کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 83 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 25 آبان ماه  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت جلسات 22 و 23 آبان

2- بیانات قبل از دستور آقایان: حاذقی- شو‌شتری- کشاورز‌صدر

3- طرح گزارش کمیسیون دادگستری راجع به تصفیه کارمندان و تصویب آن

4- طرح گزارش راجع به حقوق بازنشستگی افسران و درجه‌داران و افراد ارتش

5- ختم جلسه به عنوان تنفس

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 83

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 25 آبان ماه

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت جلسات 22 و 23 آبان

2- بیانات قبل از دستور آقایان: حاذقی- شو‌شتری- کشاورز‌صدر

3- طرح گزارش کمیسیون دادگستری راجع به تصفیه کارمندان و تصویب آن

4- طرح گزارش راجع به حقوق بازنشستگی افسران و درجه‌داران و افراد ارتش

5- ختم جلسه به عنوان تنفس

 

مجلس ساعت نه و بیست دقیقه صبح به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1- تصویب صورت جلسات 22 و 23 آبان‏

رئیس- صورت اسامى غائبین جلسات قبل قرائت مى‌شود:

غائبین با اجازه- آقایان: شکرایى- عباسى- منصف- فرامرزى- ابتهاج- دکتر سید‌امامى- معدل- دکتر شایگان- طباطبایى.

غائبین بی‌اجازه آقایان: محمودى- دکتر مصباح‌زاده- آصف- سنندجى- اکبر- تیمورتاش- اقبال- پناهى- ثقة‌الاسلامى- محمود ذوالفقارى- کاظم شیبانى- خزیمه علم- خسرو قشقایى‏

دیرآمدگان بى‌اجازه- آقایان: برومند- محمدعلى مسعودى- ابریشم‌کار- شهاب خسروانى- هراتى- ناصر ذوالفقارى- کهبد- سلطانى- جواد مسعودى‏

رئیس- آقاى نورالدین امامى نسبت به صورت جلسه قبل بیانى دارید؟

نورالدین امامى- اولاً بنده از مقام ریاست تشکر مى‌کنم که لااقل براى یک مرتبه هم که شده مجلس را در ساعت مقرر تشکیل دادند و انشاء‌الله در آتیه هم همین رویه ادامه پیدا کند و به عقیده بنده اگر هم آقایان نیامدند مطابق آیین‌نامه مجلس را تعطیل بکنند بهتر است که آیین‌نامه اجرا نشود.

عرض دوم بنده راجع به مختصر فرمایشاتى بود که جناب آقاى حاذقى فرمودند. اینجا فرمودند و اشاره‌اى هم به بنده کردند.

بنده در این مدت 3 سال حتى یک ساعت هم از مرخصى‌هاى قانونى از ملجس شورای ملى استفاده نکرده‌ام و اولین آدمى هستم که به جلسه مى‌آیم و آخرین آدمى هستم که از جلسه خارج مى‌شوم ولى آن روز آقاى حاذقى خودشان آمدند و در اینجا بیاناتى فرمودند که خودشان مسافرت کردند و دور دنیا را سیاحت کردند و حالا باید اسم‌شان را هم به جاى حاجى حاذقى حاجى سیاح بگذاریم، خود ایشان غیبت‌شان بیش از همه آقایان است ولى این دلیل نمى‌شود قربان، آیین‌نامه صد در صد باید اجرا بشود تا مردم بفهمند وضعیت چیست و آقایان هم تکلیف‌شان را بفهمند (صحیح است).

رئیس- با همه این تأکیداتى که شده الان براى رأى عده کافى نیست که صورت مجلس را بتوانیم تصویب بکنیم به آقایان اخطار شده و تلفن هم شده و در مجلس هم اعلام شده ولى عده کافى نیست آقاى اردلان بفرمایید.

اردلان- بنده در جلسه گذشته که دو دوازدهم مطرح بود یک عرایضى کردم که در اینجا اشتباه چاپ شده بنده ماده 148 نظامنامه را خواندم و آنچه که اینجا چاپ شده اشتباه دارد. استدعا مى‌کنم که تندنویسى تصحیح بکند.

2- بیانات قبل از دستور آقایان: حاذقى- شوشترى- کشاورز‌صدر

رئیس- چند نفر از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند. آقاى گرگانى (جمعى از نمایندگان- نیستند) (کشاورز‌صدر- نوبت‌شان را به بنده داده‌اند) آقاى شوشترى (جمعى از نمایندگان- ایشان هم نیستند) نوبت آقاى حاذقى است. بفرمایید.

حاذقى- پیش از این که مطلب امروز را عرض بکنم راجع به تذکرى که همکار محترم آقاى نورالدین امامى فرمودند، راجع به آن هم یک توضیح مختصرى دارم. عرض من دایر بر این بود که ایشان و سایر رفقا راجع به اصلاح کار مجلس باید عملاً همه اظهار علاقه بکنند اگر من به مسافرت رفتم البته این مسافرت براى کارهاى مملکتى بود و مطابق تصویب‌نامه هیئت دولت (یک نفر از نمایندگان- چه کارى؟) شرکت در کنفرانس‌هاى بین‌المللى بود بدون این که دینارى صندوق دولت بابت مخارج فوق‌العاده و خرج

