کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی ، دوره 16
[1396/05/29]

جلسه 74 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 7 آبان‌ماه 1329  

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت ‌جلسات 25 و 27 مهر

2- بیانات قبل از دستور آقایان: کهبد- ناظرزاده- شوشتری- نورالدین امامی

3- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای پالیزی کارپرداز مجلس شورای ملی

4- معرفی آقایان: وزیر دارایی، وزیر اقتصاد ملی به وسیله آقای نخست‌وزیر

5- بقیه مذاکرات در گزارش کمیسیون بهداری راجع به پزشک‌یاران

6- تقدیم پنج فقره لایحه به وسیله آقای وزیر فرهنگ به قید یک فوریت

7- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون بهداری راجع به پزشک‌یاران

8- سؤال آقای دکتر بقایی از آقای وزیر جنگ

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی ، دوره 16

 

 

جلسه 74

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه 7 آبان‌ماه 1329

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت ‌جلسات 25 و 27 مهر

2- بیانات قبل از دستور آقایان: کهبد- ناظرزاده- شوشتری- نورالدین امامی

3- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقای پالیزی کارپرداز مجلس شورای ملی

4- معرفی آقایان: وزیر دارایی، وزیر اقتصاد ملی به وسیله آقای نخست‌وزیر

5- بقیه مذاکرات در گزارش کمیسیون بهداری راجع به پزشک‌یاران

6- تقدیم پنج فقره لایحه به وسیله آقای وزیر فرهنگ به قید یک فوریت

7- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون بهداری راجع به پزشک‌یاران

8- سؤال آقای دکتر بقایی از آقای وزیر جنگ

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس ساعت 9 و پنجاه و پنج دقیقه صبح به ریاست آقای رضا حکمت تشکیل گردید.

رئیس - صورت غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد).

غائبین با اجازه- آقایان: علی بزرگ‌نیا- آصف- سرتیپ‌زاده- تولیت- پناهی- سلطان‌العلما- طباطبایی- حاذقی- سلطانی- دکتر شایگان- خزیمه علم- معین‌زاده.

غائبین بی‌اجازه- آقایان: قبادیان- صفوی- بهادری- اعظم زنگنه- خسرو قشقایی- سالار سنندجی- ابوالقاسم امینی- حسن اکبر- عبدالوهاب اقبال- شهاب خسروانی- مهدی پیراسته- جواد مسعودی- محسن طاهری- عماد تربتی- تیمورتاش.

دیرآمدگان بااجازه- آقایان: صدرزاده یک ساعت- کشاورز‌صدر دو ساعت.

1- تصویب صورت‌جلسات 25 و 27 مهر

رئیس - نسبت به صورت‌مجلس دو جلسه پیش اعتراضی هست؟ آقای مکی بفرمایید.

مکی - بنده راجع به اصلاح صورت‌جلسات یک توضیح مختصری داشتم و می‌خواستم از مقام ریاست استدعا بکنم که به تندنویسی دستور بفرمایند اغلاطی را که ما اصلاح می‌کنیم اعم از این که اینجا به صورت جلسه اعتراض کرده باشیم یا نکرده باشیم هر وکیلی که نطق خودش را می‌بیند چون مجال نمی‌شود که ما این نطق را در اینجا ببینیم که کجایش اشتباه شده و غلط چاپ شده وقتی به تندنویسی مراجعه می‌کنیم و می‌گوییم که این قسمت‌ها را اصلاح کنید می‌گویند چون در صورت‌جلسه اعتراضی نشده بنابراین نمی‌توانیم قبول کنیم، می‌خواستم استدعا کنم چون صورت‌جلسات را الان به ما دادند و بنده هم سه ساعت صحبت کرده‌ام و نمی‌توانم که این سه ساعت صحبت را در ظرف پنج دقیقه اصلاح کنم و بدهم به تندنویسی هر نماینده‌ای که در جلسه‌ای صحبت کرد جلسه بعد حق دارد که نطق خودش را بگیرد و اگر افتاده یا غلط دارد اغلاطش را اصلاح کند و آن اصلاح را به تندنویسی بدهد.

رئیس- تذکری اینجا داده شود بعد مراجعه کنند به تندنویسی که اصلاح به عمل بیاید ولی لازم است که یک تذکری داده شود و آن وقت در اصل موضوع هم نباید تغییری داده شود. (مکی- صحیح است).

مکی- بنده اصلاحاتی دارم که اجازه بدهید بدهم به تندنویسی در اصل موضوع هم البته تغییری داده نمی‌شود و اصلاحاتی که لازم است داده خواهد شد.

رئیس- اصلاح  کنید بدهید به آقای معنوی آقای دکتر هدایتی نسبت به صورت‌جلسه اعتراضی دارید؟

دکتر هدایتی- در عرایض بنده که روز پنجشنبه جلسه آخر عرض کردم در صورت‌جلسه دیدم

+++

تحریفاتى شده است تصحیح کرده‌ام اجازه بفرمایید مطابق آنچه که بنده تصحیح کرده‌ام اصلاح کنند.

رئیس- تصحیح کرده‌اید بدهید به تند‌نویسى تا اصلاح کنند. آقاى الله‌یار صالح‏

الله‌یار صالح- بنده هم همین تذکر جناب آقاى مکى را خواستم عرض کنم که ضرورت به عقیده بنده ندارد که در هر جلسه هر نماینده‌اى این را عرض کند که بیانات من تحریف شده یا اشتباه است. به طور کلى اجازه داده شود به آقایان نمایندگان که اغلاط را تصحیح کنند و بدهند به تند‌نویسى و محتاج این نشود که ما وقت مجلس را بگیریم و هر دفعه این را بگوییم که در بیانات ما تحریف شده حالا اگر ضرورت اقتضا می‌کند که این کار بشود البته می‌کنیم ولى به نظر بنده هیچ لزوى ندارد و بهتر است هر نماینده‌اى اجازه داشته باشد و این حق را به او بدهند که مطالبى که در نطق او هست اصلاح بکند و بدهد به تند‌نویسى و در هر صورت در عرایض بنده یک اشتباهاتى هست که باید بدهم به تند‌نویسى.

رئیس- البته در اصل موضوع نباید اختلافى پیدا کند و اشتباهات را اصلاح بفرمایید و باید تذکر بدهید که مطابق بیانات من نبوده و بعد هم بدهید به تند‌نویسى. آقاى نورالدین امامى.

نورالدین امامى- عرض کنم اولاً بنده با تذکر آقاى مکى و فرمایش آقاى رئیس موافق نیستم چون ممکن است بنده امروز اینجا یک عرایضى بکنم و پس فردا این عرایضم مقتضى نبوده آن وقت بیایم اینجا و در اعتراض به صورت مجلس بگویم غلط بوده و باید اصلاح کنم توجه بفرمایید هر اختراعى که در دنیا براى تسهیل و آسایش فراهم می‌شود براى ما دردسر و زحمت تولید می‌کند. این ماشین ضبط صدا را که داریم گفتند آقا این ماشین را بگذارید آن کنار یک دفعه دو دفعه این تند‌نویس‌ها با آن ماشین کار کنند و صورت مجلس صحیح را بیاورید به مجلس و بنده تصدیق می‌کنم که صورت مجلس‌ها غلط است و اشتباهات عجیبى در صورت مجلس‌ها می‌شود مثلاً آنجایى که بنده در جلسه گذشته راجع به بیمارستان امیر‌اعلم و ساختمان آنجا یک جمله‌اى عرض کردم که کلمه تعمیر که آنجا گذاشته شده وزارت دارایى این را تصور کرده‌اند که براى تعمیر آن بناى سوخته شده است و در و پنجره لازم دارد در صورتى که آن بنا از پى سوخته و آن را باید از نو بنا کنند اینجا بناى سوخته شده را ساخته شده نوشته و سوخته با ساخته خیلى فرق دارد بایستى از آن ماشین استفاده کرد که وقتى از اینجا رفتیم آقایان باید بعد از ظهر زحمت بکشند دو دفعه سه دفعه از روى آن ماشین تکرار بشود ملاحظه بشود و چاپ بشود بیاورند اینجا بنده یک عرایضى می‌کنم و مورد اعتراض مردم واقع می‌شوم بعد میایم می‌گویم خیر من حسن نگفتم و حسین گفتم على نگفتم و محمد‌تقى گفتم این که معنى ندارد (صحیح است)

رئیس- البته حالا دستگاه ضبط صوت هست و بعد هم در اداره تند‌نویسى ترتیبى داده شود که مطمئن هستم بعدها نطق‌ها درست خواهد بود. و انشاء‌الله بدون غلط به دست آقایان داده خواهد شد. آقاى حائرى‌زاده‏

حائرى‌زاده- بنده هم شکایت از دست صورت مجلس دارم که هنوز صورت مجلس آن جلسه استیضاح را نداده‌اند که بخوانم قسمت اخیرش را که مربوط به رأى درباره استیضاح بوده داده‌اند که مى‌بینم اغلاط زیادى دارد آن دو سه جلسه اولیه که استیضاح شده بود چاپ نشده یا اگر چاپ شده به ما نداده‌اند که مطالعه و تصحیح کنم و نظر من این است که لازم نیست نمایندگان خودشان تصحیح کنند روزى دویست، دویست و پنجاه تومان که خرج این مجله می‌شود این جلسه را یا اداره تند‌نویسى یا آن اداره مجله تطبیق کنند، تصحیح کنند بدهند که اسباب زحمت نباشد.

رئیس- آقاى معدل‏

معدل- بنده در این قسمت دو عرض دارم یکى این که اظهارات بنده را به صورتى نوشته‌اند که حالا خودم می‌خوانم سر در نمی‌آورم و البته به سر سایرین هم همین طور آورده‌اند. اما قسمت دوم راجع به پیشنهادى است که امروز بنده و آقاى ذوالفقارى اینجا کردیم و در صورت مجلس هم منعکس است یعنى گفتم که دو دهم یا سه دهم این مبلغ بیش‌تر در تهران خرج نشود و آقایان همین طور موافقت کردند و در صورت مجلس ذکر شده است که پس از این موافقت‌ها تصویب نشد بنده چون اینها می‌ماند براى بعد این توضیح را حالا می‌دهم که در صورت مجلس امروز قید شود که این صورت پارلمانى بوده و الا نظر مجلس این طور نیست و فردا یک مجوزى براى کمیسیون بودجه نشود که بگوید که چون مجلس شورای ملى موافقت کرد که از ده میلیون تومان شش میلیون و نیم تومان خرج تهران بشود پس این تصویب مجلس است و ما بعد از این عمل می‌کنیم (صحیح است)

رئیس- آقاى شوشترى.

شوشترى- عرض کنم یکى دو عبارت در نطق بنده است که آنها را اصلاح می‌کنم ولى این تذکرى که آقاى مکى دادند جناب آقاى نورالدین امامى هم فرمودند به عقیده بنده گاهى در نطق ممکن است خطیب و گوینده نطق و وکیل اشتباه بکنند و این اشتباه را بعداً بروند اصلاح کنند اگر خواستند اصلاح کنند این حق در جلسه بعد باید برایش محفوظ باشد (نورالدین امامى- غلط است) اجازه بفرمایید منتها اگر این کلمه کلمه‌اى بود که از نظر خارج تأثیر در مردم داشت این دو طرف دارد مردم می‌فهمند باید ملاحظه بکنید اگر یک وکیلى پس گرفت، پس گرفت یعنى نفهمیدم و باید اصلاح شود که سابقه سوء نماند.

رئیس- آقاى دکتر جلالى.

دکتر جلالى- در عرایض روز سه‌شنبه بنده یک جملاتى اشتباه شده است که باید آنها را تصحیح کنم و بدهم تند‌نویسى.

رئیس- آقاى مکى.

مکى- بنده می‌خواستم در جواب آقاى نورالدین امامى عرایضى عرض کنم و اشتباهى که شده است بر ایشان می‌خوانم که ایشان توجه کنند بنده پشت تریبون عرض کردم که دموکرات‌هاى جهان که دعوى حفظ حقوق بشریت در دور افتاده‌ترین در دور و بر نوشته شده این اصلاحات باید بشود.

رئیس- این اصلاحات می‌شود ولى اصل موضوع نباید تغییر کند و این اصلاحات عبارتى را باید درست کرد آقاى کشاورزصدر.

