کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/16]

جلسه: 96 صورت مشروح مجلس روز چهارشنبه 22 مهر ماه 1321  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- طرح گزارش کمیسیون قوانین دادگسترى راجع به اتهام آقاى گلشاییان

3- بیانات آقاى (دکتر مرزبان) وزیر بهدارى راجع به وضعیت وزارت بهدارى

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 96

صورت مشروح مجلس روز چهارشنبه 22 مهر ماه 1321

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- طرح گزارش کمیسیون قوانین دادگسترى راجع به اتهام آقاى گلشاییان

3- بیانات آقاى (دکتر مرزبان) وزیر بهدارى راجع به وضعیت وزارت بهدارى

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مجلس یک ساعت قبل از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید.

صورت مجلس روز یکشنبه 19 مهر ماه را آقاى (طوسى) منشى قرائت نمودند. (اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غایب با اجازه- آقای: روحی

غایبین بی‌اجازه- آقایان: تولیت، دکتر ضیا، مهدوی، گودرزنیا، اکبر، امیر ابراهیمی، عطاء‌الله پالیزی، یار‌احمدی، دبستانی، آصف، صادق وزیری، پارسا، کامل ماکو، نصرتیان، بوداغیان، فاطمی

دیرآمدگان بی‌اجازه- آقایان: لیقوانی، یمین اسفندیاری، نیک‌پور، خسروشاهی، امامی، نقابت)

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- قرار بود فردا جلسه تشکیل شود ولى چون دولت یک لایحه‌ای داشتند که لازم بود به عرض مجلس برسد خواهش کردند که امروز جلسه تشکیل شود.

آقاى نراقى- فرمایشى دارید؟ بفرمایید.

نراقى- بنده براى تغییر موقع جلسه می‌خواستم عرض کنم که جلسه براى روز پنجشنبه مقرر شده بود بعد اطلاع داده شد که جلسه فوق‌العاده براى امروز ساعت نه تشکیل خواهد شد حالا هم که سه ربع پیش از ظهر است بنده از هیئت دولت کسى را نمى‌بینم بنابراین چه لزومى داشت که بى‌جهت یک بیم و هراسى در مردم ایجاد کنند و کار فردا را به امروز بیندازند پس بهتر بود که فردا که جلسه بود تشریف می‌آوردند و این هول و هراس را هم ایجاد نمى‌کردند و ضمناً هم آن قدر بى‌اعتنایى به مجلس نمی‌کردند که تا این وقت هنوز تشریف نیاورده باشند.

+++

رئیس- وحشت و هراسى نسیت مجلس همیشه براى کار حاضر است در صورت مجلس نظرى نیست (خیر) صورت مجلس تصویب شد. آقاى طباطبایى‏

طباطبایى- بنده هم می‌خواستم در جواب آقاى نراقى عرض کنم که بنده هول و هراسى در بین مردم ندیدم مجلس همیشه باید حاضر براى کار باشد اما راجع به قسمت دیگر فرمایشات آقاى نراقى راجع به این که هیئت دولت باید در مجلس حاضر باشند فرمایش صحیحى است.

2- طرح گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به اتهام آقاى گلشاییان

رئیس- خبر راجع به آقاى گلشاییان

گزارش کمیسیون قوانین دادگسترى به شرح ذیل قرائت شد.

در خصوص اتهام آقاى عباس‌قلى گلشاییان وزیر سابق بازرگانى و پیشه و هنر دایر بر لزوم ادامه تحقیقات پس از قرائت در جلسه رسمى مجلس شوراى ملى و ارجاع به کمیسیون دادگسترى مطرح مذاکره و رسیدگى قرار گرفت و اقداماتى به جهت تهیه وسایل رسیدگى و ادامه تحقیقات به عمل آمد در جلسه 13/ 3/ 21 دو نکته مورد بحث واقع شد اول آن که آیا مقدمات این عمل به طورى که در قانون محاکمه وزرا پیش‌بینى شده فراهم گردید یا خیر دوم آن که مراتب اعلام شده از طرف یکى از آقایان نمایندگان اساساً جرم به اصطلاح قانون کیفر همگانى شناخته می‌شود یا خیر تا ادامه تحقیقات لزوم پیدا کند پس از مذاکرات مفصل عقیده کمیسیون چنین شد که اولاً مقدمات لازم جهت تعقیب متهم بر طبق ماده 4 قانون محاکمه وزرا فراهم نیست ثانیاً عمل انتسابى به متهم در حدود قوانین و به تعبیر ماده 1 قانون مزبور جنحه یا جنایت شناخته نمی‌شود که ادامه تحقیقات مطابق ماده 4 همان قانون ضرورت داشته باشد پس از اخذ رأى در دو قسمت بالا و تصویب این دو نظر مقرر گردید مخبر کمیسیون گزارش آن را به عرض مجلس شوراى ملى برساند علیهذا مراتب را به شرح بالا که مبنی بر عدم تعقیب آقای گلشاییان است به عرض مجلس شوراى ملى می‌رساند تا مطابق ماده 6 قانون محاکمه وزرا مورد مذاکره و رأى قرار گیرد.

رئیس- آقاى نراقى

نراقى- تقریباً دو ماه قبل این گزارش از کمیسیون دادگسترى به مجلس آمده و در همان موقع هم طبع و توزیع شده علت این که تا به حال طرح نشده نمی‌دانم دلیلش چیست در صورتی که کار خیلى فورى هم نداشتیم بنده در این موقع تصور می‌کردم یکى از متجاوزین به حقوق مردم را اگر معرفى کنیم و تعقیب کنیم خدمتى کرده‌ایم ولى مى‌بینیم که جریان این چند ماهه طورى است که اکثریت با آنها است و اگر مایقه یکى را بچسبیم ظلم کرده‌ایم نسبت به سایرین که مورد تعقیب نیستند حقیقتاً جریان طورى است که حالا هر کس از مقامش سوء‌استفاده نکند مرد بى‌عرضه قلمداد می‌شود (صحیح است) و هر کس استفاده کرد مرد مبرزى است و پیشتیبان هم خواهد داشت اما خود بنده از وقتى که این قضیه طرح شد یک دقیقه آرام نبودم البته کسانى که مرا تعقیب می‌کردند و فشار می‌آوردند که از مخالفت خودم صرف‌نظر کنم روى عواطف و احساسات نبوده و روى شرکت است و دسته‌بندى است که این طور اصرار داشتند که این مطلب فاش نشود و فجایع مکتوم بماند حالا به این مناسبت که تحت فشار فوق‌العاده هستم اگر چه قول نداده‌ام و مخالف خودم را حفظ کرده‌ام ولى همین قدر عرض می‌کنم که کمیسیون دادگسترى وظیفه خودش را انجام نداده است طرحى آمد به مجلس شوراى ملى که آقاى گلشاییان به واسطه عملیات سویى باید مورد تعقیب قرار بگیرد از مجلس احاله شد به کمیسیون دادگسترى کمیسیون دادگسترى طبق قانون محاکمه وزار تکلیفاتى داشته است و تکلیفش این بوده است که تحقیقات کافى بکند و نکرده و با حضور عده‌ای در حدود یازده نفر از هیجده نفر اعضا کمیسیون آن وقت به اکثریت شش نفر رأى داده است که اساساً این جرم نیست که یک نفر از رأى دهندگان هم اگر چنانچه این عده بر علیه گلشاییان رأى می‌دادند خودش مورد تعقیب واقع می‌شد از این نقطه‌نظر رأى کمیسیون خدشه‌دار است بنده اطلاعات زیادى از کار دادگسترى ندارم و امیدوارم که تا آخر عمرم هم تماس با این بنگاه پیدا نکنم نه چیزى

+++

داشته‌ام که کسى بخورد که بدوم دنبال دادگسترى و نه عرضه خوردن مال کسى را داشته‌ام از این جهت اطلاعات زیادى هم ندارم اما آنچه که می‌دانم جرم واقع شده بوده است استفاده از مقام بوده است تصدیق خلاف واقع بوده است اینها تمام جرم است و قابل تعقیب است و در پرونده هم منعکس است دروغ نوشته بوده است که فلان امتیاز لغو شده است و حتى هم خودش اقرار کرده است که لغو نشده بوده است تصدیق خلاف واقع دادن خودش جرم است و قابل تعقیب است حالا آقایان نمی‌دانم چطور تحقیق کرده‌اند و چطور راضى نشده‌اند که این شخص تعقیقب شود بنده عرض می‌کنم اگر دوستان گلشاییان موافقت می‌کردند که این تحت تعقیب قرار بگیرد و راضى می‌شدند که در یک محکمه صلاحیت‌دارى موضوع کاملاً رسیدگى و تحقیق می‌شد و مطلب معلوم می‌شد که ببینند سوء‌استفاده نشده و دزدى نکرده است بهتر از این بود که با کمال عجله بنشینند و رأی بدهند به این که غیر قابل تعقیب نیست (صحیح است صحیح است) و دزدى نکرده و سوء‌استفاده نکرده و آن وقت این بدنامى براى او براى همیشه باقی بماند (صحیح است) این بود علت مخالفت بنده و الّا نظر خصوصى با ایشان ندارم و خوشبختانه نه با ایشان بلکه با هیچ یک از افراد وزار نه ملاقاتى کرده‌ام و نه توقعى از هیچ کدام داشته‌ام.