 +++

سفر و غیره و غیره بدهد من حاضر شدم که این کار را براى مملکت بکنم در کنفرانس‌هاى بین‌المللى کار در ژنو در مونترو و در پاریس و در هلسینگى کارهایى به نمایندگى از مملکت کردم بدون این که ضررى به صندوق دولت بخورد (نورالدین امامى- مردم ما را انتخاب کرده‌اند که بیاییم اینجا کار بکنیم نه این که برویم هلسینگى) اجازه بفرمایید همان کارى که آنجا کردم اثرش شاید بیش‌تر از کارى بود که در اینجا مى‌کردم. (امامى- وظیفه ما غیر از این است) براى این که اینجا هم من عضو کمیسیون خارجه مجلس بودم در آنجا بودم باز به نفع مملکت در این کنفرانس‌ها از حقوق و منافع همین مملکت و ملت که جنابعالى نماینده‌اش هستید دفاع مى‌کردم و این کار من نه تنها جاى تذکر این جورى که فرمودید نیست بلکه شایسته تمجید و تحسین هم هست چون که عرض کردم پولى از صندوق دولت خارج نشده و من هم یک کار مهم مملکتى را انجام دادم که در صورت مجلس کنفرانس‌ها موجود است که من به نفع مملکت آنجا همیشه از منافع ایران دفاع کردم و این موضوع هم چیزى نبود که من خودم بیایم و اگر هم نمى‌فرمودند بنده عرض نمى‌کردم و موقعى هم که یک وکیل نیست اسمش هم در جزو حاضرین مجلس نیست و از عده مجلس هم کم مى‌شود ولى آن روز‌هایى که من اینجا هستم و در ایران بودم مثل جنابعالى در دوره‌هاى 14 و 15 همیشه مرتب حاضر کار بودم و هر وقت هم در ایران و در تهران هستم ملاحظه مى‌فرمایید که اول وقت در مجلس شورای ملى حاضر هستم و هیچ جلسه‌اى نبود که به هیچ عذرى و بهانه‌اى تأخیر بکنم یا از جلسه بیرون بروم و جلسه را از اکثریت بیندازم و این عرضى که بنده پریروز کردم لازم بود یک توضیحى بدهم که چون همیشه درباره حرفى که زده مى‌شود یک سوء‌تعبیرهایى هم مى‌شود، در اینجا یکى دو روز یا دو سه روز پیش ظاهراً بنا به تصمیم دولت برنامه‌هاى رادیو‌هاى خارجى از رادیوهاى ایران حذف شده، این اصول مورد کمال مسرت و خوش‌وقتى همه ماها است به جهت این که ما هیچ‌وقت میل نداریم که دستگاه‌هاى سیاسى و اجتماعى مملکت ما وسیله اجراى منویات خارجی‌ها باشد براى ما خارجى خارجى است، فرق نمى‌کند هر یک از کشورهاى خارجى با همدیگر ممکن است یک سیاست‌هاى خاصى داشته باشند که ما که دولت و مملکت ایران هستیم صلاح نیست واسطه و عامل اجراى هیچ یک از این برنامه‌هاى آنها باشیم، در ایام جنگ برنامه‌هایى از کشورهاى خارجى در ایران اجرا مى‌شد و ما هم مکرر اعتراض مى‌کردیم، خوشبختانه در زمان حکومت آقاى حکیم‌الملک این برنامه‌هاى فرهنگى و غیره و غیره حذف شد ولى دو مرتبه معمول شده بود که یک برنامه‌هایى از صداى آمریکا و صداى انگلستان از رادیوى تهران منتشر مى‌کردند که آن هم باز مورد رضایت مردم ایران نبود زیرا که ممکن بود در آن برنامه‌ها آنها نسبت به سیاست خودشان یک نظرهاى خاصى داشته باشند که با مصالح ملت و مملکت ایران وفق ندهد. آن هم این دو سه روز لغو شد و ما کمال مسرت و خوش‌وقتى را داریم بنابراین آن عرایضى که بنده پریروز کردم هیچ مربوط به این انتصاب جدید نبوده و عقیده شخصى من بوده مخصوصاً پس از توضیحاتى که در این سفر اخیر من از اشخاص ایرانى علاقمند به آب و خاک شنیده بودم و عرض کردم و باز هم در موقع لازم با دلایل و استدلال‌هاى منطقى اینجا عرض مى‌کنم و سایر همکاران مجلسى هم در این مورد اگر ضرورت داشته باشد تذکر مى‌دهند اما موضوعى که بنده آن روز اشاره کردم راجع به اصلاحاتى که براى رفع نواقص امور حج لازم است از طرف دولت ایران بشود من خواستم اینجا به عرض همکاران‏ محترم برسانم که مجلس بخواهد از دولت که این نقیصه را برطرف بکند اولاً این نکته را باید عرض بکنم که ما مسلمان هستیم و دین رسمى ایران دین اسلام و مذهب رسمى ایران هم مذهب اثنى‌عشرى امامیه است. (صحیح است) بنابراین آقایان تصدیق مى‌فرمایند که عمل حج و انجام این فریضه یکى از کارهایى است که جزو لاینفک و لایتجزاى دین مقدس اسلام است (صحیح است) و به هیچ دلیلى اعم از سیاسى یا اقتصادى و غیره و غیره نمى‌شود نسبت به این موضوع اظهار عدم توجه کرد و آن طورى که شاید و باید نسبت به این کار مراقبت نکرد البته این متن آیه شریفه و نص صریحى است که ولله غنى عن العالمین خداوند عالم این حق را به بندگان مسملانش داده که هر کس مستطیع شد و تو‌انایى جسمى و مادى و معنوى داشت باید در عمرش یک بار مشرف بشود به زیارت بیت‌الله‌الحرام و در آن مجتمع بزرگ اسلامى‌که تمام برادران مستطیع اسلامى. از اقطار کشورهاى اسلامى آنجا تجمع مى‌کنند شرکت بکند و عظمت و بزرگى اسلام و توسعه و نفوذ قلمرو اسلام را با چشم ببینند و ضمناً هم با رجال بزرگ اسلامى‌که مشرف مى‌شوند به بیت‌الله‌الحرام در آنجا تماس بگیرند و راجع به مصالح بین‌المللى اسلامى با همدیگر اظهار نظر بکنند. گاهى یک کسانى ایراد مى‌کنند که یک اشخاصى که مى‌روند به مکه پول مملکت را خارج مى‌کنند بنده پریروز در روزنامه اطلاعات خواندم که در حال حاضر در حدود یازده هزار نفر ایرانى در فرانسه به سر مى‌برد. از این یازده هزار نفر شاید دو هزار نفر سه هزار نفرش محصل باشند و مطالعه بکنند و براى کارهاى مملکتى صرف وقت بکنند باز مى‌ماند هفت هشت هزار نفر که دائم از این مملکت پول مملکت را مى‌برند در کشور فرانسه براى عیاشى و خوشگذرانى و رفع خستگى پول مملکت را مى‌برند خرج مى‌کنند بنده عرض مى‌کنم که وقتى امر دایر است که از یک مملکتى هفت هشت هزار نفر براى تفریح به یک کشورى برود چه عیبى دارد که سالى دو سه هزار نفر هم از کسانی که مستطیع هستند و معتقد هستند و مایل هستند که بروند به زیارت بیت‌الله‌الحرام، بروند و پولى هم ببرند. اولاً آنجا هم برادران دینى ما زندگى مى‌کنند و ما همه مسلمان هستیم و در مصلحت کلى اسلامى مشترک هستیم و ثانیاً این یک امرى است خدایى و کاری که خدا خواسته بشر نمى‌تواند با آن مبارزه کند زیرا وقتى که ابراهیم نبى خانواده‌اش را آنجا برد گفت که: ربنا انى اسکنت من ذریتى بواد غیر ذى زرع عند بیتک المحرم ربنا لیقیو الصلوه فاجعل افئده من الناس تهوى الیهم، این دعایى است که ابراهیم پیغمبر کرد که خدایا دل بندگان خودت را متوجه اینجا بکن ما در آنجا حداکثر دو تا سه هزار نفر ایرانى بودیم در صورتی که در آنجا پانصد هزار نفر از مسلمانان دنیا آمده بودند و فرض بفرمایید ما در حدود سه یا چهار هزار نفر ایرانى بودیم که مى‌گفتند آمده بودند حال چه فرقى مى‌کند که این سه چهار هزار نفر هم بروند یا نروند این تأثیرى در اصل موضوع ندارد. حکومت ترکیه بعد از این که بیست و چند سال رفتن به حج را منع کرده بود به مجرد این که انتخابات اخیر آنجا انجام گرفت و دولت فعلى سر کار آمد بلافاصله مردم را براى رفتن به حج آزاد گذاشت و امسال بین بیست تا سى هزار نفر از برادران همسایه ما اهل ترکیه از رجال و اشخاص محترم و وکلاى مجلس و مردمان برجسته ترکیه آمده بودند به زیارت بیت‌الله‌الحرام این براى مقدمه بود بعضى‌ها در خارج مى‌نشینند مى‌گویند که پول‌شان را صرف خیریه کنند و غیره البته خیرات هم بکنند مریضخانه هم بسازند انفاق به فقرا هم بکنند ولى فریضه دینى حج جناب آقاى قائم مقام‌الملک با این مغالطه‌ها از گردن مسلمان‌ها برداشته نمى‌شود. هر کس که مستطیع شد و توانست از نظر مالى و جانى تحمل این مسافرت را بکند به او واجب است. اما مشکلاتى که اشاره کردم دو سال پیش که مشرف شدیم به مکه و برگشتیم گزارشى در این خصوص به پیشگاه اعلیحضرت همایونى داده شد. اعلیحضرت همایونى فرمودند که ضرورى‌ترین کار براى اصلاح امور حج چیست؟ عرض شد که‏ باید ما به آنجا نمایندت مختار بفرستیم، وزیر مختار بفرستیم که در ظرف سال با دولت عربى سعودى تماس بگیرد و موجبات رفاه و آسایش حجاج ایرانى را قبلاً فراهم بکند که وقتى یک عده دو سه هزار سه چهار هزار نفرى مى‌روند آنجا، تکلیف‌شان از حیث جا و مکان و وسایل نقلیه براى رفتن به عرفات و جده و مکه و منى و غیره پیش‌بینى بشود که ایرانی‌ها دچار زحمت نشوند اعلیحضرت همایونى فرمودند که بسیار امر ضرورى است و این کار باید بشود و به دولت سفارش مى‌کنم که از مجلس شورای ملى اعتبار تأسیس وزارت مختار ما را بخواهد این کار انجام شود مجلس هم به تبعیت از مصالح مملکت و نیات اعلیحضرت همایونى بلافاصله اعتبار لازم را در اختیار وزارتخانه گذاشت که یک وزیر مختار و یک هیئت وزارت مختارى آنجا باشد براى حفظ مناسبات ما و دولت عربى سعودى و تهیه وسایل رفاه حجاج اما این کار اجرا نشد به این معنى که وزیر مختار تعیین شد هیئت معین شد اما نرفتند آنجا مطابق سایر کشورهاى اسلامى در جده یا مکه تشکیل سفارت بدهند و بنشیننند آنجا که رفع مشکلات حجاج بشود پارسال هم گذشت این کار نشد تا امسال تنها در ایام حج ما دیدیم که آنجا یک اشخاصى آمدند ولى به هیچ‌وجه مقدمات کار را فراهم نکردند آقایان حجاج مشکلاتى داشتند از حیث شرکت هواپیمایى ایرانى که آنها را با چه زحمتى و با چه کیفیت و فشار و تضییقات خودشان را فرستاده بود اثاثیه‌شان را بعد از آن که اینها فرایض حج را انجام داده بودند فرستاده بود یک مشکلاتى از این حیث شرکت هواپیمایى فراهم کرد که حجاج دچار زحمت شدند از این مهم‌تر مشکلاتى بود که آنجا مواجه شدند وقتى حجاج رسیدند نه تعداد

