کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/16]

جلسه: 87 صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه 24 شهریور ماه 1321  

فهرست مطالب

1- تصویب صورت مجلس

2- تصویب شش فقره مرخصى

3- طرح گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع به تقاضاى مرخصى آقاى ثقه‌الاسلامى

4- شور دوم گزارش کمیسیون نظام راجع به نظام وظیفه

5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 87

صورت مشروح مجلس روز سه‌شنبه 24 شهریور ماه 1321

فهرست مطالب

1- تصویب صورت مجلس

2- تصویب شش فقره مرخصى

3- طرح گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع به تقاضاى مرخصى آقاى ثقه‌الاسلامى

4- شور دوم گزارش کمیسیون نظام راجع به نظام وظیفه

5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

(مجلس چهار ساعت و ربع بعد از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز شنبه 21 شهریور ماه را آقاى (طوسى) منشى خواندند. (اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است:

غایبین با اجازه- آقایان: فاطمی، ملک‌زاده آملی

غایبین بی‌اجازه- آقایان: روحی، افخمی، تولیت، دکتر ضیا، فیاض، شهدوست، فرخ، طالش، دکتر تاج‌بخش، محیط لاریجانی، مشار، مکرم افشار، ناصری، اکبر، امیر ابراهیمی، عطاءالله پالیزی، معتصم سنگ، یار‌احمدی، دبستانی، جهانشاهی، آصف، سلطانی، تهرانچی، صادق وزیری، مسعودی، مستشار، دکتر لقمان، کامل ماکو

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (گفته شد خیر) صورت مجلس تصویب شد.

2- تصویب شش فقره مرخصى

رئیس- چند فقره گزارش از کمیسیون عرایض و مرخصى رسیده است خوانده می‌شود: گزارش مرخصى آقاى دکتر ضیا

آقاى دکتر ضیا به واسطه دوام کسالت و لزوم ادامه معالجه به موجب گواهى پزشکان معالج حرکت براى ایشان مضر است بنابراین درخواست یک ماه تمدید مرخصى از تاریخ 20 مرداد 1321 نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى دکتر ضیا برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. گزارش مرخصى آقاى حمزه‌تاش آقاى حمزه‌تاش به واسطه دوام کسالت و لزوم ادامه معالجه برحسب تجویز و گواهى آقاى امیر اعلم و پزشک معالج

+++

درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ 7 مرداد 1321 نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى حمزه‌تاش برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. گزارش مرخصى آقاى روحى:

آقاى روحى براى انجام امور ضرورى کرمان و تشریک مساعى با مأمورین دولت در تهیه وسایل آسایش اهلى درخواست دو ماه مرخصى از تاریخ 15 شهریور 1321 نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با توجهاتى که ایشان در ادوار گذشته و دوره حاضر درخواست مرخصى نکرده‌اند و این درخواست برحسب ضرورت و به موجب تلگراف کفیل استاندارى کرمان که به آقایان نمایندگان آنجا مخابره کرده‌اند بوده لذا با دو ماه مرخصى آقاى روحى موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض رسید.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى روحى برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. گزارش مرخصى آقاى کامل ماکویى:

آقاى کامل ماکویى براى انجام امر وصول مازاد غله شهرستان خوى و ماکو و مساعدت با مأمورین دولت در این موضوع درخواست یک ماه تمدید مرخصى از تاریخ 28 مرداد 1321 نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى کامل ماکویى برخیزند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. گزارش مرخصى آقاى شاهرودى

آقاى شاهرودى درخواست هفده روز مرخصى از تاریخ 25 مرداد 1321 نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى شاهرودى برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. گزارش مرخصى آقاى فرخ

آقاى فرخ درخواست یک ماه مرخصى از اول شهریور 1321 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى فرخ برخیزند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد.

3- طرح گزارش کمیسیون عرایض راجع به تقاضاى مرخصى آقاى ثقة‌الاسلامى

رئیس- آقاى لاریجانى

(آقاى لاریجانى مخبر کمیسیون عرایض و مرخصى گزارش کمیسیون مبنى بر تقاضاى مرخصى آقاى ثقة‌الاسلامى را این طور خواندند)

آقاى ثقة‌الاسلام موقع تشکیل و رسمیت مجلس شوراى ملى در دوره دوازدهم براى معالجه خود و خانمشان در برلن متوقف بوده و بر طبق گواهى‌نامه‌هایی که اخیراً به مجلس شوراى ملى تقدیم داشته به علت امتداد کسالت نمی‌توانسته است حرکت نماید بعد از حضور در مجلس براى مدت غیبت خود طبق مدارک تقدیمى که جمعاً سیزده ماه و بیست و یک روز است تقاضاى مرخصى نموده که در واقع به منزله تشخیص عذر موجه محسوب شود ولى کمیسیون‌هایى که در خلال این مدت تشکیل شده بود به علت این که‏ آقاى ثقةالاسلامى مدارک مقتضیه را دایر بر کسالت خود ارایه نداده بودند از اظهار نظر خوددارى کرده‌اند اینک کمیسیون عرایض با توجه به مدارک بالا به طریق زیر گزارش و نظریه خود را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد. نظر به این که‏ کمیسیون فعلى براى اظهار نظر در امور دوره گذشته صالح نمی‌باشد بنابراین از مجلس شوراى ملى درخواست می‌شود که مستقیماً تکلیف قبول یا رد این تقاضا را معلوم فرماید. بدیهى است در صورت قبول چون اعتبار حقوق این مدت مطابق قانون محاسبات عمومى بایگانى شده باید در ضمن لایحه متمم بودجه تأمین گردد.

رئیس- آقاى اعتبار

اعتبار- عرض کنم بنده تا به حال که خاطر ندارم یک همچو چیزى از کمیسیون عرایض به مجلس آمده باشد البته کمیسیون عرایض چه مال این دوره و چه مال دوره قبل این حق را دارد

+++

که اگر یک نماینده مرخصى خواسته است یا مریض بوده است و مدت آن منقضى شده یا مجلس تمام شده و فرصت نشده اظهار نظر بکند در دروه بعد اظهار نظر کنند و در دوره بعد با دلایلى که به نظرش موجه می‌آید نظر خودش را به مجلس بدهد ولى این گزارش تازگى دارد این طور گفته است آقاى ثقة‌الاسلامى این تقاضا را کرده‌اند این هم مدارک حالا بسته به این است که مجلس قبول بکند یا نکند و بنده خیال می‌کنم که بایستى کمیسیون در این باب اظهار نظر کند و دلایل را هم در ضمن گزارش بگوید اگر دلایل واقعاً وارد است و ایشان این حق را داشته‌اند هیچ مانعى ندارد که کمیسیون موافقت کند و گزارش آن را به مجلس بدهد و اگر دلایل هم وارد نیست رد کند آن وقت خبر ردش را به مجلس بدهد مجلس هم اگر نظر کمیسیون را در قبول تصدیق کرد که تصویب می‌شود و اگر رد کرد که تکلیفش معلوم می‌شود. در هر حال بنده معتقدم که کمیسیون عرایض و مرخصى چون مسئولیت در این کار دارد باید اظهار نظر قطعى بکند یعنی یا رد بکند یا قبول بکند.

رئیس- آقاى دکتر جوان

دکتر جوان- بنده با آن قسمتى که آقاى اعتبار فرمودند که اساساً بایستى کمیسیون اظهار نظر بکند موافق هستم و به عقیده بنده هم این گزارش قابل طرح نیست یعنى حقیقتاً نمی‌شود این گزارش مورد نظر مجلس واقع شود و رأى گرفته شود و اساساً بى‌موضوع است چون معلوم نیست به چه چیزى رأى داده می‌شود و به علاوه این مرخصى راجع به دوره دوازدهم است و حالا دوره سیزدهم است و نمی‌تواند این مجلس به مرخصى دوره دوازدهم رأى بدهد حالا اگر به عنوان پرداخت حقوق یا به عنوان دیگر در بودجه اصلاحاتى می‌شد عنوان علیحده داشت ولى ما نباید براى یک دوره‌اى که منقضى شده و نمایندگان فعلى از آن بى‌خبر هستند براى یک نماینده مرخصى تصویب کنیم این کار اصلاً مورد ندارد و کمیسیون هم به عقیده بنده نمی‌تواند در این مورد تصمیم بگیرد.

