کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی دوره ‏19
[1396/06/01]

جلسه: 76 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 28 اسفند‌ماه 1335  

 

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت‌مجلس جلسه عصر 21 و صبح 23 اسفند

2-تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى بهبهانى‏

3-بیانات قبل از دستور آقایان نورالدین امامى، اردلان، دکتر امیر حکمت‏

4- بیانات آقاى رئیس دائر به ابراز تأسف از فوت آقاى حسن‌على کمال هدایت.

5- طرح و تصویب فوریت و اصل طرح پیشنهادى دائر به تمدید سه‌ماهه اجراى قانون معادن‏

6-طرح و تصویب فوریت و اصل گزارش کمیسیون نظام راجع به استخدام چهار نفر کارشناس خارجى جهت نیروى دریایى‏

7-طرح تبصره‌هاى الحاقى مجلس سنا به بودجه کل کشور و اخذ رأى و تصویب بودجه 1336 کل کشور

8-شور دوم قرارداد مودت و اقتصادى و کنسولى بین ایران و آمریکا و تصویب آن‏

9-شور دوم قرارداد و اجازه الحاق دولت ایران به قرارداد لغو کار اجبارى و تصویب آن‏

10-شور دوم قرار داد رفع ملخ بین ایران و پاکستان و تصویب آن‏

11-شور دوم قرارداد دفع ملخ دریایى بین ایران و هندوستان و تصویب آن‏

12-تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی دوره ‏19

 

 

جلسه: 76

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 28 اسفند‌ماه 1335

 

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت‌مجلس جلسه عصر 21 و صبح 23 اسفند

2-تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى بهبهانى‏

3-بیانات قبل از دستور آقایان نورالدین امامى، اردلان، دکتر امیر حکمت‏

4- بیانات آقاى رئیس دائر به ابراز تأسف از فوت آقاى حسن‌على کمال هدایت.

5- طرح و تصویب فوریت و اصل طرح پیشنهادى دائر به تمدید سه‌ماهه اجراى قانون معادن‏

6-طرح و تصویب فوریت و اصل گزارش کمیسیون نظام راجع به استخدام چهار نفر کارشناس خارجى جهت نیروى دریایى‏

7-طرح تبصره‌هاى الحاقى مجلس سنا به بودجه کل کشور و اخذ رأى و تصویب بودجه 1336 کل کشور

8-شور دوم قرارداد مودت و اقتصادى و کنسولى بین ایران و آمریکا و تصویب آن‏

9-شور دوم قرارداد و اجازه الحاق دولت ایران به قرارداد لغو کار اجبارى و تصویب آن‏

10-شور دوم قرار داد رفع ملخ بین ایران و پاکستان و تصویب آن‏

11-شور دوم قرارداد دفع ملخ دریایى بین ایران و هندوستان و تصویب آن‏

12-تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

 

مجلس ساعت 10 صبح به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1- تصویب صورت‌مجلس جلسه عصر 21 و صبح 23 اسفند

رئیس- صورت غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیرا قرائت شد.)

غایبین با‌اجازه- آقایان: دکتر طاهرى- ابتهاج- بوربور- قرشى- کشکولى- موسوى- کدیور- خرازى- خزیمه‌علم- قنات‌آبادى- اردلان- علامه‌وحیدى- دکتر نفیسى- امامى‌خوئى- صفارى- تیمور‌تاش- دکتر دادفر- حکیمى- افخمى- معین‌زاده- نصیرى- سنندجى- غضنفرى- دکتر پیر‌نیا- ثقه‌الاسلامى- دولتشاهى- سالار بهزادى- دکتر فریدون افشار- دکتر سعید حکمت- جلیلى- تجدد- دهقان- عرب‌شیبانى- اورنگ.

غایبین بى‏اجازه آقایان: اریه- عامرى- بزرگ‌ابراهیمى- آقایان- کورس- قراگزلو- دکتر رضائى.

دیر‌آمدگان و زود‌رفتگان با‌اجازه- آقایان: طباطبائى‌قمى- مجید ابراهیمى- امیر بختیار- دکتر سید‌امامى- صدرزاده- کاظم شیبانى- کیکاوسى.

رئیس- نسبت به صورت‌مجلس نظرى نیست؟ آقاى مهندس هدایت.

مهندس هدایت- اصلاحات عبارتى در عرایض بنده که به تند‌نویسى می‌دهم.

رئیس- بسیار خوب آقاى صدر‌زاده.

صدرزاده- در اظهارات بنده دو سه کلمه اغلاط مطبعه‌اى دارد که اصلاح می‌کنم، می‌دهم به تند‌نویسى.

رئیس- بسیار خوب دیگر اعتراضى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت‌جلسه اسبق و صورت‌جلسه قبل تصویب شد.

2-تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى بهبهانى‏

رئیس- آقاى بهبهانى.

بهبهانى- یک سؤالى است راجع به نان تهران که تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

3- بیانات قبل از دستور آقایان نورالدین امامى، اردلان، دکتر امیر حکمت‏

رئیس- ابلاغ نطق‌هاى قبل از دستور شروع می‌شود. آقاى نورالدین امامى.

نورالدین امامى- همکاران معظم و سروران مکرم من تصور می‌کنم امروز آخرین روز جلسه رسمى مجلس مقدس شوراى ملى در این سال می‌باشد. (حشمتى- تصور نکنید، یقین کنید) و معروف است در روزهاى آخر سال دعاى مستمندان در پیشگاه قادر لایزال و قادر متعال مستجاب می‌شود .بنده هر چه هم گناهکار و خطاکار بوده باشم پناه به خانه خودش برده و توسل به آستان خودش برده‌ام. امیدوارم خداى بزرگ همگى شما را در سال نو شاد و خرم و سلامت بدارد. (ان‏شاء‌الله) و هم‌میهنان و پاسداران کشور کهنسال را در کنف حمایت خود محفوظ و وسایل رفاه و آسایش آنها را باید قدرت خود فراهم نماید. به ما برگزیدگان ملت هم براى بسط عدالت اجتماعى و نظارت کامل در عمل قوه مجریه در زیر سایه مبارک و هدایت مستقیم شاهنشاه جوان‌بخت قدرت و شهامت و صبر و حوصله مرحمت فرماید. (ان‏شاء‌الله) اگر می‌خواستم جریان این مسافرت را که در التزام رکاب مبارک شاهنشاه بوده‌ام، به عرض مجلس برسانم هفت روز بایستى عرض کنم چون هفت روز مسافرت کردیم و گزارش آن را هم باید طى 7 روز بدهم و آن وقت مثنوى هفتاد من کاغذ می‌شود. خدا سلامت کند، جناب آقاى اردلان را که چون به بنده مرحمت دارند و سمت ریاست به ما را داشته‌اند این زحمت را قبول فرموده‌اند و ما را سپاسگزار و متشکر می‌فرمایند. این است که گزارش مسافرت را ایشان به عرض می‌رسانند ولى دو جمله را باید به عرض برسانم. یکى پذیرائى تاریخى و بى‌سابقه آنها نه ظاهرى بلکه با میل و رغبت و

+++

 از ته قلب با خلوص نیت اعلیحضرت ملک سعودى و تمام شاهزادگان و امرا و ملت سعودى از شاهنشاه جوان‌بخت ایران که واقعاً قابل تمجید و ستایش است و بنده از طرف برگزیدگان ملت تشکر می‌کنم و عرض به ملتزمین رکاب خود بدود که مثل رفتار یک پدر مهربان و سرپرست به تمام جزئیات افراد هر روز چند دفعه سرکشى و احوالپرسى و تفقد و مرحمت می‌فرمودند. حتى به جزئیات مثل انعام شوفرهاى فرد‌فرد ما را توجه داشتند. این خیلى است براى شاهنشاه که به فکر مملکت و اداره آن و همه چیز باشند و این جزئیات را در نظر داشته باشند. این دو موضوع حقیقتاً قابل تذکر و عرض در پیشگاه مبارک‌شان از طرف یک فرد است در خاتمه از توجه و عنایتى که شاهنشاه محبوب و معظم ما به ملت مسلمان دنیا منت گذاشته‌اند در تعمیر بقاع متبرکه به قبع از طرف تمام مسلمان‌هاى دنیا سپاس‌گزارى و تشکر می‌کنم. خدا شاه را سلامت و باقى و باعظمت و مستدام بدارد. (ان‏شاء‌الله) این همکار محترم من جناب آقاى علامه نمی‌دانم اجازه می‌دهند یا نه این جمله را عرض کنم که ما را رو‌سفید کرد این آقاى علامه. حقیقتاً ما را روسفید کردند. به علاوه از روسفیدى نشانه‌اى از فضل و کمال بود در انظار آنان. آقاى علامه: من به نام یک فرد از جنابعالى سپاسگزارم و استدعا می‌کنم جناب آقاى اردلان گزارش مشروح را وکالتاً از طرف ما کوچک‌ها که خدمت‌شان بودیم و اصالتاً از طرف خودشان به عرض برسانند. (احسنت احسنت)

رئیس- آقاى اردلان.