رئیس- آقاى اوحدى‏

اوحدى- بنده هیچ مایل نبودم که وضعیت مرا مجبور بکند و وارد یک مذاکراتى بشوم که مخالفت با اظهارات آقاى نراقى دوست عزیز خودم باشم ولى مجبور شدم از نقطه‌نظر حفظ حیثیت کمیسیون دادگسترى و اعضا محترم آن کمیسیون که اغلب از دانشمندان حقوقى و قضایى هستند و آقاى نراقى دوست عزیزم نسبت دادند که این اعضا کمیسیون بدون دقت یک چنین اظهار لغوى کرده‌اند چند کلمه دفاع کنم گرچه گاهى از اوقات آقاى نراقى حقاً اظهار کرده‌اند که اغلب اشخاص شاگردهاى دبستان من هستند در مواردى که ایشان معلم بوده‌اند البته همین طور است ولى تصور نمى‌کنم در جریان حقوقى هم آقاى شاگرد داشته باشند و اگر دارند انشاء‌لله خیلى کم خواهد بود و اگر از جنبه قضایى یک اطلاعات کافى نداشته باشند نمی‌شود به ایشان ایراد گرفت ولى در سایر قسمت‌ها در همه چیز یعنى در پاکى و درستى آقاى نراقى ما تردید نداریم. جرم که گفته می‌شود این چند فرد دارد یک فرد جرم ادارى است یک فرد جرم قضایى است جرم قضایى عبارت است از جرمى که یا مرتبه جرم خلافى تشخیص بشود یا جنحه یا جنایت که هر کدام از اینها از نقطه‌نظر مجازاتى که قانون کیفرى براى آن جرم معین کرده است تشخیص داده می‌شود که کدام یک از این اقسام سه‌گانه است. جرم ادارى هم جرم است ولى هیچ اثر جزاى خلافى یا اثر جزاى جنحه‌اى و یا اثر جزاى جنایى به جرم ادارى داده نمی‌شود به این مناسبت جرم‌هاى ادارى یک مجازات‌هاى ادارى معینى دارد مثلاً یک جرم ادارى شده که دادگاه ادارى محکوم به توبیخ می‌کند که شما این کار را کرده‌اید بسیار خوب یک مرتبه بالاتر می‌رود که این جرم ادارى توبیخ می‌شود با درج در ورقه‌ای خدمت ایشان این هم یک پله بالاتر است یک جرم ادارى پیش مى‌آید که محکوم می‌کنند به یک ماه یا دو ماه یا سه ماه بیکار ماندن یعنى انفصال از خدمت به طور موقت بالاتر می‌رود محکوم می‌شود به کسر حقوق از یک ماه تا شش ماه و کسر آن مبلغى را که قانون معین کرده است و بالاتر می‌رود منفصل می‌شود از شغل ادارى خودش به طور ابد ولى در جرم خلافى هیچ وقت عنوان توبیخ نیست جرم خلاف از یک روز تا یک هفته حبس است و از پنج هزار تا فلان مقدار جریمه نقدى و همچنین جرم جنحه از یک هفته به بالا است تا برسد به سه سال حبس با یک جریمه نقدى جرم جنایى از یک سال تا پانزده سال یا ابد آن هم یا با کار یا حبس مجرد یا قتل که آن آخر مرحله جزاى جنایت است این مراحل جرم است. حالا بیاییم در اصل قضیه که کمیسیون دادگسترى از روى چه این اظهار را کرده است. یک ورقه از طرف گلشاییان آمده است به مجلس شوراى ملى آن ورقه خوانده شده است آن ورقه رفته است به کمیسیون مبتکرات‏.....

+++

ارگانى- کمیسیون عرایض به علاوه ورقه نبود ادعاى خصوصى بود و نماینده‌اى اظهار کرد. متوجه باشید.

اوحدى- اجازه فرمایید من یک کلمه اشتباه کردم.

ارکانى- بلى متوجه باشید اشتباه نکنید.

یکى از نمایندگان- اعلام جرم شده بود.

اوحدى- استدعا می‌کنم آقایان در بیان و مطالب سلب آزادى بیان بنده را نکنند (صحیح است) و آن چیزى که بعضى‌ها در خودشان سراغ می‌کنند شاید یک روزى هم ما اهل مدرسه بوده‌ایم‏....

ارکانى- استغفرالله استغفرالله روضه خوان بوده‌اید.

اوحدى- ولى نه مثل شما. عرض می‌کنم آن لایحه یا اعلام جرم شفاهى رفته است به کمیسیون عرایض کمیسیون عرایض وقتى گزارش داده است روى لایحه‌اى بوده است که ضمیمه پرونده بود از این بیانات من نمی‌خواهم اشخاص را از حیث هویت، ماهیت، اخلاق، صفات، تبرئه کرده باشم بنده قاضى پرونده هستم ممکن است یک پرونده طورى تشکیل بشود که جرم را محقق بکند یا یک پرونده از یک مجرم حقیقى طورى تنظیم بشود که به کلى او را تبرئه بکند روى آن پرونده قضاوت کرده‌ام نه روى شخص بنده کار به شخص نداشتم این پرونده‌اى که از روى یک لایحه تنظیم شده و گزارش داده شده است بنده در مرحله اول اظهار کردم کمیسیون دادگسترى اصلاً صلاحیت ندارد که داخل در یک چنین پرونده‌اى بشود اول بالا زدم پس از مذاکرات و صحبت‌هاى زیاد آقاى صدر فرمودند در این قضیه ممکن است تصور بشود که یک جریان سوء‌ادارى در بین آمده باشد روى این نظر بنده موافقت کردم به این که قضیه در کمسیون دادگسترى طرح شده باشد ولى روى اوراقى که ضمیمه‌ این پرونده بود بنده دیدم هیچ دلیلى در تحت هیچ عنوان قضایى وجود ندارد که بتواند کوچکترین جرم قضایى را که آن مرتبه خلافى باشد نسبت به گلشاییان محقق بداند چه رسد به جنحه چه رسد به جنایت. به این جهت آقایان رفقاى بنده هم در کمیسیون خیلى دقت کردند آنها هم نمایندگان ملتند آنها هم وکیل هستند آنها هم حیثیت خودشان را دوست دارند آنها هم خدمت‌گذار جامعه هستند آنها هم نمی‌خواهند اسباب بدنامى براى مجلس فراهم کنند آنها هم می‌خواهند حیثیت مجلس را داشته باشند و نمی‌توانند روى یک ورقه رأى بدهند که این طور است این طور نمی‌شود. اگر شما خودتان را نگاه می‌کنید که خیلى پاک هستید پاکتر از شما اینجا ایستاده است الان حرف می‌زند (خنده نمایندگان) (صحیح است) همه اهل تهران و اغلب اهل ایران اوحدى را مى‌شناسند اوحدى سى سال است در قضاوت کار کرده یک شاهى از احدى توقع و تمنایى نداشته است، نگرفته است. اوحدى نمى‌آید در یک پرونده برخلاف حق و وجدان براى دل‌خوشى یک عده اشخاص رأى بدهد، این طور نبوده است. تمام وزراى عدلیه هر وقت یک کار خوبى را می‌خواسته‌اند به اوحدى رجوع می‌کرده‌اند یکیش همین آقاى صدر است هر وقت حقیقت مطلبى را می‌خواسته است بفهمد به من رجوع می‌کرده است من هم رسیدگى می‌کردم براى این که می‌دانسته است اوحدى بى‌طمع است، بى‌غرض است، شجاع است، نترس است (رئیس- براوو) بنابراین نمی‌شود کارى را که اوحدى درش دخالت داشته است نسبت داد که اینها از روى بى‌دقتى است یا خواسته‌اند حقى را از بین ببرند آقاى نرافى حضرتعالى می‌دانید در هر قضیه از قضایا که موافق با مصالح جامعه و موافق حیثیت جامعه ایران بوده است و شما اقدام کرده‌اید من هم دنبالتان بوده‌ام. هر چه پیشنهاد کرده‌اید اگر دیده‌ام به نفع جامعه است من هم زیر امضاى شما امضا کرده‌ام ولى در یک جاهایى که خداى نخواسته شما یا اشتباه می‌کنید یا من اشتباه می‌کنم (فرقى نمی‌کند هم ممکن است اشتباه براى من باشد هم اشتباه براى حضرتعالى باشد) من نبایستى متابعت بکنم برخلاف علم و اطلاعات قضایى خودم به این جهت بنده با این که میل نداشتم این عرایض را در مقابل فرمایشات شما کرده باشم ولى حیثیت کمیسیون دادگسترى و حفظ آن مرا مجبور کرد که این عرایض را در حضور آقایان نمایندگان بکنم و عرض کنم که در این پرونده به هیچ وجه من‌الوجوه جرمى متوجه گلشاییان نخواهد بود.