رئیس- آقاى اورنگ

اورنگ- عرض کنم که آقاى ثقه‌الاسلامی در آن دوره مرخصى داشتند و براى معالجه به خارج رفتند و از آنجا هم رئیس مریضخانه و اطباى معالجشان نوشته‌اند که قادر به حرکت نیستند و حرکت ایشان غیر مقدور است به این ملاحظه معالجه ایشان، مداواى ایشان چندى در آنجا طول کشید و در آنجا ماندند و اینجا که آمدند اسناد و مدارکشان را به کمیسیون عرایض و مرخصى دادند و آن اسناد و مدارک را هم بنده خودم دیده‌ام و سایر رفقا هم دیده‌اند در این موقع کمیسیون عرایض و مرخصى وارد رسیدگى این موضوع شده است و همین طور که آقاى اعتبار فرمودند کمیسیون یا باید آن مدارک را معتبر تشخیص بدهد یا غیر معتبر ولى تازه وقتى کمیسیون عرایض این اسناد را معتبر دانست پرداخت آن و محلش و طرز پرداختش به نظر مجلس شوراى ملى است لیکن این مدارک یا معتبر است به نظر کمیسیون یا معتبر نیست این اندازه کمیسیون باید اظهار عقیده بکند که این مدارک معتبر است یا نه ما که نمی‌دانیم آن تصدیقى را که رئیس مریضخانه برلن یا رئیس مریضخانه فرانسه داده است معتبر تشخیص بدهد یا غیر معتبر و اظهار نظر بکند و خبرش بیاید به مجلس شوراى ملى و مجلس می‌گوید چون مدارک معتبر است با این که مربوطه به دوره گذشته است ما رأى می‌دهیم و این هم محل پرداخت حقوق است اما اعتبار مدارک و عدم اعتبار آن را باید کمیسیون عرایض و مرخصى معین کند.

رئیس- آقاى اعتبار

اعتبار- این قسمتى که آقاى دکتر فرمودند این اشکال به نظر بنده وارد نیست براى این که‏ الان در کمیسیون بودجه ما یک مصوباتى را داریم پیشنهادى می‌کنند براى طلب یک مستخدمى و در موقع خود یا محل داشته یا محل نداشته است بالاخره ما هم تصویب می‌کنیم پس این اشکالى ندارد و اگر کسى حقاً طلب داشته باشد از امسال به سال دیگر هم بشود این مانعى ندارد فقط یک تصویب مجلس شوراى ملى لازم است (دکتر جوان- برحسب پیشنهاد دولت باید باشد) فرق نمی‌کند البته دولت هم باید نظر خودش را بگوید. به طور خلاصه

+++

نظر بنده این است که کمیسیون مربوطه باید بگوید این طلب صحیح است یا صحیح نیست آن وقت مجلس هم اظهار نظر می‌کند بعد از آن که‏ مجلس نظر خودش را اظهار کرد البته یا قبول می‌شود یا رد می‌شود.

رئیس- آقاى لاریجانى

لاریجانى (مخبر کمیسیون عرایض و مرخصى)- عرض کنم آقاى اعتبار فرمودند که کمیسیون باید در قسمت گواهى پزشکى که آقاى ثقة‌الاسلامى به کمیسیون ارایه داده‌اند اظهار نظر بکند اگر به گزارش کمیسیون توجه بفرمایند ملاحظه خواهند فرمود که گواهى و مدت غیبت ایشان را کمیسیون تصدیق کرده منتها دو موضوع است که بایستى حل شود یکى ‌این که اگر الان کمیسیون این مرخصى را تصویب کند حسابدارى مجلس نمی‌تواند حقوق آن را بپردازد براى این که مطابق قانون محاسبات دو سال گذشته و سال مالى آن هم تمام شده این موضوع را کمیسیون غیر از این که‏ مدت مرخصى و تقاضاى ایشان و صحت تقاضاى ایشان را به عرض مجلس برساند کار دیگرى نمی‌تواند بکند چرا؟ براى این که‏ اگر بخواهد کمیسیون این مرخصى را تصویب بکند ملازمه دارد که حسابدارى بتواند حقوق ایشان را بپردازد ولى حسابدارى نمی‌تواند بدهد چون مدت سال مالى آن گذشته است این بود که کمیسیون مدت تقاضاى ایشان و صحت گواهى پزشکى که تصدیق و تأیید کسالت ایشان را کرده به عرض مجلس می‌رساند بقیه آن با مجلس است و مجلس یا رأى می‌دهد یا رد می‌کند این که فرمودند سابقه ندارد صحیح است تا حالا چنین سابقه‌ای نبوده ولى براى این که‏ آقاى ثقة‌الاسلامى شخص با شرافتى هستند (یمین اسفندیارى- همه با شرافت هستند) البته همه با شرافت هستند مقصود این است که آقاى ثقة‌الاسلامى نمی‌خواهند به این وسیله جلب منفعت بکنند طلبى دارند طلب ایشان به موجب قانون محاسبات عمومى تصدیق مجلس را لازم دارد و فعلاً کمیسیون نظر خودش را داده است و باقى بسته به نظر مجلس است و غیر از این وظیفه کمیسیون نبود و کمیسیون موافق است به این که‏ سیزده ماه و بیست روز ایشان مطالب هستند و محقق هستند در این حقوق (نبیل سمیعى- گزارش کمیسیون این منظور را نمی‌رساند) اگر عبارت وافى نیست و ناقص است ممکن است دوباره اصلاح کنیم و به مجلس شوراى ملى تقدیم کنیم (صحیح است).

رئیس- آقاى طوسى

طوسى- اگر آقایان موافقت بفرمایند تا وقتى که این خبر حاضر شود موضوع برود در جلسه خصوصى و در آنجا قبلاً تکلیفش معلوم شود اگر آقایان موافقت بکنند به این ترتیب تصور می‌کنم بهتر است.

اورنگ- خبر حاضر شود و بیاید به مجلس.

عده‌ای از نمایندگان- این مربوط به مجلس نیست برود در جلسه خصوصى.

رئیس- پس فعلاً از دستور خارج می‌شود و دوباره می‌رود به کمیسیون.

4- شور دوم گزارش کمیسیون نظام راجع به نظام وظیفه

رئیس- شور دوم گزارش کمیسیون نظام راجع به نظام وظیفه مطرح است. ماده 23:

فصل دوم- مناطق سرباز‌گیرى.

ماده 23- در هر یک از استان‌هاى کشور بنابر پیشنهاد اداره نظام وظیفه و تصویب وزارت جنگ یک منطقه سربازگیرى تشکیل می‌شود.

