کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15
[1396/05/25]

جلسه: 92 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 17 اَمرداد ماه 1327  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‌های سه جلسه

2- قرائت ورقه استیضاح آقای اردلان

3- بقیه مذاکره در لایحه عفو مجرمین سیاسی آذربایجان

4- تصویب 37 فقره مرخصی نمایندگان

5- بیانات بعد از دستور آقایان معتمد دماوندی و معدل معاون نخست وزیری

6- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15

 

 

جلسه: 92

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 17 اَمرداد ماه 1327

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‌های سه جلسه

2- قرائت ورقه استیضاح آقای اردلان

3- بقیه مذاکره در لایحه عفو مجرمین سیاسی آذربایجان

4- تصویب 37 فقره مرخصی نمایندگان

5- بیانات بعد از دستور آقایان معتمد دماوندی و معدل معاون نخست وزیری

6- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر به ریاست جناب آقاى رضاى حکمت تشکیل گردید

1- تصویب صورت مجلس‌های سه جلسه

 صورت مجلس روز یکشنبه هفدهم مرداد ماه را آقاى دادور (منشى) به شرح زیر قرائت نمودند.

یک ساعت و سه ربع قبل از ظهر روز یکشنبه هفدهم مجلس به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل و صورت جلسه پیش قرائت گردید.

اسامى غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است‏

غائبین با اجازه- آقایان:

دکتر بقایی- مهندس رضوى- ناصرى- مسعود ثابتى- نیکپور- اسدى- احمد فرامرزى- وثوق- اورنگ- دکتر معظمى.

غائبین بى اجازه- آقایان:

محمد‌حسین قشقایى- ملک مدنى- گنابادى- ظفرى- شادلو- حسن اکبر- کشاورزصدر- سلطان‌العلماء- بهار- امیر نصرت اسکندرى- اسلامى- مامغانى- شهاب خسروانى- دکتر مصباح‌زاده- دکتر مجتهدى- قهرمان- شریف‌زاده- بوداغیان- امامى اهرى- عباسى- دکتر ملکى- هراتى- نیک‌پى- صفا امامى- باتمانقلیچ- دکتر دفترى- غضنفرى- فولادوند- تولیت- دکتر فلسفى- محمد ذوالفقارى- آقاخان بختیار- ناصر ذوالفقارى- نراقى- گرگانى- عبدالرحمن فرامرزى- محمدعلى مسعودى- امیر تیمور- آسف- دکتر آشتیانى- حسین وکیل‏

دیرآمدگان با اجازه- آقایان:

قبادیان- دکتر راجى- منصف- دکتر طبا دیرآمدگان بى اجازه- آقایان: بیات- ارباب مهدى- عزیز زنگنه- شریعت‌زاده- گلبادى- صاحب‌دیوانى- رستم گیو- رحیمیان- کهبد آقاى اسکندرى تذکر اصلاحى دادند و آقاى دکتر شفق در اوضاع سیاسى عالم و مصالح ملت ایران و منافع اختصاصى ملل دیگر و اختلافات بین عرب و یهود و وقایع اخیر فلسطین و وضع تأثرانگیز مسلمین شرحى بیان داشتند.

آقاى اردلان در اطراف گزارش کمیسیون قوانین دارایی مربوط به مالیات‌ها شرح مبسوطى ایراد نموده معتقد بودند که با شور و مطالعه دقیق تنظیم شده است تا تشخیص مأمورین دولت موجب زحمت مؤدیان نباشد و نیز در باب مازاد غله و وضع جمع‌آورى آن و سوء استفاده مأمورین توضیحاتى دادند آقاى آشتیانى‌زاده راجع به شلاق زدن متخلفین در انظار مردم و آفت مردم که انبار غله تهران است و تعطیل چند روزه مجلس و وضع اخیر بنگاه راه آهن و موضوع وزارت کار و توقیف جراید بیان اعتراض نموده گفتند مجلس باید از اقدامات خلاف رویه جلوگیرى کند. آقاى امیر حسین ایلخان ظفر بختیار در پاسخ آقاى آشتیانى‌زاده مربوط به تعطیل چند روزه مجلس گفتند همیشه این قبیل تصمیمات موافق رأى مجلس اتخاذ می‌شود به علاوه بیش از یک هفته هم تعطیلات رسمى در پیش بوده است.

آقاى دکتر اعتبار تقاضا نمودند دولت درباب توقیف جراید توضیح بدهد که مجوز آن چه بوده است. آقاى حائری‌زاده راجع به غیبت نمایندگان حاضر در مرکز و افرادى که بدون اعلام قبلى مسافرت می‌نمایند توضیحى داده گفتند عده حاضر بیش از نود نفر نیست و 68 نفر حاضر در جلسه براى

+++

مذاکره و اخذ رأى کافى است.

تلگرافى که به مناسبت جشن مشروطیت از طرف اعلیحضرت همایونى به مجلس شوراى ملى مخابره شده بود قرائت گردید و آقاى رئیس از ابراز علاقه مقام سلطنت به مبانى و اساس مشروطیت و رفاه ملت اظهار تشکر نمودند. پنجاه دقیقه قبل از ظهر جلسه ختم و به روز سه‌شنبه محول و دستور قرائت استیضاح‌نامه آقاى اردلان و لایحه عفو عمومى مقرر گردید.

رئیس- آقاى ارباب مهدى نسبت به صورت جلسه فرمایشى دارید بفرمایید.

ارباب مهدى- اسم بنده را جزء دیرآمدگان بى اجازه نوشته بودند در حالی که بنده دیر نیامده بودم.

رئیس- اصلاح می‌شود دیگر نظرى به صورت مجلس نیست (گفته شد- خیر) چون عده براى تصویب صورت مجلس کافى نیست به بعد موکول می‌شود هفت نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند.

اردلان- بنده مخالفم.

دهقان- بنده مخالفم.

رئیس- آقاى اردلان با نطق قبل از دستور؟

اردلان- اجازه بفرمایید ورقه استیضاح بنده قرائت بشود.

رئیس- آن در موقعى است که وارد در دستور شدیم، البته قرائت می‌شود.

اردلان- بنده با نطق قبل از دستور مخالفم و باید اول ورقه استیضاح بنده قرائت بشود.

رئیس- چون با نطق قبل از دستور مخالفید باید رأى گرفت ولى عده براى رأى کافى نیست.

اردلان- اجازه بدهید بنده توضیح بدهم بلکه مجلس قانع شد.

رئیس- بفرمایید

اردلان- استیضاح وظیفه قانونى یک نماینده‌ای است که در جریان دو سال نمایندگى خود می‌تواند (اقبال- حق قانونى است، وظیفه نیست) بلى یک حق قانونى است که نماینده می‌تواند از این حق قانونى در ظرف دو سال نمایندگى استفاده بکند، حق قانونى نمایندگان محترم البته نطق قبل از دستور هم هست، تقاضاى بنده این است که اگر عده براى رأى کافى نیست اجازه بفرمایید استیضاح بنده خوانده شود بعد نطق قبل از دستور یا بعد از دستور بشود (صحیح است)

رئیس- عجالتاً عده براى رأى کافى نیست قبل از دستور چند نفر از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند.

اردلان- اجازه بدهند استیضاح بنده قرائت بشود. بعد نطق قبل از دستور

رئیس- استیضاح قرائت می‌شود بعد وارد در دستور می‌شویم.

حاذقى- پیشنهاد رسیده است مقدم است‏

رئیس- بنابر‌این باید رأى گرفت و عده براى رأى کافى نیست‏

بعضى از نمایندگان- کسى مخالف نیست.

یمین اسفندیارى- آقاى تقى‌زاده مخالف هستند.

رئیس- نوبت آقاى بهادرى است مخالفید با دستور؟

بهادرى- موافقم‏

رئیس- آقاى دهقان مخالفید با ورود در دستور؟

دهقان- بنده موافقم‏

رئیس- آقاى تقى‌زاده

تقى‌زاده- بنده عرض کرده‌ام که اصولاً با نطق قبل از دستور مخالفم ولى امروز استثنائاً اجازه داده شود ولى گویا بعد فرمودند که براى ورود در دستور هم باید رأى گرفت و عده کافى براى رأى نیست بنده گمان می‌کنم براى ورود در دستور رأى لازم نیست (صحیح است) اما بنده به این جهت مخالفم با ورود در دستور که 20 روز است می‌خواهم عرضى بکنم در هر موقع یک چیزى پیش آمد و به اتفاق تصدیق خواهند کرد که آن چیزى که پیش آمد و جلو افتاد آنقدر فوتى نبود که اگر سه روز می‌ماند دنیا خراب می‌شد اما این مردمى که در بندر عباس هستند (صحیح است) این اشخاص هر روز که می‌گذرد مثل مورچه تلف می‌شوند (صحیح است) و ما اطلاع پیدا نمی‌کنیم که آنها می‌میرند، هر روز عده‌ای تلف می‌شوند و این لایحه مربوط به آن ها بعد از آخر تابستان دیگر فایده‌ای به حال آن‌ها ندارد (صحیح است)

رئیس- پس اجازه بدهید وارد در دستور بشویم و صورت مجلس هم بعد تصویب می‌شود فعلاً استیضاح قرائت می‌شود.

