کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19
[1396/06/01]

جلسه: 82 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه پنجم اردیبهشت‌ماه 1336  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2- بیانات قبل از دستور آقایان: خلعتبری و قنات‌آبادی‏

3- طرح و تصویب گزارش شور دوم کمیسیون قوانین دارایی راجع به اجازه فروش یک قطعه زمین در کراچى و ارجاع به مجلس سنا

4- طرح گزارش کمیسیون قوانین دارایی راجع به تأسیس پلیس گمرک‏

5- تقدم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر امور خارجه

6- بقیه مذاکره و تصویب گزارش کمیسیون دارایی راجع به تأسیس پلیس گمرک و ارجاع به مجلس سنا

7- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19

 

 

جلسه: 82

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه پنجم اردیبهشت‌ماه 1336

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2- بیانات قبل از دستور آقایان: خلعتبری و قنات‌آبادی‏

3- طرح و تصویب گزارش شور دوم کمیسیون قوانین دارایی راجع به اجازه فروش یک قطعه زمین در کراچى و ارجاع به مجلس سنا

4- طرح گزارش کمیسیون قوانین دارایی راجع به تأسیس پلیس گمرک‏

5- تقدم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر امور خارجه

6- بقیه مذاکره و تصویب گزارش کمیسیون دارایی راجع به تأسیس پلیس گمرک و ارجاع به مجلس سنا

7- تعیین موقع جلسه بعد- ختم جلسه‏

 

مجلس ساعت ده و ده دقیقه صبح به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1- تصویب صورت مجلس

رئیس - صورت غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه - آقایان: جلیلوند. دکتر عدل. کدیور. صفارى. قرشى. خرازى. یار افشار. سنندجى. اورنگ. دکتر ضیائى. اخوان. استخر. صراف‌زاده. اقبال. محمودى. ذوالفقارى. دکتر طاهرى. مهندس ظفر. عامرى. کورس. کیکاوسى. دکتر فریدون افشار. قراگزلو. بیات ماکو.

دیر‌آمدگان و زود ‌رفتگان با اجازه - آقایان: بزرگ‌نیا. بوربور. دکتر بینا. مهندس اردبیلى. دکتر نیرومند. دکتر عمید. دولت‌شاهی. دکتر جهان‌شاهی. مهندس فروغى.

رئیس - نسبت به صورت مجلس نظرى نیست؟

جهانشاهی بنده با اجازه بودم.

رئیس - با اجازه نوشته‌اند دیگر نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت جلسه قبل تصویب می‌شود.

2- بیانات قبل از دستور آقایان: خلعت‌بری و قنات‌آبادی‏

رئیس - امروز نطق قبل از دستور است بعد هم لایحه گمرکات مطرح می‌شود آقاى ارسلان خلعت‌بری‏

ارسلان خلعت‌بری - اصل 18 قانون اساسى را براى استحضار آقایان نمایندگان محترم قرائت می‌کنم «تسویه امور مالیه جرح و تعدیل بودجه تغییر در وضع مالیات‌ها و رد و قبول عوارض و فروعات و هم چنین ممیزى جدیده که از طرف دولت اقدام خواهد شد به تصویب مجلس خواهد بود» (صحیح است) بنده مشاهده کرده‌ام که قسمت‌هایی از قانون اساسى که در این اواخر مورد عمل و اجزا نبوده است هر موقع تذکر داده شود مورد توجه واقع خواهد شد بنده در این موضوع یک حقى را که مربوط به مجلس شوراى ملى است و از نظر عوارض به عقیده خودم تاکنون برخلاف قانون اساسى رفتار شده است موظف هستم به عرض مجلس شوراى ملى برسانم مسئله عوارض به همان اندازه که مالیات مهم است اهمیت دارد براى این که ارتباط دارد با مسایل روزنامه مردمى که در شهرها زندگى می‌کنند من باب نمونه از نظر این که دقت در عوارض اهمیت دارد یک مورد را که مورد مشاهده آقایان محترم هم هست به عرض آقایان می‌رسانم در چندین سال قبل شاید در شش یا هفت سال قبل تصویب‌نامه‌ای صادر شده براى اراضى اطراف تهران عوارض سنگین مقرر کرد منظور از آن تصویب‌نامه جلوگیرى از ترقى قیمت اراضى بود بنده خودم می‌دانم که در آن موقع این قصد را دولت وقت داشت سه چهار دولت سابق، ولى چون توجه به قاعده اقتصادى نشده بود بالنتیجه مسئله عوارض باقى ماند یعنى زحمتش از لحاظ مردم ولى قیمت اراضى روز به روز ترقى کرد (صحیح است) یعنى حالا قیمت اراضى صد برابر موقعى است که تصویب‌نامه وضع شد آقایان این مسئله ترقى قیمت اراضى یک مسئله اقتصادى است بنده اینجا مجله معروف اکونومیست چاپ لندن که مال دو هفته پیش است آورده‌ام که به نمایندگان دولت ارائه کنم که در ریاض پایتخت عربستان سعودى عرصه زمین در جاهاى حساس و مراکز شهر مترى 500 لیره انگلیسى یا پنج هزار ریال سعودى مساوى یا 11500 تومان پول ایران است پس بنابراین وضع عوارض از لحاظ جلوگیرى از ترقى قیمت که منطق وضع این تصویب‌نامه  بوده است به نتیجه نرسیده است اما چه نتایجى بخشید؟ نتیجه‌ای بود که شهردارى تهران اول حدود شهر تهران را تا یک حدى می‌دانست هر چند سالى یک مرتبه این حد را وسیع‌تر کرد تا رسید بدانه‌های کوه البرز الان چندین فرسخ را شهردارى جزو شهر تهران می‌داند و هر کس که یک تعمیرى بخواهد بکند یک دیوارى بخواهد بسازد و یک ساختمانى بخواهد بنا کند اولین مانع شهردارى است (صحیح است) مأمورین شهردارى که اگر تمام شهر را کثافت بردارد نه در فکر نظافتند نه در فکر روشنائى‌اند (صحیح است) نه در فکر برق نه در فکر آذوقه و ارزاق (صحیح است) نه در فکر بهداشت شهر (صحیح است) نه در فکر خیابان‌ها (صحیح است) که وقتى یک خیابانى را می‌کنند تا یک سال بعد جایش را پر نمی‌کنند که نخست‌وزیر باید دستور بدهد که چاله‌هایی را که کنده‌اند پرکنند (یکى از نمایندگان - لوله‌کشى هم همین‌طور) آب هم همین‌طور هر جاى شهر را هر چه بریزند هر چه بکنند ناودان آب روز سر مردم بریزد و کثافت جا‌روب کردن بی‌موقع گرد و خاک بخورد مردم دادن توى شیر آب مخلوط می‌کنند در مواد غذایی مواد خارجى مخلوط است مردم مسموم می‌شوند در تمام این مواقع شهردارى دیده نمی‌شود (صحیح است) مربوط به حالات نیست سال‌هاست اما اگر خواستند یک دیوارى بسازند یک خانه‌ای آباد کنند مأمورین