رئیس- آقاى ملک‌مدنى

ملک‌مدنى- بنده می‌خواستم تذکر بدهم که این قانون نظام وظیفه خیلى طرف احتیاج است و بایستى هرچه زودتر از مجلس بگذرد که تکلیف اشخاصی که مشمول هستند و تکلیف وزارت جنگ و اداره نظام وظیفه معلوم باشد (صحیح است) چون الساعه در عمارت مجلس و در خارج یک عده زیادى اشخاص بودند از افراد این کشور و جوانان تحصیل کرده و مستخدمین دولت که همه بلاتکلیف هستند و امیدوارند آقایان نمایندگان هر چه زودتر تکلیف آنها را معلوم کنند این است که تقاضا می‌کنم آقایان التفات بفرمایند و زودتر تکلیف این قانون را معین بفرمایند و مردم

+++

و مجلس دولت را از این گرفتارى نجات بدهند (صحیح است)

رئیس- موافقین با ماده 23 برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 24:

ماده 24- هر یک از مناطق سربازگیرى بنا به مقتضیات مرکب از چند حوزه اصلى و فرعى سربازگیرى خواهد بود.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 33:

فصل سوم- احضار مشمولین‏

ماده 33- اشخاصى که به سن سربازى می‌رسند بایستى به محض انتشار آگهى براى روشن شدن وضعیت و اعزام به خدمت به حوزه سربازگیرى مربوط و در صورت اقامت در خارج از حوزه مربوطه به نزدیک‌ترین حوزه سربازگیرى محل اقامت مراجعه و خودشان را معرفى نمایند.

رئیس- آقاى انوار

انوار- اینجا می‌گوید: اشخاص که به سن سربازى می‌رسند بایستى به محض انتشار آگهى براى روشن شدن وضعیت و اعزام به خدمت به حوزه سربازگیرى مربوط و در صورت اقامت در خارج از حوزه مربوطه به نزدیک‌ترین حوزه سربازگیرى محل اقامت مراجعه و خودشان را معرفى نمایند. بیشتر شکایات که خود آقایان هم مستحضر هستند ناشى از همین عبارت است که فوراً پا می‌شود سر پا می‌گویند که شما مأمور هستید که براى روشن شدن وضعیت خودتان بیایید آن وقت می‌آیند در اینجا و سرگردان می‌مانند بدون این که‏ یک جواب حسابى به اینها بدهند اینها نواقصى است که از سابق همین طور بود و باید برداشته شود باید طورى باشد که تکلیف این سرباز فوراً معلوم شود و موجبات معطل کردنش را فراهم نکنند می‌آیند اعلان می‌کنند که بیایید اینها هم اطاعت می‌کنند وقتى می‌آیند همین طور اینها را سرگردان می‌کنند امسال هم همین طور بود و هکذا حالا چه می‌کنند این معطلى‌ها و این وضعیات براى پول گرفتن است که پول بگیرند حالا بنده کاری ندارم اما باید یک ترتیبی بشود و یک الزامی نسبت به مناطق سربازگیرى بشود و اصلاحى نسبت به این موضوع بشود که تکلیف این مردم بیچاره معلوم باشد.

معاون وزارت جنگ- آقاى انوار اگر در جلسه کمیسیون تشریف آورده بودند ملاحظه می‌فرمودند که ما مخصوصاً حوزه‌هاى اصلى و فرعى درست کرده‌ایم و حوزه‌هاى فرعى را طورى ترتیب داده‌ایم که براى یک نفر بیست و چهار ساعت بیشتر ایاب و ذهاب نخواهد بود این مشمول می‌رود آنجا و تکلیفش را معلوم می‌کند اگر بنا است که برود می‌رود به حوزه اصلى و تکلیفش معلوم می‌شود و با این حال تصدیق می‌فرمایید که بیش از یک روز معطلى ندارد چون در سابق ما حوزه‌هامان خیلى کم بود و حالا حوزه‌ها را خیلى زیاد کرده‌ایم و براى رفع این محظور این کار را کرده‌ایم. می‌خواستم عرض کنم در ماده هم یک جا به نظرم نوشته شده سربازگیرى مربوط جاى دیگر نوشته شده حوزه مربوطه هر دو را مربوطه بنویسیم که تباینى با هم نداشته باشد.

رئیس- آقاى افشار

افشار- تذکرى را که آقاى انوار فرمودند موضوعش خیلى مهم است و یکى از مواقعى که مأمورین نظام وظیفه استفاده می‌کنند و اسباب سوء‌استفاده آنها می‌شود و از مردم پول می‌گیرند همین موقع است که به این وسیله رعیت بیچاره را ده روز پانزده روز بیست روز از کاریش باز می‌دارند و مى‌اندازد قلاب سنگ در کوچه و متضرر می‌شود و بعد هم معلوم نیست که این را به سربازى خواهند برد یا نه و این بلاتکلیفى براى مردم ایران فوق‌العاده گران تمام می‌شود و راه دخلى است براى مأمورین نظام و در این قانون متأسفانه سانکسیون و مجازاتى وضع نشده است که مأمورین نظام وظیفه تا چه مدتى بایستى وضعیت آن مشمول را روشن بکند اینجا که می‌گوید وضعیت او را روشن بکنند قید نشده است فلان کس که مشمول شده است این ده روز می‌تواند بلا تکلیف بماند یا ده ساعت تکلیفى اینجا معین نشده است لهذا مأمورین نظام وظیفه ولایات اگر بخواهند از این راه استفاده کنند چنانچه در گذشته هم استفاده می‌کردند این را بهانه قرار خواهند داد و اسباب زحمت مردم می‌شوند این است بنده تقاضا دارم در این

+++

ماده تکلیفى معین شود که تا یک مدت معینى وضعیت مشمولین را روشن بکند بنده اینجا پیشنهاد کردم یک هفته و به نظر بنده یک هفته هم زیاد است در ظرف سه روز و الان هم پیشنهاد خودم را اصلاح می‌کنم که در ظرف سه روز وضع مشمولین را موظف است روشن بکند که اگر روشن نکردند خود مشمول حق دارد برگردد به مسکن خودش.

معاون وزارت جنگ- بنده می‌خواستم استدعا کنم از آقاى افشار که خوب بود در جلسات کمسیون تشریف می‌داشتند یا لااقل یک مراجعه‌ای به قانون می‌فرمودند. در فصل سوم در مورد احضار مشمولین صراحتاً نوشته شده است که در شهرها این کار به شهربانى‌ها محول می‌شود و در ماده 36 هم نوشته شده است: حوزه‌هاى اصلى مکلفند محل گردآورى مشمولین را در حوزه‌هاى فرعى طورى تعیین نمایند که مشمولین براى حضور در مراکز معینه بیش از 36 کیلومتر مجبور به طى مسافت نباشند. بنابراین وقتى حوزه فرعى رفت در یک نقطه‌ای نزدیکى و طورى بود که دهاتى در اطراف او بود می‌تواند یک روزه برود و حوزه سربازگیرى هم در یک روز اداره می‌کند اعلان می‌کند اشخاص که مشمول خدمت هستند و واجد شرایط هستند بیایند و آنها که آمدند این کمیسیون آنجا حاضر است و تکلیف او را معلوم می‌کند و آن کمیسیونى که آنجا تشکیل شده است با حضور نماینده وزارت کشور است و تکلیف این سرباز را معلوم می‌کند یا می‌گویند برو به منزلت یا می‌گویند برو به حوزه اصلى آن ترتیبى که چندین صد سرباز در یک حوزه جمع می‌شدند براى این بود که یک حوزه بود براى یک حوزه فرماندارى ولى حالا ما براى تمام کشور پانصد و پنجاه حوزه فرعى قائل شدیم و ابداً ترتیب سابق پیش نمى‌آید. موضوع دیگرى را که بنده می‌خواستم تذکر بدهم نه براى این است که تبرئه‌ای براى افسران قائل شوم بلکه یک حقیقتى است که می‌خواهم به سمع آقایان برسانم که راشى سرباز است و مرتشى آن افسر یا مأمور شهربانى یا مأمور وزارت کشور اگر روحیه ملت طورى بشود که سرباز سر موعد به خدمت سربازى حاضر شود بنده قول می‌دهم کسى پول ندهند و پولى هم گرفته نمی‌شود (بعضى از نمایندگان- این طور نیست از او می‌گیرند) ولى سربازى که نمی‌خواهد سر موعد بیاید خدمت کند سعى می‌کند رشوه بدهد و ما البته در حدود خودمان سعى مى کنیم که کسى رشوه نگیرد.