اردلان- چنانکه خاطر نمایندگان محترم مسبوق است، ساعت هفت‌و‌نیم صبح روز سه‌شنبه 21 اسفند‌ماه 1335 مطابق دهم شعبان‌المعظم 1376 در التزام موکب مبارک اعلیحضرت همایونى شاهنشاهى با هواپیما از تهران حرکت و بعد از پنج ساعت به ریاض پایتخت کشور سعودى رسیدیم. تشریف‌فرمایى اعلیحضرت همایون شاهنشاهى به کشور سعودى بنا به دعوت اعلیحضرت ملک سعودى بود که در دو سال قبل در موقع تشریف‌فرمایى معظم‌له به کشور شاهنشاهى دعوت نمودند و اعلیحضرت همایون نیز این دعوت را قبول فرموده بودند.

در موقع ورود به فرودگاه ریاض اعلیحضرت ملک سعودى از اعلیحضرت همایون شاهنشاه استقبال فرموده و گارد سلطنتى مراسم احترامات نظامى رابه عمل آورده و سلامت شاهنشاهى ایران نواخته شد و با شلیک توپ توأم بود والا حضرت ولیعهد و امرای خاندان سلطنتى سعودى و وزرا و رجال در فرودگاه حاضر و عده کثیرى از هالى از فرودگاه تا قصر سلطنتى دو طرف جاده صف کشیده و با فریاد‌هاى شعف و کف ‌زدن‌هاى ممتد مقدم ملوکانه را خوش‌آمد می‌گفتند. در طول راه هم چندین طاق نصرت برپا شده بود که هر‌یک به نوعى تزیین یافته بود.

پس از قدرى استراحت اعلیحضرت همایون شاهنشاهى از اعلیحضرت ملک سعود بازدید فرموده و ناهار را در قصر اختصاصى اعلیحضرت ملک سعود میل فرمودند. در توقف سه روز و سه شب در ریاض مهمانی‌هاى مجلل و با‌شکوهى از طرف اعلیحضرت ملک سعود و والا‌حضرت ولیعهد سعودى و امیر ریاض افتخار اعلیحضرت همایون شاهنشاهى داده شد که تمام ملتزمین رکاب و اعضای خاندان سلطنتى سعودى و شیوخ و رجال و وزرا و افسران ارشد در این مهمانی‌ها دعوت داشته و شرکت نمودند. یک شب از طرف اعلیحضرت همایون شاهنشاهى شام مفصل و با‌شکوهى به افتخار اعلیحضرت ملک سعود داده شد که در این مهمانى والا‌حضرت ولیعهد امرا و خاندان سلطنتى سعودى و وزرا و شیوخ و افسران ارشد و ملتزمین رکاب همایونى همگى حضور داشتند.

علاوه از مهمانی‌های مجلل و با‌شکوه اعلیحضرت همایون شاهنشاهى از شهر ریاض و عملیات عمرانى و آبادى که از دو سه سال قبل شروع شده است، باز‌دید فرمودند. دانشگاه جنگ و مکتب اختصاصى خاندان سلطنتى سعودى را نیز بازدید نمودند. یک مانور نظامى در پیشگاه همایون شاهنشاهى داده شد و تیر‌اندازى توپخانه سعودى جالب توجه و مورد تحسین بود.

سان‌گارد مخصوص سلطنتى با نظم و ترتیب خوب و با البسه جدید نظامى در مقابل جایگاه اعلیحضرت همایون شاهنشاهى برگزار گردید. بعد از رژه نظامیان قسمت امرا (خاندان سلطنتى) و مجاهدین شروع شد. همین که امرا شمشیرهاى برهنه و با حالت ورزشى و کوبیدن پا در مقابل جایگاه سلطنتى رسیدند؛ اعلیحضرت ملک با شمشیر برهنه به آنها ملحق شده و در داخل صفوف آنها  مدتى  در عملیاتى ورزشى همکارى فرمودند.

پس از عبور امرا قسمت مجاهدین (الاخوان) که خود یا اولاد مجاهدینى بودند که با مرحوم ملک عبدالعزیز آل سعود در برقرارى و استحکام سلطنت سعودى خدمت کرده‌اند با همان حالت رقص نجدى از جلو جایگاه عبور نمودند و این دو قسمت که با لباس‌هاى عربى و سرود‌هاى محلى انجام شد، فوق‌العاده مورد توجه قرار گرفت. بناى کاخ‌هاى سلطنتى سعودى فوق‌العاده مهم و با عظمت و در ریاض چندین کاخ سلطنتى وجود داشت که یکى از آنها اختصاص به نزول اجلال و موکب ملوکانه و هر شب در یکى از این کاخ‌ها مهمانى بر‌گزار می‌گردید. براى هر یک از وزارتخانه‌ها نیز بناهاى مجللى شروع به ساختمان نموده‌اند.

مسجد بیمارستان، دار‌الایتام نیز بنا گردیده است. خیابان‌هاى وسیع در شهر جدید ریاض احداث گردیده و در شهر قدیم هم اصلاحاتى به عمل آمده و کوچه‌هاى تنگ تبدیل به خیابان شده است و به طور کلى محسوس است که در اصلاحات و عمران شهر اقدامات مؤثر و مفید به عمل آمده است. ترقیات و پیشرفت‌هاى کشور سعودى در ظرف چند سال اخیر مورد تحسین مشاهده‌کنندگان بود. خود من که دو سال قبل به مکه معظمه و مدینه منوره مشرف بودم، تعجب داشتم که چگونه در ظرف این دو سال آن قدر بنا و تأسیسات جدیده به وجود آمده است.

روز جمعه 24 از ریاض با هواپیما در التزام موکب مبارک عازم جده در نزول اجلال موکب ملوکانه به جده احترامات نظامى به عمل آمده و 21 تیر توپ شلیک شد.

امیر عبدالله وزیر کشور سعودى فرزند ولیعهد و عده‌ای از شیوخ و رجال در فرودگاه حاضر و در خط سیر اعلیحضرت همایونى اهالى احساسات و شعف خود را با فریاد‌هاى شادى ابراز می‌داشتند. عصر جمعه به قصد تشریف به مکه معظمه و انجام عمره مفرده اعلیحضرت همایون شاهنشاهى محرم شده و عموم ملتزمین با احرام در اتومبیل‌هاى رو‌باز به مکه معظمه مشرف در ورود به شهر استقبال شایانى از طرف عموم طبقات اهالى از شاهنشاه شد که نظیر آن تاکنون دیده نشده است واقعاً باید این را عرض کنم که اهالى مکه اصلاً به دنیا بى‌اعتنا هستند و من که دفعه سوم بود که خوشبختانه مشرف شده بودم، واقعاً تعجب کردم که چه طور اینها از دیدن شاهنشاه ما این طور به وجد و سرور و شعف حقیقى و قلبى طورى استقبال کردند که انسان باور نمی‌کرد که اهل مکه دست بزنند و اظهار شادى بکنند این غیر قابل تصور بود و معلوم بود که حقیقتاً خوشحال هستند که شاهنشاه ایران براى  اولین دفعه به مکه معظمه مشرف شده‌اند. (احسنت)

این نکته مهم قابل تذکر است که در تاریخ اسلام و ایران اعلیحضرت محمد‌رضا شاه پهلوى  اولین شاهنشاه ایران است که به مکه معظمه مشرف و موفق به طواف خانه خدا و سعادت زیارت مسجد‌الحرام را دارا شده‌اند.