 5- قرائت ورقه استیضاح آقاى اردلان‏

اردلان- احسنت.

 (به شرح ذیل قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى: اینجانب طبق اصل 27 قانون اساسى که ذیلاً درج می‌شود:

اصل بیست و هفتم- مجلس در هر جا نقصى در قوانین و یا مسامحه در اجراى آن ملاحظه کند به وزیر مسئول در آن کار اخطار خواهد کرد وزیر مزبور باید توضیحات لازمه را بدهد، دولت جناب آقاى هژیر را به رعایت ماده 44 نظامنامه داخلى مجلس شوراى ملى استیضاح می‌نمایم مورد نقض قانون صدور تصویب‌نامه مورخ 4- 5- 1327 ایشان در مورد ایجاد گواهى‌نامه ارز یا به عبارت دیگر وضع مبلغى اضافه بر نرخ رسمى ارز است. تصویب‌نامه فوق قوانین زیر را نقض کرده است:

  1. اصل 94 متمم قانون اساسى به شرح زیر: هیچ قسم مالیات بر قرار نمی‌شود مگر به حکم قانون.

 2- فقره 3 از ماده واحده قانون مصوب 6 دى ماه 1324 به شرح زیر: دولت یا نمایندگان او نمی‌توانند بدون تصویب مجلس شوراى ملى تقاضاى تغییر برابرى ریال نسبت به پول کشورهاى عضو صندوق را نموده یا با چنین تغییرى موافقت نمایند ..‌. الخ.

دولت جناب آقاى هژیر نرخ رسمى ارز را که در موقع تصویب قانون 6 دی ماه 1324 هر یک لیره 128 ریال بوده است و تا تاریخ 4- 5- 27 در این قیمت باقى بوده است طبق تصویب‌نامه 4- 5- 1327 تغییر داده است.

به این معنى که علاوه بر نرخ رسمى قیمت گواهینامه را نسبت به بعضی کالاها صد در صد و نسبت به بعضی دیگر تا میزان هفتاد و یا چهل درصد اضافه نموده است به نحوی که کالاهاى مجاز جهت رفع احتیاجات کشور اگر تا قبل از صدور تصویب‌نامه در عرض این چند سال با نرخ هر یک لیره 128 ریال وارد کشور می‌گردد و بانک‌های به این نرخ ارز می‌فروختند از تاریخ 4- 5- 27 به بعد باید علاوه بر مبلغ 128 ریال مبلغى نیز به نام گواهینامه بپردازند تا بتوانند ارز مورد درخواست را دریافت نموده کالاى مورد نیاز را دریافت نمایند و بنا به راین طبق تصویب‌نامه فوق مالیات جدیدى به نام گواهىنامه وضع گردیده است و بنا‌بر‌این به رعایت اصل 61 متمم قانون اساسى و مسئولیت مشترکه وزرا در این امر دولت جناب آقاى هژیر مشمول ماده 4 قانون مصوب دهم اسفند 1312 واقع می‌گردد به شرح زیر:

ماده 4- جزء عوارض و مالیات‌هاى مقرر به موجب قانون اخذ هر گونه عوارض و مالیات دیگر به هر اسم و رسم که باشد ممنوع است، عمالى که امر به اخذ مالیات‌های غیرقانونى بدهند و اشخاصى که فهرست و تعرفه و اسناد آن را تهیه نمایند و کسانی که متصدى وصول آن بشوند مشمول مقررات ماده 154 قانون مجازات عمومى خواهند بود. این است که به شرح توضیحات بالا درخواست می‌کنم مراتب را به دولت اطلاع دهند تا براى جواب حاضر گردد.

رحیمیان- آقاى اردلان این اعلام جرم هم هست؟

دکتر اعتبار- بسیار خوب تنظیم شده است.

رئیس- استیضاح به اطلاع دولت خواهد رسید تا براى جواب و تعیین وقت حاضر بشوند.

3- بقیه مذاکره در لایحه عفو مجرمین سیاسى آذربایجان‏

رئیس- لایحه عفو عمومى مطرح است. پیشنهادى قرائت شده است و حالا پیشنهادات دیگر قرائت می‌شود.

مکى- چند نفر از آقایان بیرون هستند بفرمایید بیایند تو.

رئیس- پیشنهاد آقاى فرامرزى قرائت می‌شود. (به شرح ذیل قرائت شد) بنده پیشنهاد می‌کنم در ماده واحده بعد از کلمه مناطق آذربایجان و زنجان مهاباد و کردستان هم اضافه شود.

جمعى از نمایندگان- نیستند.

رئیس- پیشنهاد آقاى بهادرى قرائت می‌شود. پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده واحده علاوه شود، کلیه املاک اشخاصى که به نام متجاسر در آذربایجان از طرف وزارت دارایی بدون حکم دادگاه مصادره گردیده به صاحبانشان واگذار نماید.

بهادرى- بعد از خاتمه غائله آذربایجان یک قسمت از املاکى به نام اشخاص متجاسر در

+++

 آذربایجان از طرف وزارت دارایی مصادره شده در صورتى که این عمل برخلاف قانون اساسى است من از آقایان تقاضا دارم موافقت بفرمایید که این اصلاح هم اضافه شود و املاکى که مصادره شده مسترد گردد (صحیح است)

وزیر مشاور (منصور‌السلطنه عدل)- آقاى رئیس اجازه می‌فرمایید؟

رئیس- بفرمایید.

 وزیر مشاور- در این قانون همین موضوع تقریباً هست منتهى نه به این صراحت و در اینجا قید شده است که هیچ قسم آثار جرمى به این اعمال مترتب نخواهد شد که از آن جمله یکى ضبط املاک است بنابراین املاک هم طبعاً پس داده خواهد شد.

رئیس- آقاى بهادرى با این توضیح موافقید نظر شما تأمین می‌شود؟

بهادرى- بنده نفهمیدم یک مرتبه دیگر خواهش می‌کنم توضیح بدهید.

وزیر مشاور- در این قانون که پیشنهاد شده است موضوعى را که آقاى بهادرى پیشنهاد کردند هست منتهى نه به این صراحت، در قانون ذکر شده است که به این اعمال به هیچ قسم اثر جرم مترتب نخواهد شد و یکى از این آثار ضبط املاک است وقتى که آثار جرمى نباشد املاک هم مسترد خواهد شد.

رئیس- آقاى بهادرى استرداد کردید؟

بهادرى- حالا که آقاى منصور‌السلطنه توضیح دادند بنده هم مسترد می‌کنم.

رئیس- پیشنهاد آقاى دهقان قرائت می‌شود. پیشنهاد می‌کنم در ماده واحده پس از (به استثنای مرتکبین قتل و یا غارت) نوشته شود (و محرکین حقیقى و آمرین)

رئیس- آقاى دهقان.

