید شده که تمدید نمی‌شود و یک ربع ساعت در هر سؤال بیشتر نمی‌شود صحبت کرد مطابق آئین‌نامه هم نمی‌شود براى وقت اضافى در سؤال رأى گرفت.

قنات‌آبادی - الان که بنده مطلبم را نگفته‌ام چه بکنم؟

رئیس - باید در موقع طرح سؤال توجه به آئین‌نامه داشته باشید ممکن است جلسه بعد قبل از دستور اسم بنویسید و قبل از دستور صحبت کنید و اگر وقت کم آوردید ممکن است از یکى از آقایانى که قبل از دستور اجازه خواسته‌اند وقت اضافى بگیرید.

قنات‌آبادی - حالا که می‌فرمائید نمی‌شود صحبت کرد بنده در جلسه بعد از نطق قبل از دستور استفاده می‌کنم و یک جلسه دیگر صحبت می‌کنم حالا اجازه بفرمایند یک دقیقه عرض کنم و بقیه عرایضم را قبل از دستور خواهم گفت‏.

رئیس - اگر یک دقیقه است بفرمائید.

قنات‌آبادی - این زمینى که وزارت دارایی گذشته معامله کرده است سه میلیون تومان یعنى سى میلیون ریال درش حیف و میل شده دزدیده شده این خالصه معامله‌ای است که شده است: یک معامله‌ای محمد دانشمند از خریداران کرده است و بعد همین محمد دانشمند فروخته است به وزارت دارایی طبق سند شماره 42440 مورخ 9/ 10/ 35 دفترخانه 5 تهران محمد دانشمند از آقایان رستم مهربان زردشتى کیخسرو مهربان زردشتى این زمین را خریده به عبارت 750/ 1853 تومان بعد از این آقاى محمد دانشمند همین زمین را همین مساحت بالا را به شماره 000000 (اردلان شماره هر چه) شماره است مهم است به شماره 42441 یعنى یک شماره بعد از شماره قبلى به همان تاریخ یعنى به تاریخ 9/ 10/ 35 این زمین را با همان مساحت بالا فروخته به وزارت دارایی به مبلغ 261 ز 4582 تومان تفاوت این دو قیمت در یک روز در یک تاریخ که به فاصله یک شماره اتفاق افتاده است سه میلیون تومان بوده است البته من بعد به طور مفصل نطق قبل از دستور خواهم کرد و این مطالب را براى آقایان تشریح می‌کنم این یکى از شعبه بازى‌های بزرگ این مملکت است.

رئیس - آقایان توجه کنید راجع به کمیسیون تحقیق که در دستور است یک نکته را بنده به آقایان تذکر بدهم هر سؤالى که در مجلس می‌شود اگر نماینده در مجلس بگوید که قانع نشدم بکمیسیون تحقیق نمی‌رود مگر اینکه سؤال طورى باشد که مجلس شوراى ملى رأى بدهد و موافقت کند که برود به کمیسیون تحقیق این طرز در آئین‌نامه می‌گذاریم و جلسه آینده هم این را مطرح می‌کنیم به این ترتیب که سؤالات مورد اهمیت را مجلس شوراى ملى رأى بدهد و موافقت کند که برود به کمیسیون تحقیق این گزارش را در جلسه آینده در دستور می‌گذاریم.

پرفسور اعلم - اجازه می‌فرمائید.

رئیس - راجع به چه مطلبى؟

پرفسور اعلم - راجع به همین موضوع می‌خواستم یک کلمه عرض کنم.

رئیس - این موضوع حالا مطرح نیست. آقاى مهدوى.

7- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى مهدوى

مهدوى - سؤالى دارم که تقدیم می‌کنم.

8- سؤال آقاى خلعت‌بری راجع به آفت پنبه و جواب آقاى وزیر کشاورزى‏

رئیس - آقاى خلعت‌بری.

خلعت‌بری - موضوع سؤال بنده از وزارت کشاورزى به ظاهر راجع به منطقه مازندران مناطقى است که در ایران زراعت پنبه می‌شود از جناب آقاى وزیر کشاورزى سؤال کردم که راجع به آفت پنبه سال گذشته در منطقه مازندران و سال‌های قبل که وجود داشته است و همین‌طور از لحاظ مبارزه با آفت پنبه چه اقدامى در مملکت کرده‌اید؟ و چه برنامه‌ای دارید و چه امیدوارى می‌دهید که در مسئله آفت خیال کشاورزان و کسانى که به امر کشاورزى اشتغال دارند راحت شود منتظر شنیدن جواب ایشان هستم تا بعد عرض کنم.

رئیس - آقاى وزیر کشاورزى.

وزیر کشاورزى - در جواب سؤال نماینده محترم راجع به مبارزه با آفات نباتى قبلاً لازم است عرض کنم که اصول عمل وزارت کشاورزى در مبارزه با آفات نباتى این است که مردم را یعنى صاحبان زراعت را مالکین کشاورزان را به قواعد مبارزه و وسایل مبارزه شود وزارت کشاورزى مکلف است تحقیق کند و مطالعه کند. بعد از اینکه معلوم شد مبارزه و مطالعه کند بعد از اینکه معلوم شد مبارزه به چه وسیله باید انجام شود وزارت کشاورزى مکلف است در محل‌هایی که آفت هست برود به خرج دولت مبارزه کند و به مالکین و کشاورزان نشان بدهد که به چه وسیله می‌شود آفت را دفع کرد. از آن به بعد مبارزه با مقیاس بزرگ شروع می‌شود که اعتبارات دولت تکافو نمی‌کند براى اینکه در تمام مملکت با تمام آفات نباتى مبارزه بشود به این جهت مبارزه تجزیه می‌شود آفت‌های بزرگ که مبارزه با آن از عهده افراد و اشخاص و آقایان مالکین و کشاورزان خارج است مثل دفع ملخ به عهده وزارت کشاورزى است آفت‌های کوچک‌ترى که ناحیه‌ای است و تهیه وسایل براى کشاورزان و مالکین میسر است به عهده مالکین و کشاورزان است که وزارت کشاورزى آنها را راهنمایی کند و تا حدى که ممکن است یعنى اعتبارات اجازه می‌دهد سم و وسایل سمپاشى در محل فراهم کند و آقایان مالکین و کشاورزان خودشان بقیه احتیاجات را یعنى بقیه سم را و کارگر لازم را فراهم کنند و به راهنمایی مأمورین کشاورزى مبارزه کنند در چند سال اخیر که مبارزه با آفات نباتى شروع شده است رفسنجان را می‌توانیم به عنوان مثال ذکر کنم که پسته آنها به واسطه آفت خراب می‌شد بعد از این که وزارت کشاورزى طریق مبارزه را نشان داد آقایان مالکین باغات پسته خودشان اقدام کردند و اکنون سازمان مجهزى در رفسنجان هست که به خرج خودشان مبارزه می‌کنند و مأمورین کشاورزى در آنجا راهنمایی می‌کنند. اگر آفت جدیدى پیدا شود یا طریقه آسان‌ترى براى مبارزه باشد به آنها نشان می‌دهند و خود آنها عمل می‌کنند و حتى مخارج تشکیل یک لابراتوار براى مبارزه را آقایان مالکین رفسنجان عهده‌دار شده‌اند در سایر مناطق نظیر این کار هست چنانچه مثلاً در شهسوار آقایان مالکین معتقد شده‌اند که این مبارزه مفید است و مؤثر است و کم‌کم در عمل مبارزه خودشان شرکت می‌کنند در زراعت پنبه که مورد توجه جناب آقاى خلعت‌بری بود باید عرض کنم که این آفت الان دو حالت پیدا کرده است یکى مبارزه با کرم خاردار است که تازه پیدا شده است که در خوزستان و گرمسار و کرمانشاه ظاهر شده است این مبارزه را چون جدیداً پیدا شده است. وزارت کشاورزى رأساً عهده‌دار می‌شود و براى امسال برنامه‌ای هست و از این لحاظ مبارزه این شروع می‌شود یکى دیگر آفتى است که در سابق بوده است منجمله در مازندران در آنجا اعتبارات بحدى نیست که مأمورین کشاورزى دفع آفت کنند در سال 35 براى مازندران به قدر 5 هزار هکتار اراضى سم و وسایل ارسال شده بود بعد اطلاعاتى که رسید نشان داد که آفت شدیدتر است و مالکین و کشاورزان زیاد آشنایی با این وسایل ندارند و با این وسایلى که براى پنج هزار هکتار است مبارزه میسر نیست به همین جهت وزارت کشاورزى وسایل و سم را اضافه کرد و براى 9189 هکتار پنبه کارى در مازندران مبارزه شد در سایر مناطق ایران در حدود 35 هزار هکتار مبارزه کرده‌اند براى سال 36 هم برنامه‌ای هست که باز هم در مازندران پنج هزار هکتار مبارزه به وسیله دولت بشود و براى سایر مناطق چهل هزار هکتار و البته امیدوارى هست که آقایان کشاورزیان مالکین به قواید این مبارزه آشنا شده باشند و خودشان و سایل مبارزه را فراهم کنند و دولت به آنها کمک کند این کمک بیشتر جنبه راهنمایی داشته باشد هر قدر آقایان مالکین و کشاورزان بیشتر به قواید ابتکار پى برده باشند و بیشتر آماده بشوند و بیشتر وسایل فراهم کنند محصولشان بیشتر حفظ خواهد شد و این پنج هزار هکتارى که ما مبارزه می‌کنم. براى مناطقى است که معتقدیم مالکین و کشاورزان آنچه هنوز آشنا نیستند با احتیاج بکمک و مساعدت دارند. به علاوه ما مقدارى سم در محل حاضر می‌کنیم که اگر مؤسساتى که سم در محل می‌فروشند در قسمت بخواهند اجحاف کنند مالکین و کشاورزان بتوانند به آن دستگاه دفع آفات مراجعه کنند و به این وسیله در قیمت تعدیل شده باشد.

