کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18
[1396/05/30]

جلسه: 95 مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه اول اسفند ماه 1333  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس‏

2- مذاکرات و تصویب موکول شدن نطق قبل از دستور به جلسه بعد

3- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون اقتصاد ملى راجع به تحصیل اعتبار از دولتین آمریکا و انگلستان

4- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18

 

 

جلسه: 95

مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه اول اسفند ماه 1333

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس‏

2- مذاکرات و تصویب موکول شدن نطق قبل از دستور به جلسه بعد

3- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون اقتصاد ملى راجع به تحصیل اعتبار از دولتین آمریکا و انگلستان

4- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت و بیست دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید

1- تصویب صورت‌مجلس

رئیس- صورت غائبین جلسه پیش قرایت می‌شود:

(به شرح زیر قرایت شد)

غائبین با اجازه آقایان: سلطانى. دکتر آهى. اکبر. دکتر سعید حکمت. بیات ماکو. اورنک. دکتر عمید. صراف‌زاده. علم. شیبانى.

غائبین بی‌اجازه آقایان: اریه. کیکاوسى.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه آقایان: سعیدى 30 دقیقه. کاشانیان سى دقیقه. دکتر جزایرى سى دقیقه. محمود افشار 30 دقیقه. مصطفى ذوالفقارى 45 دقیقه. محمودى 45 دقیقه. دکتر حمزوى 45 دقیقه. ثقه الاسلامی‌45 دقیقه. بهادرى 45 دقیقه. عاملى 45 دقیقه. امامی‌خویى یک ساعت. کریمی ‌یک ساعت. عبد‌الحمید بختیار یک ساعت. تجدد یک ساعت. پور‌سرتیپ یک ساعت. یارافشار یک ساعت و سى دقیقه. مهندس جفرودى یک ساعت و سى دقیقه. پیراسته یک ساعت و 45 دقیقه. امیر تیمور کلالى سى دقیقه. حشمتى 30 دقیقه. سنندجى سى دقیقه. مهدوى سى دقیقه. قرشى سى دقیقه. میراشرفی دو ساعت و سى دقیقه.

دیرآمدگان و زودرفتگان بی‌اجازه آقایان: مهندس اردبیلى سى دقیقه. دکتر پیرنیا 30 دقیقه. لارى 30 دقیقه. دکتر شاهکار 45 دقیقه. مهندس ظفر 45 دقیقه. تیمور تاش یک ساعت.

رئیس- نسبت به صورت‌مجلس نظرى نیست؟ آقاى بهبهانى‏

بهبهانى- اسم بنده را مثل این‌که جزو غایبین بدون اجازه نوشته‌اند

رئیس- نه خیر غایب نبودید دیگر نظرى در صورت‌مجلس نیست؟ (اظهارى نشد) صورت‌مجلس جلسه قبل تصویب شد.

2- مذاکره و تصویب موکول شدن نطق قبل از دستور به جلسه بعد

رئیس- سه نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند (جمعى از نمایندگان دستور دستور) (دکتر عدل - وقت کم است) البته بسته به رأى مجلس است ولى چون جلسه پیش هم از این حق نتوانستند استفاده کنند حالا هم اگر مجلس صلاح بداند رأى بدهد به ورود در دستور موافقت شود حق آقایانی که اسم‌نویسى کرده‌اند براى جلسه بعد محفوظ می‌ماند.

بهبهانى- حق نمایندگان است که نطق قبل از دستور بکنند ما دو شب است که آمده‌ایم این‌جا خوابیده‌ایم آن جلسه هم که نطق قبل از دستور نشد اجازه بفرمایید از این حق استفاده شود

رئیس- حالا رأى می‌گیریم اگر مجلس رأى داد با موافقت آقایان این حق را حفظ می‌کنیم براى جلسه بعد بهبهانى حق نمایندگان است که نطق قبل از دستور بشود آن جلسه هم نشد.

دکتر جزایرى- اجازه بفرمایید بنده یک تذکر مختصرى عرض کنم به آقایان اکثریت‏

رئیس- این تذکرى ندارد مجلس باید رأى بدهد دکتر جزایرى فقط یک تذکرى است که به آقایان اکثریت می‌دهم استدعا می‌کنم اجازه بفرمایید

رئیس- بنده خودم این تذکر را دادم که آن دفعه هم آقایان نتوانستند صحبت کنند ولى بالاخره تصمیم در امور با مجلس است حالا هم با موافقت آقایان این حق براى جلسه بعد محفوظ می‌ماند و با این ترتیب رأى می‌گیریم. رأى می‌گیریم به ورود در دستور آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد پس وارد دستور می‌شویم وحق آقایانی که امروز اسم نوشته‌اند براى دفعه دیگر که نطق قبل از دستور می‌شود محفوظ است.

3- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون اقتصاد ملى راجع به تحصیل اعتبار از دولتین آمریکا وانگلستان‏

رئیس- لایحه قرضه مطرح است پیشنهادات قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم تبصره 2 به طریق ذیل اصلاح شود. تبصره 2 75 میلیون دلارى که براى هزینه‌هاى ضرورى اختصاص داده شده باید صرف خرید قند و شکر و دارو شده و ریال حاصله از آن در حساب مخصوصى نگهدارى و استفاده از آن منحصراً با تصویب مجلس شوراى ملى خواهد بود. اردلان. دولت آبادى. قوامی‌حمیدیه. بوشهرى. معین‌زاده. سنندجى. صارمى. دکتر سعید حکمت و چند امضاى دیگر

عمیدى نورى- پیشنهاد مشابهش را هم بنده داده‌ام‏

رئیس- این پشنهادات مشابه همه خوانده می‌شود و یکى از آن‌ها مطرح می‌شود حالا پیشنهاد آقاى عمیدى نورى قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

تبصره منظور از احتیاجات ضرورى عبارت است از کالاهاى مورد احتیاج عمومی‌از قبیل خرید قند و شکر و دارو و قماش نخى و آهن‌آلات و امثال آن که از دلارهاى مزبور خریده و وارد می‌شود ریال حاصله از 75

+++

میلیون دلار فوق‌الذکر در حساب مخصوصى منظور خواهد گردید و استفاده از آن پس از رسیدگى و تشخیص ضرورت از طرف مجلس شوراى ملى به مصرف خواهد رسید. عمیدى نورى. بوربور. قراگوزلو. شیبانى. وچند امضاى دیگر

رئیس- این دو پیشنهاد مشابه است آقاى اردلان توضیح می‌دهند یک اصلاحى می‌شود که یک جا رأى بگیر‌یم. آقاى اردلان بفرمایید.

اردلان- خوشبختانه بودجه کشور در جلسه قبل تقدیم مجلس شوراى ملى شد و حالا وظیفه کمیسیون بودجه و نمایندگان خواهد بود که سعى کنیم گرفتار یک دوازدهم نشویم (صحیح است) و طورى هم که آقاى وزیر دارایى با بنده در خارج صحبت کردند حس کردم اگر مساعدتى بشود ممکن است آن کسر بودجه هم اصلاح بشود و انشاءالله یک بودجه متعادلى ما داشته باشیم اختلاف نظرى هم که نسبت به این پیشنهادام بود خود بنده هم در کمیسیون مخالفت کردم و یک قدرى اصلاح شد این بود که قرض نبایستى به مصرف کسر بودجه برسد (صحیح است) براى این‌که اگر این عادت شد و ما خواستیم که با قرض زندگانى خود را اداره کنیم روز به روز تقاضاها زیادتر می‌شود و تصور می‌شود که یک راه سهلى است و ما گرفتار ور‌شکستگى می‌شویم بایستى از ابتدا کارى کرد که بودجه کشور از عایدات خود کشور اداره شود و اگر احتیاجى به وام هست وام به مصرف عام‌المنفعه برسد به مصارف تولیدى و عمرانى برسد که ما که ما بتوانیم از عایدات آن قرض خودمان را بعد‌ها ادا کنیم از این نقطه‌نظربراى آن کلمه احتیاجات ضرورى که در لایحه دولت بود در کمیسیون هم نوشته شد و این طور فکر شدکه اولاً دولت بتواند احتیاجات ضرورى خودش را از این پول بخرد یعنى دیگر محتاج به رأى مجدد مجلس شوراى ملى نباشد و از این پول بتواند قند وشکر و دارو و چیزهاى دیگرى که محل احتیاج است بخرد ولى ریال آن را نتواند مصرف کند مگر براى چیزى که مجلس شوراى ملى قبلاً آن را تصویب کرده باشد (صحیح است) (یک نفر از نمایندگان بسیار پیشنهاد خوبى است) بعد از این‌که این نظر از طرف مجلس تأیید شد دیگر به نظر بنده آن وحشتى که از وام داشتیم مرتفع می‌شود این یک موضوع صریح روشنى است که اگر آقایان محترم موافق باشند توضیح بیشترى لازم ندارد (احسنت)

رئیس- آقاى عمیدى نورى یک توضیح هم شما بدهید که این دو پیشنهاد تلفیق بشود و با هم رأى بگیریم‏

عمیدى نورى- نظر بنده هم همین بود که جناب آقاى اردلان فرمودند و رفقاى دیگر هم امضا‌ کردند فقط بنده خواستم اصلاحى کنم در این پیشنهاد در پیشنهاد ما قماش نخى و آهن‌آلات هم ذکر شده (چند نفر از نمایندگان- قماشش را حذف کنید) قماش نخى را رفقا می‌فرمایند که حذف بشود چون نظر جناب آقاى وزیر دارایی که در خارج به این پیشنهاد با ایشان مذاکره شد این طور بود و خودشان این نظر را داده بودند حالا اگر آقایان موافقند که قماش نخى حذف بشود بنده هم موافقم فقط نکته‌ای که خواستم عرض کنم این است که یک تبصره‌ای هست در این قانون که در آن‌جا گفته شده است که ریال حاصله با نظر کمیسیون بودجه مجلس مصرفش تعیین می‌شود بنده معتقدم این پیشنهاد جناب آقاى اردلان و آقایان دیگر و پیشنهاد بنده این دو پیشنهاد توأم بشود و به جای این تبصره حذف بشود و به جای آن تبصره این پیشنهاد گذاشته بشود که در واقع جامع می‌شود این بود نکته‌ای که می‌خواستم عرض کنم‏

رئیس آقاى وزیر دارایی‏

وزیردارایی (دکتر امینى)- اتفاقاَ این پیشنهاد که آقایان فرمو دند تطبیق می‌کند با روح همین لایحه یعنى 75 میلیون دلار که براى کالاهاى ضرورى است به مصرف احتیاجات ضرورى و ورود کالاهاى مورد مصرف کشور می‌رسد و ریال حاصله‌اش هم جزء درآمد کشور می‌شود و خرج آن جزء بودجه به تصویب مجلس می‌رسد فقط می‌خواستم تقاضا کنم که آقایان توجه داشته باشند که این 75 میلیون دلارى که این‌جا نوشته شده 32 میلیون دلار بیشتر نیست و تمام این 32 میلیون دلار را میسر نیست که دولت وارد بکند چون تا حالا قرار بود که ما این را می‌فروختیم به بازرگانان حالا هم آقایان اگر موافق باشند نوشته شود مستقیم یا غیرمستقیم که قند و شکر و دلار را خودمان وارد کنیم کالاهاى دیگر را هم دیگران وارد کنند و مخصوصاً یک ترتیبى نباشد که محدود باشد به قند و شکر وارد و جمله‌ امثال آن هم گذاشته شود (یک نفر از نمایندگان- منحصر به تهران نباشد) هر کسى تقاضا بکند و ضمناً این قسمت ریال حاصله هم همانطورى که آقایان فرمودند تحت کنترل مجلس شوراى ملى یا کمیسیون بودجه است فرقى نمی‌کند (صدرزاده- مجلس آقا) براى دولت على‌السویه است بالاخره کمیسیون بودجه هم باید پیشنهاد به مجلس بکند و مجلس تصویب کند (اردلان- این درست نشد) عبدالصاحب صفایی موافقت فرمودند باپیشنهاد

شوشترى- بنده مخالفم‏

رئیس- با پیشنهاد مخالفید؟ بفرمایید.

عبدالرحمن فرامرزى- این خلاف ترتیب آئین‌نامه است‏

رئیس- باید یک نفر مخالف هم صحبت بکند.

عبدالرحمن فرامرزى- 3 نفر موافق پشت سر هم صحبت می‌کنند.