+++

آنها معلوم بود نه جا و مکان‌شان معلوم بود که به کجا بروند سه چهار روز که باید در عرفات و منى توقف بکنند براى آنها جا نبود خواستم عرض کنم که اشتباه نشود دولت عربى سعودى در حال حاضر با دولت شاهنشاهى ایران کمال حسن مناسبات و ارتباط را دارد و مکرر رئیس مملکت آنجا و وزرا و مأمورین مسئول آنجا اظهار علاقه و اخلاص و کوچکى نسبت به مردم ایران مى‌کردند اما این کار مربوط به آنها نیست این مربوط به دستگاه دولت خودمان است بایستى وزارت خارجه یک ماه و دو ماه به موقع حج مانده معلوم کند که امسال در تمام مملکت فرضاً دو هزار یا سه هزار یا پنج هزار نفر حائز شرایط داریم که مى‌خواهند به مکه بروند قبلاً به وزیر مختار ما در آنجا اطلاع مى‌دهند که آنها با دولت عربى سعودى این مطلب را قبلاً حل بکنند دولت سعودى مى‌گوید که از ایران هیچ‌گونه اطلاع رسمى به ما نمى‌دهند که امسال حاجى مى‌آید یا نمى‌آید و چند نفر هستند همین طور از روز دوم و سوم ذیحجه یک مرتبه هواپیماهایى مى‌آیند و یک عده ایرانى در جده پیاده مى‌شوند و در یک منطقه ناراحتى در جده و مکه بلاتکلیف و مستأصل دنبال جا مى‌گردند دنبال چادر مى‌گردند آنجا بلاتکلیف مى‌مانند این بود که خواستم موضوع را به اطلاع مجلس شورای ملى برسانم که این موضوع یک موضوع بسیار حساسى است که باید توجه بشود به این معنى که اولاً اقدام شود وزیر مختارى که شرایط اقامت در آنجا درش جمع است و بتواند آبروى ایران را در آنجا حفظ کند معین بشود مثلاً یک آقاى سعادت نامى است مى‌گفتند این مستشار سفارت ایران است در آنجا این بى‌انصاف حقوق و مزایایى توقف در خاک حجاز را مى‌گیرد ولى در آنجا نبود در ایران گفته است چرا بروم مکه گرما بخورم؟ اینجا آب خنک مى‌خورم من استدعا مى‌کنم مجلس شورای ملى وزارت خارجه را ملزم کند تمام پول‌هایى که بابت فوق‌العاده و مخارج توقف مأمورین در آنجا داده‌اند و آنها در آنجا توقف نکرده‌اند از آنها پس بگیرند براى این که حرام است کمیسیون خارجه مى‌نشیند بودجه مى‌نویسد کمیسیون بودجه مى‌نشیند تصویب مى‌کند که این آقا برود در آنجا براى مملکت خدمت کند و روزانه دو لیره سه لیره پنج لیره هم فوق‌العاده بگیرد این شخص آنجا نرفته پنج لیره را هم گرفته و این اصلاح حرام است باید برود در آنجا خدمت بکند تا آن حقوق و فوق‌العاده را به آن بدهند نه این که در سوریه و لبنان و یا مصر بگردند و آن وقت فوق‌العاده توقف در خاک سعودى را بگیرند (صحیح است) مطلب دیگر د اشتن محل‌هایى که ما باید براى اتباع خودمان ادر آنجاها داشته باشیم تمام حکومت‌هاى امروزى ترکیه و پاکستان و حتى افغانستان در آنجا یک محل‌هایى براى اتباع خودشان دارند ولى براى اتباع ایرانى هیچ محلى نیست در کمیسیون‌هایى که در این دو سه هفته در وزارت امور خارجه و در خارج تشکیل دادیم عده‌اى از اشخاص ایرانى حاضر شده‌اند که البته با کمک وزیر مختار دولت شاهنشاهى در آنجا زمینى بگیرند یک ساختمان‌هاى مسقف ساده براى اتباع ایرانى درست بکنند و بعد به تدریج از همان محلى که دولت از خود حجاج پولى براى رفتن‌شان مى‌گیرد در طول 10- 15 سال این را مستهلک بکند با این کیفیت نه به بودجه مملکت تحمیل شده و نه این که حجاجى که به آنجا مى‌روند معطل مى‌مانند مطلب دیگر که مى‌خواستم عرض کنم راجع به آن محلى که قبور ائمه ما یعنى جنت‌البقیع است در این دو سه سالى که ایرانی‌ها مشرف بودند همه شکایت دارند که وضعیت آنجا به هیچ‌وجه متناسب با مقام صاحبان این مقابر که بزرگان دین هستند و تاریخ اسلام به ورود آنها افتخار و مباهات دارد نیست و فعلاً به این وضع رقت‌بار افتاده است و این را من خواستم عرض کنم که شاید ایرانی‌ها تصور کنند که عمل دولت عربى سعودى روى مخالفت با عقیده ایرانی‌ها است ما تحقیق کردیم گفتند این طور نیست و تمام مسلمان‌هاى دنیا در این قسمت در اعتراض با ما هم‌عقیده هستند به این معنى محلى که الان محل دفن چهار امام و دختر پیغمبر هم هست محل دفن عده‌اى از بزرگان اهل سنت هم هست مثلاً خلیفه سوم در همان جا دفن است زوجات پیغمبر و عمات پیغمبر و فرزندان پیغمبر و عده‌اى از بزرگان و کبار صحابه هم که مورد احترام فریقین شیعه و سنى هستند همه آنجا دفن هستند و این خرابى بقاع آنجا متوجه مخالفت با عقیده ما نبوده بلکه عقیده‌هایى بوده است که مفتى‌هاى آنجا برخلاف حق و وجدان و واقع داده‌اند و حکومت آنجا هم مجبور شده اجرا کرده است حالا آن اخبارها از بین رفته آقاى سفیر پاکستان در ایران و سفیر افغانستان در ایران و عده‌اى از نمایندگان اسلامى دیگر هم در آنجا نسبت به این موضوع اعتراض کردند که چرا دولت سعودى احترام به مقدسات ملى مسلمان‌ها نمى‌گذارند آمدیم اینجا صحبت شد و کمیسیونى شد خلاصه به اینجا منتهى شد که به وسیله دولت‌هاى پاکستان و افغانستان و ایران به دولت عربستان سعودى مراجعه و تقاضا بشود که نسبت به پاکیزه نگاه داشتن و تمیز کردن و در حقیقت آماده کردن آنجا که یک جاى مقدس و مورد احترامى است براى زیارت که از این وضع فعلى بیرون بیاید اقدام مؤثر شود و من خواستم اینجا رسماً به اطلاع مجلس شورای ملى برسانم که این کار ضرورت دارد که دولت ایران با دولت عربى سعودى وارد مذاکره بشود و اقدامى بکند که آن مقابر را از این صورت خراب و از این وضعیتى که الان به صورت نامطلوبى درآمده و مورد رقت همه مسلمان هست بیرون بیاورند (صحیح است) و بایستى یک صورت تمیزى بدهند (صحیح است) پس‏...

رئیس- آقاى حاذقى هم وقتتان تمام شده هم اکثریت نیست‏.

حاذقى- پس بنابراین خلاصه مى‌کنم عرضم را که وزارت امور خارجه در انتخاب یک وزیر مختار و اعضاى سفارت که داراى عقیده دینى باشند و معتقد باشند که بروند آنجا انجام وظیفه نمایند اقدام بکند و ثانیاً اقدام بکنند نسبت به این ساختمان‌هایى که تجار ایرانى حاضر شده‌اند به خرج خود بکنند کمک بنمایند که انجام بدهند و ثالثاً دولت ایران نسبت به تغییر وضع فعلى جنت‌البقیع به یک صورت آبرومندى که مناسب با شئون صاحبان آنجا باشد اقدام بکند و این موضوع موجب مسرت و خوش‌وقتى تمام مسلمانان دنیا خصوصاً برادران ایرانى مى‌شود (صحیح است- احسنت)

رئیس- آقاى شو‌شترى بفرمایید.

شوشترى- بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم بنده استدعا دارم باز از مخبرین که عرایضم را کاملاً توجه بفرمایند از روى اصول بعضى از حرف‌ها اگر در آن تحریفى به عمل آید و یا این که عین او نوشته نشود ممکن است در خارج براى مجلس شوراى ملى و ساحت قدس نمایندگان محترم یک اثر خوشى نداشته باشد عرایضى را که مى‌کنم خدا را شاهد مى‌گیرم از نظر مملکت و از نظر مصالح نمایندگان محترم و مجلس شوراى ملى و حفظ این دستگاه و بنایى که براى آنها خون‌ها ریخته شده است مى‌خواهم صحبت بکنم قبلاً موضوعى را که آن روز آقاى نورالدین امامى اینجا تذکر فرمودند از نظر وظیفه مجبورم که در اطراف آن قدرى بحث کنم و آن موضوع طلاق بود ایشان اظهار کردند که طلاق از حد اعتدال و حد میزانى که تفریق کند بین زوج و زوجه را رو به ازدیاد رفته و به صورتى درآمده است که قابل وصف نیست و ممکن است که تکثیر نفوس ایران را تهدید بکند باید عرض کنم که این طلاق‌ها طبق موازین شرع اسلام اصلاً حرام است و طلاق نیست و این طلاق‌هایى که داده مى‌شود عقدى که بعداً واقع مى‌شود این عقدها فاسد است و اولادها اولاد عقود و ایقاعات اسلامى نیست (کشاورز‌صدر- حالا زن مردم را مى‌خواهید حرامش کنید) آقا اجازه بدهید آقاى کشاورز‌صدر به احکام شرع که ما باید با یک نظر خاصى نگاه بکنیم مطلقه و طلاق از نظر شراع مقدس اسلام و زعماى اسلام از مشکل‌ترین امور بوده (صحیح است) از این جهت حضور عدلین را شرط قرار داده است (صحیح است) حتى اگر آقایان اطلاع داشته باشند یا مشاهده کرده باشند مى‌گویند من کان علیه ذنب فلیستغفرالله که در آن ساعت هم توبه کرده باشند مى‌گویند: استغفرالله من الذنب این که شارع دستور داده طلاق در حضور دو عادل واقع شود و این خیلى مشکل است بغض‌الاشیا عندى‌الطلاق چرا دو عادل قرار داده؟ براى آن که اگر دو نفر آدم عادل دو نفر آدم مسلمان وقتى دیدند خداى ناخواسته بین زوج و زوجه اختلاف است با اندرز و پند و نصیحت به دلالت و راهنمایى این اختلاف را از بین آنها ببرد و طلاق واقع نشود و ثبت اسناد برخلاف اصول به یک عده‌اى که اصلاً قصد انشا نمى‌فهمند یعنى چه موازین احکام را تشخیص نمى‌دهند اساساً آنها عدالت نمى‌دانند دل‌شان مى‌خواهد یک 20 تومان 30 تومان بگیرند و هى دخل‌شان را زیاد کنند بین مردم را جدا کنند دفتر طلاق داده از این جهت به وسیله مجلس شوراى ملى از وزارت دادگسترى مى‌خواهم که تجدید نظر بفرمایند و این محاضرى را که باعث تفریق بین زوج و زوجه مى‌شوند ببندند (نورالدین امامى- آقاى شو‌شترى تصادفاً امروز آقاى وزیر دادگسترى دستور صادر فرموده‌اند) خیلى تشکر مى‌کنم و از جنابعالى هم تشکر مى‌کنیم که این فرصت را به من دادید که این موضوع را چون دیگران نمى‌فهمند موضوع اسلام موضوع دین اسلام براى احترام زوج و زوجه احکامى قائل است که دیگران هیچ‌وقت پى به فلسفه و مفهوم این احکام نبرده‌اند ماییم که این احکام را داریم مطلب دیگر این که آقایان محترم اینجا یک بحثى است الان قانون انتخابات شهرداری‌ها و انتخابات در دست مطالعه و در دست عمل است و مال شهردارى‌ها دو ماده‌اش به تصویب رسیده است متأسفانه وزارت کشور از نظر دستور و قانونى که در دست او است نمى‌تواند عمل خودش را راکد کند مگر به اجازه و امر مجلس مقدس شورای ملى در شهرستان‌ها انتخاباتى شروع شده است الان در بهشهر یک وضعیت بدى پیدا شده است یک اختلافى ایجاد شده است که نمایندگان محترم شمال که هر یک نسبت به بنده سمت آقایى دارند مراجعه کرده‌اند