رئیس - آقاى خلعت‌بری.

خلعت‌بری - بنده همیشه می‌خواهم از هر سؤالى و جوابى نتیجه گرفته باشم و تذکراتى بدهم که لازم می‌دانم بگویم. الان همکار محترم بنده جناب آقاى کدیور یادداشتى فرستاده‌اند که در خراسان دریا خزر هم آفت کرم آمده است و به محصول پنبه صدمه وارد کرده است خواهشمندم که مورد نظم قرار دهد سال گذشته آقاى وزیر کشاورزى سابق از امریکا که برگشتند خودشان بنده گفتند که در یکى از شهر‌های امریکا در یک صندوق میوه‌ای را باز کردند یک مگسى از صندوق فرار کرد آمد بیرون براى خاطر یک مگس از لحاظ اینکه آن میوه مشکوک بود تمام یک شهرستانى را سمپاشى کردند. براى خاطر یک مگس دفع آفت این‌قدر اهمیت دارد و بنده تعجب می‌کنم وقتى که یک کارشناسى از امریکا می‌آمد براى مملکت ما در این موضوعات اظهار‌نظر نمی‌کند. اظهار نظر‌می‌کند که خانه نسازید یا از املاک مزروعى از اصل ملک مالیات بگیرید در صورتى که کارشناس باید این مسائل را به دولت توجه بدهد و بنده اولین گزارشى که هیئت موریسن تودسن در ده سال پیش به دولت و به جناب آقاى ابتهاج که آن موقع رئیس بانک ملى بود داده به نظر آقایان

+++

 می‌آورم که در آن ذکرشده است که متجاوز از هزار میلیون تومان در سال محصولات کشاورزى ایران دچار آفت می‌شود و‌ کارشناسان خارجى که به اینجا می‌آیند در این مسئله مهم نه راه‌حل پیشنهاد می‌کنند و نه این که می‌گویند این محتاج به اعتبارات کافى است قضاوت‌های سطحى می‌کنند ولى در این امور اساسى حفرى نمی‌زنند. امروز نصف بیشتر دسترنج ایالات و عشایر و کشاورزان ما را آفت از بین می‌برد حالا براى این چه باید کرد بنده می‌خواهم به آقاى وزیر کشاورزى چند راهنمایی کنم که اینها را به عنوان عمل مثبت انجام دهند اولاً اعتبارى که در برنامه هفت ساله ما منظور شده است در هفت سال براى دفع آفت 91 میلیون تومان است در صورتى که این اعتبار سالى 91 میلیون تومان باید براى مملکت ما باشد اینکه عرض می‌کنم برنامه‌های کشاورزى ما ناقص است دلیلش همین است که جناب آقاى وزیر کشاورزى تشریف می‌آورند پشت تریبون و اظهار می‌کنند که نمی‌توانیم تمام مملکت را آنجا‌هایی که احتیاج به دفع آفت دارد دفع آفت کنیم. بنابراین آفت وقتى به طور کلى دفع نشد خرج بهدر رفته براى اینکه از باغ مجاور از ده مجاور از مزرعه مجاور احشام و گاو‌ها دوباره آلوده می‌شوند این ایراد و تذکر اول من تذکر دومم این است که تاکنون مبارزه از طریق مأمورین دولت بوده است و قسمت عمده پول‌هایی که صرف مبارزه شده است از بابت فوق‌العاده بازرس و خرج سفر و این قبیل مخارج بوده اگر بفرمائید نه صورت حساب سنوات گذشته را بیاورید این ا خواهید دید که از دویست هزار تومان 150 هزار تومان صرف حقوق شده است در صورتى که بایستى خرج دوا و سموم و تجهیزات شده باشد نه اینکه تمام صرف مأمورین شده باشد عرض کنم آن‌ وقت طریقى که عملى خواهد شد اینت که وزارت کشاورزى گویا خود آقاى وزیر کشاورزى در نظر دارند که وزارت کشاورزى باید کمک کند به مردم که مردم تشکیلات درست کنند تشکیلات خصوصى و فردى شرکت‌های خصوصى انجمن‌های خصوصى محلى که این پول‌ها و اعتبارات با نظارت مردم خرج شد این پول‌ها بیشتر صرف خرید وسایل و دارو و تجهیزات بشود و از هر شهرستانى هم سالى چند نفر به امریکا و اروپا بفرستند که بروند از نزدیک در محل طریق مبارزه را یاد بگیرند و بعد بیایند در شهرستان خودشان براى مردم خدمت کنند یک طرق دیگر کمک به شرکت‌های تعاونى کشاورزى است اگر شرکت‌های تعاونى کشاورزى در مملکت تقویت بشود شرکت‌های تعاونى کشاورزى می‌توانند عهده‌دار دفع آفات در ولایات بشوند و بنابراین خارج کمتر می‌شود هزینه‌های پرسنلى کمتر به مصرف می‌رسد و شرکت‌های تعاونى محلى می‌توانند این کار را بکنند ما براى شرکت‌هاى تعاونى در تمام کشور در مدت هفت سال برنامه دویست میلیون تومان اعتبار قائل شده‌ایم در صورتى که سالى دویست میلیون تومان اعتبار باید به شرکت‌های تعاونى کشاورزى داده شود در مورد شرکت‌های تعاونى بالصراحه عرض می‌کنم در مازندران حوزه انتخابیه بنده در چند قسمت شرکت تعاونى کشاورزى تشکیل شد و بسیار مفید بود مأمورین سازمان برنامه با نهایت علاقه و صمیمیت انجام وظیفه کردند و دارند می‌کنند منتهى اعتبار کم است پول و سرمایه کم است این کار‌ها بنتیجه نخواهد رسید مگر اینکه سازمان برنامه‏ براى تمام مملکت در اقلام دیگر خودش یا از طریق لوایح جدید کسب‌ اجازه کند و شرکت‌های تعاونى را تقویت و مجهز بکند. براى مبارزه با دفع آفات در تمام مملکت دو تذکر دیگر دارم و آن اینست که مردم را باید مجهز کرد براى مبارزه با آفات و کم‌کم باید دست دولت را کوتاه کرد و کم کرد. فعلاً دولت دو طریق دارد که به مردم کمک کند یکى کمک از لحاظ اعتبار است ما اینجا آن لایحه 23 میلیون دلار را تصویب کردیم هنوز لایحه آن به مجلس نیامده است. بنده نمی‌دانم اگر کارشکنى نباشد لایحه‌ای که مجلس تصویب کرده است دولت چرا نمی‌آورد الان چند ماه است آن دولت و این دولت وعده داده‌اند و این لایحه را هنوز به مجلس نیاورده‌اند و تمام کشاورزان مملکت به بانک کشاورزى هجوم آوردند براى پول در صورتى که اگر بگوئیم نداریم و به مردم وعده دروغ ندهیم بهتر است که بگوئیم و ندهیم (اکبر آقاى خلعت‌بری - موضوع منتفى شده است). اگر موضوع منتفى شده است که واویلا آقاى کارشناس امریکایی می‌آید می‌گوید که مالیات از املاک مزروعى بگیرید آن وقت دولت 23 میلیون دلار را به بانک کشاورزى نمی‌دهد ولى امریکایی‌ها کمک را می‌خواهند بکنند و خواهند کرد (مهندس جفرودى - نخیر منتفى شده است). زهى بدبختى مسئله دیگر جناب آقاى وزیر کشاورزى اعتبارى است که اخیراً مجلس تصویب کرد مجلس تصویب کرد که در لایحه اعتبار پشتوانه اعتبار داده شود که این اعتبار به مصرف امور کشاورزى برسد. امروز مردم همه خودشان می‌خواهند مبارزه با آفت کنند پول ندارند وسیله ندارند همه مردم مالک عمده نیستند بیشتر مردم مالک متوسط هستند خرده مالک هستند این اعتبارى که می‌خواهد بدهید این را زودتر بیاورید تا مردم خودشان با آفت مبارزه کنند بنده باز از این تریبون خواستم براى کمک به کشاورزى استفاده کنم.

رئیس - آقاى وزیر کشاورزى.