رئیس- آقایانى که صحبت کردند پیشنهاد دهنده بودند و مخالف حالا صحبتش را می‌کند

شوشترى- بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم اصولاً پیشنهاد در طرح‌ها و قوانین ملل افرادى است که موافق با طرح باشند النهایه با جزیی از عبارات یا اصول آن مخالفت می‌کنند زیرا آن کسی که مخالف با دولت یا با طرحى است اصلاً پیشنهاد او معنى ندارد پیشنهاد یعنى تصدیق منتهى با این کیفیت (قنات‌آبادى- بعضى مخالف مشروط هستند) ولى مخالف مشروط را جناب آقاى قنات‌آبادى بنده از مخالف مشروط و موافق مشروط هنوز کم و کیف و ماهیتى از نظر اصول پارلمانى تشخیص نداده‌ام آن یا موافق است یا مخالف است مخالف وقتى است که با کم و کیف و جزء و کلش مخالف است (فرامرزى- موافق مشروط یعنى چه؟ موافق مشروط موافق است ولى یک نکته است که باید در نظر گرفته شود جناب آقاى وزیر دارایی هم قربانشان بروم که ارادت بهشان دارم آقا این معامله قرض با خارجى است تمام جزئیات و کلیات و حروفش وقتى توافق شد با دولتى می‌آورند ما که موافقیم با اصل کلى اگر جزئیاتى دارد باید در خارج با وزیر مکرم حل بکنیم بعد بیاید و الّا هى پیشنهاد بدهیم هى پیشنهاد بدهیم در صورتى که موافقیم به نظر من از نظر کلى پسندیده نیست و مکثى به عمل وارد می‌کند آقایان اگر نظرى دارند با وزیر محترم دارایی بنشینند صحبت بفرمایند حلاجى شده بیاید به مجلس و آن چه حلاجى شده و عصاره و خلاصه‌اش است رأى بدهیم والا ما می‌گوییم موافق هستیم هى پیشنهاد هى پیشنهاد این دو جنبه دارد یا باید بگوییم ظاهراً اظهار موافقت می‌کنند باطناً چوب لاى چرخ می‌گذارند که دو مرتبه همین جور تکرار می‌شود (صحیح است)

رئیس- پیشنهاد‌ها مجدداً قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

تبصره 75 میلیون دلارى که براى هزینه‌هاى ضرورى اختصاص داده شده به منظور خرید قند و شکر و دارو و آهن‌آلات می‌باشد.

وزیر دارایی- و امثال آن

رئیس- امثالش چیست؟ در آن یکى هم کلمه ‌امثال ندارد و حالا بقیه‌اش قرائت می‌شود: (و ریال حاصله از آن در حساب مخصوصى نگاهدارى و استفاده از آن منحصراً به تصویب‏ مجلس شوراى ملى خواهد بود) سنندجى، صدرى، قوامى، دولت‌آبادى، اردلان، فرید، حمیدیه، باقرى، بوشهرى، معین‌زاده، دکتر سعید حکمت، احمد فرامرزى و عده‌ای امضا‌ء دیگر

رئیس- پیشنهاد دوم هم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

تبصره منظور از احتیاجات ضرورى عبارست از کالاهاى مورد احتیاج عمومی‌ از قبیل خرید قند و شکر و دارو و آهن‌آلات که از دلارهاى مزبور خرید و وارد می‌شود ریال حاصله از 75 میلیون دلار فوق‌الذکر در حساب مخصوصى منظور خواهد گردید استفاده از پس از رسیدگى و تشخیص ضرورى از طرف مجلس شوراى ملى به مصرف خواهد رسید.

رئیس- چون این لایحه بالاخره به مجلس سنا می‌رود به جای کلمه مجلس مجلسین بگذاریم؛ بهتر است این دو پیشنهاد هم با هم فرقى ندارد آقاى مخبر اگر توضیحى دارید بفرمایید (صدرزاده- کلمه و غیره حذف شود) کلمه (و غیره) نداشت.

مخبر کمسیون اقتصاد ملى خرازى- بنده تصور می‌کنم آقایان یک چیزى را توجه نمی‌کنند و آن این است که خیال می‌کنند نرخ این دلارى که از این اعتبارات دولت آمریکا براى این کالا‌هاى ضرورى اختصاص می‌دهند با نرخ دلارهایی که کمسیون ارز و بانک ملى به حساب وزارت دارایی موجود دارد و در چند جلسه قبل جناب آقاى وزیر دارایی توضیح دادند در حدود 64 میلیون دلار است فرق دارد هیچ فرقى ندارد هر دواش را با یک نرخ می‌دهد به اشخاص این است که اگر آقایان کلمه ‌امثال آن را نگذارند و دولت را محدود بکنند ممکن است مبالغ زیادى دلار بدون استفاده در دست وزارت دارایی بماند هم قرض کرده باشد هم بهره قرض را بدهد و هم نتواند آن را تبدیل به ریال بکند و براى استفاده از ریالش را بیاوریم به مجلس اجازه بگیریم (صدرزاده- احتیاجات دارویی زیاد است) اجازه بفرمایید جناب آقاى صدرزاده در اول اختصاص می‌دهند همه ساله یعنى در این چند سال اخیر آقایان مستحضر هستید که واردات قند و شکر را وزارت دارایی خرید و یک قسمت اعظم هم به بنگاه دارویی کشور کمک میکرد و بنگاه دارویی کل کشور دارو وارد میکرد ملاحضه بفرمایید تمام واردات و صادرات ما بیشتر از پنجاه میلیون لیره استرلینگ نیست اگر ما بیاییم منحصر بکنیم به قند و شکر و دارو و آهن‌آلات مطمعناً یک مقدارى از این دلارها در دست وزارت دارایی می‌ماند هم بهره‌اش را می‌دهد به دولت آمریکا و هم نمی‌تواند استفاده بکند حالا اگر آقایان موافقت نفرمایند دولت بتواند براى قماش یا سایر کالاها از این

+++

 ارز بدهد از آن ارزهایی که موجود دارد در بانک ملى استفاده می‌کند آن ارزها بهره ندارد ولى ارزى که به عنوان اعتبار و وام می‌دهند بهره دارد بنابراین آقایان موافقت بفرمایند که کلمه ‌امثال آن در پیشنهاد باشد.

رئیس- پیشنهاد قرائت می‌شود و بعد راى میگریم

(به شرح زیر خوانده شد)

تبصره 75 میلیون دلارى که براى هزینه‌هاى ضرورى اختصاص داده شده به منظور خرید قند و شکر و دارو و آهن‌آلات می‌باشد. ریال حاصله از آن در حساب مخصوصى نگاهدارى و استفاده از آن منحصراً با تصویب مجلسین خواهد بود (دکتر مشیر‌فاطمی- ‌این پیشنهاد به ضرر مملکت است)

وزیر دارایی- بنده توضیحاً عرض می‌کردم محدودیتش را بنده موافق نیستم محدودیت این است که سه نوع کالا باشد و بنده از نظر این ‌که عملى نیست موافق نیستم مگر این‌که کلمه (امثال آن) و یا (و غیره) را بگذارند که شامل کالاهى دیگر ضرورى هم باشد (صحیح است)

رئیس- آقاى وزیر دارایی می‌گوید که کلمه ‌امثال آن را بگذارند باید یک نفر آن را پیشنهاد بکند حالا آقاى وزیر دارایی شما یک توضیحى هم در اطراف آن بدهید که ‌امثال آن یعنى چه؟

عمیدى نورى- در پیشنهاد بنده بود.

وزیر دارایی- همانطور که آقاى مخبر توضیح دادند اگر محدود به سه کالا باشد ممکن است قسمتى از این دلارها در دست دولت بماند فرض بفرمایید شما در سال 5 یا 8 میلیون دلار قند و شکر می‌خرند فلان مقدار آهن‌آلات و دارو و بقیه‌اش دیگر قابل استفاده نیست آقایان توجه بفرمایید منظور از این دلارها استفاده از ریالش است اگر ریالش به دست نیاید که قابل استفاده باشد می‌ماند بلامصرف (اردلان- عروسک فرنگى میخواهید به خرید) عروسک که ورودش ممنوع است امثال قماش و این‌ها که عروسک نیست این براى احتیاجات ضرورى از قبیل قند و شکر و دارو و امثال آن است (مهندس جفر‌ودى- کمتر قرض کنید) به ریالش احتیاج داریم (یک نفر از نمایندگان- بالاخره باید مجلس تصویب کند امثال آن یعنى چه؟)

رئیس- اضافه شدن (و امثال آن) چون تصویب مجلس را دارد عیبى ندارد پیشنهاد این‌طور می‌شود. هفتاد و پنج میلیون دلارى که براى هزینه‌هاى ضرورى اختصاص داده شده منظور خرید قند و شکر و دارو و آهن‌آلات و امثال آن می‌باشد (ارباب- صحیح نیست) و ریال حاصله از آن در حساب مخصوصى نگهدارى خواهد شد حالا رأى گرفته می‌شود به این پیشنهاد با اضافه ‌امثال آن، این تصمیم مجلس مانعى ندارد بالاخره باید مجلس تصویب کند حالا پیشنهاد مجدداً قرائت می‌شود. (به شرح زیر خوانده شد) تبصره 75 میلیون دلارى که براى هزینه‌هاى ضرورى اختصاص داده شده به منظور خرید قند و شکر و دارو و آهن‌آلات و امثال آن می‌باشد ریال حاصله از آن در حساب مخصوصى نگاهدارى و استفاده از آن منحصراً با تصویب‏ مجلسین خواهدبود.

رئیس- آقایانی که با این پیشنهاد موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌کنیم ساختمان بندر و اسکله بندرعباس از محل قرضه تأمین و بلافاصله شروع شود. مهدى ارباب‏

رئیس- آقاى ارباب

چند نفر از نمایندگان- پیشنهاد خرج است

ارباب- پیشنهاد بنده از دو حال خارج نیست یا آقایان تصویب میفرمایند که بسیار متشکر میشوم و خدمتى است که به کشور کرده‌اید نه به بندرعباس، یک بندرى که در رأس چند استان قرار گرفته اگر مورد استفاده قرار گرفت اصفهان، یزد، فارس و خراسان همه استفاده می‌کنند و اما آمدیم خداى نخواسته موافقت نگردید یک تذکرى است به دولت که بندرعباس بندر ندارد اسکله ندارد جناب آقاى وزیر دارایی تعهد کنند که یک وسیله‌ای هر چه زودتر فراهم کنند که بندرعباس از این وضع فلاکت بار خارج بشود الان آمده‌اند این را استان کرده‌اند و مستقل، به خداى متعال فرماندار کل که آن‌جا می‌رود خانه ندارد یک صندلى ندارد یک تشکیلاتى ندارد که به منطقه‌اش برسد حالا تمنا می‌کنم یا آقایان تصویب بفرمایند یا جناب آقاى وزیر دارایی تعهد بفرمایند که زودتر از این وضع خارج شود. (نمایندگان- پس گرفتند)

رئیس- این پیشنهاد قرائت شد ولى رأى نمیگریم براى این‌که کارهاى عمرانى و بنادر از محل عواید نفت و سازمان برنامه باید انجام بشود و این پیشنهاد خارج از موضوع است پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد می‌کنم تأسیس بیمارستان مجهز با تمام وسایل در بندرعباس از محل قرضه تأمین و بلافاصله عملى شود مهدى ارباب‏

رئیس- این هم مثل همان پیشنهاد است.

ارباب- این براى تذکر بود که یک جراح در تمام بنادر جنوب نیست‏

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

اینجانب پیشنهاد می‌کنم که قسمت آخر تبصره 1 ماده واحد به طریق ذیل اصلاح بشود: مجلس مطالعه طرح‌های مزبور را به کمسیون مخصوص 18 نفرى که به وسیله شعب شش‌گانه مجلس شوراى ملى انتخاب خواهد شد ارجاع میدارد و کمیسیون مزبور در ظرف یک ماه نظر قطعى خود را اعلام خواهد نمود و الّا طرح‌های تسلیمی ‌به موقع اجرا گذاشته خواهد شد. خلعتبرى

رئیس- آقاى خلعتبرى‏

خلعتبرى- خلاصه پیشنهاد بنده این است که چون این طرح‌ها از لحاظ آینده کشور داراى اهمیت زیادى است پیشنهاد بنده از آن جهت نیست که بنده خداى نکرده اظهار عدم اعتماد به کیمسیون‌هاى مجلس کرده باشم فقط از نظر این است که اگر مجلس براى این کار به خصوص براى این طرح‌ها از هر شعبه‌ای سه نفر معرفى کند نسبت به این طرح‌ها نظر تمام مجلس داده می‌شود و همه نسبت به این طرح‌ها می‌توانیم اظهار اعتماد بکنیم براى این‌که در هر شعبه سه نفر را براى این طرح‌ها از لحاظ صلاحیت و تخصص‌شان انتخاب می‌کند مثلاً اطلاعى که آقاى موسوى در رشته اقتصاد و تجارت دارند بنده ندارم یکى مهندس است یکى مالک است یکى کشاورز است آقایان می‌توانند این 18 نفر را با توجه به این صلاحیت‌ها انتخاب بکنند آن وقت درست مثل این است که مجلس تصویب کرده است به جای این‌که کیمسیون‌هاى مربوطه تصویب بکنند کمیسیون مخصوص منتخب از طرف مجلس این طرح‌ها را تصویب می‌کند آن وقت همه آقایان اعتماد خواهند داشت.

رئیس- این پیشنهاد گنک و مبهم است باید اصلاح شود.