پس از هفت مرتبه طواف کعبه و اداى دو رکعت نماز طواف سعى بین صفا و مروه شروع شد اعلیحضرت همایونى با حال احرام سعى بین صفا و مروه را انجام داده و با تقصیر از احرام خارج شدند ولى تا مراجعت به جده همان لباس احرام را در‌بر داشتند. در انجام مراسم عمده تشرف داخل خانه خدا نصیب شاهنشاه معظم و ملتزمین موکب ملوکانه گردید. که امیدواریم همه آقایان این سعادت را پیدا کنند. این موفقیت بزرگ به انجام عمره در طواف خانه خدا به طورى در قلب شاهنشاه و عموم مستلزمین ایجاد وجد و سرور نمود که بیان بنده از توصیف آن عاجز است. واقعاً انسان تا نرود آنجا و آن حال برایش پیدا نشود، نمی‌تواند با بیان و نوشتن آن وضع را براى آقایان تشریح کند و طبیعى است که در چنین مقام مقدسى مخصوصاً در داخل خانه خدا جز دعا به سلامتى ذات شاهنشاه و عظمت ایران و موفقیت عموم هموطنان در اصلاح امور آرزویى در دل نبود. صبح جمعه 25 به قصد زیارت مرقد حضرت رسول اکرم صلى‌الله و علیه و‌آله و ائمه طاهرین در بقیع با هواپیما عازم مدینه منوره و بعد از یک ساعت و ربع پرواز به مدینه طیبه مشرف شده در این شهر مقدس از طرف دولت با احترامات نظامى و با شلیک توپ مقدم اعلیحضرت همایون شاهنشاهى را تبریک گفته. بلافاصله اعلیحضرت همایونى با ملتزمین رکاب به زیارت مرقد مطهر حضرت رسول اکرم صلى‌الله علیه و‌آله مشرف و بعد از زیارت و اداى نماز به زیارت ائمه اطهار و بقیع علیهم‌السلام مشرف شدند. شب در مدینه منوره و صبح روز یکشنبه 27 بعد از زیارت مجدد مرقد حضرت پیغمبر صلى‌الله علیه و‌آله با هواپیما به طرف ریاض حرکت و در مدینه منوره کلنگ ساختمان بناى مجلل اقامتگاه حجاج از طرف شاهنشاه معظم زده شد.

بدیهى است براى شاهنشاه اسلامى پناه و ملتزمین موکب مبارک در این تشرف به مدینه منوره و زیارت کامل قبر مطهر حضرت رسول‌الله صلى‌الله علیه وآله و زیارت ائمه اطهار سعادت مافوق تصور دست داده که علاوه از جنبه تاریخى و عظمت موضوع خیر آخرت ان‏شاء‌الله تعالى در‌بر‌داشته و موجب رستگارى خواهد بود.

خوشبختانه شاهنشاه معظم تاج‌دار از روى خلوص نیت و عقیده کامل تمام مراسم مذهبى را به جا آورده و با وجد و شعف فوق تصور طواف کعبه خانه خدا و زیارت مرقد مطهر حضرت رسول خدا و قبور مطهر ائمه هدی را در بقیع انجام فرمودند و مایه نهایت افتخار است که کشور شاهنشاهى ما داراى چنین شاهنشاه با عظمت و صاحب عقیده ثابت و راسخى است که در هر قدم و در هر اقدام مقام ارجمند شاهنشاهى کشور باستانى را به تمام جهات و با اعلى درجه حفظ فرموده و نام نیک و کردار خدا‌پسند‌شان تا ابد باقى و برقرار خواهد بود. (صحیح است) غالباً به امر اعلیحضرت شاهنشاهى آقاى علامه همکار محترم اشعار مناسبى بالبداهه به زبان عربى انشا می‌نمودید که موجب تحسین اعلیحضرت ملک می‌گردید. مهمان‌نوازى و منتهاى صمیمیت و

+++

برادرى انجام شد. اعلیحضرت ملک سعود نسبت به اعلیحضرت همایون شاهنشاهى بى‌اندازه ابراز علاقه و دوستى می‌فرمودند و در همه جا به معیت اعلیحضرت همایونى بوده و از هیچ‌گونه احترام و یگانگى و محبت فرو‌گذار ننمودند. همین طور امرای خاندان سلطنت سعودى و وزرا و شیوخ نسبت به ملتزمین موکب ملوکانه نهایت صمیمیت را به خرج داده و کاملاً مراقبت در نظم و راحت میهمان‌هاى خود بودند. مژده بزرگ براى عموم مسلمانان مخصوصاً شیعیان آنکه در این مسافرت اعلیحضرت همایون شاهنشاهى موفق شدند. اصلاحات اساسى در بقیع در محل مراقد مطهر ائمه اطهار علیهم‌السلام به عمل آید. (صارمى- بسیار بسیار خوب است)

اولاً راه تشرف به محل مراقد مطهره تماماً با سنگ مرمر مفروش شود.

ثانیاً اطراف محوطه قبور مطهره تماماً با سنگ مرمر مفروش مى‌شود.

ثالثاً محوطه قبور ائمه‌اطهار سلام‌الله علیهم اجمعین تماماً با سنگ مرمره مفروش شود که تقریباً یک بناى مجلل با سنگ مرمر به وجود می‌آید.

رابعاً در اطراف محوطه سایه به آنهایى ساخته شود که حجاج و زوار با آسایش و راحت بتوانند به زیارت مراقد مطهر مشرف شوند.

البته آقایان متوجه هستند که این یک موضوع است که سال‌هاست مورد مذاکره بوده و اعلیحضرت همایونى در این مسافرت با آن عقل و سیاست خودشان موفق شدند؛ چنین وضعى را براى مسلمان‌ها ایجاد کنند. (احسنت)

این مسافرت شاهانه در وداد و یگانگى دو کشور مسلمان بى‌اندازه مؤثر و قطعاً در صلح و آرامش خاورمیانه نتایج خوب در‌بر‌دارد. مخصوصاً ملل مسلمان و علاوه طواف کعبه خانه خدا و زیارت مرقد حضرت رسول اکرم در مدینه منوره و احیای شعائر اسلامى از طرف شاهنشاه ایران موجب شکر‌گزارى عموم ایرانیان است. از خداوند متعال درخواست داریم که عمر طولانى به شاهنشاه معظم عطا فرموده در سایه توجهات ملوکانه ملت و کشور ایران با آسایش خاطر راه سعادت و نیک‌بختى را بپیماید. ان‏شاء‌الله‏

رئیس- آقاى دکتر امیر حکمت.