دهقان- عرض کنم حضور آقایان که در کار آذربایجان و همکارى با پیشه‌ورى سه دسته از مردم شرکت داشتند، یک دسته آن مردمى بودند که دستشان از حمایت دولت کوتاه بود این بیچارها پشت و پناهى نداشتند نمی‌توانستند غیر از این که با آن دستگاه ظاهراً همکارى کنند کار دیگرى بکنند. براى این که دولت از آن‌ها حمایت نمی‌کرد و قواى انتظامى هم نمی‌توانست به آذربایجان برود و نمی‌توانست از آن‌هایی که این غائله را به ضد ایران و برخلاف میل قلبى خودشان تلقى می‌کردند حمایت کنند، دسته دوم آن‌هایی بودند که تحت تأثیر تبلیغات مرکزى و خارجى خیال می‌کردند حقیقت پیشه‌ورى یک وضع به خصوصی را ایجاد خواهد کرد و میل دارد یک رفورم بکند و آمده است براى ایرانى یک کارى انجام بدهد دسته سومى هم بودند که عالماً عامداً می‌دانستند که پیشه‌ورى و دار و دسته‌اش نوکر دیگران هستند و خیال تجزیه آذربایجان را دارند و برخلاف قانون اساسى عمل می‌کنند آن‌ها هم یک دسته بودند به عقیده بنده دسته اول و دوم هیچ گناهى ندارند و این‌ها همان‌هایی هستند که امروز تحت فشار هستند، یک دسته‌شان را به عنوان همکارى با متجاسرین تحت تعقیب قرار داده‌اند ولى دسته سوم که محرک حقیقى و مسبب اصلى قضایاى آذربایجان بودند چه در مرکز و چه در خارج با کمال گردن کلفتى و بى‌پروایی به زندگی سیاسى و غیر سیاسى خودشان ادامه می‌دهند از تمام دستگاه‌های دولتى هم سوء استفاده می‌کنند و حتى آنهایی که روزنامه دارند روز‌نامه‌شان را انتشار می‌دهند و هیچ کس هم مخالف آن‌ها نیست و مزاحم آن‌ها نمی‌شود و حرفشان را گوش می‌دهند (دکتر طبا- تشخیص آن با کى است؟)

مثلاً ملاحظه بفرمایید یک عده از افسران جوان ما در اثر همین تبلیغات اغفال شدند و به آذربایجان رفتند آن‌ها تمام در موقعى که آذربایجان به تصرف درآمد و آن غائله خوابانیده شد محاکمه شدند و تیرباران شدند ولى آنهایی که این اشخاص را اغوا کرده بودند الان در مرکز پایتخت شاهنشاهى مشغول خوشگذرانى و کیف هستند و به همان اعمال سابقه هم ادامه می‌دهند و هیچکس هم از گل بالاتر بهشان نمی‌گوید مسبب حقیقى آن‌ها هستند که این بدبخت‌ها را اغفال کردند با نوشته‌های خودشان با بیانات خودشان یک عده از مردم را گمراه کردند در حالیکه می‌دانستند که چه میگویند و چه می‌خواهند و همان موقعى که ارتش ایران رفت به آذربایجان و در شریف آباد جلویش را گرفتند آن‌ها به ارتش ایران تعرض کردند، فحش دادند بد گفتند و هیچ کس هم متعرض آن‌ها نیست ولى آن افسر بدبختى که خیال می‌کرد می‌رود در آذربایجان و به آنها خدمت می‌کند او را گرفتند و تیرباران کردند و عائله‌شان را بیچاره کردند یا امثال این‌ها، به عقیده بنده ریشه این فساد کنده بشود و کسانى که مسببین این فساد بودند امر کردند، تبلیغ کردند مردم را اغوا کردند آن‌ها را به مجازات برسانند حتى به عقیده بنده بعضى از این مرتکبین قتل و غارت به قدر آن عاملین و مسببین و مبلغین گناه ندارند و باید دولت مخصوصاً در این قسمت توجه کند در این صورت بنده استدعا می‌کنم از آقایان که به این عرض بنده توجه کنند. باید ریشه فساد را سوزانید نه این که آن بدبخت‌ها را که می‌روند تحت تأثیر فلان مبلغ واقع می‌شوند و گول می‌خورند آن‌ها را به مجازات برسانند (آقاخان بختیار- تشخیص این با کى است؟) یک کمیسیونى تعیین بکنید (دکتر طبا- کمیسیون نمی‌خواهد هر کس خیانت کرده باید مجازات بشود) این است که بنده این جا نوشته‌ام کسانی که محرکین حقیقى این قتل و غارت‌ها بوده‌اند بعد از کلمه به استثنای مرتکبین قتل و غارت اضافه شود، بنده می‌گویم آمرین و محرکین این کار، این‌ها محرکینى داشته‌اند، آمرینى داشته‌اند این اشخاص را باید مجازات کرد و تحت تعقیب قرار‌ داد که بعد از این این قبیل پیش آمدها در مملکت نشود کسانى هم که خیانت می‌کنند بدون مجازات نباشند.

 رئیس- آقاى نبوى مخالفید با این پیشنهاد؟

مخبر- اجازه می‌فرمایید.

رئیس- بفرمایید.

مخبر- (آقاى سزاوار) اگر آقاى دهقان به یک اشخاص به خصوصی نظر دارند به نظر بنده این پیشنهاد نظر ایشان را تأمین نمی‌کند زیرا که در خود قانون نوشته شده است، آنجا به طور صریح نوشته شده است که اشخاصى که عامل مؤثر و یا از رؤسا بوده‌اند و به واسطه ارتکاب جرایم الى آخر این در مرحله اجرایی که رسید در تطبیقش است با اشخاص، اگر به دستگاه اجرایی اعتراض و نظر داشته باشید به هر حال آن نظر را در قانون نمی‌توانید تأمین بکنید زیرا بر فرض این که این پیشنهادها مورد موافقت و قبول هم واقع بشود باز از نظرى که به دست عوامل اجرایی دولت است آن کار را نه شما و نه مجلس نمی‌توانید کنترل کنید (صحیح است) به نظر من این قانون اشکالى ندارد و فقط آن را در اجرایش موافقت بفرمایید که با موارد خاص تطبیق بشود.

رئیس- آقاى نبوى‏

نبوى- عرض کنم که اصل فکر جناب آقاى دهقان نماینده محترم مورد تصدیق است ولى من خیال می‌کنم منظور ایشان در عبارتى که در همین قانون هست تأمین می‌شود عبارت در قانون همیشه باید صریح نوشته بشود اما این عبارتى که ایشان تنظیم کرده‌اند ممکن است بخیلى اشخاص تطبیق کند و همین طور که اینجا بعضى از آقایان یادآورى کردند تشخیصش فوق‌العاده مشکل است و اگر خداى نکرده مأمورین اجرایی این قانون مردمان ناصالحى باشند که بخواهند سوء استفاده بکنند و پیشنهاد ایشان تصویب شود از این پیشنهاد خیلی‌ها می‌توانند سوء استفاده کنند براى این که عامل حقیقى یک صفت بارزى نیست که بشود به سهولت تشخیص داد که چه کسى عامل حقیقى است و چه کسى عامل غیر حقیقى و این عبارت که الان در قانون نوشته شده است براى این که چه کسانى مؤثر کامل بوده‌اند و چه کسانى کمتر تأثیر داشته‌اند کافى است و من تقاضا می‌کنم که ایشان هم کافى بدانند این قانون را و براى این که زودتر تصویب بشود این قانون و مردم در زحمت نیفتند این پیشنهادشان را پس بگیرند.

رئیس- آقاى دهقان رأى گرفته بشود؟

دهقان- آقا بنده چون نظرم در این قانون تأمین نشده پس نمی‌گیرم، جناب آقاى منصور السلطنه هم تصدیق می‌فرمایند که تأمین نشده است.

رئیس- بسیار خوب رأى گرفته می‌شود پیشنهاد آقاى دهقان آقایان موافقین قیام کنند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد.

پیشنهادى آقاى اردلان کرده بودند که در جلسه پیش قرائت شده و توضیح هم داده‌اند ایشان ولى در آن جلسه عده براى رأى کافى نبوده حالا این پیشنهاد یک مرتبه قرائت می‌شود و بعد رأى گرفته می‌شود (اردلان- اجازه بفرمایید بنده توضیح بدهم) در جلسه گذشته توضیح داده‌اید حالا قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد) اینجانب تبصره الحاقیه زیر را پیشنهاد می‌نمایم‏

تبصره- دولت مکلف است بلافاصله پس از تصویب این قانون هیئت مورد اعتمادى را مأمور نماید که به تحقیق پردازند چنانچه از طرف مأمورین دولت در آذربایجان و زنجان به عنوان متجاسر یا هر عنوان دیگرى از اهالى وجوهى دریافت شده است پس از تسلیم مأمورین به دادگاه‌هاى مربوطه فوراً در استرداد وجوه مأخوذه اقدام به عمل آورد و گزارش نهایی هیئت را به مجلس تقدیم دارد.

اردلان- آقا اجازه بفرمایید بنده یک

+++

 توضیحى بدهم.

 رئیس- شما در جلسه پیش توضیح دادید.

اردلان- پانزده روز پیش بنده توضیح دادم‏

رئیس- هیجده پیشنهاد در دستور است.

 اردلان- بنده چه بکنم 15 روز پیش من توضیح دادم (دهقان- فرمایشات مبارک شما یادمان است) بنده باید توضیح عرض بکنم اجازه بدهید فقط دو کلمه توضیح می‌دهم.