خلعتبرى- در تبصره 1 ماده واحده نوشته شده است این طرح‌ها از نظر کلى و غیرفنى به کمیسیون‌هاى مربوطه ارجاع می‌شود بنده میگویم که مجلس مطالعه طرح‌های مزبور را به یک کمیسیون مخصوص 18 نفرى که به وسیله شعب شش‌گانه مجلس شوراى ملى انتخاب خواهد شد ارجاع میدارد این طرح‌ها را به آن‌جا ارجاع میدارد (عبدالرحمن فرامرزى- طرح چیست؟) طرح‌هایی که می‌رسد این براى آن 75 میلیون دلارى است که براى طرح‌های عمرانى اعتبار گرفته می‌شود. (فرامرزى- پس نقشه‌هاى عمرانى) نقشه‌هاى عمرانى و تولیدى بنده پیشنهاد کردم به جای این‌که مثلاً به کمیسیون کشاورزى و یا فلان کمیسیون برود به کمیسیون مخصوصى که تمام مجلس انتخاب انتخاب کرده باشد براى این‌کار ارجاع می‌شود یعنى یک کمیسیون مخصوصى مجلس براى این کار انتخاب می‌کند این نقشه‌ها به آن‌جا می‌رود بنابراین هیچ تفاوتى ندارد فقط به جای کمیسیون مربوطه موافقت بفرمایید که مجلس خودش 18 نفر براى این کار انتخاب بکند و عوض 15 روز هم بنده مدت یک ماه گذاشتم این کمیسیونى است که مجلس فقط براى این کار انتخاب می‌کند یک کمیسیون 18 نفرى که صلاحیت دارد به جای آن کمیسیون‌ها این کمیسیون مخصوص به این طرح‌ها رسیدگى کند مثل کمیسیون نفت که کمیسیون مخصوصى مجلس انتخاب کرد براى آن کار (دکتر جزایرى - دیگر به کمیسیون برنامه نرود؟) نه کمیسیون برنامه سرجاى خودش است آقاى دکتر جزایرى شما اگر توضیحى دارید در این قسمت بفرمایید بنده راجع به این پیشنهاد هیچ اصرارى ندارم فقط منظورم این است که از لحاظ طرح‌هایی که می‌آید واین طرح‌ها در مملکت اجرا خواهد شد نهایت دقت و احتیاط شده باشد و آن وقتى است که تمام نمایندگان مجلس شوراى ملى نظر و توجه داشته باشند و چون تمام نمایندگان اگر بخواهند توجه داشته باشند می‌گویند ممکن است وقت زیاد بگیرد بنابراین با توجه موضوع که مهم است مجلس یک کمیسیون 18 نفرى انتخاب می‌کند (صارمی-‌ خود مجلس انتخاب می‌کند؟) بله پیشنهاد را عوض کردم که مجلس انتخاب می‌کند مدتش را هم یک ماه کرده‌ام بنابراین بنده اصرار ندارم که آقایان حتماً قبول بکنند نظر بنده را این را من مصلحت می‌دانم به عنوان پیشنهاد تقدیم کنم اگر آقایان موافقند که اصلاح بشود این خوب است بیش از این عرضى ندارم.

صارمی- ‌از شعب انتخاب شود بهتر است.

رئیس- در ماده واحده یک تبصره‌ای هست، تبصره یک، این تبصره قرائت می‌شود آقایان توجه بفرمایند.

(به شرح زیر خوانده شد)

تبصره 1- براى تأمین نظارت مجلس شوراى ملى در نحوه مصرف اعتبارات تولیدى و عمرانى موضوع این لایحه دولت مکلف است فهرستى از طرح‌های عمرانى و تولیدى با برآورد هزینه هر یک به مجلس تقدیم نماید. مجلس مطالعه طرح‌های مزبور را از نظر کلى و غیرفنى به کمیسیون‌هاى مربوطه ارجاع و کمیسیون‌هاى مزبور در ظرف حداکثر 15 روز نظر قطعى خود را اعلام خواهند نمود و الّا طرح‌های تسلیمی ‌به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

رئیس- حالا ایشان پیشنهاد کرده‌اند

+++

که عوض کمیسیون‌هاى مربوطه یک کمیسیونى از شعب انتخاب شود با 18 نفر عضو و مدت 15 روز هم یک ماه باشد خواستیم آقایان درست توجه کنند که قصد ایشان از این پیشنهاد چیست. آقاى وزیر دارایی نظرى در این قسمت دارید بفرمایید.

وزیر دارایی- بنده خواستم فقط توجه آقایان را جلب کنم که غرض از این گرفتن این پول براى خرج کردن است به قصد احتیاج ولى اگر آن قدر (اما) درش بگذاریم که مصرف نشود بنده خیال می‌کنم که بهتر است صرف‌نظر بکنیم (عبدالرحمن فرامرزى- باید هم صرف‌نظر کنید چون این دلیل است براى این‌که شما نمی‌دانید چطور خرج کنید و براى چه می‌خواهید) عرض کنم همان طوری که در کمیسیون اقتصاد ملى مذاکره شد نظر این بود که یک فهرستى بیاورند که مجلس از نظر فنى و کلى ببیند که این قابل خرج هست یا نیست و من خیال می‌کنم که فرقى نمی‌کند که آن کیسیون‌هاى مربوطه باشد یا کمیسیون‌هاى مربوطه باشد یا کمیسیون‌هاى خاصى باشد ولى خواستم توجه بفرمایید که قید و بند آن قدر نباشد که تعلیق محال باشد و مشکلات آن قدر زیاد بشود که نشود استفاده کرد.

رئیس- آقاى امامى‏

نورالدین امامی- ‌استدعا می‌کنم جناب آقاى خلعتبرى توجه بفرمایند بنده خودم را موظف‏ می‌دانم که به آقا همیشه اظهار ارادت بکنم چون آقا را خیلى وارد در کارها می‌دانم ولى با این لوایح و قوانین آقاى دکتر مصدق سیصد چهار صد تا قانون و شب و روز گرفتاریهاى ما در کمیسیون‌ها این 18 نفر هم از همین افراد و همین آقایان خواهند بود فرض بفرمایید که بنده که در کمیسیون دادگسترى هستم آقا که در کمیسیون دارایی هستید چطور آقا کار مربوط آن کمیسیون را خواهید کرد و در این کمیسیون هم شرکت می‌کنید؟ این است که به عقیده بنده پیشنهاد خود دولت خیلى بهتر است که موضوع کشاورزى به کمیسیون کشاورزى موضوع برنامه به کمیسیون برنامه موضوع قسمت دیگر به کمیسیون مخصوص خودش می‌رود آقایان محترم هم اگر نظریاتى دارند فرمایشى دارند ممکن است درآن موارد و در آن ایام تشریف بیاورند در آن کمیسیون‌ها توضیحاتى بدهند فرمایشاتى بکنند آقایان رفقا هم البته متقاعد می‌شوند والا این هم یک بارى است بر روى بار‌هاى دیگر و آن وقت همه این کارها می‌ماند روى هم و انبار می‌شود (صحیح است) این را استدعا می‌کنم جناب عالى و سایر رفقا پیشنهادتان را پس بگیرید.

رئیس- باید راى گرفت بعضى از نمایندگان پس گرفتند.

رئیس- پس گرفتید؟ (خلعتبرى- بلى) پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

(به شرح زیر خوانده شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى این‌جانب پیشنهاد می‌کنم تبصره 2 ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود استفاده از ریال حاصل از 75 میلیون دلار اعتبار براى تأمین احتیاجات ضرورى منوط به تصویب مجلس شوراى ملى خواهد بود.

رئیس- این دیگر گذشته در آن قسمت تمام شد.

(بقیه پیشنهاد به شرح ذیل خوانده شد)

ولى به هر حال معادل ریال حاصل از 23 میلیون دلار اعتبار مزبور باید به مصرف ازدیاد سرمایه بانک کشاورزى و بانک رهنى و ساختمانى و تأسیس بانک معدنى و صنعتى خواهد رسید دولت مکلف است لوایح لازم براى اجراى این امر را در ظرف یک ماه تهیه و براى تصویب تقدیم مجلس شوراى ملى نماید. خلعتبرى

رئیس- آقاى خلعتبرى بفرمایید

خلعتبرى- آقایان استدعا می‌کنم با این پیشنهادى که بنده کردم توجه خاصى بفرمایید این بهترین اقدامی‌است که مجلس شوراى ملى چنانچه تصویب بفرمایید در این دوره خواهد کرد و بهترین یادگار آقایان خواهد بود براى مملکت و مجلس. عبدالرحمن فرامرزى یک بار بخوانید.

خلعتبرى- حالا خودم توضیح می‌دهم. عرض کنم قرضه ما این‌جا سه جور است یکى هفتاد و پنج میلیون دلار براى طرح‌های عمرانى و تولید دوم 75 میلیون دلار به عنوان احتیاجات ضرورى که 75 میلیون دلار است 32 میلیون دلارش را آقاى وزیر دارایى فرمودند که براى کسر بودجه لازم دارند بنابراین می‌ماند 43 میلیون دلار دیگر خیلى جاى خوشوقتى است که امروز آن چیزى که همه آقایان نظر داشتند در پیشنهاد همکار محترم تصویب شد یعنى موضوع نظارت مجلس شوراى ملى در مصرف آن منظور دوم ما باید این باشد که از این قرضه و اعتبار آن چیزى که فعلاً از همه چیز لازم و واجب‌تر است و باعث ترقى و پیشرفت امور زندگى مردم می‌شود آن را تأمین کنیم و الان یک فرصتى پیش آمده براى این‌که از این وجوهى که می‌گیریم از این قرضه و از این اعتبار آن چیزى که براى مملکت از همه چیز لازم‌تر و واجب‌تر است تأمین کنیم و آن این است که امروز مملکت ما احتیاجش به مسائلى محرز و روشن است که در رأس همه این‌ها کشاورزى است‏ (احسنت) یک قلم به آقایان عرض کنم مصر سالى نه صد میلیون الى هزار میلیون دلار صادرات پنبه دارد (صحیح) افغانستان 150 میلیون دلار صادرات پوست دارد این‌ها چیزهایى است که اگر ما پول را براى آن صرف کردیم خدمت و افتخار است و بهترین یادگار است و اگر این فرصت از دست رفت دیگر آقایان ریش این آقاى وزیر دارایی را نمی‌توانند به دست بیاورند (خنده نمایندگان) (یکى از نمایندگان- حالا هم نمی‌توانیم) این‌جا براى کشاورزى هم کشاورز محتاج است ‏هم ملاک محتاج است هم خورده مالک محتاج است، همه این‌ها فقیرند اشتباه نکنید همه محتاج به کمک هستند کشاورز اگر محصولش را ارزان به سلف نفروشد به خدا در آمدش خوب است خورده مالک را اگر شما کمک کردید خودش قنات در می‌آورد سد می‌سازد زندگیش را مرتب می‌کند به این ایلات و عشایر که همکار محترم آقاى سلطان مراد بختیار براى آن‌ها پیشنهاد دادند از این راه کمک می‌شود بهترین کمک این است که وقتى شما 23 میلیون دلار این‌جا اعتبار گذاشتید که 180 میلیون تومان می‌شود 80 میلیون تومانش را براى امور کشاورزى اختصاص بدهند آن وقت به آن عشایر ده بیست سى میلیون تومان پول می‌رسد که بروند دامپرورى را درست کنند خانه بسازند عشایر به خانه احتیاج دارند مستخدمین دولت، افسر، کارگر، طبقه متوسط همه این‌ها خانه می‌خواهند کشاورز خانه می‌خواهد این خانه‌ها را باید خراب کرد و خانه‌هاى خوب برایشان ساخت‏

رئیس- آقاى خلعتبرى در پیشنهاد مختصربفرمایید

خلعتبرى- موضوع خیلى مهم است واقعاً می‌خواهم عرض کنم که از این 23 میلیون دلار بهترین استفاده را می‌شود براى مملکت کرد منتهى پیشنهاد کردم که طرحش را باید دولت تهیه کند و در ظرف یک ماه بیاورد به مجلس براى این‌که ما این‌جا از این محل هفتاد و پنج تا هشتاد درصدش را تخصیص بدهیم به ولایات، توجه بفرمایید تخصیص بدهیم به قرض دادن به مالکین و خرده مالکین و کشاورزان، همینطور خانه ساختن براى کسانى که در طبقات پایین هستند، با آئین‌نامه‌هاى سبک و تشریفات خیلى کم بنشینیم همه‌مان فکرمان را روى هم بگذاریم و این پول را طبق آئین‌نامه‌هایی مصرف کنیم که بحمدالله و خواست خداوند وضع مردم خوب بشود، همینطور وضع کشاورزى، همینطور وضع ایلات وعشایر همینطور از لحاظ ساختمان و کار کردن در معدن فعالیت‌هاى معدنى زیاد بشود یک بانک تولیدى و معدنى درست بکنیم که مردم به کار گماشته شوند معدن‌ها را به دست خودمان اداره کنیم.

بنده در اطراف این پیشنهاد زیاد تر از این عرضى نمی‌کنم به لقمان حکیم حکمت آموختن صحیح نیست. این است‏ که من خواهش می‌کنم آقاى وزیر دارایی هم قبول کنند براى این‌که اگر واقعاً قبول نکردند و این قرضه‌ها مصرف شد و به مصرف واقعى رسید خودش نرسید خدا شاهد است آن وقت آقاى وزیر دارایی براى شما نام نیکى باقى نخواهد ماند، این را موافقت بفرمایید.