+++

شهردارى مثل اجل معلق می‌آیند (صحیح است) (پروفسور اعلم - براى اذیت حاضرند) این علتش چیست؟ حالا به شما عرض می‌کنم پارسال این آقاى منتصر شهردار تهران یک مصاحبه‌ای کرد که مطبوعات رفتند پهلویش به مطبوعات گفت من از دست این عوارض و پروانه به تنگ آمده‌ام و متوسل به مطبوعات شده بود ببینید چقدر شور است که آنان هم فهمیده است (عمیدى نورى - از خودش عوارض نگرفتند) حالا من آن را نمی‌دانم خواستم این را عرض کنم این موضوع را توجه بفرمایید آقایان مردم چرا از دولت‌ها ناراضى می‌شوند این مطالبى که در مجلس به دولت‌ها وضع زندگى مردم گفته می‌شود براى این است که در نظر بگیرند و رفع زحمت از مردم شود بنده یک چیزى عرض کنم خواهش بکنم توجه بفرمایید هفته گذشته در مجله آمریکا دیدم نوشته بود که محصلین انگلستان که از آکسفورد و کمبریچ بیرون نمایند مطابق احصائیه‌ای که شده است 5 در صد از مهندسین و اشخاص فنى تقاضاى‏ مهاجرت به خارج از انگلستان می‌کردند براى این که از وضع داخلى خودشان راضى نیستند شرایط اقتصادى راضى نیستند فرصت کار دارند بنابراین در مملکت ما اگر عدم رضایت هست و مردم ناراضى می‌شوند براى آن کار‌هایی است که قابل جلوگیرى است و جلوگیرى نمی‌کنیم منجمله همین مسئله اراضى است مطلب دومى که می‌خواستم عرض کنم عدم دقت در مسئله عوارض به این صورت رسیده است که شهردارى تهران در غیاب انجمن عوارضى براى در و پنجره و بالکن اشراف به خیابان و کوچه و اینها وضع کرده است که این عوارض با استطاعت مردم بر تناسب ندارد یعنى مردمى که از هیچ یک مزایاى شهریت استفاده نمی‌کنند حق دارند بگویند که ما عوارض نمی‌دهیم عوارض و بالکن نمی‌دهیم این قبیل عوارض را ممالکى وضع می‌کنند که وسائل دیگر دم هم مهیاست ترامواى برقى هست اتوبوس هست غذاى سالم هست گرد و خاک نیست در این شهر یک مثقال کرده سالم است سالم که غذاى مردم عادى این است پیدا نمی‌کنید (صحیح است) اینها ضعیف این بچه‌های مریض این بچه‌هایی که لاغر هستند این امراضى که پیدا و سابقاً نبوده است من طبیب نیستم بیشترش این است که این مواد غذایی ما مواد غذایى معنى را ندارد و بنده می‌خواهم عرض کنم کمى که از این شرایط اولیه در شهر تهران هستند این مردم را به چه مناسبت گفت بیایید عوارض بالکن و در بدهید اگر کسانى که جزو اغنیا هستند باید استثنا کنید ولى از تمام مردم و براى عوارضى که تماس مأمورین را با مردم می‌کند چرا باید بگریند این موضوع را به مأمورین دولت باید ریشه‌اش قطع شود شما نمی‌دانید براى یک پروانه ساختمان براى گرفتن یک تصفیه حساب آب براى لوله‌کشى خود بنده 15 روز دویدم دیشب رئیس کانون وکلا منزل من بود می‌گفت براى یک امر عادى و تصفیه حساب 50 روز دویدم و به نتیجه نرسیدم (صحیح است) تمام مردم تهران از جهت تماس با شهردارى و مأمورین شهردارى به مناسبت عوارض در زحمت هستند ناراضى هستند (صحیح است) بنده تقاضا می‌کنم، می‌خواهم، من قطع دارم که آقایان نمایندگان محترم خواهند خواست (صحیح است) که این وضع فعلى باید اصلاح شود (صحیح است) مربوط به دولت نیست مربوط است از لحاظ این که دولت باید مراقبت کند که این کارها از میان برداشته شود مادام که پروانه خواستن شرط یک کارى است اخاذى و سوء‌استفاده و مزاحمت و ایجاد اذیت پشت سرش هست پس بایستى راه را قطع کرد و وسیله ایذا مردم را از بین برد و شهردارى را متوجه انجام از بین برد و شهردارى ما متوجه انجام از بین برد و شهردارى را متوجه انجام وظایف خودش کرد شهردارى باید وظایف خودش را انجام بدهد بنده پارسال یک همسایه‌ای در شمیران داشتم آمدند از بر زن به او مراجعه کردند و او را مجبور کردند که حصار بکشد و در یک جایی که زباله‌دانى بود خود بر زن به او گفته بود وقتى که آمد حصار بکشد خود بر زن آمد جلو‌گیرى کرد و گفت حصار نکش براى این که عوارض زمین را نپرداخته‌ای جایی را هم که مردم می‌خواهند حصار بکشند به عنوان ندادن عوارض و تصفیه نشدن حساب شهردارى نمی‌گذارد مأمورین شهردارى مزاحم می‌شوند حالا چند هزار نفر از این وضع و از این مزاحمت مأمورین شهردارى ناراضى هستند خدا عالم است بنده وظیفه خودم دانستم که این را به عرض مجلس شوراى ملى برسانم و قطع دارم که دولت توجه خواهد کرد چون معتقد هستم که این عمل و رویه فعلى ما برخلاف قانون اساسى است به عنوان یک حقوقدان به عرض همکاران خودم می‌رسانم که عوارض را باید مجلس شوراى ملى تصویب کند وگرنه در قانون اساسى همچو ذکرى نمی‌شد ما دو کار کرده‌ایم یکى این که حق وضع عوارض را به انجمن‌ها داده‌ایم و در غیاب انجمن‌ها به وزارت کشور داده‌ایم بنده معتقدم که اولش را برخلاف قانون اساسى عمل کرده‌ایم و دومش را هم برخلاف قانون اساسى عمل کرده‌ایم این هیچ فرق ندارد با آن اختیاراتى که به افراد و اشخاص و هیئت‌های دیگر داده شده بود ما اینجا حکم کردیم که برخلاف قانون اساسى است بنده راه‌حلش را هم پیشنهاد می‌کنم بنده یک طرحى تهیه کرده‌ام که بعد‌ها به نظر آقایان می‌رسانم خلاصه آن طرح اینست و تصمیمات انجمن‌های شهر و در غیاب انجمن‌هاى شهر وزارت کشور پس از تصویب کمیسیون کشور مجلس شوراى ملى قابل اجرا خواهد بود اگر آقایان محترم این طرح را که بعداً تقدیم خواهم کرد تصویب بفرمایند آن وقت این مقررات باید بیاید به کمیسیون کشور و کمیسیون کشور جزء مجلس است نماینده مجلس است جزء قوه مقننه است و آن وقت مجلس شوراى ملى دقت می‌کند در عوارض و عوارض که برخلاف سیاست و برنامه خود دولت است از میان برداشته می‌شود چون الان برنامه دولت‌ها اولین ماده‌اش قطع تماس مأمورین دولت با مردم است ولى در عمل متأسفانه آن مقررات و قیود سابق که تماس مأمورین را با مردم زنده نگاهداشته است به قوت خودش باقى است بنده براى این که وضع شهردارى تهران از این صورت بیرون بیاید و بعد هم به حقوق و وظایف خودش توجه بکند این مطالب را به عرض مجلس شوراى ملى رساندم آقایان امروز در سال هزاران خارجى به اینجا می‌آیند ما هر قدر بخواهیم به روى خودمان نیاوریم این وضعیتى که در شهر و پایتخت ما می‌بینند این منافى با حیثیت و شئون ماست شهردارى تهران و دولت باید در درجه اول وضع پایتخت را اصلاح بکند و راجع به انجمن‌هاى ولایات و شهردارى‌های آنها بنده امروز وقت ندارم تقاضا دارم که یکى از آقایان بیایند راجع به ولایات صحبت کنند و پا‌بنده خودم قبول می‌کنم که یک روز دیگر بیایم و راجع به ولایات صحبت کنم (احسنت)

حشمتى شهر تهران یک شهردار با عرض لازم دارد.

رئیس - آقاى قنات‌آبادی.

قنات‌آبادی - بنده نمی‌خواستم که وقت مجلس محترم شوراى ملى را گرفته باشم اما چون از نظر خودم و حیثیتم لازم بود که یک خواهشى از آقایان نمایندگان محترم بکنم خواستم که این خواهش به صورت جمع شده باشد این بود که استفاده کردم و به عنوان نطق قبل از دستور مزاحم آقایان شدم. سال گذشته یک مباحثاتى بین بنده و جناب آقاى فروهر و زیر دارایی وقت در مجلس شوراى ملى با آن نحوى که در محضر آقایان نمایندگان بود در گرفت یک عده از آقایان نمایندگان عقیده‌شان این بود که خود بنده هم با آنها موافق بودم که این مطالبى که گفته شد اینجا باید تحقیق بشود و من چون هنوز به آن عقیده باقى هستم و معتقدم که براى یک مرتبه هم که شده بعضى مطالب باید روشن بشود تا من بعد کسى به گزاف نتواند در چنین مکانى سخن بگوید (پرفسور جمشید - اعلم کاملاً صحیح است) آقایان نمایندگان معتقد بودند که کمیسیون تحقیق صلاحیت رسیدگى به آن مطالب و موضوعاتى که گفته شد دارد و بعد جناب آقاى سردار فاخر رئیس محترم مجلس شوراى ملى که مورد احترام که نمایندگان و مردم ایران هستند (صحیح است) ایشان فرمودند که طبق آئین‌نامه‌ای که در دست تهیه است کمیسیون تحقیقى براى رسیدگى به این مطالب پیش‌بینی شده است و این کمیسیون تحقیق است که صلاحیت رسیدگى به این مطالب باز‌ماند بنده استدعایم از آقایان نمایندگان محترم این است که مقام محترم ریاست دستور بفرمایند گزارش کمیسیون تدوین آئین‌نامه مطرح و تصویب شود و کمیسیون تحقیق تشکیل شود و تقاضا دارم مطالبى که بین بنده و جناب آقاى فروهر وزیر دارایی سابق در اینجا مطرح شده هو به هو، مو به مو، کلمه به کلمه و موضوع به موضوع رسیدگى بشود و کمیسیون تحقیق گزارشش را به مجلس شوراى ملى تقدیم کند تا سیه روى شود هر که دراوغش باشد چون بنده معتقدم حیثیت و شرفش دفاع بکند و اجازه ندهد که هیچ کس در هر مقامى که هست به شرف و حیثیت او اهانت بکند تا بتواند خدمتگذار خوب و با شرفى براى اجتماعى باشد و یک نامه‌ای تقدیم مقام ریاست می‌کنم و خواهش می‌کنم که به آقاى ناصر وزیر دارایی ابلاغ بفرمایند که براى جواب این سؤال که از وزیر دارایی سابق شده در موعد مقررش در مجلس حضور به هم رسانند البته این مطلبى را هم به عرض مجلس شوراى ملى می‌رسانم که طبق حقى که قانون اساسى به نمایندگان مجلس داده است بنده در دولت گذشته نامه‌ای نوشتم به وسیله مقام ریاست و از وزارت دارایی پرونده‌ای خواستم متأسفانه این 1 رونده نیامد و هنوز هم نیامده است لذا دو مرتبه در این نامه تقاضا کرده‌ام که این پرونده براى مطالعه اینجانب به مجلس شوراى ملى ارسال گردد.