 رئیس- شما توضیح داده‌اید تمنى می‌کنم بگذارید رأى بگیریم شما اگر بخواهید توضیح بدهید آن وقت یک مخالف هم می‌خواهد صحبت کند وقت مجلس گرفته می‌شود حالا یک مرتبه دیگر قرائت می‌کنیم و رأى می‌گیریم. (پیشنهاد آقاى اردلان به شرح سابق قرائت شد)

اردلان- آقاى رئیس حالا که عده براى رأى کافى نیست اجازه بفرمایید توضیح بدهم.

بعضى از نمایندگان- بفرمایید

رئیس- بسیار خوب چون عده براى رأى کافى نیست بفرمایید توضیح بدهید.

اردلان- آقا حق یک وکیلى را خواهش می‌کنم ضایع نکنید اگر بنده صدتا پیشنهاد بکنم صد مرتبه آقایان رأى ندهند به من برنمی‌خورد ولى من وظیفه قانونى خودم را انجام داده‌ام این پیشنهادى که بنده تقدیم کردم یک چیز تازه‌ای نیست در تمام دنیا که عدلیه‌اش به مراتب قدیمی‌تر و محکم‌تر از مملکت ما است در بعضى مواقع یک کمیسیون دانکتى می‌روند و تحقیقات می‌کنند ما الان داریم براى آذربایجان یک قانون خاصى وضع می‌کنیم براى عفو عمومى، یک عده مأمورین نا‌درست در این دو سال اخیر به نام متجاسر و به نام فرقه دموکرات مخصوصاً در قسمت کردستان آذربایجان چون بنده کرد هستم عرض می‌کنم آمدند در خانه مردم به اسم این که تو عضو فرقه دموکرات بودى پول گرفتند این‌ها را که نباید معاف کرد چرا بى‌لطفى می‌کنید آقا دولت هزار جور دستگاه تفتیش و قضایی دارد اگر این راست است که این‌ها را مأمور بکنید بروند پول مردم را بگیرند پس بدهند و اگر راست نیست این هم که گناه نیست این پیشنهاد بدى نیست که شما رأى ندهید (صحیح است)

 رئیس- آقاى مخبر.

 مخبر- آقاى اردلان عصبانى می‌شوند، حضورتان عرض می‌کنم ما دستگاه قضایی داریم و اگر بنا است که دستگاه قضایی ما یک دستگاهى است که باید دستگاه دیگرى بر آن نظارت کند بگویید اما در قسمت کمیسیون تفتیش و هیئت بازرسى بنده عرض می‌کنم که هر چه کمیسیون تفتیش و هیئت بازرس بیشتر برود بیشتر اسباب زحمت مردم است شما خیال می‌کنید آن عده‌ای که به سرپرستی می‌روند سلمان فارسى می‌رود آنجا (یک نفر از نمایندگان- نخیر سلمان اسدى) این هیئت می‌روند آنجا و یک زحمتى براى مردم تولید می‌کنند

اردلان- هر کس دزدى کرد چیزى نگویند؟

رئیس- آقایانى که موافقند با پیشنهاد آقاى اردلان قیام کنند (عده‌ای برخاستند) مشکوک است مجدداً رأى می‌گیریم آقایان اگر می‌خواهند رأى بدهند اول بدهند والّا وقتى بگویند تصویب نشد دیگر بلند شدن معنى ندارد (جمعى از نمایندگان- مشکوک بود) مجدداً رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى اردلان آقایان موافقین قیام کنند و هر کس اگر می‌خواهد رأى بدهد الان بدهد (اکثر برخاستند) تصویب شد.

نورالدین امامى- آقاى اردلان مطمئن باش با تمام این تشریفات حاج عزالممالک وکیل نخواهد شد.

رئیس- پیشنهاد آقاى یمین اسفندیارى قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم در ماده واحده در وقایع اخیر از مناطق آذربایجان و زنجان مازندران هم اضافه شود.

سزاوار- به کمیسیون می‌رود.

یک نفر از نمایندگان- قبول کنید.

مخبر- بنده قبول نمی‌کنم.

رئیس- آقاى یمین اسفندیارى.

یمین اسفندیارى- آقاى مخبر کمیسیون توجه می‌فرمایید عرض کنم که ما همه علاقه‌مند هستیم به این که این قانون زودتر بگذرد و همان طور که مکرر تذکر داده شد رفع بدبختى از کسانى که واقعاً بى‌گناه هستند شده باشد و این بدبختى اگر چه براى آذربایجان فوق‌العاده زیاد بوده و نسبت به جاهاى دیگر آذربایجان و زنجان در رأس این بدبختى قرار گرفتند ولى در عین حال باید تصدیق بفرمایید به این که مازندران هم بى‌نصیب نبوده از این بدبختى و بنده نمی‌خواهم اسامى افرادى که به طوری که آقاى دهقان اظهار کردند مسببین اصلى بوده‌اند در اینجا ذکر کنم زیرا تا یک محکمه‌ای تشخیص ندهد و بالاخره ثابت نشود که کى چه تقصیرى دارد ما اگر اینجا اظهارى بکنیم شاید حقى تضییع شده باشد ولى به قدری این مسئله روشن است و آقایان هم مطلع هستند و می‌دانند به این که چه افرادى در مازندران وارد در چه عمل بوده‌اند و وارد چه اقداماتى شده‌اند و چه خیالات فاسدى داشتند و به حمد‌الله موفق نشدند حال که این قانون می‌گذرد مقتضى است یک گوشه مملکت هم که مازندران هست و در این وضعیت آن هم دچار یک ابتلائاتى بوده است ذکرى هم از مازندران در این قانون شده باشد که ما این قانون را که می‌گذرانیم بنده تصور می‌کنم که چه دولت وچه مجلس که می‌خواهد این قانون را بگذراند با یک حسن نیتى هر دو مایلند چه دولتى که این لایحه را به مجلس آورده است و چه آقایان نمایندگانى که با علاقه فوق‌العاده می‌خواهند که این به صورت قانون دربیاید و دولت مجرى این باشد ولى ما در عین حال باید تصدیق بکنیم که بعضى افراد قوه مجریه هستند که این حسن‌نیتى را که دولت و مجلس دارد آن‌ها به صورت دیگرى در خواهند آورد در موقع عمل و اجرا و رعایت این را نمی‌کنند که ما باید در اینجا تولید یک مشکلات دیگرى براى کشور نکنیم و علاج فاسد با فسد نشود یعنى واقعاً اگر کسانى محرک بوده‌اند و کسانى در اینجا مسبب اصلى شناخته می‌شوند این‌ها مورد تعقیب دربیایند نه این که افراد بى‌گناهى را ولو ثروتمند باشند یا بی‌چیز باشند بخواهند او را تحت تعقیب در بیاورند که این نتیجه معکوس می‌بخشد و باید دولت توجه خاصى داشته باشد حالا که آن پیشنهاد آقاى اردلان هم قبول شد افرادى در آنجا دخالت داشته باشند که هیچ بغضى و هیچ نظر خاصى و هیچ ارفاقى را در نظر نگیرند مگر آنچه که به آنها تعلیم داده می‌شود و مطابق قانون باید عمل کنند (صحیح است) بنده استدعا می‌کنم که این قانون را فقط شامل وضعیت ناگوار آذربایجان و حتى مازندران هم که بنده استدعا می‌کنم و رفقاى بنده هم با این عرض بنده موافق هستند نفرمایند (صحیح است) بلکه توسعه بدهند به تمام کشور هر گوشه مملکت براى ما فرقى نمی‌کند که در شمال ایران در آذربایجان پیشه‌ورى بخواهد آنجا به دست دیگران و به تحریک دیگران یک عملیاتى بکند یا در جنوب یک پیشه‌ورى دیگرى آنجا تحریک شده باشد و بخواهد اقدام کند هر جایی که یک فسادى تولید شده و یک اشخاصى در واقع به دست خارجی‌ها و به تحریک خارجی‌ها عملى کرده‌اند براى این که آن کسى که آمده است و در آنجا عمل کرده او دست خارجى بوده او نفس خارجى بوده او کسى بوده است که ایرانى شناخته نشده است یک کسى بوده یک عاملى بوده براى انجام مقاسد سیئه دیگران که به کشور ایران خیانت بکند این چه در آذربایجان چه در مازندران چه در جنوب و چه در هر جاى دیگر باشد باید مشمول این قانون قرار بگیرد لازم است که بنده استدعا می‌کنم آقایان توجه داشته باشند نسبت به این موضوع و بنده هم از دولت وهم از مخبر محترم کمیسیون تمنى می‌کنم به این که این را بسط بدهند به تمام کشور به مازندران وگرگان و این‌ها نباشد (دهقان- این مصلحت نیست آقا) در همه جاى کشور و همه جاى ایران هر کس که آمده و وارد این اقدام شده است باید با نهایت بى‌طرفى رسیدگى بشود و اگر واقعاً بى‌تقصیر است به هر لباس باشد باید او را عفو کرد و اگر مقصر باشد به هر لباس که باشد باید تحت تعقیب درآورد و مجازات برایش قائل شود.