+++

رئیس- آقاى طوسى

طوسى- بنده خیلى متأسفم که در مقابل یک منطق قوى و این همه شجاعت و قدرت که آقاى اوحدى از خود اظهار فرمودند یک آدم ضعیف و ناتوانى هستم که در اینجا می‌خواهم عرایضى بکنم آن روزى که بنده در اینجا اظهارى کردم (سؤال پارلمانى) در مقابل این سؤال پارلمانى بنده از آقاى وزیر پیشه و هنر راجع به عمل آقاى گلشاییان در موضوع کتیرا آقاى وزیر پیشه و هنر هم مخالفتى نفرمودند من این طور استنباط کردم که حق به جانب هستم پس از آن مطابق مواد قانون مجازات عمومى و اصول قانون اساسى که بنده الان قرائت می‌کنم و مواد 238 و 280 قانون مجازات عمومى و فصول 23 و 24 قانون اساسى قدر مسلم عمل ایشان تجاوز از مقررات ادارى و خلاف محقق بوده و بنده موضوع را جرم تشخیص داده و به اطلاع آقایان رساندم چنان که مکرر هم عرض کرده‌ام حالا هم با صداى بلند اینجا عرض می‌کنم بنده شخصاً با احدى غرض نداشته‌ام و نخواهم داشت ولى داراى یک مرامى هستم و آن مرام را تا آخرین دقیقه و یا حد قدرتم دنبال خواهم کرد و آن این است که جلوگیرى کنیم از خطا و تجاوز به مقررات قانونى. استنباط بنده این است که تجاوز کرده‌اند به مقررات و مرتکب خلاف ادارى شده‌اند به این مناسبت تشخیص جرم دادم و اعلام جرم کردم و این اعلام جرم نظر به مقدمات قانونى رفت به کمیسیون عرایض بعداً کاغذ ایشان (آقاى گلشاییان) رسید و شرحى ایشان نوشته بودند که به عقیده بنده سفسطه کرده بودند و وضعیت غیر از این بود که ایشان نوشته بودند. کمیسیون عرایض به اتفاق آرا رأى خودش را داد و موضوع را قابل تعقیب دانست و پرونده رفت به کمیسیون دادگسترى در موقعى که این کار در کمیسیون عرایض بود زمانى بود که آقاى سهیلى نخست وزیر بودند ایشان هم حضور پیدا کردند در کمیسیون و شرح مبسوطى با دیدن اجمالى از پرونده در کمیسیون صحبت شد و تقریباً ایشان هم بعد از شنیدن این صحبت‌ها و دیدن قسمتى از پرونده (البته خودشان در تهران هستند و اطلاع دارند) خود ایشان هم عرایض بنده را تردید نکردند. خلاصه پرونده از آنجا رفت به کمیسیون دادگسترى. در کمیسیون دادگسترى هم بنده به مناسباتى که دیدم شاید یک قدرى رشته طولانى‌تر خواهد شد و شاید هم مقتضى نباشد از ریاست محترم کمیسیون داد گسترى درخواست کردم یک سو کمیسیونى تشکیل بشود که در آن سو کمیسیون بنده هم حاضر شوم و حرف‌هاى خودم را هم بزنم این سو کمیسیون تشکیل شد و بنده در آنجا حضور پیدا کردم و حرف‌هاى خودم را زدم و مطالبى را گفتم و آقاى آهى هم که در آن وقت وزیر دادگسترى بودند حضور پیدا کردند و یک مسائلى را هم استدلال کردم و به مدارکى هم که گفتم در کجا است استدلال کردم و گفتم الان هم که شما وزیر دادگسترى هستید اگر بخواهید تحقیق کنید رسیدگى کنید، بفرمایید. باید تا دو ساعت این سوابق و مدارک و استدلالى را که شد در اینجا حاضر کنند در کمیسیون دادگسترى. بنده مبناى مدارک را تقدیم کردم و قبول کردند که بفرستند آن مدارک را و بیاید در کمیسیون و رسیدگى و حقایق روشن بشود. در این موقع سو کمیسیون گفتند مطالب کافى است و بنابراین قرار شد خبر این جریان را به کمیسیون اصلى و در کمیسیون اصلى هم بنده حضور یافتم براى این که من خیال کردم طرف صحبت کمیسیون من هستم و باید در آنجا حاضر بشوم ولى به بنده فرمودند...

عذرم را خواستند و گفتند بروید در حضور رئیس کمیسیون عرض می‌کنم گفتم آقا این مدرک من است موضوع فوت خواهد شد و این وسیله‌ای است که به موجب آن من استدلال کردم و به موجب آن من ثابت می‌کنم روشن می‌کنم که اینجا یک عملیاتى واقع شده است تمام این کارها انجام و واقع شده است عمل هم شده است در کمال روشنى در کمال ثبات و استدلال قوى. گفتم آقا اینجا این مدارک بنده را الان بخواهید برسید. حالا خواستند نمی‌دانم نخواستند نمی‌دانم. همین شخص شریف آقاى اوحدى فرمودند بسیار خوب توى پرونده باشد رفت توى پرونده ماند تا وقتى که نتیجه این

+++

قضاوت به مجلس آید و من می‌دانم که البته عاطفه کمیسیون محترم دادگسترى تقریباً دامن‌گیر شده است که یک چنین خبرى را داده‌اند و بنده معتقدم و خودم می‌دانم چنان که رفیق محترم بنده آقاى نراقى فرمودند که در اینجا هم عواطف یقین دارم باز غلبه می‌کند و این قدر غلبه خواهد کرد که اگر هم بخواهند رأى بدهند به تبرئه ایشان رأى می‌دهند ولى ما از یک کارى می‌خواهیم جلوگیرى کنیم (اینجا ما یک چیزى گذراندیم و رفت به کمیسیون که ما می‌خواهیم از دزدى جلوگیرى کنیم.) عرض می‌کنم همین الان هم که بنده دارم در مجلس شوراى ملى این عرض را می‌کنم مدرک حاضر می‌کنم. با این که هر مدرکى به هر جایی که باید برود رفته است معهذا باز در اینجا عرض می‌کنم اگر اجازه بدهند بنده حاضرم که مدارک لازم را بیاورم و اثبات بکنم. اینجا به عنوان جمله معترضه یک مطلبى را می‌خواهم عرض کنم. به من گفتند که شما راجع به کار آقاى گلشاییان که اینجا مطرح است حرف می‌زنید ببینید در این دو سه ماهه از سیگار و چه و چه چقدر برده شده و چه چیزهایى خورده شده است و اینها دنبال نمی‌شود بنده گفتم که مجلس شوراى ملى یک کارهاى بهترى می‌کند که از آنها هم نتیجه بگیرند و حالا هم واقعاً به عاطفه مجلس شوراى ملى واگذار می‌کنم که هر کارى می‌خواهند بکنند بکنند.

مخبر کمیسیون دادگسترى (نقابت)- عرض می‌کنم بحث در حواشى مطلب یک قدرى ما را از موضوع دور کرده است بنده هم به عنوان مخبرى کمیسیون دفاع از این خبر و گزارش می‌کنم. فرمایشاتی که آقایان کردند و آقاى طوسى در تشکیل سو کمیسیون و در طرز رسیدگى و دقت کمیسیون همه‌اش صحیح است کمیسیون دادگسترى تشکیل سو کمیسیون داد آقاى طوسى را هم دعوت کردند دلایل و جهاتى را هم که تذکر دادند شنیدند ولیکن همیشه وقتى که در یک دادگاهى یک مسئله مطرح می‌شود. و یک کسى متهم به ارتکاب یک جرمى هست در آن دادگاه چند نفر موافقند و چند نفر مخالف و هر کدام یک نحوه استدلالى دارند که عقیده هر دو دسته هم محترم است به جاى خودش ولى امرى که به جاى خودش محترم است همان رأى اکثریت است. این مسئله وقتى در کمیسیون دادگسترى مطرح شد البته عقیده موافق و عقیده مخالف وجود داشت و بنده چون مخبر و مبین نظر کمیسیون هستم عقیده هر دو دسته را به طور اجمال عرض می‌کنم. دسته‌ای که مخالف بودند یعنى موافق بودند با تعقیب آقاى گلشاییان استدلال‌شان این بود که نظر به قانون انحصار بازرگانى صدور کتیرا منحصراً به شرکت کتیرا برگذار شده و تا وقتى که انحصار آن ملغى نشده حق ندارد وزیر بازرگانى به دیگرى اجازه صدور بدهد و در موقعى که ملغى نبوده اجازه صدور داده‌اند و باز هم بعد از دادن اجازه متوجه شده‌اند که هنوز هیئت دولت لغو نکرده است انحصار کتیرا را به این جهت به گمرک نوشته‌اند که آن اجازه‌ای که به مراد اریه داده‌ایم ملغى کنید و گمرک نوشته است که قبلاً این جنس صادر شده و وقت گذشته است بنابراین این عمل یعنى قبل از الغا انحصار دستور صدور به غیر آن شرکت دادن و بعد متوجه شدن و اقدام به پس گرفتن آن این عمل یک تخلفى است از مقررات ادارى و تخلف از مقررات ادارى قابل تعقیب است. مستند این آقایان ماده 14 قانون محاکمه وزرا است و ماده 14 این است (در مواردی که وزرا در امور اداره خود دچار اتهامات شخصى مدعیان شوند ترتیب مذکور و مواد فوق رفتار خواهد شد) یعنى به همین کیفیتى که وزرا تعقیب می‌شوند عمل خواهد شد. بنابراین این را قابل تعقیب دانستند نهایت این که در جریان این رسیدگى هیچ یک از شاکى‌ها یا اعلام کنندگان جرم نگفتند که شخص آقاى گلشاییان از فلان زید فلان مبلغ وجه گرفته است گفتند که اگر تعقیب کنیم کشف خواهد شد که گرفته است یعنى تعقیب بکنیم شاید کشف بشود شاید کشف نشود و خوب است این قسمت تعقیب شود. اما وظیفه کمیسیون دادگسترى این نبود که در مورد یک وزیرى بگوید که ما دستور تعقیب می‌دهیم شاید کشف بشود شاید کشف نشود وظیفه‌اش این بود که خودش برسد اگر بر خودش کشف شد که جرمى واقع

+++

شده است رشوه داده شده یا گرفته شده خودش امر به تعقیب صادر کند یعنى همان تکلیفى را که مستنطق دادگسترى دارد یعنى دلایل را تحقیق می‌کند بعد قرار مجرمیت یا قرار منع تعقیب صادر می‌کند منتها یک نظر متممى روى این نظر منطق هست که آن نظر دادگاه باشد. امروز هم کمیسیون دادگسترى خبرى داده است به مجلس شوراى ملى البته موافقین با عقیده آقایان نراقى و طوسى هم در آنجا. در کمیسیون بودند و استدلال هم کردند عرض کنم به حضورتان که شاید هم استدلال بعضى‌ها متکى به این قسمت بود ولیکن اکثریت این کمیسیون به نام این که وظیفه یک مستنطق را انجام می‌دهد به نام رسیدگى این وظیفه را انجام داد و رأى داد و این گزارش را داد حالا هم نظر متمم با مجلس شوراى ملى است یعنى مجلس شوراى ملى بعد از بحث در دلایلى که مورد نظر کمیسیون بوده است اظهار عقیده مى‌کند که آیا قابل تعقیب است یا نیست.