کشاورزصدر- یک موضوعى در اینجا گفتگو شد، ناچار شدم عقیده‌ام را عرض کنم مخصوصاً بعد از بیانات آقاى شوشترى و آن این است که جریان یک وقت اشتباه می‌شود در تلفیق عبارات یعنى عبارت را غلط مى‌نویسند این البته باید اصلاح بشود اما یک مطالبى که گفته می‌شود ولو وکیل به اشتباه گفته باشد باید در صورت مجلس بماند نهایت اگر خواست مى‌گوید این را استرداد مى‌کنم و پس می‌گیرم بعد باز در صورت مجلس باید ثبت باشد نه به این عنوان برود نطقى را تغییر بدهد (صحیح است)

رئیس- دیگر نظرى نسبت به صورت مجلس نیست (گفته شد- خیر) صورت مجلس عصر سه‌شنبه و صبح پنجشنبه تصویب شد اینجا لایحه‌اى رسید مربوط به پزشک‌یاران و از مجلس سنا هم برگشته و مطرح هم بوده ولى چون حالا وزیر بهدارى نیامده چند نفر از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند که اجازه داده می‌شود و براى ورود در دستور منتظر آقاى وزیر بهدارى و چند نفر از آقایان وزرا هستیم. بفرمایید آقاى کهبد

2- بیانات قبل از دستور آقایان کهبد ناظر‌زاده کرمانى - شوشترى نورالدین امامى‏

کهبد- آقایان نمایندگان محترم بدواً از دولت و شخص جناب آقاى رزم‌آرا نخست وزیر جهت دستور و حسن مراقبتى که امسال در ایام عاشورا و عزادارى خامس آل عبا علیه‌السلام داده‌اند و در نتیجه اهالى محترم با کمال آزادى و راحتى مشغول سوگوارى بوده‌اند و‌الله‌الحمد کوچک‌ترین حادثه سوئى رخ نداده است کمال تشکر و امتنان حاصل است هم‌چنین زحمات مأمورین انتظامى که با نهایت صداقت مشغول انجام وظیفه بوده‌اند مورد قدردانى و از جناب آقاى نخست وزیر خواهش دارم موجب تشویق آنها را فراهم نمایند.

عرایض امروز بنده دو تذکر بسیار مهم است. اول راجع به امور مالى و اقتصادى کشور می‌باشد. البته آقایان محترم از وضع ناهنجار و بد امور مالى و اقتصادى کشور تا حدى استحضار دارند همه روزه از تجار و مردم شکایاتى می‌رسد و داد همه بلند است نظریات اصلاحى هم از طرف عده‌اى داده شده مخصوصاً خود بنده نظریات خود را در 6 صفحه چندى قبل نوشته و خدمت جناب آقاى نخست وزیر تقدیم کرده‌ام و دستورات لازمه هم از طرف ایشان صادر گردید ولى متأسفانه مصادر امور توجهى نکردند اینک جاى کمال خوش‌وقتى است دو نفر مرد شریف درست فعال که به امور مالى و اقتصادى واقف هستند در رأس دو وزارتخانه مهم (جناب آقاى فروهر وزرات دارایى و جناب آقاى دکتر دفترى وزارت بازرگانى و پیشه و هنر) قرار گرفته‌اند امیدوارم دست به اصلاحات اساسى زده در مورد امور ارزى و مالیات‌ها حمایت از صنایع داخلى، توجه به امور صادرات مخصوصاً تهاتر. جلوگیرى از سوء اداره و سوء‌استفاده از سهمیه واردات و کوتاه کردن دست عده‌اى استفاده‌چى و تقسیم عادلانه سهمیه واردات و برقرار نمودن تعادل واردات و صادرات و

+++

تشویق اشخاصی که در راه تولید محصولات و مایحتاج اهالى کشور مشغول زحمت هستند و سایر اصلاحات اساسى که موجب رفاهیت عامه باشد از هر قسم اصلاح و اقدامى خوددارى نفرمایند یقین قطعى دارم نمایندگان محترم مجلسین و اطاق بازرگانى و سایر اشخاص مطلع و بصیر از هر قسم نظر و کمک و پشتبانى خوددارى نخواهند فرمود البته در این مورد چون وقت کم است و باید مطالب مهم دیگرى را به عرض برسانم بیش‌تر از این عرضى نمی‌کنم و در موقع خود نظریات و تذکرات اصلاحى خود را مستقیماً به عرض مصادر امور خواهم رسانید و اینک مطلب دوم را که مربوط به معامله 36 هزار کیسه تنباکوى اصفهان است به طور اختصار به عرض شریف نمایندگان محترم می‌رسانم.‏

قبل از ذکر بیان مطلب از نمایندگان محترم و هیئت دولت و نمایندگان جراید خواهش دارم به عرایض من که به خیر و صلاح کشور و ملت است توجه فرمایند مخصوصاً از نمایندگان محترم استدعا دارم که بین عرایض بنده صحبتى نفرموده تا عرایضم تمام شود و اگر بعد از شنیدن اظهاراتم ابهامى براى آنها باقى ماند یا توضیحى خواستند با کمال میل خود و اسناد و مدارک لازمه را به اختیار آقایان خواهم گذاشت.

چون قضیه‌ای که به عرض می‌رسانم بسیار مهم و میلیون‌ها ریال خسارت مادى و معنوى متوجه کشور است که باید هر چه زودتر جلوگیرى شود و براى مزید استحضار آقایان محترم معروض می‌دارم و خداوند متعال را به شهادت طلبیده و به قرآن مجید سوگند یاد می‌کنم که هیچ قصد و منظورى جز خیر و صلاح مملکت ندارم و به طوری که سابقاً هم عرض کرده‌ام اکنون نیز با صداى بلند به عرض می‌رسانم که در تمام مدت عمرم داخل در مناقصه و مزایده و معامله با دولت نشده و با خداى خود عهد کرده‌ام تا زنده هستم این رویه را ادامه دهم و حتى به اولادهایم نیز این نصیحت و وصیت را کرده‌ام اینک شروع می‌کنم به توضیح موضوع‏ اینجانب در تاریخ 6- 7- 29 سؤالى با فوریت راجع به معامله 36 هزار کیسه تنباکوى اصفهاى از دولت نموده و تمنا کردم چون معامله مزبور به طور طبیعى انجام نشده و به هیچ‌وجه مصالح و منافع خزانه کشور مراعات نگریده و مزایده معامله مزبور با شتاب‌زدگى و عجله هر چه تمام‌تر برخلاف قانون و اصول صورت گرفته است و در عقد چنین پیمانى علاوه بر این که مبالغ متنابهى ضرر به صندوق و خزانه کشور وارد خواهد کرد اصولاً به این قلم عمده از صادرات کشور خسارت معنوى فوق‌العاده وارد خواهد شد در انجام آن عجله نفرموده و چند روزى مجال دهند تا مطلب شکافته شده و حقایق روشن گردد.

به این که این سؤال هم در جراید و هم در رادیو نوشته و گفته شد و خود اینجانب هم طى یادداشتى خدمت جناب آقاى نخست وزیر عرض کردم و یقین دارم که با حسن نیتى که در ایشان سراغ دارم دستورات لازم را داده‌اند معذلک با عجله هر چه تمام‌تر دو روز بعد از سؤال اینجانب پیمانى به شماره 53940 که فاقد اعتبار و ارزش قانونى است امضا و مبادله شده است خود این شتاب‌زدگى و عجله براى این است که دولت و مجلس را در مقابل عمل انجام شده قرار دهند غافل از این که بى‌اعتنایى به اظهارات نمایندگان مجلس و رئیس دولت و ضرر زدن به خزانه کشور یک نوع خودسرى و گناه غیر قابل عفو و اغماض به شمار مى‌رود و مرتکبین باید شدیداً مورد تعقیب قرار گیرند. اینک موضوع به عرض نمایندگان محترم می‌رسد و از جناب آقاى وزیر محترم دارایى خواهش دارم توجه فرمایند براى روشن شدن آقایان توضیح می‌دهد که تنباکوى اصفهان در خاورمیانه مصرف داشته و مشتریان مخصوصى دارد و در چندى قبل عملاً انحصار صادرات با خلیل معطوق نامى بود بعد به وسیله آقاى اسماعیل‌زاده و یکى دو نفر از تجار صادر و به فروش می‌رسید در نتیجه عدم توجه دقت مؤسسه دخانیات این کالاى مهم صادراتى وضع بسیار بدى به خود گرفته و چیزى نمانده بود که به کلى از بین برود خوشبختانه در لبنان و ترکیه و فلسطین که تخم این محصول را از ایران برده و کشت نمودند با آن که نهایت کوشش را نموده و زحمت فراوانى کشیدند محصول آن خوب نشد و مورد پسند مشتریان واقع نگردید و در نتیجه نتوانستند مشتریان را جلب کنند.

از سال 1324 الى سال 1329 مؤسسه دخانیات نخواست یا نتوانست آن طور که باید و شاید جدیت در فروش این محصول نموده و مشتریان خود را راضى نگاه دارد (کشاورزصدر- کاتوزیان آدم بسیار خوبى است) و در نتیجه 36 هزار کیسه تنباکو موجود شد و فقط مؤسسه دخانیات هر سال به یکى دو اعلان اکتفا نمود تا اخیراً که کلیه کالاهاى مورد احتیاج در بازار‌هاى دنیا ترقى نمود (از آن جمله شکر که وزارت دارایى 43 لیره را به 48 لیره و 50 لیره و 14 شیلینگ خرید) این محصول هم طبعاً از حیث قیمت ترقى نموده و مشترى پیدا کرد یکى از تجار بسیار زرنگ که همیشه دنبال این نوع کارها است و اغلب این گونه معاملات را فقط باید ایشان برنده شوند و چند فقره هم با دولت معامله کرده است از قبیل حمل گندم از خوزستان و غیره و اغلب هم با دولت اختلاف پیدا می‌کند و همیشه در این معاملات دولت متضرر می‌شود از ترقى قیمت و موجودى استحضار حاصل نموده (شوشترى- همدانیان؟) بله و با کمک و مساعدت چند نفر از متنفذین دست به یک سلسله اقدامات زده و با متصدیات امر نقشه صحیحى طرح نموده که بدون سر و صدا و جار و جنجال این محصول را عملاً در انحصار خود در آورد و به ثمن به خس برنده مزایده شناخته شود. نقشه با کمال مهارت مرحله ابتدایى خود را پیموده. در این بین مرد فضولى پیدا شد و شروع به جار و جنجال نموده بنده در چندى قبل خبرى در یکى از جراید خواندم که چنین معامله‌اى در شرف انجام و میلیون‌ها ریال ضرر خزانه کشور خواهد بود و این محصول هم از بین خواهد رفت در صدد تحقیق بر‌آمدم معلوم شد قضیه صحیح است سؤالى با قید فوریت از دولت کردم و مشغول جمع‌آورى اسناد و مدارک شدم در یک جلسه هم در خدمت جناب آقاى دولت‌آبادى نماینده محترم اصفهان به وزارت دارایی رفته پرونده امر را کاملاً ملاحظه و مطالعه نموده بر بنده و جناب آقاى دولت‌آبادى مسلم و محرز شد به طوری که عرض کردم در این معامله دولت مغبون شده است یعنى هر کس این پرونده را یک مرتبه ملاحظه کند جز آنچه را که ما فرض و یقین کرده‌ایم چیز دیگرى نمی‌تواند فرض کند به هر جهت اینک دلایل و نظریات خود را به عرض رسانیده و قضاوت آن را به عهده نمایندگان محترم واگذار می‌کنم.

اول- وضع مزایده- در اول شهریور اعلانى بسیار ساده براى فروش 36 هزار کیسه تنباکو با شرایط بسیار ساده تهیه و براى خرید و مجله رسمى (البته مطابق نقشه) فرستاده می‌شود آخرین روز قبول و قرائت پیشنهادات را روز 11 شهریور ساعت 11 صبح معین مى‌نمایند ولى این اعلانات در جریان ارسال مراسلات افتاده و خلاصه آن که در ششم شهریور در مجله رسمى شمار 1608 درج می‌شود. یک روز جمعه و تعطیل و یک روز هم قرائت پیشنهادات بقیه سه روز باقى مى‌ماند و این عملیات به این منظور صورت می‌گیرد که مجال و فرصتى براى شرکت کنندگان باقى نمانده و مزایده را شخص معینى که مورد نظر است ببرد آقایان نمایندگان وجداناً و انصافاً آیا تا کنون شنیده و یا دیده‌اید معامله‌ای که متجاوز از صد میلیون ریال باشد آن هم باید در خارجه مصرف شود و خریداران خارجى باید در آن شرکت کنند در ظرف سه روز انجام‌پذیر باشد؟ آیا در ظرف این سه روز اطلاع به عامه مخصوصاً به خریداران خارجى خواهد رسید و بر فرض رسیدن اطلاع آیا خریداران مصر- فلسطین و یا سوریه مى‌توانند در ظرف سه روز خودشان یا نمایندگان‌شان به ایران آمده و در معامله شرکت کنند؟ تشریفات گذرنامه و ویزا و حرکت و بعد مسافت و سپردن ودیعه در بانک‌ها با این مدت کم مقدور و میسور است؟ اگر متصدیان امر حق‌کشى نکنند و وجدان خود را حکم قرار دهند تصدیق مى‌فرمایند تا کنون مزایده و مناقصه به این مهمى به این وضع صورت نگرفته و جز نقشه چیز دیگرى در کار نبوده است (شوشترى- مخصوصاً این طور کردند.)