گلبادى- آقاى رئیس پیشنهادشان را اصلاح کردند در صحبتشان گفتند مازندران را بکنند تمام کشور

رئیس- آقاى مخبر.

 مخبر- بعد از آن که این لایحه مطرح شد در مجلس شوراى ملى منظور از طرح این لایحه این بوده است که یک عده‌ای از افرادى که در وقایع آذربایجان این‌ها آلت مقاصد دیگران بوده‌اند و این‌ها از نظر جهل به قانون یا از نظر تمکن مالى یا از این نظر که تحت تأثیر سوء تبلیغات داخلى یا خارجى واقع شده بودند آلت اغراض دیگران شده‌اند و به هر صورت این‌ها یک عده‌شان به نقاط دیگر کشور تبعید شدند و همان طور که آقاى تقى‌زاده فرمودند تابستان هم دارد تمام می‌شود و ممکن است این‌ها هر روز تلفات جانى بدهند و این قانون هنوز تصویب نشده است و حالا آنقدر در این قانون پیشنهاد می‌دهند که اصلاً آن موضوع و آن منظور خاص را از بین می‌برند (صحیح است) بنده حضورتان عرض کردم که اختلافى نداشتم با آقاى یمین که در تمام کشور این قانون تسرى پیدا کند اما اگر ما بخواهیم این کار را بکنیم باید مجلس شوراى ملى یک عفو عمومى نسبت به کلیه مجرمین کشور بدهد ما اگر گفتیم که مازندران باشد و آذربایجان باشد چرا کاشان

+++

 نباشد و قم نباشد بنابراین به نظر بنده چون پیشنهاد آقاى اردلان قبول شده است و لایحه برمی‌گردد به کمیسیون بنده تقاضا می‌کنم که همه پیشنهادات هم برگردد به کمیسیون و رویش مطالعه بشود و گزارش تهیه بشود ضمناً در اینجا راجع به آن قسمت مخالفت بنده با پیشنهاد آقاى اردلان باید عرض بکنم که تصویب این پیشنهاد صحیح نبوده (اردلان- آقا مجلس رأى داده) اجازه بدهید گرچه از لژ مطبوعات یک یادداشتى به بنده دادند باید عرض بکنم که اگر بفهوم حقیقى خودش هم نیست دستگاه قضایی از همین اشخاصى است که حالا یک هیئت دیگرى بخواهید بفرستید ... این هیئت را از کجا انتخاب می‌کنید؟ .. آن هیئت را بگویید این‌ها چه اشخاصى هستند- به نظر بنده اگر نواقصى هست آن نواقص را بایستى مرتفع کرد و آن دستگاه را یک دستگاه تصفیه شده و سالمى قرار داد وبنده تقاضایم این است که بقیه پیشنهادات برگردد به کمیسیون‏

یک نفر از نمایندگان- تا پیشنهادى قرائت نشده است نمی‌شود برگرداند به کمیسیون‏

سزاوار- بنده حق دارم که طبق قانون تقاضا کنم و تقاضا می‌کنم‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى یمین.

یمین اسفندیارى- یک توضیح کوچکى دارم اجازه بدهید عرض کنم

رئیس- یک دفعه دیگر قرائت می‌شود بعد رأى گرفته می‌شود.

 یمین اسفندیارى- در جواب آقاى مخبر بنده یک توضیحى دارم اجازه بفرمایید بعد که قرائت شد توضیح بدهم.

رئیس- پیشنهاد را قرائت کنید. (پیشنهاد آقاى یمین اسفندیارى مجدداً به شرح سابق قرائت شد)

یمین اسفندیارى- پس استدعا می‌کنم نوشته شود در تمام کشور

رئیس- بر طبق ماده 79 ایشان می‌توانند تقاضا بکنند و می‌رود به کمیسیون.

یمین اسفندیارى- آقا پیشنهاد بنده را آقاى مخبر قبول فرمودند.

مخبر (آقاى سزاوار)- خیر باید برود به کمیسیون‏

رئیس- مقدارى از مرخصی‌های مربوط به آقایان مانده است که باید مطرح شود و در مورد بودجه هم باید آقاى وزیر دارایی حاضر باشند (بهادرى- این قانون چه شد؟ ..) این رفت به کمیسیون حالا که عده کافى است از موقع استفاده می‌شود و صورت مجلس قبل و دو جلسه پیش تصویب می‌شود. گزارش‌های مرخصى را قرائت بفرمایید.

تقى‌زاده- راجع به رفتن پیشنهادها به کمیسیون عرضى دارم.

رئیس- بفرمایید.

تقى‌زاده- خیال می‌کنم اگر این یک پیشنهاد می‌رود به کمیسیون و دوباره برمی‌گردد بهتر است پیشنهادهاى دیگر هم برود و چون ممکن است باز پیشنهاد دیگرى قرائت و قبول شودو باز لایحه برگردد به کمیسیون به این جهت خوب است تمام پیشنهادها فرستاده شود به کمیسیون.

رئیس- تمام می‌رود به کمیسیون.

عباس اسکندرى- بنده یک اخطار نظامنامه داشتم- این ماده می‌نویسد در موقع مباحثه اگر وزیر یا مخبر تقاضا کند به کمیسیون می‌رود اما نمی‌نویسد اگر رأى گرفتند به کمیسیون برود.

رئیس- آن که مجلس رأى داد مال آقاى اردلان بود ولى این به موجب آخر این ماده رفت به کمیسیون.

4- تصویب 37 فقره مرخصى نمایندگان

رئیس- مرخصی‌ها را قرائت کنید مرخصى آقاى دادور به شرح زیر قرائت شد: آقاى دادور طبق دستور پزشکان معالج بایستى قریب یک ماه به کنار دریا مسافرت نماید این است که درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

 رئیس- رأى گرفته می‌شود به مرخصی آقاى دادور آقایان موافقین قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

 دکتر عبده- بنده یک اخطارى داشتم راجع به همین پیشنهادات (رئیس- بفرمایید) به نظر بنده ماده‌ای که در این مورد بایستى اجرا شود ماده 79 نظامنامه است زیرا آن ماده مربوط به موارد فورى است و این لایحه‌ای که طرح شد لایحه یک فورى بوده ماده‌‌ای که باید اجرا شود ماده 79 است ماده 79 را بنده قرائت می‌کنم: و هر اصلاح یا ماده الحاقیه که در ضمن مباحثات اظهار می‌شود باید دلایل آن به طور اختصار بیان شود و در صورتی که وزیر یا مخبر کمیسیون تقاضا نماید باید آن اصلاح یا ماده الحاقیه به کمیسیون رجوع شود باید همان اصلاح یا ماده الحاقیه به کمیسیون برود. بنده تقاضا می‌کنم که سایر پیشنهادها قرائت شود اگر قابل توجه شد و یا تقاضا کرد مراجعه شود به کمیسیون (صحیح است)

رئیس- همان ماده الحاقیه است که تقاضا کردند برود کمیسیون.

دکتر عبده- حق ندارند ماده‌ای که باید اجرا شود ماده 79 است و این ماده چنین حقى را به ایشان نداده.

رئیس- سابقه همین بوده است هر وقت مخبر کمیسیون تقاضا می‌کرده به کمیسیون می‌رفت.

دکتر عبده- عرض کنم این در مورد یک فورى نیست و درمورد بحث عادى است ماده 79 باید در این مورد اجرا شود

رئیس- حالا مرخصی‌ها قرائت شود آقاى محمد ذوالفقارى درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ نهم خرداد 1327 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

اردلان- بنده عرضى داشتم اجازه می‌فرمایید؟

رئیس- بسیار خوب بفرمایید

اردلان- عرض کنم از مخبر محترم کمیسیون مرخصى خواستم تقاضا کنم که این 15 روزى که مجلس تعطیل شد جزء مرخصى سالیانه منظور خواهد شد یا خیر؟ این توضیح را بفرمایند تا ما روشن شویم.