وزیر کشاورزى - از تذکرات جناب آقاى خلعت‌بری نماینده محترم تشکر می‌کنم و امیدوارم که همه اینها اینجام شود و نظریات آقایان محترم تأمین شود. اما لازم می‌دانم براى رفع سوء‌تفاهم بعضى مطالب را به عرض آقایان محترم برسانم راجع به نظر کارشناسان که فرمودند مطمئن باشند که کارشناسان خارجى ما هم همین را گفتند یعنى آنها هم توجه کرده‌اند که در این مسائل اگر دولت بخواهد رأساً عهده‌دار شود علاوه بر اینکه مخارج زیادى به وجود می‌آید یعنى کارى را که مردم با ده تومان می‌کنند دولت با سى تومان انجام خواهد داد علاوه بر این ایجاب می‌کند که مالیات جدیدى وضع کنند و از مردم پولى بگیرند و آن پول را براى دفع آفت مصرف کنند آن سه قران را نگیرند مردم خودشان یک قران از آن سه قران را صرف دفع آفت کنند دو قران را در خزانه خودشان ذخیره کنند. یعنى این نظر هست و بعد راجع به اینکه این کار به وسیله مردم بشود و مردم را وارد کنیم اتفاقاً جناب آقاى خلعت‌بری و جناب آقاى عمیدى نورى اولین نمایندگان هستند که من به آنها مراجعه کردم و تقاضا کردم ترتیبى بدهید که مأمورین وزارت کشاورزى با آقایان مالکین محل مربوط بشوند و ترتیب این همکارى بین مردم به راهنمایی دولت تأمین شود. مثلاً تقاضاى بنده این بود که جناب آقاى خلعت‌بری که در محل مورد احترام و وثوق اهالى هستند مالکین را دعوت کنند و تشویق کنند که رئیس کشاورزى ما برود آنجا و بگوید حالا که شما دیدید مبارزه با آفات میسر است و به مصلحت است و ما خرج می‌کنیم و بند است خود شما می‌شود. پس بیائید یک قرارى بگذاریم که به چه نحو خود مردم خود مالکین پولى جمع بکنند و سم فراهم بکنند و مأمور ما هم بیاید به آنها تعلیم بدهد که به چه ترتیبى این سم را به کار برند و آفت را از بین ببرند. ایشان هم مساعدت کردند و الان با اطلاعى که از شمال به بنده رسیده بنده خودم در تعقیب این فکر به شهسوار رفتم یک روز هم در شهسوار ماندم براى تهیه مقدمات این کار و دستوراتى هم دادم با اطلاعاتى هم که رسید نظر آقایان تأمین شد و قرار شد پول سم را هم امسال نگیرند و سال دیگر بگیرند چون امسال سال اول است عرض کنم حضورتان که این نظر تقریباً تأمین شد طبق گزارش تلگرافى که از شمال داشتم آقایان توافق کردند و کارهایشان پیشرفت می‌کند،

گزارش مبسوط تر هم بعد خواهد آمد (دکتر وکیل - راجع به مریوان و سقز هم دستور بفرمائید). در آن قسمت هم اقدام شده دستور داده شد که پول سم را نگیرند راجع به اعتبارات بانک کشاورزى که فرمودند بنده خیلى خوشوقتم که آقایان محترم اکثراً یعنى صدى نود به گرفتاری‌های کشاورزى مملکت واقفند و بنابراین مدافع تقاضا‌های بنده هستند و بنده که مسئول پیشرفت امور کشاورزى و اصلاح کشاورزى هستم و باید براى پیشرفت کار کوشش کنم متشکرم که خود آقایان قبول این زحمت را فرموده‌اند اما به آقایان می‌خواهم اطمینان بدهم که این اندازه نگرانى مورد ندارد آنکه فرمودند آن رقم 23 میلیون دلار که قرار بود از طرف دولت به بانک کشاورزى داده شود منتفى شده به هیچ‌وجه منتفى نشده و این جور نیست و در جریان است و صد میلیون تومان از آن پول براى بانک کشاورزى در نظر گفته شده تا نظر آقایان محترم تأمین شود (احسنت).

9- سؤال آقاى دکتر شاهکار راجع به فیلمى که در اتاوا نمایش داده شده و جواب آقاى وزیر امور خارجه‏

رئیس - آقاى دکتر شاهکار.

دکتر شاهکار - سؤال بنده از وزارت محترم خارجه راجع به یک فیلمى بود که در چندى قبل در کانادا به معرض نمایش گذاشته شد و این فیلم حیثیت و رعایت شئون ایران را نمی‌کرد و در سؤالم نوشتم با اطلاع قبلى آقاى سفیر کبیر این فیلم به معرض نمایش گذشته شده است و از آقایان دکتر اردلان وزیر محترم خارجه تقاضا کردم راجع به این موضوع توضیحاتى بدهند بعد از بیانات جناب آقاى وزیر بنده عرایضم را خواهم کرد.

رئیس - آقاى وزیر امور خارجه.

وزیر امور خارجه (دکتر اردلان) - چون صحبت از مبارزه با آفات می‌شود در حقیقت انتشارات خارج هم یک نوع دفع آفاتى است که ما باید با آن مبارزه بکنیم و متأسفانه حتى آن وسایل مختصرى هم که در داخله براى دفع آفات نباتى هست ما فاقد آن هستیم و اجازه بدهید مختصرى که در این‌باره تهیه شده است به عرضتان برسانم‏.

به طورى که خاطر آقایان نمایندگان محترم مستحضر است امروز تلویزیون در خارجه به خصوص در امریکا شمالى بهترین وسیله تبلیغ و تفریح است و مؤسسساتى که مخارج هنگفتى می‌کنند و این دستگاه‌های را دایر می‌نمایند دائماً به دنبال جمع‌آورى فیلم‌ها و اختیار و داستان‌ها به اصطلاح ابزار کار هستند و رقابت هم در این راه زیاد است ممالک مختلف متوجه این مطلب هستند و سعى دارند فیلم و اطلاعات جالبى تهیه کنند و در موقع لزوم در دسترس مؤسسات بگذارند تا رونق بازار اینها به زیان منافع عالیه آنها تمام نشود.

وزارت امور خارجه هم از مدتى قبل با مراجعه به اداره کل انتشارات و رادیو و اداره کل هنر‌های زیبا و مقامات دیگر در صدد برآمده است عکس‌ها و فیلم‌ها و نشریه‌های جلب و شایسته در باب ایران تهیه نماید و به نمایندگی‌های شاهنشاهى دهد خارجه بفرستد تا پیش‌آمد‌هایی نظیر آنچه در کانادا اتفاق افتاده واقع نشود. البته تصدیق می‌فرمائید که این کار هم خرج

+++

زیاد و هم اهل فن لازم دارد. چند حلقه فیلم و عکس و نشریه به هم تهیه شده که البته به هیچ‌وجه کافى نیست به تمام نمایندگى‌های ما نمی‌رسد ولى همانطور که عرض کردم ما مشغول تکمیل وسایل کار هستیم و امیدواریم با توجهى که آقایان محترم دارند توفیق حاصل کنیم.

خیر فیلمى که در تلویزیون اتاوا نمایش داده‌اند در 15 اسفند سال گذشته در جراید اینجا منتشر گردید ولى مبالغه‌آمیز بوده و قمه‌زدن و یا غش کردن و مثال آن در میان نبوده است و سفارت شاهنشاهى در اتاوا هم به موقع خود یعنى در اول بهمن به وزارت امور خارجه گزارش دادند که فیلمى متعلق به سى سال قبل در باب ایران در تلویزیون نمایش داده‌اند که مراسم شتر قربانى و وضع خراب دهات و لباس ژنده رعایت و مردم را متأسفانه به صورت مفتضحى نشاند داده‌اند فیلم قریب بیست دقیقه طول کشیده و قسمت‌هایی هم از صنایع و مناظر ایران را داشته است ولى غرض و منظور ناصالحى در میان نبوده و همانطورى که عرض کرده‌ام به اصطلاح برنامه را خواسته‌اند پر کنند و بلافاصله هم بعد از وصول گزارش سفارت وزارت امور خارجه کتباً مطلب را به داره کل انتشارات و رادیو و اداره کل هنر‌های زیبا اطلاع داد و تأکید در تهیه فیلم‌های تبلیغاتى و عکس‌های زیبا و سایر پیشرفت‌ها نمود. سفارت شاهنشاهى از نمایش فیلم قبلاً اطلاع نداشته است و بعد هم تذکرات و توضیحات لازم داده است لیکن تصدیق می‌فرمایند که راه جلوگیرى از نظایر این واقعه تهیه فیلم‌ها و و عکس‌ها و نشریه‌های صحیح و مطابق اوضاع و احوال روز است که مقدارى از آن فراهم شده است و انشاالله با مساعدت و پشتیبانى آقایان محترم و همکارى دستگاه‌های مختلف دولت زودتر تکمیل خواهد شد و رفع این نقیصه به عمل خواهد آمد در هر حال از وظایف اولیه مأمورین ما این بوده که مراقبت کامل در این موارد معمول داشته و فورا وزارت امور خارجه را مستحضر نموده و در صدد رفع امور نامطلوب برآیند و نمایندگی‌های ما هم تا به حال کوتاهى در این امر ننموده‌اند.

رئیس - آقاى دکتر شاهکار.