دکتر امیر حکمت- بنده قبل از عرض مطالب با ‌اجازه آقایان همکاران محترم مى‌خواهم از قوت یکى از رجال صدر مشروطیت که در رم اتفاق افتاده یادى کرده باشم. مرحوم حسن‌على کمال هدایت نصر‌الملک این مرد محترمى که در ادوار اولیه مجلس جزو نمایندگان بودند و تمام مدت خدمت‌شان با نهایت صمیمیت و صداقت تا آخرین روز حیات به این مملکت خدمت کردند. حق این است که ما در اینجا یاد خیرى از ایشان کرده باشیم. (صحیح است) و نسبت به فامیل محترم هدایت اظهار تأسف و تسلیت بگوییم؛ اما در موضوع عرایضم سعى دارم که به اختصار بگویم باید مقدمتاً عرض کنم چنانکه آقایان همکاران محترم ملاحظه می‌فرمایند؛ بیاناتى که در اینجا پشت این تریبون می‌شود، اثر اینکه ما انتظار داریم بر آن مترتب نیست. (صحیح است) نه تنها بیانات قبل از دستور بلکه مسائلى که در موقع طرح لوایح گفته می‌شود؛ آن قدر‌ها مؤثر نیست. (صحیح است) و بنده می‌خواهم عرض کرده باشم که به این مطلب بایستى توجه داشت زیرا همین که مطلبى در اینجا از نماینده‌اى ایراد می‌شود، اکثریت آقایان نمایندگان به آن مطلب توجه می‌کنند و اظهار تصدیق و تأمل دارند. بنده خیال می‌کنم که این گفته ملت ایران است و این خواسته مردم ایران و حق این است که به آنها ترتیب اثر داده شود. معمولاً آقایان ملاحظه فرمودید پس از اینکه مسائل در اینجا گفته می‌شود می‌آیند و می‌گویند که همه مطالب مورد نظر است و در عمل مورد توجه قرار خواهد گرفت؛ البته تصدیق می‌فرمایید که این اظهارات بیشتر جنبه تشریفاتى و تعارف پیدا می‌کند و در عمل آن طور که انتظار می‌رود، کمتر توجه می‌شود. بنده به مناسبت اینکه امروز لایحه بودجه آخرین مرحله قانونى خود را طى می‌کند و تصویب می‌شود. چون در موقع طرح لایحه بنده نام‌نویسى کرده بودم. البته جزو موافقین و نوبت به بنده نرسید و عرایضى و تذکراتى داشتم حالا می‌خواهم از موقع استفاده کنم و یک قضیه کوچکى که مربوط به یک قسمت اساسى است، عرض کنم. جناب آقاى وزیر دارایى در جلسات اخیر فرمودند؛ که من مرد صرفه‌جویى هستم و کمال صرفه‌جویى را خواهم کرد. بنده عقیده‌ام این است که ایشان تاکنون رعایت کرده‌اند. در آینده هم خواهند کرد. ولى به نظر بنده این عمل صرفه‌جویى که اساس کار در امر بودجه و در امر اقتصاد است. باید از طرف تمام مستخدمین دولت و مأمورین دولت و خدمت‌گذاران مملکت رعایت بشود و اگر منحصر به وزیر دارایى باشد، کافى نیست. بنده اینجا یک چیزى عرض می‌کنم و آن این است که معمولاً گفته می‌شود که اقتصاد یعنى عمل کردن به وضعى که براى مملکت مفید باشد و مردم در رفاه باشند بودجه اساسیش روى اقتصاد است و اقتصاد در زبان غربى تعبیر به صرفه‌جویى می‌شود. علوم اقتصاد سیاسى اکونومیک و اکونومى و مردم مقتصد اکونوم کلمه اکونوم معنى حقیقى صرفه‌جویى است. بنابراین صرفه‌جویى اساس کار این مملکت باید باشد. مملکتى که از حیث درآمد ضعیف است و مخارج زیادى از لحاظ عمران و آبادى دارد و در تمام امور باید رعایت صرفه‌جویى بشود مثلاً بنده یک مثل خیلى کوچکى می‌زنم. البته این مثل براى مستخدمین دولت قابل توجه است. از همین مسئله کوچک باید گرفت رفت بالا. مثلاً کاغذى که در این مملکت در ادارات مصرف می‌شود می‌بینیم که اکثراً در موقع بی‌کارى اسباب‌بازى مستخدمین به دولت است و روى آن خط می‌کشند و نقاشى می‌کنند و توى زباله‌اى می‌ریزند. آن هم در مملکتى که نه کاغذ می‌سازد و نه کاغذ صادر می‌کند و حال آنکه در ممالکى که هم کاغذ می‌سازند و هم صادر می‌کنند در بالاى کاغذهاى رسمى و دولتى نوشته است که هر‌کسى در غیر مصرفش این کاغذ را مصرف بکند، فلان مجازات درباره او اجرا می‌شود و مطالب را در یک کاغذهایى می‌نویسند که قطع آن متناسب با مطلب است. ما در اینجا ملاحظه می‌کنیم، اغلب ادارات و مؤسسات و بنگاه‌ها مجلاتى می‌دهند و منتشر می‌کنند. همان طور که چند روز پیش همکار محترم من آقاى صارمى فرمودند؛ مجلات زیادى چاپ می‌شود. مجلاتى رنگى مطالبى را هم که در آنها نوشته‌اند مطالب مهمى نیست و غالباً کارهاى انجام شده ممالک دیگر را در این مجلات می‌بینیم و چیزى که قابل استفاده باشد، نیست اگر جناب آقاى وزیر دارایى جلوى این مجلات را در این ادارات بگیرند، مبلغ قابل توجهى صرفه‌جویى خواهد شد. البته بنده این‏ را که عرض کردم یک مثل خیلى کوچکى است یا در روز روشن در وزارتخانه‌ها و ادارات می‌بینیم که چراغ‌هاى همه روشن است. روزى که روشن است و همه می‌بینند از این قبیل چیز‌هاى خیلى کوچک ولى دنباله اینها می‌رسیم به چیزهاى خیلى بزرگ که حقیقتاً براى مملکت ایران قابل تحمل نیست. بنده اینجا یک مثلى یادم افتاد که عرض می‌کنم گفتند یک وقتى در بروکسل یک هیئت خیریه‌اى درصدد این بر‌آمد که اعاناتى براى یک کار خیرى جمع کند. یکى دو نفرى که مأمور بودند براى جمع‌آورى اعانه مراجعه می‌کنند به در خانه‌هاى متمولین. به خانه یک شخص متمولى رفتند. هنگامى که زنگ در را به صدا در‌آوردند، دیدند آنجا یک صحبتى است یک کسى به اعتاب و خطاب می‌گوید که چوب کبریت را چرا می‌ریزید دور. اینها به درد می‌خورد. اینها گفتند عجب جایى آمدیم و درصدد رفتن بودند چون زنگ زده بودند در باز شد. دیدند که مردى سر پله است. مستخدمى که در را باز کرده بود، تعارف کرد. رفتند تو. آن مرد آمد و آنها را برد به دفتر خودش. آنها با کمال نا‌امیدى و یأس گفتند که چنین مؤسسه‌اى می‌خواهد یک چنین کارى بکند و آمده‌ایم اعانه جمع کنیم. فوراٌ یک چکى نوشت و داد اینها چک را که دیدند تعجب کردند. مرد دید که اینها چک را که دیدند، تعجب کردند. مرد دید که اینها در حال تعجب هستند. گفت: اگر مبلغ کم است زیادترش کنم گفتند: خیر بر‌عکس چون صد هزار فرانک بلژیک نوشته بود گفتند: که خیر. تعجب ما این است که شما می‌گفتید چوب کبریت‌ها را جمع‌آورى کنید و حالا این چک را نوشته‌اید. گفت اگر آن طور صرفه‌جویى نمی‌کردم نمی‌توانستم چنین اعانه‌اى بدهم. منظور بنده این است که وزیر مالیه مملکت اگر صرفه‌جو نباشد، نمی‌تواند از خرج‌هاى بیهوده جلوگیرى کند. وزیر مالیه صفت خست که به نظر بنده خیلى مذموم است اگر داشته باشد، مانعى ندارد. در این مواقع معقول است و حق این است که واقعاً سعى بشود که مخارج بیهوده در مملکت نشود و همیشه اگر کسر بودجه را از تحمیل بر مردم تأمین کنیم این انصافاً صحیح نیست و مثل این است که ما از یک جیب خودمان در‌بیاوریم بریزیم در یک جیب دیگر. یا یک خانه‌اى از حیث مخارج لنگ باشد، صاحبخانه شروع بکند به فروش اثاثیه خانه. این کار عاقبت ندارد. بهترین راه به نظر بنده در درجه اول صرفه‌جویى در تمام شئون است. البته نه آن طور که کارهاى اساسى را روى خست انجام ندهیم. خیر منظور بنده صرفه‌جویى اساسى است در موردى که بنده لازم می‌دانم که عرض بکنم چندى قبل هم عرض کردم یکى راجع به دیوان محاسبات عمومى است. بنده خیال می‌کنم این وظیفه ما نمایندگان است که نسبت به یک وظیفه اساسى که قانون اساسى براى ما تعیین کرده است و آن روز بنده عرض کردم و آن نظارت در خرج و دخل مملکت است حداکثر کوشش را بکنیم امروز بودجه تصویب می‌شود ولى آیا مجلس می‌تواند آن طور که وظیفه‌مند است، در خرج و دخل نظارت بکند؟ بنده خیال می‌کنم اگر تاکنون این وظیفه را انجام نداده در آینده هم به این صورت نمی‌تواند انجام دهد و راه انجام این وظیفه منحصر به همان راهى است که آن دفعه بنده عرض کردم داشتن دیوان محاسبات است که قادر به نظارت باشد. این دیوان محاسبات فعلى ما که قادر نیست. بنده خیال می‌کنم اعضاى دیوان محاسبات را باید خود مجلس شوراى ملى تعیین و معرفى کند و جزء لاینفک مجلس باشد. آن وقت به وسیله این دستگاه مجلس می‌تواند آن طورى که برایش تعیین شده است در جمع و خرج مملکت نظارت کند. تا‌کنون آقایان ملاحظه فرمودند که هیچ‌گاه لایحه تفریغ بودجه به مجلس نیامده است تاکنون یکى دو مرتبه یکى دو تا از رؤساى دیوان محاسبات بودند. دو سه فقره گزارش به مجلس شوراى ملى دادند که یکى از آنها الآن هست. در یکى از این گزارش‌ها می‌نویسد یک‌هزار ملیون تومان خرج‌هایى شده است که اسناد مثبته‌اى ندارد و ما قادر نشدیم البته در ظرف چند سال چون نمی‌توانیم این اسناد را رسیدگى بکنیم نمی‌توانیم لایحه تفریغ بودجه را بدهیم. حالا هم عرض می‌کنم گذشته گذشته در آینده هم بنده خیال می‌کنم که صلاح دولت است که یک دیوان محاسباتى که قوى باشد، در کشور وجود باشد تا داشته

+++

 وزیر دارایى شب وقتى می‌خوابد بداند که حساب و کتاب را می‌کشند و نمی‌توانند از کار خودشان تخلف بکنند. به نظر بنده این کار از وظایف حتمى مجلس است. چندى پیش آقایان نمایندگان به بنده فرمودند و خود بنده رفتم دنبال این کار و این کار را مطالعه کردم و یک طرحى هم تهیه کردم. بعد گفته شد که طرحى در مجلس سنا تصویب شده و آمده به اینجا و مطرح خواهد شد. بنده می‌خواهم از مقام ریاست استدعا کنم که این طرح را در جلسات سال آینده جزو کار روز مجلس بگذارند تا بشود آن را عمل کرد و به جایى رساند و نتیجه مثبتى به دست بیاید. این بود مختصرى از عرایض بنده (احسنت).