پرفسور جمشید اعلم - آقایان کمیسیون تحقیق راجع به اتومبیل‌ها در قرار بود تحقیق و رسیدگى کند.

رئیس - البته خاطر آقایان مسبوق است که یک کمیسیون تحقیقى در آئین‌نامه داخلى پیش‌بینی شده و کمیسیون تدوین آئین‌نامه هم گزارشش را داده است که قریباً مطرح می‌کنیم و یک اصلاحى دارد که به عمل می‌آید و بعد اعضاى کمیسیون تحقیق را هم مجلس انتخاب می‌کند و این موضوعى را که آقاى قنات‌آبادی گفتند به آنجا احاله می‌شود (صحیح است) و در آنجا می‌بینیم که ترتیب این کار چه بوده.

پرفسور جمشید اعلم - آقا استدعا می‌کنم که ترتیب این کار را زودتر بفرمایید بدهند چون موضوع قسمت اتومبیل‌ها هم باید به آنجا ارجاع بشود.

رئیس - آقاى صدرزاده کمیسیون را

+++

تشکیل بفرمایید و گزارشش را به مجلس بفرستید.

صدرزاده - مقدمه‌اش یک طرحى بود که از طرف آقایان نمایندگان تقدیم شد که در آئین‌نامه یک کمیسیون تحقیقى معین بشود که به این قسم مطالب رسیدگى بشود آن طرح در کمیسیون شورش خاتمه یافته است و تقدیم مجلس شده است دیگر بسته بامر مبارک است که هر وقت بفرمایید در مجلس مطرح بشود و تصویب بشود.

رئیس - گزارشش را در مجلس طرح می‌کنیم و تکلیفش را معین می‌کنیم.

عمیدى نورى - گزارش کمیسیون قبلاً جزء دستور هم بود جزء این دستورى که معین فرمودید نیست.

رئیس - جزء دستور قرار می‌دهیم.

3- طرح و تصویب گزارش شور دوم کمیسیون قوانین دارایی راجع به اجازه فروش یک قطعه زمین در کراچى و ارجاع به مجلس سنا

رئیس - وارد دستور می‌شویم گزارش کمیسیون قوانین دارایی مربوط به اجازه فروش یک قطعه زمین در کراچى مطرح است. گزارش کمیسیون قرائت می‌شود.

(به شرح آتى خوانده شد)

گزارش از کمیسیون دارایی به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون قوانین دارایی براى شور دوم لایحه شماره 2708 دولت راجع به اجازه فروش یک قطعه زمین در شهر کراچى را با حضور نماینده دولت مطرح نموده با ماده واحده گزارش شور اول موافقت و این که گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

ماده واحده به وزارت امور خارجه اجازه داده می‌شود قطعه زمین واقعه در شهر کراچى به مساحت 4383 یارد خریدارى شده در سال 1330 را که از لحاظ موقعیت محل براى سفارت کسرا مناسب نیست به حداکثر بهاى ممکنه به فورش رسانده بهاى حاصل از فروش زمین مزبور را با کمک اعتبار مربوط به مصرف ساختمان عمارت نوساز در قطعه زمینى که از طرف دولت پاکستان به دولت شاهنشاهى ایران واگذار شده برسانند.

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون امور خارجه با حضور آقاى معاون وزارت امور خارجه لایحه راجع به فروش یک قطعه زمین در کراچى را مطرح نموده در نتیجه با پیشنهاد دولت موافقت و اینک براى شور دوم نظر سابق کمیسیون را تأیید مى نماید.

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون بودجه در جلسه 24 بهمن ماه 35 حضور آقاى معاون وزارت امور خارجه و آقاى معاون وزارت دارایی لایحه شماره 2708 دولت راجع به فروش یک قطعه زمین در کراچى را براى شور دوم مطرح نموده بالاخره با گزارش شور اول موافقت و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

رئیس - در برگ موافقت و مخالف کسى ثبت نام نکرده و اجازه صحبت هم نخواسته است ماده واحده مطرح است مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) بنابراین باید به ماده واحده رأى گرفت آقایانى که با ماده واحده راجع به فروش اراضى در کراچى و قیمت آن را به مصرف ساختمان جدید رسانیدن موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد براى مجلس سنا فرستاده می‌شود.

4- طرح گزارش کمیسیون قوانین دارایی راجع به تأسیس پلیس گمرک‏

رئیس - گزارش کمیسیون دارایی راجع به تأسیس پلیس گمرک مطرح است گزارش کمیسیون قرائت می‌شود.

(این‌طور خوانده شد)

گزارش از کمیسیون دارایی به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون دارایی در جلسه 29 بهمن ماه 1335 لایحه به شماره 2646 ارسالى از مجلس سنا راجع به تأسیس پلیس گمرک را با حضور نماینده دولت براى شود دوم مطرح و مورد رسیدگى قرار داده و با اصلاحاتى تصویب و این که گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌نماید.

ماده 1- منظور حفاظت کالا و انبارها و ساختمان‌ها گمرک و محتویات آنها و چنین اجراییات گمرک و تأمین سرویس آتش‌نشانى به اداره کل گمرک اجازه داده می‌شود عده‌ای را که لازم می‌داند در حدود بوده مصوب جهت تشکیل اداره پلیس و آتش‌نشانى که یکى از ادارات تابعه کل گمرک خواهد بود به عنوان پلیس گمرک و کارشناسان و مأمورین فنى استخدام نمایند.

تبصره حقوق و مزایاى ثابت افراد پلیس گمرک به مأخذ حقوق. مزایاى ثابت افراد شهربانى کل کشور خواهد بود و مطابق همان مقررات استخدام خواهند شد.

ماده 2- اداره کل گمرک مجاز است

+++

براى تربیت افسران مورد نیاز پلیس گمرک هزینه تربیت آنان را در آموزشگاه عالى شهربانى کل کشور به مأخذى که براى خود شهربانى تمام می‌شود بپردازد و شهربانى کل کشور در مقابل دریافت این وجه مکلف است داوطلبان واجد شرایط را که گمرک معرفى می‌نماید در آموزشگاه عالى شهربانى بپذیرد و تا اجراى ترتیب بالا گمرک می‌تواند حداکثر سى نفر (30) افسر از شهربانى کل کشور و یا ارتش به‌طور مأمور بگیرد و حقوق و مزایاى آنان را مطابق آنچه که در محل خدمت قبیل در یافت می‌کرده‌اند از بودجه خود پرداخت نماید پیس از اتمام دوره آموزشگاه و اشتغال افسران فارغ‌التحصیل پلیس گمرک افسران اعزامى به دستگاه مربوطه عودت داده نمی‌شود.

تبصره 1- تربیع و اضافه حقوق افسران پلیس گمرک مطابق قوانین استخدامى کشور انجام و اعطا درجه به درجه‌داران و افراد پلیس گمرک در حدود اختیارات اداره کل گمرک بوده و نیز اعطا درجه به افسران پلیس گمرک طبق همان مقررات که در شهربانى کل کشور معمول و مقرر است از طریق وزارت دارایی اقدام خواهد شد.

تبصره 2- اداره کل گمرک مجاز است کلاس‌هاى مخصوصى براى تربیت افراد و درجه‌داران پلیس آتش‌نشانى دائر نماید.

تبصره 3- به وزارت جنگ اجازه داده می‌شود اسلحه و مهمات مورد نیاز پلیس گمرک را بنا به درخواست اداره کل گمرک تأمین و تحویل نماید.

ماده 3- مأمورین پلیس گمرک اعم از افسر و درجه‌دار و افراد (به استثناى پلیس آتش‌نشانى) که تحت نظر ریاست گمرک انجام وظیفه می‌نماید از لحاظ اجراییات گمرک جزو ضابطین دادگسترى محسوب می‌شوند که تحت تعلیمات دادستان حوزه مربوطه انجمن وظیفه خواهند نمود.

ماده 4- اداره کل گمرک مجاز است به منظور تقویت کادر ارزیابى و آزمایشگاه‌ها براى خدمت در گمرک‌خانه‌های خارج از مرکز یک صد نفر (50 نفر لیسانسیه حقوق با علوم طییعى یا مهندس شیمى و 50 دیپلمه کامل متوسطه) از بین کارمندان فعلى دولت با توافق وزارت‌خانه مربوطه به اداره کل گرمک منتقل نماید که پس از طى دوره کلاس ویژه گمرک با پایه خود در خدمت گمرک قرار گیرند این‌گونه کارمندان مکلف به قبول خدمت در گمرک بود و در صورت عدم قبولى مستعفى از خدمت دولت شناخته می‌شوند و اگر از بین کارمندان فعلى دولت با رعایت مراتب فوق یک صد نفر تأمین نشد اداره کل گمرک مجاز است از بین داوطلبان حائز شرایط فوق تا یک صد نفر از طریق مسابقه استخدام نماید که پس از احراز موفقیت در کلاس ویژه گمرک با رتبه 3 و 2 ادارى استخدام شوند مدت تحصیل در کلاس جزو سابقه خدمت رسمى محسوب خواهد شد.