مکى (مخبر)- عرض می‌کنم که مرخصى‌هایی که الان در دستور مجلس است و آقایان رأى می‌دهند غالباً مرخصى‌هایی است که آقایان از مرخصی‌شان استفاده کرده‌اند آقاى محمد ذوالفقارى به یک مرخصى خارجى رفتند که همان روزى که حرکت کردند تقاضاى مرخصى کردند و کمیسیون هم موافقت کرد منتهى این مدت در دستور مجلس بوده تا قرائت شود و غالب مرخصى‌هایی که آقایان بهش رأى می‌دهند سابقاً استفاده شده به استثنای چند مرخصى که آقایان بعداً می‌خواهند استفاده کنند و این 15 روزى که مجلس تعطیل بوده مربوط به مرخصی سالیانه نمی‌شود زیرا طبق قانون اساسى از استفاده تعطیل تابستان است و این مرخصی‌ها مربوط به مرخصی است که هر وکیل می‌تواند سالى یک ماه استفاده کند (صحیح است)

رئیس- عده براى رأى کافى نیست.

یک نفر از نمایندگان- آقا پیشنهادها را بفرمایید قرائت شود.

رئیس- پیشنهادها را، مخبر این حق را دارد هر کدام که مباحثه شد تقاضا بکند برود به کمیسیون.

خسرو هدایت- مخبر حق ندارد مگر این که خود مخبر از این منصرف شود والّا هر پیشنهادى که مورد بحث واقع شود ایشان می‌توانند این تقاضا را بکنند:

سزاوار- اجازه می‌فرمایید؟ همان علاقه‌ای که آقایان به گذشتن این قانون دارند بنده هم دارم ولى مادامى که بنده اینجا هستم قانون به این صورت نخواهد گذشت یعنى آن صورتى که نافع نباشد به حال آن اشخاصى که بنده توضیح دادم بنابراین ده بیست پیشنهاد دیگر هم هست این‌ها می‌رود به کمیسیون یکى یکى مطالعه می‌شود و خود آقایان پیشنهاددهندگان هم تشریف می‌آورند در کمیسیون و یک توضیحاتى می‌دهند و رویش مطالعه می‌شود زیرا اگر حالا بعضى از این‌ها را بنده با اطلاعاتى که دارم قبول کنم ممکن است بعد یک اشکالى پیدا کند که خود آقایان ایراد بکنند و گذشته از این خود دولتى هم که این لایحه را تهیه کرده و تقدیم مجلس نموده اینجا تشریف ندارند (بعضى از نمایندگان- آقاى وزیر دادگسترى هستند) و آقاى وزیر دادگسترى هم حضورتان عرض کنم اطلاعاتشان بیش از بنده نیست (خنده نمایندگان) باشد تا در کمیسیون تکلیف آن معلوم شود.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به مرخصى آقاى ذوالفقارى موافقین قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى غضنفرى درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و کمیسیون عرایض ومرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به مرخصی

+++

 آقاى غضنفرى موافقین قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقاى صادقى درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به مرخصی آقاى صادقى آقایان موافقین قیام نمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى دکتر آشتیانى به واسطه کسالت مزاج طبق تشخیص آقایان پزشکان براى معالجه لازم شده است به اروپا عزیمت نمایند و درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ حرکت نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایانى که با مرخصى آقاى دکتر آشتیانى موافقند قیام نمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى حسن مکرم در خواست 24 روز مرخصى از تاریخ 15 اردیبهشت 1327 نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- رأى گرفته می‌شود آقایانى که با مرخصى آقاى مکرم موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى سلطانى درخواست 23 روز مرخصى از تاریخ چهاردهم اردیبهشت 1327 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- آقایانى که با مرخصى آقاى سلطانى موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى فتحعلى افشار درخواست چهل روز مرخصى از تاریخ انقضاى مرخصى بیست روزه سابق خود نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- آقایانى که با مرخصى آقاى افشار موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقاى اقبال درخواست چهل روز مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

 رئیس- موافقین با مرخصى آقاى اقبال قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقاى حاذقى درخواست دو ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقاى صفوى.

صفوى- عرض کنم که بنده خواستم یک تذکرى بدهم به کمیسیون محترم عرایض که تصویب مرخصی‌ها از تاریخ استفاده بدون این که تاریخ را معلوم کنید این ممکن است مجلس را از اکثریت بیاندازد و آقایان در یک تاریخى از مرخصى استفاده بکنند که عده براى مذاکره و رأى کافى نباشد این را می‌خواستم که کمیسیون عرایض به آن توجه کند.

مخبر- یک مرتبه دیگر راجع به این موضوع در مجلس خدمت آقایان عرض کردم اولاً عده‌ای که به مرخصی می‌روند از عده حاضر در مرکز کم می‌شود و طورى نیست که جلسه را از اکثریت بیاندازد و یک مرتبه دیگر هم به آقای صفوى عرض کردم و تصور می‌کنم نظر ایشان تأمین باشد.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به دو ماه مرخصى آقاى حاذقى آقایانى که موافق هستند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى آصف درخواست 2 ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به مرخصی آقاى آصف آقایان موافقین قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى گنجه‌ای درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى گنجه‌ای قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى دکتر فلسفى به واسطه عارضه کسالت و لزوم استراحت درخواست چهل روز مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى وواقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به مرخصی آقاى دکتر فلسفى آقایان موافقین قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى ناصر‌الدین ناصرى درخواست 20 روز مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و ضمناً 5 هزار ریال فوق‌العاده مقررى 20 روزه را بشیروخورشید سرخ تبریز اهدا نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با این تقاضا موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى ناصرى قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى امامى اهرى درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ 17 مرداد 1327 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى امامى اهرى قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى فولادوند تقاضاى 20 روز مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با تقاضاى ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى فولادوند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى قهرمان درخواست 12 روز مرخصى از تاریخ ششم تیر ماه 1327 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به مرخصی آقاى قهرمان آقایان موافقین قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى دکتر مصباح‌زاده درخواست 20 روز مرخصى از تاریخ ششم اسفند ماه 1326 نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى دکتر مصباح‌زاده قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى کشاورز صدر درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى کشاورز صدر قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقاى کفایی درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى کفایی قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقاى امیر نصرت اسکندرى درخواست 2 ماه مرخصى از تاریخ حرکت نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به مرخصی آقاى اسکندرى آقایان موافقین قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى اعزاز نیک‌پى درخواست 15 روز مرخصى از تاریخ 13 تیرماه 1327 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

 رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى اعزاز قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقاى سالار بهزادى درخواست چهل روز مرخصى از تاریخ هشتم اردیبهشت 1327 نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با 20 روز آن موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى سالار بهزادى قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. آقاى ملک‌الشعرا بهار چون هنوز تحت معالجه هستند و چند ماه دیگر باید ادامه بدهند درخواست 3 ماه مرخصى از تاریخ انقضاى مرخصى سابق نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایان مسبوقند که ایشان مریضند و بسترى هستند، موافقین با مرخصى آقاى ملک‏...

دهقان- بنده می‌خواستم استدعا کنم (یکى از نمایندگان- اعلام رأى فرمودند) چون آقاى ملک‌الشعراء بهار به گردن مردم این مملکت حق دارند ایشان استاد بسیار عالى مقامى هستند و در ادبیات خدمت کرده‌اند به آزادی هم خدمت کرده‌اند دولت باید حقوق ایشان را بارز بدهد که از آن حیث نگرانى نباشد (صحیح است)

رئیس- آقایانى که با مرخصى ایشان موافقند قیام نمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى شریف‌زاده درخواست چهل روز مرخصى از تاریخ 27 تیرماه 1327 نموده‌اند و کمیسیون عرایض و

+++

 مرخصى با 34 روز آن موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى شریف‌زاده قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى حسن اکبر به واسطه کسالت مزاج و لزوم مسافرت به اروپا براى معالجه به موجب دستور و گواهى پزشکان معالج از تاریخ 15 آبان 1326 چهار ماه غائب بوده‌اند و اکنون درخواست تصویب این مدت را نموده‌اند و ضمناً تمام مقررى سه ماه آن را به انجمن شیر و خورشید سرخ شهرستان رشت و خرید لباس و کتاب براى اطفال بى‌بضاعت آنجا تحت نظر استاندار و انجمن شهردارى تخصیص داده‌اند کمیسیون عرایض با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

دکتر اعتبار- ایشان که حالشان بسیار خوب است و...