طباطبایى- مجلس چطور دلایل را ندیده این کار را بکند؟

مخبر- مجلس این صلاحیت را دارد اگر اظهار عقیده کرد که قابل تعقیب است یعنى راپورت کمیسیون رد شد پرونده به دیوان کشور فرستاده می‌شود و محاکمه تشکیل می‌شود اگر نشد که رد می‌شود.

اما نظر عده‌ای که موافقت با این گزارش داشته و اکثریت کمیسیون را تشکیل می‌دهند نظر آنها به صراحت ماده یک قانون محاکمه وزرا است که می‌خوانم: (ماده اول- هر گاه رئیس‌الوزرا یا وزیرى در امور مربوطه به شغل و وظیفه خود متهم به ارتکاب جنحه یا جنایتى شود مورد تعقیب مجلس شوراى ملى خواهد شد اعم از این که حین تعقیب متصدى شغل وزارت باشد یا نه.

تبصره- کفیل رسمى هر وزارتخانه در حکم وزیر است.

مؤید احمدى- ماده چهارم را هم بخوانید.

مخبر- چشم ماده چهارم را هم حسب‌الامر آقاى مؤید احمدى قرائت می‌کنم:

(ماده چهارم- کمیسیون عدلیه مکلف است همه قسم تحقیقات لازمه را از مراجعه به اسناد و مدارک و ملاحظه نوشته‌جات موجوده در وزارتخانه‌هاى مربوطه و خواستن توضیحات از شخص متهم و تحقیقات از اشخاص دیگرى که لازم بداند به عمل آورده خبر خود را در ظرف یک ماه به مجلس شوراى ملى تقدیم دارد.) پس با این کفیت...

طوسى- آیا این کارها شده است؟ اینها که نوشته شده است انجام شده است یا نه؟

مخبر- آقاى طوسى سؤال مى‌فرمایند که این کار شده است یا نه؟ و اینجا خودشان فرمودند یک سو کمیسیونى تشکیل شد و من در آن سو کمیسیون حاضر شدم و جهاتى را هم عرض کردم بعضى‌ها نپذیرفتند... چون من استدلال می‌کنم به بیان ایشان و این بیان آقاى طوسى صحیح است و تصدیق کردم و اظهار ایشان اقرار به این معنى است. پس حالا یک ایراد مى‌ماند. یک ایراد سلیقه‌ای که این مستنطق یعنى کمیسیون دادگسترى مجلس آن جور تحقیقى را که ما می‌خواهیم نکرده است و آن دقتى را که ما لازم داریم نکرده است. توقیف نکرد استنطاق نکرد. نرفت چه بکند و نرفت چه بکند. این یک نظرى است اگر این طور تحقیقات را انجام نداده است خوب کمیسیون دادگسترى ممکن است تحقیقاتش را به طور ناقص انجام کرده باشد (به قول آقایان) ولى على اى حال بررسى کرده و دو سه جلسه مذاکره هم کرده و آقاى طوسى را هم دعوت کردند اظهارات ایشان را هم گوش دادند با این مطالعه این رأى اجمالى را (به عقیده بعضى از آقایان) داد و این رأى اصولاً قابل استفاده نیست ولیکن نظر مجلس شوراى ملى البته وارد بر این رأى است. این جهات قضیه بود که البته لازم بود توضیح داده شود و نظر موافق و مخالف را هم بنده به عرض آقایان رساندم حالا البته بسته به نظر مجلس شوراى ملى است اگر تصویب فرمودند خاتمه است اگر تصویب نفرمودند که دوسیه به دیوان کشور مراجعه می‌شود.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

تهرانچى- بنده مخالف هستم با کفایت مذاکرات.‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات‏

تهرانچى- اجازه بدهید بنده حرف بزنم آن وقت باید

+++

اجازه بفرمایید توضیح بدهم.

رئیس- مخالف با کفایت مذاکرات هستید یا با مطالب؟

هاشمى- با کفایت مخالفند.

تهرانچى- بنده مخالفم. آقاى نقابت مخبر بودند و به عنوان موافق صحبت کردند حالا نوبت بنده است.‏

رئیس- قبل از شما هم دیگران هستند. اجازه بدهید.

تهرانچى- بنده با کفایت مذاکرات مخالفم.

رئیس- بفرمایید.

تهرانچى- یک توضیح به این مهمى براى شخص مهم نیست ولى براى مملکت مهم است (صحیح است) البته بعد از قضایاى شهریور یک اتهامى که نسبت به یک وزیر داده شد البته استدلال موافق و مخالف هم هست حالا مى‌خواهد مجلس شوراى ملى به این قضیه رأى بدهد این رأى براى آتیه مملکت خیلى تأثیر دارد (صحیح است) این است که استدعا می‌کنم بگذارید موافق و مخالف بیشتر حرف بزنند تا قضیه روشن‌تر بشود و سایر آقایان دانسته رأى بدهند و الّا این خفه کردن بیانات مخالف و موافق گمان نمی‌کنم خوب باشد براى این که تنها ما نیستیم مردم هم هستند باید مستحضر شوند و باید قضایا روشن بشود. (صحیح است)

رئیس- رأى گرفته می‌شود به کفایت مذاکرات. آقایانى که موافقند برخیزند (عده کمى برخاستند) رد شد. آقاى معدل‏

معدل- با مذاکراتى که آقایان کردن و تذکراتى که دادند از یک سال اخیر به این طرف عده زیادى اختلاس کرده‌اند و یک هرج و مرج بیشترى در کارها پیدا شده است. بنده تصور می‌کنم که موضوع نه از نظر شخص آقاى گلشاییان باید مورد توجه قرار بگیرد بلکه از نظر آن وظیفه‌ای که مجلس شوراى ملى براى جلوگیرى از این هرج و مرجى که در کارها از نظر اختلاس و ارتشا پیدا شده و همه را نگران کرده باید از آن نظر مورد توجه قرار بگیرد و ما باید توجه داشته باشیم که چندى قبل یک طرحى را خود آقایان نمایندگان امضاء کردند و مورد توجه اکثریت قرار گرفت و آن رسیدگى به حساب بیست ساله بود و کاش این طرح در مجلس طرح نشده بود و این موضوع مورد توجه قرار نگرفته بود و به کمیسیون هم ارجاع براى این که همه تصور مى‌کردند که اگر یک روزى این قضیه پیش بیاید اسباب اشکال براى اشخاص خواهد بود و شاید یک عده‌ای هم از این جهت مى‌ترسیدند و یک وهمى هم در کار بود آن طرح مورد توجه مجلس قرار گرفت و به کمیسیون هم رفته و آنچه که بنده اطلاع دارم روشن هم نبود یک تصمیم جدى و قطعى گرفته نشده این قضیه هم از نظر اصل موضوع این قدرها اهمیت ندارد که مجلس رأى موافق بدهد یا رأى موافق بدهد یا رأى مخالف بدهد ولى از نظر نظایر این موضوع و از نظر کیفیت موضوع بایستى آن را مهم شمرد یعنى تقریباً اگر رأى موافقى مجلس شوراى ملى امروز بدهد این طور تلقى می‌شود که به این نوع قضایا آن اهمیت خاص و مخصوصى داده نمی‌شود به این جهت سزاوار است که موضوع مورد تدقیق و تحقیق و دقت بیشترى قرار گیرد. الان که ماها مى‌خواهیم به این موضوع رأى بدهیم نه مدارک این قضیه را دیده‌ایم و نه توجه کرده‌ایم که آیا این شخص و این آدم قابل تعقیب هست یا نه براى این که کمیسیون دادگسترى از 18 نفر تشکیل شده یازده نفرشان حاضر بوده‌اند و شش نفرشان رأى داده‌اند آن هم به این کیفیت که در اینجا استدلال شده و مذاکره شد اینجا. بنده تصور می‌کنم براى این که عدم اهمیت را براى این موضوع و براى این عمل قائل نشویم و براى این که مجلس شوراى ملى نشان بدهد که نسبت به نظایر این موضوع کمال اهمیت را می‌دهد و براى این که ما هم دانسته و فهمیده‌تر روى این قضیه و این موضوع رأى بدهیم بهتر است ثانیاً این گزارش و این امر را ارجاع کنیم به کمیسیون دادگسترى مخصوصاً که کمیسیون دادگسترى هم تازه تشکیل و انتخاب شده اینها بروند و بنشینند و با کمال دقت رسیدگى کنند و گزارشى را که به ما می‌دهند خلاف آن نظر کلى نباشد و در حقیقت مدارکى را که مورد توجه قرار می‌دهند مورد دقت قرار می‌دهند و ادله و براهینى را که موافق یا مخالف اظهار مى‌کند ضمن گزارش خودشان توضیح بدهند و تشریح کنند تا رأیى که مخالف و موافق در این باب می‌دهد فهمیده و دانسته باشد و همچنین ما هم در مقابل تاریخ و در مقابل اجتماع در مقابل این رأیى که می‌دهیم مسئولیت وجدانى

+++

نداشته باشیم و روى همین اصل هم بنده یک پیشنهادى کرده‌ام.‏

هاشمى- آیا این سابقه دارد آقاى معدل؟

رئیس- آقاى ملک‌زاده‏

دکتر ملک‌زاده- بنده با رأى کمیسیون موافقم.