تبصره بازرسان پلیس گمرک که به استناد ماده یک لایحه مورخ 29/ 9/ 31 تأسیس پلیس گمرک استخدام شده و فعلاً در اداره کل گمرک مشغول می‌باشند چنانچه واجد شرایط مندرج در ماده بالا و همچنین ماده 2 باشند در آموزشگاه عالى شهربانى و یا کلاس گمرک می‌توانند شرکت نموده از مزایاى آن استفاده نمایند والا به پایه یک ادارى تثبیت و ارتقا آن به مراتب بالا‌تر طبق قانون استخدام کشورى خواهد بود.

بازرسانى که تا این تاریخ طبق مقررات قانون استخدام شهربانى کل کشور به اخذ پایه نایل شده‌اند وضع استخدامى آنها مانند کارمندان رسمى بوده و مشمول مقررات قانون و آئین‌نامه‌ها استخدامى شهربانى نخواهند بود.

ماده 5- آئین‌نامه اجراى این قانون از طرف وزارت دارایی تنظیم و پس از تصویب کمیسیون دارایی و کشور و جنگ مجلسین به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

ماده 6- وزارت دارایی و کشور و جنگ مأمور اجراى این قانون می‌باشند.

رئیس - گزارش کمیسیون نظام و کشور هم در این خصوص قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل خوانده شد)

گزارش از کمیسیون نظام به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون نظام لایحه شماره 2646 ارسالى از مجلس سنا راجع به تأسیس پلیس گمرک را با حضور نماینده دولت براى شور دوم مورد رسیدگى قرار داده خبر کمیسیون دارایی با حذف جمله داخل پرانتز در ماده 4 به شرح زیر:

(به استثناى پلیس آتش‌نشانى) تأیید و اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌نماید.

گزارش از کمیسیون کشور به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون کشور در جلسه مورخه 5/ 12/ 35 لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به تأسیس پلیس گمرک را با حضور نماینده دولت براى شور دوم مطرح و گزارش کمیسیون دارایی را تأیید و اینک گزارش آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

رئیس - این لایحه از مجلس سنا آمده است و اکنون شور دوم آن است ماده اول مطرح است در ماده اول کسى اجازه صحبت نخواسته (ارباب - بده موافق مشروطم) ولى باید مخالفى پیدا شد تا بعد موافق صحبت کند بنابراین ماده اول قرائت می‌شود و رأى می‌گیریم.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 1- به منظور حفاظت کالا و انبارها و ساختمان‌هاى گمرک و محتویات آنها و هم‌چنین اجراییات گمرک و تأمین سرویس آتش‌نشانی به اداره کل گمرک اجازه داده می‌شود عده‌ای را که لازم می‌داند در حدود بودجه مصوب جهت تشکیل اداره پلیس و آتش‌نشانی که یکى از ادارات تابعه کل گمرک خواهد بود به عنوان پلیس گمرک و کارشناسان و مأمورین فنى استخدام نماید.

تبصره - حقوق و مزایاى ثابت افراد پلیس گمرک به مأخذ حقوق و مزایاى ثابت افراد شهربانى کل کشور خواهد بود و مطابق همان مقررات استخدام خواهند شد.

رئیس - کسى اجازه نخواسته است رأى گرفته می‌شود به ماده اول آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده دوم مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 2- اداره کل گمرک مجاز است براى تربیت افسران مورد نیاز پلیس گمرک هزینه تربیت آنان را در آموزشگاه عالى شهربانى کل کشور به مأخذى که براى خود شهربانى تمام می‌شود بپردازد و شهربانى کل کشور در مقابل دریافت این وجه مکلف است داوطلبان واجد شرایط را که گمرک معروفى می‌نماید در آموزشگاه عالى شهربانى بپذیرد و تا اجراى ترتیب بالا گمرک می‌تواند حداکثر سى نفر (30) افسر از شهربانى کل کشور و یا ارتش مأمور بگیرد و حقوق و مزایاى آنان را مطابق آنچه که در محل خدمت قبلى دریافت کرده‌اند از بودجه خود پرداخت نماید پس از اتمام دوره آموزشگاه و اشتغال افسران فارغ‌التحصیل پلیس گمرک افسران اعزامى به دستگاه‌هاى مربوط عودت داده می‌شود.

تبصره 1- ترفیع و اضافه حقوق افسران پلیس گمرک مطابق قوانین استخدام کشورى انجام و اعطا درجه به درجه‌داران و افراد پلیس گمرک در حدود اختیارات اداره کل گمرک بوده و نیز اعطا درجه به افسران پلیس گمرک طبق همان مقررات که در شهربانى کل کشور معمول و مقرر است از طریق وزارت دارایی اقدام خواهد شد.

تبصره 2- اداره کل گمرک مجاز است کلاس‌هاى مخصوصى براى تربیت افراد و درجه‌داران پلیس و پلیس آتش‌نشانی دائر نماید.

تبصره 3 – به وزارت جنگ اجازه داده می‌شود اسلحه و مهمات مورد نیاز پلیس گمرک را بنا به درخواست اداره کل گمرک تأمین و تحویل نماید.

رئیس - آقاى دکتر امیر حکمت پیشنهاد داده‌اید؟

دکتر امیر حکمت - بنده یک اصلاحى کرده‌ام که اداره کل گمرک بشود وزارت انحصارات و گمرکات.

رئیس - پس از تصویب لایحه تأسیس وزارت گمرکات توجه می‌شود آقاى وزیر امور خارجه فرمایشى دارید بفرمایید.

5- تقدم یک فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر امور خارجه

وزیر امور خارجه (دکتر اردلان) - قانون گذرنامه که در 1313 تصویب رسیده است قانونى است قدیمى و طبق این قانون ایرانیانى که در ارج هستند براى آمدن به ایران باید روا دید بگیرند و این کار بسیار غلطى است (صحیح است) با اجازه آقایان اصلاح دو ماده از قانون گذرنامه را تقدیم می‌کنم (احسنت، احسنت).

6- بقیه مذاکره و تصویب گزارش کمیسیون دارایی راجع به تأسیس پلیس گمرک و ارجاع به مجلس سنا

رئیس - در ماده دوم تأسیس پلیس گمرک که قرائت شد مخالفى نیست رأى گرفته می‌شود به ماده دوم آقایانى که با ماده دوم موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده سوم مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 3- مأمورین پلیس گمرک اعم از افسر و درجه‌دار و افراد (به استثناى پلیس آتش‌نشانی) که تحت‌نظر ریاست گمرک انجام وظیفه می‌نمایند از لحاظ اجرائیات گمرک جزو ضابطین دادگسترى محسوب می‌شوند که تحت تعلیمات دادستان حوزه مربوطه انجام وظیفه خواهند نمود.

رئیس - آقاى ارباب بفرمایید.

مهدى ارباب - بنده از نظر یک اشکالى که در تشکیلات وجود دارد خواستم یک تذکرى بدهم و آن این است که مطابق این ماده پلیس گمرک تحت ‌نظر دادستان و نقاط مرزى باید انجام وظیفه کند در حالى که در اغلب نقاط دادگسترى نیست و دادستان هم وجود ندارد و اگر همیشه جناب آقاى ضرغام وزیر انحصارات و گمرکات در رأس کار بودند به عقیده خودم می‌شود اختیار کامل به خود ایشان داد زیرا امتحاناتى که در گذشته داده‌اند کاملاً کافى است که چنین نگرانى در کارها نداشته باشیم و این یکى از کارهاى اصلاحى مهمى است که در امور مرزى و جلوگیرى از تخلفات شده است البته آقایان تصدیق می‌فرمایند که در کشور ما تنها مقررات حکومت صحیح نمی‌کند بلکه اشخاص مؤثرند در اجراى مقررات و بنده اهتمام تیمسار ضرغام را در کارها آن چه تا حال دیده‌ام کمال رضایت مردم آن ناحیه‌ای که بنده سمت نمایندگى آنجا را دارم اعلام می‌کنم منتهى خواستم تذکر بدهم که جناب آقاى ضرغام از وزارت دادگسترى بخواهند که تشکیلات دادگسترى در نقاط مرزى که می‌خواهد پلیس ایشان انجام وظیفه بکند تکمیل بشود یا لااقل یک دادگاهى وجود داشته باشد که دادستانى باشد تحت‌نظر او پلیس گمرک انجام وظیفه کند نه این که پرونده‌ای بماند مدتى متخلف بلاتکلیف بماند و دادستانى نباشد که همکارى کند یا قضاوت نماید.

رئیس - آقاى عمیدى نورى.