عین مجله شماره 1608 خدمت آقایان ارائه مى‌شود و هم‌چنین قسمتى از نامه شماره 44016 وزارت دارایی که به عنوان روزنامه خبر در مورد مطالب فوق نوشته قرائت مى شود (آگهى) آگهى فروش طى شماره 45537- 1- 6- 28 و 53789- 6- 7- 28 در روزنامه‌ها منتشر پیشنهادات متعددى از آقاى صرام و سایر شرکت کنندگان در مزایده اخیر و حتى کشورهاى خارج واصل و مورد مطالعه قرار گرفت پس از آن که اقدامات مزبور منتج به نتیجه قطعى نمى‌شود از طرف وزارت دارایی آگهى مزایده براى فروش کلیه موجودى یعنى 36 هزار کیسه تنباکو در مجله رسمى شماره 1608 مورخ 6 شهریور و جراید مختلفه و کثیرالانتشار اطلاعات داد کیهان و طلوع منتشر مى‌شود در روز 11 شهریور وزارت دارایی الى آخر آقایان ملاحظه فرمایید وزارت دارایی در نامه خود چگونه سفسطه مى‌نماید آگهى فروشى که در شهریور 1328 که مفاداً و موضوعاً با آگهى شهریور 1329 تفاوت کلى دارد و شرایط فرق فاحشى دارد براى پرده‌پوشى از عمل خود به حساب امسال می‌گذارد و این معنى خود حاکى از سوء‌جریان و سوء‌نیت کامل مى‌باشد به هر جهت مدت مزایده‌اى به این مهمى از سه روز تجاوز نکرده است (شوشترى- اغلب مزایدات و مناقصات این طور است) (زنگ رئیس) در همان شبى که اینجانب از این خبر مستحضر شدم اتفاقاً پاى رادیو بودم و به گوش خود شنیدم که

+++

وزارت جنگ مى‌خواهد 25 عدد نیمکت و چند عدد صندلى از طریق مناقصه خریدارى کند قطعاً بعضى از آقایان هم این خبر را شنیده‌اند آقایان محترم اگر نقشه در بین نبوده است چرا معامله به این مهمى را برابر با چند عدد نیمکت و صندلى ندانسته و اعلان مزایده آن را اقلاً به جراید و رادیو نفرستاده اند پس مسلم و محرز است که این معامله با تبانى و نقشه صورت گرفته است و قانونى نیست و باید تجدید شود.

دوم- جریان مزایده:

بعد از آن که روز مزایده به این کیفیت و با این نقشه که عرض کردم معین شد چون کسى اطلاع و استحضار نداشت عده پیشنهاد دهندگان قهراً بسیار قلیل و فقط دو نفر از پیشنهاد دهندگان واجد شرایط شناخته شده یکى همین آقاى همدانیان که قیمت را از قرار کیلویى 45 و 53 ریال پیشنهاد داده (و باید به هر نحوى هست برنده مناقصه شناخته شوند) دیگرى هم آقاى حسین صرام که قیمت را از قرار کیلویى 05 ر 53 ریال پیشنهاد نموده پیشنهاد دیگرى هم از طرف شرکت سهامى مرکزى اقتصادى و تجارتى ایران رسیده بود که پیشنهاد کرده بود- 20 لیره و 12 شیلینگ و 6 پنس هر کیسه 50 کیلویى را حاضر است بخرد و هم‌چنین حاضر است این کالا را به حساب دولت بفروشد و صدى 75 / 3 حق‌العمل دریافت کند که اگر 20 لیره و 12 شیلینگ و 6 پنس را با نرخ گواهى‌نامه روز تسعیر کنیم قیمت هر کیلو 8 / 59 ریال می‌شود و فرضاً کمیسیون را هم که کم کنیم 575 / 59 ریال هر کیلو می‌شود این پیشنهاد که با پیشنهاد آقاى همدانیان هر کیلو مبلغ 125 / 6 ریال تفاوت قیمت دارد به نظر کمیسیون واجد شرایط نبوده و روى این اصل قبول نکرده است حتى نماینده این شرکت در زیر صورت مجلس اعتراض کرده که بابا حساب کنید بیش‌تر از قیمت سایر پیشنهاد دهندگان است کسى گوش به حرف او نداده است. در همان جلسه آقاى صرام پیشنهاد می‌نماید که مناقصه مطابق معمول و عرف و عادت باید هم تجدید شود (به علت کمى وقت) و هم حضورى پیشنهاد می‌کند که حاضر است 10 / 54 ریال خریدارى کند یعنى 65 دینار اضافه از قیمت همدانیان به او جواب می‌دهند برنده مزایده آقاى همدانیان است و به او داده می‌شود و مزایده حضورى هم به عمل نخواهد آمد.

رئیس- آقاى کهبد وقت شما تمام شده است.

مختصرى مانده است آقاى صرام جداً و مصراً ایستادگى می‌کند که این عمل به ضرر دولت است و اگر مزایده حضورى به عمل نمى‌آید چرا در اعلان متذکر نشدید جواب می‌دهند مطابق نظامنامه جدید مزایده حضورى به عمل نخواهد آمد (و همان روز نظامنامه تهیه و به تصویب معاونت کل می‌رسد) در صورتی که چند روز بعد از این معامله در همین مؤسسه دخانیات مناقصه خرید چوب تخته بوده هم مدت را تمدید می‌کنند و هم مناقصه را حضورى نموده در نتیجه ششصد هزار ریال به نفع دولت صورت می‌گیرد حال چرا در یک اداره دو نظامنامه متناقض است مطلب معلوم است.

به هر جهت هر چه آقاى صرام و نماینده شرکت مرکزى اقتصادى و تجارتى داد می‌زنند و اعتراض می‌کنند کسى به حرف آنان گوش نداده و می‌گویند برنده آقاى همدانیان است اگر اعتراض دارید به دیوان کیفر مراجعه کنید. آقاى صرام علاوه بر این که در ذیل صورت جلسه اعتراض می‌کند نامه ‌اى هم به شماره 1275 همان ساعت تسلیم و به عملیات بالا اعتراض و تقاضاى تجدید حضورى خود را تکرار می‌کند.

در 26 شهریور تجارتخانه ضیا مختارى پیشنهادى به مبلغ 60 / 54 ریال که حدود نهصد هزار ریال با پیشنهاد آقاى همدانیان تفاوت معامله دارد می‌نماید در 29 شهریور به تجارتخانه مزبور جواب رد می‌دهند.

( در صورتی که پیمان همدانیان در تاریخ هشتم مهر امضا و مبادله شده است.)

در 13/ 6/ 29 آقاى معاون در حاشیه گزارش کمیسیون دستور داده که خوب بود و جریان افشا می‌شد تا دیگران هم اضافه می‌دادند و در هر حال از یک میلیون و ششصد هزار ریال به نفع دولت نمی‌توان صرف‌نظر کرد و بعد همین آقاى معاون در تاریخ 18/ 6/ 29 موافقت خود را با پیشنهاد و پیمان با آقاى همدانیان طى نامه شماره 48980 اعلام می‌فرمایند.

در نتیجه شکایت آقاى صرام از طرف بازرسى کل کشور از وزارت دادگسترى با قید فوریت در تاریخ 25 شهریور طى نامه شماره 3985 پرونده خواسته می‌شود ولى در 29 شهریور پاسخ به وزارت دادگسترى داده می‌شود که تمام مطالب آقاى صرام را تصدیق و پرونده هم فرستاده نمی‌شود و بالأخره جواب به وزارت دادگسترى داده می‌شود که آخرین قیمت پیشنهادى آقاى صرام 10 / 54 ریال بوده و آن را به آقاى همدانیان تحمیل کردیم.‏

در 13/ 6 آقاى صرام می‌نویسد که حاضرم باز هم علاوه بدهم ولى ترتیب اثر نمی‌دهند. (بعد از جلسه مزایده) پیشنهاداتى از تجارتخانه یعقوب قاطان و تجارتخانه احمد نامدار و تجارتخانه احمد موسى سهیم و شرکت سهامى انفکو مقیم مصر می‌رسد که (موقع منقضى شده بوده است) به آنها ترتیب اثر داده نمى شود. و خود این موضوع مؤید این است که مردم بى‌اطلاع از این آگهى بوده‌اند.

آقاى صرام دو فقره تلگراف به آقاى نخست وزیر و وزارت دارایی مخابره و شکایت می‌کند ولى ابداً به تلگرافات ایشان جواب داده نمی‌شود چون وقت گذشته بقیه مطالب مهم در جلسه آینده به عرض خواهد رسید ولى سه میلیون و هفتصد هزار تومان به ضرر خزانه دولت شده است. (اردلان- آقاى نخست وزیر باید دستور رسیدگى بدهند)

رئیس- آقاى ناظر‌زاده کرمانى‏

ناظرزاده- شاید این از مختصات جامعه ما است که هر چه مردم به آن احتیاج دارند و باید باشد نیست و هر چه به حال مردم مضر است و نباید باشد هست براى این که توضیح زیادى براى اثبات این موضوع لازم نشود به عنوان مثال تعداد میخانه‌ها و مشروب‌فروشی‌هاى تهران را با کتابخانه‌ها و کتابفروشی‌های این شهر مقایسه کنید و باز در میان کتاب‌هایى که چاپ می‌شود عده کتابى را که اگر چاپ و منتشر نشود به مراتب بهتر است با کتاب‌هاى سودمندى که انتشار می‌یابد بسنجید یا در برنامه فرهنگ معلومات عملى و ضرورى را با مطالب نظرى و بی‌فایده که آموخته می‌شود مورد توجه قرار دهید تا معناى آنچه عرض کردم روشن شود.

دولت مدعى است در حدود یک صد و شصت هزار نفر کارمند دارد که تقریباً نیمى از آنها در ده سال اخیر استخدام شده‌اند در میان آنها عده زیادى وجود دارد که تخصص‌شان ذرع کردن پارچه بوده و براى همین کار آنها را در موقع انحصار قماش و توزیع کوپن استخدام کرده‌اند و در سایه تصویب‌نامه‌هاى بسیار عاقلانه دولت ناگهان داراى رتبه‌هاى عالى شده‌اند و امروز گرفتارى عمده مملکت یافتن اعتبار حقوق آنها شده چرا دولت باید قماش را در انحصار بگیرد که براى توزیع آن عده‌اى را که شغل‌شان از دست‌شان گرفته شده استخدام کند و چرا باید با تصویب‌نامه‌هاى غلط به آنها پایه‌هایى بدهید که بعد از عهده تأمین اعتبار حقوق آن بر نیاید و ناچار چند سال ترفیعات و اضافات قانونى یک عده کارمند سابقه‌دار زحمت‌کش را به تعویق اندازد و بعد هم که یک رتبه به آنها بدهد این قدر حق‌کشى و محرومیت در آن اعمال شود که سر و صداى همه بلند گردد.

به هر صورت چون دولت در وقت استخدام کارمندان زاید اشتباه کرده و عده‌اى را از کسب و کار باز داشته البته مسئول تعیین تکلیف آنها است و تا براى آنها کار دیگرى در نظر گرفته نشود نمی‌توان آنها را از کار برکنار کرد.

مقصود من از بیان این مقدمه آن است که دولت خرج دستگاه‌هاى زاید کشور را از بودجه‌اى که همه می‌دانیم به چه نحو تأمین مى‌شود می‌پردازد و هزینه‌اى گزاف به مصرف عاطل و باطل گذاشتن عده‌اى می‌رساند که اگر زنجیر استخدام دست و پاى آنها را سست و فلج نمی‌کرد و عادت به روز‌شمارى و رسیدن آخر برج نمی‌کردند ممکن بود مردمان فعال و مؤثر و خوشبختى باشند و به علاوه چون حقوق دولت تکافوى هزینه زندگى این عده را نمی‌دهد آنها را که نیروى مقاومت ندارند با گرسنگى قوت پرهیز نماند و افلاس عنان از کف تقوا بستاند و وضعى پیش مى‌آید که همه می‌دانیم و مى‌بینیم و به شر آن درمانده‌ایم.

اما همین دستگاه متلف و مسرف دولت براى بسیارى از شهرستان‌هاى دوردست کشور که به جرم نزدیک نبودن به تهران باید تن به همه گونه محرومیت و بدبختى بدهند طبیب و دبیر نمی‌تواند بفرستد و چون علت را بپرسید می‌گویند طبیب و دبیر کم داریم و آنها هم که هستند حاضر به رفتن محل‌هاى دور نیستند اگر می‌توانید خودتان آنها را راضى کنید که بروند من به نام عده‌اى از آقایان نمایندگان که گرفتار و نگران نبودن طبیب و دبیر در حوزه‌هاى دوردست هستند از آقایان اطباى دیپلمه و معلمین لیسانسیه که مورد احترام همه هستند دوستانه می‌پرسم که با ابا و امتناعى که بعضى از آقایان از قبول خدمت در شهرستان‌هاى دوردست دارند تکلیف مردم آن نواحى چیست اگر مالیات جدیدى وضع شود و اگر تحمیل تازه‌اى پیش آید همین مردم باید زودتر از دیگران تن به پرداخت و تحمل آن در دهند چون دولتى در کار است که مؤاخذه و بازخواست می‌کند ولى وقتى مریض شدند یا موقعی که فرزندان‌شان به دبیرستان رسیدند دیگر دولتى وجود ندارد که به تقاضاى آنها رسیدگى کند، مقصود ما از دولت در اینجا به طور

+++

کلى دستگاه ثابتى است که مسئولیت مداوم دارد و باید همواره پیش‌بینى آینده را بکند و زیان خبط‌هاى گذشته او دامنگیر آیندگان می‌شود.