+++

و به آقایان سناتورهاى محترم نامه‌ها و تلگرافاتى رسیده و ممکن است خداى نکرده موجب خونریزى و سفک‌دماء بشود جایز نیست ما اقل محظورین را در نظر باید بگیریم حالا که انتخابات، قانون انتخابات شهردارى‌ها در دست عمل است (صحیح است) اجازه بدهید وزارت کشور این موضوع را به حالت رکود نگهدارد تا این که این قانون تمام بشود (صحیح است) نمى‌شود یک جا یک جور انتخاب کرد یک جا جور دیگر (صحیح است) و الا در عمل به اشکالات برمى‌خوریم به مفاسد برمى‌خوریم و از این جهت عقیده من این است که از مجلس شورای ملى از این ساحت مقدس دستور صریح‏ به وزارت کشور داده شود. موضوع دیگر چند روز است بنده خدا شاهد است، خدا شاهد است، خدا شاهد است، سه مرتبه گفتم (یکى از نمایندگان- چهار مرتبه فرمودید) آنچه که مى‌گویم تا تحقیق نکرده باشم و جریان خارج افکار مردم محترم را موکلین عزیمان که ماها خادمین آنها هستیم تشخیص نکنم تذکر به مقام شامخ نمایندگان محترم با تمام ادب نمى‌دهم. این موضوع تعطیلات چند روزه و سدبندى جلوى کار در مجلس شوراى ملى راجع به هیئت تصفیه در خارج دارد از نظر اصول به صورت بدى درمى‌آید (صحیح است) دشمنان مجلس دشمنان شماها و دشمنان عظمت این مملکت دشمنان انتظام و نظم عمومى هر یک به نحوى از انحاء و به قسمى از اقسام ما را متهم قرار مى‌دهند که از نظر مسئولیت شانه از بار خالى مى‌کنیم و وظیفه نمایندگى خود را به نحو وافى انجام نمى‌دهیم (صحیح است) من خواستم عرض کنم موضوع تصفیه ادارات و پاک کردن ادارات از اشخاص ناپاک و ناصالح از این اشخاصی که مزاحم مردمند، از این اشخاصی که یک میز اداره را وقتى اشغال کردند، هر فشار و بدبختى را براى مردم ایجاد مى‌سازند این نظر از نظر عموم نمایندگان محترم و تمام افراد مردم ایران مورد توجه است و نظر اولیه این است که حتماً به قسمى باید این عمل به صورت خوشى خاتمه پیدا کند و دست ناپاکان را از تجاوز به بیت‌المال مسلمین و تعدى به مردم کوتاه سازد (صحیح است) این راه داشت در دوره قبل با عجله این قانون گذشت چون کلمه، عبارت تصفیه ادارات بود در خارج به حسن اثر تلقى شد، مردم چه مى‌خواهند، کشور چه مى‌خواهد؟ کور چه مى‌خواهد؟ دو چشم بینا. مردم چه مى‌خواهند؟ اصلاحات دوایر. همه حاضرند اما متأسفانه طبق قانون آن طورى که منظور نظر نمایندگان محترم بود، هیئت محترم تصفیه اعم از این که تشخیص کرده باشد یا تشخیص نکرده باشد تعمدى بوده است یا غرض خاصى بوده است یا نافهمى در کار بوده است، مدلول قانون را به موقع اجرا بگذارد وارد کردند اشخاصى را که اصلاً مورد میل مجلس نبوده، به این صورت درآمد که از 158 هزار نفر جمعیت آمدند نهصد نفر را عده‌اى بند الف عده‌اى بند جیم و عده‌اى بند ب قرار دادند خوب اولاً قانون از نظر قضایى و حقوقى اگر یک دعوایى در یک جزئش ما وارد شویم و تمام اجزای اصلى آن را کنار بگذاریم این عملى را که با آن کرده‌ایم غلط کرده‌ایم آن وقت هم با آن ترتیب که با فروغ و اصول و کمیت و کیفیت قانون مخالفت داشته باشد. این غلط دوم است مسئله دیگر آن که این قانون از مجلس نگذشته. کمیسیون قوانین دادگسترى حقاً کان او باطلا به او اختیار دادیم همان کمیسیون قوانین دادگسترى در دوره پانزدهم گفت این قانون بلااثر است و ملغى‌الاثر است. زیرا مفهوم واقعى قانون آن نیست، بعد به آنجا که کشید حالا به این صورت درآمد. حالا آقایان نمایندگان مجلس بزرگ‌تر از این حرف‌ها است که در خارج بگویند وکلا آمدند خود را مستثنا کردند ما مستثنا بودیم (صحیح است) توجه بکنید قانون هم ملغى‌الاثر است پس چه باید بکنیم؟ حق این است انصاف این است؟ عدالت این است؟ آقایان بدون پروا تشریف بیاورند ببینند اظهار عقیده بکنند با کمال آزادى یکى بگوید نفى کند، یکى اثبات کند، حرف بزنیم و این وضعیت را خاتمه بدهیم (صحیح است) بببینید آقا موضوع نفت چه صورتى گرفته؟ هى به هم دیگر درجه مى‌دهیم آن یکى را به اتهام، آن یکى را به افترا، آن یکى را آلوده بکنید من خودم که اینجا ایستاده‌ام به این چرت و پرت‌ها اگر چیزى را عقیده داشته باشم به ذات پروردگار اگر هم دسته و جمعیتى مخالف باشند با تمام شهامت مى‌ایستم مى‌گویم و با استدلال مى‌گویم اما در مردمان ساده در مردمان ناپخته و در مردمان غیر شجاع سوء‌اثر دارد نگذاریم که مقام و این دستگاه‏...

مرکز قدس و مقام امن و مرآت شهود

صورت و هم و هوا را ره در این منزل چرا

تکیه زن بر مسند جم ناسزاوار اهرمن‏

جلوه گر در صورت حق معنى باطل چرا

چرا؟ به چه مناسبت؟ ما باید با نهایت شهامت بیاییم بنشینیم. آقایان این قانون قانون نیست، دروغ است اطلاعات از من نظر خواست شاید اشتباه کرده باشم، از راه خارج شده باشم پرسید که چه جور باید تصفیه کرد؟ فردا در اطلاعات هفتگى بخوانید نظر خود را دادم، آقایان محترم از شهریور به این طرف قریب پنجاه هزار کارمند و ذرع چى و نمى‌دانم چرتکه بزن را بدون استخدام بدون قانون استخدام بدون سوابق، آن تصویب‌نامه کذایى و آن مداخلات شریدین و مأمورین خارجى آوردند در ردیف کارمندان قدیمى دولت وارد کردند و این سرشکستگى، این بازار آشفته را فراهم ساختند، چه مانعى دارد آقایان براى آنها نوشته شود هر چهار سال یک سال یعنى کسی که هشت سال خدمت دارد 24 ماه حقوق بهش بدهیم بگوییم آقا مرحمت زیاد، خالى کن برو، رد کن بیت‌المال را بس کن آنهاى دیگر را نوشتم در آنجا این وضعیت وضعیت خوشى نیست.

رئیس- وقت خودتان تمام شد حالا از وقت آقاى گرگانى استفاده بفرمایید.