رئیس- بفرمایید.

دکتر ملک‌زاده- عرض کنم بنده قضیه را از نقطه‌نظر موضوع گلشاییان تلقى نمی‌کنم به واسطه این که بنده شخصاً با ایشان آشنایى و سوابقى نداشته‌ام و با آقایانی که مخالف با گزارش کمیسیون بودند من جمله آقاى نراقى با ایشان کمال دوستى را هم دارم ایشان هم همین طور و مطالب را از این نظر نمی‌خواهم متذکر شوم و بنده از عملیاتى هم که شده اطلاعى ندارم فقط بنده عرایضم بر طبق رعایت اصول است. متأسفانه مدتى است که در مجلس شوراى ملى مراکز مهم دادگسترى کشور مورد یک تعرض و جهاتى قرار می‌گیرد و آقایان متوجه نیستند که این رویه چقدر براى مملکت زیان آور است بنده از نقطه‌نظر اصول این مسئله را می‌خواهم در مجلس طرح کنم زیرا این موضوع مکرر در مجلس شوراى ملى طرح شده و این موضوع خیلى اظهارنظر شده است و این را من زیان‌آور می‌دانم. کمیسیون دادگسترى مجلس شوراى ملى الان در حدود شانزده سال است که بسیارى از قوانین کشور را که در این مملکت حکم‌فرما است تصویب کرده است و تمام به دست این کمیسیون تصویب شده و در کشور اجرا شده است. توجه می‌فرمایید؟ مورد تنقید قرار دادن عمل یک کمیسیونی که امروز قوانینى به دست او و براى او گذشته است و در تمام مملکت حکم‌فرما است و مقدرات یک ملتى امروز بر روى آن گذارده شده است به نظر من صلاح نیست و یک معایب داخلى و خارجى دارد و به علاوه کمیسیون دادگسترى مجلس در حدود هیجده نفر از بهترین و مبرزترین عناصر مجلس شوراى ملى که به امور قضایى سابقه دارند و اطلاع دارند تشکیل شده این عده در آنجا شرکت دارند و بالاخره رأى متخصصین و مطلعین در تمام دنیا آقا سندیت دارد و محترم شمرده می‌شود. بنده روزى که این قضیه پیش آمد و هیاهویى در اطراف این مسئله در مجلس شوراى ملى پیش آمد مخصوصاً اسم می‌برم براى این که شاهد و بنیه داشته باشد از آقاى صدر استدعا کردم که شما نظر به مقام و تخصص و اطلاع و بى‌طرفى و بى‌غرضى که دارید خوب است که به کمیسیون تشریف ببرید و به این قضیه رسیدگى کنید ایشان سال‌ها در رأس قوه قضایى مملکت واقع شده بودند بنده نمی‌توانم از روى هو و جنجال نظر ایشان و رأى ایشان را رد کنم یا آقاى دکتر قزل ایاغ را که بنده از بچگى و طفولیت در تقوى و وطن‌پرستى ایشان ایمان دارم و اعتماد دارم و همین طور سایر آقایانى که در کمیسیون عضویت دارند و اغلب قوانین قضایى ما به دست همین آقایان گذشته است نمی‌توانم نظر آقایان را لغو و کان لم یکن تصور کنیم بنده کارى ندارم به این که گلشاییان محکوم و یا غیر محکوم یا آدم خوب یا بد بنده عقیده‌ام این است که کمیسیون عدلیه که از بهترین عناصر صلاحیت‌دار تشکیل شده است این لایحه را ترتیب اثر بهش نداده‌اند و صلاح مجلس شوراى ملى و صلاح کشور در این است که با نظر کمیسیون و راپورت کمیسیون موافقت کنند. این نظر بنده بود که از نظر خیر‌خواهى مجلس و مملکت لازم بود عرض کنم.

رئیس- آقاى وزیر دارایى

وزیر دارایى (آقاى کاظمى)- بنده اولاً اجازه می‌خواهم آقاى امان‌الله اردلان را که داراى سوابق طولانى در خدمات دولتى و در مجلس شوراى ملى هستند به معاونت وزارت دارایى به مجلس شوراى ملى معرفى کنم. (صحیح است- مبارک است) و یک لایحه‌ای است تقدیم می‌کنم راجع به این که اجازه داده شود براى انتشار اسکناس و خواهش می‌کنم که کمیسیون بودجه و کمیسیون قوانین دارایى تشریک مساعى کنند در مطالعه این لایحه و بعد بیاید به مجلس.

رئیس- به کمیسیون مراجعه می‌شود. آقاى طهرانچى

طهرانچى- اولاً کمیسون قوانین عدلیه البته خیلى محترم است و مورد احترام تمام مجلسیان است و هیچ حرفى درش نیست اینجا آقاى اوحدى خلط مبحث فرمودند

+++

به عقیده بنده آقایان اعضا کمیسیون دادگسترى پیش تمام آقایان محترم هستند چه موافقین این راپورت و چه مخالفین و هیچ وقتى آقاى نراقى نماینده محترم و بنده نسبت به آنها هیچ گونه سو نظرى نداشته‌ایم و حسن نظر داشته‌ایم و البته همان طور که گفته شد این مربوط به اختلاف نظر و اختلاف سلیقه است ممکن است در مجلس هم بعضى آقایان موافق باشند و بعضى مخالف ولى به عقیده بنده کمیسیون دادگسترى عملى را که وظیفه کمیسیون عرایض و مرخصى مطابق قانون بوده است انجام داده ملاحظه بفرمایید توجه بفرمایید به عرایضم که بنده قانون را بخوانم و اثبات کنم و آنچه را که وظیفه خود کمیسیون دادگسترى بوده است متوجه نشده است که آن عمل را بکند و آن عملى را که کمیسیون عرایض مکلف بوده است انجام بدهد انجام داده است و آن را تکرار کرده است. در صورتی که موضوع نداشته است اجازه بفرمایید عرض کنم چرا براى این که ماده سوم می‌گوید: در هر یک از موارد مزبوره در ماده قبل رئیس مجلس شورای ملى در ظرف یک هفته نوشته‌جات و اسناد و مدارک موجوده راجع به اتهام را به کمیسیون عرایض مجلس ارجاع می‌نماید کمیسیون مزبور مکلف است در ظرف 15 روز تحقیقات بدوى را به عمل آورده خبر خود را دایر به لزوم و یا عدم لزوم ادامه تحقیقات به رئیس مجلس شوراى ملى تقدیم نماید و این خبر در ظرف یک هفته در مجلس علنى قرائت شده و پس از قرائت بدون مذاکره و مباحثه اعم از این که خبر دایر به تعقیب یا عدم تعقیب متهم باشد به کمیسیون عدلیه ارجاع می‌شود. پس ملاحظه فرمودید که تعقیب کردن یا نکردن از وظایف کمیسیون عرایض است که بعد از ابلاغ جرم آنجا مراجعه می‌شود و آن کمیسیون بایستی خبرش را بدهد آن کمیسیون از قرارى که بنده شنیدم به اتفاق آرا ایشان را مجرم شناخته است و قابل تعقیب دانسته است آن خبر هم آمد به مجلس و خوانده شد و رفت به کمیسیون دادگسترى و کمیسیون دادگسترى طبق این ماده 4 باید عمل کند ماده 4 می‌گوید: کمیسیون عدلیه مکلف است هم قسم تحقیقات لازمه را از مراجعه به اسناد و مدارک و ملاحظه نوشته‌جات موجوده در وزارتخانه‌هاى مربوطه و خواستن توضیحات از شخص متهم و تحقیقات از اشخاص دیگرى که لازم بداند به عمل آورده خبر خود را در ظرف یک ماه به مجلس شوراى ملى تقدیم داریم. (نبیل سمیعى- حالا سه ماه طول کشیده است) بنده به مدت آن کارى ندارم. ملاحظه می‌فرمایید اینجا نوشته است کمیسیون عدلیه مکلف است و این ماده تکلیف می‌آورد مکلف است غیر از مختار است و مجاز است که بعضى‌ها اصطلاح کرده بودند و می‌گفتند کلمه مجاز معنیش این است که می‌تواند بکند می‌تواند نکند و در ادوار گذشته در مجلس در این موضوع خیلى مذاکره شد که وقتى گفته می‌شود دولت مجاز است یعنى اگر دلش می‌خواهد بکند اگر نخواست نکند ولى اینجا نوشته است مکلف است و کمیسیون عدلیه مکلف بوده است که این کار را بکند (طباطبایى- مگر نکرده است؟) خیر نکرده است بنده اطلاع دارم که نکرده است ملاحظه بفرمایید در همین راپورت کمیسیون هست اجازه بفرمایید بنده بخواهم (عین راپورت کمیسیون را مرحمت بفرمایید) که این خودش دلیل بر این است که نکرده است. این گزارش کمیسیون عدلیه است:

" خبر کمیسیون عرایض و مرخصى در خصوص اتهام آقاى عباسقلى گلشاییان وزیر سابق بازرگانى و پیشه و هنر دایر بر لزوم ادامه تحقیقات پس از قرائت در جلسه رسمى مجلس شوراى ملى و ارجاع به کمیسیون دادگسترى مطرح مذاکره و رسیدگى قرار گرفت و اقداماتى به جهت تهیه رسیدگى و ادامه تحقیقات به عمل آمد" ملاحظه می‌فرمایید خود راپورت کمیسیون متذکر شده است تهیه وسایل رسیدگى ولى نمی‌گوید کردم تهیه وسایل کرده است یعنى سو کمیسیون انتخاب کرده است" درجلسه 13/ 3/ 21 دو نکته مورد بحث واقع شد است اول آن که آیا مقدمات این عمل به طوری که در قانون محاکمه وزرا پیش‌بینى شده فراهم گردیده یا خبر دوم آن که مراتب اعلام شده از طرف یکى از آقایان نمایندگان اساساً

+++

جرم به اصطلاح قانون کیفر همگانى شناخته می‌شود یا خیر تا ادامه تحقیقات لزوم پیدا کند" ملاحظه می‌فرمایید بعد می‌گوید" پس از مذاکرات مفصل عقیده کمیسیون چنین شد که اولاً مقدمات لازم جهت تعقیب متهم بر طبق ماده 4 قانون محاکمه وزرا فراهم نیست ثانیاً عمل انتسابى به متهم در حدود قوانین و به تعبیر ماده 1 قانون مزبور جنحه یا جنایت شناخته نمی‌شود که ادامه تحقیقات مطابق ماده 4 همان قانون ضرورت داشته باشد" اینجا می‌گوید اصلاً ادامه تحقیقات ضرورت نداشته یعنى کمیسیون تحقیقات نکرده است ملاحظه می‌فرمایید اعتراف می‌کند که ادامه تحقیقات ضرورت نداشته و من نکرده‌ام و کمیسیون عدلیه اصلاً از لحاظ این که به عقیده خودش عمل را جنحه یا جنایت نشناخته است تحقیقات لازم را نکرده است و آن وهله اول آنچه که وظیفه کمیسیون عرایض بوده است و باید تحقیقات کند ببیند این مسئله قابل تعقیب است یا نیست آن کمیسیون کار خودش را کرده است و جرم شناخته است و قابل تعقیب دانسته است ولى کمیسیون دادگسترى که مکلف بوده است تحقیقات بکند و اوراق و اسناد لازم را تهیه کند و بعد از مراجعه به آنها بگوید این جرم هست یا نه و اگر جرم هست مجازات دارد یا ندارد به موجب همین راپورت خودش اصلاً وارد اصل عمل نشده است و می‌نویسد که ضرورت نداشته است و کمیسیون اصلاً توجه نکرده است به این موضوع و عقیده داشته است که چیز مهمی نیست لذا بنده عقیده‌ام این است که این راپورت برگردد به کمیسیون عدلیه و کمیسیون با اسناد و مدارک و تحقیقات لازم آن وقت رأى بدهد و بگوید که آیا این مجرم هست یا نیست بنده که نمی‌خواهم بگویم این مجرم است یا متهم است از نظر اصل قضیه بنده هیچ وقت نظرى به اشخاص نداشته و نخواهم داشت ولى از نقطه‌نظر مملکت مهم است عرض کردم ممکن است ایشان در اینجا صدى صد تبرئه بشود یا صدى صد مجرم تشخیص داده شوند ولى بدون رسیدگى و بدون این که تحقیقات بشود براى آتیه مملکت مضر است یعنى براى وزراى فعلى و وزرای آتیه هم مضر است و خوب نیست چون ما وارد یک دوره جدیدى شده‌ایم و باید عمل خودمان را در این دوره جدید حفظ کنیم و آقایان وزرا هم بدانند که مجلس شوراى ملى به جرم و جنایت رسیدگى می‌کند و همه اهل کشور بدانند که اگر آقایان وزرا یک عمل خلاف قانونى را مرتکب شدند رسیدگى و تعقیب می‌شود با این که بنده نفس عمل را هم مهم می‌دانم ولى از نقطه‌نظر مملکت و آتیه مملکت آن را مهم‌تر می‌دانم زیرا ممکن است در آتیه یک اقداماتى بشود و اقداماتى بکنند به اتکا این که مجلس شوراى ملى دقت نمی‌کند و همین طورى رد می‌شود حال می‌داند.

مخبر- خلاصه نظریاتى که اظهار می‌شود با رعایت این است که گزارش کمیسیون متجاوز از پانزده روز است طبع و نشر شده و این گزارش کمیسیون که چاپ شد و بین آقایان تقسیم آقایان می‌دانستند که یک روزى این گزارش در جلسه مطرح می‌شود بنابراین خود آقایان البته تحقیقاتى فرموده‌اند و رسیدگى‌هایى کرده‌اند اگر کمیسیون دادگستری تحقیقات را انجام نداده البته آقایانی که علاقه‌مند بوده‌اند خودشان تحقیقات کرده‌اند (طباطبایى- شما مخبر کمیسیون هستید صراحتاً بگویید رسیدگى شده یا نشده) گزارشى که نوشته شده است به وسیله بنده نوشته شده و آن مطابقت می‌کند با صورت جلسه کمیسیون دادگسترى و کمیسیون دادگسترى در این خصوص سه جلسه صرف وقت کرد و در این جلسه رسیدگى هم کرد. منتها عرض کردم موافقین گفتند که ماده یک این جور می‌گوید که اگر کسى مرتکب به جنحه یا جنایت شده باشد (مرتکب هم می‌گوید نه متهم) چنین و چنان می‌شود و اینجا ارتکاب ثابت نیست و کمیسیون در رسیدگی‌هایى که کرد توضیحاتى از وزارت بازرگانى خواستند و آن گزارش را که آقاى معزى تهیه کرده بود مطالعه کرد و توضیحاتى را که آقاى طوسى تشریف آوردند و دادند شنید و از مطالعه مجموع آنها این طور استنباط کردند که جنحه و جنایت محقق نیست (طهرانچى- در خیر نیست می‌نویسد رسیدگی ضرورت نداشته) این خبر را بنده نوشته‌ام معروف است یکى رفت حمام یکى از علماى مرجع تقلید آنجا بود دید آن شخص موقع غسل کردن می‌رود

+++

بالا و مى‌آید پایین گفت این غسل درست نیست آن شخص گفت من به تقلید فلان کس این طور غسل می‌کنم آن عالم گفت من خود آن شخصى هستم که شما به او تقلید می‌کنید. یک قاعده اصولى هست در مورد تعقیب جرم که وقتى وقوع جرم محقق باشد آن وقت می‌گردند و مرتکب را پیدا می‌کنند ولى ما رویه دیرین را که در قضاوت داشته‌ایم داریم تعقیب مى‌کنیم می‌گوییم که بگردیم جرم را پیدا کنیم آقا ما گفتیم و گفتند این صحیح نیست اصل صحت است اصل برائت است باید وقوع جرم محقق باشد بعد بگردیم مجرم را پیدا کنیم و بعد دلایلش را پیدا کنیم و بگوییم به این جهت این جرم واقع شده این که تهیه دلایل گفته شده از این نظر است حالا بسته به نظر آقایان است کمیسیون دادگسترى مجدداً تشکیل شده و این گزارش هم از کمیسیون دادگستری سابق آمده است و البته اعضا کمیسیون جدید هم چندان تغییرى نکرده است آقاى معدل پیشنهاد کردند که این قضیه مجدداً به کمیسیون دادگسترى برگردد و مراجعه شود (صحیح است) و در آنجا تجدید مطالعه شود از آقایان خواهش می‌کنم متوجه باشند به این که یک روز دیگرى ممکن است این گزارش در آنجا مطرح شود لطفاً تشریف بیاورند دلیل دارند بگویند هر چه هست بگویند و فعلاً من موافقت دارم که بیاید به کمیسیون.