(نبیل سمیعى- به خودتان قیاس می‌کنید آقا) ولى روحیه سرباز این طور است که عرض کردم.

رئیس- آقاى افشار

افشار- عرض کنم بنده غرضم مهاجه نیست غرض بنده این است که در صورتی که ما این قانون را می‌گذاریم طورى مقررات را در نظر بگیریم که باعث زحمت و گرفتارى مردم نشود. این که‏ فرمودند از نقطه‌نظر آسایش مشمولین حداکثر فاصله را سى و شش کیلومتر معین کرده‌اند این کار تنها رفع اشکال را نمی‌کند بایستى مقرراتى وضع شود که اگر صد نفر دویست نفر مشمول در یک ده یا قصبه‌ای جمع شدند فوراً مأمورین نظام وظیفه ترتیب کار آنها را بدهند و آنها را بلا‌تکلیف نگذارند. چهار سال قبل بود بنده رفته بودم زنجان توى کوچه‌هاى زنجان (فرماندار آنجا شاهد است) یک عده زیادى از رعایاى بدبخت را دیدم که در کوچه‌ها سرگردان همین طور حرکت می‌کردند و راه می‌رفتند و می‌گفتند ما مشمول هستیم و بلاتکلیف هستیم و نمی‌دانیم ما را به نظام خواهند برد یا نه و می‌گفتند ما چقدر خسارت داده‌ایم و مجبور هستیم برویم رشوه بدهیم تا تکلیف ما را معلوم کنند (رهبرى- همیشه این طور بوده و خواهد بود) پس بنده استدعایم این است که در این قانون یک مقرراتی را خودتان پیشنهاد بفرمایید (بنده اصرارى ندارم پیشنهاد بنده را قبول بفرمایید) یک مدتى را یک ضرب‌الاجلى را معین بفرمایند براى مأمورین خودتان که بیش از این نتوانند مردم را در دهات و قصبات و شهرها بلاتکلیف نگذارند و تقاضاى بنده این است یک مدتى را هر چه خودتان پیشنهاد می‌فرمایید معین کنید بنده اول یک هفته پیشنهاد کردم ولى عقیده دارم یک هفته زیاد است سه روز، چهار روز معین شود که در ظرف این مدت حوزه‌هاى سربازگیرى تکلیف مردم را معلوم کنند و این که

+++

فرمودند راشى و مرتشى و تقصیر را به گردن مشمولین قرار دادند این طور نیست مشمول بدبخت چیزى ندارد و نمی‌خواهد رشوه بدهد از پنجاه فرسخ راه از ده آمده است در شهر و منتظر است که تکلیف او معلوم شود او اگر دو روز سه روز هم بخواهد بماند پدرش درمی‌آید جا ندارد زندگانى ندارد و وسیله‌ای براى ماندن ندارد مجبور است برود آنجا رشوه بدهد و تکلیف خودش را معلوم کند و آن مأمور هم تا رشوه نگیرد تکلیف او را معلوم نمی‌کند. پیشنهادى هم در این خصوص تقدیم کرده‌ام.

رئیس- آقاى طباطبایى‏

طباطبایى‏ (رئیس کمیسیون نظام به جاى مخبر کمیسیون نظام)- اگر مواد را هم درست بخوانند اشکال زیادى باقى نمى‌ماند براى این که‏ این قانون قانون اولى نیست که تصویب شده و به عرض مجلس رسیده. قانون اول نظام وظیفه در 1304 آمد به مجلس قانون دوم در 1310 و قانون سوم در 1317 و این قانون چهارم است تعین شور اول این قانون قانون چهارم بود و شور دوم را می‌شود قانون پنجم حساب کرد (آزادى- تکرار بفرمایید) در 1304 یک قانون آمد اینجا و در 1310 یک قانون دیگر و در 1317 یک قانون دیگر آمد و حالا این قانون هم دو مرتبه به مجلس آمده شور اول آمد و مطرح شد آقایان دقت فرمودند و براى شور دوم برگشت به کمیسیون و حالا آمده است به مجلس. این که عرض کردم آقایان یک قدرى توجه بفرمایند براى این بود که هیچ سابقه نداشت و آقایان این طور فرصت نداشتید که همه‌تان تشریف بیاورید به کمیسیون و هر طور هم دلتان می‌خواهد قانون را اصلاح کنید توجه می‌فرمایید چه عرض می‌کنم؟ یک قانونى نوشته بودند آورده بودند اینجا و آقایان هم بدون این که‏ قانون را خوانده باشند تصویب کردند و حالا روزگار به شما فرصت داد و شور اول را آزادانه گذراندید (دکتر جوان- هیچ فرقى نکرده است) براى شور دوم که قانون برگشت به کمیسیون اکثر آقایان تشریف آوردند در کمیسیون حتى به ما مجال ندادند البته ما از افکار آقایان و پیشنهاد آقایان و نظریات آقایان کمال استفاده را کردیم اعضاء کمیسیون شش نفر بودند ولى عده‌اى که حاضر می‌شدند در کمیسیون همیشه چند برابر این عده بود (افشار- این که‏ دلیل نیست) بله آقا اعتراض کردند به بنده که چرا چهار دفعه را پنج دفعه حساب کردى حالا جواب آن را می‌دهم. عرض کنم اگر آقایان مواد را مطالعه بفرمایند توجه می‌فرمایند که این خلجان فکرى که براى آقایان پیش مى‌آید این طور نیست و این دقت‌ها شده است لا على‌التعیین که نیست. در این ماده می‌نویسد در آن آگهى که از طرف اداره نظام وظیفه منتشر می‌شود و اول فروردین است در آنجا معین می‌کند که از فلان روز تا فلان روز من سرباز می‌گیرم (دکتر جوان- این را ننوشته است) اینجا نوشته است اداره نظام وظیفه برحسب کیفیت و مقتضیات هر محلى در فروردین ماه مشمولین را در سر تا سر مملکت احضار می‌کند با یک تفاوت پنج روز، شش روز پس و پیش اگر در قانون تصریح می‌کردیم دست و پاى اداره نظام وظیفه بسته می‌شد اگر اینجا تصریح کنید از پنجم فروردین تا دهم فروردین اداره نظام وظیفه آن وقت دست و بالش بسته است یا بفرمایید از پنجم تا دهم فروردین ماه بنویسند و بنویسند فقط پنج روز یا سه روز. یک جا هست در ظرف سه روز اداره نظام وظیفه این وظیفه قانونى را می‌تواند انجام بدهد ولى در بعضى جاها در ظرف سه روز نمى‌تواند انجام کند از این نظر اگر محدود بفرمایید به دو روز و سه روز و چهار روز و پنج روز این عیب پیدا می‌شود از آن طرف اگر بنویسید (یعنى روز را معین نفرمایید) از اول تا دهم فروردین فرض بفرمایید تا دهم نوشتید بعضى جاها اداره نظام وظیفه اصلاً می‌توانید این کار را از اول تا دهم فروردین ماه انجام نماید ولى در بعضى جاها این کار را نمی‌تواند اصلاً عملى نکند بنابراین برای این که‏ دست و بال اداره نظام وظیفه از لحاظ انجام وظیفه قانونى که برعهده او است باز باشد اینجا روز معین نشود و محدود نشود بهتر است که در این چند روز این عمل را انجام دهد یا از فلان تاریخ ما هم در ماده محدود نکردیم عمل او را به یک روز معینى اما معمولاً اداره نظام وظیفه در فروردین ماه در تمام مملکت شروع

+++

مى‌کند به احضار مشمولین و در آگهى که منتشر مى‌کند معین مى‌کند که آقا از فلان روز تا فلان روز بیایید خودتان را معرفى کنید و دیگر ارفاق و تسهیلى که شده است این است که هر مشمولى بیشتر از شش فرسخ احضار نمى‌شود به خلاف سابق که سى فرسخ و چهل فرسخ و پنجاه فرسخ و شصت فرسخ اینها را احضار مى‌کردند حالا حوزه‌هاى فرعى تشکیل می‌شود اگر چهار فرسخ و پنج فرسخ فاصله او تا حوزه فرعى بود که مشمول آنجا هست و در آن حوزه است و می‌رود اگر بیشتر است که آن وقت مأمورین می‌روند به سراغ مشمول‏

دکتر جوان- درست ملتفت نشدید آقا.