4-بیانات آقاى رئیس دائر به ابراز تأسف از فوت آقاى حسن‌على کمال هدایت.

رئیس- آقایان می‌دانند آقاى حسن‌على کمال هدایت از خانواده‌هاى قدیمى و از رجال معمر و شریف این کشور بودند (صحیح است) فوت کرده‌اند. ایشان در تحصیل مشروطیت و تدوین قانون اساسى زحماتى متحمل شدند و در دوره اول و تشکیل مجلس شوراى ملى سمت نمایندگى داشته‌اند. از این واقعه کمال تأسف را داریم. (صحیح است) و از خداوند متعال مسئلت می‌نماییم که روح آن مرحوم را غریق رحمت فرماید. (انشاء‌الله)

5-طرح و تصویب فوریت و اصل طرح پیشنهادى دائر به تمدید سه‌ماهه اجراى قانون معادن‏

رئیس- وارد دستور می‌شویم. در جلسه پیش نسبت به لایحه معادن تقاضاى فوریت شده بود و اعلام رأى هم شده ولى چون امروز مجال نیست. گزارش راجع به معادن بگذرد و آخر اسفند مدت قانونى اجراى آن می‌گذرد. یک طرح سه فوریتى داده شده و تقاضا کرده‌اند دو سه ماه این اختیار اجرا تمدید شود تا در مجلس تصویب شود

(طرح پیشنهادى قرائت می‌شود.)

 (به شرح ذیل خوانده شد.)

مقام معظم ریاست مجلس شوراى ملى‏

چون مدت قانونى اجراى لایحه معادن در اسفند‌ماه 1335 خاتمه مى‌یابد و اجراى آن ضوررت قطعى دارد، به موجب این طرح پیشنهاد می‌نماییم که تا آخر خرداد‌ماه سال 1336 اجرای آن ادامه یابد تا گزارش آن به تصویب قطعى مجلسین برسد. این طرح به قید سه فوریت تقدیم می‌گردد. صارمى- صدرزاده- محمودى- دکتر نفیسى- مسعودى- ذوالفقارى- جفرودى- دکتر مشیر‌فاطمى- مهندس هدایت- صراف‌زاده- دکتر حسن افشار- دکتر وکیل- مهندس دهستانى- اکبر بهبودى- اخوان- فخر‌طباطبائى- کشکولى و چند امضاى دیگر.

رئیس- فوریت اول مطرح است. نظر نیست؟ (اظهارى نشد) رأى می‌گیریم. به فوریت اول آقایانى که موافقند، قیام فرمایند. (اکثر برخاستند) تصویب شد. فوریت دوم مطرح است. مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) آقایان که با فوریت دوم موافقند، قیام کنند. (اکثر برخاستند) فوریت دوم تصویب شد. فوریت سوم مطرح است نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) آقایانى که با فوریت سوم موافقند، قیام بفرمایند. (اکثر برخاستند) فوریت سوم تصویب شد. اصل موضوع مطرح است کسى تقاضاى صحبت نکرده و اجازه‌اى نخواسته است. بنابراین رأى می‌گیریم پیشنهادى که رسیده که تا سه ماه دیگر این اختیار باقى بماند. (دکتر شاهکار- از چه تاریخى؟) از روز تصویب که امروز خواهد بود. آقایانى که موافقند، قیام بفرمایند. (اکثر برخاستند) تصویب شد. به مجلس سنا فرستاده می‌شود. آقاى وزیر صنایع و معادن.

وزیر صنایع و معادن (مهندس گنجه) بنده مى‌خواهم از لطف مقام ریاست و آقایان نمایندگان محترم تشکر کنم ولى آقایان می‌دانید این از لوایحى بوده که دولت می‌توانست تمدیدش ر ا بخواهد ولى ما در اول دوره 19 این را در کمیسیون طرح کردیم و چون می‌بایست به چهار کمیسیون برود و مطالعه لازم داشت. از این جهت طول کشید. بنده می‌خواستم از مقام محترم ریاست تقاضا کنم؛ که این مطلب در دستور بماند و بعد از تعطیلات عید بلافاصله مطرح شود. (احسنت)

6-طرح و تصویب فوریت و اصل گزارش کمیسیون نظام راجع به استخدام چهار نفر کارشناس خارجى جهت نیروى دریایى‏

رئیس- یک پیشنهاد دیگرى رسیده است از آقایان نمایندگان که گزارش کمیسیون نظام که راجع به چهار نفر کارشناس نیروى دریایى است با فوریت مطرح شود. پیشنهاد قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد.)

مقام معظم ریاست مجلس شوراى ملى‏

امضا‌کنندگان زیر، تقاضا می‌کنیم، لایحه استخدام چهار نفر کارشناس خارجى براى نیروى دریایى با فوریت مطرح شود.

فولادوند- کاظم شیبانى- مسعودى- مشار- قبادیان- رامبد- بوربور- بختیار- دکتر رضائى- مشایخى- دکتر اسدى- کیکاوسى- توماج- دادگر و چند امضاى دیگر.

رئیس- آقاى ارباب مخالفید؟ (ارباب- خیر بنده موافقم) آقاى صدرزاده (صدرزاده- موافقم) مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى گرفته می‌شود. به فوریت این گزارش آقایان که موافقند، قیام فرمایند. (اکثر برخاستند) تصویب شد. گزارش قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد.)

گزارش از کمیسیون نظام به مجلس شوراى ملى

کمیسیون نظام لایحه شماره 12426 دولت راجع به استخدام چهار نفر کارشناس خارجى براى وزارت جنگ جهت خدمت در ناوهاى نیروى دریایى را با حضور آقاى معاون وزارت جنگ مطرح با اصلاح عبارتى ماده واحده از این قرار تصویب و اینکه گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

ماده واحده- به وزارت جنگ اجازه داده می‌شود، 4 نفر کارشناس تبعه خارجى (3 نفر از کشور ایتالیا و 1 نفر از کشور آلمان) براى مدت دو سال به شرح زیر استخدام نماید:

1-  یک نفر کاشناس را دارو الکترونیک از کشور ایتالیا با 552000 ریال حقوق سالیانه.

2- یک نفر کارشناس مکانیک عمومى از کشور ایتالیا با 552000 ریال حقوق سالیانه.

3-  یک نفر کارشناس الکتریک از کشور ایتالیا با 552000 ریال حقوق سالیانه.

4- یک نفر کارشناس موتورهاى دیزل دریایى از کارخانه مرسدس بنز از کشور آلمان با 716400 ریال حقوق سالیانه.

تبصره 1- کارشناسان مزبور جهت به کار انداختن ناوها و تربیت کادر مجرب فنى دریایى شاهنشاهى به کار ماده خواهند شد.

تبصره 2- صدى 45 (45%) حقوق این متخصصین به دلار و بقیه به ریال خواهد بود.

تبصره 3- بلیط هواپیمایى براى هر یک از متخصصین از کشور مبدأ تا ایران و بالعکس (حداکثر چهار پرواز براى 1 نفر براى تمام مدت قرارداد) به عهده وزارت جنگ است.

تبصره 4- سایر مقررات استخدامى کارشناسان مزبور را وزارت جنگ بر‌طبق قانون مصوب 23 عقرب 1301 و سایر قوانین مربوطه تعیین و قرارداد آنها را امضا خواهد کرد.

مخبر کمیسیون نظام امیر حسین فولادوند.

گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون بودجه لایحه شماره 12426 دولت راجع به استخدام 4 نفر اتباع خارجه جهت خدمت در نیروى دریایى شاهنشاهى را با حضور آقاى وزیر جنگ مطرح با توضیحاتى که داده شد. با پیشنهاد دولت موافقت و اینک گزارش کمیسیون نظام را تأیید می‌نماید.