شوشترى- چشم از وقت آقاى گرگانى پنج دقیقه حرف مى‌زنم ده دقیقه را هم مى‌دهم به آقاى کشاورز‌صدر بناء علیهذا استدعا مى‌کنم از ساحت مقدس آقایان نمایندگان محترم، گر چه شنیده‌ام یک طرحى در خارج تهیه شده و این طرح را توافقى پیدا شده، بنده که از این طرح اطلاع دارم و همه آقایان مى‌دانند خدمتگزار همه‌ام ولیکن منفردم نه استثمار مى‌کنم و نه مستثمر واقع مى‌شوم، یک فکر مستقلى دارم و روى فکر خودم عمل مى‌کنم و هر وقت هم آقایان خواستند با یک دو پس‌گردنى مرا از همکارى خودشان خارج بکنند با کمال افتخار هم مى‌روم چون اینجا به کرات مى‌گویم ناچار بگویم به ذات پروردگار در توى تهران و در تمام افکار منورین و بازار و روحانیین وضعیت ما در مجلس شورای ملى در این خصوص به صورت بدى دارد تلقى مى‌شود (صحیح است) نگذارید من، والله، بالله اغلب شماها را مى‌دانم، به ذات پروردگار براى خدمت به ایران آمده‌اید ما نیامده‌ایم دچار افترا و تهمت واقع شویم، ما نیامده‌ایم که کار این مملکت را لنگ کنیم، ممکن است من اشتباه کنم من نفهمم بنده و آقاى اردلان متصل با یکدیگر بحث داریم در خارج، اما من کمال ارادت را به ایشان دارم و ایشان کمال لطف را به من دارند (اردلان- تشکر مى‌کنم) اگر حرفى داشته باشیم بیاییم بنشینیم صاف و پوست کنده بگوییم خدا بیامرزد مرحوم حاج سیدابراهیم سادات اخوى را به مرحوم صنیع‌الدوله گفت آقا به عقل ناقص من چیزى نمى‌رسد به عقل ناقص شما چیزى مى‌رسد؟ خندیدند ولى صنیع‌الدوله دید او صادقانه گفته بهش برنخورد آن مردمان ساده خدمت کردند قانون اساسى را آن جور تنظیم کردند، هر چه داریم از آنها داریم آن وقت ماها دعوى فضل و کمال و دانش و بینش و اندیشه و عقل و درایت و فهم و سیاست و کیاست داشته باشیم و به این صورت دربیاوریم مملکت را؟ (صحیح است) بنده عقیده ندارم امیدوارم که این عرایض صادقانه و خالصانه ارادتمند را همه نمایندگان محترم بپذیرند و اجازه بدهند همه تشریف بیاورند بنشینند. تصمیم قاطع بگیرند و ده دقیقه وقت خودم را به برادر عزیزم آقاى کشاورز‌صدر تقدیم کردم (احسنت)

رئیس- آقاى کشاورز‌صدر

کشاورز‌صدر- بنده با اجازه آقایان محترم به طور اختصار دو موضوع را خواستم اینجا یادآور بشوم، یکى راجع به اقدام د‌ولت درباره قطع صداى خارجى رادیو خارجی‌ها از رادیو ما بود که خواستم از دولت اظهار تشکر کنم، به این معنى که اگر آقایان متوجه باشند یک مدتى از وقت رادیو ما به گفتارهایى که از خارج یعنى از آمریکا یا انگلیس یا جاى دیگر پخش مى‌شد و خلاصه از دهان ما آنها یک حرف‌هایى مى‌زدند چون این خلاف استقلال یک مملکتى است، یعنى مملکت مستقل، مملکتى که سر پاى خودش ایستاده است نبایستى اجازه بدهد که یک دولت خارجى بنابر سیاست خودش و روى مطالبى که مصالح خودش اقتضا مى‌کند از رادیو ما صحبت کند این فرصت مى‌دهد به دیگران که رنجش پیدا کنند و این شمال و جنوب و شرق و غرب هم ندارد هر کدام بگویند دیگرى رنجش پیدا مى‌کند از ما گله مى‌کنند و این عمل بسیار به جا و به موقع بوده و چون دولت متوجه شده و دستور داده است که این رویه متروک بشود بنده اینجا از دولت تشکر مى‌کنم و اظهار امتنان خودم و اکثر از آقایان یعنى عموم آقایان نمایندگان را به دولت عرض مى‌کنم یک مطلب دیگر راجع به موضوع هیأت تصفیه بود که بنده هم خواستم دنبال فرمایشات متین دوست عزیز و همکار محترم جناب آقاى شوشترى را به عرض آقایان برسانم حقیقت این است که هیچ کس بنده تصور نمى‌کنم در این مملکت باشد، شاید یک

+++

عده معدودى باشند که مردم دزد و یا نادرستى باشند و دل‌شان نخواهد که تصفیه بشود این دستگاه (صحیح است) کسى نیست که مخالف تصفیه و مخالف تنظیف دستگاه دولتى بشود اما این کار قاعده و اصول دارد به نظر بنده مى‌بایستى که تعصباتى که بنده از این طرف داشتم که مى‌گفتم اینها خائن هستند اعضاى هیأت تصفیه و خیانت کرده‌اند این را من زمین مى‌گذارم و تعصبات آن طرف را هم آقایان کنار بگذارند و از روى انصاف و عدالت بنشینیم و قضاوت بکنیم تصور نمى‌کنم مورد تردید هیچ یک از آقایان باشد که اگر بنا شد یک هیئت تصفیه مسلم و محقق شد که در عرض رسیدگى راه خطایى رفته است ما بگوییم که آقا در این راه خطا که تو رفته‌اى راجع به چند دسته که تو خطا کرده‌اى باید نظر تو ملغى بشود و راجع به یک عده دیگر که خطا کردى آن را بگوید بروید جاى دیگر. یک نکته دیگر در اینجا جناى آقاى عامرى رئیس محترم کمیسیون دادگسترى متذکر شدند که بسیار منطقى و اصولى بود و آن مطلب این بود که مجلس شوراى ملى به جا یا نا به جا به قول آقاى شوشترى اختیارى به کمیسیون دادگسترى داد در دوره 15 کمیسیون دادگسترى یک قانونى را وضع کرد و من هم که در آنجا بودم اعتراف مى‌کنم که آخر دوره مجلس بود شتابزدگى به خرج داده شد مطالعه و دقت نشد و بعد به این تبدیلات و این وضعى که منجر شده است به این که ده دوازده جلسه مجلس شورای ملى که مى‌بایستى صرف کارهاى مهم بشود صرف این کار شده و هنوز تمام نشده در آنجا در صورت جلسات ما توضیح دادیم که مدارک دادگسترى در وضع این قانون است که به طور عدالت بین جمیع افراد رسیدگى کند حتى بنده پیشنهاد کردم که این رسیدگى از شاغلین مقامات علنى شروع شود براى این که مبادا از پایین بیاییم اشخاص بى‌زور و بى‌نفوذ را بگیرند و محکوم بکنند و اشخاص قوى و مقتدر تعقیب نشوند از این جهت و براى این، این پیشنهاد شد که امتیاز و تفاوتى قائل نشویم حتى از مقامات بالا شروع بکنیم از شاغلین مقامات عالى بدبختانه و متأسفانه این هیئت تصفیه کارى کرد که اسباب پشیمانى همه را فراهم کرد یعنى غرضرانى کرد و هر کار با غرض آلوده شد کار را خراب مى‌کند و الا بنده در اینجا جرأت دارم و باز عرض مى‌کنم که این قانون تصفیه را مى‌گویید خوب نیست اگر اشخاص منصف و از روى قاعده اجرا کرده بودند البته بهترین قوانین بود این غرض کار را خراب کرد حال خواستم حضور آقایان عرض کنم که وقتى یک هیئت تصفیه‌اى برخلاف قانون مى‌رود مى‌نشیند رسیدگى کند مثلاً فرض کنیم اگر این آمده بود و گفته بود به این که یکى از تجار ما فرضاً جناب آقاى ارباب‌مهدى اگر مى‌گفت آقاى‏ ارباب‌مهدى مشمول بند الف یا بند ج است آیا حق داشت حق که نداشت این کار را بکند براى این که ایشان یک تاجرى هستند توى خانه خودشان این آقایان جناب آقاى فولادوند جناب آقاى سلطانى و یکى دیگر جناب آقاى گنابادى مأمور شدند بروند سوابق را ببینند آقایان رفتند و رسیدگى کردند و در کمیسیون دادگسترى گزارش دادندکه از این شش نفر اخیرى که مى‌نشستند رسیدگى مى‌کردند چهار تاى اینها را هیئت دولت انتخاب نکرده است و فرمان همایونى نداشته‌اند من مى‌خواستم حضور آقایان عرض بکنم که وقتى یک هیئتى مراعات قانون در انتخابش نشده است این صلاحیت اظهار عقیده ندارد نمى‌تواند اظهار عقیده بکند در صورتى صلاحیت داشت که هیئت دولت تصویب بکند و پیشنهاد بکند و فرمان مبارک همایونى صادر بشود و به آنها برسد بعد بروند و بنشینند در روز آخر 138 نفر را آقایان بدون جریان در بند ج و الف و ب گذاشته‌اند من خواستم در حضور آقایان استدعا کنم که براى احترام به اصول و قواعد اقتضا دارد که آقایان مطلقاً نظر این هیئت تصفیه را نگویند همه قانونى است ولى همین ماها را بنده را هم مشمول بند ب کرده‌اند یعنى آدم بیکاره‌اى هستم حاضرم که بروم به مرجعى که شدیدترین مراجع باشد تعیین کنند بروم آنجا ولى حقیقت این است که نمایندگان زیر بار بیدادگرى و ظلم نروند بگویند که این هیئت تصفیه کارش بى‌قاعده است تا بعد از این یک هیئت دیگر غرضرانى نکند چطور آقاى سهیلى و آقاى تدین هر دو رفتند به دیوان کشور تبرئه شدند و مطابق اصول به هیچ کدام نباید بد گفت هر دو برائت حاصل کردند هر دو را به ناحق متهم کردند و هیئت سى و سه نفرى دیوان عالى کشور که مرکز ثقل قوه قضایى مملکت است تبرئه شدند در صورتى که تدین خیلى از اتهامات را که در ادعانامه درباره آقاى سهیلى بود نداشتند به هر حال هر دو نفر تبرئه شده‌اند ما حالا بیاییم بگوییم هیئت عمومى تمیز مزخرف گفته؟ اگر این را هم نخواهیم بگوییم که باید مساوات را رعایت کنیم چطور درباره تدین نظر درست نیست درباره سهیلى درست است آقا این انصاف نیست شما براى این که مشت محکمى به دهن کسانى بزنید که دیگر زیر بار اعمال غرض و گرد اعمال غرض نگردند باید بگویید که این نظرها باطل است اما مى‌خواهید همه مستخدمین و همین عده‌اى را که اظهار‌نظر کرده برود در دیوان کشور و در آنجا رسیدگى بکنند تا بعد از این بیدادگرى نشود و بعد یک نکته دیگر را هم مى‌خواستم به عرض آقایان برسانم که ما با دست‌ها و انتریک‌هاى دیگرى داریم سیر مى‌کنیم خودمان نمى‌بینیم مسائل دیگرى در کار است موضوع بند نون در کار است موضوع بند الف و ب و ج نیست آنها دل‌شان براى الف و ب و ج نسوخته مى‌خواهند مجلس را این جور نگهدارند ضعیف نگاهدارند و گرو بکشند که نفت را بگذرانند این را بدانید (احسنت)

رئیس- یک عده‌اى از آقایان بیرون هستند فرستاده‌ام بیایند خوب حالا اسامى آقایان را بنویسند.