طباطبایى-‏ خوب اگر من ملتفت نشدم حالا بفرمایید اشکالش در کجا است؟ عرض کنم که این حوزه‌هاى فرعى را در ماده بعد ملاحظه می‌فرمایید ممکن است به طور سیار انجام وظیفه نمایند و این هم از لحاظ تسهیلاتى است که براى انجام این منظور و براى رفع مزاحمت از مردم پیش‌بینى شده کجایش اشتباه است؟ (خنده نمایندگان- صحیح است)

معهذا بنده موافق هستم با هر گونه تسهیلى که براى مردم فراهم شود و اگر نظر آقایان در این ماده و در این فصل و در فصول بعد هر نوع تسهیلى باشد که براى مردم مفید باشد و بخواهند براى مشمولین فراهم نمایند بنده صددرصد موافقم (صحیح است)

رئیس- آقاى دشتى‏

دشتى- بنده استدعا می‌کنم آقاى سرتیپ ریاضى این مطلب را درست دقت و توجه بفرمایند و آن این است که غالباً در وضع قوانین در ایران اشتباه مى‌کنند و حال آن که‏ چیزى را که در وضع قوانین و اجراى قوانین مؤثر است باید آن را در نظر داشت و آن روحیه مملکت و روحیه افراد مملکت است (صحیح است) قانون را باید همیشه از لحاظ روحیات یک مملکت و روحیات احتیاجات عمومى و از نظر اخلاق عمومى مملکت وضع کرد و نوشت (صحیح است) به عقیده بنده یکى از قوانینى که فوق‌العاده مفید و واجب و ضرورى است همین قانون نظام وظیفه است (صحیح است) این یک امر بدیهى است یعنى افراد هر مملکت جوانان هر مملکت باید از وطن خودشان دفاع کنند. یکى از مفیدترین کارهاى بشر و اجتماع همین قانون نظام وظیفه است که مردم از مملکت خودشان دفاع کنند (صحیح است) معهذا ملاحظه فرمودید که در این ده دوازده ساله اخیر این قانون یک تأثیر خلافى کرد و مردم یک نفرت عمومى از نظام وظیفه داشتند. چرا؟ برعکس به جاى این که‏ عادت کرده باشند به نظام وظیفه و مردم با رغبت و میل بروند به این اداره و خدمت به کشورشان بکنند همه سعى می‌کنند فرار کنند از خدمت.

اورنگ- کاملاً صحیح است‏

دشتى- چرا؟ براى این که‏ نظم و ترتیب نداشت. براى این که‏ خوب اجرا نمی‌شد براى این که‏ براى مردم اسباب زحمت فراهم مى‌کردند. در این ده پانزده سال اخیر دولت نخواسته است که اینها خدمت کنند نه به مردم آزادى دادند که شکایت خودشان را بکنند و درد خودشان را بگویند و نه به روزنامه‌ها آزادى دادند که بنویسند تا در نتیجه آنها رفع این اشکالات بشود دولت هم خیال می‌کرد مأمورین خودش جعفر بن محمد هستند الان هم که آقاى سرتیپ پشت تریبون تشریف بردند و صحبت کردند همه‌اش صحبت کردند که ما مناطق و حوزه‌ها را زیاد کردیم و تصور کردند که کمى مناطق باعث معطلى مردم است در صورتی که این طور نیست. مردم را غالباً معطل می‌کردند براى این که‏ مجبور کنند آنها را که پول بدهند (صحیح است) بنده خودم این را به رأى‌العین دیده‌ام در دشتى در سال 1302 یادم هست تمام رؤسا و خوانین دشتى حاضر شده بودند که مالیات خودشان را بپردازند بعد مأمور گفته بود صبر کنید تا من بروم به برازجان و برگردم وقتى که رفته بود آنجا به شیراز راپورت داده بود که اینها حاضر نیستند این مالیات را بدهند و باید قوا اعزام کنید. چرا؟ براى این که‏ بروند و از مردم پول بگیرند و پدر مردم را در بیاورند اینها زندگانیشان

+++

ترقیشان در این است که مردم را بچرانند و پدر مردم را دربیاورند حالا وظیفه مردم و دولت و مجلس چیست؟ وظیفه دولت و مجلس این است که حتى‌الامکان تماس مأمورین را با مردم کم‌تر بکند (صحیح است) تا این فساد اخلاق و این چیزهایى که آقاى افشار توضیح دادند و البته یک قسمت صحیح است از بین برود آقا این غیر از آن موضوعى است که آقاى طباطبایى‏ فرمودند مناطق متعدد تشکیل دادید یا 36 کیلومتر کردید این درست ولى باید جلوى معطلى مردم و سو‌استفاده مأمورین را گرفت (صحیح است) یک مدتى را معین کنید دو روز پنج روز هفت روز ده روز منظور ما جلوگیرى از معطلى مردم است. ملاحظه بفرمایید مشمول را احضار می‌کنید می‌گویید از اول تا دهم فروردین باید مشمولین بیایند خوب آنها هم از اول تا دهم فروردین باید مشمولین بیایند خوب آنها هم از اول تا دهم فروردین مشمول را نمی‌پذیرند. بله؟ (صحیح است) اعتنا هم نمی‌کنند پس فردا هم به مجردى که مشمول برگشت می‌گویند تو نیامدى پدرش را هم در می‌آورند بنابراین به نظر من بهتر است که شما کاملاً موافقت بفرمایید و نگذارید که این مأمورین مستولى بر مردم بشوند مأمور باید وظیفه خودش را انجام بدهد و بس (صحیح است) و این نوع وسایل سوء‌استفاده را باید از مأمورین گرفت تا بروند و فقط کار خودشان را انجام بدهند و بى‌جهت اسباب زحمت مردم را فراهم نکنند این پیشنهاد و نظرى را که آقاى افشار دادند و رفقاى مجلسى ما هم موافق هستند این فقط براى این است که مأمورین سو‌استفاده نکنند و زودتر تکلیف مردم معلوم شود.

عده‌ای از نمایندگان- مذاکرات کافى است‏

رئیس- آقاى طوسى‏

طوسى- البته آقایان می‌فرمایند مذاکره در این مطلب کافى است برخلاف نظر بنده که معتقدم هر قدر در این زمینه بیشتر صحبت بشود با تمام این حرف‌ها که این قانون ما به‌الابتلا مردم و مملکت است باز هر قدر در این موضوع صحبت بشود بهتر است. اما خیلى متأسفم (الان یکى از آقایان به بنده اعتراض مى کنند که چرا اینجا صحبت مى کنم و پشت تریبون نمى‌آیم عرض مى کنم که در ماده 106 درست است که می‌نویسد به این پشت تریبون صحبت بشود ولى در آخر همان ماده در نظامنامه داخلى می‌گوید اگر خواست خلاصه صحبت کند مى تواند در محل خودش هم حرف بزند بنده هم خیلى مختصر عرض می‌کنم) که تذکر بدهم و عرض کنم که در پیشنهادات آقایان نمایندگان ضمن شور اول به هیچ وجه توجهی نشده و این کمیسیون محترم نظام به هیچ وجه ترتیب اثر به پیشنهادات آقایان نمایندگان نداده است این که‏ مى‌فرمایند آزادتان گذاشتند. بلى آزاد بود اگر به اول خبر کمیسیون یک مراجعه‌ای بفرمایید ملاحظه خواهید فرمود که همان خبر خودش نشان می‌دهد که کوچک‌ترین ترتیب اثرى هم برایش قائل نشدند بنده به خاطر دارم که قریب شصت و پنج شش نفر از آقایان نمایندگان یک موضوعى را پیشنهاد کردند و به هیچ وجه این پیشنهاد مورد توجه آقایان واقع نشد و بعد براى شور دوم هم گزارش می‌دهند به مجلس شوراى ملى با آب و تاب و تعریف هم مى‌کنند درست است بنده نمی‌گویم این طور نیست ولى توجهى به پیشنهادات نشده (صحیح است) حالا اگر آقایان مذاکرات را کافى نمی‌دانند که بنده در اطراف این موضوع عرایض خودم را عرض کنم.