رئیس- اینجا بنده یک توضیحى بدهم که آقاى روشن بشنود براى خرید چیز‌هاى ضرورى از 75 میلیون دلار یک ریالى به دست دولت می‌آید الان مجلس رأى می‌دهد. ایشان مقصودشان این است که از 23 میلیون دلار عاید می‌شود کمک بشود به این بانک‌ها ودر ظرف یک ماه هم دولت برنامه‌اش را بیاورد و به تصویب مجلس شوراى ملى برساند، به عقیده بنده این عیبى ندارد. آقاى فرامرزى بفرمایید

خلعتبرى- جناب آقاى رئیس این از 32 میلیون نیست این علاوه از 32 میلیون است آن را دولت به جای خودش استفاده می‌کند آن 23 میلیون از 75 میلیون که باقى می‌ماند براى این کار و بعد هم اگر نشد فشار می‌آوریم اعتبارش را می‌گیریم.

عبدالرحمن فرامرزى- خیلى معذرت می‌خواهم می‌گویند یک زاهدى، عابدى در بنى‌اسرائیل شب و روز عبادت می‌کرد بعد خداوند گفت در ازای این عبادت‌هاى تو من سه دعا از تو قبول می‌کنم، هر دعایی که بکنى. دید خیلى خوب است گفت یکى براى دنیا می‌کنم یکى براى آخرت یکى هم ذخیره است زن زشت بى‌ریختى داشت گفت آن یک دانه زیادى را دعا کن من خوشگلترین زن‌هاى دنیا بشوم دعا کرد اینجور هم شد یک شاهزاده خوشگلى رد شد زن عاشق او شد، دعاى دومش گفت خدایا این را تو یک سگ سیاهى بکن. زن شد یک سگ سیاه افتاد در خانه بچه‌هاى زن و خود مرد دلشان به حالش سوخت دعا کرد که خدایا این زن را مثل اول بکن، سه دعا را خدا از او قبول کرد نتیجه‌اش این شد که زنش زن اولى بود چرا؟ براى این‌که این عابد نقشه نداشت براى این‌کار. دلیل این پیشنهاد‌هاى متفرق و متناقض و این‌که وزیردارایی گاهى قبول می‌کند گاهى قبول نمی‌کند این است که آن‌ها اصلاً نقشه خرج ندارند پس قرض را لازم ندارند نمی‌دانند که اصلاً براى چه قرض می‌خواهند بکنند. (احسنت) یک قرضى به اینها می‌دهند پول می‌بینند قرض می‌کنند و بعد نمی‌فهمند چه جور خرجش کنند (مهندس جفرودى- اگر آنها نقشه ندارند ما که داریم) بعد از مدتى این پول رفته از بین قرض سر جایش مانده و هیچ چیز عاید مملکت نشده پول‌هایی که در این مدت

+++

یعنى از 1320 به این طرف از خارج به ایران داده شده خیلى بیش از این پولى است که آقایان می‌خواهند قرض کنند یک قران از آن پول‌ها باقى نیست یک جایش هم معین نیست که این پول‌ها را کجا خرج کرده‌اند این قرض هم که شما می‌کنید همینطور خواهد بود، به دلیل این پیشنهاد‌ها، دولت نقشه دارد و می‌فهمد قرض براى چه می‌خواهد بکند، اگر دولت نقشه دارد باید در کمیسیون با آن قسمت‌هاى مؤثر مجلس تماس بگیرد و بگوید آقا ما براى این موارد پول لازم داریم و آن وقت قرض بکند اگر دولت نقشه دارد و اگر می‌داند این قرض را براى چه می‌خواهد بکند اگر مجلس اعتماد دارد که این دولت بی‌جهت پول خرج نمی‌کند چرا براى خرج این وجوه به مجلس پیشنهاد می‌کند من با هر نوع این‌گونه پیشنهاد‌ها مخالفم یا دولت خرج ضرویش را می‌داند چیست آن را باید در آن محل خرج کند مجلس شوراى ملى هم باید فقط نظارت کند یا نمی‌داند دولت پس نباید قرض بکند و پولى هم به هدر برود و فردا ملت ایران زیر بار این قرض بماند که بعد منتظر باشیم یک انقلاب دیگرى مثل انقلاب روسیه درست بشود، وضع دنیا عوض بشود و این قرض را به ما ببخشد من با اصل قرض مخالفم آن وقت با این پیشنهاد‌ها هم که موجب تفریط این پول‌ها می‌شود بیشتر مخالفم وبعد از این‌که با اصل قرض مخالفم باید دولت نظر داشته باشد و با مسئولیت خودش و نظارت مجلس این پول‌ها را خرج کند.

رئیس- آقاى وزیر دارایی بفرمایید.

وزیر دارایی- بنده متأسفانه به آن درجه از عبادت نرسیده‌ام که خداوند 3 دعاى مرا قبول بکند اگر رسیدم دعایی در حق جنابعالى خواهم کرد (خنده نمایندگان) آنچه بنده‏

می‌خواهم عرض کنم این است که ما می‌دانیم این قرض را براى چه می‌خواهیم بکنیم و محل خرج آن را هم در نظر گرفته‌ایم کجا خرجش کنیم فقط مجوز آن را از مجلس می‌خواهیم ولى طورى نفرمایید که ما در این کار در بمانیم جناب آقاى خلعتبرى بنده عرض کردم در روز اول آنچه مسلم است 53 میلیون دلار براى کارهاى عمرانى است و 32 میلیون دلار براى احتیاجات ضرورى و 150 میلیون که بنده گذاشته‌ام 75 و 75 براى تحصیل یک مجوزى بود که اگر این پول را بعداً بیشتر به ما دادند اگر ضرورت داشت بگیریم و اگر لازم شد دیگر محتاج به تحصیل مجوز جدیدى نباشد. پس بنابراین خرس نزده را پوستش را تقسیم نکنید اگر بنا شد بدهند خدمت آقایان شرفیاب می‌شویم و محل خرجش را معین می‌کنیم آنچه مسلم است این است که پیشنهادى را تصویب نفرمایید و تصور بفرمایید یک تکلیفى براى دولت به وجود آمده و بانک کشارزى، بانک ساختمانى تمام این کارها را توسعه می‌دهد این به نظر بنده صحیح نیست آقایان فرمودند که استفاده از محل ریالى این اعتبار منحصراً با تصویب مجلس شوراى ملى باشد پس اجازه بفرمایید عجالتاً این 32 میلیون دلار را بگیریم محل خرجش هم کسر بودجه است و انشاءالله اگر وضعمان بهتر شد بقیه را که گرفتیم خدمت آقایان شرفیاب می‌شویم. (خلعتبرى- ما می‌گوییم اگر گرفتید بدهید) آخر آقا آن تکلیفى که جنابعالى براى بنده معین می‌کنید بنده که به دیگران نمی‌توانم تحمیل کنم، فرمایشات جنابعالى همه‌اش صحیح و منطقى است و نسبت به ماهیت بنده نمی‌خواهم مخالفت کنم ولى آنچه مسلم است این است که بعد آقاى فرامرزى می‌فرمایند نمی‌دانید براى چه می‌خواهید قرض کنید. ما خودمان می‌دانیم براى چه می‌خواهیم 32 میلیون براى کسر بودجه می‌خواهیم 53 میلیون براى کارهاى عمرانى این محل شبهه نیست بنده می‌خواهم تقاضا کنم این پیشنهاد را آقا بگذارید براى آن موقعى که خواستیم بقیه‌اش را بگیریم. در وضع حاضر شما فکر می‌کنید یک همچو پیشنهادى بدهید ما را متعهد کنید در صورتی که وضع ما معلوم نیست (خلعتبرى- شما مطالعه می‌فرمایید بنده می‌گویم از این پول اگر گرفتید 23 میلیون دلار براى این مصرف باشد) اگر حس می‌فرمایید منطق بنده آقایان را قانع می‌کند نفرمایید مغالطه می‌کنى. آخر در کجاى دنیا پولى را که نگرفته‌اند برایش محل خرج معین می‌کنند. (ارسلان خلعتبرى- اگر 32 میلیون دلار اعتبار است تصویب مجلس هم روى 32 میلیون دلار باید باشد چرا رقم را سنگین نشان می‌دهید) عرض کنم اگر ضرورت اهمیت موضوع آقا را تحریک کرده است بنده حرفى ندارم بنده خودم طرفدار کشاورزى هستم ولى این 3 تا بانک یواش یواش دارد بلاى جان ما می‌شود هر پولى‏ می‌خواهیم فوراً پیشنهاد می‌شود به این بانک‌ها داده شود بنده خواهش می‌کنم این را بگذارید براى بعد آنچه مسلم است این 32 میلیون دلار است آن قسمت بعدش را که گرفتیم خدمتتان شرفیاب می‌شویم، آقا پیشنهاد کنید. (خلعتبرى -گرفتید خرج کنید نگرفتید خرج نکنید)

رئیس- پیشنهاد مجدداً به شرح سابق قرائت شد)

رئیس- اگر آقایان موافقند این‌طور نوشته شود که دولت مکلف است از ریال حاصل از 75 میلیون دلار ریال 23 میلیون دلارش را به این مصرف برساند دیگر آن مقدمه لازم نیست.

وزیر دارایی- اگر عبارت این‌طور نوشته شود ما دچار اشکال می‌شویم.

رئیس- مجلس به 150 میلیون دلار رأى می‌دهد 150 میلیون دلار است این هم از آن محل منظور شود (مسعودى- در قسمت بعدى) قسمت بعدى ندارد از وجوه حاصله از قرضه است پس به این اصلاح که دولت مکلف است که ریال حاصله از 23 میلیون دلار را که از 75 میلیون دلار گرفته می‌شود براى این کار بدهد رأى گرفته می‌شود آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد.

وزیر دارایی- این اصلاً عملى نیست 75 میلیون نگرفته را چه چیزش را صرف کنیم پس بنده همان 32 میلیون دلار را پیشنهاد می‌کنم چیزى را که نگرفته‌ام چطور مکلف باشم؟

رئیس- وقتى که گرفتید شما الان رأیش را از مجلس می‌گیرید جزو قرضه می‌شود. پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت گردید)

مقام ریاست محترم مجلس شوراى ملى به منظور تمرکز مالى کشور پیشنهاد می‌نماید کلیه وجوه دولتى اعم از درآمد‌هاى اختصاصى وزارتخانه‌ها و ادارات و وجوه مربوط به قرضه خارجى و هرگونه در آمد دیگر که از هر طریق باشد و کلیه درآمد بنگاه‌ها و شرکت‌ها و سازمان‌های دولتى و یا مؤسساتى که دولت در آن ذیسهم بوده و به وسیله مأمورین دولتى اداره می‌شود و سازمان برنامه و مؤسسات تابع آن به استثناء‌ بانک‌ها و همچنین کلیه وجوهى که بنا به مقررات خاصى به وسیله مأمورین دولت در وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌ها و سازمان‌ها و شرکت‌هاى دولتى دریافت می‌شود باید به حساب‌هاى خزانه‌دارى کل در بانک ملى تحویل شود خزانه‌دارى کل موظف است در آخر دوره مالى هر سال بیلانى سالیانه و در صورت اقتضا‌ بیلانى شش ماهه نیز منتشر نماید که نمودارى از کلیه دریافتى‌ها و پرداخت‌هاى مملکتى باشد، قوانینى که مخالف این پیشنهاد باشد از تاریخ تصویب این قانون ملغى می‌شود. مرآت اسفندیارى.

رئیس- آقاى مرآت اسفندیارى.

مرآت اسفندیارى- عرض کنم پیشنهادى که بنده تقدیم کردم به منظور تمرکز امور‌مالى کشور است به طوریکه آقایان استحضار دارند درآمدهاى مملکتى آن طوری که باید و شاید متمرکز نیست و خزانه دارى کل اصولاً به همین منظور تأسیس شده که هر نوع درآمدى در کشور وجود دارد در خزانه‌دارى متمرکز بشود و بعد به مصارف و احتیاجاتى که قانون براى آن معین کرد و اجازه داده برسد بنده به همین منظور پیشنهادى دادم که کلیه درآمدهایی که کشور دارد از قبیل قرضه و یا درآمدهاى متفرقه دیگر ابتدا در خزانه‌دارى کل متمرکز بشود بعداً طبق قانونى که اجازه داده شده یا دستورى که دادند به قسمت‌ها و به ادارات دیگر داده شود علاوه بر این درآمدهایی که خود مؤسسات دارند آن‌ها به حساب خزانه‌دارى ریخته بشود بعداً بنا به تقاضاى خود ادارات این پول مجدداً واگذار به آنها شود این پیشنهادى بود که بنده مختصراً تذکر دادم و گمان می‌کنم از هر حیث به صلاح مملکت است و جناب آقاى وزیر دارایی هم در خارج با آن موافقت فرمودند.

رئیس- آقاى وزیر دارایی‏

وزیر دارایی- بنده با این پیشنهاد موافقم کما این‌که در بودجه کل کشور هم گذاشتیم ولى البته این کمکى خواهد شد که اگر حالا تصویب شود سبب می‌شود که زودتر این کار عملى شود.