نورالدین امامى- اسم‌ها را بنویسند آیین‌نامه اجرا بشود.

( در این موقع با ورود چند نفر از آقایان نمایندگان عده براى رأى کافى شد)

3- طرح گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به تصفیه کارمندان و تصویب آن‏

رئیس- عده براى رأى کافى است تصویب صورت مجلس جلسه دوشنبه و سه‌شنبه اعلام مى‌شود مذاکراتى در خارج شده که بعد خاطر آقایان را مسبوق مى‌کنیم ولى فعلاً چون عده براى رأى کافى شده به پیشنهاد آقاى دکتر معظمى رأى مى‌گیریم پیشنهاد قرائت مى‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد)

ماده الحاقیه- از تاریخ تصویب این قانون هیچ طرح یا لایحه یا پیشنهادى که مبنى بر درخواست اعطاى اختیارات به دولت یا کمیسیون‌ها یا اشخاص براى وضع مقررات و قوانین شده باشد قابل طرح و مذاکره در مجلس نخواهد بود- دکتر معظمى‏

دکتر کیان- خود آقاى دکتر معظمى تشریف ندارند.

رئیس- مانعى ندارد آقایانی که با این پیشنهاد موافقند قیام فرمایند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد.

آشتیانى‌زاده- آقا بفرمایید یک دفعه دیگر قرائت بشود ما نشنیدیم‏.

رئیس- رأى گرفته شد و تمام شد حالا نسبت به این گزارش باید رأى گرفته شود بنده اعلام رأى مى‌کنم ولى یک نظرى هست که فعلاً اظهار مى‌شود عرض مى‌کنم که این لایحه اگر با توافق مجلس بخواهد به کمیسیون برود طبق ماده 124 محتاج به رأى است.

کشاورز‌صدر- کدام لایحه؟ دیگر کمیسیون رفتن ندارد این شور دوم است.

رئیس- اگر مجلس بخواهد این کار را بکند مى‌تواند.

کشاورز‌صدر- مجلس موافق نیست.‏

رئیس- پس باید رأى گرفت آقاى وزیر جنگ هم تذکرى راجع به تبصره‌اى که آقاى حائرى‌زاده پیشنهاد کرده بودند دارند آن تبصره راجع به احکامى است که از محاکم فرمانداری‌هاى نظامى صادر مى‌شود که از این تاریخ قابل فرجام است نظر آقاى وزیر جنگ هم همین است.

وزیر جنگ- بلى.‏

حائرى‌زاده- من عرضى دارم.‏

رئیس- حالا نسبت به همه گزارش یعنى با این تبصره رأى مى‌گیریم چون آقایان تقاضاى رأى با ورقه کردند رأى با ورقه گرفته مى‌شود.

دکتر بقایى- پیشنهاد بنده چه شد آقاى رئیس بنده پیشنهاد داده بودم.

رئیس- پیشنهاد سابقاً داده بودید؟

دکتر بقایى- بلى داده بودم مجدداً هم دارم.‏

رئیس- حالا اعلام رأى شده یک پیشنهادى ایشان داده‌اند چاپ هم شده ولى تشریف نداشتند اعلام رأى شد.

جمال امامى- آقاى رئیس توجه بفرمایید باز هم مى‌روند بیرون.‏

رئیس- آقاى مسعودى بفرمایید پشت تریبون رأى بگیرید.

مکى- پیشنهاد آقاى دکتر بقایى چه شد؟

رئیس- ایشان حاضر نبودند اعلام رأى شد.

مکى- مال آقاى دکتر معظمى را هم نفمیدیم.‏

رئیس- رأى گرفته شد و رد شد پیشنهاد آقاى دکتر بقایى قرائت مى‌شود.

صدرزاده- پیشنهادى که در شور اول آقاى دکتر بقایى داده‌اند این است (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد مى‌کنم کسانی که داراى خانه شخصى و عایدات ملکى هستند از مقررات بند ج مستثنا باشند و قانون مزبور

+++

فقط شامل کارمندان فقیر باشد- دکتر بقایى (خنده نمایندگان)

دکتر بقایى- توضیح باید بدهیم آقا علتش این است که آنهایی که پول نداشتند نتوانستند اعمال نفوذ بکنند براى این که آنهایی که پول داشتند پانصد هزار تومال پول خرج کرده‌اند وکلا پانصد هزار تومان پول گرفتند که این لایحه را لغو کنند پانصد هزار تومان پول گرفته شد، که این دزدها را تطهیر بکنند آنها را ملت ایران باید بداند.

اورنگ- لعنت بر آن کسى که پانصد هزار تومان پول گرفته است و لعنت بر آن کسى که دروغ مى‌گوید.

مکى- آقا عده براى رأى کافى نیست 76 نفرند.

رئیس- آن وقت که من اعلام رأى کردم عده کافى بود 82 نفر بودند حالا اگر نصف به علاوه یک نفر هم باشد مى‌توانند رأى بدهند.

( اسامى آقایان ذیل به وسیله منشى اعلام و اخذ رأى در محل نطق به عمل آمد)

اسامى رأى دهندگان- آقایان: اردلان- کشاورز‌صدر، قاسم فولادوند، دکتر طبا، اورنگ، صفوى، شوشترى، ابوالقاسم امینى، وهاب‌زاده، دولتشاهى، مکى، دکتر بقایى، عماد تربتى، دکتر نبوى، حاذقى، بوداغیان، مهدى ارباب، گنابادى، نبوى، سلطان‌العلما، سعید مهدوى، عزیز زنگنه، اسلامى، گودرزى، دکتر جلالى، بهبهانى، ملک‌مدنى، غضنفرى، ظفرى، صالح، حائرى‌زاده، آزاد، ناظرزاده، محسن طاهرى، سودآور، حسن مکرم، عباسى، صاحب‌جمع، فقیه‌زاده، قرشى، بزرگ‌نیا، نریمان، قبادیان، صفایى، دکتر کاسمى، خاکباز، گرکانى، قهرمان، دکتر راجى، آبکار، شادلو، منصف، جمال امامى، نورالدین امامى، رفیع کهبد، جواد عامرى، دکتر کیان، دولت‌آبادى، برومند، سالار بهزادى، معین‌زاده، امیرى، رضوى، دکتر علوى، مرتضى حکمت، افشارى، علی‌محمد دهقان، دکتر برال، عرب‌شییانى، پیراسته، غلام‌رضا فولادوند، خسرو قشقایى، محمدعلى مسعودى، صدرزاده، جواد مسعودى‏

( اخذ رأى به عمل آمد و پس از شماره آرا نتیجه به قرار زیر بود)

ورقه سفیه 51 ورقه کبود 6 ورقه سفید علامت امتناع 19

اسامى موافقین- آقایان: صدرزاده، معین‌زاده، باقرى، شوشترى، محمدعلى مسعودى، رضوى، غلام‌رضا فولادوند، امیر افشارى، مرتضى حکمت، کهبد، سالار بهزادى، صفایى، آبکار، منصف، عامرى، نورالدین امامى، ابوالقاسم امینى، شادلو، صاحب‌جمع، دکتر جلالى، گودرزى، اسلامى، عباسى، مهدى ارباب، سلطان‌العلما، سعید مهدوى، ملک‌مدنى، گنابادى، دکتر نبوى، بهبهانى، ظفرى، فقیه‌زاده، بزرگ‌نیا، محسن طاهرى، دولت‌آبادى، برومند، قبادیان، نبوى، قاسم فولادوند، غضنفرى، خسرو قشقایى، قرشى، مکرم، ابوالفتح دولتشاهى، قهرمان، جمال امامى، اورنگ، علی‌محمد دهقان، کشاورز‌صدر، عرب‌شیبانى، دکتر کاسمى‏

اسامى مخالفین- آقایان: صالح، نریمان، حائرى‌زاده، دکتر بقایى، آزاد، مکى ورقه سفید علامت امتناع 19 برگ‏

رئیس- گزارش کمیسیون دادگسترى از 81 نفر عده حاضر با 51 رأى موافق تصویب شد.

دکتر بقایى- معنى‌اش این است که در این مملکت هیچ کس دزدى نکرده و تمام رجال ما پاک و منزه هستند.

4- طرح گزارش راجع به حقوق بازنشستگى افسران و درجه‌داران و افراد ارتش‏

رئیس- آقاى وزیر جنگ تقاضا کرده‌اند لایحه بازنشستگى افسران بازنشسته جزو دستور قرار گیرد قرائت مى‌شود.