رئیس- آقایانى که با مرخصى ایشان موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى حسین مکى درخواست یک ماه مرخصى متناوب از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش به عرض می‌رسد.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى متناوب آقاى مکى قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى غضنفرى درخواست 20 روز مرخصى از تاریخ انقضاى مرخصى سابق خود نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- این مرخصى 20 روزه غیر از آن مرخصى یک ماهه اولى است. (دو مرتبه به شرح سابق قرائت شد)

رئیس- آقایانى که با مرخصى 20 روزه آقاى غضنفرى موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى بهادرى درخواست دو ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با یک ماه موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى بهادرى قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى باتمانقلیچ براى معالجه عازم انگلستان هستند و درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ 29 تیر ماه 27 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى باتمانقلیچ قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى دکتر ملکى درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى دکتر ملکى قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى ناصر ذوالفقارى درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش به عرض می‌رسد.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى ناصر ذوالفقارى قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى رضوى درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با این درخواست موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى رضوى قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى مامقانى براى معالجه عازم مسافرت به خارج هستند و درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى مامقانى قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى دکتر مجتهدى براى شرکت در کنفرانس بهداشت جهانى عازم ژنو هستند و درخواست دو ماه مرخصى از تاریخ 27 تیر ماه 27 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى وا‌قع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقاى حائرى‌زاده.

حائرى‌زاده- من با مرخصى آقاى دکتر مجتهدى مخالف نیستم ولى این که وکلا کارهاى دولت را عهده دار شوند مخالف قانون اساسى می‌دانم رفتن ایشان اگر از نظر علمى و شخصى لازم باشد هیچ مانعى ندارد ولى اگر دولت بخواهد حقوق بدهد و یک وکیلى را بفرستد خلاف قانون اساسى است که وکیل این کار را قبول بکند حالا بایستى این موضوع را توضیح بدهند که رفع اشکال بشود

رئیس- آقاى دهقان.

دهقان- آقاى دکتر طبا چون واردترند توضیح می‌دهند.

دکتر طبا- آقاى دکتر مجتهدى به عنوان نماینده ایران در یک انجمن بین‌المللى شرکت کرده‌اند هیچ مانعى ندارد یک نماینده ایرانى که نماینده مجلس هم باشد شرکت کند و البته از دولت هم حقوق نمی‌گیرد فقط هزینه سفر را می‌گیرد و فوق‌العاده ولى حقوق از دولت نمی‌گیرد.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به مرخصی آقاى دکتر مجتهدى آقایان موافقین قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

آقاى پالیزى درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- آقایان موافقین با مرخصى آقاى پالیزى قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

اردلان- آقا بنده یک تذکر نظامنامه‌ای دارم اجازه می‌دهید؟

رئیس- بفرمایید.

اردلان- عرض کنم مطابق نظامنامه ما یک طرحى تهیه کرده و به قید دو فوریت تقدیم مقام ریاست کرده‌ایم که الان تقریباً 19 روز از آن می‌گذرد بنده استدعا می‌کنم چنانچه امروز هم فرصت نیست لااقل جزء دستور آتیه باشد.

دهقان- آقا مال مالیات‌ها همین حالا مطرح می‌شود.

رئیس- طرح در دستور زیاد است‏

اردلان- طرح را جمع به مالیات ها باقید دو فوریت است

 معتمد دماوندى- چنانچه چیزى در دستور نباشد بنده چند کلمه عرضى دارم

 رئیس- آقاى معاون نخست وزیر تقاضا دارند لایحه بودجه در جلسه آتیه جزء دستور قرار بگیرد بنابراین جلسه آتیه اول لایحه عفو عمومى بعد هم بودجه

 دکتر عبده- به شرط این که کمیسیون دادگسترى پیشنهادات راجع به لایحه عفو عمومى را مورد مطالعه قرار بدهد که معطل نشویم.

رئیس- کمیسیون پیشنهادها را مطالعه کند و بفرستد.

معتمد دماوندى- بنده عرض خیلى مختصرى داشتم.

رئیس- بفرمایید.

5- بیانات بعد از دستور آقایان معتمد دماوندى و معدل معاون نخست وزیر

معتمد دماوندى- این عرض بنده راجع به یک سربازى است که اهل بندر پهلوى بوده و در لاله زار مورد اصابت گلوله واقع شده (صحیح است) با این که بنده رفتم در محل و در تحقیقات شرکت کردم و کسبه آمدند که گواهى بدهند و چون این شخص از یکى از فامیل‌های محترم بندر پهلوى بوده قرار بود کسبه حاضر بشوند همه بیایند در مجلس شوراى ملى و متحصن شوند ولى براى این که تظاهرى نشود ما آن‌ها را قانع کردیم و فرستادیم و صورت مجلس‌های مفصلى با دلائل کافى در هنگامى که داشتند او را جراحى می‌کردند تهیه شده در این که تیر از جلو به او اصابت کرده و از طرف چپ پهلویش گذشته و دست راست این جوان که روى پهلویش بوده است و به دژبان گفته است که اگر می‌توانی بزن بدون جهت چرا مرا می‌زنی تیر از پهلوى چپش خورده از پهلوى راستش بیرون رفته و دست راستش را سوراخ کرده معذلک بدون این که دژبانى صلاحیتى داشته باشد، اولاً این دژبان را چنانکه من شنیدم آزاد کرده‌اند و در جاى دیگر مشغول کشیک دادن است و از طرف دیگر دژبانى شرحى در روزنامه اطلاعات شرح مفصلى نوشته است که دژبانى از نقطه نظر انضباط ارتش خودشان را محق به این تیر‌اندازى در یک مکانى که مملو از جمعیت بوده دانسته در صورتی که

+++

 نوع تیر‌اندازى طورى بوده است که وقتى افسرى رسیده بالاى سر این دژبان و گفته چرا می‌زنی حتى گفته به آن افسر هم اگر بیایی جلو تو را هم می‌زنم (مکى- تعمد داشتند بکشند) بنده دو سه دقیقه می‌خواهم عرض کنم حالا بنده تشریح می‌کنم اگر آقایان اجازه بدهند و حوصله شنیدن را داشته باشند توضیح را عرض می‌کنم (نمایندگان- بفرمایید آقا) عرض کنم جریانش این بوده، این جوان لباس سیویل می‌پوشید و می‌آید از خانه بیرون و با این که ورقه مرخصى هم داشته و دیروز هم فرمانده گروهان این جوان که یک سرگردى است و اسمش را فراموش کرده‌ام به عنوان این که یک تسلیتى گفته باشد به خانواده این جوان آمده بود آنجا و می‌گفت که من ورقه مرخصى به او دادم و ورقه مرخصى هم در دست خانواده او موجود است ولى حماقت کرده بود و لباس سیویل پوشیده بود وقتى می‌آید از خیابان لاله زار نو سرازیر بشود و به لاله‌زار برود به سینما با یکى دیگر از رفقاى بومى خودش که او لباس سربازى پوشیده بود دژبان جلوى آن سرباز را می‌گیرد و وقتى خلقش تنگ می‌شود آن سرباز می‌گوید چرا مزاحم من هستى این که لباس سیویل پوشیده چرا مزاحم این نمی‌شوی این دژبان برمی‌گردد به او می‌گوید که تو چرا لباس سیویل پوشیدى می‌گوید من مرخصى دارم و به دژبانی می‌گوید آقا مرخصى من منزل است اگر می‌فرمایید برویم منزل بدهم دژبانى می‌گوید اگر همراه من نیایی می‌زنم، اگر دست از پا خطا کنى می‌زنم، همان طور که با هم حرف می‌زدند این جوان دست خودش را می‌گذارد روى پهلویش و می‌گوید اگر می‌توانی بزن به محض این که می‌گوید اگر می‌توانی بزن آتش می‌کند و وقتى هم آتش می‌کند تیر مسلسل وقتى دست به ماشه می‌رود آقایانى که نظام خدمت کرده‌اند می‌دانند که تا وقتى که دست از روى ماشه برداشته نشود مسلسل همین طور خالى می‌شود تا آخرین فشنگى که در خزانه است خالى می‌شود این دست می‌گذارد روى ماشه چهار تیر که در رکاب بوده خالى می‌شود دو تیر اصابت می‌کند به دست این جوان و دو تیر دیگر اصابت می‌کند به پهلوی این جوان و می‌خورد به تمام امعاء و احشاء و معده و آنها را سوراخ می‌کند و از طرف دیگر درمی‌رود و آناً این جوان می‌افتد معذلک وقاحت را ببینید تا کجا است می‌نویسند در روزنامه اطلاعات که این جوان در حال فرار بوده و تیر به او اصابت کرده است در صورتى که اگر در حال فرار بوده است می‌بایستی تیر از عقب به او می‌خورد و از جلو در می‌آمد این مطابق همه قوانین دنیا است چطور تیر به او مورب می‌خورد ببینید چه جور خون تمام جوان‌های ایران را هدر می‌کنند و آن وقت براى این که از مسئولیت شانه خالى کنند و کناره‌جویی بکنند این مزخرفات را می‌نویسند! آقایان چطور اجازه می‌دهید این جوان‌هایی که با هزاران خون دل محنت کشیده‌اند به دست این‌ها کشته بشوند! آن وقت ملت با چه علاقه‌ای می‌تواند جوان‌هایش را بفرستد به نظام وظیفه! وقتى بدانند که مورد اصابت تیر خودى واقع می‌شوند! اگر اینجا صحبت بکنند که ارتش همچنین است همچنان است آن وقت اینجا می‌آیند هزار گونه براى آدم گله‌گذارى می‌کنند که چرا آقا این حرف را می‌زند (صحیح است صحیح است) چرا باید کمیسیون تشکیل بشود؟! کى اجازه می‌دهد به دژبانی که وقتى میایند یک قتلى می‌کنند بعد بروند یک کمیسیونى تشکیل بدهند؟! این مملکت آقا چرا این طور خراب می‌شود؟! چرا عدالت اجتماعى در این مملکت حکمفرما نیست؟! چرا وقتى دژبانى یک کسى را می‌کشد او را تسلیم دادگاه نمی‌کنند؟! (صحیح است)