مخبر کمیسیون بودجه محمد على مسعودى.

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون امور خارجه 8 در جلسه 4 دی‌ماه 1335 لایحه استخدام 4 نفر اتباع خارجى براى خدمت در نیروى دریایى شاهنشاهى را با حضور آقاى معاون وزارت خارجه مطرح و با پیشنهاد دولت از نظر ملیت این مستخدمین موافقت نمود. اینکه گزارش کمیسیون نظام را تأیید می‌نماید.

مخبر کمیسیون امور خارجه مرآت اسفندیارى.

رئیس- کلیات مطرح است. آقاى ارباب مخالفید؟

ارباب- مخالف نیستم ولى در کلیات صحبت دارم.

رئیس- باید به عنوان مخالف صحبت کرد و اگر مخالفى بود بعد به عنوان موافق مخالفى نیست؟ (گفته شد- خیر) رأى می‌گیریم. به ورود در ماده واحده آقایانى که موافقند، قیام فرمایند. (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده واحده مطرح است. مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى گرفته می‌شود به ماده واحده و تبصره آقایان موافقین قیام فرمایند. (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. به مجلس سنا فرستاده می‌شود.

7-طرح تبصره‌هاى الحاقى مجلس سنا به بودجه کل کشور و اخذ رأى و تصویب بودجه 1336 کل کشور.

رئیس- بودجه کل کشور که به مجلس سنا فرستاده شده بود، در آنجا یک اصلاحاتى کرده‌اند و تبصره‌هایى اضافه شده. تبصره‌هاى الحاقى یکى یکى قرائت می‌شود و مطرح می‌شود به استثناى یک قسمت که استخدامى است و به کمیسیون استخدام فرستاده می‌شود.

 (نامه مجلس سنا به شرح ذیل قرائت شد.)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

لایحه بودجه سال 1336 کل کشور که طى مرقومه شماره 623.9 22/ 12/ 1335 از مجلس شوراى ملى به مجلس سنا ارسال و در جلسه روز چهار‌شنبه 22اسفند 1335 فوریت آن به تصویب رسیده بود در جلسه روز شنبه بیست‌و‌پنجم اسفند‌ماه یک‌هزارو سیصد‌وسى‌و‌پنج مجلس سنا مطرح و با رعایت اصلاحات مشروحه ذیل مورد تصویب قرار گرفت.

رئیس- توجه بفرمایید اصلاحاتى که کرده‌اند قرائت می‌شود. ابتدا خود تبصره قرائت می‌شود و بعد اصلاحى که مجلس سنا کرده اصلاح تبصره 23:

 (به شرح زیر قرائت شد)

تبصره 23- اجازه داده می‌شود که آهن‌آلات وارده جهت بیمارستان اردکان یزد در صورتى که گواهى وزارت بهدارى از پرداخت حقوق و عوارض گمرکى معاف

+++

 باشد.

رئیس- به این تبصره قسمتى که خوانده می‌شود اضافه شده.‏

 (به شرح زیر قرائت شد.)

 و نیز ماشین‌هاى مخصوص حروف‌چینى و حروف‌ریزى در تمام شور براى مدت 5 سال از پرداخت حقوق و عوارض گمرکى معاف باش .

رئیس- آقاى دکتر شاهکار مخالفید؟ (دکتر شاهکار- بنده موافقم) آقاى صدرزاده مخالفید؟ (صدرزاده- بنده موافقم) آقاى ارباب (ارباب- بنده مخالفم) بفرمایید.

ارباب- گذشته از اینکه بنده با این‌گونه اصلاحات از طرف مجلس سنا با اختیاراتى که مجلس شوراى ملى دارد، مخالف هستم این معافیتى که در قانون پیش‌بینى شده است براى یک بیمارستان است. (صحیح است) براى احتیاجات ضرورى و بدبختى مردم است ولى با معافیت ماشین حروف‌چینى مخالفم. پس فردا می‌گویند این دستگاه دیگر هم معاف شود. (صحیح است) بنده جداً مخالفم و اصلاً صلاح نمی‌دانم و خواهش می‌کنم رأى ندهید. (مسعودى- یک  عده‌اى می‌خواهند ده تا ماشین وارد بکنند.)

رئیس- این را می‌فرستیم به کمیسیون دارایى آنجا رسیدگى بکنند، بعد بیاید به مجلس (صحیح است) آقایان موافقید؟ (گفته شد- بلى) آقایانى که با این نظر موافقند، قیام فرمایند. (اکثر برخاستند) تصویب شد. حالا اصلاح تبصره 41 قرائت می‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد.)

تبصره 41- وزارت فرهنگ مجاز است در هر سال بنا به پیشنهاد سرپرست کل دانشجویان ایرانى در اروپا و آمریکا هزینه تحصیلى پنج نفر دانشجوى ایرانى را که در رشته‌هاى مختلف هنر‌هاى زیبا داراى تحصیلات و استعداد درجه اول بوده و در عالی‌ترین هنرکده‌هاى اروپا و آمریکا پذیرفته شده باشند یا در ایران در رشته مربوطه شاگرد اول و فارغ‌التحصیل شده باشند و همچنین دو نفر از دانشجویانى که در مدارس عالیه ورزشى اروپا و آمریکا پذیرفته شده و در ایران نیز به مقام قهرمانى کشور نائل گشته‌اند، مانند سایر محصلین دولتى در اروپا و آمریکا بپردازند.

رئیس- آنجا فقط یک آمریکا اضافه کرده‌اند، مخالفى نیست؟ (گفته شد- خیر) اصلاح تبصره 44 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد.)

تبصره 44 - شهردارى تهران مجاز است؛ به تصویب دولت براى ساختمان مهمانخانه با مؤسسات صلاحیت داخلى و خارجى مشارکت نماید و همچنین مجاز است که به جاى سرمایه از اراضى ملکى خود که مناسب جهت ساختمان مهمانخانه باشد با نظر سه نفر کارشناس بصیر که از طرف بانک ساختمانى بانک رهنى ایران و شهردارى تهران تعیین و معرفى خواهد شد تقدیم و به عنوان سهم شهردارى در شرکت منظور نماید.

رئیس- این بعد از شهردارى تهران مجاز است، فقط اضافه کرده‌اند. (با تصویب دولت)

ارباب- بنده مخالفم.

رئیس- بفرمایید.

ارباب- باشد هر قانونى که از مجلس می‌گذرد بعد از نظر و تصویب دولت باشد، این صحیح نیست. تمنا می‌کنم همان که در این مجلس تصویب شده است باقى باشد.

رئیس- بنابراین باید رأى بگیریم. آقایانى که با این اصلاح موافقند، قیام فرمایند. چند نفر برخاستند. تصویب نشد. اصلاح دیگرى است در تبصره 46 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد.)

تبصره 46- به شهردارى تهران اجازه داده می‌شود، با نظارت وزارت کشور حداکثر تا دو میلیون ریال از بودجه خود لوازم مورد احتیاج شهرسازى را بدون مناقصه خریدارى نموده و در دسترس متخصصى که براى منظور شهرسازى استخدام شده‌اند، قرار دهد.