3- بیانات آقاى (دکتر مرزبان) وزیر بهدارى راجع به وضعیت وزارت بهدارى

وزیر بهدارى (آقاى دکتر مرزبان)- در جلسه قبل مذاکراتى راجع به وزارت بهدارى شده بود چون ماده 27 متمم بودجه مطرح بوده است اینجا مذاکراتى شد از چندین نقطه‌نظر یکى در باب اوضاع بهدارى ولایات یکى دیگر در باب داروها یکی دیگر در باب این که شکایت‌هایى از نداشتن پزشک شده است بنده خیلى خوشوقت هستم که موقع پیدا کردم که مطالبى را به عرض آقایان برسانم که مدت‌ها بود منتظر بودم و دفعات قبل هم شرفیابى حاصل کردم که توضیحاتى بدهم موفق نشدم. اما در باب بهدارى ولایات خاطر آقایان خوب مستحضر است از وقتى بنده وارد کار شدم و اطلاعاتى پیدا کردم یک اعلامیه‌ای پخش کردم که در تهران آن قدر دکتر و پزشک ریخته است که حد ندارد و در ولایات به قدرى کم است که ما فوق تصور است (صحیح است) در همان پانزده روز اول که بنده مشغول شدم اتصال از ولایات تلگرافات می‌رسید و شکایات می‌شد به واسطه نداشتن طبیب و دوا و بنده هم براى این که یک قدرى تصور کردم در این فن آشنا هستم تصدیق کردم و دیدم که در گذشته فقط و فقط ملاحظه تهران شده است و در بهدارى ولایات بعد از این که وارد شدم دیدم به قدرى نواقص موجود است که تصور نیست بعد در نظر گرفتم از آقایانى که پشت میزها نشسته‌اند به اسم بازرس به اسم بازرس ویژه تمنا کنم که خلاقاً یک کارى بکنند که اوضاع بهدارى ولایات هم سر و صورتى بگیرد گفتم آقایان ایران تنها تهران نیست بروید جاهاى دیگر (صحیح است خیلى کار خوبى کردید) و در مقابل این وجوه زیادى که شما می‌گیرید بروید جاهاى دیگر خدماتى هم بکنید (صحیح است) یک مثل می‌زنم براى آقایان یک روز وارد یک اطاقى شدم که شش هفت نفر نشسته بودند پرسیدم که آقایان چه کار می‌کنند گفتند ما بازرس و بازرس ویژه هستیم صورت را دیدم دیدم به این اطاق در ماه یک هزار و ششصد تومان یک هزار و هفتصد تومان پول می‌دهیم و نمی‌دانم چه کار می‌کنند پس این تصمیم بنده از نقطه‌نظر مصلحت مملکت بود که پزشکان مرکز را بفرستیم به ولایات و از بودجه طهران بکاهیم و به ولایات اضافه کنیم (بسیار خوب است) و در این باب شکایت‌هایى شد و خود آقایان هم به بنده شکایت می‌کنند از این که خواستم آنها را بفرستم به ولایات و لابد به اطلاع آقایان رسیده است که تشبث از آن بالاتر نبود که نکردند (صحیح است) به هر کدام درس اخلاقى دادم خواهش کردم موفق نشدیم تشبثات مجلسى کردند تشبثات عریضه نگارى به نخست وزیر کردند و اینها حس نکردند که بنده به هیچ وجه در تحت تأثیر این تشبثات واقع نخواهم شد و خیلى متأثرم که این حرف‌ها را به عرض مجلس می‌رسانم ولى قول می‌دهم به آقایان که از اینها کم کنیم بلکه در اطراف ولایات و شهرستان‌ها یک چیزى داشته باشیم (صحیح است بسیار خوب) در پشت میز ادارات نشستن و اسامى را جلو چشم

+++

گذاشتن بهدارى مملکت درست نمى‌شود (صحیح است- احسنت) بنده دیدم در یک نقطه از مملکت که بالنسبه خرج زیادى درش شده است از نقطه‌نظر عمارات و بهدارى و کشاورزى قسمت سواحل بحر خزر است گفتم خودم بروم ببینم چطور است از گیلان تا گرگان بررسى شد یک قسمتش به وسیله بنده و یک قسمتش به وسیله یک بازرس دیگر خیلى متأسفم که عرض کنم هیچ چیز وجود نداشت یک عده از اطبا مجاز در یک محل‌هایى هستند که به هیچ وجه من‌الوجود رفع احتیاج مردم را نمی‌کنند و در آن محل‌ها هم اگر اتفاقى می‌افتد از محل می‌برند به رشت یا طهران یک لابراتوار پیدا نمی‌شود که یک چیزهایى را درست بکنند و آن وقت بنده پنج میلیون تومان پول می‌گیریم چه می‌کنم؟ از این پنج میلیون و دویست هزار تومان یک میلیون آن را خرج مردم بکنم. این تشبثاتى است براى اطراف تقاضا می‌کنم که در تحت تأثیر حرف اشخاص واقع نشوید و استدعاى دیگر این که اگر دست بنده باز باشد امیدوارم یک کارى بکنم (عده‌ای از نمایندگان- انشاء‌الله دست‌ها باز است) ثالثاً این که یک پروژه سه ساله تهیه کرده‌ام که به عرض مجلس برسانم خواه بنده باشم خواه نباشم فرق نمی‌کند مملکت که هست این یک کار خوبى خواهد بود که از براى بهدارى مملکت فوق‌العاده مفید خواهد بود که در سه سال اول یک قدرى احتیاجات محلى برآورده شود بعد از سه سال دوم این مراکز ملغى شود و آن را به عرض آقایان می‌رسانم.‏

امیدوارم که تصویب خواهید فرمود و براى کسانى که بعداً خواهند آمد آنها بتوانند یک کارهایى بکنند (تهرانچى- شما روحتان پاک است آقا) اما در باب خرید دارو تذکراتى که اینجا داده شده است جسارت است عرض کنم که از روى بى‌اطلاعى بوده است اصل صورت این است. از عطیه ملوکانه پانصد هزار تومان براى دارو داده شده است در عهد آقاى کاظمى که وزیر بهدارى بوده‌اند یک مقدارى بنا شد از این داروها خریده شود براى این که حدس زده می‌شد که دارو در مملکت کم است یک مقدارى در بانک ملى بود خریدند یک مقدارى هم آقاى خسروشاهى داشتند که فروختند در آن موقعى که ایشان خریدند آن قدر مناسب بوده است که بنده آرزو می‌کنم که از این جور داروها را گیر بیاورم و بخرم چون حالا دو برابر شده است آن وقت هم مبلغ در حدود یک صد و بیست و دو هزار و دویست و نود و شش تومان خرید کردیم از آقاى خسروشاهى از این مبلغ یک صد و ده هزار تومانش را دادیم و دوازده هزار و دویست و نود و شش تومان را هنوز نداده‌ایم که هنوز ایشان مطالب هستند و چند تا اسباب ما هم در تصرف ایشان است از ایشان است از ایشان خواهش می‌کنم که بدهند بعد ما با ایشان یک کارى مى‌کنیم اینجا گفته شده بود این داروها که خریده شده یک مقدارش استون بوده است براى یک کارى بنده مخصوصاً گفتم دفترش را که لاک و مهر شده بود همین طور دوسیه‌اش را آوردند و دیدم که یک گرم استون نیست و خیلى هم داروهاى خوب بوده است که بنده آرزو می‌کنم که بلکه گیر بیاورم و بخرم ولى راجع به واکسن که گفته شد مدتش تمام شده و فاسد شده این طور نبوده استت زیرا آن موقعى که آن داروها فروخته شد هنوز هشت ماه نه ماه مدتش باقى بوده است که آنها خراب شود این هم توضیحى بوده که این دارویى که خریده شده است این جور دارو بوده است و دویست هزار تومان هم نبوده است و یک صد و بیست و دو هزار و کسرى بوده است و هنوز هم ایشان ادعاى دوازده هزار تومان و کسرى از وزارت بهدارى دارند که باید به ایشان داده بشود در باب داروهایى که در ولایات منتشر شد که یک پایین و بالاى خیلى غریبى شده است که در وزارت بهدارى و در اطراف دارویى این مملکت بنده هم مثل آقایان مى‌شنوم پس از این که وارد قضییه شدم تأیید کرد این حرف‌ها فکر بنده را از این که بررسى کاملى بکنم آن وقت بنده از دیوان کیفر یک نفر مستنطق و از وزارت مالیه دو نفر مفتش با وکیلى که خود وزارت بهدارى داشت چهار نفر در یک اطاقى دیگر 28 نفر در وزارت بهدارى در همان محل مشغول رسیدگى باشند از براى این که حیثیت اشخاص محفوظ بماند براى این که یک عده بی‌گناه را بکشند و به خارج ببرند و بروند در جاى دیگر مناسب ندیدم و البته

+++

تصدیق می‌فرمایید این نظر خوبى است که حیثیات اشخاص بایستى محفوظ بماند تا وقتى که آنها تحت تعقیب واقع نشده‌اند یقین داشتم یک عده تحت تعقیب واقع نخواهند شد وظیفه خودم دانستم حیثیات آنها را حفظ کرده باشم آن وقت یک ترتیب دیگرى دارد اما موضوع سازمان اینجا هم مذاکره شد موضوع سازمان همان موضوع سازمانى است که آقاى کاظمى دادند یک نواقصى هم به نظر من رسید که آن نواقص را رفع کردم پیشنهاد مى‌کنم به مجلس شوراى ملى که تصویب بفرمایند و یقین دارم که این سازمان یک سازمان خوبى است و مفید از براى مملکت خواهد بود پس از مطالعه (صحیح است) شکایت فرموده بودند آقاى ملک مدنى و غیره و خود بنده پس از آن موافقت کردم از این نظر خود بنده هم شکایت کردم از این که عده کافى نداریم از براى فرستادن به ولایات یک قدرى اگر دقت بفرمایید مسئله بهدارى مسئله حیاتى اولیه بشر است اگر ملت ناخوش باشد عرض کنم حالا اسامى مرض‌ها را نمى‌برم اولادش به همان شکل به دنیا مى‌آید ملت نمى‌تواند قائم بالذات باشد پس بهدارى شرط اول است که مردم را سالم بکند که امراض مسرى نداشته باشند که اینها اولادهاى خوب عمل بیاورند که مملکت دارای ملت فعال باشد تا یک روزی خوب بتواند خدمت کند و داراى عنصرى پاک باشد و خدمت کند به مملکت و عرض کنم به همین دلیل هم هست که کوشش‌هایى خواهد شد که بعضى امراض از قبیل تراخم و بعضى دیگر که اسم نمى‌برم در مملکت از بین برود آن وقت جلوگیرى از یک همچو امراض فرض بفرمایید که یک بودجه خوبى می‌خواهد این بودجه که تا به حال از براى مصرف مملکت بوده است عرض کردم که به خرج رفته است این بودجه هم کافی نبوده است از براى یک کشور پهناورى مثل ایران که آن وقت بخواهم چند طبیب بگذاریم در هر ده یا قصبه‌اى البته این امکان نخواهد داشت (تهرانچى- البته البته در حدود قدرت) پس باید در حدود ضرورت در سال آتیه در بودجه آتیه تمام اینها منظور شود از براى سلامتى خودمان و صحت خودمان بودجه بهدارى را طورى تصویب بفرمایید که مطابقت داشته باشد با بهداشت این کشور و آن وقت یک دست پاکى هم روى این کار بگذارید تا مردم بتوانند استفاده بکنند و یقین دارم که عقیده بنده را نه مجلس امروزه بلکه مجلس آینده از نظر این که آینده‌شان خوب بشود مورد توجه قرار می‌دهند. (صحیح است- صحیح است احسنت آفرین)

طهرانچى- ختم جلسه

چند نفر از نمایندگان- آن ماده 27 را حالا تصویب بفرمایید.