عمیدى نورى - این ماده در لایحه دولت به نحو دیگرى بود آمد در کمیسیون اصلاح شد در لایحه دولت این‌طور بود که این آقایان ضابطین دادگسترى تحت تعلیمات ریاست اداره کل گمرک انجام وظیفه بکنند از نظر حقوقى این صحیح نبود براى این که ضابط دادگسترى على‌الصول دادستان است و از نظر ادارى البته رئیس مدیر کل گمرک است به همین جهت در کمیسیون به این کیفیت اصلاح شد و مدیر‌کل گمرک که حالا خود جناب آقاى ضرغام وزیر گمرکات و انحصارات هستند با این ترتیب موافقت کردند بنابراین بنده خیال می‌کنم یک ماده صحیحى باشد اما نگرانى آقاى ارباب از نظر نبودن دادستان تصور می‌کنم زیاد وارد نیست براى این که در تمام نقاط گمرکى دادستان هست و حوزه‌اش هم وسیع است و طورى است که تمام دادستان‌ها در حدود حوزه خودشان نظارت می‌کنند و ضابطین هم تحت تعلیمات دادستان‌ها انجام وظیفه می‌کنند (صحیح است).

رئیس - دیگر کسى اجازه صحبت نخواسته است رأى گرفته می‌شود به ماده سوم آقایانى که با ماده سوم موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده چهارم مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 4- اداره کل گمرک مجاز است به منظور تقویت کادر ارزیابى و آزمایشگاه‌ها براى خدمت در گمرک‌خانه‌های خارج از مرکز یک صد نفر (50 نفر لیسانسیه حقوق یا علوم طبیعى یا مهندس شیمى و 50 نفر دیپلمه کامل متوسطه) از بین کارمندان فعلى دولت با توافق وزارت‌خانه مربوطه به اداره کل گمرک منتقل نماید که پس از طى دوره کلاس ویژه گمرک با پایه خود در خدمت گمرک قرار گیرند این‌گونه کارمندان مکلف به قبول خدمت در گمرک بوده و در صورت عدم قبولى مستعفى از خدمت دولت شناخته می‌شوند و اگر از بین کارمندان فعلى دولت با رعایت مراتب فوق یک صد نفر تأمین نشد اداره کل گمرک مجاز است از بین داوطلبان حائز شرایط فوق تا یک صد نفر از طریق مسابقه استخدام نماید که پس از احراز موفقیت در کلاس ویژه گمرک با رتبه 3 و 2 ادارى استخدام شوند مدت تحصیل در کلاس جزو سابقه خدمت رسمى محسوب خواهد شد.

تبصره بازرسان پلیس گمرک که به استناد ماده یک لایحه مورخ 29/ 9/ 31 تأسیس پلیس گمرک استخدام شده و فعلاً در اداره کل گمرک مشمول می‌باشند چنانچه واجد شرایط مندرج در بالا و همچنین ماده 2 باشند در آموزشگاه عالى شهربانى و یا کلاس گمرک می‌توانند شرکت نموده از مزایاى آن استفاده نمایند والا به پایه یک ادارى تثبیت و ارتقا آنان به مراتب بالا‌تر طبق قانون استخدام کشورى خواهد بود بازرسانى که تا این تاریخ طبق مقررات قانون استخدام شهربانى کل کشور به اخذ پایه نائل شده‌اند وضع استخدامى آنها مانند کارمندان رسمى بوده و مشمول مقررات قانون و آئین‌نامه‌های استخدامى شهربانى نخواهند بود.

رئیس - آقاى مهندس هدایت.

مهندس هدایت - وقتى که این ماده چهارم در شور اول مطرح بود بنده اینجا عرایضى کردم و حالا هم به مناسبت این که وزارت گمرکات و انحصارات تشکیل شده بهتر است و لازم است که آن عرایض خود را تکرار بکنم حالا که وزارت گمرکات و انحصارات تشکیل شده است طبعاً یک عده از اعضاى وزارت دارایی منتقل خواهند شد به وزارت انحصارات و گمرکات و یک عده هم در کادر وزارت دارایی باقى خواند ماند بنده استدعا دارم که جناب آقاى سرتیپ ضرغام توجه بفرمایند که الساعه وضع ادارى ما از لحاظ استخدام شارژه است و ما به اندازه کافى بلکه زیادتر از حد لزوم کارمند داریم که اینها لیسانسیه هستند دیپلمه هستند و الان دولت مواجه با این اشکال هست که این کارمندان زیادش را چکار بکند در اینجا ماده 4 دو قسمت می‌شود یکى از آن قسمت اول که شما احتیاج به 50 نفر لیسانسیه حقوق علوم طبیعى و مهندس شیمى و 50 نفر دیپلمه کامل متوسطه دارید البته در اینجا پیش‌بینی شده که این عده صد نفر را شما حتى‌الامکان از بین کارمندان فعلى دولت استخدام کنید یعنى منتقل می‌کنید به اداره کل گمرک بنده خواستم استدعا کنم و توجه آقایان را جلب کنم که حتماً این کار بشود و این امکان‌پذیر نیست صد نفر کارمند زائد واجد شرایط در دستگاه دولت فعلى موجود هست و استدعا می‌کنم که حتماً این کار بشود و این امکان‌‌پذیر است نه این که امکان‌پذیر نیست صد نفر کارمند زائد واجد شرایط در دستگاه دولت فعلى موجود هست و استدعا می‌کنم که از استخدام جدید واقعاً صرف‌نظر بفرمایید براى این که باز این بارى خواهد شد به دوش شما، شما ممکن است کارتان حل بشود ولى باز اسباب زحمت دولت خواهد شد و بار دولت سنگین خواهد شد بالخصوص که یک نکته‌ای هست که من باید توجه جنابعالى را جلب کنم و آن این است که این اشخاص که شما می‌خواهید براى گمرک‌خانه‌های خارج استخدام کنید شرطش این است که لیسانسیه باشند در علوم طبیعى یا حقوق و یا مهندس شیمى آن وقت استخدامش با پایه 3 و 2 ادارى است توجه بفرمایید که این‌جور اشخاص اگر آدم‌هاى حسابى باشند به استخدام شما در نمایندگان بروند در گمرک‌خانه‌های جنوب استخدام بشوند آن هم با رتبه سه ادارى مهندس شیمى هم باشند یک مشت لات و لوت و از کار در رفته گیر شما خواهد آمد.

بنابراین خواهش می‌کنم از قسمت دومش صرف‌نظر بفرمایید و حالا که دست‌تان باز است و مثل سابق نیست و وزارت دارایی را می‌خواهید دو قسمت کنید و وزارت دارایی کارمند هم زیاد دارد و واجد شرایط هستند از قسمت دوم صرف‌نظر بفرمایی آنچه لازم دارید از وزارت دارایی انتخاب بفرمایید و یا از وزارتخانه‌های دیگر (احسنت).

رئیس - آقاى ارباب موافقید بفرمایید.

ارباب - یک تذکرى در یکى دو مورد داده شد اینجا که وزارت گمرکات

+++

تشکیل شده درست ولى اداره گمرک خودش هست یک اداره‌ای هست تحت امر وزارت گمرکات و آن اداره به حال خودش را انجام می‌دهد و وظایف اداره را که وزارت نمی‌تواند انجام بدهد اما ابتداى ماده چهار اگر توجه فرموده باشید می‌گوید مجاز است که یک همچو کارى بکند این مطلب یک موضوع فنى است بایستى اشخاص صلاحیت دار براى این کار انتخاب بشوند و از یک دستگاه دیگر منتقل بشوند و البته از حدود دستگاه‌هاى دولت هم حتى‌المقدور خارج نخواهد شد بنابراین چون موضوع موضوع فنى است و یک کادرى است که جدیداً تشکیل می‌شود و صلاحیت افراد را هم کسى که در رأس این کار است تشخیص خواهد داد و حسن جریان کار را در نظر خواهد داشت بنابراین به نظر بنده همین عبارتى که نوشته شده است جامع و کافى است.

رئیس - آقاى مشایخى.

مشایخى (مخبر کمیسیون دارایى) - آقایان محترم استحضار دارند که حساس‌ترین کارى که در اداره گمرک از نقطه‌نظر وصول حقوق گمرکى مورد توجه هست و باید هم مورد توجه واقع شود موضوع ارزیابى است زیرا تعرفه‌های گمرکى ما از چند طریق میزان حقوق را تعیین کرده است یک قسمت وزنى است یک قسمت قیمتى است و به هر حال ارزیاب‌ها هستند که کالاهاى وارده را با قانون و موضوع منطبق می‌کنند و حقوق گمرکى را تعیین می‌کنند به این جهت است که موضوع ارزیابى یک کار حساسى است و صد در‌صد فنى مثلاً یک پارچه‌ای را که می‌خواهند گمرک خارج کنند به نسبت این که چند درصد ابریشم و چند درصد مواد نخى و پشمى داشته باشد حقوق گمرکى آن فرق می‌کند به این جهت در نظر است که براى کادر ارزیابى گمرک اشخاصى تربیت بشوند که صرف‌نظر از آشنایی به قانون و صرف‌نظر از اطلاعات فنى در موضوع شناسایی کالا واقعاً بتوانند حقوق گمرکى قانونى را تشخیص بدهند و در مقام وصول و ایصال بر آیند و ایجاد کلاس باین منظور است (بور بور - از همین مستخدمین فعلى می‌توانند استفاده کنند) اولاً کلاسى که تأسیس خواهند کرد یک کلاسى است شش ماهه سه ماه تئورى است و سه ماه عملى در ظرف این شش ماهه‌ای کادر ارزیابى در این کلاس ورزیده خواهند شد و آماده براى کار طرز استخدام آنها در این ماده پیش‌بینی شده است و منظور آقایان صد در‌صد تأمین است که در درجه اول از بین مستخدمین رسمى وزارت دارایی منتقل خواهند شد و در این کلاس تحت تعلیمات قرار خواهند گرفت ولى اگر چنانچه در کادر وزارت دارایی افرادى که مهندس شیمى باشند داشته باشد و یا اشخاصى که واجد شرایط باشد وجود خارجى نداشت چون مطلب حائز اهمیت است لازم بود که راهى باز باشد به این جهت است که در ذیل ماده تذکر داده شده که در صورتى که در کادر ادارى وزارت دارایی از این قبیل کارمندان نداشته باشد می‌توانند از خارج دعوت بکنند (مهندس هدایت - از وزارتخانه‌های دیگر بیاورند) که در این کلاس تربیت بشوند با این ترتیب منظور آقایان تأمین شده است و تمنى می‌کنم بر اساس توضیحاتى که داده شده و موافقتى که آقاى ارباب کردند منظور صد درصد تأمین است و این کلاس ضرورى است و این کادر ارزیابى را بایستى ترتیبى که این ماده در کمیسیون تصویب شده است در اینجا هم به تصویب برسد (صحیح است).