به هر حال حالا که دولت احتیاج مبرم خود را به معلم و طبیب احساس می‌کند چرا از تهیه و تربیت آنها خوددارى می‌نماید؟ چرا از حالا فکرى نمی‌کنید که لااقل تا چند سال دیگر این اشکال بر طرف شود؟ ما از وزارت بهدارى امتنان داریم که براى اعزام بهداران که امسال عده‌اى از آنها به نقاط مختلف کشور فرستاده شدند تدبیرى به کار برد و آنها را به قید قرعه به مأموریت فرستاد زیرا اگر بنا بود محل خدمت را خودشان انتخاب کنند قطعاً کسى حاضر نمی‌شد به جاهاى دور برود و هم‌چنین روشى که وزارت بهدارى در تقسیم اعتبارات بهداشتى انتخاب کرد مورد قبول و رضایت بود.

اما راجع به طبیب و دبیر چون حقاً دو طبقه دانشمند و ممتاز کشور و مورد احترامند البته باید تا آنجا که ممکن است رضایت خاطرشان را فراهم کرد به شرط آن که آنها هم احتیاج و محرومیت سر تا سر مملکت را در نظر بگیرند و اندکى از آسایش خود را فداى رفاه عمومى کنند و از خاطر نبرند که لازمه قبول شغل مقدس پزشکى و معلمى فداکارى و و از خود گذشتگى است- محرومیت و بدبختى قسمت‌هاى دور افتاده کشور منحصر به نداشتن طبیب و معلم نیست بلکه اگر به چشم انصاف بنگریم مثل این است که به طور کلى دولت نقاط مزبور را فقط در برخى موارد که لازم است می‌شناسد و در مواقع دیگر آنها را از یاد مى‌برد.

مثلاً همه کس می‌داند کرمان از لحاظ نداشتن آب و برق فوق‌العاده در مضیقه است و سازمان برنامه از مدتى پیش با هزار منت و سلام و صلوات و اعلام‌هاى مکرر و تبلیغات پى در پى وعده تأسیس شرکت آب و برق آنجا را داده اما هنوز این نوید از حدود حرف خارج نشده و مردم شهر کرمان هر روز انتظار شروع اقدامات سازمان برنامه را دارند توقع نمایندگان این استان آن است که با در نظر گرفتن محرومیت‌هاى همیشگى آنجا سازمان برنامه از بذل توجه نسبت به کرمان و سایر شهرستان‌هاى استان هشتم دریغ ندارد آخرین تذکرى که خواستم بدهم این است که طبق ادعاى کمیسیون بودجه برخلاف گذشته که بیش‌تر اعتبارات ساختمانى به مرکز اختصاص داده می‌شد امسال این اعتبارات میان همه شهرستان‌ها تقسیم شده و چون قرار است اگر در تقسیم اعتبارات گذشته اشتباهى رخ داده در موقع تقسیم اعتبارات اخیر رفع شود بنده فعلاً در این مورد صحبتى نمی‌کنم و منتظر وفاى به عهد کمیسیون بودجه و اطلاع از تصمیمات آن هستم ولى خود را موظف می‌دانم به دولت یادآورى کنم براى اثبات این که حقیقتاً حسن نیت و دلسوزى در کار است نگذارند این اعتبار متخصر و غیر کافى که به هزار زحمت براى ساختمان و راه اختصاص داده شده مثل گذشته به مصرف هزینه سفر و فوق‌العاده مأمورینى برسد که ظاهراً به عنوان بازرسى و باطناً براى گرفتن سهمیه و بند و بست با مقاطعه‌کاران یا سایر متصدیان انتخاب یا به جاى راه‌سازى خاکبازى و امضا‌سازى ادامه یابد و نتیجه همه این تلاش‌ها پر کردن جیب عده معین و افزایش یأس و بدبینى مردم شود.

دولت باید با نظارت مردم محل که صلاحیت بازرسى را بیش‌تر از همه کس دارند متوجه هزینه اعتبارى که اختصاص به ساختمان و راه‌سازى می‌دهد باشد و چون آقاى وزیر راه مکرر اظهار داشته‌اند که در این باره جداً مراقبت خواهد شد که اعتبارات به مصرف قانونى خود برسد بنده به قول ایشان اعتماد می‌کنم ولى اگر جز آنچه گفته می‌شود دیده شد شخص ایشان مسئول خواهند بود. و در مورد اعتبارات ساختمانى نیز از آقاى وزیر دارایی انتظار مراقبت مجدانه را داریم که نگذارند سوء‌استفاده کسانی که به تاراج بودجه‌هاى ساختمانى عادت کرده‌اند ادامه یابد بنده جز در موقع ضرورت صحبت نمی‌کنم و در آنچه می‌گویم همیشه خیر و صلاح مردم را در نظر می‌گیرم و توقع دارم اگر آنچه می‌گویم صحیح است مورد توجه قرار گیرد و اگر صحیح نیست دولت مرا به اشتباه خود واقف کند .

فقیه‌زاده- مطمئن باشید هر چه گفته‌اید درست گفته‌اید.

رئیس- آقاى شوشترى‏

شوشترى- بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم بنده سه موضوع را مى‌خواستم عرض کنم و در ده دقیقه تمام کنم پنج دقیقه خواهش کرده است آقاى نورالدین امامى که وقتم را بدهم به ایشان و یکى این که در شب عاشورا یکى از خدمتگزاران مملکت مخصوصاً که چند دوره هم به نمایندگى و خدمتگزارى ملت در مجلس شوراى ملى مرحوم سید داود طوسى خراسانى رحمت‌الله علیه فوت کرده است چون یک عمر به صحت و امانت و آزادی‌خواهى و دیانت و به تمام معنى درست و انجام وظیفه عمل کرده است ناچارم از نظر وظیفه و تشویق کارمندانى که خدمتگزار مملکتند نام او را به خوشى ببرم و از خداوند متعال بخواهم که روح پر فتوح او را با اجداد کبارش محشور کند (صحیح است) و دیگران این مرد محترم بعد از یک عمر خدمت متعجبم که چرا جزو بند جیم قرارش ندادند با فقر و مسکنت و بیچارگى برادر و برادرزاده‌ها و بستگانش را آورده و یک عائله‌اى دارد توى خانه این عائله‌اش به قدرى فقیر و بیچاره است که نمى‌توانند زندگانى خودشان را ادامه بدهند. (صحیح است) یک حقوق بعد از مرگ است، انتظار خدمت است مستمرى است نمى‌دانم آن تشریفاتش را بنده نمى‌دانم به هر حال معادل نصف حقوق خدمت است استدعا دارم از جناب آقاى رزم‌آرا و از آقایان نمایندگان محترم فکرى کنند که تمام حقوق به این بیچاره‌ها برسد (صحیح است) (صاحب‌جمع- باید آقاى رئیس توجه کنند) (نورالدین امامى- مربوط به بودجه مجلس است باید آقاى رئیس توجه کنند) موضوع دیگر تلگرافى به من رسیده است که رونوشت به آقاى نصرتیان و آقاى افشار‌صادقى و بعضى از آقایان نمایندگان محترم رسیده است بنده جلب توجه وزیر محترم مالیه را مى‌کنم قبل از این که جنابعالى وزیر دارایی بشوید اینجا شنیدم در کمیسیون بودجه ده میلیون تومان از نظر صرفه‌جویى مملکت از هزینه دخانیات کسر کرده‌اند که نمى‌دانم تا چه حد منطبق با واقع است بعد شنیدم در حدود هفت هزار هکتار در رضائیه و کرمانشاه و مازندران گرگان و رشت از سطح کشت می‌خواهند کم کنند (نورالدین امامى- از ماکو هم همین طور) به بعضى از آقایان تذکر دادم و به جناب آقاى دکتر طاهرى هم تذکر دادم فرمودند که تغییر داده شد و باید جلوگیرى شود اخیراً تلگرافى که به من رسیده است از توتون‌کاران و کشت‌کاران مازندران معلوم می‌شود از اصل قیمت در هر جا مبلغى کسر گذرانده‌اند اگر این کسر را قبل از کشت می‌گذراند مردم تکلیف‌شان روشن بود حالا خسارت کشیده‌اند، زحمت کشیده‌اند کشت کرده‌اند و وقت برداشت محصول است موقع استفاده و متمتع شدن است ما باید سطح کشت صادراتى را بالا ببریم تا این که مردم را دلسرد کنیم، خسته کنیم، افسرده کنیم زیان به آنها وارد شود که دیگر بعدها نروند کشت کنند از هیئت محترم دولت .... (صفایى- فرمودند که کم نشود) اگر این طور است تشکر می‌کنم موضوع دیگر در آن شب بنده پیشنهادى کردم راجع به اتصال راه رشت از گنبد قابوس به بجنورد جناب تیمسار سپهبد رزم‌آرا نخست وزیر مملکت، و آقایان می‌دانند مملکت باید افرادش با هم آشنا باشند، این موضوع اسکان، اسکان این الفاظ به معنى مجوف اسکان به معناى واقعى نمی‌کند باید از راه وصول به مقصود، باید راه سهل را گرفت به مردم مدنیت و تمدن را نشان داد رفت آنجا خرج کرد، مردم ترکمن خدمتگزار باهوش چرا نباید بهره‌مند شوند از بودجه مملکت همین طور در کمیسیون بودجه توجه بشود عرض کردم اگر راه گنبد به بجنورد متصل بشود، در اقتصاد خراسان عموماً تأثیر به سزایى خواهد نمود و در دشت ترکمن صحرا وضعى ایجاد خواهد شد که این وضعیت صد در صد به نفع مملکت است از این جهت هم از کمیسیون و هم از دولت قویاً و جداً استدعا می‌کنم و تضرع می‌کنم که توجه بیش‌ترى بفرمایند جناب آقاى محمد جرجانى وکیل واقعى گرگان دوست عزیز من اگر ایشان در تقریر نمی‌توانند تقریر کند یا نمی‌خواهد تقریر کند نباید یک دشت پهناورى هفتاد و پنج در سى و پنج دویست هزار مردمش جمعیت بهره‌مند نشود از این جهت جلب توجه دولت را می‌کنم و بقیه وقتم را تفویض می‌کنم به جناب آقاى نورالدین امامى‏

رئیس- آقاى نورالدین امامى‏

نورالدین امامى- بنده با عرض تشکر از آقاى شوشترى از حضور جناب آقاى نخست وزیر استدعا مى‌کنم که یک موضوع را توجه بفرمایند که دانشکده پزشکى تبریز چند کرسى خالى داشت که امسال می‌خواستند براى کرسی‌هاى آنجا استاد انتخاب بکنند خوب شد که آقاى وزیر فرهنگ هم تشریف آوردند البته آگهى داده شد که هر کس داوطلب است بیاید و شرکت بکند ولى به عقیده بنده یعنى نظرم این است که در دوره پانزدهم وقتی که قانون گذراندیم که انتخاب استادان با شوراى دانشگاه است انتخاب استادان دانشکده پزشکى تبریز هم بایستى در شوراى دانشگاه تبریز انجام بگیرد که تبعیضى در این کار نشود بروند آنجا شوراى دانشگاه تشکیل بشود و بر روى یک اصل اساسى آنها را انتخاب بکنند این است که استدعا می‌کنم از جناب آقاى وزیر فرهنگ که توجه مخصوص بفرمایند (دکتر سید‌امامى- پس کمیسیون گذشته را هم لغو بفرمایید) فرقى نمی‌کند اگر گذشته را هم عمل غلطى شده باید اصلاح بشود و جبران بشود و هر چه گذشته‌ها را اصلاح کنیم و جبران کنیم به صلاح مملکت است یک کلمه عرض دیگرى دارم جناب آقاى نخست وزیر ناچارم من از

+++

قواى انتظامى کشور تشکر کنم که این چند روزه عزادارى مراقبت شدیدى اینها کردند که مردم با یک آسایش خیال عزادارى کردند و تلگرافى هم که از شهرستان‌ها رسیده است حاکى است که مردم با یک آسایش خیال مشغول عزادارى بوده‌اند (صحیح است) این است که بنده تقاضا می‌کنم از جنابعالى که در این قسمت مخصوصاً از شهربانى قدردانى شود مسلمان‌ها در اینجا از آقا این خواهش را دارند که حداقل در این قسمت از قواى شهربانى تشویق بشود که سال‌هاى دیگر انشاء‌الله بیش‌تر و شدیدتر مراقبت بکنند که مردم با آسایش خیال عزاداری‌شان را بکنند (احسنت)

3- تقدیم یک فقره لایحه به وسیله آقاى پالیزى کارپرداز مجلس شورای ملى‏

رئیس- وارد دستور مى‌شوم آقاى پالیزى یک لایحه‌اى دارند.