رئیس- آقاى وزیر کشور توضیحى دارید؟ یک قدرى گنگ است. منظور از دردسترس متخصصین چیست؟

وزیر کشور (علم)- به عرض آقایان رسیده است که شهردارى طهران دو نفر متخصص شهرسازى آورده به طهران براى اینکه یک نقشه حسابى براى شهر تهران بریزند. (چند نفر از نمایندگان- بسیار خوب است) و از یک سال پیش این کار در جریان است یعنى اول صحبت شد با متخصصین خارجى آنها گفتند که یک نقشه‌اى باید از شهر تهران تهیه بشود. سازمان نقشه‌بردارى کشور نقشه بسیار دقیق تهیه کرد. نقشه را فرستادیم خارج. دیدند و بعد در قسمت‌هاى مختلف فنى مطالعه کردند. نقشه را فرستادند براى ما و بعد گفتند که حالا ما حاضریم، بیاییم روى این نقشه مطالعه کنیم. آقایان می‌دانند قسمت قدیمى شهرى تهران و قسمت شمیران که تازه به وجود می‌آید هر دو وضع خیلى نا‌مطلوبى دارد. (صحیح است) یک کوچه‌هاى تنگ ولو لوبیایى، حالا قرار است که اصلاح شود و شهر از این صورت در بیاید. دو نفر متخصص عالى‌مقام آمده‌اند و حاضر شده‌اند کار کنند و حقوق زیادى هم می‌گیرند. یک نفر آنها آلمانى است که شهر آنکارا را ساخته است. دیگر یک آمریکایى است که شهر معروفى را در آمریکا ساخته استو این دو نفر الآن یک دفترى در شهر‌دارى تهران برایشان درست شده است و آن نقشه هوایى دارند پیاده می‌کنند و مطالعه می‌کنند یک نقشه جدیدى براى شمیران و شهر و حدود طهران بریزند. اما در ضمن کار و براى یک گرفتارى پیش آمده و آن این است که اینها این حقوق را می‌گیرند. شش ماهه هم قرارداد دارند با شهردارى که کارشان را تمام کنند اما بدبختانه براى یک اسباب پانصد تومانى یا هزار تومانى برای یک کارى که خیلى فورى باید انجام شود لازم دارند که باید براى آنها تهیه شود که بروند مطالعه کنند و برگردند. مثلاً یک جیب بخرند به طورى دست و بال‌شان بسته است. ممکن است 15 روز معطل شوند و یک تکه اسباب گیرشان نیاید براى اینکه باید براى خرید آن اسباب تمام جریان مناقصه را طى کند. به این جهت این مطلب را بنده وقتى تشریح کردم در مجلس سنا یک یادداشتى که شهردارى تهران براى بنده فرستاده بود یکى از آقایان سناتورها که گمان می‌کنم آقاى امیر‌همایون بوشهرى بوده این پیشنهاد را دادند و آنجا تصویب شد. بنده می‌خواستم استدعا کنم اگر ممکن است آقایان هم تصویب بفرمایند. براى اینکه اینها یک حقوق زیادى می‌گیرند و کارشان براى این چیزهاى خیلى جزئى معطل می‌ماند و گرفتارند.

رئیس- مخالفى نیست در این تبصره الحاقى؟ (گفته شد- خیر) آقایانى که با این تبصره موافقند، قیام بفرمایند. (اغلب برخاستند) تصویب شد. یک اصلاح دیگر هم هست و آن تبصره 48 است که آن را رد کردیم تبصره 49 که اصلاحى در آن به عمل آمده است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

تبصره 49- وسایل راه‌سازى که جهت ساختمان و نگاه‌دارى ‏راه‌هاى کشور توسط وزارت راه وارد می‌شوند به شرط آنکه به پیمانکاران فروخته نشوند و همچنین وسایل مخابراتى و ارتباطات که توسط وزارت پست و تلگراف و تلفن خریدارى می‌شوند از پرداختند حقوق و عوارض گمرکى معاف خواهند بود.

حشمتى- هیچ صحیح نیست به این اسم کار‌هاى دیگر می‌کنند.

رئیس- آقاى دکتر مشیر‌فاطمى.

دکتر مشیر فاطمى- بنده اصولاً با معافیت گمرکى ولو براى ادارات دولتى جز براى مؤسسات خیریه مخالفم. بنده معتقد هستم که چه فرق می‌کند اگر از وزارت راه عوارض گمرکى گرفته می‌شود از این صندوق گرفته می‌شود و به آن صندوق دولت داده می‌شود و ممکن است بعد یواش یواش چیزهاى دیگر هم بیاید و به علاوه این شرطى که به مقاطعه‌کار نفروشند. این هم صحیح نیست باید گمرکش را بدهند و اگر مقاطعه‌کارها هم خواستند بهشان بدهند که کار‌هاى خودشان را انجام بدهند.

رئیس- آقاى دکتر دادفر (دادفر- بنده مخالفم) پس موافقى نیست؟ آقایانى که با این تبصره موافقند قیام کنند (عده کمى برخاستند) رد شد. حالا رأى گرفت می‌شود به بودجه 1336 کل کشور با این اصلاحاتى که شده است با ورقه آقایان موافقین ورقه سفید می‌دهند.

(اسامى آقایان نمایندگان به ترتیب ذیل به وسیله آقاى مسعودى (منشى) اعلام و اخذ رأى در محل نطق به عمل آمد)

آقایان: على قوام- یارافشار- دکتر بینا- دکتر عدل- دکتر دیبا- فخر طباطبائى- دکتر حسن افشار- تجدد- کیکاوسى- شادمان- حبیب پناهى- صادق بوشهرى- دکتر وکیل- باقر بوشهرى- دکتر مشیر‌فاطمى- حشمتى- مهندس فروهر- امید سالار- رامبد- مهندس هدایت- مهندس جفرودى- عباسى- پردلى- مشار- خزیمه‌علم- دکتر آهى- دکتر فریدون افشار- صارمى- فضائلى- صدرزاده- مهندس قراگزلو- بیات ماکو- مهندس فیروز- دادگر- رستم امیر بختیار- قبادیان- دولت‌آبادى- اردلان- معین‌زاده- دکتر اسدى- دکتر رضائى- ارباب- محمد على اقبال- شادلو- دکتر امیر اصلان‌افشار- مهندس دهستانى- مهندس بهبودى- دکتر دادفر- دکتر امیر حکمت- توماج- برومند- احمد مهران- دکتر نفیسى- دولتشاهى- فولادوند- مهدوى- مهندس فروغى- مهندس ظفر- محمود ذولفقارى- دکتر شاهکار- محمودى- بهبهانى- مرأت اسفندیارى- دکتر عمید- بزرگ‌ابراهیمى-  عمیدى‌نورى- عباسى- مجید امیر‌ابراهیمى- دهقان- نصیرى- دکتر آهى- دیهیم- اکبر- سالار بهزادى- مرتضى حکمت- افخمى- صراف‌زاده- زنگنه- محمد‌على مسعودى- دشتى- بهادرى.

 (آرای مأخوذه شماره شد و 88 ورقه سفید موافق و یک برگ سفید بى‌اسم شمرده شد)

رئیس- بودجه سال 1336 با 88 رأى به تصویب رسید و به دولت ابلاغ خواهد شد.

اسامى موافقین- آقایان: دکتر آهى-  عمیدى‌نورى- دکتر فریدون افشار- گیو- سالار بهزادى- دیهیم- مرأت اسفندیارى- مجید ابراهیمى- باقر بوشهرى- دکتر دیبا- دولت‌آبادى- فرود- محسن اکبر- سعیدى- دکتر امین- هدى- پرفسور اعلم- مهندس جفرودى- بزرگ‌ابراهیمى- صرافزاده- نصیرى- دادگر- محمود ذوالفقارى- مهندس ظفر- سعید مهدوى- فولادوند- دکتر امیر حکمت- مهندس دهستانى- رستم امیر بختیار- مهدى ارباب- بیات ماکو- دولتشاهى- صدرزاده- ساگینیان- اخوان- علامه‌ وحیدى- دکتر عمید- دکتر نفیسى- دکتر بینا- على قوام- مهندس فروهر- محمودى- مهندس فروغى- افخمى- امید سالار- فضائلى- عباسى

+++

 اردلان- برومند- توماج- مهران- دکتر عدل- دکتر اسدى- دکتر رضائى- تجدد- دکتر وکیل- پناهى- مهندس فیروز- قائم‌مقام- مشار- حشمتى- شادمان- صادق بوشهرى- کیکاوسى- رامبد- بهبودى- مشایخى- دکتر دادفر- قراگزلو- قبادیان- دشتى- معین‌زاده- دکتر امیر اصلان افشار- شادلو- معین‌زاده- دکتر شاهکار- مرتضى حکمت- پردلى- خزیمه‌علم- صارمى- دکتر حسن افشار- فصر طباطبائى- بهادرى- دکتر مشیر‌فاطمى- یار‌افشار- مسعودى اعظم- زنگنه- على‌محمد دهقان- مهندس هدایت.

ورقه موافق 88 برگ.

ورقه سفید علامت امتناع یک برگ.

رئیس- آقاى وزیر دارایى.