اعتبار- این توضیحات آقاى وزیر بهدارى مربوط به ماده 27 بوده با این توضیحات نظر آقایان تأمین می‌شود خوب است آقایان ماده 27 را رأى بدهند که تمام بشود. (صحیح است)

وزیر بهدارى- این ماده 27 الان به طور اتوماتیک‌مان عمل می‌شود و هیچ اشکالى ندارد.

رئیس- آقاى ملک‌مدنى

ملک‌مدنى- در جلسه قبل که آن مذاکرات را ما اینجا کردم و حضرتعالى هم تشریف آوردید و توضیحات کافى دادید البته موجب کمال خوشوقتى است و به طوری که تمام افراد مجلس شوراى ملى به حسن نیت و شخصیت حضرتعالى قائل هستند (صحیح است) و به نظر بنده یک خوشوقتى است براى وزارت بهدارى که حضرتعالى وزیر بهدارى هستید و آن نظر‌هایی که مجلس شوراى ملى انتظار داشت همین طور که اشاره فرمودید اقدام می‌فرمایید بنده چون وقت گذشته به طور خلاصه عرض می‌کنم اشاره به سازمانى فرمودید که در گذشته یک سازمانى بوده است که آقا می‌خواهند دنبال آن سازمان را بگیرند و نواقصى که در آنجا بوده است می‌خواهید رفع بکنید بنده می‌خواهم عرض بکنم که وزارت بهدارى جز یک نفر معاون فنى دیگر مدیر کل و سایر سازمان‌ها را لازم ندارد و باید تمام این آقایانى که در وزارت بهدارى نشسته‌اند شما باید آنها را بیرون بفرستید مدیر کل‌ها و رؤسا که هر کدام براى خودشان یک اداره‌ای

+++

درست کرده‌اند پا شوند بروند در ولایات خدمت کنند (صحیح است) این عقیده همگى مجلس است بنده خودم هم عرض مى‌کنم که فحواى مجلس این است باید با قدرت دست آنها را بگیرند و بفرستند به ولایات این وزارت بهدارى اطبایش باید به مردم خدمت بکنند اداره لازم ندارد که اینها اطاق درست کنند و به قول آقاى انوار که فرمودند فرش و قالى ذرعى صد تومان بیندازند آنها را مجبور کنند هر کس که حاضر نشد اول از مرکز وزارتخانه هر کدام حاضر نشدند منتظر خدمت‌شان کنند تا پا شوند بروند خدمت کنند نمى‌کنند بروند پى کارشان.

وزیر بهدارى- بنده خیلى خوش‌وقت هستم از آقاى ملک‌مدنى که تأیید کردند عرایض بنده را (ملک‌مدنى- همه تأیید می‌کنند نظر حضرتعالى را) و بنده هم اگر یک مستخدمى تخلف کرد همان طور که فرمودند و البته اشخاصى که سال‌هاى دراز حقوق گرفته و استفاده کرده‌اند اگر شانه خالى کنند تنها به منتظر خدمت کردن آنها قناعت نخواهم کرد بلکه آنها را به محاکمه هم جلب می‌کنم. (صحیح است- احسنت)

رئیس- آقاى خسروشاهى

خسروشاهى- در جلسه گذشته اظهاراتى راجع به دارو شد بنده متوجه نبودم که مربوط به داروهایى است که تجارتخانه خسروشاهى با وزارت بهدارى معامله کرده بود امروز در اینجا معلوم شد که همان داروهایى است که بنا به تقاضاى وزارت بهدارى تجارتخانه خسروشاهى به وزارت بهدارى واگذار کرده بود اینها را در شهریور ماه از گمرک درآورده بودند و پیشنهاد فروش هم به وزارت بهدارى نداده بودند و بنده اطلاع دارم که خریدار زیادى داشت بنده می‌توانم اینجا عرض کنم که صدى صد منفعت می‌دادند که آنها را خریدارى نمایند و می‌خواستند از کشور خارج کنند و تجارتخانه خسروشاهى نفروخت (صحیح است) آقاى وزیر بهدارى که آقاى کاظمى بودند به بنده یک تلفنى کردند و استدعا کردند که بنده بدون منفعت این داروها را به وزارت بهدارى واگذار کنم بنده اینجا صراحتاً عرض می‌کنم چون خواهش کردند از بنده بنده به وزارت بهدارى تلفن نکرده بودم و اطلاع هم نداده بودم آقاى کاظمى هم نظر به سوابق دوستى که با بنده داشتند تلفن کردند و گفتند اطلاع دارم که شما یک مقدارى دارو دارید ما هم احتیاج دارم اینها را هر جور خریدید به ما واگذار کنید بنده گفتم اختیارش را به جنابعالى می‌دهم هر جور امر می‌فرمایید اصلاً مى‌بخشم به وزارت بهدارى فرمودند که ما بخشش نمى‌خواهیم شما منفعتى بگیرید که مطابق اصول تجارتى باشد بنده هم قبول کردم و حساب آن را کردم و گفتم که خود وزارت بهدارى هر طور میل دارد بنویسد و ما داروها را تحویل بدهیم بنده دستور دادم به تجارتخانه همین دواها را بدهند بنده با کمال صداقت عرض می‌کنم که تجارتخانه خسروشاهى دواهایى را که تحویل وزارت بهدارى داده از داروهاى مورد احتیاج این کشور بوده است عرض کنم که الان در حدود 46 یا 48 هزار تومان لوازم جراحى وزارت بهدارى در تحویل ما است که دویست هزار تومان الان خریدار دارد (وزیر بهدارى- من نمى‌فروشم) به 48 هزار تومان بنده واگذار کردم حالا دویست هزار تومان خریدار دارد (صحیح است) (انوار- آفرین- احسنت) یک صحبت‌هایى در مجلس می‌شود البته آقایان نمایندگان مجلس مستقیماً اطلاع ندارند یک مسموعاتى از خارج است و فوراً در اینجا اظهار می‌کند خوب است قبلاً در این طور موارد صحبت نشود و مطابق حقیقت صحبت شود قبل از این یک اراجیفى در جراید نوشته شد به امضاى یک از آقایان بود به من رجوع کرند و گفتند بنده گفتم اعتنا نمى‌کنم به این حرف‌ها و گفتم که آن را که حساب پاک است از محاسبه چه باک است. (صحیح است- احسنت)

وزیر بهدارى- عرض کنم حضور آقایان که جز یادداشت‌هاى بنده بود که معامله دارویى که با تجارتخانه خسروشاهى شده است چه بوده است این دواها را وقتى وارد کردند مشترى خیلى داشت آقاى کاظمى هم به طوری که فرمودند از ایشان دواها را خریده‌اند با آن که سایرین منفعت صدى سى یا صدى چهل یا صدى فلان هر چه بود می‌دادند ولى

+++

آقاى کاظمى قطع کردند به صدى بیست در دست اول که این داروها خریدارى شود و ایشان هم رضایت دادند و آقاى کاظمى با خصوصیتى که با ایشان داشتند اصرار کردند که صدى ده دیگر هم تخفیف گرفتند (صحیح است- بارک‌الله) آن وقت دادند آن وقت من یادم است که در یکى از جراید نوشته شد که چه معامله کرده‌اند و این دوازده هزار تومانى که الان باقى مانده است براى چیست و یک مقدار از اسباب ما پهلوشان هست چون با یکدیگر تمام نداشتیم و ملاقات نشده بود پهلوشان هست و البته آن اسباب‌هایى که پیش ایشان مانده آنها را هم خواهند داد و تکلیف جزئى وجه باقى مانده را هم با ایشان حل خواهیم کرد.

رئیس- آقاى دکتر ملک‌زاده

دکتر ملک‌زاده- عرض کنم آقا یک عیب کار ما این است که یک موضوع مهمى را درش وارد بحث می‌شویم ..

بعضى از نمایندگان- عده کافى نیست.

دکتر ملک‌زاده- پس تقاضا می‌کنم اجازه بنده محفوظ بماند براى جلسه بعد.

رئیس- دولت تقاضا کرده است که فردا عصر جلسه تشکیل شود.

جمعى از نمایندگان- روز یکشنبه‏

رئیس- جلسه روز شنبه بیست و پنجم سه ساعت و نیم پیش از ظهر دستور هم لوایح موجوده.

(مجلس یک ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:293965!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)