طباطبایى-‏ عرض کنم الان یکى از رفقاى محترم به من نوشته است که این صحبتى که شما کردید مقصود آقایان راجع به رسیدگى بود نه احضار بنده بهشان جواب عرض کردم مدت رسیدگى است نه مدت احضار و اگر قبول هم فرمودند که این فصلى را که ما داریم گفتگو مى‌کنیم راجع به احضار و صرفاً مربوط به احضار مشمولین است فصل سوم است و احضار مشمولین وقتى که رسیدید به فصل پنجم آنجا راجع است به رسیدگى به وضعیت مشمولین و این نقص ناشى از این است که بعضى از آقایان توجه کامل به مواد قانون نمى‌فرمایند. این که‏ آقاى طوسى فرمودند توجه به پیشنهادها نشده باید به ایشان عرض کنم پیشنهادات آقایان اعضا محترم کمیسیون و آقایانى که تشریف داشتند در کمیسیون نظام، این طور نیست و ما برخلاف ترتیب یک متد دیگرى را گرفتیم و عوض این که‏ اول مواد را بخوانیم

+++

اول پیشنهادات چاپى را یک مرتبه خواندیم...‏

یکى از نمایندگان- و رد کردید

طباطبایى‏- اول در آنها یکى یکى دقت کردیم یک قسمت در این پیشنهادها عرض کنم که درست و خوب مناسب نبود و معنى نداشت ناچار گذاشتیم براى این که‏ با مواد بخوانیم...‏

معدل- یعنى چه معنى نداشت آقا؟ یعنى فارسى نبود

طباطبایى-‏ بله. خوب معنى نداشت (خنده نمایندگان) بعد وقتى که ما یک دور تمام این پیشنهادات را خواندیم و کاملاً دقت کردیم رویش یک مقدارى از آنها را کنار گذاردیم و متن قانون را گرفتیم مواد را که خواندیم در هر ماده اگر پیشنهاداتى در اطرافش بود مجدداً پیشنهادات مربوط به آن ماده را دوباره خواندیم البته بعضى از پیشنهادات بود که مفید بود و خوب بود و مورد توجه واقع شد و ازش استفاده کردیم بعضى از آنها هم از روى دقت و مطالعه تنظیم نشده بود آنها را هم ناچار رد کردیم آقاى طوسى.

طوسى- معذرت می‌خواهم استدعا می‌کنم ببخشید. یکى از آنها را نشان بدهید.

طباطبایى-‏ خیلى خوب به مواد که رسیدیم نشان می‌دهم.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است‏

رئیس- پیشنهاد آقاى افشار:

پیشنهاد می‌کنم به آخر ماده 33 علاوه شود که وزارت جنگ موظف است که تا یک هفته وضعیت آنها را روشن نماید.

طباطبایى-‏ یک مرتبه دیگر خوانده شود. (به شرح سابق خوانده شد)

معاون وزارت جنگ- اجازه بفرمایید یک توضیحى بنده عرض کنم تا همه آقایان محترم هم متقاعد بشوند. آقاى دشتى فرمودند که قوانین ما باید جنبه عملى داشته باشد این موضوع یک هفته یا ده روز این عملى نیست براى مملکت ایران اجازه بفرمایید ما در آیین‌نامه که باید با وزارت کشور تنظیم کنیم در آن آیین‌نامه وضعیت را ببینیم و تعیین کنیم و چون متعهد شده‌ایم که آیین‌نامه را در کمیسیون مجلس بیاوریم این موضوع را هم در آیین‌نامه تعیین می‌کنیم ولى یک موضوع را باید عرض کنم راجع به مدت یک هفته یا پانزده روز اگر میل دارید بگذارید بنده مخالفتى نمی‌کنم ولى بنده عملى نمی‌دانم مثال هم عرض می‌کنم در 20 اسفند یک طیاره از یکى از دول متفق ما مفقود شد و از ما خواهش کردند به هر وسیله شده این طیاره را پیدا کنیم تلگرافات به تمام فرماندهان لشگر و امینه و غیره شد جنازه نه نفرى که در آن طیاره کشته شده بودند پانزده روز پیش در اشتران کوه لرستان دفن شد ملاحظه بفرمایید وقتى که پنج ماه بگردند تا جنازه یک نفرى را پیدا کنند فرض بفرمایید آن سربازى که در آنجا هست ما چطور در ظرف یک هفته یا ده روز مى‌توانیم...‏

همهمه نمایندگان.

امیر تیمور- واقعاً هیچ بهتر از این استدلال نمی‌شود

معاون وزارت جنگ- و در ظرف یک هفته واقعاً دسترسى نداریم...‏

همهمه نمایندگان (زنگ رئیس)

رئیس- چرا نمى‌گذارید صحبت کنند آقا. بگذارید صحبت کنند. یعنى چه؟

افشار- به جاى وزارت جنگ حوزه‌هاى سربازگیرى مرقوم بفرمایید

طباطبایى-‏ جایش اینجا نیست این مربوط به رسیدگى به وضعیت مشمولین است و در فصل خودش باید مذاکره شود

دکتر جوان- جایش همین جا است‏

افشار- بلى جایش همین جا است‏

طوسى- اجازه بفرمایید خوانده شود.

پیشنهاد می‌شود به آخر ماده 33 علاوه شود که حوزه‌هاى مربوطه سربازگیرى موظف هستند تا یک هفته وضعیت آنها را روشن نمایند

معاون وزارت جنگ- حوزه‌هاى اصلى یا فرعى چون یک حوزه اصلى داریم یک حوزه فرعى به حوزه‌هاى فرعى دستور بدهند عرضى ندارم ولى فاصله حوزه‌هاى اصلى تا فرعى خیلى راه است‏...

+++

پیشنهاد آقاى دشتى

مدت معطلى و توقف در هر حوزه از پنج روز تجاوز نخواهد کرد و الّا مشمول می‌تواند به محل خود عودت کند.

دشتى- عرض کنم مدتى را که شما معین کرده‌اید براى رسیدگى غیر از مدتى است که براى احضار معین می‌شود ما براى جلوگیرى از معطلى اشخاص پیشنهاد کردیم شما می‌نویسید بیست روز یک ماه باز هم معطل می‌کنند در آنجا و مقصود ما این است که آنجا که مشمول می‌آید و خودش را معرفى می‌کند و می‌رود بیش از پنج روز نباید طول بکشد شما مدت‌تان را هر جور می‌خواهید معین کنید براى خودتان معین کنید یک جاده روز یک جا پنج روز آن اشکالى ندارد ولى مقصود ما این است که در آن حوزه که می‌آید اسمش را بنویسد و خودش را معرفى کند بیش از پنج روز نبایستى معطل بشود تا از کار و زندگانى خودش باز نماند یا بگویید تو مشمول هستى بیا و بمان یا نمی‌خواهیم برو پى‌کارت و اگر از پنج روز هم تجاوز کرد حق داشته باشد برود پى‌کارش به محل خودش.