پالیزى (کارپرداز)- عرض کنم در بودجه 1328 مبلغ سه میلیون ریال جهت خرید موتور و تأسیسات برق مجلس شورای ملى پیش‌بینى شده بود چون تشریفات قانونى انجام نشده بود در بودجه 1329 حذف گردید فعلاً کارپردازى مجلس همان سه میلیون ریال را تقاضا کرده که لایحه‌اش را تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

4- معرفى آقایان وزراى دارایی و اقتصاد ملى به وسیله آقاى نخست وزیر

رئیس- آقاى نخست وزیر بفرمایید.

نخست وزیر- نظر به این که دو نفر از آقایان وزرا از سمت خودشان چه به واسطه عارضه کسالت و چه به واسطه مأموریت تقاضاى معافیت کرده بودند لازم بود که در مجلس شورای ملى دو نفر آقایانى که به سمت وزارت جدیداً منصوب شده‌اند معرفى بشوند جناب آقاى غلام‌حسین فروهر به سمت وزارت دارایی (نمایندگان- مبارک است)

5- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون بهدارى راجع به پزشک‌یاران‏

رئیس- آقاى وزیر جنگ نوشته‌اند که براى جواب سؤال آقایان دکتر بقایی و مکى حاضرند قبل از ختم جلسه این دو سؤال مطرح مى‌شود (مکى- شاید آقاى وزیر جنگ کار داشته باشند و بخواهند بروند) ایشان هم تشریف دارند لایحه‌اى مربوط به پزشگ‌یاران بود که در مجلس سنا تصویب گردیده و به اینجا هم آمده مطرح هم بود در کفایت مذاکرات آقاى اردلان اجازه صحبت خواسته بودند و اجازه‌شان محفوظ مانده آقاى اردلان بفرمایید. مانعى هم ندارد که پس از ختم این لایحه سؤال مطرح شود.

اردلان- در آخر جلسه سه‌شنبه 25 مهر ماه جناب آقاى وزیر بهدارى که بنده کمال ارادت را به ایشان دارم این لایحه را درخواست کردند که در مجلس شورای ملى جزو دستور قرار بگیرد و مطرح بشود بنده با این که خودم از موافقین جدى دولت هستم متأسفانه با این لایحه عقیده موافق ندارم این است که به نام مخالف صحبت کردم و آقایان مسبوق هستند که سه‌شنبه هم صبح جلسه بود و هم عصر و این مذاکرات وقتى به عمل آمد که تقریباً عده زیادى از آقایان تشریف برده بودند به مجالس روضه و تشریف نداشتند همکار محترم جناب آقاى دکتر سید‌امامى پیشنهاد کفایت مذاکرات دادند در صورتى که به عقیده بنده مذاکرات کافى نشده بود من مخالفت کردم و چون عده کافى نبود به جلسه امروز موکول شد البته آقایان نمایندگان خوب است مسبوق باشند که موضوع چیست چون الان هم باید به کفایت مذاکرات این لایحه رأى بدهند و بنده با این یک ربعى که نظامنامه براى بنده وقت تعیین کرده است بلکه کم‌تر اجازه می‌خواهم که دو سه کلمه توضیح عرض کنم ماده واحدى که جناب آقاى وزیر بهدارى درخواست تصویب آن را می‌فرمایند خیلى مختصر است بنده می‌خوانم: پرستاران فارغ‌التحصیل آموزشگاه پرستارى (پزشک‌یاران) مشمول ماده واحده مصوبه 29 اردیبهشت 28 نخواهند بود. البته تا یک کسى مراجعه نکند به سابقه امر نمی‌تواند درک بکند که مشمول ماده واحده‌اى که در اینجا ذکر شده است که در 29 اردیبهشت 1328 تصویب شده چیست که مشمول این قانون نشوند و بنده توضیح عرض می‌کنم که در دوره گذشته که بنده افتخار نمایندگى داشتم در یک موقعى ما یک لایحه‌اى پیشنهاد کردیم و مجلس شورای ملى رأى داد و آن این بود که کلیه اطبا و ماماها و پرستاران نمی‌توانند در تهران به انجام وظیفه پزشکى مبادرت کنند مگر این که لااقل دو سال در شهرستان‌ها باشند (صدرزاده- و در نقاط بد آب و هوا یک سال) و بنده مخصوصاً پیشنهاد کردم که زاویه مقدسه حضرت عبدالعظیم و شمیران هم جزو خارج از مرکز حساب نشود سابقاً می‌رفتند به حضرت عبدالعظیم و دو سال در بیمارستان فیروزآبادى کار می‌کردند و می‌گفتند خارج از تهران بود مجلس شورای ملى این نظر را قبول کرد و ما بسیار خوشحال بودیم در آن تاریخ که یک قانونى وضع کردیم و جناب آقاى وزیر بهدارى حق این بود که لااقل ده سال این قانون اجرا شود تا پس از ده سال ما در شهرستان‌ها لااقل پزشک و پزشک‌یار داشته باشیم حالا جناب آقاى وزیر بهدارى یک سطر لایحه دادند که پزشک‌یاران را معاف می‌کند از این دو سال رفتن به ولایات. خود شما از کردستان از حوزه انتخابیه بنده تشریف می‌آورید و آن مریضخانه‌اى که جنابعالى تشریف بردید اگر پزشک باشد پزشک‌یار نباشد چطور ممکن است کار مریضخانه پیش برود آقاى وزیر بهدارى در آن جلسه فرمودند که ما چند پرستار داریم و براى حقوق اینها اشکالاتى هست این مجلس و همه آقایان نمایندگان ممکن است کمک بفرمایند وقتى که بودجه مطرح شد وضع حقوق 20/ 10 نفر پرستار و پزشک‌یار را درست کنیم ولى این قانونى که با این زحمت و با این خون دل تصویب شده است و ما نمایندگان شهرستان‌ها امیدوار بودیم که در ولایات پزشک و پزشک‌یار داشته باشیم ما از حالا سست بکنیم آن قانون را و به نظر بنده صلاح نیست این عقیده شخصى من است من یک نفر هستم و یک رأى هم بیش‌تر ندارم و مخالفت من هم براى همین نظر است اگر آقایان هم به من کمک کنند. آقاى وزیر بهدارى اگر اشکالى براى حقوق چند نفر پرستار دارند این را بفرمایند ما رفع می‌کنیم چرا قانونى را که با آن زحمت تصویب کردیم لغو کنیم به نظر بنده صلاح نیست (صحیح است) خوب است آقاى وزیر بهدارى این لایحه‌شان را پس بگیرند بودجه که آمد اینجا حقوق این پرستاران را از هر محل که باشد تأمین می‌کنیم ولى والله بالله ما آنچه زحمت یک قانونى که در مجلس داریم و امیدوار بودیم تا دو سال که این قانون عملى شود و گروس سنندج و سقز پزشک‌یار داشته باشد چرا این قانون را لغو بکنیم در هیچ جاى دنیا رسم نیست که هنوز یک سال از یک قانون نگذشته است بدون این که عملاً عیب و نقص آن را ببینید آن را بیایند آن را لغو بکنند به هر حال چون در کلیات کفایت مذاکرات نمی‌خواهیم بیش از این مزاحم آقایان بشوم در عقیده خودم متعصب هستم و رأى هم نخواهم داد اگر آقاى وزیر بهدارى راجع به حقوق‏ ده یا پانزده نفر پزشک‌یار اشکال دارند ما رفع می‌کنیم این دلیل نمی‌شود چطور در مریضخانه این ممکن است کارى پیش برد و و پزشک‌یار نداشته باشد من طبیب نیستم ولى خدا این قدر به من فهم داده است که می‌فهمم که محال است پزشک بدون پزشک‌یار باشد پزشک و پزشک‌یار لازم و ملزوم هستند شما وقتى که می‌گویید پزشک‌یار نرود به ولایات یعنى عملاً پزشک هم نرود آنجا و این صحیح نیست حالا اگر آقایان به کفایت به لایحه رأى بدهند استدعا می‌کنیم به این لایحه رأى ندهند بهتر این است که دولت این لایحه را پس بگیرد بیش از این عرضى ندارم .‏

رئیس- آقاى دکتر طبا

دکتر طبا- نگرانى آقاى اردلان همان طورى که در جلسه اسبق فرمودند و امروز هم باز یادآورى کردند راجع به این است که گمان می‌کنید این گزارش قانون قبلى را متزلزل می‌کند در صورتی که اگر به متن همان یک خطى که ایشان اشاره کردند درست دقت بفرمایند به هیچ‌وجه این طور نیست در اینجا در متن ماده واحده قید شده است (پرستاران) توى پرانتز پزشک‌یاران اینجا یک قدرى مشکل است که انسان بفهمد چطور شده که این لغت عوض شده پرستار در مقابل پزشک‌یار شده ولى بنده خواستم توضیح بدهم که اینها درحقیقت پرستارند و پزشک‌یار نیست و لغت پزشک‌یار مفهومى ندارد آقاى اردلان خیال می‌کنند که پزشک‌یار به معنى یک کمک اولى براى پزشک است (اردلان- نوشته شده) بلى بنده توضیح می‌دهم که چرا نوشته شده است اینها پرستارند و فارغ‌التحصیل آموزشگاه پرستارى هستند ولى علت این که ما نوشتیم پزشک‌یاران براى این است که رتبه‌اى را که اینها استفاده می‌کنند رتبه پزشک‌یار قید شده است و در حقیقت شامل این پرستاران نباید شود ولى چون رتبه‌اى که از آن استفاده می‌کنند رتبه پزشک‌یارى این کار را کردیم که قانوناً بتوانند حقوق بگیرند (اردلان - و به ولایات نروند) این طور نیست که به ولایات نروند صحبت ولایات نرفتن نیست قانونى که مجلس سنا گذراند، قانونى که از مجلس سنا به کمیسیون بهدارى مجلس آمد و یقین دارم آقاى اردلان قرائت فرموده‌اند و من وارد متن آن نمی‌شوم منحصراً مربوط به پزشک‌یاران نبود بلکه ماده اولش نوشته است پزشکان و دندان‌پزشکان و داروسازان و پزشک‌یاران تمام اینها را تصریح کرده است- کمیسیون بهدارى مجلس

+++

چون نظر مجلس را به خوبى مطلع بود پزشکان و دندان‌پزشکان و داروسازان را حذف کرد پزشک‌یاران را هم ما قیدى برایشان نکردیم ما فقط گفتیم پرستارانى که دانشکده پزشکى براى خودش با تعهد کتبى از آنها که براى خودش خدمت بکند آنها را استثنا کنیم چون دانشکده پزشکى قبل از شروع به تحصیل از آنها تعهد کتبى گرفته است و اینها موظفند که براى دانشکده پزشکى خدمت بکنند حالا اگر آقاى اردلان مى‌فرمایند که از این تاریخ آنها هم به ولایات بروند ما حرفى نداریم من یقین دارم که آقاى دکتر صالح هم موافقت می‌کنند کمیسیون بهدارى هم موافقت دارند ولى فعلاً براى کسانى است که تعهد داده‌اند و موظفند که براى دستگاه دانشکده پزشکى خدمت بکنند منظور این است که قانون قبلى تفسیر بشود حالا شما مى‌خواهید پرستاران هم به خارج بروند هیچ مانعى ندارد پرستارانى که از ولایات از این تاریخ می‌آیند اینجا تحصیل مى‌کنند پیشنهاد بفرمایید که برگردند به ولایات خودشان مجلس هم یقیناً موافقت خواهد کرد.