دکتر شاهکار - حفظ شئون یک مملکتى یک وقتى از نظر جنبه دفاعى است یک وقتى از نظر جنبه حمله‌ای است بنده خوشوقتم که جناب آقاى دکتر اردلان دوست بسیار عزیز بنده حقایقى را در لباس دیپلماتى و نزاکت کاریرى خوشان بیان فرمودند و اعتراف فرمودند به اینکه باید این جور مطالب گفته شود و فرمودند ما وسایل کافى نداریم در کانادا بنده با وجودى که مطلب را می‌دانم ولى چون وقتم کم است فقط تذکر می‌دهم که عده ایرانیان ساکن در آنجا چند نفرند به طور قطع جناب آقاى وزیر بودجه سفارت ما در اتاوا بیشتر از بودجه کل ساکنین ایران در آن شهر است بنابراین یک مملکت فقیرى مثل کشور ما که ‌می‌آید وسایل تهیه می‌کند سفیر کبیر می‌فرستد آنجا نى آقایان باید حداقل تا اندازه یک مأمور کوچولوى دولت خودشان را مسئول بدانند یک سفیر کبیر که اینقدر اصرار هست در سازمانتان که بعد از طى تشریفاتى انتخاب بشود این باید حداقل در محیط آنقدر آشنا باشد آنقدر رابطه دوستانه باشد آنقدر علاقه داشته باشد که تواند به ضرورت این شغلى که قبول کرده است منویات دولت مرکزى و اعتبارات وزارت خارجه که ایشان را انتخاب کرده است حفظ کند بیشتر از این هم حرفى نمی‌زنم جناب آقاى دکتر اردلان پسر خودتان قسم در یکى از ممالک مهم اروپا در کتابخانه‌ها در جلوى این مغازه‌های کتابفروشى یک کتابى منتشر شده بود که راجع به ایران نوشته بودند و مزین به تمثال یکى از شخصیت‌های بزرگ عزیز ایران بود و محیط سفارت‌خانه از چنین کتابى که در دسترس تمام بقال‌ها و دستفروش‌های شهر بود اطلاع نداشت و این آقا را شما با بودجه ضعیف و کمتان نگاهش داشته‌اید خوب ما هم انتظار داریم براى این کار‌ها شما مأمورین بسیار خوب در خارجه دارید ولى جلوى دست آنها را گرفته‌اید امسال درویشى یک دعوتى شد از ایران که راجع به نوابغ ادبى ایران در یک کنفرانسى که در ویشى بود صحبت بشود وابسته مطبوعاتى ما یک نفر زن است که سبب افتخار دانشگاه ماست یعنى دکتر اش لتر آمده است از دانشگاه بیرون این خانم با خرج خودش از پاریس که خواست برود به ویشى براى شرکت در این کنفرانس نه تن‌ها سفارت ما به او کمک نمی‌کرد بلکه اشکال‌تراشى هم می‌کند آن وقت آقا می‌فرمائید صحیح هم می‌فرمائید که ما وسایل تلویزیون نداریم مگر این آقاى رحمت اتابکى که در لبنان سفیر شماست و اینقدر باعث آبروى ما شده است و وظایف خودش را انجام می‌دهد وسایل تلویزیون دارد؟ خیر، از این قبیل اشخاص شما در سازمان وزارت‌خانه‌تان دارید که هم سن جنابعالى و من هستند من بیشتر اینها حداکثر کمک را می‌کنند اما یک عده اشخاص دیگر هستند که خودشان را فوق شما می‌دانند آقا مملکت تیول کسى نیست جنابعالى مادام که وزیر خارجه هستید یک سفیر کبیر هر کس باشد باید مطبع اوامر وزارت خانه باشد ولو اینکه شانزده دفعه رئیس الوزراء شده باشد باید از شما دستور بگیرد و دستور را انجام بدهد اگر سستى در اجراى وظیفه خودش کرد باید مغزول بشود و شما این جور اشخاص دارید اگر کسى کار کرد باید بماند وگرنه برود اینکه عرض کردم که با اطلاع قبلى بوده است نخواستم بگویم که ایشان خوششان می‌آمده است نعوذبالله اما این از آن جواب‌هایی است که ما در منطق یک قاعده‌ای داریم که هر جورى جواب بدهد به ضرر خودشان است اگر بگوید نمی‌دانم من می‌گویم آقا سفیر کبیر شما چه می‌کردید با این وسایل تبلیغاتى با این هیاهوى روزنامه‌ها که در هولیوود یک فیلیم دارد تهیه می‌شود که دو سال بعد تمام بشود از حالا هم می‌دانند برنامه‌های تلویزیونى هر حرفى بزنید پس شما توى اتاقتان نشسته‌اید فال حافظ می‌گیرید و براى اینکار رفته‌اید حقوق می‌گیرید و براى اینکار رفته‌اید حقوق می‌گیرید باید علاقمند باشید بدرد این مملکت بخورید بنابراین شما براى این کار رفته‌اید نه اینکه صبح‌ها سوار اسب بشوید که یک قدرى ورم شکم کم بشود اگر اطلاع نداشتید شرکت در جرم داشته‌اید چون من مطمئنم که با وزیر خارجه‌ای صحبت می‌کنم که حداکثر علاقه را به شغلش و به مملکت دارد این تذکر را به آقاى وزیر خارجه عرض کردم که به عنوان یک وزیر خارجه بیشتر معین بفرمائید و به این مأمورین بیشتر دستور بدهید که رعیت حیثیت ما را بکنند این همه قدم‌هایی که در ایران برداشته می‌شود آنچه که بد است در روزنامه‌ها می‌نویسند آنچه که خوبست نمی‌نویسند اگر مأمورین ما در خارجه مراقب بودند مقالاتى که این روز‌ها در بعضى روزنامه‌ها در آمده است بیرون نمی‌آمد من این ادعا را ندارم که یک نفر سفیر ایران بتواند در نیویورک یا در لندن یا دز همه کانادا جلوگیرى بشکند از مقاله‌ای که فلان نویسنده می‌خواهد بنویسد ولى این اعتقاد را دارم که این آقایان با این آشنایی با این آمد و رفت‌هایی که دارند می‌توانند یک محیط صمیمانه سمپاتیکى درست کنند که حداقل راجع به ایران دروغ ننویسند ما گرفتارى‌هایمان به اندازه کافى هست و احتیاج نداریم که دیگر دروغ بنویسند آقا قمه زنى و شتر یا آتش‌افروزى و اینجور چیز‌ها که نیست آن وقت از یک طرف این هست از یک طرف هم لایحه می‌آورند که براى آقایان باید منزل و اتومبیل خریده شود عقیده بنده این است که یک نفر سفیر کبیر ما باید بهترین اتومبیل‌ها را داشته باشد اما مادامى که کارش را انجام می‌دهد اگر کارش را انجام نداد آن وقت دستگاه وزارت خارجه باید انجام وظیفه کند بنده چون از یک چیز‌هایی که اتفاق افتاده است خیلى اوقاتم تلخ است این موضوع را کوتاه می‌کنم از وقت و نامه‌ای را که دو نفر تقدیم کرده‌اند از نظر مرگ پدرشان و از مجلس شوراى ملى تقاضاى کمک کرده‌اند تقدیم مقام ریاست می‌کنم و استدعا می‌کنم که دستور بفرمایند رسیدگى شود (احسنت).

10- اخذ رأى و تصویب در دستور گذاردن لایحه دعاوى ملکى اشخاص بر دولت‏

رئیس - لایحه دعاوى اشخاص بر دولت را آقاى وزیر جنگ تقاضا دارند جزو دستور قرار بگیرد بنابراین رأى می‌گیریم که جزء دستور بگذاریم پس از شور اول لایحه سازمان وزارت خارجه مطرح می‌کنیم آقایانى که موافقند این لایحه جزو دستور قرار بگیرد قیام کنند (اکثر برخاستند).

دکتر جهانشاهى - تصویب نشد

رئیس - باز مداخله کردید؟ تصویب شد بعد از لایحه سازمان وزارت خارجه مطرح می‌شود.

11- بقیه مذاکره و ختمه شور اول گزارش کمیسیون امور خارجه راجع به سازمان و مقررات استخدامى وزارت امور خارجه‏

رئیس - فعلاً شور اول بقیه لایحه سازمان وزارت خارجه مطرح است ماده 52 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 52- مقامات و پایه‌های طبقه سیاسى و کنسولى به قرار زیر است:

1- دفتر‌دار نمایندگی‌های سیاسى دبیر سوم سر‌کنسولى مقام یک سیاسى.

2- وابسته نمایندگی‌های سیاسى دبیر دوم سر‌کنسولى. مقام دو سیاسى.

3- دبیرى سوم نمایندگى‌های سیاسى کنسولیار کنسولگرى یا سر کنسولگرى. مقام سه سیاسى.

4- دبیر دوم نمایندگى‌های سیاسى کنسول در سر‌کنسولگرى. مقام چهارم سیاسى.

5- دبیر اول سفارت و سفارت کبرى معاون سر‌کنسول. مقام پنجم سیاسى.

6- رایزن سفارت کنسول مستقل. مقام ششم سیاسى.

7- رایزن سفارت کبرى سرکنسول. مقام هفت سیاسى.

8- وزیر مختار. مقام هشت سیاسى.

9- سفیر کبیر کاریرى. مقام نه سیاسى.

رئیس - آقاى دکتر بینا.