رئیس - آقاى رامبد مخالفید یا موافق؟

رامبد - بنده مخالفم.

رئیس - بفرمایید.

رامبد - اصولاً روزى که این لایحه کادر مسلح گمرک به مجلس تقدمى شد بنده جزء مخالفین این مطلب بودم براى این که به‌طور خیلى خلاصه عرض می‌کنم و میل دارم در صورت جلسه ضبط بشود تا یک روزى اثبات این ادعا بشود که این بنگاه‌سازى و گارد مسلح درست کردن و هر گوشه یک نغمه‌ساز کردند یک اشکال عجیب و غریبى براى مملکت پیش خواهد آورد همچنان‌ که امروز وضع دستگاه‌هاى دولتى یک معماى لاینحلى براى مملکت شده است اینها هم خواهد شد ولى چون فعلاً بحث سر ماده است بنده بر‌می‌گردم سر موضوع چون خود تیمسار سر‌تیپ ضرغام با اطمینان و عقیده خاصى که شخصاً نسبت به ایشان دارم به مجلس تشریف آوردند و دنبال این لایحه را گرفتند یقین کردم که مصلحت خاصى ایجاب کرده که هر چه زودتر این کار انجام بگیرد چون ایشان وارد‌تر بودند بنده در کلیات مخالفت نکردم و اما راجع به این ماده هر روز از بزرگ‌ترین مقامات تا کوچک‌ترین افراد این مملکت متوجه شده‌اند که شاید اولین درد فعلى داخلى ما سازمان‌هاى دولتى است که باید یک تجدید‌نظرى درش بشود و در رأس تجدید‌نظر تقلیل تعداد کارمندان قرار بگیرد (صحیح است) حتى انشا‌الله در بحث مفصل‌ترى با اجازه آقایان بنده کسب اجازه خواهم کرد و صحبت خواهم کرد که فکر کردم که آقایى دکتر اقبال در برنامه کار و کار خودشان اولى کار اصلح دستگاه کار خودشان است حالا شاید انشا‌الله آن روز بیاید اما این مطلب خیلى زننده بود که یک تشکیلاتى روى کار بیاید و بخواهد اصلاح بکند و خود قبل از این که اصلاح نکرده دنبال همان مطالب تزیید کارمندان را بگیرد و جلو برود اولا این جا یک جمله‌ای هست که بنده مجدداٌ با اجازه آقایان می‌خوانم در گمرک‌خانه‌های خارج از مرکز یک صد نفر پنجاه نفر لیسانسیه حقوق با علوم طبیعى یا مهندس شیمى دستگاهى که تیمسار ضرغام به ما وعده دادند که بیایند گارد گمرکى درست بکنند که با گمرک قبل متفاوت باشد با ین و لنگ‌بازى هیچ کارى نمی‌شود کسی که اطلاعات حقوقى دارد با اطلاعات شیمى دارد یا اطلاعات فنى دیگرى دارد اینها با هم هیچ ربطى ندارد اینها هم می‌خواهند پشت یک میز بنشینند و همان کار را انجام بدهند خیلى صحیح‌تر به نظر می‌آید که با توجه به احتیاجى که مورد توجه است بگویند 12 نفر لیسانسیه حقوق 4 نفر لیسانسیه شیمى 18 نفر هم فلان لیسانس کارمندان فعلى دولت از این قبیل هستند همه از نخست‌وزیرى تا اندیکاتور نویس ادعا دارند ولى هر کار اختصاص که به آنها رجوع شود به جز عده معدودى اینها عاجزند نتیجه مشهودش هم وضع ادارات مملکتى است این قسمت اول قسمت دولت استخدام کردن علاوه بر آن که فعلاً در دستگاه دولت مشغول هستند دو عیب دارد یکى این که این مقدار حقوق بگیر هم بر عده‌ای که فعلاً قسمت اعظمشان سر بارى بر بودجه مملکت هستند اضافه می‌شود (صحیح است) یکى دیگر هم این که اشخاصى که تحصیل کرده هستند و حقا اینها باید به سهم نخود جلو‌دار یک تحولات کوچکى در شهرستان‌ها و دهات باشند و با علمى که کسب کرده‌اند. سرمشق دیگران قرار بگیرند فعلاً همه متمرکز شده‌اند در دستگاه دولت و باز بامید این که دولت چهار نفر را استخدام می‌کند چهار صد نفر لیسانسیه ول و آواره در تهران می‌گردند اگر قرار بود بروند یک جایی یک متر زمین را حصار بکشند و یک کار آزادى را شروع بکنند این فکر دوباره شیوع پیدا می‌کند که دولت استخدام می‌کنند و بنابراین اگر واقعاً نمایندگان مجلس شوراى ملى به این درد‌هایی که موکلینشان گرفتار هستند و درست که پى بگیرند می‌بینند که ناشى از درست نبودن سازمان‌هاى ادارى است و درد اول درست نبودن این سازمان‌ها هم تعداد زیاد کارمندانى است که فقط کارمندى دولت جنبه معیشت پیدا کرده نه حرفه بنده تقاضا می‌کنم که لااقل بند دوم این ماده که جنبه استخدام بکنند حذف شود یعنى با این ماده‌ای که گذاشته‌اند کارمندان مکلف به قبول خدمت در گمرک هستند و در صورت عدم قبولى منفصل از خدمت دولت می‌شوند بنده براى این جمله تبریک خدمت تیمسار عرض می‌کنم بگذارید که به استناد همین جمله شما دو سه هزار نفر را از خدمت دولت معاف بکنید بس است این بار سنگین به روى دوش مردم این مملکت شما که یک همچو جمله‌ای دارید که کسى را از هر گوشه مملکت بخواهید می‌توانید بیاورید و بگویید در قبال این حقوق که بتو می‌دهیم موظفى که این کار را بکنى با این حال براى صد نفر در این صد و خورده‌ای هزار نفر کارمندان دولت چطور ممکن است پیدا نشود این امرى است که یک دفعه فردا جنابعالى هم که شاید جزء تعداد اشخاص معدودى بودید که به کار خود می‌رسیدید پشت در اطاقتان عده زیادى هر یک با یک توصیه در جیب براى استخدام در گمرک جمع بشوند بنده خیال می‌کنم مفید به حال شما نباشد.

پرفسور اعلم - چطور اضافه می‌کنند نظر دولت کم کردن است.

رئیس - آقاى وزیر گمرکات.