رئیس- آقاى وزیر بهدارى‏

وزیر بهدارى- عرض کنم حضور آقایان مطلب کاملاً مشتبه است اگر اجازه بفرمایید بنده در ظرف ده دقیقه این موضوع را کاملاً براى آقایان نمایندگان روشن مى‌کنم و یقین دارم که آقایان با عقیده بنده موافقت مى‌فرمایند اساساً اینجا موضوع تعصبى پیدا کرده که کاملاً این تعصب به جا است و حق دارند آقایان براى این که ملاحظه مى‌فرمایند که در ولایات پزشک نیست ماما نیست، داندان‌ساز نیست پزشک‌یار نیست خود بنده هم با آقایان موافقم الان هم تمام صفحات غرب را با اجازه آقایان همان طور که عرض کردم و از نزدیک دیدم اینها تمام صحیح است (سالار بهزادى- جنوب را هم بروید ببییند) اجازه بفرمایید بنده عرضم را تمام بکنم بنده در آن واحد به غرب و شمال و جنوب و شرق نمى‌توانم بروم با اجازه آقایان یک روز رفتم به غرب یک روز می‌روم به شرق یک روز هم می‌روم به جنوب اگر اجازه بفرمایید و عمرى باشد انجام مى‌دهم ولى در آن واحد به ده در ظرف پنج و شش روز نمى‌توانم غرب و شرق و جنوب و میمنه و میسره را طى بکنم این جور مسافرت‌ها هیچ فایده‌اى ندارد باید به دقت رفت یک جایى را دید معایب آنجا را دید و آنها را رفع کرد مطلبى که مى‌خواستم حضور آقایان عرض کنم.‏

و مشتبه شده است این است که جناب آقاى اردلان که بنده هم متقابلاً به ایشان ارادت دارم یک اشتباهى شده و موجب تعصب ایشان شده است و آن موضوع پزشک‌یار است، عرض کنم که در ممالک متمدنه دنیا خیلى متأسفم که این را تکرار می‌کنم چون عده‌اى از آقایان نبودند قرار بر این است که براى هر صد نفر آدم که در کوچه راه می‌رود یک تخت می‌گذارند یعنى چه؟ یعنى می‌گویند از صد نفر آدم که توى کوچه راه می‌رود احتمال می‌رود که یکى از آنها احتیاج به بسترى شدن پیدا کند بنابراین در شهر تهران که جمعیتش یک میلیون است ده هزار تخت‌خواب لازم دارد از طرفى شهر تهران بیش از 1365 تخت‌خواب در یک مؤسسه و 1245 تخت‌خواب در مؤسسه دیگر وجود ندارد بیمارستان‌هاى خصوصى را هم اگر حساب بکنیم مجموع تخت‌خواب‌هاى تهران به سه هزار تخت‌خواب حداکثر است یعنى هفت هزار تخت‌خواب در این شهر کم داریم و به همین جهت است که شکایات زیادى هم از این قضیه از ولایات می‌شود که جا براى مردم نیست (اردلان- ولایات هیچ نیست) اجازه بفرمایید بنده عرضم تمام بشود و جنابعالى هم بعد بفرمایید بنابراین ما هفت هزار تخت‌خواب کم داریم که از طرف دیگر دانشکده پزشکى وجود دارد اینجا که این دانشکده پزشکى کارش چیست کارش این است که براى این ولایات که همه سنگ به سینه می‌زنیم و حق هم داریم براى این که در ولایات پزشک نداریم این دانشکده اشخاص فنى باید تربیت بکند یعنى چه تربیت کند، طبیب تربیت کند ماما تربیت کند داندان‌ساز تربیت کند پرستار تربیت کند و براى این که دانشکده پزشکى طبیب تربیت می‌کند احتیاج به بیمارستان است و براى این که بیمارستان تشکیل شود مریض آنجا بخوابد تخت‌خواب لازم است و بعد که تخت‌خواب آنجا گذاشته شد و مریض آنجا خوابید دویست تا دویست و پنجاه نفر محصل خواستید در سال تربیت بکنید باید اینها بیایند و تجربه بکنند نه این که فقط یک درس را حفظ کنند و بروند به ولایات اینها باید بروند به مریضخانه‌ها تربیت بشوند که وقتى که به ولایات شما آقاى اردلان بروند بتواند علم و عمل را توأماً با هم به کار ببرند پس بنابراین احتیاج دارند این اطبا که تخت‌خواب داشته باشند که اطبا ممارست عملى بکنند وقتى که تصدیق خواهید فرمود که هر تخت‌خوابى پرستارى لازم دارد یعنى پزشک‌یارى لازم می‌شود بنابراین اگر دانشکده پزشکى بخواهد عده تخت‌خواب‌ها را زیاد بکند یعنى شاگردهاى زیادترى بپذیرد و در نتیجه تقاضاى مردم و تقاضاى خود آقایان نمایندگان محترم عده دانشجو زیاد می‌شود متقابلاً باید عده تخت‌خواب هم زیاد بشود وقتى که تخت زیاد شد احتیاج به چه است احتیاج به پرستار است، آیا می‌شود گفت که از این تاریخ به بعد هیچ پرستار تهران استخدام نشود و اینها بروند به ولایات؟ اولاً این پرستارها اینها دخترهایى هستند که حداکثر سن‌شان شانزده الی هفده سال است یک مرد توى اینها نیست که آقاى اردلان تصور کنند که اینها بروند به مرز یا آنجایى که بنده دیدم میانه و سقز آنجایى که بنده دیده‌ام اگر دخترم باشد اجازه نخواهم داد که برود آنجاها یعنى به میانه و سقز یا جاهاى دیگر منظور آقاى اردلان پزشک‌یار مرد است آقا ما در ولایات بیش‌تر احتیاج به پزشک‌یار مرد داریم دانشکده پزشکى براى این که یک عده محصل را تربیت بکند و دکتر در اختیار آقایان نمایندگان محترم بگذارد که انشاء‌الله به ولایات بروند احتیاج دارد که تخت زیاد بکند بنابراین آمده و یک مدرسه‌اى باز کرده به اسم آموزشگاه پرستارى و از اینها تعهد گرفته است که بعد از این که اینها کارشان تمام شد چون این مدرسه شبانه‌روزى است و خرج پول جیبى با مدرسه است، وقتى که کارشان تمام شد تعهد بکنند به مؤسسات بیمارستانى دانشکده پزشکى خدمت بکنند حالا ما بیاییم بگوییم که از این تاریخ هیچ پرستارى نمی‌تواند در تهران استخدام شود معنى آنچه می‌شود معنى آن این می‌شود که این دخترانى که الان 14 ماه حقوق نگرفته‌اند و همه عرض کردم شانزده و هفده سال بیش‌تر ندارند شما به اینها می‌گویید بیایند بروند به ولایات، به جنوب و شمال اینها تمام پدر و مادرشان اغلب در تهرانند این یک قانون می‌شود که عملاً اجرا نمی‌شود و مثل سایر قوانین یک روزى جز یأس و ناامیدى و این که خود ما متأسف بشویم که چرا این قانون گذشت چیز دیگرى نخواهد بود آقایان همین کارى که بنده می‌گویم می‌آیید بگویید آقاى دکتر شما که می‌خواهید پرستار در تهران داشته باشید بیایید همین کار را در ولایات هم بکنید بنده چه عرض می‌کنم خیلى خوب دستور می‌دهیم که در تمام ولایات، در ایالات در مراکز استان مدارس پرستارى مردانه تأسیس بشود و در همان جا از اهل همان محل آدم بگیرند از این تاریخ و شروع بکنند به تربیت پرستار و وقتى که در مرکز استان این پرستارها تربیت شدند در همان استان استخدام بشوند و مشغول خدمت بشوند پرستار در ولایات مرد تنها نباید باشند ممکن است زن هم باشند ولى بیش‌تر در ولایات و محل دوردست صلاح مملکت در این است که بیش‌تر مرد باشد بنده عقیده خودم را عرض می‌کنم البته زن هم ممکن است باشد بنابراین بیایید و بگویید که از این تاریخ هیچ پرستارى در تهران استخدام نمى‌شود یعنى چه؟ یعنى شهر تهران این هفت هزار تخت‌خواب را لازم ندارد، دکتر هم لازم نیست تربیت بشود، آقا شما شانزده میلیون تومان پول دادید کى دانشگاهی را ایجاد کردند که براى شما دکتر و ماما تربیت کنند بایستى که روز به روز عده دانشجویان دانشکده پزشکى تهران زیاد بشود ما احتیاج به سیزده هزار پزشک داریم در این مملکت، ما براى این که سیزده هزار پزشک تربیت کنیم باید هر سال شصت هفتاد تا پزشک اضافه بگیریم و هر قدر خواستیم پزشک اضافه بکنیم مجبوریم آقایان نمایندگان محترم باید تخت اضافه کنیم اگر تخت اضافه کردیم مجبوریم پرستار استخدام کنیم که نمی‌شود در حال توقف بمانیم، نظر آقاى اردلان کاملاً صحیح است ایشان نظرشان این است که به ولایات پرستار اعزام بشود و شهرستان‌ها پرستار داشته باشند بنده هم با نظر ایشان موافقم که پرستارها هر کدام می‌خواهند بروند به ولایات ولى الزام نگذارید که پرستارها نباید تهران بمانند و حتماً باید به ولایات بروند، خیر بگویید از پرستارها هر کدام ولایات هم خواستند بروند و به بنده هم دستور بفرمایید که در ولایات در جاهایى که ممکن است مثل این که الان هم کردیم در اصفهان ما یک مدرسه پرستارى باز کردیم در شیراز یک مدرسه پرستارى باز کردیم در خراسان یک مدرسه پرستارى باز کردیم در تبریز یک مدرسه پرستارى باز کردیم حالا در کرمان و کرمانشاه و جاى دیگر که دستگاه‌هاى بهدارى مفصل‌ترى داریم آنجاها هم ترتیب مدرسه پرستارى باز مى‌کنیم که هم احتیاجات ولایات رفع بشود و هم مانع نشوند در شهر تهران با این دستگاه عظیم دکترهایى که ما باید تربیت بکنیم و احتیاج به تخت‌خواب داریم محروم نشوند از این عده تخت‌خواب زیاد می‌شود بنده یقین دارم آقایانى که دقت فرمودند به عرایض بنده

+++

کاملاً وارد است بنده خودم این طور تصور می‌کنم راجع به این پرستارها که الان دم در ایستاده‌اند این لایحه را تصویب بفرمایند و بنده هم به آقایان قول وجدانى می‌دهم که احتیاج ولایات شما را همان طوری که در این مدت خدمت کوتاهى که با شما داشته‌ام همه گونه مساعدت کرده‌ام این کار را هم انجام می‌دهم دیگر بسته به نظر آقایان است‏.

رئیس- آقاى ملک‌مدنى موافقید، آقاى دکتر طبا شما به عنوان مخبر صحبت کردید.

دکتر طبا- بلى بنده مخبر هستم‏.

رئیس- چون یک نفر می‌تواند به عنوان موافق صحبت کند آقاى ملک‌مدنى بفرمایید.

ملک‌مدنى- همه ما با تأیید و تقویت آقاى وزیر بهدارى موافق هستیم زیرا عملاً ایشان نشان داده‌اند که یک وزیر با تدبیر و با تصمیم هستند (صحیح است) و گمان نمی‌کنم هیچ کس در این مجلس باشد که راضى نباشد براى این که رویه جنابعالى طورى بوده که همه راضى بوده‌اند (صحیح است) و همه خوش‌وقتیم که به غرب تشریف بردید دیدید این غربى که چهار میلیون جمعیت دارد و آبادترین نقطه کشور است از همه چیز محروم مانده و مخصوصاً در قسمت بهدارى و ما انتظار داریم همان طورى که در خراسان و تبریز و اصفهان و شیراز و سایر نقاط مدارس تأسیس شده براى کرمانشاه و همدان هم تأسیس شود زیرا کرمانشاه و همدان هم شهر مرکزى غرب است و الا از ملایر و نهاوند عرض مى‌کنم وقتى که آنجاها مرکز باشد ما هم استفاده مى‌کنیم اما این عرضى که مى‌خواستم بکنم در رأى آقایان مؤثر است اشکال جنابعالى این است که این پرستارها را مى‌خواهید در تهران نگه دارید فرمایشتان هم صحیح است ولى براى آقایان نمایندگان ولایات و آقاى اردلان سوء‌تفاهمى ایجاد شده براى این است که چون در پرانتز پرستار را پزشک‌یار گذاشته‌اند این سوء‌تفاهم ایجاد شده است بنده مى‌خواستم توضیح بدهم که شما مى‌توانید این جمله را این طور اصلاح بکنید که پرستارانى که رتبه پزشک‌یارى دارند که آن قانون سابق هم به قوت خودش باقى باشد و نظر جنابعالى هم تأمین شده باشد مجلس موافق است این پرستارانى که زن هستند در تهران باشند همان طورى که فرمودید مقتضى نیست در ولایات پرستارى جز مرد فرستاده بشود ولى نگرانى ما این است که مبادا از این جمله این طور استفاده بشود که آن قانون سابق ملغى بشود و آن پرستارهایى که به نام پزشک‌یار هستند آنها هم از تهران بیرون نروند و ما نتوانیم مقصود خودمان را تأمین کنیم اگر این طور است یک توضیحى بدهید من خیال مى‌کنم مجلس با نظر جنابعالى موافق است که پرستارهایى که رتبه پزشک‌یارى دارند و زن هستند اینها تهران بمانند (کشاورز‌صدر- چرا؟) براى این که توضیح آقاى وزیر بهدارى قانع کننده بود و پرستار شانزده هفده ساله را نمى‌شود فرستاد به لرستان و کردستان (کشاورز‌صدر- چرا نمى‌شود آقا) نخیر نمی‌رود ما که نمى‌خواهیم حرف غیر عملى بزنیم آقاى کشاورز‌صدر فعلاً که نمی‌روند و بنده عرض مى‌کنم این توهم ایجاد شده است که به جاى پزشک‌یار پرستار گذاشته شده و ما مى‌خواهیم قانون سابق را ملغى بکنیم من خواستم توضیح بدهم که جنابعالى قصدتان این نیست و رفع شبهه از آقایان بشود.

رئیس- پیشنهاد کفایت مذاکرات که شد دیگر در اصل موضوع نمى‌شود صحبت کرد پیشنهاد کفایت مذاکرات تصویب مى‌شود یا رد مى‌شود اگر رد شد در اصل موضوع می‌شود صحبت کرد رأى مى‌گیریم به کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهادى رسیده است که قرائت می‌شود.

( پیشنهاد آقاى صدر‌زاده به شرح زیر قرائت شد.)