دکتر بینا - جناب آقاى وزیر خارجه آن دفعه تشریف نداشتند بنده عرایضى کردم در کلیات لایحه و تذکرى دادم که قسمت‌های سیاسى از قسمت‌های کنسولى باید مجزا باشد و عرض کردم که قسمت‌های سیاسى فوق‌العاده مهم است در سیاست وزارت خارجه براى اینکه در سیاست کلى مملکت اینها امعان نظر می‌کنند بنابراین قسمت سیاسى را با کنسولى و ادارى مخلوط کردن در سازمان وزارت خارجه صحیح

+++

 نیست و پیشنهاد کردم که این قسمت‌ها از هم مجزا بشود حالا براى شور دوم به کمیسیون می‌رود بنده از جناب آقاى وزیر خارجه تقاضا دارم به این عرایض بنده توجه بفرمایند مخصوصاً در بالا بردن وضع کادر سیاسى ایران بیشتر توجه بفرمائید براى اینکه هم در امتحانات ورودى اینها و هم در شخصیت اینها و هم در سوابق اینها باید بیشتر دقت شود این است که وقتى بنده می‌بینم که قسمت‌های کنسولى و ادارى و سیاسى با هم مخلوط می‌شود باید در کمیسیون این قسمت‌ها را از همدیگر تفکیک کنند و جناب آقاى وزیر خارجه هم لطف کنند که این قسمت‌ها از هم مجاز باشد که واقعاً در کادر سیاسى ما این ایراداتى که جناب آقاى دکتر شاهکار همکار محترم بنده تذکر دادند بتدریج مرتفع بشود.

رئیس - ماده 53 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 53- کاردار دائم باید لااقل داراى مقام رایزنى سفارت کبرى باشد.

رئیس - کسى اجازه نخواسته است ماده 54 قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 54- حداقل توقف در مقامات مذکور در ماده 52 به قرار زیر می‌باشد:

ارتقاء از دفتر دارى بوابستگى پس از دو سال دفتر‌دارى.

ارتقاء از دبیر سومى بدبیر دومى پس از دو سال وابستگى.

ارتقاء از دبیر سومى به دومى پس از سه سال دبیر سومى.

ارتقاء از دبیر دومى به دبیر اولى پس از سه سال دبیر دومى.

ارتقاء از دبیر اولى به رایزنى سفارت پس از سه سال دبیر اولى.

ارتقاء از رایزن سفارت به رایزنى سفارت کبرى پس از دو ساعت رایزنى سفارت.

ارتقاء از رایزنى سفارت کبرى به وزیر مختارى پس از سه سال رایزنى سفارت کبرى.

رئیس - پیشنهاد در این ماده رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى‏

پیشنهاد می‌نماید تبصره زیر به ماده 54 اضافه شود.

تبصره ارتقاء از رایزنى به رایزنى سفارت کبرى مستلزم گذرانیدن امتحان مخصوص خواهد بود که مواد در شرایط آن طبق آئین‌نامه مخصوص تعیین خواهد شد فیلیکس آقایان.

رئیس - ماده 55 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 55- در موقع ارتقاء علاوه بر مدت توقف لازم در مقام مادون کارمند باید از وزارت خارجه شاغل و واجد مجموع مدت خدمت لازم در مقام‌های ما قبل نیز باشد.

رئیس - کسى اجازه نخواسته و پیشنهادى هم نرسیده است ماده 56 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 56- وزیر امور خارجه با تصویب هیئت وزیران می‌توانند به منظور تشویق و تقدیر به کارمندانى که لیاقت و شایستگى قابل توجه از خود نشان داده باشند یک مقام بالاتر اعطای نماید حداکثر عده کارمندانى که با این ترتیب ارتقاء می‌یابند در هر سال نباید از دو نفر تجاوز نماید.

رئیس - آقاى دکتر بینا.

دکتر بینا - بنده می‌خواهم جدا عرض کنم این عرضى که بنده می‌کنم حقیقتاً مربوط به وزارت خارجه نیست بنده در قسمت کلیات و وضع تمام وزارت‌خانه‌ها عرض می‌کنم مجلس شوراى ملى نباید همچو اختیارى را به هیچ کدام از وزرا تعویض بکند جناب آقاى دکتر اردلان همیشه وزیر خارجه نیستند شاید انشاالله به مقامات بالاترى برسند و یا چون غالباً کاریر سفارت کبرى دارند. شاید سفیر کبیر شدند و تشریف بردند همیشه که ایشان وزیر خارجه نیستند و بنده این را به عنوان ایشان نمیگویم و مخصوصاً به کاردانى و لیاقت و بین نظرى ایشان هم عقیده دارم ولى غلط است که در مجلس شوراى ملى بیائیم اختیار بدهیم به وزراء که بخواهند براى کارمندان ادارات و وزارت خانه‌ها ارتقاء رتبه بدهند ارتقاء رتبه باید در مقابل خدمت و بر طبق قانون باشد و این با تصمیم شورا و با تصمیم وزارت خانه از نظر مراتب و از نظر قانون استخدام باشد چون ما می‌دانیم هیچ وقت در موقع دادن رتبه یا در موقع دادن امتیاز وزرا راحت نیستند و قطعاً به آنها فشار می‌آید توصیه می‌آید خواهش می‌شود از آنها و آنها هم ناچار می‌شوند بعضى اوقات این تقاضا‌ها را قبول بکنند براى اینکه دست وزرا باز باشد و براى اینکه وزرا در زحمت نباشند و کسانى من غیر حق به این مقامات نرسند بنده پیشنهاد کردم که این ماده را از لایحه حذف کنند اگر کارمندى خدمت کرد خودش مراتبى دارد به موقع ارتقاء پیدا خواهد کرد ولى اگر مجلس شوراى ملى قانون بگذارند که وزیر خارجه یا هر وزیر حق دارد دو نفر را ارتقاء بدهد این مثل یک فرمول ادارى می‌شود من غیر حق و بعضى وقت‌ها بدون اینکه پایه‌های اولیه را طى کرده باشند به پایه‌های بالاتر ترقى پیدا می‌کنند و سفیر کبیر هم می‌شوند و متأسفانه هر سال ما دو تا وزیر مختار درست می‌کنیم در عرض ده سال بیست تا وزیر مختار داریم و اغلب هم بیسواد در می‌آیند این است که بنده پیشنهاد کردم که ماده 56 حذف شود و گمان می‌کنم که جناب آقاى وزیر خارجه خودشان با حذف این ماده مخالفت نداشته باشند.

رئیس - آقاى بوربور مخالفید یا موافق.

بوربور - بنده موافقم.

رئیس - تأمل کنید آقاى وزیر خارجه می‌خواهند صحبت کنند آقاى وزیر امور خارجه.

وزیر امور خارجه - عرض کنم اولاً تشکر می‌کنم از جناب آقاى دکتر بینا از نظر لطفى که به بنده فرمودند نسبت به این ماده در کمیسیون‌هایی که بحث شد مفصلاً در موادش گفتگو شد و نتیجتاً به اینجا رسیدیم که بهتر است این مطلب نوشته شود البته توضیحاتى که آقا فرمودند نمی‌شود منکر شد که ممکن است استفاده حقیقى که بایستى از ماده شده باشد نشود و همان‌طورى که فرمودند بنده معتقدم این مطلب براى شور دوم به کمیسیون برمی‌گردد. مطرح می‌شود البته فرمایشات آقاى دکتر بینا مرود توجه قرار خواهد گرفت و اگر لازم نبود آن را حذف می‌کنند ضمناً خواستم عرض کنم که راجع به وزیر مختار فرمودند این را توجه بفرمائید که ما در هر سال چند وزیر مختار را متقاعد می‌کنیم و به جاى آنها افرادى باید بیایند مثل سال گذشته و همین امسال شاید 15 نفر وزیر مختار را متقاعد کردیم و بزودى خود ارادتمند هم جزء آنها خواهم بود به محض اینکه بسن 65 می‌رسند حکم تقاعد را جلویشان می‌گذاریم بنابراین اشخاصى هم باید جاى آنها بیایند و سعى هم می‌کنند که وزیر مختار بی‌سواد نداشته باشیم و واقعاً می‌خواهیم بگویم بی‌سواد نداریم براى اینکه الان وزارت خارجه ما شرایطش به اندازه‌ای مشکل است که خیال می‌کنم که در بسیار خوبى در وزارت خارجه متشکل بشود.

رئیس - آقاى بوربور.

بوربور - پس از بیانات جناب آقاى وزیر خارجه شاید بهتر این بود که بنده چیزى عرض نکنم ولى یک نکته را می‌خواستم خدمت جناب آقاى دکتر بینا عرض کنم و آن این بود که مثل اینکه در جلسات قبل توجهى بود که به جوان‌ها شانس داده شود که چنانچه زودتر از موقع مقرر لیاقتى داشته و لیاقتى نشان دادند راهى باشد براى اینکه آنها را ترقى بدهند و به عقیده بنده دادن اختیار براى ارتقاء یک رتبه با محدودیت‌هایی که در این ماده ذکر شده است که فقط سالى دو نفر بیشتر نمی‌توانند استفاده بکنند و در تمام طول خدمت هم بیش از یک مرتبه نمی‌توانند استفاده کنند. با این کیفیت آن محظورات که فرمودید وجود نخواهد داشت و وضعى خواهد بود که جوان‌هایی که استعداد دارند و لایق هستند می‌توانند در موارد مخصوص از این ماده استفاده کنند.

رئیس - پیشنهادى رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

پیشنهاد می‌کنم ماده 56 سازمان وزارت خارجه حذف شود، دکتر بینا.

رئیس - ماده 57 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 57- از تاریخ تصویب این قانون فقط کسانى می‌توانند به مقام وزیر مختارى برسند که جزء طبقه سیاسى وزارت خارجه باشند.

رئیس - آقاى ارسلان خلعت‌بری.