آقایان اگر می‌خواهند دو مرتبه دیکتاتورى بکنند خوبش را بکنند! در زمان مرحوم رضا شاه من به خاطر دارم در آسایشگاه یک سربازى غافل از همه جا نشسته بود و لوله تفنگ خودش را پاک می‌کرد و نمی‌دانست که در لوله تفنگ گلوله است اتفاقاً گلوله در می‌رود به یک نظامى دیگر می‌خورد و می‌کشد آناً دستور می‌رسد از فرمانده آن لشگر که مرحوم طهماسبى بود خلع درجه می‌شوند تا وکیل باشى آن دسته فرمانده دسته ستوان دوم می‌شود ستوان سوم فرمانده گروهان فرمانده گردان و فرمانده لشگر آناً خلع درجه می‌شود براى این که یک نظامى از روى اغفال کشته شده آن وقت این آقا برمی‌دارد در روزنامه اطلاعات این طور می‌نویسد عجب‌تر از آن که وقتى آن پاسبان که می‌بیند این فرار می‌کند یعنى پاسبان شماره 312 والترش را می‌کشد می‌دود دنبال این نظامى و او را بالاى خیابان لاله زار گیرش می‌آورد با زور اسلحه این را برش می‌گرداند اسلحه‌ای را که آن نظامى گذاشته بود به زمین برش می‌دارد و می‌دهد دستش و بعد این قاتل و آن مقتول را می‌نشاند توى تاکسى و می‌برد. آن وقت برمی‌دارند با کمال وقاحت می‌نویسند که پاسبان شماره 132 این جور گزارش داده است که این جوان در حال فرار بوده است بر فرض هم که در حال فرار بوده است کى گفته است که بزنند و یک کسى را بکشند؟! در ملأعام چرا تیراندازى می‌کنند! اگر غیر از این نظامى ده نفر دیگر مورد اصابت گلوله مسلسل واقع می‌شدند کى می‌آمد جواب بدهد؟‌ این چه مملکتى است؟! این چه وضعى است!، آقا این مملکت رو به انحطاط است! من می‌گویم اگر بیش از این نسبت به مقررات و قانون بخواهید بى‌اعتنا باشید، از بین می‌رویم! والله محکوم به فنا خواهیم شد! آقایان توجه بکنید مملکت مال ما و مال اعقاب ما و فرزندان ما است که باید در این مملکت زندگى بکنیم: این وضع زندگى نیست که در مملکتى نتواند قانون اجرا شود! و فداى امیال و شهوات دیگران قرار بگیرد من آقاى معاون نخست وزیر از دولت می‌خواهم وگر نه روى این کار دولت را استیضاح می‌کنم دژبانى حق ندارد، اجازه ندارد کمیسیون تشکیل بدهد وقتى یک نفر کشته شد به حق یا ناحق باید تسلیم محاکمه بشود قانون نسبت به او حکم کند (صحیح است) نگذارید تمام جوان‌ها از این مملکت مأیوس بشوند امروز تمام عناصر از دست این مملکت بیزار هستند، ناراضى هستند از این وضع از این مقررات (حائرى‌زاده- از این حکومت) از این وضعى که با کمال بی‌شرمى می‌خواهند مملکت را فداى امیال و شهوات نفسانى خودشان بکنند! به هر حال بنده امروز اینجا گفتم و من متأثرم از این پیش آمد نه از این لحاظ که یک فردى از بندر پهلوى بوده و من حافظ حقوق او هستم بلکه یک فرد ایرانى است و من بعد از این تصمیم گرفته‌ام به خواست خداوند متعال هرگونه تخطى از هیئت حاکمه سر بزند اینجا با کمال تشدد بگویم‏ (بعضى از نمایندگان- احسنت- آفرین) بعد از این اجازه نمی‌دهیم قانون فداى امیال و هوس‌های شهوانى یک مشت طبقات فاسده مملکت بشود (احسنت) و من از دولت می‌خواهم که سخت تعقیب بکند جواب این را بدهد (احسنت)

رئیس- آقاى معدل.

معاون نخست وزیر- استدعا می‌کنم توجه بفرمایید وقوع یک حادثه‌ای که موجب تأسف همه هست با بیان فصیح و متأثر آقاى نماینده محترم موجب شده که احساسات همه آقایان را تحریک کند بنده تصور می‌کنم باید به این نکته توجه داشت که یک سرباز ایرانى آن هم درجه پائین یک سرباز دیگر را به غیر عمد کشته این نه از طرف کسى این دستور داده شده و نه طورى بوده که آن شخصى که کشته شده یک سابقه و یک موضوع خاصى در میان باشد بنده تصور می‌کنم که تذکر آقایان در اینگونه مواقع بسیار به موقع و به جا است ولى نه یک طورى باشد که خود آقایان یک وقتى تحت تأثیر قرار بگیرند و تصور بکنند که در این مسائل یک عمدى در کار است و یا از اظهارش به این شدت وحدت در مجلس شاید به اصل انضباط واقعاً لطمه وارد بیاید بنده تصور می‌کنم ملاحظه بفرمایید چرا قدردانى نمی‌کنید از آن پاسبانى که رفته به دنبال آن نظامى و او را دستگیر کرده است (دکتر طبا- آن وظیفه‌اش بوده است) می‌خواهم بگویم در این قسمت هم آن شخص وظیفه خودش را خوب انجام کرده است حالا هم در این قسمتى که واقع شده و آقایان تعقیب می‌فرمایید البته دولت بیشتر مراقبت می‌کند و این قضیه را بیشتر تحت توجه و دقت قرار می‌دهد و جواب آقایان را می‌دهد (صدر‌زاده- از طریق محکمه رسیدگى شود) از طریق محکمه هم البته عمل می‌شود و از این که آقایان به حقایق متوجه هستند بسیار خوب است ولى همیشه باید این مسائل را تا آن طورى رویش عمل کرد که یک عکس‌العملى هم نداشته باشد این نظامی‌هایی که هستند همه این‌ها همه‌شان فرزندان و برادران ما هستند، غالبشان هم جاهلند اگر از یکیشان خلافى صادر شود بایستى با توجه به محکمه و به وظائفی که برایشان مقرر است و نظامتی که باید اجرا شود جبران شود و بنده وعده می‌دهم به آقایان که به خصوص روى این موضوع از طرف دادگاه عمل بشود و نتیجه‌اش را هم به اطلاع می‌رسانم.

5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- جلسه ختم می‌شود و جلسه پس فردا پنجشنبه دستور لایحه عفو عمومى و بودجه است.

 (مجلس پنج دقیقه به ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏‏

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294402!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)