رئیس- قسمت عواید نفت که باید صرف کارهاى عمرانى و سازمان برنامه بشود نباید جزو آن باشد آن قانون دارد نمی‌شود، آن وجوه باید در بانک ملى به اسم خودش باشد و به مصرف خودش برسد (مرآت اسفندیارى- چه مانعى دارد به خزانه بیاید و به همان مصرف برسد) (تیمور تاش بنده پیشنهاد می‌کنم طبع و توزیع شود از بس که مفصل بود ما از آن چیزى نفهمیدیم) آقاى جلیلى بفرمایید

جلیلى- بنده اصلاً با حرف مخالفم و عرایضى که می‌خواستم بکنم این است که ما دیدیم یک پیشنهادهایی این‌جا خوانده شد که خود بنده نمی‌فهمم همین پیشنهاد آقاى مرآت اسفندیارى به قدرى مفصل است که باید طبع و توزیع بشود تا بفهمیم و سى تا پیشهاد که 15 تا خوانده شده است این لایحه قرضه خواهى نخواهى از تصویب مجلس می‌گذرد ولى خوب است بیاییم حالا یک کارى بکنیم که بعد از این‌که تصویب شد یک چیزى باشد که دولت هم بتواند عمل کند با این‌که بعضى از آقایان میل ندارند این لایحه تصویب بشود ولى در عین حال این تصویب خواهد شد با یک صورت خیلى بدى که توى آن گیر کنیم بنده می‌خواهم عرض کنم اگر این لوایح به صورت دو شورى بود این اشکالات پیش نمی‌آمد اصلاً حسن دو شورى بودن این است که مطالعه می‌شود

رئیس- یک شورى شد. مجلس رأى به یک فوریتش داد.

جلیلى- حالا ما این پیشنهاد را تصویب می‌کنیم بدون این‌که بفهمیم چه

+++

می‌کنیم بعد گرفتار می‌شویم یک چیز بدترى خواهد شد بنده معتقدم که اگر آقاى وزیر دارایی موافقت بفرمایند در یک جلسه خودشان تشریف بیاورند پیشنهادها را ببینند مطالعه بشود بهتر است که گرفتار این اشکالات نشویم (احسنت)

رئیس- این پیشنهاد بدى نیست به عقیده بنده یک استثنایی باید داشته باشد به استثناى عواید نفت که مطابق قانون باید به مصرف خودش برسد مگر الان در بانک ملى پول نفت جمع نمی‌شود؟ (وزیر دارایی- خیر قربان) آقاى وزیر دارایی بفرمایید

وزیر دارایی- در این‌که کلیه درآمد مملکت باید در خزانه مملکت جمع بشود محل شبهه و تردید نیست این‌که فرمودند محل خرج درآمد نفت سازمان برنامه است همین الان هم بنده دستور می‌دهم به سازمان برنامه بپردازند و الّا رأساً سازمان برنامه نمی‌تواند بگیرد بنابراین به نظر بنده همانطور که در قانون بودجه این تبصره را گذاشه‌ایم هیچ اشکالى ندارد که پول بیاید خزانه‌دارى کل منتهى نحوه صرفش مطابق قانون مخصوص خواهد بود یعنى اگر بنگاه آبیارى و سازمان برنامه مقررات مخصوصى دارند که خارج از قانون محاسبات است اشکالى ندارد ولى به نظر بنده تا الان یکى از اشتباهات بزرگ این بوده است که درآمد و خرج مملکت از هر رقم که بخواهد باشد در خزانه‌دارى کل متمرکز نبوده است بالاخره باید این پول‌هایى که به عناوین مختلف از مردم گرفته می‌شود معلوم باشد چه مقدار است و چه پول‌هایى گرفته می‌شود، آقاى تیمور تاش بعضى از این بنگاه‌ها و دستگاه‌هاى دولتى شاید صد میلیون موجودى دارند در صورتی که بعضى اوقات حساب خزانه بدهکار است اگر تمام این پول‌ها در یک جا متمرکز باشد ما می‌توانیم از آن استفاده کنیم در سابق هم همینطور عمل می‌شد على‌ایحال بنده در متن بودجه سال 34 این موضوع را گذاشته‌ام و باید از لحاظ درآمد تمام این پول‌ها در خزانه متمرکز بشود اعم از درآمد و مخارج که از مجراى خزانه‌دارى کل باشد (صحیح است)(تیمورتاش- ولى جایش این‌جا نیست) و این‌کار به نظر بنده از لحاظ مالى مملکت صحیح است و باید این کار بشود و این پیشنهاد را بنده اگر قبول کردم با این قانون که تصویب می‌شود براى این است که زودتر عملى خواهد شد و لااقل بنده از الان روى آن عمل می‌کنم‏

رئیس- پیشنهاد مجدداً قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

به منظور تمرکز مالى کشور پیشنهاد می‌نماییم کلیه وجوه دولتى اعم از درآمدهاى اختصاصى وزارتخانه‌ها و ادارات و وجوه مربوط به قرضه خارجى و هرگونه درآمد دیگر که از هر طریق باشد و کلیه درآمد بنگاه‌ها و شرکت‌ها و سازمان‌های دولتى و یا مؤسساتى که دولت در آن‌ها ذى‌سهم بوده و به وسیله مأمورین دولتى اداره می‌شود و سازمان برنامه و مؤسسات تابعه آن به استثناى بانک‌ها و همچنین کلیه وجوهى که بنا به مقررات خاص وسیله مأمورین دولت در وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌ها و سازمان‌ها و شرکت‌هاى دولتى دریافت می‌شود باید به حساب‌هاى خزانه‌دارى کل در بانک ملى تحویل شود و خزانه‌دارى کل در بانک ملى تحویل شود و خزانه‌دارى کل موظف است که در آخر دوره مالى هر سال بیلانى سالیانه و در صورت اقتضا بیلانى شش ماهه نیز منتشر نماید که نمودارى از کلیه دریافتی‌ها و پرداخت‌هاى مملکتى باشد از تاریخ تصویب این قانون ملغى می‌شود مرآت اسفندیارى

مسعودى- اصل 4 هم هست مواظب باشید مثل اعتبار تبلیغات نشود

تیمورتاش- آقا شما با یک تبصره پیشنهادى خودتان تمام قوانینى که گذشته است ملغى می‌کنید

رئیس- آقاى مشایخى مخبر کمیسیون بودجه هستند، بفرمایید

مشایخى- پیشنهاد آقاى مرآت اسفندیارى به نظر بنده روح قانون محاسبات عمومی‌است و این یکى از اصول مسلمه است و در تمام دنیا رسم است که تمام درآمدهاى کشور باید به حساب مخصوصى در خزانه‌دارى کل ریخته شود (تیمورتاش- ولى جایش این‌جا نیست) وزیر مالیه مسئول نظارت در دخل و خرج مملکت است اگر چنانچه وزیر مالیه را مسئول در دخل و خرج مملکت بشناسیم چگونه ممکن است معتقد باشیم درآمدهایی در کشور باشد و به خزانه‌دارى کل ریخته نشود به علاوه می‌گویند بودجه سند دخل وخرج مملکتى است این تعریف بودجه است اگر این تعریف را قبول داریم درآمد راه‌آهن، درآمد سازمان برنامه، درآمد شرکت بیمه درآمد سایر مؤسسات به هر اسم و رسم که درآمدى تحصیل می‌کنند باید برود به حساب خزانه‌دارى کل و از حساب خزانه‌دارى کل به مصر ف قانونى خودش برسد بنا‌ علیهذا درآمد‌هاى حاصله از شرکت نفت قدر مسلم این است که حتماً باید به خزانه‌دارى برود صحیح است که قانون مخصوصى دارد ولى این کار منافات ندارد ما اگر در سه سال 150 میلیون درآمد از راه نفت داشته باشیم و باید براى مصرفى که قانون گذشته وبه آن اختصاص داده شده برسد چه مانعى دارد که بیاید در جمع بودجه کشور به صورت جمع درآمد منظور شود و خرجش هم طبق قانونى منظور شود یکى از عللى که ما نتوانستیم یعنى کمیسیون بودجه نتوانست به بودجه سال 33 گزارش جامعى تقدیم کند و به مجلس بدهد براى این بود که ما بودجه را ناقص میدانستیم آن بودجه شامل دخل و خرج مملکت نبود درآمدهاى مؤسسات ضمیمه نبود در صورتی که از بودجه دولت پول می‌گرفتند به هر حال این پیشنهاد را من مفید و ضرورى می‌دانم (تیمورتاش- این پیشنهاد مخالف قوانین نفت است) اصلاح بفرمایید (تیمورتاش- اصلاح چى؟ می‌خواهم با یک تبصره تمام قوانین را ملغى کنید) اینطور نیست (همهمه نمایندگان، زنگ رئیس) این پیشنهاد روح قانون محاسبات عمومی‌است (تیمورتاش- به هیچ‌وجه چنین چیزى نیست شما میگویید تمام قوانین که مخالف با این قانون است لغو است)

رئیس- فعلاً تا تصمیم قطعى روى این پیشنهاد گرفته شود، پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

(به شرح ذیل قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود: تبصره از اعتباراتی که به موجب ماده واحده حاصل می‌شود مبلغ 200 میلیون تومان براى کمک به تأمین آب سالم و برق شهرستان‌ها اختصاص یافته و به صورت وام در اختیار شهرداری‌ها گذارده مشود که در تحت نظارت سازمان برنامه و سایر مؤسسات واجد صلاحیت به مصرف برسانند محمود رضایی عمیدى نورى تکلیف آن پیشنهاد چه شد؟

رئیس- باید ببینیم که اصلاً وارد هست یا خیر اگر وارد باشد رأى می‌گیریم. آقاى رضایی بفرمایید

محمود رضایی- آقایان محترم اطلاع دارید که وضع ولایات خیلى رقت انگیز است (صحیح است) و متاسفانه هیچ توجهى نسبت به وضع مردم شهرستان‌ها نمی‌شود آنچه هم که پول به هر عنوان توى این کشور بیاید کسى خارج از تهران جایی را نمیبیند و پولى براى مردم شهرستان‌ها خرج نمی‌شود چون فردا پرداخت این پول بگردن تمام اهالى این مملکت است بنابراین لا اقل از قسمتى از این وام دریافتى بایستى مردم شهرستان‌ها منتفع بشوند، بنده پیشنهاد کردم که دویست میلیون تومان از اعتباراتى که به موجب ماده واحده دولت دریافت می‌کند به صورت وام بدهند به شهردارى‌ها براى تأمین برق و آب شهرستان‌ها (صحیح است) این پیشنهاد دو جنبه دارد که به آقایان عرض می‌کنم قسمت اولش این است که به موازات برنامه‌های عمرانى و تولیدى که در مملکت می‌خواهد اجرا بشود احتیاج به نفر ‌سالم هم داریم که به موازات آن بایستى تهیه آب سالم براى مردم که در رأس تمام مسائل است تأمین بشود حسن دوم این قضیه این است که چون ما این پول را به صورت وام می‌دهیم به شهردارى‌ها بعد می‌دانیم لااقل دریافت مجدد این وجوه از چه راهى است که شهردارى‌ها بایستى در طى این مدت 10، 15، 20 سال این پول را از درآمد خودشان پس بدهند که بعداً موقعى که می‌خواهید بپردازید بلامحل نباشد و از جناب آقاى وزیر دارایی استدعا می‌کنم که مراعات مردم شهرستان‌ها را بفرمایند از نمایندگان محترم شهرستان‌ها هم تقاضا می‌کنم موافقت بفرمایند (مهندس اردبیلى- این پول کم است) چون بنده می‌دانم بیشترش را نمی‌دهند اگر این مقدار بدهند ما راضى هستیم.

رئیس- آقاى وزیر دارایی بفرمایید.

وزیر دارایی- اگر آقایان محترم نسبت به عرایض بنده راجع به اصل موضوع توجه می‌فرمودند شاید اغلب این پیشنهادات داده نمی‌شد، بنده عرض کردم 53 میلیون دلار براى کارهاى عمرانى و تولیدى است که از طرف بانک واردات و صادرات آمریکا تحت شرایط معینى داده می‌شود و این 53 میلیون دلار را عیناً به ما نمی‌دهند باید نقشه‌هایی تنظیم بشود و تصویب بشود به آن‌جا بفرستیم و آن‌ها مطالعه کنند ملى بودن اجراى نقشه‌ها را موافقت بکنند تا این پول را بدهند بنابراین دویست میلیون تومان براى لوله‌کشی شهرستان‌ها که نهایت ضرورت را دارد بنده می‌خواهم از آقاى رضایی بپرسم که ما این پول را به چه طریقى بگیریم از آنها 32 میلیون دلارى که براى احتیاجات ضرورى است آن هم که انواع و اقسام پیشنهادها می‌شود بنابراین اخذ این وام یک شرایط معین و مشخصى دارد، اگر آقایان با عرایض گذشته من متقاعد نیستند که گرفته بشود بفرمایید نمی‌گیریم ولى اگر ضرورت مسلم شد باید این کار را کرد بنده با کار لوله‌کشی موافقم و این خودش کار عمرانى است باید این عمل بشود ولى از درآمد خودمان که بدون قید و شرط است از آن محل تأمین کنیم این قسمت را اختصاص بدهید به کمبود اعتبار خودمان، بنده خواستم تقاضا کنم که آقایان توجه بفرمایید این 35 میلیون دلار

+++

که اختصاص داده شده به کارهاى عمرانى و باید در تحت شرایط معینى باشد فعلاً انجام بدهیم و بقیه کار را هم ممکن است از درآمد خودمان و بدون آن شرایط انجام بدهیم خرج لوله‌کشی را باید به وسیله سازمان برنامه انجام داد و نظر آقایان را تأمین کنیم و الّا با این شرایط که بنده نمی‌توانم قرض بگیرم اعتبار بگیرم، تمام فرمایشات آقایان صحیح است و بنده هم روى تأیید مجلس حس می‌کنم که این احتیاجات هست ولى باید این پول‌ها را هم بریزیم و احتیاجات را در نظر بگیریم هر کدام را در مقام و موقعیت خودش خرج کنیم بنابراین خواستم از آقایان تقاضا کنم که تشریف بیاورید به سازمان برنامه من هم می‌آیم در خدمتتان (محمود رضایی- یک سال است می‌رویم یک میلیون تومان براى لوله‌کشی سبزوار بگیریم نمی‌دهند) تازه ما داریم یک پولى بدست می‌آوریم آقا یک قدرى حوصله بفرمایید این پول‌ها متمرکز بشود رسیدگى بشود البته نظر آقایان تأمین خواهد شد ولى به این صورت به نتیجه نمی‌توانیم برسیم ضمناً خواستم توجه بفرمایید در پیشنهادهایى که آقایان می‌فرمایند توجه به اصول این کار داشته باشید و الّا قابل اجرا نیست.