خلعت‌بری - عرض کنم که بنده معتقدم که این ماده صحیح نیست براى اینکه اشخاصى هستند که می‌توانند مقام وزیر مختارى را اشغال کنند که واقعاً صلاحیتشان از مأمورین وزارت خارجه کمتر نیست مرحوم منصورالسلطنه عدل که از رجال فاضل و شریف و وطن‌پرست مملکت بود یک مرتبه وزیر مختار شد و به نظر بنده از بهترین مأمورین وزارت خارجه بود (صحیح است). مرحوم ذکاء‌الدوله غفارى که از وزراى مختار فاضل و وطن‌پرست بود وزیر مختار سویس شد. و همین طور الان آقاى دکتر جلال عبده که از مأمورین بسیار عالى خدمتگزار و طرف توجه وزارت خارجه غلت براى اولین مرتبه از مجلس رفت و وزیر مختار امریکا شد و لیاقت خودش را تا الان ثابت کرده بنابراین اگر یک روزى فرض بفرمائید که آقا عرب شیبانى وزیر مختار بودند یا از آقایان دیگر چرا باید مانعى وجود داشته باشد که اشخاص شایسته نتوانند استفاده کنند این است که بنده پیشنهاد کردم که در کمیسیون خارجه هم آقایان به این نظر توجه کنند که با تصویب کمیسیون امور خارجه و تصویب هیئت وزیران اشخاصى که واجد شایط سناتورى هستند بتوانند به سمت وزیر مختارى تعیین شوند این پیشنهاد را استدعا می‌کنم آنجا مورد توجه قرار بدهند.

رئیس - آقاى ارباب مخالفید.

ارباب - بله مخالفم.

رئیس - ایشان به عنوان مخالف صحبت کردند.

ارباب - ایشان پیشنهادى کردند و بنده مخالف پیشنهاد و موافق ماده عرض دارم.

رئیس - پس دقت بفرمائید ماده مطرح است نه پیشنهاد و شما الان موافق ماده می‌توانید صحبت کنید.

ارباب- به عقیده بنده یکى از مواد خوب این لایحه همین ماده است زیرا خود آقایان آشنا هستند به امور که ممکن است یک اشخاصى روى یک جهاتى یا سناتور می‌شوند یا می‌خواهند ازشان تقدیر بکنند و یا از وجودشان در امور پارلمانى می‌خواهند استفاده کنند و یا براى افکار هم خوب هستند ولى براى یک امرى که مربوط به سیاست خارجى کشور هست شاید

+++

 آن اندازه و به قدر آن کسى که 25 سال، 20 سال، 15 سال، در این راه ورزش کرده در وزارت امور خارجه خدمت کرده آن اندازه بصیر نباشد به علاوه باز کردن اینطور راه‌ها باعث می‌شود که اشخاصى که جزء کارد خدمت دولت نیستند هر روز اضافه بشوند در صورتى که نظر پارلمان مجلس شوراى ملى و سنا غیر از این است می‌خواهند کارمندان دولت روز به روز آنچه ممکن است رو به تقلیل بروند نه رو به ازدیاد این ماده جلوى این راه را می‌گیرد که موجب ازدیاد افراد در خدمت دولت بشود و ثانیاً کسانى که مربوط به موضوع هستند مأمور این خدمت خواهند شد کسى که تازه می‌آید باید چند سال در این راه ورزش کند و آزمایش بدهد یک عمرى صرف می‌شود تا اطلاعات کافى به اندازه آن کسى که وارد است او پیدا کند بنابراین بنده موافق با این ماده هستم و یکى از مواد خوب این لایحه این ماده است.

رئیس - پیشنهادى رسیده قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

این جانب پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده 57 اضافه شود.

تبصره در مواردى که دولت انتخاب شخصى را براى وزارت مختارى مقتضى بداند به پیشنهاد وزیر امور خارجه و تصویب هیئت دولت اشخاص خارج از کادر سیاسى را می‌توان به سمت وزیر مختارى تعیین نمود. ارسلان خلعت‌بری.

این جانب پیشنهاد می‌کنم ماده 57 به طریق ذیل اصلاح شود: به پیشنهاد وزارت خارجه و تصویب هیئت وزیران اشخاصى را که واجد شرایط سناتورى باشند می‌توان به مقام وزارت مختارى تعیین نمود. ارسلان خلعت‌بری.

رئیس - ماده 58 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 58 از تاریخ تصویب این قانون اعطاء کلیه مقامات و عناوین و مشاغل افتخارى در وزارت خارجه ممنوع است‏.

رئیس - ماده 59 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 59- قسمت دوم: ارتقاء مدیران کل و رؤساى نمایندگى‌ها و رؤساى ادارات مکلفند همه ساله نظریات خود را نسبت به کارمندانى که در زیر نظر آنان انجام وظیفه می‌نمایند در اوراقى که از طرف اداره کارگزینى در مهر ماه هر سال در اختیار آنان گذاشته می‌شود اظهار نمایند.

این اظهارنظر باید مشروح و کاملاً محرمانه و متضمن مراتب زیر باشد:

1- لیاقت و شایستگى (در شغل فعلى و براى مشاغل دیگر؟). 2- رعایت نظم و انضباط ادارى. 3- پیشرفت در کار و داشتن ابتکار. 4- علاقه به انجام وظیفه. 5- حسن اخلاق و حسن سلوک با همکاران و مراجعین.

مدیران کل و رؤساى نمایندگی‌ها و رؤساى ادارات باید در مورد کارمندانى که طبق مقررات و با توجه به نکات پنج‌گانه بالا استحقاق ارتقاء دارند مراتب را صریحاً در اوراق مذکور ذکر نمایند.

رئیس - ماده 60 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 60- رئیس اداره کارگزینى مکلف است کلیه اوراق مربوط به ارتقاء کارمندان را در پرونده مخصوص نگاهدارى و پس از رسیدگى و اظهارنظر کامل در شوراى امور کارگزینى مطرح نماید.

رئیس - ماده 61 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 61- شوراى عالى امور کارگزینى مکلف است در آذر ماه هر سال بپیشنهاد‌های ارتقاء کارمندان رسیدگى و با رعایت دقیق پیشرفت و تکامل علمى و تجربى کارمندان نظریات خود را تا آخر دى ماه همان سال به وزیر امور خارجه تسلیم نماید.

رئیس - پیشنهادى رسیده قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

مقام معظم ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌نمایم که تبصره زیر به ماده 61- لایحه سازمان وزارت امور خارجه اضافه شود.

تبصره در صورتى که شوراى عالى کار‌گزینى نظریات خود را نسبت به تقاضاى کارمندى در تاریخ مقرره در ماده فوق تسلیم ننموده کارمند مزبور حق خواهد داشت اعتراض خود را به وزارت خارجه تقدیم و در این صورت شوراى عالى کارگزینى مکلف است خارج از ترتیب به اعتراض کارمند نامبرده رسیدگى و نظریات خود را به وزیر امور خارجه تسلیم نماید. مهندس هدایت.

رئیس - ماده 62 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 62- ارتقاء مقام بدون وجود محل سازمانى و اعتبار در بودجه وزارت امور خارجه ممنوع است.

رئیس - ماده 63 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 63- اداره کارگزینى موظف پس از اینکه گزارش شوراى عالى امور کارگزینى درباره ارتقاء کارمندان به تصویب وزیر امور خارجه رسید احکام به تصویب وزیر امور خارجه رسید احکام را به تاریخ اول فروردین سال بعد تهیه نماید.

رئیس - ماده 64 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

فصل چهارم اعزام مأمورین به خارجه.

ماده 64- حداکثر مدت مأموریت کارمندان وزارت امور خارجه در خارج چهار سال و حداقل مدت توقف آنها در مرکز وزارت امور خارجه نصف مدت توقف آنها در خارج خواهد بود.

رئیس - ماده 65 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 65- در موارد فوق‌العاده و استثنایی بنا به پیشنهاد وزارت امور خارجه هیئت دولت می‌تواند مدت مأموریت سفیر کبیرانى را که در وزارت کبرى و نمایندگى دائمى ایران در سازمان ملل متحد مأموریت دارند تمدید نماید ولى در آن واحد سفیر کبیرانى که مأموریت آنها تمدید می‌شود در هیچ موقع نباید از دو نفر تجاوز نماید.

رئیس - ماده 66 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 66- حداقل مدت توقف در مرکز مأمورین طبقه سیاسى و ادارى که بمأموریت‌های کشور‌های همجوار و آسیا و افریقا اعزام می‌شوند یک سال خواهد بود. این قبیل مأمورین قبل از دو سال نمی‌توانند از محل مأموریت خود به اروپا و امریکا منتقل شوند

رئیس - ماده 67 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 67- وزراء مختار پس از رسیدن بسن 65 سال تمام و سفراء کبار 75 سال تمام طبق مقررات بازنشستگى کشورى بازنشسته خواهند شد. مدرک سن شناسنامه‌ای است که در موقع استخدام اخذ گردیده و در پرونده پرسنلى موجود است.

رئیس - پیشنهادات رسیده قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

مقام معظم ریاست مجلس شوراى ملى. پیشنهاد می‌نمایم در ماده 67- لایحه سازمان وزارت امور خارجه شرط سن براى سفراى کبار حذف شود. مهندس هدایت.

ریاست معظم مجلس شوراى ملى. این جانب پیشنهاد می‌نمایم که در ماده 67 سطر اول براى سفراء کبار سن 75 سال حذف شود. سلطانى.

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى. پیشنهاد می‌نماید که ماده 67 لایحه سازمان و آئین‌نامه وزارت امور خارجه به شرح زیر اصلاح شود.