( گزارش کمیسیون‌هاى بودجه و نظام به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شورای ملى کمیسیون بودجه لایحه دولت راجع به حقوق بازنشستگى افسران و درجه‌داران و افراد ارتش را که در کمیسیون نظام مورد موافقت واقع شده بود با حضور آقاى وزیر جنگ رسیدگى و مورد مطالعه قرار داده با موافقت آقاى وزیر جنگ ماده واحده به شرح زیر اصلاح و تصویب شد و مقرر گردید مجدداً به کمیسیون نظام ارجاع شود اینک پس از تصویب کمیسیون مزبور گزارش آن تقدیم مجلس شورای ملى مى‌شود.

مخبر کمیسیون بودجه- دکتر کیان‏

ماده واحده- افسران و درجه‌داران و افرادی که قبل از تصویب قانون 18- 1- 28 بازنشسته شده‌اند مشمول تبصره 7 قانون 18- 1- 1328 خواهند بود مابه‌التفاوت حقوق بازنشستگى اشخاص مزبور از صرفه‌جویى بودجه وزارت جنگ پرداخت خواهد شد.

گزارش از کمیسیون نظام به مجلس شورای ملى‏

کمیسیون نظام ماده واحده گزارش شماره 8 کمیسیون بودجه راجع به لایحه حقوق بازنشستگى افسران را با حضور آقاى وزیر جنگ مطرح و مورد مطالعه قرار داده در نتیجه با ماده واحده تنظیمى در کمیسیون بودجه موافقت و اینک گزارش خود را به عرض مى‌رساند.

رئیس- آقاى فرهودى به عنوان مخالف اجازه خواستند.

فرهودى- عرض کنم که دلیل مخالفت بنده با این لایحه مبنى بر این اصل است و تصور مى‌کنم که همه آقایان نمایندگان محترم کم و بیش توجه دارند که وقتى قانونى را مورد مطالعه قرار مى‌دهند و مى‌خواهند تصویب فرمایند اصولى را که در موقع وضع قانون لازم است توجه خواهند کرد و با در نظر گرفتن اصولی که هر مقننى در موقع قانونگذارى قطعاً به آن اصول نظر دارد تصمیم‌شان را مى‌گیرند و رأی‌شان را مى‌دهند (صحیح است) مملکت ما خوشبختانه مملکت واحدى است و داراى قوانین واحد و مستخدمینى هم دارد که بایستى به همه این مستخدمین به یک نظر نگاه بکند یکى از اصول مسلم در قانونگذاى این است که تبعیض نباید کرد یعنى مقنن باید احتیاط بکند احتراز بکند از این که قانونى بگذارند که خداى نکرده از این قانون استفاده تبعیض نشود در تمام قوانینى که ما داریم اگر آقایان دقت فرموده باشند و به بیان مقنن توجه کرده باشند همیشه نوشته شده است مستخدمین لشگرى و کشورى دلیلش هم واضح است براى این که دولت یکى است مملکت یکى است مجلس شوراى ملى یکى است قانون هم یکى است و بایستى شامل حال همه بشود.

رئیس- آقا تأمل بفرمایید اکثریت نیست (چند لحظه بعد اکثریت حاصل شد) بفرمایید.

فرهودى- عرض کنم خود این ماده واحده هم توجه به این اصل داشته است یعنى آمده است گفته است که افسران و درجه‌داران و افرادى که قبل از تصویب قانون 18 فروردین بازنشسته شده‌اند مشمول تبصره 7 قانون 18 فروردین 28 خواهند بود و مابه‌التفاوت به آنها پرداخته خواهد شد از این ماده ما این طور مى‌فهمیم و همین طور هم هست که افسران یک قانون بازنشستگى داشته‌اند و مطابق آن قانون جماعتى بازنشسته شده‌اند بعد قانون جدیدى گذشته است یک مزایایى براى بازنشستگان ایجاد کرده است حالا قانون آورده‌اند که کسانى هم که قبل از این مزایا بازنشسته شده‌اند این مزایا به ایشان هم داده شود محلش را هم معین مى‌کند پس خود این قانون را هم که دولت داده و به وضع آنها توجه کرده است براى این بود که تبعیض نشود یعنى مى‌خواهند تبعیض را از بین افسران بازنشسته بردارند ولى اینجا مجلس شوراى ملى است و بایستى به همه مستخدمین به یک نظر نگاه کند یعنى غیر از مستخدمین لشگرى مستخدمین کشورى هم داریم و براى آنها هم دو قانون بازنشستگى و بلکه سه قانون بازنشستگى وضع شده و الان بازنشستگانى که از مستخدمین کشورى ما داریم در حقیقت سه دسته هستند یک دسته مطابق قانون استخدام بازنشسته شدند بعد یک اصلاحى در این مجلس شد یک دسته‌اى مطابق آن اصلاح مطابق قانون دوم بازنشسته شدند یک اصلاح سومى هم شد دسته سوم مطابق آن قانون بازنشسته شدند به طوری که الان در میان مستخدیمن بازنشسته کشورى ما سه جور بازنشسته داریم یعنى سه نوع با ایشان عمل شده است بعضى‌هایشان یک شصتم حقوق ضرب در سنوات خدمت بعضى‌ها یک چهلم حقوق ضرب در سنوات خدمت بعضى هم با یک سی‌ام حقوق ضرب در سنوات خدمت بازنشسته کرده‌اند این است که در قانون اساسى هم باز ما یک ماده‌اى داریم که مجلس شوراى ملى همیشه در موقع وضع قوانین به آن اصل قانون اساسى هم باید توجه کند آن اصل چیست؟ آن اصل این است اصل ششم افراد و طبقات مردم در مقابل قانون متساوى‌الحقوق هستند ما هم طبقات و افراد بازنشسته داریم بازنشسته کشورى داریم و بازنشسته لشگرى داریم آمده‌اند در میان افراد لشگرى رفع تبعیض کرده‌اند (صحیح است) یعنى گفته‌اند که آنهایى را که قبل از قانون اخیر بازنشسته شده‌اند از مزایاى قانون جدید استفاده بکنند اما راجع به مستخدمین کشورى که این تبعیض هنوز بین آنها برقرار است توجهى نشده البته بنده در اینجا ایرادى به جناب آقاى وزیر جنگ ندارم و کمال ارادت را هم به ایشان دارم و این لا یحه‌شان هم دلیل بر این است که ارادت بنده به مورد است یعنى خواسته‌اند رفع تبعیض از میان بازنشستگان لشگرى

+++

که انصافاً مردمان زحمت کشیده و خادمى هستند بکنند اینجا سخن بنده با دولت و مجلس شورای ملى است که دولت که متوجه شده است که تبعیض میانى یک طبقه از مستخدمین خوب نیست این توجه را بایستى تعمیم بدهد و سرایت بدهد به سایر طبقات مستخدمین هم شامل بکند چون از نظر دولت که فرق نمى‌کند البته از نظر جناب آقاى وزیر جنگ از نظر شغل و مسئولیتى که دارند ممکن است فرق بکند ایشان البته بنابر و‌ظیفه‌اى که دارند مجاز هستند و موظف و مکلف هستند که حوزه خودشان را اصلاح بکنند و اگر اشکالاتى هست رفع کنند اگر تبعیض هست رفع کنند نمى‌شود از ایشان انتظار داشت ولى دولت باید به مستخدمین کشورى وزارت کشور و وزارت دارایى هم توجه کند بنده اینجا نظرم راجع به دولت است که دولت وقتى که توجه بکند که تبعیض خوب نیست و نباید تبعیض کرد از نظر دولت مستخدمین یکسانند از نظر مجلس شوراى ملى هم به طریق اولى باز در قانون اساسى یک عبارتى داریم بنده استفاده از آن عبارت مى‌کنم نوشته است مجلس شوراى ملى نماینده قاطبه اهالى مملکت است پس وقتى یک قانونى را براى یک طبقه وضع مى‌کند بایستى که سایر هم‌طبقه‌هاى این قانون را جلوى چشم بیاورد تا بتواند مفهوم نمایندگى قاطبه اهالى مملکت صدق پیدا بکند بنابراین بنده مقصودم این است که جناب آقاى وزیر جنگ از طرف دولت و آقاى مخبر کمیسیون بودجه در اینجا یک تأمینى بدهند و یک توجهى بکند که براى رفع تبعیض بین بازنشستگان کشورى هم یک فکرى خواهند کرد منتها در این لایحه جایش نیست‏.

بایستى لایحه جداگانه‌اى بیاورند و مجلس شوراى ملى با اطمینان به این که این تبعیض از سایر طبقات بازنشستگان کشورى هم برطرف خواهد شد یعنى آنها هم به طور واحد از مزایاى قوانین بهره‌مند خواهند شد الان 3 قانون است یکى یک شصتم ضرب در سنوات خدمت یکى یک چهلم ضرب در سنوات خدمت یکى یک سى‌ام ضرب در سنوات خدمت البته این که یک سى‌ام ضرب در سنوات خدمت است جدیدتر است و عادلانه‌تر هم هست چرا این کار را کردند براى این که مخارج زندگى بالا رفته است چون مخارج زندگى بالا رفته است گفته‌اند که یک شصتم حقوق کافى نیست یک سى‌ام حقوق ضرب در سنوات خدمت بشود آقا آنهایى هم که با یک شصتم حقوق ضرب در سنوات خدمت بازنشسته شده‌اند آنها هم همین زندگى را باید بکنند و این به هیچ‌وجه عادلانه نیست که ما به یک طبقه‌اى از کشور که قدیماً بازنشسته شده‌اند در همین زندگى سخت و این زندگى گران بگوییم یک شصتم حقوق ضرب در سنوات خدمت بدهید یک جماعتى که در پنج سال چهار سال پیش از این در موقع گرانى زندگى بازنشسته شده‌اند بگوییم که یک سى‌ام حقوق ضرب در سنوات خدمت این یک تبعیضى است که نه روح دولت گمان مى‌کنم موافق باشد نه مجلس شورای ملى موافق باشد (صحیح است) و نه نص 8 قانون اساسى و این اصلى که مى‌گوید مجلس شورای ملى نماینده قاطبه اهالى مملکت است هیچ کدام اجازه نخواهند داد و بنده استدعا مى‌کنم که از طرف دولت و از طرف کمیسیون بودجه تأمین بدهند که این تبعیض از مستخدمین کشورى هم برطرف خواهد شد.