رئیس- آقاى رضایی پس گرفتید یا رأى بگیریم؟

رضایی- پس گرفتیم (احسنت)

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم بهره ده میلیون لیره از سه درصد تجاوز نکند و مدت پرداخت آن از 5 سال به 10 سال تمدید و شروع پرداخت بعد از 5 سال بشود.

مهدى ارباب- یک نفر از نمایندگان این باید برود به سناى آمریکا.

مسعودى- مقصود ایشان ده میلیون لیره انگلستان است‏

رئیس- ‏آقاى ارباب بفرمایید

ارباب- عرض کنم دو دولت بزرگ که متوجه آلام ما هستند خواستند قرضه‌ای بدهند این معنى ندارد که یکى با بهره سه درصد باشد و یکى بیشتر و بنده یقین دارم اگر میل دارند این لطف را بفرمایند این دولتى هم که 10 میلیون لیره به ما می‌دهد به مأخذ همان سه درصد بهره را موافقت کند به علاوه مدت 5 سال را یک تاجر به یک تاجر دیگر بیشتر قائل است دریک معامله بزرگى و با اهمیت دولت انگلستان این مدت تناسب ندارد که یک وامی‌را که می‌دهند مدتش به این کوتاهى باشد بنده معتقدم که جناب آقاى وزیر دارایی هم موافقت کنند که وارد مذاکره بشوند مجلس هم تأیید کند که لااقل مدت پرداخت وام 10 سال باشد و بعد از 5 سال شروع به استرداد اقساط وام بشود این خیلى مطلب روشنى است که تصور می‌کنم دولت قرض دهنده هم با این پیشنهاد با کمک جناب آقاى دکتر امینى موافقت کند و آقایان هم انشاءالله رأى خواهند داد.

رئیس- آقاى وزیر دارایی بفرمایید

وزیر دارایی- عرض کنم راجع به اضافه کردن مدت قرضه انگلستان آقاى تیمور تاش هم در جلسه گذشته تذکرى دادند بنده هم عرض کردم مذاکره می‌کنیم که مدتش زیادتر باشد مدتى که هست 5 سال است که از سال دوم شروع می‌شود پرداخت این قسمت را هم کوشش می‌کنیم شاید موافقت کنند (یک نفر از نمایندگان- آقا مصرف این ده میلیون لیره را هم بفرمایید) اما راجع به این‌که بهره از 4 درصد بشود به 3 درصد آقایان توجه بفرمایید که ما خیلى چانه زدیم آن‌ها موافقت نکردند کمتر باشد معمولاً در این قبیل اعتبارات هر 4 تا 5 درصد است فقط بهره 32 میلیون دلار را چون براى احتیاجات ضرورى بود سه درصد موافقت کردند و در این کار نهایت مساعدت را کرده‌اند که مطابق بهره قرضه داخلى مملکت خودشان موافقت نموده‌اند، این اعتباراتى که براى کارهاى تجارى داده می‌شود معمولاً بهره آن 4 درصد است کما این‌که بهره 75 میلیون دلار هم که براى کارهاى عمرانى است در حقیقت هر 4 درصد است و بعداً تغییر می‌کند ضمناً ما براى این مساعدت و کمکى که براى دو سال فاصله می‌شود و ما جلو هستیم از پرداخت اقساط وام باید تشکر هم بکنیم عرض کنم آن‌ها که اصرار نکردند این پول را به ما بدهند خواستند کمک کنند تا این مدت دو سالى که ما مضیقه داریم و خرجمان زیاد است با نظم اقتصادى و مالى ما این کمک را کرده‌اند و بنده خواستم از آقایان خواهش کنم که این مبالغ این قدر زیاد نیست که امروز ما بترسیم و بلرزیم انشاءالله درآمد مملکت طورى خواهد شد که بیش از این‌ها خرج خواهد کرد بیش از این‌ها درآمد خواهد داشت این وظیفه خود ما است که نظمی ‌در کار درآمد و خرج قائل بشویم تمام مصائب از بین می‌رود و به نظر بنده خوش نما نیست که این قدر در اطراف آن صحبت بشود.

جمعى از نمایندگان- پس گرفتند

ارباب- پس می‌گیریم.

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود. (به شرح ذیل قرائت شد. تبصره دولت مکلف است تا پایان سال 1334 از محل قرضه‌هاى خارجى و اعتبارات دیگرى که براى امور عمرانى و تولیدى مصرف می‌شود مبلغ یک میلیارد ریال براى اعتبارات لازم به منظور کمک به پیشرفت امور صنعتى و معدنى در اختیار بانک ملى بگذارد تا با نظر وزارت اقتصاد ملى و شوراى عالى صنعتى به مصارف مقرره برسد دکتر سعید حکمت رئیس بعد از آن رأیى که به پیشنهاد آقاى خلعتبرى داده شد که ریال حاصله از 23 میلیون دلار را قسمتى براى بانک صنعتى و معدنى بدهند و همینطور کمک به سایر بانک‌ها بشود دیگر مورد ندارد (صحیح است) پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده تحصیل وام اضافه شود. تبصره از مبالغ 150 میلیون دلار و 10 میلیون لیره دریافتى از کشور‌هاى آمریکا و انگلستان دولت حق ندارد بیشتر از 40 میلیون دلار به مصرف کسر بودجه برساند و مازاد پس از آن‌که صورت ریز به تصویب مجلس شوراى ملى رسید منحصراً به مصرف کارهاى تولیدى و عمرانى خواهد رسید. مهندس جفرودى پیراسته بنده مخالفم‏

رئیس- بفرمایید توضیح بدهید

مهندس جفرودى- یک مورد بسیار مهمی‌در دوره 18 پیش آمد و آن قرارداد نفت بود که در حقیقت اتفاق نظرى داشت از لحاظ شرایط و موقعیت خاص آن مورد بسیار مهم دیگرى پیش آمده است و آن لایحه قرضه است و بنده خیال می‌کنم آن شرایطى که در مورد نفت وجود داشت در لایحه قرضه وجود ندارد مجلس باید مثل همیشه مخصوصاً در این مورد خیلى متعصب باشد دولت براى کسر بودجه به 32 میلیون دلار احتیاج دارد مجلس هم موافقت دارد و این لایحه آمده است براى این‌که این مبلغ را کمک می‌کند که دولت از این گرفتارى بیرون بیاید و اما براى مازاد که 118 میلیون دلار از آمریکا است و 10 میلیون لیره از انگلستان است که نامی‌ازش برده نمی‌شود با برنامه وسیعى که از محل درآمد نفت تنظیم می‌شود و امید می‌رود که خرج بشود حقیقت این است که بنده از لحاظ فنى امکان مصرف این قرضه را نمی‌بینم بنده با شرایطش موافقم، شرایطش بسیار خوب است مملکت اگر توانایی داشته باشد باید از این وجوه استفاده کند ولى بنده از لحاظ شرایط فنى حقیقتش این است که بنده ‌امکان خرج فنى معینى با وجود مبالغ درآمد نفت نمی‌بینم دولت 32 میلیون کسر بودجه دارد باید کمک کرد بنده پیشنهاد کرده‌ام تا 40 میلیون دلار به دولت بدهند ولى براى بقیه اگر دولت امکانى براى مصرف میبیند تقاضا می‌کنم صورت آن را به مجلس نشان بدهد، ارائه طریق بکند، تا ما ببینیم چه جور و کجا می‌خواهد خرج کند (نراقى- در تبصره هست) در تبصره نوشته است که در کمیسیون مجلس بیاید و این کار حق نظارت مجلس را می‌گیرد، اولاً پیشنهادى که امروز تصویب شده ریال حاصله از 75 میلیون دلار را موکول به تصویب مجلس کرده است براى 75 میلیون میلیون دلار دیگر و 10 میلیون لیره اگر دولت نقشه‌ای دارد می‌خواهد 5 تا سد بسازد 4 تا کارخانه بیاورد نقشه دیگرى دارند خواهش می‌کنم این نقشه را بیاورند به مجلس تا ما ببینیم چه جور میخواهند خرج کنند، مطلب فوق‌العاده مهم است ما که حاضریم کمک کنیم به کسر بودجه اولى اگر دولت واقعاً نظرش این است که براى کارهاى عمرانى خرج کند مورد خرج را بیاورد مجلس (نراقى - می‌آورد به کمیسیون‌هاى مجلس) باید بیاورد به خود مجلس ده نفر را که نمی‌شود گفت مجلس. این است که باید حد اکثر محدود بشود به 40 میلیون دلار بقیه‌اش را هم بیاورد به مجلس و مجلس هم آن را تصویب کند بنده از همکاران محترم تقاضا می‌کنم که احترام و قوه مجلس را حفظ کنید و نگذارید که احترام و قوه مجلس از بین برود.

رئیس- بنده خیال می‌کنم که پیشنهاد ایشان زیادتر از تقاضاى دولت است تقاضاى دولت سى ودو میلیون دلار است آقاى وزیر دارایی بفرمایید

وزیر دارایی- راجع به ‌امکان مصرف این پول البته بنده بیانات آقاى مهندس جفرودى را تکذیب نمی‌کنم ولى توجه بفرمایید که تحصیل مجوز کردن حق استفاده و مصرف آن پول نیست ما اگر تحصیل مجوزى براى پولى می‌کنیم از این جهت است که محل مصرف آن را داشته باشیم و اگر نداشتیم مصرف نکنیم به همین جهت هم از تاریخ مصرف بهره را می‌پردازیم به از تاریخ تصویب این قانون بنا براین اینطور مقرر شد بعد از آن‌که این مجوز تحصیل شد ما طرح‌ها را بیاوریم در کمیسیون‌هاى مربوطه و بعد از موافقت اجرا بشود راجع به 32 میلیون دلار تفاوت کسر بودجه که می‌خواهیم از این مبلغ استفاده کنیم شرایط مصرف آن معلوم شده است دیگر 40 میلیون دلار را نفهمیدم براى چیست این است که عجاله آقایان متوجه 53 میلیون دلار و 32 میلیون باشند آن قسمت را بنده کارى بدى کرده‌ام که نوشته‌ام اگر توانستیم بیشتر بگیریم، تمام آقایان توجه می‌فرمایید به مازاد آن و به جاى 32 میلیون دلار 40 میلیون پیشنهاد می‌فرمایید اول آن 32 میلیون دلار را مصرف می‌فرمایید وقتى که گرفته شد و موافقت کردند دو مرتبه

+++

شرفیاب خواهد شد و به عرض آقایان خواهم رسانید.

رئیس- آقاى پیراسته بفرمایید.