وزیر دارایى- خواستم از صمیم قبل از اظهار لطف و مرحمت آقایان نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى تشکر کنم که هم قبل از اینکه بودجه به مجلس سنا ارجاع بشود با جدیت و علاقه فوق‌العاده و هم امروز با یک اکثریت قابل توجهى به بودجه دولت رأى دادند و این البته اسباب تشکر و رضامندى است که قبل از انقضاى سال بودجه سال آتیه به تصویب رسیده است و امیدوار هستم که بعد از خاتمه تعطیلات بودجه جزء وزارتخانه‌ها به کمیسیون بودجه تقدیم شود و آن نظارت دقیق ترى را که آقایان مایل هستند در آنجا اعمال بفرمایند. بنده به نام دولت از مجلس محترم تشکر می‌کنم. (احسنت)

8-شور دوم قرارداد مودت و اقتصادى و کنسولى بین ایران و آمریکا و تصویب آن‏

رئیس- چند فقره عهد‌نامه و قرارداد با دول خارجه از مجلس سنا آمده است که فقط محتاج به یک رأى است. یک مرتبه در مجلس مطرح شده و حالا شور دوم است. اول عهد‌نامه مودت و روابط اقتصادى و حقوق کنسولى بین ایران و آمریکا است. گزارش کمیسیون قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد.)

گزارش کمیسیون بازرگانى به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون بازرگانى براى شور دوم لایحه شماره 1585 دولت راجع به عهد‌نامه مودت و روابط اقتصادى و حقوق کنسولى بین ایران و آمریکا با حضور نماینده دولت مطرح نموده با توجه به مواد قرارداد بالنتیجه ماده واحده گزارش شور اول را تأیید و اینک گزارش آن را براى شور دوم تقدیم می‌دارد.

ماده واحده- عهد‌نامه مودت و روابط اقتصادى و حقوق کنسولى بین ایران و آمریکا که مشتمل به یک مقدمه و بیست و سه ماده می‌باشد و در تاریخ بیست و سوم مرداد‌ماه 1334 مطابق با پانزدهم اوت 1955 در تهران به امضا رسیده است تصویب و به دولت اجازه مبادله اسناد مصوبه داده می‌شود.

مخبر کمیسیون بازرگانى- خرازى‏

گزارش از کمیسیون دارایى به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون دارایى لایحه شماره 1585 دولت ارسالى از مجلس سنا راجع به عهد‌نامه مودت و روابط اقتصادى و حقوق کنسولى بین ایران و آمریکا را با حضور نماینده دولت براى شور دوم مطرح نموده پس از مذاکراتى گزارش شور اول تأیید و اینک خبر آن تقدیم می‌شود.

مخبر کمیسیون دارایى مشایخى‏

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شوراى ملى.

لایحه شماره 1585 دولت راجع به عهد‌نامه مودت و روابط اقتصادى و حقوق کنسولى بین ایران و آمریکا براى شور دوم در کمیسیون خارجه با حضور آقاى معاون وزارت امور خارجه مطرح شده در نتیجه گزارش شور اول را تأیید و اینک خبر آن را تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون مور خارجه مرآت اسفندیارى.

رئیس- مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى گرفته می‌شود. به ماده واحده آقایان موافقین قیام فرمایند. (اغلب برخاستند) تصویب شد.

9-شور دوم قرارداد و اجازه الحاق دولت ایران به قرارداد لغو کار اجبارى و تصویب آن‏

رئیس- گزارش کمیسیون‌ها مربوط به لغو کار اجبارى مطرح است. گزارش کمیسیون‌ها قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد.)

گزارش از کمیسیون امور اجتماعى و کار به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون امور اجتماعى و کار در جلسه اول بهمن‌ماه 1335 با حضور آقاى دکتر نصر وزیر کار لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به الحاق دولت‌ها ایران به مقاوله‌نامه بین‌المللى شماره 29 مربوط به لغو کار اجبارى را براى شور دوم مطرح و خبر شور اول را تأیید و اینکه گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

ماده واحده- الحاق دولت شاهنشاهى ایران به مقاوله‌نامه بین‌المللى شماره 29 راجع به لغو کار اجبارى مشتمل بر سى‌و‌سه ماده تصویب می‌شود.

مخبر کمیسیون امور اجتماعى و کار مشایخى.

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون امور خارجه با حضور آقاى وزیر کار و آقاى معاون وزارت خارجه لایحه مربوط به مقاوله‌نامه شماره 29 راجع به لغو کار اجبارى را مطرح و خبر شور اول تأیید و اینکه گزارش آن را براى شور دوم تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

مخبر کمیسیون امور خارجه مرآت اسفندیارى‏

گزارش از کمیسیون دادگسترى به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون دادگسترى با حضور نماینده دولت لایحه مربوط به مقاوله‌نامه بین‌المللى شماره 29 راجع به لغو کار را اجبارى را مطرح و خبر شور اول و گزارش کمیسیون امور اجتماعى و کار را تأیید و اینک گزارش آن را براى شور دوم تقویم می‌دارد.

مخبر کمیسیون دادگسترى  عمیدى‌نورى‏

رئیس- مخالفى نیست؟ (گفته شد- خیر) رأى گرفته می‌شود. به این ماده آقایان موافقین قیام بفرمایند. (اغلب برخاستند) تصویب شد.

10-شور دوم قرار داد رفع ملخ بین ایران و پاکستان و تصویب آن‏

رئیس- قرارداد دفع ملخ بین ایران و پاکستان مطرح است. گزارش کمیسیون‌ها قرائت می‌شود.

(به شرح آتى خوانده شد.)

گزارش از کمیسیون کشاورزى به مجلس شوراى ملى‏

لایحه ارسالى از مجلس سنا راجع به قرارداد دفع ملخ بین ایران و پاکستان به شماره 449 ر 9292 در کمیسیون کشاورزى با آقاى وزیر کشاورزى مطرح پس از مذاکراتى عین ماده واحده گزارش شور اول از این قرار تأیید گردید.

ماده واحده- قرارداد بین ایران و پاکستان راجع به دفع ملخ مشتمل بر یک مقدمه و هفت ساده که در تاریخ بیست و نهم اسفند‌ماه یک‌هزارو‌سیصد‌وسى‌و‌چهار مطابق با بیستم مارس یک‌هزار‌و‌نهصد‌و‌پنجاه‌و‌شش در تهران به امضا رسیده تصویب می‌شود.

مخبر کمیسیون کشاورزى- سعید مهدوى‏

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون امور خارجه در جلسه 23 بهمن‌ماه 35 با حضور آقاى معاون وزارت امور خارجه قرارداد دفع ملخ بین ایران و پاکستان را براى شور دوم مطرح نموده، بالنتیجه با گزارش شور اول موافقت و اینک گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

مخبر کمیسیون امور خارجه- مرآت اسفندیارى.

رئیس- مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى گرفته می‌شود. به این ماده آقایانى که موافقند، قیام کنند .(اغلب برخاستند) تصویب شد.

11-شور دوم قرارداد دفع ملخ دریایى بین ایران و هندوستان و تصویب آن‏

رئیس- قرارداد دفع ملخ دریایى بین ایران و هندوستان مطرح است. گزارش کمیسیون‌هاى قرائت می‌شود.

 (به شرح ذیل خوانده شد.)

گزارش از کمیسیون کشاورزى به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون کشاورزى لایحه شماره 1938 دولت ارسالى از مجلس سنا راجع به قرارداد دفع ملخ دریایى بین ایران و هند را براى شور دوم با حضور آقاى وزیر کشاورزى مطرح نموده ماده واحده مصوب شور اول مورد تأیید واقع و اینکه گزارش آن را تقدیم می‌دارد.

ماده واحده قرارداد دفع ملخ دریایى بین دولتى ایران و هند که مشتمل بر یک مقدمه و هفت ماده می‌باشد، تصویب می‌شود و دولت مجاز است اسناد آن را مبادله نماید.

مخبر کمیسیون کشاروزى سعیدى مهدوى.

گزارش کمیسیون امور خارجه به مجلس شوراى ملى.

کمیسیون امور خارجه با حضور آقاى معاون وزارت امور خارجه لایحه قرارداد دفع ملخ دریایى بین دولتى ایران و هند را براى شور دوم مطرح نموده با توضیحات براى شور دوم مطرح نموده با توضیحات نماینده دولت بالاخره گزارش شور اول تأیید و اینک گزارش آن را تقدیم می‌نماید.

مخبر کمیسیون امور خارجه مرآت اسفندیارى‏

رئیس- مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى گرفته می‌شود. به قرارداد دفع ملخ دریایى بین ایران و هند آقایان موافقین قیام بفرمایند. (اغلب برخاستند) تصویب شد.

12-تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- با موافقت آقایان جلسه را ختم می‌کنیم. جلسه آتیه روز سه‌شنبه بیستم فروردین خواهد بود.

مجلس چهل دقیقه بعد از ظهر ختم شد.

رئیس مجلس شوراى ملى-رضا حکمت‏

+++

 

یادداشت ها
Parameter:295138!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)