سر‌تیپ ضرغام (وزیر گمرکات و انحصارات) - درباره استخدام صد نفر براى ارزیابى در یک جلسه دیگرى در مجلس شوراى ملى که صحبت شد و آقایان هم البته مخالف بودند و دولت هم با استخدام جدید همیشه مخالفت کرده است چون خودش هم مانده است در حقوق‌شان (بوربور - تعارف نباید کرد واقعاً باید مخالف بود) تا به حال که کرده است عرض کم براى این که بنده بتوانم روشن کنم که وضع اداره گمرک چگونه است باید یک تاریخچه کوچکى از وضع اداره گمرک بگویم اداره گمرک تا سال 1314 به وسیله بلژیک‌ها اداره مى شد و آقایان همه سن‌شان اجازه می‌دهد که بدانند (پر‌فسور - اعلم ابداً) در آن موقع هر سال ده نفر به عنوان ارزیاب می‌گرفتند و این ارزیاب‌ها به تقویم در مرکز و گمرکات خارج مشغول بودند همین ارزیاب‌ها هستند که به مقامات عالیه رسیده‌اند و رؤساى گمرک هستند و عده‌ای از آنها به سن بازنشستگى رسیده‌اند و دستگاه گمرک را تخلیه می‌کنند از سال 1314 به بعد وقتى که بلژیک‌ها رفتند از عمل متروک شد و همیشه هم نظر این بوده است که تعداد را کم بکنند البته هدف دولت این بود و هر وقت یکى از دولت‌ها به این فکر می‌افتاد که کادر مأمورین گمرک را تکمیل کند تحت فشار مأمورین گمرک قرار می‌گرفت در مجلس شوراى ملى با مخالفت روبرو می‌شد تا امروز که کارد ارزیابى گمرک به روزى رسیده است که در گمرک خرمشهر که در هر روز چهار‌صد اظهار‌نامه میرسد بیش از 13 ارزیاب وجود ندارد براى رسیدگى به چهار‌صد اظهار‌نامه یعنى به هر کدام از آنها بیش از 30 اظهار‌نامه می‌رسد و تصدیق می‌فرمایند که یک اظهار‌نامه‌ای که باید ده عمل روى آن بشود از وقتى که اظهار‌نامه را می‌گیرد جنس

+++

را بازدید کردند توزین نمودن تطبیق تعرفه کردند نو با آزمایشگاه بردن و جواز صادر کردن براى یک ارزیابى ممکن نیست که بیش از دوالى 3 اظهارنامه را رسیدگى کند در صورتى که 30 اظهار‌نامه باید رسیدگى شود و این 30 اظهارنامه که رسیدگى می‌شود ارزیاب نمی‌تواند با دقت رسیدگى کند و چون نمی‌تواند با دقت رسیدگى کند این است که گاهى از اوقات موجب سوءاستفاده می‌شود چون می‌گوید من که نظر قطعى نمی‌توانم بدهم و متأسفانه اشخاصى هم هستند آنجا که در کار هستند اینها را هدایت می‌کنند رو به عمل غیر‌صحیح این است که ارزیابى که خودش موفق نمی‌شود با دقت ببیند و آن وظیفه اصل خودش را انجام بدهد وقتى او را تشویق به عمل خلاف بکنند ممکن است طرف عمل غیر‌صحیح برود البته آن فکرى که از وزارتخانه‌های دیگر یا وزات دارایی به گمرک بیاوریم این فکر را هم دولت چندین سال است دنبال کرده است و آورده است ولى به محض این که هر کارمندى وارد می‌شود ریاست اداره می‌خواهد و در اداره گمرک 12 اداره در مرکز هست و 14 اداره هم در مرزها (پرفسور اعلم - مگر اینهایی که استخدام می‌کنید ریاست اداره نمی‌خواهند) البته آنها چون سابقه دارند ریاست می‌خواهند و اینها چون سلسله‌مراتب را طى می‌کنند بنده کمتر احتماًل می‌دهم اینها که تحصیل کرده‌اند و تازه از مدرسه بیرون آمده‌اند ریاست بخواهند و در هر صورت اینها تجربه شده است و فعلاً با این ترتیب بنده تصور می‌کنم که این ماده تنها راه‌حلى است که براى کادر ارزیابى گمرک می‌شود در نظر گرفت و تقاضا دارم آقایان موافقت بفرمایید در فرمایشات یکى دیگر از آقایان صحبت حقوق رتبه 2 و 3 بود البته بنده خیلى خوش‌وقت هستم که کسى را که استخدام می‌کنم با رتبه 9 باشد و این یک اشکال دیگرى دارد که با مخالفت کمیسیون استخدام مجلس شوراى ملى برخورد می‌کند ولى می‌خواستم خدمت آقایان عرض کنم که رتبه دو یا سه در گمرک با مزایایی که در مرزها می‌گیرند با مزایایی که از ابتدا در گمرک وجود داشته است البته در وضع معیشت آن‌ها زحمت فراهم نمی‌کنند.

اما موضوع لیسانسیه حقوق و طبیعى و شیمى که فرمودید بنده در لایحه اصلى نوشته بودم 50 نفر لیسانس و پنجاه نفر دیپلمه و در نظر داشتم هر براى آزمایشگاه و هم براى کادر ارزیابى و هم براى قسمت قضایی که در گمرک خیلى اهمیت دارد براى هر سه قسمت یک عده‌ای را استخدام بکنیم ولى آقایان آنجا اضافه کردند جناب آقاى مهندس بهبودى اضافه کردند که لیسانس شیمى به نام در لایحه بگذاریم این بود که به این ترتیب گذاشته شد ولى تعدادش کاملاً معین است 12 لیسانس و مهندس شیمى است براى این که درد و آزمایشگاه بزرگى که یکى در خرمشهر و یکى در تهران است زیر نظر دو نفر خرجى که این خارجى‌ها را اصل چهار یعنى سازمان ملل‌متحد براى مدت دو سال به ما می‌دهند زیر نظر هر کدام آنها شش نفر کار بکنند که ضمن گذراندن کارهاى روزانه آماده بشوند که در آتیه در تمام گمرکات لابراتوارها داشته باشیم بقیه 8 نفر براى کادر قضایی از لیسانسیه‌های حقوق و مابقى از کادر ارزیابى است و منظور این است که لیسانسیه باشند و اصولاً استخدام اینها تحمیل به بودجه دولت نخواهد شد براى این که قبلاً تأمین شده است.

رئیس - آقاى حشمتى موافقید و بفرمایید.

حشمتى - در این لایه به خوبى تصریح شده است که اگر اداره گمرکات نتوانست مفهوم این ماده این است که اگر نتوانست احتیاجات خودش را تأمین کند آن وقت از خارج استخدام می‌کند و بنده خیال می‌کنم حالا که یک وزارت‌خانه تازه‌ای تشکیل می‌شود و اهمیت هم دارد و آقایان هم به این وزارت‌خانه علاقمند هستند از روز اول به اصطلاح جلو دست این وزارت‌خانه را نگیرند و حالا که آقایان اطمینان دارند که یکى از منابع عایدات بزرگ را به دست این وزارت‌خانه سپرده‌اند راجع به استخدام 50 نفر هم این اطمینان را بکنند که آقاى وزیر گمرکات اگر نتوانست احتیاجات خودش را رفع کند با توجه به این که استخدام جدید خوب نیست با توجه به تمام مشکلات و گرفتاری‌هاى کشور آن وقت برود یک عده را از خارج بیاورد یک موضوع دیگرى را که بنده می‌خواستم معرض کنم این است که ما همه اینجا بنشینیم بگوییم استخدام جدید قدغن است این مطلب جز این که راه را براى یک عده حقه باز باز کرده‌ایم و یک عده از مردم شریف نتوانسته‌اند وارد کار بشوند نتیجه‌ای ندارد والا شما ببینید از روزى که ما گفته‌ایم استخدام جدید قدغن است کسى نیامده است در اداره دولتى؟ (نمایندگان - چرا) خیلى آمده است خوب پس این عده جوانى که ما داریم و دارند تحصیل می‌کنند باید یک فکرى هم براى اینها کرد از این که ما بنشینیم و در را ببندیم و بگویم کلیه این جامه‌دان توى جیب خودمان است این را قرص بگیریم این درست نیست یک عده‌ای در این مملکت دارند تحصیل می‌کنند دولت باید کار پیدا کند باید کار را در مملکت تشویق کند نه این که بگوییم استخدام قدغن است مثل وزارت دارایی که گفتند اتومبیل در آنجا قدغن است اتومبیل‌ها را فروختند و بعد رفتند آخرین سیستمش را خریدند این است که این قسمت درست نیست کارمند دولت که رتبه 9 نباشد کجا هست همه‌شان رتبه 9 هستند و این را راست می‌فرمایند اینها وقتى که بیایند یکى می‌خواهد دستور بدهد یکى می‌خواهد نصیحت بکند ایشان یک عده کار کن می‌خواهند که کار بکنند بنابراین بنده توجه آقایان را جلب می‌کنم که از اول جلو کار این وزارت‌خانه را که همه به آن علاقه داریم نگیرید.

رئیس - آقاى صدرزاده.