به جاى متن‌های سطر دوم «مدرک سن شناسنامه‌ای است ک در موقع استخدام اخذ گردیده و در پرونده پرسنلى موجود است» نوشته شود. مدرک سن شناسنامه‌ای ست که در موقع تصویب شرایط بازنشستگى مندرجه در قانون بودجه سال 1333 در دست داشته و یا در پرونده پرسنلى موجود است پناهى.

رئیس - ماده 68 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 68- کارمندانى که به نمایندگی‌ها مأمور می‌شوند مکلفند از تاریخ دریافت هزینه سفر تنها در ظرف یک ماه به محل ماموریت خود حرکت نمایند والا منتظر خدمت خواهند شد.

رئیس - ماده 69 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 69- درباره کلیه رایزنان یا وابستگان و معاونین آنان که از طرف وزارت‌خانه‌ها در نمایندگی‌ها سیاسى و کنسولى مأموریت می‌یابند باید قبلاً نظر وزارت امور خارجه جلب شود این کارمندان تحت نظر روساى مأموریت انجام وظیفه می‌نمایند.

رئیس - ماده 70 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 70- کلیه آئین‌نامه‌ها و مقررات و اساسنامه‌های استخدامى وزارت امور خارجه از تاریخ تصویب این قانون ملغى است.

رئیس - ماده 71 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 71- قانون مقررات استخدام کشورى به استثنای آنچه که در این قانون تصریح شده است در مورد کارمندان وزارت امور خارجه اعم از سیاسى و ادارى مجرى خواهد بود.

رئیس - ماده 72 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

ماده 72- وزارت امور خارجه مأمور اجراى این قانون است.

رئیس- سازمان مرکزى وزارت امور خارجه قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

سازمان مرکزى وزارت امور خارجه‏

حوزه وزارتى:

وزیر امور خارجه 1 نفر.

معاون سیاسى و پارلمانى 1 نفر.

معاون ادارى یک نفر.

شوراى عالى سیاسى 11 نفر.

تشریفات.

یک نفر رئیس. 2 نفر معاون. 6 نفر کارمند. 1 نفر خوشنویس. 1 نفر ماشین‌نویس. جمع 11 نفر.

مشاور حقوقى 4 نفر.

منشى مخصوص وزیر 1 نفر.

منشى مخصوص معاونین 2 نفر.

اداره رمز. 1 نفر رئیس. 1 نفر معاون 4 نفر کارمند.

جمع 6 نفر.

بازرسان وزارتى 10 نفر.

اداره محرمانه 1 نفر رئیس 1 نفر معاون‏.

4 نفر کارمند 2 نفر ماشین نویس جمع 8 نفر.

مشاورین اداره 10 نفر.

مدیر کل سیاسى 1 نفر

+++

 1- اداره اول سیاسى‏.

1- رئیس. 1 نفر معاون. 4 نفر کارمند. 1 نفر ماشین‌نویس. 7 نفر.

2- اداره دوم سیاسى 1 نفر رئیس 1 نفر معاون 4 نفر کارمند 1 نفر ماشین‌نویس 7 نفر.

3- اداره سوم سیاسى 1 نفر رئیس 1 نفر معاون 4 نفر کارمند 1 نفر ماشین‌نویس 7 نفر.

4- اداره چهارم سیاسى 1 نفر رئیس 1 نفر معاون 4 نفر کارمند 1 نفر ماشین‌نویس 7 نفر.

5- اداره پنجم سیاسى 1 نفر رئیس 1 نفر معاون 4 نفر کارمند 1 نفر ماشین‌نویس 7 نفر.

6- اداره اطلاعات و مطبوعات 1 نفر رئیس 2 نفر معاون 6 نفر کارمند 1 نفر ماشین‌نویس (لاتین و فارسى) 11 نفر.

7- اداره امور اقتصادى‏. 1 نفر رئیس 2 نفر معاون 6 نفر کارمند 1 نفر ماشین نویس 10 نفر.

8- اداره امور رمزى و نقشه بردارى 1 نفر رئیس 2 نفر معاون 5 نفر کارمند 1 نفر ماشین نویس 9 نفر.

9- اداره روابط فرهنگى 1 نفر رئیس 1 نفر معاون 4 نفر کارمند 1 نفر ماشین‌نویس 7 نفر.

10- اداره سازمان بین‌المللى 1 نفر رئیس 1 نفر معاون 4 نفر کارمند 1 نفر ماشین‌نویس (لاتین و فارسى) 8 نفر.

11- اداره عهود و امور حقوقى 1 نفر رئیس 1 نفر معاون 4 نفر کارمند 2 نفر ماشین‌نویس (لاتین و فارسى) 8 نفر.

12- اداره همکارى‌های بین‌المللى 1 نفر رئیس 1 نفر معاون 4 نفر کارمند 1 نفر ماشین‌نویس 8 نفر.

مدیر کل ادارى:

1- اداره انتظامات 1 نفر رئیس 1 نفر معاون 3 نفر کارمند 1 نفر کاخدار 6 نفر.

2- اداره حسابدارى 1 نفر رئیس کارمندان وزارت دارایی 1 نفر معاون 15 نفر کارمند 2 نفر ماشین نویس 19 نفر.

3- اداره دفتر و بایگانى 1 نفر رئیس 2 نفر معاون 18 نفر کارمند 21 نفر.

4- اداره کارگزینى 1 نفر رئیس 2 نفر معاون 6 نفر کارمند 1 نفر ماشین‌نویس 10 نفر.

5- اداره کتابخانه 1 نفر رئیس 1 نفر معاون 2 نفر کارمند 4 نفر.

6- اداره تابعیت و مهاجرت و پناهندگان 1 نفر رئیس 1 نفر معاون 4 نفر کارمند 1 نفر ماشین‌نویس 7 نفر.

7- اداره سجلات و احوال شخصیه 1 نفر رئیس 1 نفر معاون 4 نفر کارمند 1 نفر ماشین‌نویس 7 نفر.

8- اداره گذرنامه و روادید 1 نفر رئیس 2 نفر معاون 6 نفر کارمند 1 نر ماشین‌‌نویس 10 نفر.

9- اداره ترجمه 1 نفر رئیس 1 نفر معاون 6 نفر کارمند 2 نفر ماشین‌نویس (لاتین و فارسى) 10 نفر.

تعداد کل: دویست و پنجاه و یک نفر (با توجه به این که 4 نفر مشاورین حقوقى و 1 نفر رئیس اداره حسابدارى به حساب منظور نشده‌اند)

صورت کارمندان و خدمتگزاران جزء وزارت امور خارجه:

1- پیشخدمت 52 نفر. 2- سرایدار 27 نفر. 3- فراش و نامه رسان 16 نفر. 4- راننده 7 نفر. 5- تلفنچى 7 نفر. 6- دربان 8 نفر. 7- باغبان 5 نفر. 8- مستخدمین فنى 3 نفر. 9- مستخدمین روز مزد 5 نفر. تعداد کل 130 نفر.

گزارش از کمیسیون امور استخدام به مجلس شوراى ملى‏.

کمیسیون امور استخدام لایحه شماره 2295 دولت مربوط بسازمان و آئین‌نامه استخدامى وزارت امور خارجه را با اصلاحاتى که در کمیسیون امور خارجه به عمل آمده بود با حضور نماینده دولت مطرح و رسیدگى و با مختصر اصلاحى تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

رئیس - آقاى ارباب مخالفید.

ارباب - بنده فقط با یک قسمت از این سازمان مخالف هستم و آن چهار نفر مشاور حقوقى (مهندس هدایت کم است؟) نمی‌دانم کم است یبنده آشنا نیستم ولى می‌دانم یکى از عوامل بدبختى وزارت‌خانه‌ها و کار‌های این مملکت این مشاورین حقوقى در دستگاه‌های دولتى هستند (دکتر حسن افشار - اینطور نیست). به آقا برنخورد استدعا می‌کنم براى اینکه هزار تاش را بنده دیده‌ام براى اینکه حق را ناحق و ناحق را حق می‌کنند باید قبلاً دیدشان، باید به آنها بندو بست کرد، اصلاً موضوع را منقلب می‌کنند، حالا از وزارت امور خارجه بنده اطلاعات کافى ندارم و مربوط بامور سیاسى کشور است و بنده تا چه حد شم سیاسى دارم آقایان بهتر تشخیص داده‌اند ولى در همه وزارت خانه‌ها یک عده زیادى مشاورین حقوقى هستند که باید راندمان کار این آقایان را دید خدا شاهد است پرونده‌هایی است که ده سال پانزده سال معطل کرده‌اند له اقدام کرده‌اند علیه اقدام کرده‌اند معوق گذاشته‌اند مردم را بالا تکلیف گذاشته‌اند و آخر هم به نتیجه مثبت نرسیده است یا اگر هم رسیده است گزارش خلاف حق بوده است دلایل زیادى دارم که اگر یک وقت آقایان میل داشته باشند در جلسه خصوصى یا هر کجا توضیحات کافى می‌دهم اما در این قسمت وزارت خارجه اگر مربوط به همان جریانات است بنده با وجودشان در بهمان جریانات است بنده با وجودشان در حقوقى شخصاً مخالفم اما اگر یک جریانى است که در امور مربوط بسیاست بین‌المللى خود وزیر متوجه نیست عواملى لازم است تا اظهار‌نظر کنند یا اظهار‌نظر در پیمان‌هایی است که خود وزارت خارجه اطلاعى در این کار ندارد آن یک چیز ولى چهار نفر نمی‌دانم چکار می‌کنم بنابراین بنده چون همیشه با مشاورین حقوقى دستگاه‌های دولتى که عملشان را دیده‌ام مخالفم در وزارت بازرگانى دیدم در سازمان برنامه میبینم و در خیلى از جا‌های دیگر میبینم این است که نتایج بدى دیده‌ام و هر وقت که اسم مشاور حقوقى در دستگاه دولت هست مثل اینکه بنده یک طور دیگرى حس می‌کنم و به این جهت مخالفم‏.