رئیس- آقاى حاذقى.

حاذقى- بیان نماینده محترم جناب آقاى فرهودى که به عنوان مخالف فرمودند به هیچ‌وجه بوى مخالفت که نمى‌دهد سهل است حاکى از کمال موافقت ایشان هم با این لایحه بود منتها مى‌فرمودند که بایستى این قسمت شامل تمام مستخدمین بازنشسته کشورى هم بشود و این حرف مورد تأیید تمام اشخاصى است که طرفدار تساوى و جلوگیرى از تبعیض هستند به طور کلى آنچه که موجب گرفتاری‌هایى در این مملکت شده است سوء‌نیت افراط یا تفریط در کار است که موجب تبعیض مى‌شود چنانچه اغلب بلکه تمام گرفتاری‌ها وقتى تجزیه و تحلیل بشود مبتنى بر همین دو اصل است مثلاً ما در مملکت دو دسته افراد داریم یک دسته مردمان بسیار درست و صادق و امین ولى متأسفانه اکثر اینها فاقد آن شهامت و صراحت در کار هستند نه مسئولیت در کار به عهده مى‌گیرند نه قدرت حل و فصل امور را دارند و مدتى مردم مملکت را گرفتار مى‌کنند و دست به هم مى‌مالند و هیچ تصمیمى نمى‌گیرند در نتیجه مى‌خواهند به اصطلاح گردى به مقام و درستى و صداقت آنها ننشیند در حالت منفى‌بافى باقى مى‌مانند و این خودش موجب یک ضررهایى براى مملکت است یک دسته هم مردمانى هستند که متأسفانه نادرست و روى ضعف تربیت خانوادگى و نقص تربیت اخلاقى و دینى اینها دزد هستند با کمال بى‌پروایى همیشه عمل مى‌کنند و این تبعیضات ناشى مى‌شود همین طور مثلاً راجع به این قانون تصفیه که چندین روز وقت مجلس را گرفت اگر این هیئت تصفیه نشسته بود و با کمال حقیقت و ذوق قضایى و تجاوز از حدود خودش نکرده بود و به قوه مقننه سرایت نداده بود اصلاً به هیچ کیفیت ما مواجه با این جریان نمى‌شدیم همان طور که اکثر آقایان اظهار فرمودند ما طرفدار دزدها و دروغگوها و اخراج آنها از مشاغل دولتى هستیم ولى متأسفانه همین انحراف فکرى که براى هیئت تصفیه دست داد و موجد این نکته شد که یک هیئت تصفیه که جزوى از قوه مجریه است صلاحیت اظهار نظر در قوه مقننه ندارد زیرا وکیل مصونیت دارد وکیل مستخدم دولت نیست وکیل در موقعى که اصل 12 قانون اساسى او را به تمام معنى از هر گونه تعقیب جزایى و حقوقى مى‌کند مگر بعد از سلب مصونیت چگونه به خودشان حق مى‌دهند بنشینند نظر بدهند یک تصمیم قضایى بگیرند نسبت به قوه مقننه که عضو دولت نیستند قانون الغاء تصمیمات هیئت تصفیه با 51 رأى موافق از مجلس گذشت (محمدعلى مسعودى- 50 رأى بود یکى هم اشتباه بود) این موضوعات باید تذکر داده شود تا مملکت اصلاح شود تا مقامات مملکتى از تبعیض خوددارى کنند بنده با نظر همکار محترم جناب آقاى فرهودى کاملاً موافق هستم که این مایه التفات بازنشستگى به مستخدمین کشورى هم تعلق بگیرد ولى مطابق اصلى که گفته‌اند ما لا یدرک کله لایترک کله این قسمتى که حالا دولت موافقت کرده و اعتبارش هم که لابد از محل خود صندوق بازنشستگى است نه از متن بودجه مملکتى بنابراین ما با کمال علاقه یک قسمت از این تبعیض را رفع مى‌کنیم موافقت مى‌کنیم و یک عده از درجه‌داران ارتش که به مملکت خدمت کرده‌اند و حالا بازنشسته هستند به حق مشروع قانونى مابه‌التفات خود مى‌رسند و از دولت هم خواهش مى‌کنم که براى جلوگیرى از هر گونه تبعیض لایحه‌اى تهیه بکند و با کمال علاقمندى همکارى مى‌کنم که رفع آن تبعیض هم بشود.

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکره از طرف آقاى ملک‌مدنى رسیده که قرائت مى‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد کفایت مذاکره مى‌نمایم- ملک‌مدنى‏

رئیس- آقاى ملک‌مدنى‏

ملک‌مدنى- لایحه‌اى که آقاى وزیر جنگ تقدیم مجلس کرده‌اند یکى از لوایح بسیار خوب است (صحیح است) ما نباید فراموش بکنیم که زندگى مردم از حالا تا 15 سال پیش چقدر تفاوت کرده است این شاخص بانک ملى را آقایان نگاه کنند که از 15 سال پیش تا حالا 16 مرتبه زندگى تفاوت کرده پول ما به همین نسبت پایین آمده است اگر کسى 15 سال پیش صد تومان داشت امروز 1500 تومان باید داشته باشد که بتواند زندگیش را تأمین کند بنابراین این دسته افسران بازنشسته همه مردمانى هستند که در راه خدمت به کشور عمر صرف کرده‌اند و مورد احترام و علاقه همه ما هستند باید به آنها کمک کرد اما بیانى که جناب آقاى فرهودى فرمودند بسیار مطلب اساسى و اصولى است و ما توجه دولت را به وسیله جناب آقاى وزیر جنگ جلب مى‌کنیم که این افکار مجلس شورای ملى را دولت توجه کند که باید براى این افراد کشورى هم یک لایحه‌اى مشابه همین لایحه طبق همان نظرى که ایشان اظهار کردند و طبق آخرین لایحه‌ای که دولت راجع به اصول بازنشستگى داده به آنها هم توجه کند و البته این را که بنده اینجا پیشنهاد کردم یک مردى است که عضو وزارت فرهنگ است کاغذش جیب بنده است چون بنده عادت ندارم کاغذى در مجلس بخوانم و از وقت مجلس بگیرم 5 نفر عائله دارد عرض کنم رتبه پنج است منتظر خدمت شده است کاغذ نوشته است که من با کمال بدبختى زندگى مى‌کنم اگر من انتحار کنم گناه من و بچه‌هاى من با خون من گردن دولت و مجلس شورای ملى است همچو صاف و صریح بدون هیچ مقدمه‌اى این را برداشته نوشته ما آقا باید به زندگى مردم یک قدرى توجه کنیم من خیلى خوش‌وقتم که وزارت جنگ متوجه این قسمت شده و همین طور که آقاى فرهودى فرمودند در هیئت دولت تذکر بدهید که این مردم و مستخدمین کشورى را هم که بازنشسته مى‌کنید لااقل یک حقوق بخور و نمیرى داشته باشند یک زندگى داشته باشند که این قدر گرفتار و بدبخت

+++

نباشند آن طبقه هیچ کار ازشان ساخته نمى‌شود آدمى‌که بیست سال سى سال مدارج خدمت را طى کرده نمى‌تواند رجعت کند دو مرتبه برود کارى بهش رجوع بکنند سنش مقتضى نیست عمرش گذشته بنابراین دولت باید نسبت به وضعیت او توجه کند امیدوارم این تذکرات مجلس شوراى ملى را آقاى وزیر جنگ در هیئت دولت مطرح کند و تا هفته دیگر این لایحه‌اى را که آقاى فرهودى هم تذکر دادند به مجلس شوراى ملى بیاورند طوری که حقوق طبقات مستمند و بیچاره‌اى که خدمت دولت آنها را بیچاره کرده و امروز کارى نمى‌توانند انجام دهند از بین نرود.

رئیس- مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) باید رأى گرفته شود ولى عده براى رأى کافى نیست در موقع رسیدگى به آرا تصفیه که آقایان تند‌نویس‌ها به عمل آورده‌اند 50 رأى موافق بوده است یک نفر اشتباه شده است.

قبادیان- اگر تشریف نمى‌آورند آقایان بفرمایید جریمه‌شان کنند.

امامى- باید جریمه‌شان کنید.

5- ختم جلسه- به عنوان تنفس‏

رئیس- چون اکثریت براى گرفتن رأى به پیشنهاد کفایت مذاکرات نیست تنفس مى‌دهیم.

( در این موقع پنجاه دقیقه قبل از ظهر جلسه به عنوان تنفس تعطیل و دیگر تشکیل نگردید)

رئیس مجلس شورای ملى- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294602!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)