صدرزاده - این قسمت اخیر این ماده و مخالفت بعضى در این قسمت مربوط به اصل لایحه نیست که تصور بشود یک کارشکنى راجع به امر گمرک می‌شود مسئله استخدام یک مسئله مشکل و به غرنجى براى دولت و مجلس شده است ما همیشه مواجه هستیم با شکایات مستخدمین راجع به کمى حقوق از یک طرف و از طرف دیگر هم اگر بخواهیم حقوق مستخدمین را به قدرى که کفاف آنها را بدهد بدهیم بودجه را نمی‌توانیم تعدیل کنیم از این‌رو این فکر بودجه آمده است که حتى‌المقدور استخدام جدید منع شود تا بتوانند مستخدمینى که لازم هستند با حقوق کمى نگاهدارى کنند که آنها هم بتوانند به خوبى وظایف خودشان را انجام بدهند بنده تصور می‌کنم از این عده‌ای که احتیاج دارند یعنى عده صد نفرى در میان این همه مستخدمین دولت این عده براى اداره گمرک کاملاً میسر باشد که تواند از آنها استفاده کند و هیچ منطق و دلیلى ندارد که اختیارى براى استخدام جدید داده شود این استخدام‌های جدید غالباً سبب شده است که اشخاص تحصیل کرده از پیروى کردن به کارهاى آزاد خوددارى کنند و حتى‌المقدور فشار بیاورند که در ادارات دولتى مستخدم بشوند به نظر بنده همان قسمت اول ماده کافى است و قسمت آخر که اگر از بین کارمندان دولت میسر نشد حذف بشود جناب آقاى وزیر هم با حذف آن موافقت بفرمایند که احیاناً در ضمن عمل برخورد کردند که واقعاً پیدا نشد آن وقت ممکن است مجدداً به مجلس مراجعه کنند ولى الان راه باز گذاشتن براى این که صد نفر استخدام بکنند این صحیح نیست و یک اصلاح عبارتى هم هست که باید تذکر داده شود در اینجا در پرانتز نوشته شده است که 50 نفر لیسانسیه حقوق یا علوم طبیعى یا مهندس شیمى و این عبارت به نظر من غلط است براى این که وقتى بنویسند یا معنى آن این است که این پنجاه نفر یا لیسانسیه حقوق باشند یا علوم طبیعى یا شیمى در صورتى که مقصود این است که آن پنجاه نفر لیسانسیه مشترک باشد از حقوق‌دان‌ها و طبیعى‌دان‌ها و شیمى‌دان‌ها والا عبارت اینطور است که 50 نفر لیسانسیه حقوق یا علوم طبیعى با شیمى مفهومش این است که تمام این پنجاه نفر یا از حقوق‌دا‌ن‌ها باشند یا طبیعى‌دان‌ها یا شیمى‌دان‌ها در صورتى که منظور خودشان این‌طور نیست بلکه می‌خواهند از هر سه دسته بگیرند.

رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم در ماده 4 مذاکرات کافى باشد تیمورتاش.

رئیس - آقاى تیمورتاش.

تیمورتاش - بنده در حقیقت غیاب جناب آقاى محمد على مسعودى تخصص این کار را دارند امروز است کردم (بعضى از نمایندگان- یادش بخیر) البته حقیقت مطلب این است در این دو اصل کلى و متقابل در مقابل هم ایستاده است یکى این که باید استخدام به کلى در بسته شود یا در صورت ضرورت اجازه استخدام جدید داده شود آقایان بیانات را فرمودند استدلال‌هایی هم فرمودند اغلبش علیه بود پاره‌ای نکات داشت قدر مسلم این بود که کارمندان دولت زیاد هستند و بودجه فعلى کشور تکافوى این که تمام اینها را سیر و آماده براى مخصوصاً در خارج از لحاظ بدى آب و هوا بکند نمی‌کند. این جاى تردید است ولى از طرف دیگر ما همه مان از سازمان می‌نالیم و می‌گوییم که یک سازمان است و همه مؤمن و معتقد به این هستیم که نمی‌شود گفت این در را ببندیم با هم مخلوط کنیم عاقبت درست خواهد شد این تز غلط است این تز صحیح نیست بخواهید درست کنیم.

رئیس - راجع به کفایت مذاکرات بفرمایید.

تیمورتاش - اگر بخواهید درست کنید باید یک روزنه امیدى هم داشته باشید بنابراین عرض اساسى بندها این است چو له و علیه صحبت شده است با تصمیم گرفته شود که مذاکرات باشد.

رئیس - آقاى پرفسور جمشید مخالفید؟ (پرفسور جمشید - اعلم بلى) بفرمایید.

پرفسور جمشید اعلم - گفتگو‌های که اینجا له و علیه شد هیچ جنبه کارشکنى و جلوى کار گرفتن را نداشت باید گفته شود تا روشن شود البته یک وزارتخانه‌ای تأسیس شده راجع به کارهایش باید گفته شود اما بدبختى کارهاى ما این است که آنچه می‌گوییم با آنچه عمل می‌کنیم فرق دارد یک چیز دیگر می‌گوییم و یک جور دیگر عمل می‌شود الان در تمام دستگاه‌ها دیروز در شرفیابى گفته شد که منظور این که ده کارمندان تقلیل پیدا بکند به حداقل (تیمور‌تاش - و به حد لزوم) و به حد لزوم وقتى حداقل را گفتیم زیادى لزوم ندارد (تیمورتاش - نه، نه دو تاس) پس ما وقتى که تصمیم گرفتیم که به حداقل بیاوریم یعنى

+++

اقرار کردیم که این عده زیادى هستند بنا شود از اول کار یک وزارتخانه‌های تأسیس بشود و یک عده‌ای را استخدام کند دیگر آن حرف اولى معنى ندارد اجازه می‌نمایید مذاکره بشود در این باب و روشن نمود (حشمتى - این قسمت راجع به کفایت مذاکرات است؟) آقاى حشمتى اجازه بدهید مذاکرات بشود. روشن بشویم ممکن است روشن باشید ولى اجازه بدهید مذاکرات ادامه پیدا کند تا همه روشن بشوند تا ببینیم واقعاً لازمست یا نه اگر نباشد ما که کارشکنى نمی‌خواهیم بکنیم و رأى می‌دهیم.

رئیس - رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد پیشنهادى رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم ماده 4 قسمت دوم جمله «اگر از بین کارمندان فعلى دولت مراتب فوق یک صد نفر تأمین ولى آخر ماده تجزیه شود» مهندس هدایت.

رئیس-  نظیر همین را هم آقاى رامبد ذکر کرده‌اند باید در موقع رأى من بدهم پیشنهاد تجزیه قسمت اگر از بین کارمندان فعلى دولت با رعایت مراتب فوق یک صد نفر تأمین نشد الى آخر.

اول قسمت اولى ماده تا اول جمله (اگر از بین کارمندان) رأى می‌گرییم اگر مجلس رأى داد که قسمت آخر حذف می‌شود اگر رأى نداد که با آن قسمت رأى می‌گیریم تصویب می‌شود.

حالا ماده 4 مجدداً قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

ماده 4- اداره کل گمرک مجاز است به منظور تقویت کادر ارزیابى و آزمایشگاه‌ها براى خدمت در گمرک‌خانه‌های خارجى از مرز یکصد نفر (50 لیسانسیه حقوق یا علوم طبیعى یا مهندس شیمى) (صدر‌زاده - یا غلط است به جاى آن) و  (بگذارید) و 50 نفر دیپلمه کامل متوسطه از بین کارمندان فعلى دولت با توافق وزارتخانه مربوط به اداره کل گمرک منتقل نماید که پس از طى دوره کلاس ویژه گمرک با پایه خود در خدمت گمرک قرار گیرند این‌گونه کارمندان مکلف به قبول مستعفى از خدمت دولت شناخته می‌شوند.

رئیس – رأ‌ى که حالا گرفته می‌شود با حذف این قسمت است که خوانده می‌شود.

(بقیه ماده به شرح زیر قرائت شد)

و اگر از بین کارمندان فعلى دولت با رعایت مراتب فوق یک صد نفر تأمین نشد اداره کل گمرک مجاز است از بین داوطلبان حائز شرایط فوق تا یک صد نفر از طریق مسابقه استخدام نماید که پس از احراز موفقیت در کلاس ویژه گمرک با رتبه 2 و 3 ادارى استخدام شود مدت تحصیل در کلاس جزو سابقه خدمت رسمى محسوب خواهد شد.

رامبد - بنده یک توضیحى دارم.

رئیس - ماده 126 و 140 را بخوانید پیشنهاد تجزیه یا حذف توضیح ندارد و آقایان توجه بفرمایید که رأى اشتباهى داده نشود حالا می‌خواهیم رأى بگیریم به حذف قسمت آخر ماده 4 اگر مجلس رأى داد که آن از بین رفته است و اگر نداد که باقى می‌ماند. آقایانى که با ماده 4 با تجزیه این قسمت آخرش موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد آقاى فضائلى هم پیشنهاد تجزیه کرده‌اند (فضائلى - حالا با این ترتیبى که تجزیه شد چیزى باقى نمی‌ماند) حالا به این قسمت ماده 4 رأى قطعى گرفته می‌شود آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده پنجم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 5- آئین‌نامه اجراى این قانون از طرف وزارت دارایی تنظیم و پس از تصویب کمیسیون‌های دارایی و کشور و جنگ مجلسین به موقع اجرا گذاشته خواهد شد.

رئیس - در این ماده هم کسى اجازه نخواسته است آقایان موافقین قیام بفرمایند. (اغلب برخاستند) تصویب شد ماده ششم قرائت می‌شود،

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده 6- وزارت دارایی و کشور و جنگ مأمور اجراى این قانون می‌باشند.

رئیس - در این ماده هم کسى اجازه نخواسته است. پیشنهادى هم نرسیده است رأى می‌گریم آقایان موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. کلیات آخر مطرح است آقاى ارباب مخالفید؟ (گفته شد خیر) رأى می‌گیریم به کلیه مواد این گزارش آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد چون اینجا اصلاحاتى در گزارش مجلس سنا شده مجدداً به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

7- تعیین موقع جلسه بعد - ختم جلسه‏

رئیس - جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز یکشنبه ساعت 9 صبح خواهد بود آقایان سر وقت تشریف بیاورند.

(مجلس 20 دقیقه پیش از‌ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى - رضا حکمت

+++‏

یادداشت ها
Parameter:295144!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)