جمعى از نمایندگان- تعیین تکلیف پیشنهاد آقاى افشار نشد.

انوار- تبصره پیشنهادى بنده چه شد؟

نقابت- باز هم پیشنهاد در همین زمینه است.

طوسى- پیشنهاد آقاى افشار است توجه بفرمایید استدعا می‌کنم تا تکلیفش معلوم شود.

اعتبار- آقا شما هى می‌خوانید باید یکى یکى بخوانید تا تکلیفش معلوم شود.

رئیس- پیشنهاد آقاى افشار را بخوانید.

پیشنهاد می‌کنم به آخر ماده 33 علاوه شود حوزه‌هاى مربوطه سربازگیرى موظف هستند که تا یک هفته پس از معرفى سرباز وضعیت او را روشن نمایند.

طباطبایى-‏ این که‏ نه انشا دارد و نه معنى دارد آقا.

طوسى- درست می‌کنند ما اصلاح می‌کنیم دوباره می‌خوانم.

رئیس- موافقین با پیشنهاد آقاى افشار برخیزند (عده کمى برخاستند) رد شد.

پیشنهاد آقاى دشتى

مدت معطلى و توقف در هر حوزه از 5 روز تجاوز نخواهد کرد و الا می‌تواند به محل خود مراجعت کند.

نقابت- بنده مخالفم

رئیس- بفرمایید

نقابت- بنده موافق هستم با اساس فرمایش آقاى دشتى اشخاص وقتى می‌آیند باید تکلیفشان زود معلوم شود ولى مجرى این قانون دولت است چند نکته هم هست یک وقت اعلان و دعوت است ما نوشتیم اشخاص موظفند بروند خودشان را معرفى کنند در حوزه یک وقت هم هست که ایشان معرفى می‌شوند و اسم نویسى می‌کنند یک تشریفاتى دارد مثل این که‏ به طبیب مراجعه می‌کنند یا موانعی دارد که ابراز می‌کند چون فقط متولد هزار دویست و چند احضار شده بایستى دید موانعى را که ابراز می‌کند وارد هست یا نیست و چه دلیل دارد آیا مریض است آیا معلول است و آن چیزهایى که ابراز می‌کند چه جور چیزهایى است آیا مانع در کار او هست یا نیست اینها رسیدگى باید بشود اگر قید کنیم حتماً 5 روز یا قید کنیم یک هفته و این فکر عملى نباشد خود به خود اجرا نمی‌شود مثل این که‏ قید بفرمایند که فلان محکمه باید در ظرف 5 روز رأى بدهد حالا اگر رأى نداد یک غفلتى کرده است در اینجا هم حوزه تقصیرى که نکرده است بنده چیزى را که مخالفم با پیشنهاد آقاى دشتى (آقاى دشتى- استدعا می‌کنم توجه بفرمایید) بیشتر آن جمله آخرش است که نوشته شده اگر تکلیفش معلوم نشد برگردد این یک اختلالى ایجاد می‌کند و یک اختلافاتى را ایجاد می‌کند (صحیح است).

دکتر جوان- نه خیر نمی‌کند

نقابت- از یک طرف دولت می‌خواهد او را متخلف بشناسد از طرف دیگر او می‌گوید آمدم شما مرا نخواستید و یک اختلاف و اختلالى ایجاد می‌شود بالاخره آقاى معاون

+++

وزات جنگ موافق است که توافقى حاصل بشود آقاى طباطبایى‏ هم که موافق است جمع کنیم نظرها را او با این موافقت‌ها بنده پیشنهاد می‌کنم بعد از ورود سرباز و معرفى خودش در ظرف 15 روز تکلیف نهایى او را معلوم کنند (یکى از نمایندگان- زیاد است) ما 15 روز در نظر گرفتیم حالا آقایان ده روز می‌فرمایند ده روز باشد اینجا مقصود طرز عمل است بنده گفتم پس از ورود سرباز و معرفى خودش هم حوزه مکلف است تکلیف او را تا 15 روز معلوم کنند و در این زمینه هم پیشنهادى شده است حالا خوب است این عمل را یک قدرى مهلت بهش بدهند تا به جریان بیفتد تا سال دیگر این عمل را بکند بعد اگر اشکالى داشت پیشنهاد کنند. (بعضى از نمایندگان- رأى بگیرید).

رئیس- آقاى دشتى

دشتى- عرض کنم اگر می‌خواهید کار را عملى کنید و انجام بدهید همه جور می‌شود اگر مأمور نظام وظیفه نداند یا نخواهد وظیفه خودش را انجام دهد این شخص مشمول که مقصر نیست پس بنابراین ما نباید مشمول را معطل کنیم که از کار و زندگیش بیفتد معهذا چون آقاى سرتیب فرمودند که من با اصل آن موافقت می‌کنم ولى از آن و الا به بعد را مخالفند از آن و الّا به بعد را بزنید باقى دیگر را ممکن است در ماده بگنجانیم.

نقابت- پس از جمله و الا را حذف بفرمایید مدت هم ده روز بشود.

افشار- ده روز زیاد است.

(مجدداً این قسم خوانده شد)

(مدت معطلى هر مشمولى در هر یک از حوزه‌هاى سربازگیرى از 5 روز نباید تجاوز کند).

دشتى- یک هفته‌اش بکنید.

اعتبار- یک هفته رد شده است.

نقابت- ده روز

افشار- ده روز زیاد است

مستشار- ده روز

دشتى- هشت روز باشد پس از معرفى از هشت روز نباید تجاوز کند.

(مجدداً این قسم خوانده شد)

مدت معطلى در هر یک از حوزه‌هاى سربازگیرى پس از معرفى از 8 روز نباید تجاوز بکند.

رئیس- آقاى مخبر

طباطبایى-‏ موافقم بنده

معاون وزات جنگ- قبول می‌کنم

اعتبار- این پیشنهاد قبول شده حالا به ماده باید رأى بگیرید.

طوسى- پیشنهاد آقاى دکتر حکیم‌الدوله هم همین است تقریباً.

دهستانى- بنده هم پیشنهادى داده‌ام.

رئیس- پیشنهاد آقاى دهستانى:

موقع احضار مشمولین در هر سال یک مرتبه و در غیر موقع کار کشاورزى خواهد بود.

دهستانى- پس می‌گیرم

رئیس- موافقین با ماده 33 با این اصلاحاتى که شده برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده سى و چهارم:

ماده 34- مشمولین آماده به خدمت در روز تعیین شده بایستى حضور یابند و در صورت تأخیر و یا غیبت مشمول مقررات ماده (156) خواهند بود.

رئیس- آقاى ملک‌مدنى

ملک‌مدنى- بنده در شور اول هم عرض کردم خوب بود این قانون اساساً یک جا به مجلس شوراى ملى می‌آمد که حالا این ماده 156 که به آن اشاره شده است بنده که یک نفرى هم که در تمام این ادوار در مجلس بوده‌ام خاطرم نیست که باشد (تهرانچى- در خود این لایحه در صفحه آخر است) آقا به نظر بنده در شور اول هم عرض کردم که یک عیب و نقصى دارد این قانون بنده عرض می‌کنم که هر عیب و نقصى اگر در توش هست در روز اول باید رفع کرد و بنده می‌خواهم عرض کنم که اگر مشمولى بیمار شد و نتوانست

+++

حاضر شود بالاخره او هم بایستى به مدت خدمتش به عنوان تخلف افزوده شود؟ یا این که‏ اگر مشمولى بیمار شود عذرش موجه است؟ و باید این را یا در قانون یا در نظامنامه پیش‌بینى بکند که اگر مشمولى مریض شد طبیب گواهى به او داد قانوناً معاف باشد خواستم این را توضیح بدهند آقاى سرتیپ که در مجلس سابقه باشد و بعدها اسباب زحمت مردم نشود.