پیشنهاد مى‌کنم ماده واحده به صورت زیر اصلاح شود،

ماده واحده- پرستاران فارغ‌التحصیل آموزشگاه پرستارى (پزشک‌یاران) مادام که در تهران به وجود آنها احتیاج هست از خدمت در شهرستان‌ها موقتاً معاف ولى بعد از آن که پرستار به حد کافى تربیت و براى خدمت مهیا شد باید طبق ماده واحده مصوب 29 اردیبهشت 28 این عده هم خدمات در شهرستان‌ها را انجام بدهند.

کشاورز‌صدر- بنده مخالفم.‏

رئیس- آقاى صدر‌زاده‏

صدر‌زاده- عرض می‌کنم که در جلسه گذشته جناب آقاى دکتر جلالى بیانى کردند مبنى به این که نباید به طبقه پزشک تحمیل کرد بنده معتقد هستم که در امور اجتماعى و در امور صحى آزادی‌ها یک قدرى محدود می‌شود، یعنى اگر صلاح جامعه ایجاب بکند و اقتضا می‌کند باید یک وظایفى براى اشخاصى معین بشود مثلاً نظام وظیفه ملاحظه بفرمایید که چون صلاح اجتماعى است افراد مکلفند در یک مدت معینى خدمت خود را انجام بدهند به طور کلى این قانون که در اردیبهشت 1328 تصویب شد ناشى از این فکر بود که شهرستان‌ها از یک مزایایى که در مرکز بود محروم بودند بنابراین مقرر شد که پزشک‌یاران و پرستاران اینها بروند در شهرستان‌ها براى مدت دو سال خدمت بکنند البته این نکاتى که جناب آقاى وزیر بهدارى فرمودند راجع به تهران و جمعیت آن و کمى طبیب من استدعا مى‌کنم که همین مقایسه را نسبت به شهرستان‌ها بفرمایید شهرستان‌ها جمعیت زیاد دارد و طبیب خیلى کم دارد و این مقایسه را نکنید (وزیر بهدارى- دکتر اینجا باید تربیت شود) جنابعالى می‌فرمایید احتیاج دارند به این پرستارها بسیار خوب امروز که احتیاج دارند به اینها امروز از خدمت در شهرستان‌ها معاف باشند و خدمات شما را در اینجا انجام بدهند بعید است به تدریج پرستارانى که شما تربیت مى‌کنید آنها بروند در ولایات خدمت بکنند این هیچ موجبى ندارد که شما محصلین یک آموزشگاه مخصوصى را از یک قانون معاف بکنید این هیچ معنى ندارد آنها هم مثل سایر محصلین و سایر آموزشگاه‌ها همان طوری که آنها مکلف هستند بروند در شهرستان‌ها خدمت کنند این عده هم باید مکلف باشند نهایت این منطق جنابعالى هم مورد قبول است که چون احتیاج به اینها دارید و تخت‌خواب دارید و احتیاج به پرستار دارید اینها باید در مرکز انجام وظیفه کنند و بعد از آن که پرستار به اندازه کافى به دست آورد آنها باید بروند در ولایات و انجام وظیفه بکنند هیچ وقت تبعیض قائل نشوید این خوب نیست که یک قانونى براى تمام پزشکان و سایرین مجرى شود و آن وقت براى یک عده پرستارى که مخصوص یک آموزشگاه تخصصى هستند اینها معاف باشند این طبعاً موجب یک نارضایتى براى سایر آموزشگاه‌ها خواهد بود و اما این که فرمودند که دخترها مى‌خواهند بروند به شهرستان‌ها گمان مى‌کنم این حرف صحیح نباشد براى این که اخلاق مردم شهرستان‌ها سنن و آدابى که دارند اجتماعى است اینها اگر بالاتر از مردمی‌که در مرکز زندگى می‌کنند نباشند حتماً پایین‌تر نیستند.‏

رئیس- آقاى دکتر طبا

دکتر طبا- بنده باز هم مجبورم توضیح بدهم چون آقایان هنوز متوجه این موضوع نشده‌اند اصولاً لغت پزشک‌یار دیگر مورد ندارد در اصطلاح طبى پزشک‌یار به کار برده نمی‌شود اگر ما در پرانتز آن پزشک‌یار را گذاشتیم چون پایه‌اى که می‌گوید طبق قانون استخدام پایه پزشک‌یارى است از این جهت ما لغت پزشک‌یار را حذف کنیم ما مانعى نمى‌بینیم که آن پرستاران را پرانتز حذف کنیم ولى چون آنها رتبه پزشک‌یارى می‌گیرند دستگاه دولت به آنها حقوق نمى‌دهد در صورتی که اسم آنها پرستار است مى‌گویند چون شما رتبه پزشک‌یارى مى‌گیرید شامل آن قانون می‌شوید مقصود ما این بود که این پرستاران نه پزشک‌یاران پرستاران که به غلط پزشک‌یار معروف شده‌اند شامل آن قانون بشوند.

رئیس- آقاى کشاورز‌صدر

کشاورز‌صدر- خاطر آقایان محترم هست که در موقع تصویب قانونى که الان می‌خواهند تق و لقش بکنند با یک احساسات و علاقه زیادى آقایان نمایندگان محترم آن قانون را وضع کردند و به تصدیق تمام آقایانى که منجمله آقاى دکتر معظمى هم هستند و حالا یادآور شدند به بنده الان به بنده یادآورى کردند در نتیجه آن قانون در ولایات بیمارستان‌ها و بهدارى داراى ماما و پرستار و امثال اینها شدند و ما به یک نتیجه بسیار مطلوبى رسیدیم در نتیجه وضع آن قانون، و بعد هم آقایان جمعاً اطلاع دارند که وضع بهداشت مردم در ولایات بسیار بسیار خراب است و حاجتى به این که در اینجا توضیح داده بشود نیست بنده می‌خواستم عرض کنم که آن قانونى که ما وضع کردیم هیچ مصلحت نیست به هم بزنیم (صحیح است) و به هم زدن این قانون به منزله این است که ما به اهالى ولایات و کسانى که توقع از ما دارند ابراز بی‌علاقگى بکنیم و از جناب آقاى وزیر بهدارى که حقاً و انصافاً باید از ایشان و فعالیت‌هایى که ایشان می‌کنند تشکر کرد مخصوصاً اخیراً بنده دیدم رنج سفر را تحمل کردند و در تمام نقاط تشریف می‌برند خواهش می‌کنم که خودشان هم تشریف بیاورند که این موضوع را موافقت بفرمایید که قانون مطلقاً به هم نخورد حالا جزو آن قانون پزشک‌یار یا پرستار هست یا نیست بنده کارى ندارم اما یک نکته‌اى که فرمودند دخترى شانزده هفده سال دارد نمى‌شود به ولایات فرستاد باید عرض کنم از 18 سال کم‌تر

+++

اصلاً استخدامش ممنوع است، هر کس مرد یا زن وقتی که می‌خواهد وارد خدمت شود باید لااقل 18 سال داشته باشد و جناب آقاى صدرزاده متذکر شدند و بنده هم تأیید می‌کنم که در ولایات محققاً و مسلماً اخلاق عمومى و سنن و آدابى که از سابق براى آنها مانده بیش‌تر در حفظ احترام این قبیل مأمورینى که به ولایات می‌روند رعایت خواهد شد و جناب آقاى وزیر بهدارى تشریف بیاورند و موافقت بفرمایند که آن قانون به موقع خودش اجرا بشود و اگر دست به ترکیب آن قانون بزنید ابراز بی‌علاقگى به احساسات مردم ولایات است.

شوشترى- آن قانون محفوظ است.

رئیس- آقاى وزیر بهدارى بفرمایید.

وزیر بهدارى- من تصور می‌کردم که بیانات قاصرى که کردم با آن طرز پذیرایى که آقایان از بنده فرمودند کاملاً آقایان را قانع کرده باشد باز دو مرتبه برگشتیم به همان مطلب اولى بنده عرض نمى‌کنم که نروند به ولایات بنده عرض می‌کنم که دانشکده پزشکى باید طبیب تربیت بکند دوباره باید بگویم که چون طبیب تربیت می‌کند باید تخت‌خواب داشته باشد چون باید تخت‌خواب داشته باشد احتیاج همه ساله به پرستار دارد در سالى که ما 50 یا 60 یا 70 تخت‌خواب اضافه می‌کنیم (کشاورز‌صدر- ولى ولایات چه؟) اجازه بفرمایید شما که فرمودید آقاى کشاورز‌صدر عرض می‌کنم که در تهران ما مجبوریم تخت اضافه بکنیم براى این که دکتر تربیت بکنیم که دکتر برود به ولایات اگر شما در تهران اضافه نکنید دکتر تربیت نخواهید کرد فردا خواهید آمد پشت همین تریبون و خواهید گفت که دکتر ندارید بنده هم خواهم گفت چون یک روزى قانون وضع کردید اضافه بکنیم و چون نتوانستیم تخت اضافه بکنیم نتوانستیم دکتر تربیت بکنیم بنده به آقایان که نمایندگان ولایات هستند ارادت دارم و مایلم که همه جور خدمت بکنم ولى شما از من دکتر می‌خواهید بنده هم عرض می‌کنم آقا دکتر مریضخانه و مریضخانه تخت لازم دارد و تخت هم پرستار می‌خواهد اگر قانونى بگذارنید که پرستار از این تاریخ در تهران استخدام نشود یعنى از این به بعد باید دانشکده پزشکى بیش از این عده‌اى که فعلاً هست نپذیریم حتى براى همین عده‌اى که هستند به قدر کافى وسایل نداریم و خودتان هم که اطلاع دارید پارسال شکایت محصلین همین بود که به اندازه کافى تخت براى ممارست نداریم ما یک مریضخانه هزار تخت‌خوابى داریم این بیمارستان هزار تخت‌خوابى آقایان خواهش مى‌کنم دقت بفرمایید این بیمارستان هزار تخت‌خوابى الان بیش از 400 تخت‌خواب ندارد یعنى 600 تخت باید به آن اضافه بشود الان عطیه ملوکانه داده شده که ما بتوانیم تخت‌خواب اضافه بکنیم و بتوانیم شاگرد بیش‌ترى براى مدرسه طب قبول بکنیم اگر ما بخواهیم چند تا تخت‌خواب اضافه بکنیم و این قانون گذشته باشد که ما بتوانیم در تهران پرستار استخدام کنیم پس ما نخواهیم توانست که به اینجا تخت اضافه کنیم چون ما مجبوریم که براى ازدیاد تخت متقابلاً پرستار استخدام بکنیم این مطلب آقا واضح است و کسى نمی‌تواند با این حرف منکر بشود که شما اگر دکتر لازم دارید تخت لازم دارید و اگر تخت لازم دارید پرستار لازم دارید این حساب دو دو تا چهار تا است حالا شما می‌فرمایید که ما در ولایات پرستار لازم داریم بنده که عرض کردم که بنده در تمام مراکز استان‌ها مدرسه پرستارى ایجاد می‌کند شما موافقت بفرمایید که پرستارها استخدام بشوند در تهران اگر چنانچه مایل هستند به ولایات بروند بنده موافق هستم با پیشنهاد نماینده محترم چطور فرمودید رفع احتیاج شد و بعد از این که رفع احتیاج تهران شد بروند به ولایات بنده کى گفتم که بله وقتى که رفع احتیاج شد به ولایات نروند (کشاورز‌صدر- باید مجبور باشند که به ولایات بروند) اجبار با قانون و اجبار در دوره دموکراسى ما لغت اجبار نداریم اجبار این است که شما یک قانونى می‌گذرانید فردا می‌گویند اجبار شده بنده عرض می‌کنم که دخترى 16 ساله یا به قول شما 18 ساله را توى سرش هم که بزنید به چابلق نمی‌رود و می‌گوید نمی‌روم بنده هم می‌گویم دخترم نباید به چابلق برود بنده مخالف نیستم و عرض نمی‌کنم که نرود ولى عرض می‌کنم که در تهران ما الان خودمان احتیاج داریم در تهران تخت اضافه بکنیم این مطلب که روشن است شما اجازه بفرمایید که ما استخدام بکنیم همان طوری که نماینده محترم فرمودند احتیاجات ولایات مرتفع شود به تدریج هم در ولایات ما مدرسه پرستارى باز می‌کنیم و باز هم عرض مى‌کنم که به عقیده بنده ما پرستار را مرد تربیت می‌کنیم براى مردها و براى ولایات این هم مانعت‌الجمع نیست که پرستار در تهران هر روز زیاد بشود و روز به روز سیر تکاملى بهداشت دانشکده جلو برود و همین طور به ولایات برود بنده بیش از این عقلم قاصر است که چه جور توضیح بدهم بسته براى آقایان است

 رئیس- آقاى مدنى‌مکى با این پیشنهاد موافقید؟

ملک‌مدنى- بنده در این پیشنهاد اجازه نخواستم در آن پیشنهاد آقاى صدر‌زاده بود.

رئیس- آقاى ارباب‌مهدى‏

عده‌اى از وکلا- نیستند آقا

اردلان- آقاى رئیس بنده اجازه خواستم.‏

رئیس- موافقید؟

اردلان- بله موافقم.‏

رئیس- بفرمایید.