رئیس - آقاى مهندس هدایت.

مهندس سعید هدایت - عرض کنم که بنده خیال می‌کنم جناب آقاى ارباب بیشتر با مشاور مخالف باشند تا مشاورین حقوقى (ارباب نه با مشاور موافقم حقوقش را هم موافق نیستم) عرض کنم یک تشکیلاتى است در وزارت امور خارجه که این تشکیلات وظیفه اش عقد قرار داد‌های بین‌المللى است و من خیال می‌کنم چهار مشاور هم اگر تمام مدت کار کنند کم کار کرده‌اند شما به تشکیلات وزارت امور خارجه دنیا نگاه کنید به بینید چه مشاورین حقوقى مفصلى دارند براى اینکه نکات دقیق پیمان‌ها و قرار داد‌ها متخصص می‌خواهد که باید به این موارد رسیدگى کند مخصوصاً در این قسمت باید مشاورین حقوقى باشند که در این کار‌ها اظهار‌نظر کنند به نظر بنده کاملاً لازم است و استدعا می‌کنم که جناب آقاى ارباب اگر جاى دیگر بد دیده‌اند از مشاورین حقوقى وزارت خارجه بد نخواهند دید و به نفع مملکت است.

رئیس - شور اول لایحه سازمان وزارت امور خارجه تمام شد و براى شور دوم به کمیسیون استخدام و خارجه ارجاع می‌شود.

12- طرح گزارش کمیسیون آئین‌نامه راجع به تشکیل کمیسیون تحقیق جهت ارجاع سؤالات.

رئیس - گزارش کمیسیون اصلاح آئین‌نامه قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

گزارش از کمیسیون اصلاح آئین‌نامه به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون اصلاح آئین‌نامه در جلسات عدیده طرح قانونى پیشنهادى جمعى از آقایان نمایندگان محترم در خصوص اصلاح آئین‌نامه داخلى مجلس (در قسمت مربوط به سئوالات) را مورد شور و مداقه قرار داده و پس از مذاکرات طولانى طرح پیشنهادى به طریق ذیل اصلاح اینکه گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

ماده واحده در صورتى که سؤال‌کننده از پاسخ وزیر معاون او قانع نگردید می‌تواند تقاضا نماید رسیدگى به موضوع سئوال به کمیسیون رسیدگى به سئوالات منتخب از شعب به نسبت هر شعبه 3 نفر که در هر سال مقارن انتخاب هیئت رئیسه براى مدت یک سال انتخاب خواهند شد ارجاع گردد.

رئیس - این ارجاع گردد را بنده نظرى این است که با رأى مجلس ارجاع گردد.

کمیسیون مزبور (که براى اولین بار استثناء پس از تصویب این ماده انتخاب خواهد گردید) مکلف است از تاریخ ارجاع آن ظرف یک ماه براى روشن شدن مطلب به هر طریق که صلاح بداند اعم از خواستن سوابق امر و یا اخذ توضیح کتبى و شفاهى از شخص وزیر و هرگونه تحقیقات دیگرى که لازم بداند به موضوع رسیدگى نموده در صورتى که مسامحه در اجرا یا تخلف یا نقض قانون مشاهده نموده گزارش خود را تنظیم و به مجلس تقدیم دارد (چنانچه مدت یک ماه براى رسیدگى کافى نبود کمیسیون میتوان با اجازه مقام ریاست مجلس فقط براى یک ماه دیگر مدت رسیدگى را تمدید نماید).

گزارش مزبور در مجلس مطرح و پس از اظهارات سئوال کننده و وزیر یا معاون او و بیانات یک مخالف و یک موافق که هر کدام از نیم ساعت تجاوز نخواهد نمود نسبت به گزارش کمیسیون اخذ رأى به عمل آمده و چنانچه مجلس با تصویب گزارش مزبور عدم رضایت خود را از وزیر ابراز نمود طبق اصل 67 متمم قانون اساسى رفتار خواهد شد.

تبصره گزارش کمیسیون که ظرف مدت مذکور در ماده واحده باید قطعاً به مجلس تقدیم شود از تاریخ طبع توزیع آن ظرف مدت 15 روز در مجلس مرود شور قرار خواهد گرفت و چنانچه در این مدت مطرح نگردید به تقاضاى سؤال کننده باید جزء دستور قرار گرفته مطرح شود.

مخبر کمیسیون آئین‌نامه عمیدى نورى.

رئیس - این شور اول است و امروز

+++

 تمام شود براى شور دوم بکمیسیون میرود آقاى ارباب.

ارباب - آن قسمتى که فرمودید در مجلس رأى گرفته شود و به کمیسیون برود بنده اینطور صلاح می‌دانم و نظرم اینست که سؤال کننده باید تقاضا کند نه اینکه مجلس رأى بدهد سؤال‌کننده می‌داند چه مدارکى دارد و باید برود به کمیسیون ابراز کند مجلس قبل از اینکه وارد در اصل موضوع بشود نمی‌تواند که رأى ندهد.

رئیس - آقاى صدزارده.

صدر‌زاده - این طرح از طرف یک عده از آقایان نمایندگان تنظیم شد و چندین جلسه در کمیسیون آئین‌نامه مورد رسیدگى واقع شد و یک اصلاحاتى هم نسبت به آن به عمل آمد و در حقیقت یک حقى که اختصاص به مجلس شوراى ملى دارد به قوه مقننه دارد این است که نسبت به اعمال دولت باید به نمایندگى از طرف ملت نظارت و رسیدگى تمام بکند بنابراین در مسائل حق دارد وکیل مجلس سؤال کند این سؤالات یک وقت اطلاعى است که فلان امر واقع شود یا نه وزیر می‌آید جواب می‌گوید اما بعضى وقت‌ها عنوان باز خواست دارد و می‌خواهد بداند عملى را که وزارت‌خانه انجام داده است با قوانین مطابقت داشته و مسامحه‌ای نشده است در اجراى قانون و از این قبیل در این صورت براى وکیل این حق پیدا خواهد شد که اگر این سؤال را که می‌کند جوابش قانع‌کننده و کافى نبود و مجلس هم تشخیص داد مطابق این تذکرى که مقام محترم ریاست دادند می‌روند به کمیسیون تحقیق و در آنجا به پرونده رسیدگى می‌شود، اگر کمیسیون تشخیص داد که جواب وزیر کافى است و قانع‌کننده که گزارش می‌دهد و اگر تشخیص دادند که مسامحه‌ای در اجراى قانون به عمل آمده است مراتب را براى اخذ تصمیم به مجلس شوراى ملى اعلام می‌کنند، اما نکته‌ای که از طرف مقام محترم ریاست در همین جلسه تذکر داده شد به نظر بنده هم می‌آید که به صلاح و مصلحت است زیرا هر سؤال‌کننده‌ای براى هر امرى که سؤال می‌کند ممکن است بگوید که قانع نشدم و تشخیص‌دهنده این عدم قناعت و حاکم به این معنى مجلس شوراى ملى است اگر مجلس شوراى ملى رسیدگى و تحقق را لازم دانست کمیسیون مبادرت به رسیدگى و تحقیق می‌کند والا به صرف اینکه وکیل سؤال‌کننده بگوید که من قانع نشدم نمی‌شود که تمام اوقات مجلس و کمیسیون را مصروف برسیدگى این مسائل کرد بنابراین تصور می‌کنم این اصلاحاتى که در کمیسیون به عمل آمده بسیار صحیح و به جا بوده است و این تذکرى هم که الان از طرف مقام محترم ریاست داده شد بسیار مناسب است که به این طرح علاوه بشود و بعد از اینکه کمیسیون تحقیق رسیدگى کرد در حقیقت سؤالات یک ضمانت اجرایی پیدا می‌کند و تاکنون هیچ ضمانت اجرایی نداشت سؤالى می‌کردند و جوابى می‌دادند و اگر می‌گفتند که این جواب‌ها قانع‌کننده نبود چه نتیجه‌ای داشت هیچ اما با این ترتیب نتیجه‌ای پیدا می‌کند.

رئیس - یک پیشنهادى رسیده که قرائت و با لایحه به کمیسیون آئین‌نامه فرستاده می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد).

پیشنهاد می‌کنم موضوع سؤال بنا به تقاضاى سؤال‌کننده به کمیسیون تحقیق ارجاع گردد. ارباب‏

13- تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه.

جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز یکشنبه ساعت 9 صبح خواهد بود و با رعایت آیین‌نامه جدید در حضور در مجلس‏

(مجلس مقارن ظهر ختم شد).

رئیس مجلس شوراى ملى - رضا حکمت‏

+++

 

یادداشت ها
Parameter:295162!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)