پیراسته- عرض کنم بنده با این‌که کمال دقت را کردم بیانات آقاى مهندس جفرودى درست متوجه نشدم که ایشان منظورشان از دادن این پیشنهاد چیست اگر منظورشان این است که کسر بودجه بیش از این باشد و تا 40 میلیون دلار اضافه بکنید این‌که موردى ندارد چون خود دولت هم 32 میلیون دلار خواسته است چرا بیشتر بگیرند اما در مورد کارهاى عمرانى و امکان مصرف آن مثل این‌که مصرف عمرانى در مملکت ما اشباع شده بنده می‌خواستم عرض کنم در مملکتى که این زمین پهناور دارد آب دارد نمی‌توانیم زراعت کنیم و مردم بیکارند هر قدر پول باشد به شرط این‌که به مصرف صحیح برسد و به شرط این‌که نظارت صحیح بشود و حیف و میل نشود به نظر من کم است از یک طرف ما می‌آییم از بیکارى مردم می‌نالیم از یک طرف بیاییم بگوییم کارى نباید بشود ما باید کارى بکنیم که کارهاى عمرانى و تولیدى زیاد بشود تا مملکت آباد گردد باید سعى کنیم که کار فراهم بشود آقاى مهندس جفرودى فرمودند که ‌امکان مصرف نداریم چطور امکان مصرف نداریم؟ در مملکتى که تقریباً تمام مایحتاج ضرورى مردم را باید از خارج وارد کنیم در مملکتى که باید گاهى غلات هم از خارج وارد کنیم چطور امکان مصرف نداریم اگر صحبت این است که نظارت دقیق بشود در امور تولیدى این حرف صحیحى است ولى اگر بگوییم مملکت اشباع شده است دیگر جاى مصرف پول نیست این‌طور نیست ما یکى از هزار معادن مملکت را استخراج نکرده‌ایم و یکى از هزار اراضى زراعت خیز را هنوز کشت و زرع ننموده‌ایم چطور ممکن است بگوییم که ‌امکان خرج و مصرف براى این پول در مملکت نداریم در صورتى که این‌طور نیست و خیلى بیشتر از این هم امکان مصرف دارد منتهى هر نوع پیشنهادى که تضمین کند این نظر را هم به مصرف واقعى خودش برسد و حیف و میل نشود بنده موافقم اما اگر بگویید مصرف ندارد بنده مخالفم براى این‌که هر قدر پول باشد باز کم است شما می‌بینید شهرستان‌ها از تمام مزایا محروم هستند چطور می‌شود این پول‌ها مورد مصرف نداشته باشد؟ این است که بنده تقاضا می‌کنم اگر آقاى مهندس جفرودى اگر چیزى به نظرشان می‌رسد که تضمین می‌کند مصرف صحیح را و بعداً دست دولت در عمل بسته نشود موافقم اما این‌ که بگوییم امکان مصرف ندارد بنده مخالفم، اما از نظر کمیسیون‌ها تحت نظر و مبعوث مجلس هستند چطور عده‌ای که در کمیسیون برنامه هستند حق دارند و مصوبات آن‌ها را دولت اجرا می‌کند و قوت قانونى دارد شما میلیون‌ها تومان در کمیسیون برنامه به مصرف می‌رسانید و در این مورد می‌گویید که کمیسیون‌ها مورد اعتماد نیست‏ شما به کمیسیون برنامه اختیار قانونگذارى داده‌اید، مصوبات کمیسیون برنامه قابل اجرا هست اما این‌که می‌گویید به مجلس بنده مخالف هستم و آمدن به مجلس تشریفاتى دارد که هم وقت مجلس را می‌گیرد و هم نقض غرض خواهد شد بنده تقاضایم این است که آقاى مهندس جفرودى پیشنهادشان را پس بگیرند چون خیال می‌کنم از سایر آقایان هم کسى رأى ندهد (مهندس جفرودى- بنده خودم رأى می‌دهم باید اثرش در مجلس باقى بماند قرضه است)

رئیس- آقاى مهندس جفرودى اصلاحى در پیشنهادشان کرده‌اند قرائت می‌شود و رأى می‌گیریم‏

(به شرح ذیل قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده تحصیل وام اضافه شود: تبصره از مبالغ 150 میلیون دلار و 10 میلیون لیره اعتبار دریافتى از کشور‌هاى آمریکا و انگلستان دولت حق ندارد بیش از 32 میلیون دلار به مصرف هزینه ضرورى برساند و مازاد پس از آن‌که صورت ریز به تصویب مجلس شوراى ملى رسید منحصراً به مصرف کارهاى تولیدى و عمرانى خواهد رسید. مهندس جفرودى‏

رئیس- بیش از این‌که نمی‌خواستید آقاى وزیر دارایی؟

وزیر دارایی- چه ضرورتى دارد؟ همینطور هست.

رئیس- عیبى هم ندارد براى این‌ که تجاوز نکند آقایانى که با این پیشنهاد موافقند قیام فرمایند (عده کمترى برخاستند) تصویب بشد پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد:)

این‌جانب پیشنهاد می‌کنم مصرف ده میلیون لیره اعتبار به تصویب مجلس شوراى ملى باشد. خلعتبرى

رئیس- آقاى خلعتبرى

خلعتبرى- آقایان استدعا می‌کنم توجه بفرمایید مطلب خیلى ساده است منظور بنده این است که همینطورى که در مورد احتیاجات ضرورى پیشنهاد عده‌ای از همکاران محترم موکول به تصویب مجلس شوراى ملى شد چون راجع به 10 میلیون لیره اعتبار از انگلستان در ماده واحده تصویب مجلس قید نشده است، بنده پیشنهادم این است که محل خرج 10 میلیون لیره هم با تصویب مجلس شوراى ملى مثل آن 75 میلیون دلار باشد که مجلس درآن هم نظارت داشته باشد (نراقى- هست آقا) اگر آن باشد بنده پس می‌گیرم، اگر نباشد آقایان موافقت بفرمایید اضافه شود.

رئیس- در تبصره این قسمت هست، تبصره یک قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) تبصره 10 براى تأمین نظارت مجلس شوراى ملى در نحوه مصرف اعتبارات تولیدى و عمرانى موضوع این لایحه دولت مکلف است فهرستى از طرح‌های عمرانى و تولیدى با بر آورد هزینه به مجلس تقدیم نماید.

ارسلان خلعتبرى- نیست آقا بنده ثابت می‌کنم آقایان دقت بفرمایند ماده واحده به این صورت است به دولت اجازه داده می‌شود براى تأمین هزینه‌هاى اجراى طرح‌های عمرانى و تولیدى و قسمتى از احتیاجات ضرورى کشور تا میزان 150 میلیون دلار از کشورهاى متحده ‌آمریکاى شمالى و تا میزان 10 میلیون لیره از دولت انگلستان تحصیل اعتبار نماید.

(نراقى- ملاحظه فرمودید که شامل هر دو هست)

آقاى وزیر دارایی- هست؟ اگر بود بنده پس می‌گیرم.

وزیر دارایی- بله هست‏

خلعتبرى- حالا که می‌فرمایید هست بنده پس می‌گیرم‏

رئیس- پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم مدت 15 روز مقرر در تبصره 10 لایحه تحصیل اعتبار به یک ماه تبدیل شود. صارمی‌

رئیس- آقای صارمی

صارمی- مدتى که براى مطالعه کمیسیون‌ها نسبت به پروژه‌ها و طرح‌هایی که به مجلس داده می‌شود و در لایحه هست محدود به 10 روز است در صورتی که این‌ها به دو کمیسیون و یا بیشتر و یا کمتر باید ارجاع شود و مطالعه بشود به خودى خود مدت 10 روز یک مدت کوتاهى است که آن نظرى که مورد توجه مجلس شوراى ملى است تأمین نمی‌شود. بنابراین بنده خیال می‌کنم که آقاى وزیر دارایی هم موافق باشند که این 10 روز تبدیل به یک ماه شود. (صحیح است) که مقصود اصلى که نظارت مجلس است به موقع اجرا گذارده شود.

وزیر دارایی- بنده موافقم‏

رئیس- مخالفى نیست؟

شوشترى- مخالفم مشایخى اجازه می‌فرمایید؟

محمدعلى مسعودى- از پاپ کاتولیکتر که نمی‌شود بود

رئیس- آقاى مخبر بفرمایید

مخبر کمیسیون اقتصاد ملى پیشنهادى که جناب آقاى صارمی- ‌راجع به تبصره 10 فرمودند که مدت مطالعه کمیسیون‌ها به جاى 10 روز یک ماه باشد بنده موافقت دارم به شرط این‌که جمعاً در کلیه کمیسیون‌ها از یک ماه تجاوز نکند، اگر تجاوز کند مثل خود لایحه قرضه می‌شود که الان چندین جلسه وقت مجلس را گرفته است جمعاً موافق هستم یک ماه باشد.

شوشترى- مخالفم قربان.

مسعودى- آقاى وزیر دارایی خودشان قبول کردند شوشترى قبول بکنند وحى منزل که نیست. اجازه می‌فرمایید؟

رئیس- بفرمایید

شوشترى- باز هم بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم البته بدواً یک استدعایی از آقایان محترم می‌کنم که هر وقت پیشنهاد می‌دهند راجع به ربح رسمیت ندهند، این با اصول قانون اساسى ما و دین ما و قرآن ما، این کلمه مغایر است (صحیح است) اجازه بدهید یک قصه‌ای بگویم آقایان یک قدرى تفریح کنند، چرا من مخالفم، جناب آقاى سردار فاخر دوره پنجم تشریف داشتند قانونى براى اخذ عوارض از مواشى و پول گرفتن از گاو گوسفند آوردند در مجلس یک عده‌ای از آقایان که نه گاو داشتند و نه گوسفند مرتع بنا کردند پیشنهاد دادن و مداخله کردن نمی‌دانستند مرتع چه چیز است چه جور باید گاو را وقت معینى نمکش‏ داد شتر را چطور و کجا باید چراند و چه وقت روغن منداب باید مالید در این مورد مرحوم مدرس قدس سره یک مثلى زد آن مثل را ناچارم حالا عرض کنم استدعا می‌کنم آقایان آقاى پور سرتیپ این عرض را توجه بکنید گفت آخوندى بود استخاره‌چى، از صبح که می‌شد استخاره می‌کرد که آیا امروز درس بگویم یا نگویم امروز غذا بخورم یا نخورم، امروز ماست بخورم یا پنیر بخورم یا بادمجان بخورم صبح بیدار شد هر چه استخاره کرد بخورد بد آمد استخاره کرد ماست بخورد خوب آمد اما چه جورى بخورم استخاره کرد نان را بزند توى ماست بخورد ‌

رئیس- آقاى شوشترى وقت را نگیرید.

شوشترى- خوب حرف نمی‌زنم.

رئیس- رأى می‌گیریم به این‌که 10 روز رسیدگى کمیسیون‌ها یک ماه بشود آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثربرخاستند) تصویب شد. پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد) مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌کنم جمله ذیل به جاى آخر ماده واحده قبل از تبصره 1 اضافه شود: شرایط استهلاک بین دولت ایران و دولت‌هاى آمریکا و انگلستان تعیین می‌شود

اردلان فرید

مسعودى- این تمام شد

وزیر دارایی- این‌که تصویب شد.

+++

اردلان- خیلى مهم است اهمیت دارد.

رئیس- تمام شده است پیشنهاد آقاى شادمان بود

اردلان- اگر تصویب شده حرفى ندارم.

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم قسمت اخیر ماده واحده به ترتیب ذیل اصلاح شود: شرایط فنى از قبیل طرز استهلاک و امثال آن در قرار دادهایى که بین دولت ایران و دولت‌هاى آمریکا و انگلستان پس از تصویب کمیسیون‌هاى اقتصاد و خارجه منعقد می‌شود تعیین خواهد گردید فرود

رئیس- مشابه همان است پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نماید فعلاً از 10 میلیون لیره قرضه از انگلستان صرف‌نظر شود دکتر آهى‏

رئیس- خودشان هم نیستند

حائرى‌زاده- من آن را قبول می‌کنم‏

رئیس- آقاى حائرى زاده‏

حائرى‌زاده- من پیشنهاد ایشان را در غیابشان قبول می‌کنم‏

محمدعلى مسعودى- مال خودتان هم هست‏

رئیس- پیشنهاد آقاى حائرى‌زاده قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم قسمت ذیل از ماده واحده بعد از (آمریکاى شمالى به عبارت ذیل نوشته شود، (و مبالغى که اعتبارى از انگلستان و فرانسه و آلمان و سایر ممالک که حاضر براى دادن اعتبار باشند) و آن قسمت مربوط به اعتبار از انگلستان از ماده واحده حذف شود. حائرى‌زاده عمیدى نورى پیشنهاد حذف است.

رئیس- توضیح می‌دهید بفرمایید.