معاون وزارت جنگ- در صفحه 14 ماده 156 را اگر ملاحظه بفرمایید نوشته شده است که هرگاه مشمول بدون عذر موجه حاضر نباشد و الا عذر موجه اگر داشته باشد و یا عذرى براى خانواده‌هاى آنها پیش آمده باشد یا بیمار باشد و از طرف پزشک تصدیق شده باشد عذر موجه است و قبول می‌شود.

رئیس- آقاى انوار فرمایشى دارید؟

انوار- بلى آقا

رئیس- بفرمایید

انوار- اینجا مدت غیبت و تأخیر را یک جور قرار داده است و نوشته است مشمولین آماده به خدمت در روز تعیین شده بایستى حضور یابند و در صورت تأخیر و یا غیبت مشمول مقررات ماده (156) خواهند بود.

در صورتی که مطابق ماده 156 که قرائت کردم غایب که نیامده است مدت خدمتش بر ایام خدمتش اضافه می‌شود اما این تأخیرى بیشتر نبوده است یعنى صبح باید بیاید ظهر آمده عصر باید بیاید فردا آمده تأخیر غیر از غیبت است نوشته است تأخیر و غیبت به علت این که‏ باید اینها را مورد کیفر قرار بدهند و کیفر اینها فرق می‌کند و بنده معتقد نیستم براى تأخیر هم اینجا مجازات باشد و نمی‌شود غیبت و تأخیر را در حکم واحد قرارداد مجازات نمود غیبت البته تخلف کلى است ولى تأخیر که مدت کم‌ترى است این بایستى که کیفرش کم‌تر باشد توضیح بدهند از توضیح ایشان مطلب روشن شود.

معاون وزارت جنگ- اینجا ملاحظه بفرمایید تأخیر یا غیبت براى ما مفهومش یکى است یک کسى که نیامده یا تأخیر کرده است یا غایب بوده است براى ما مفهومش یکى است.

انوار- خوب قانون را درست بکنید آقا تأخیر را بردارید.

معاون وزارت جنگ- خوب تأخیر را برداریم ناقص می‌شود.

انوار- پس اصلاح کنید.

دکتر طاهرى- بنویسید در صورت غیبت.

معاون وزارت جنگ- مانع ندارد. در صورت غیبت.

رئیس- پیشنهاد آقاى اوحدى:

بنده پیشنهاد می‌کنم ماده 34 لایحه حذف و ماده 34 اصل قانون جاى آن باشد.

رئیس- آقاى اوحدى‏

اوحدى- بنده قبل از دستور خواستم یک عرایضى راجع به این قانون بکنم آقاى رئیس به بنده اجازه ندادند هر وقت باشد بنده عرایض خودم را راجع به این قانون نظام وظیفه خواهم کرد حالا پیشنهاد کردم که این ماده 34 از این لایحه حذف شود و ماده 34 اصل قانون جایگزینى آن باشد حالا از آقایان نمایندگان محترم قضاوت می‌خواهم از روزى که آگهى نظام وظیفه منتشر می‌شود یک مدتی را در آن آگهی معین مى‌کنند که اشخاص حاضر شوند پس از این که‏ حاضر شده‌اند تا وقتی که تحویل قسمت سربازخانه بشوند از این مدت تا آن مدت تمام عنوانش عنوان احضار است پس از این که‏ حاضر شدند دو قسم مجلس رسیدگى براى وضعیت مشمولین منعقد می‌شود یکى مرتبه اول در تحت نظر ریاست حوزه و یکى در تحت نظر ریاست حکومت و هیئتى که به نام مجلس سربازگیرى تشکیل می‌شود ماده 34 اصل قانون که آقایان کنار گذاشته‌اند این است ماده 34 رسیدگى و اسم نویسى تحت نظر فرمانده قسمت و رئیس حوزه سربازگیرى و رئیس دفتر آمار (یا نماینده آنها) انجام می‌شود این ماده اصل قانون است این ماده را کنار گذاشته‌اند به جاى آن این ماده را تعیین کرده‌اند (مشمولین آماده به خدمت الى آخر مشمولین آماده به خدمت آن مشمولى را می‌گویند که

+++

وضعیت اولیه‌اش در حوزه سربازگیرى معین شده باشد اگر نشده است آماده به خدمت نیست آن وقتى که آماده به خدمت شد مى‌آید در حوزه مجلس سربازگیرى آن وقت اگر اشکالاتى دارد و اگر بیاناتى دارد در مجلس سربازگیرى بیان می‌کند به این نظر عرض کردم که آقایان قضاوت بفرمایند و پیشنهاد کردم که این ماده 34 برداشته شود و آن ماده 34 جانشین آن بشود.

معاون وزارت جنگ- آقاى اوحدى گمان مى‌کنم فصل سوم را با فصل پنجم فرمودند براى این که‏ ما در فصل پنجم راجع به وضعیت مشمولین به طور کلى صحبت کردیم در صورتى که در فصل پنجم رسیدگى به وضعیت مشمولین را در چندین ماده طرح کردیم استدعایى که داشتم این است که زیاد روى قانون سابق نروید زیرا قانون سابق بیشتر روى حوزه‍‌هاى اصلى می‌رود و ما حالا حوزه‌هاى فرعى و حوزه‌های اصلى درست کردیم و حالا حوزه‌های فرعی و اصلی نسبت به وضعیت سابق فرق می‌کند مثلاً مأمور کشورى که در محل هستند فرق می‌کند اگر امروز هم یک نفر مأمور آمار یا یک نفر دیگرى را در این حوزه اسم ببریم و آن مأمور نباشد به کلى اصل ترتیب قانون به هم می‌خورد اگر این پیشنهاد است و واقعاً آقایان محترم مصر هستند خوب است باز در کمیسیون دقت بشود تا با وضعیت کل مطابقت بشود اگر مخالفتى و یا موافقتى می‌باشد بشود و الا اگر ما با عجله بخواهیم این کار را بکنیم دچار زحمت می‌شویم و ممکن است یک قانوین در بیاید که قابل اجرا نباشد.

اوحدى- اجازه می‌فرمایید بنده یک توضیحى بدهم؟ بنده اشتباه نکردم بنده حق ندارم یک توضیح بدهم؟

رئیس- بفرمایید

اوحدى- مگر نظامنامه نیست؟ بنده اشتباه نکرده‌ام بنده اشتباهى که در خود این ماده شده است آن را بیان کردم فصل پنجم و ششمى که لایحه معین کرده است آن هم برخلاف اصل قانون است و توضیحات خودم را نسبت به آن هم در جاى خودش می‌گویم عجالتاً پیشنهاد کردم این ماده 34 را بردارید و همان ماده 34 قانون اصلى را جایش بگذارید.

رئیس- رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى اوحدى.

اعتبار- باید به ماده رأى بگیریم اگر مجلس رأى نداد منظور آقاى اوحدى حاصل شده است اگر رأى داد که پیشنهاد ایشان رد شده محسوب می‌شود (صحیح است)

انوار- آقا این که‏ اصلاح شد به کجا رسید؟ بنده پیشنهاد کردم که کلمه تأخیر حذف شود خود آقاى سرتیپ هم قبول کردند و فرمودند که اینها در صورت غیبت است.

رئیس- آقا تأخیر باید باشد و تأخیر با غیبت فرق داد تأخیر این است که دیر حاضر می‌شود و دیر می‌آید ولى غیبت آن است که اصلاً نمی‌آید

موافقین با ماده 34 برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد

5- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه

رئیس- اگر تصویب می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آتیه روز پنجشنبه 26 شهریور ماه سه ساعت و نیم به ظهر دستور هم شور دوم لایحه نظام وظیفه عمومى.

مجلس پنج ساعت و سه ربع بعد از ظهر ختم شد

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:293956!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)