حائرى‌زاده- حذف فقط نیست اصلاح است یک جمله‌ای است که جاى آن جمله دیگر گذاشته می‌شود و آن جمله اول حذف می‌شود (عمیدى نورى- این صحیح است) مسئله مسلمی‌است که قرضه‌هایى که گرفته می‌شود دوجور قرضه است یک قرضه‌ای است که تحت اختیار شخص و دولت گذاشته می‌شود که روى مصالح خودش برود کارهایی بکند که قرض دهنده هیچ‌گونه دخالتى نداشته باشد و یک قسمت قرض‌هایی است که اسمش اعتبار گذاشته می‌شود. خود من سال گذشته در آلمان بودم صحبت بود که آلمان‌ها 30 میلیون مارک اعتبار بدهند به اقساط طویل‌المدت به ایران و خود من براى کارى می‌خواستم دو میلیون مارک حاضر شدند ده ساله بدهند که تضمین بانکى داشته باشد که ده ساله جنس را بدهند و پولش را بگیرند. انگلستان عملى را که کرده است من تصور می‌کنم این طور باشد این اعتبار را پنج ساله می‌دهد که بعد از دو سال وصول می‌کند خواسته یک قسمت جنس به فروشد که در این مملکت بازارى براى خودش تهیه بکند، این را مثل آمریکا ما نباید جزو حساب قرضه بگیریم یا باید این را از حساب قرضه خارج کنیم این هم مثل سایر اعتباراتى است که دولت از ممالک دیگر می‌گیرید اگر بنا باشد که ما آن را قبول کنیم سایر ممالک هم حاضرند به همین ترتیب اعتبار بدهند آلمان‌ها هم حاضرند اعتبار بدهند فرانسه که اعتبار داده است و سایر ممالک، ایتالیا در دولت سابق نفت ارزان قیمتى می‌خرید قرار شد در مقابل نفت محصول و جنسى که دارد به فروشد این اعتبارات اگر اسمش را قرضه بگذارید این باید تحت شرایط قرضه باشد مثل همه آن‌ها باشد دولت معامله‌ای که از نظر قرضه می‌کند با این جریان‌ها است ولى اگر چنانچه خیر اسمش را اعتبار می‌گذاریم به چه مناسبت اعتبارى که فرانسه و آلمان می‌دهند جزو این جریان نیایند جناب آهى وقتى که این پیشنهاد را دادند بعد با من صحبت کردند که من چنین پیشنهادى دادم گفتم من پیشنهاد کرده بودم که اعتبار را اعم قرار بدهند براى انگلستان و فرانسه و آلمان که مشمول این مقررات باشد حالا هم براى توضیح پیشنهاد آقاى دکتر آهى آمدم و پیشنهاد خود من حالا مطرح نیست، در این موضوع عرض می‌کنم که معامله انگلستان قصه آن حاجى آقا شریک است، آمریکا آمده یک کمک‌هاى بلا عوضى به این مملکت کرده آمده یک اعتبارى یک قرضه‌ای 25 ساله با سود کم داده یا اگر فرمایشات جناب آقاى وزیر دارایی را قبول کنیم و حسن‌نیتى باشد یک قرض‌الحسنه‌ای به قول عوام است نه قرض‌الحسنه‌ای که خواص می‌گویند یعنى پس دادن ندارد آن دوسیه‌اش با دوسیه‌ای که انگلستان می‌دهد به ایران دو تا است این در عرض هم نیست ما آنچه بدبختى در این مملکت دیده‌ایم در این 150 سال گذشته یا از روس‌ها بوده یا از انگلیس‌ها ممالک دیگر به ما اذیتى نکرده‌اند تا ببینیم بعد چه می‌کنند روس‌هاى تزارى ما را از قرض ترساندند اگر انقلاب روسیه پیش نیامده بود ولنین نیامده بود و آن دستگاه را به هم نزده بود و قلم قرمز روى آنها نکشیده بود معلوم نبود وضع این مملکت با آن وضعیت چه می‌شد (یک نفر از نمایندگان- بدهى‌هاى خود را هم به سایر ممالک ندادند) در انگلستان هنوز لنینى پیدا نشده که حساب ما را تصفیه کند، اینها 150 سال است که عواید بحرین را برده‌اند و میلیون‌ها پول ما را خورده‌اند (صحیح است) حال چرا ما با آن‌ها چنین حساب‌هایى باز کنیم من هیچ حاضر نیستم که با آن‌ها حساب باز کنیم براى این‌که با تمام دنیا روابط حسنه داشته باشیم با انگلستان هم مثل آلمان مثل فرانسه مثل ایتالیا معاملات تجارى داریم، یک امتیازاتى براى آن‌ها منظور می‌شود و در این لایحه به عقیده من مقتضى نیست بیاوریم و اگر بنا باشد آقایان لازم بدانند با هر مملکتى که وارد معامله شدند بایستى آن ممالک دیگر هم که اعتبارى داده‌اند چند‌تایشان در جریان است مثل ایتالیا و آلمان، حالا نمی‌دانم ژاپن هم هست یا نه، من چون خیلى ظنین هستم نسبت به این همسایه‌هایی که ما را اذیت کرده‌اند‌، من معتقدم که پیشنهاد آقاى دکتر آهى پیشنهاد بدى نبوده است

رئیس- این عنوان‏ حذف است و باید موقع رأى گرفتن به اصل ماده واحده تجزیه شود پس می‌ماند براى آخر. ‏آقاى وزیر دارایی

وزیردارایی- عرض کنم بنده در یک مورد دیگرى در جواب یکى از پیشنهادهاى جناب آقاى حائرى‌زاده عرض کردم آلمان و فرانسه قرض را به اسم دولت ایران ندادند (صارمی- ‌به نام کى داده‌اند؟ عرض کردم به نام سازمان برنامه این‌ها گفتند یک اعتبارى می‌خواهیم بدهیم که از این اعتبار جنس از ما به خرید، اولاً هیچ کس پیدا نشده که پولى بدهد که این برود پول را از جاى دیگر جنس بخرد، اعتبار دادن یک نوع قرض است شما پولى را که از بانک می‌گیرید براى این است که به مصرفى برسانید و بعد پس بدهید بنابراین بین اعتبار و قرض تفاوتى نیست حالا مؤسسات خصوصى ایران از مؤسسات خصوصى سایر دول قرض می‌گیرند ما هم دخالتى نداریم قانون سازمان برنامه اجازه می‌دهد که بتواند اعتباراتى از خارج بگیرد (صارمی- ‌تا یک میزان معینى) بله تا میزان معینى به استثناء آن اجازه وقتى که قرار شد آلمان‌ها یا انگلیسی‌ها بخواهند اعتبارى به سازمان برنامه بدهند می‌توانند استفاده کنند ولى وقتى بنا شد که یک دولتى به دولت ایران خواست اعتبارى بدهد آن همان جنبه قرض را پیدا می‌کند و دولت ایران نمی‌تواند بدون اجازه مجلسین کسب قرض کند این جا در این مورد دولت انگلستان و یک دستگاهى که مربوط به دولت هست حاضر شده 10 میلیون لیره به دولت ایران قرض بدهد آقایان همه تصدیق فرمودند که شرایط سهلى است این پول را که داده‌اند براى این نیست که بنده‏ این پول را بگیرم و بروم از آلمان یا جاى دیگر جنس را بخرم این را هم تکرار می‌کنم که این اجازه‌ای را که آقایان به ما می‌دهند که از این اعتبار استفاده کنیم، ما خود را ملزم به استفاده از تمام آن نمی‌دانیم یعنى اگر جنسى ارزان‌تر از جاى دیگر پیدا کردیم لازم نیست که گران‌تر از انگلستان بخریم ارزان‌تر از جاى دیگر تهیه می‌کنیم با پول خودمان، اگر دیدیم مناسب است و به درد ما می‌خورد از آن‌ها می‌گیریم پس نگرانى آقاى حائرى‌زاده مورد ندارد و اگر ایشان تصور می‌کنند که پول می‌دهند که ما را اذیت کنند این بى لطفى است حالا موقعى نیست که پول بدهند و اذیت کنند (حائرى‌زاده- مقصودشان این است که براى فروش جنس‌شان بازار به دست بیاورند) بازار ضرر ندارد، تصور می‌فرمایید امروز اجناس انگلستان بى‌محل و بى‌مصرف است و اجناس آمریکا خوب است (حائرى‌زاده- ‌امتیازى ندارد در عوض هم هستند) (یکى از نمایندگان- انگلیس و آمریکا ندارد) اگر امتیازى نداشته باشد بدتر که نیست، اگر سرمایه خصوصى خودتان را خواستند به کار اندازید اساساً از انگلستان چیزى نخرید ولى اگر احتیاج پیدا کردید می‌رویم می‌خریم اگر احتیاجى پیدا نکردیم نخواهیم خرید و به نظر بنده از نظر سیاسى نه تنها مضر نیست بلکه مفید هم هست و عقیده بنده این است که جناب آقاى حائرى‌زاده گذشته را فراموش بفرمایید یک فصل جدیدى در روابط ایران با کشورهاى خارجه باز می‌کنیم که این گله‌گزاریها هم از بین برود.

رئیس- در مورد فرانسه و آلمان که آقاى وزیر دارایی توضیح دادند این قسمت باز در پیشنهاد باشد؟

قنات آبادى- آن‌ها خودشان فقیرند حائرى‌زاده پیشنهاد خودم را که اجازه ندادید توضیح بدهم

رئیس- عرض کردم به موقع خودش باید به تجزیه رأى گرفت (حائرى‌زاده- پس در موقع خودش پیشنهاد تجزیه می‌کنم) موضوع پیشنهاد آقاى کریمی ‌هم که منظور شده پیشنهاد آقاى مرآت اسفند یارى موکول به بعد شد اصلاحى شده قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى براى تمرکز مالى کشور پیشنهاد ذیل تقدیم می‌شود.

تبصره- کلیه وجوه دولتى و درآمد‌هاى اختصاصى وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌هایی که به سرمایه دولت تشکیل گردید و همچنین کلیه وجوه حاصله از قرضه و اعتبارات خارجى و بالاخره هرگونه درآمدى که عاید دستگاه‌هاى دولتى یا وابسته به دولت می‌گردد از هر حیث که باشد به استثناى وجوه متعلق به بانک‌هاى دولتى و شرکت بیمه باید در حساب‌هاى متعلق به خزانه‌دارى کل و در بانک ملى ایران متمرکز گردد

خزانه‌دارى کل موظف است در آخر هر سال صورت ریز وجوه حاصله از هر نوع درآمد را و میزان مصارف هر یک از حساب‌ها را منتشر نماید تا کلیه دریافت‌ها و پرداخت‌هاى

+++

مملکتى به هر عنوان که باشد معلوم و مشخص گردد.

قوانینى که براى مصارف یک قسمت از درآمدهاى مملکتى از مجلسین گذشته است کماکان به قوت خود باقى بوده و به هیچ‌وجه این تمرکز مالى مانع از اجراى آن قوانین و مصرف درآمدهایى که محل خرج آن‌ها مشخص نباشد نخواهد بود. لکن هر‌گونه مقرراتى که مخالف تمرکز وجوه و عواید مملکتى در خزانه دارى کل باشد ملغى می‌گردد شادمان مرآت اسفند یارى‏

رئیس- آقاى شادمان توضیح بفرمایید

شادمان- این پیشنهادى که الان قرائت شد پیشنهادى است که آقاى مرآت اسفندیارى تقدیم مقام ریاست کردند و شامل دو قسمت است قسمت اولش به موجب قانون محاسبات مسلم و حتمی‌الاجرا است فقط سوءتفاهمی ‌به وجود آمده بود که براى درآمد نفت و سایر درآمدها که مخارج مسلمی‌به موجب قانون برایش مترتب است ممکن است با این تبصره که تصویب می‌شود جلوگیرى شود این را با اجازه مقام ریاست به این ترتیب اصلاح کردم که براى آن قسمت از درآمدها که قوانینى از مجلسین گذشته آن قوانین به قوت خودش باقى است و آن درآمد‌ها درست است که خزانه‌دارى متمرکز می‌شود ولى به وسیله همان دستگاه و به همان مصرفى خواهد رسید که قانون تعیین کرده و آن قوانین کماکان به قوت خودش باقى است و آن درآمد درست است که در خزانه متمرکز می‌شود ولى به همان مصرف آن قانونى که مربوط به آن درآمد خواهد رسید فقط این تبصره ناظر به این است که تمام وجوه درآمد مملکت باید در حساب‌هاى خزانه‌دارى کل منعکس باشد و در بانک ملى متمرکز باشد بنده تصور می‌کنم جناب آقاى تیمورتاش هم موافق باشند

رئیس- آقاى تیمورتاش‏

تیمورتاش- پیشنهاد آقایان محترم در واقع تأیید و تفسیر اصل کار خزانه‌دارى کل کشور است یعنى یکى از چیزهایی که دفعه اولى که مشروطیت در این مملکت به وجود آمده تا امروز با خودش همراه داشته اگر در این اصل رخنه‌ای شده شأن نزولى داشته و دلایلى داشته این دلایل که در عرض 45 سال و مشروطیت به وجود آمده است حالا آقایان می‌خواهید با یک تبصره تمام این دلایل و تمام این قوانین 40 تا 50 تا قانون را به کلى از بین ببرید من در اصل مطلب حرفى ندارم اگر می‌خواهید خزانه‌دارى کل و به عبارت اخرى دوست ارجمند ما جناب آقاى دکتر امینى مسلط بر امور مملکتى باشد حرفى نداریم این یک اصل بسیار خوبى است و به جاى خودش بسیار مطلوب است هم براى ایشان و هم براى ما ولى نکته قابل توجه این است که می‌خواهند بان یک تبصره در یک قانونى که ارتباط هم ندارد تمام این چهل سال سابقه را بدون مطالعه بدون توجه از بین ببرند بنده پیشنهاد می‌کنم عین تبصره ایشان به عنوان طرح با 15 امضا‌ که خود بنده اولش خواهم بود بدهیم من مخالف با این نیستم ولى اجازه بدهید که این موضوع مورد مطالعه قراربگیرد ومن راجع به این مطلب حرفى ندارم ولى صحیح نیست با یک تبصره خلق‌الساعه شما چهل سال سابقه را که اول مشروطیت تا حالا اجرا شده ازبین ببرید (احسنت) (عبد‌الصاحب صفایی- مصالح عالیه کشور اقتضاى تمرکز می‌کند)

پورسرتیپ- سکوت آقاى وزیر دارایی حمل بر رضاست؟

وزیر دارایی- بلى موافقم.

رئیس- آقاى عمیدى نورى‏

عمیدى نورى- بنده یک سوال از وزارت دارایی کرده‌ام راجع به عدم اجراى قانون اعتبارات ساختمانى تقدیم می‌کنم

رئیس- نسبت به این پیشنهاد اعلام رأى می‌شود و این آخرین پیشنهاد است چون عده براى ر‌أی کافى نیست رأى به این پیشنهاد و رأى نهایی که با ورقه گرفته می‌شود به بعد موکول می‌کنیم.

شوشترى- تنفس بدهید

4- تعیین موقع و دستور جلسه بعد

رئیس- حال جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز پیجشنبه خواهد بود و اول به این پیشنهاد که پیشنهاد آخرى است رأى گرفته می‌شود و بعد به اصل لایحه‏

 (مجلس مقارن ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294922!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)