اردلان- جناب آقاى وزیر بهدارى یک مطلب را توجه بفرمایید که ضمن بیاناتتان چه در آن جلسه و چه در این جلسه تکرار فرمودید که می‌خواهید پرستار استخدام بکنید و مجلس شورای ملى مانع است در صورتى که این طور نیست آقا وقتى پرستار به کسى اطلاق می‌شود که بیاید دو سال سه سال پهلوى شما خدمت بکند بعد شما تصدیق پرستارى به او بدهید و الا روز اول که یک دخترى می‌آید داوطلب می‌شود و در مریضخانه استخدام می‌شود اسم این را که از روز اول که پرستار نمی‌گذارند پرستار وقتى که آمد 2 سال 3 سال پهلوى یک طبیبى کار کرد به او می‌گویند پرستار (وزیر بهدارى- آقا مدرسه باید برود پهلوى طبیب که نباید برود) اجازه بدهید شما چرا آقا مطلب را قلب می‌فرمایید وقتی که تصدیق دادند می‌گوییم 2 سال برود ولایات و الا الان در هر مریضخانه تهران روز اول که پرستار مى‌آورند پرستار تصدیق داده شده که نیست این هیچ مانعى ندارد می‌گوییم ما قانونى که داشتیم این بود که این پرستارانى که در مریضخانه‌ها استخدام می‌کنید پس از این که دوره سه ساله را تمام کردند و تصدیق می‌دهید پس از تصدیق آن وقت بروند به ولایات و 2 سال اول را در ولایات خدمت کنند حالا شما دارید مطلب را قلب می‌کنید و بر وکلا مشتبه می‌کنید.

عده‌اى از نمایندگان- صحیح است‏.

دکتر طبا- آقاى اردلان با پیشنهاد آقاى صدرزاده موافقید؟

رئیس- بله موافقید پیشنهاد آقاى صدر‌زاده مجدداً قرائت می‌شود.

( پیشنهاد به شرح زیر قرائت شد )

پیشنهاد می‌کنم که ماده واحده به صورت زیر اصلاح شود ماده واحده پرستاران فارغ‌التحصیل آموزشگاه پرستارى (پزشک‌یاران) مادام که در تهران به وجود آنها احتیاج هست از خدمت در شهرستان‌ها موقتاً معاف ولى بعد از آن که پرستار به حد کافى تربیت و براى خدمت مهیا شد باید طبق ماده واحده مصوب 29 و 2 و 28 این عده هم خدمت در شهرستان‌ها را انجام بدهند صدرزاده

مخبر کمیسیون- بنده هم قبول می‌کنم‏.

رئیس- بسیار خوب موافق و مخالف صحبت کرده‌اند باید رأى بگیریم رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى صدرزاده که قرائت شد آقایانى که موافقید قیام بفرمایند (عده کمى قیام کردند) تصویب نشد.

رئیس- پیشنهاد آقاى مخبر فرهمند قرائت می‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد .)

پیشنهاد می‌کنم که کلمه پرستارى قبل از پزشک‌یارى نوشته شود .

مخبر فرهمند- بنده این پیشنهادى که کردم کلمه پرستارى قبل از پزشک‌یارى نوشته شود براى این است که همین طوری که اینجا گفته شد اگر پرستار باشد حق این است که در تهران باشد براى این که براى این دستگاه تهیه شده است اگر پزشک‌یار است باید برود به شهرستان‌ها بنده مقصود از این پیشنهادم یک موضوع مهم دیگرى است و این در حقیقت یک بهانه‌اى است اصل مطلب این است که یک مملکتى است که 15 یا 16 میلیون 20 میلیون جمعیت دارد و غالباً هم مریضند و احتیاج دارند به طبیب و اطبا هم متأسفانه چون دانشگاه و دانشکده شما منحصر است فعلاً به تهران و چند نقطه دیگر اشخاصى را که تهیه مى‌کند به جاهاى دیگر نمی‌روند حق هم دارند تهرانى سعى می‌کند که در تهران که در سر خانه و زندگانى خود باشد از دو سه سال به این طرف که دولت در صدد بر آمد که در آذربایجان و فارس و خراسان و حتى اصفهان دانشکده درست کرده است براى این که طبیب تهیه کند که لااقل به درد محل و اطراف خودش بخورد یک چیز را فراموش کرده‌اند که بالأخره هر عملى که در مملکت مى‌شود باید تقسیماتش متناسب با مملکت و جمعیت و محل باشد یک قسمت

+++

صفحه غرب که بنده نمی‌خواهم غرب و شرقى قائل باشم همه جا مملکت است ولى یک صفحه غرب را که پر جمعیت‌ترین نقاط این مملکت است از حیث دادن مالیات از حیث تمام عوارض تمام مشکلات را دارد آن وقت شاگردى که می‌خواهد تحصیل طب بکند باید برود، آذربایجان و یا فارس و یا بیاید تهران‏

رئیس- آقاى مخبر فرهمند این فرمایشات با پیشنهادى که فرموده‌اید تناسب ندارد .

مخبر فرهمند- اجازه بفرمایید به هم ربط دارد نسبت به این قسمت هم توجهى نشده است حتى بنده در چندى قبل یک شرحى به وزارت فرهنگ نوشتم که آقاى دکتر زنگنه وزیر فرهنگ بودند شرحى به وزارت فرهنگ نوشته شد آقاى دکتر زنگنه تصدیق کردند و وعده دادند که مقدمات کار را فراهم کنند و الان هم این مطلب را باز براى یادآورى عرض مى‌کنم که اهالى غرب این مطلب را مصراً می‌خواهند و خواستارند و وسایلى را هم که خودشان بتوانند از حیث دادن زمین و مکان مى‌دهند آخر دولت باید متوجه به همه جا به همه ولایات باشد و الا هر جا را که خودش خواست دانشکده درست کند این از عدالت به دور است.

رئیس- رأى گرفته مى‌شود به پیشنهاد آقاى مخبر فرهمند که کلمه پرستارى اضافه شود (دکتر طبا- پس گرفتند آقاى) پس پیشنهاد آقاى دکتر کیان قرائت مى‌شود .

( به شرح زیر قرائت شد )

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد مى‌کنم ماده واحده به نحو ذیل اصلاح شود: ماده واحده وزارت بهدارى و دانشکده پزشکى مى‌توانند هر سال جمعاً حداکثر نصف از فارغ‌التحصیل‌هاى آموزشگاه پرستارى را براى خدمت در بیمارستان‌هاى تهران استخدام نمایند- دکتر کیان (عده‌اى از نمایندگان- آقاى مخبر فرهمند پس نگرفتند)

رئیس- پس چه کسى گفت پس گرفتند؟

دکتر طبا- بنده عرض کردم که پس گرفتند و توضیح مى‌دهم که چرا باید ایشان پس بگیرند چون ایشان در بیانات‌شان فرمودند اگر این ماده مربوط به پرستاران می‌شود ایشان حرفى ندارند با این ماده موافقند ولى این ماده مربوط به پزشک‌یاران نیست و مربوط به پرستاران است‏.

رئیس- پیشنهاد ایشان اصلاح عبارتى است و توضیح نمى ‌خواهد رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى مخبر فرهمند آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (عده‌اى قیام کردند) تصویب نشد اکنون پیشنهاد آقاى دکتر کیان قرائت مى‌شود .

( پیشنهاد مجدداً به شرح زیر قرائت شد )

مقام محترم ریاست مجلس شورای ملى پیشنهاد مى‌کنم ماده واحده به نحو ذیل اصلاح شود ماده واحده: وزارت بهدارى و دانشکده پزشکى مى‌توانند در هر سال جمعاً حداکثر نصف از فارغ‌التحصیل‌هاى آموزشگاه پرستارى را براى خدمت در بیمارستان‌هاى تهران استخدام نمایند.

رئیس- آقاى دکتر کیان بفرمایید .

دکتر کیان- اولاً مى‌خواستم عرض بکنم که این ماده واحده یک قدرى مثل نسخه اطبا نوشته شده یعنى همه کس به زودى نمی‌تواند مفهومش را به دست بیاورد و باید با رمل و اسطرلاب بیرون کشید که هنوز هم براى من روشن نیست اما پیشنهادى که بنده کرده‌ام به منظور این است که وزارت بهدارى به طوری که جناب آقاى وزیر بهدارى مى‌گویند و شاید دانشگاه احتیاج دارد که در هر سال عده‌اى از پرستاران از فارغ‌التحصیل‌هاى آموزشگاه پرستارى را در تهران براى بیمارستان‌ها استخدام کند براى تهران استخدام کنند و این هم دلایل‌شان براى بنده صحیح و قابل قبول بود و عده زیادى باید در اینجا استخدام بشوند اما در عین حال فقط زن نمى‌باید برود در آموزشگاه پرستارى تحصیل کند فقط زن نمى‌پذیرد مرد هم تحصیل مى‌کند (وزیر بهدارى- نخیر مرد نیست) مانعى ندارد مگر در آموزشگاه مانعى دارد که مرد هم برود و تحصیل کند؟ (وزیر بهداى- نیست الان که نیست) نیست غیر از این است که مانعى داشته باشد براى پرستارى شما مى‌توانید در همین آموزشگاه مرد تربیت بکنید براى پرستارى و منعى هم نیست (وزیر بهدارى- آقا مدرسه دخترانه است) دخترانه باشد به هر صورت قانونى در 1328 گذشته است براى احتیاج قطعى شهرستان‌ها پرستار هم اعم از زن و یا مرد وقتى که خودش را حاضر براى قبول شغل پرستارى کرد بایستى حاضر باشد در نقاطى که مطابق مقررات برود می‌رود کار کند برود و پرستارى بکند وقتى این قانون تصویب شد که پرستاران بایستى به خارج بروند آن عده از نسوانى وارد مدرسه پرستارى مى‌شوند که قبول این شرایط رفتن در شهرستان‌ها را هم مجهز برایش باشند عرض کنم که از طرف دیگر جناب آقاى وزیر بهدارى این عرض بنده را توجه بفرمایید چون بنده به جنابعالى هم ارادت دارم و هم میل دارم که منظورتان تأمین بشود شما در هر سالى یک عده پرستار در تهران احتیاج دارید این پیشنهاد بنده این منظور جنابعالى را کاملاً تأمین خواهد کرد بنده پیشنهاد کرده‌ام در هر سال نصف از عده فارغ‌التحصیل‌هاى مدرسه پرستارى را بتوانید براى کار کردن در بیمارستان‌هاى تهران وزارت بهدارى و دانشگاه استخدام کنید بنابراین تا میزان نصف گمان مى‌کنیم که احتیاجتان را تا حدى مسلماً تأمین می‌کند بعد از این هم مى‌توانید از این سال توسعه بیش‌ترى بدهید به این آموزشگاه به طوری که نصفه‌اش براى شما کافى و اکفى باشد برایتان از طرف دیگر آموزشگاه‌هایى است که شما در شهرستان‌ها مى‌خواهید تشکیل بدهید براى این که وسایل تدریس وسایل آزمایش و وسایل کار کردن از هر جهت در تهران بهتر از شهرستان‌ها فراهم است در عین حال با این که فرمودید در شهرستان‌ها هم مى‌توانید در مراکز استان‌ها در آنجاهایى که ندارید و یا اگر مى‌خواهید در تمام جاهایی که بیمارستان هست کلاس براى تربیت پرستار تشکیل بدهید باید در 84 منطقه این کلاس‌ها را تشکیل بدهید آن وقت هم خرج زیادى دارد و هم اشکال زیادى به اضافه به فرض این که بگوییم که در مراکز استان تشکیل مى‌دهید باز همان اشکالى که مى‌فرمایید براى رفتن دختر تهرانى به قم هست براى رفتن یک دختر اصفهانى هم به چهارمحال همان اشکال هست براى این که شما نمی‌توانید در هر دهى براى همان ده کلاس پرستارى تشکیل بدهید بنابراین چون تهران یک مرکز تربیت بهترى از شهرستان‌ها است و مجهز‌تر است بنابراین نصف هم کافى است براى شما و اگر هم نیست با وسایل بیش‌ترى طورى بکنید که عده شاگردهاى آنجا را بیش‌تر بکنید که بر آتیه بیش‌تر کنید که بقیه‌اش کافى باشد و در عین حال آقایان نمایندگان محترم شهرستان‌ها که همیشه این تظلم را دارند براى شهرستان‌های‌شان از تشکیلات بهداشتى و بهدارى و از این نظر دچار محظورند و خود جنابعالى هم این محظور را تصدیق دارند آنها اطمینان داشته باشند که اقلاً نصف از اینها به شهرستان‌ها می‌روند و بنابراین بنده از جناب آقاى وزیر استدعا می‌کنم که این پیشنهاد بنده را بپذیرند تا جمع بین هر دو نظر شده باشد هم نمایندگان شهرستان‌ها اطمینان داشته باشند و امیدشان قطع نشده باشد و هم شما منظورتان از نظر پرستارى تأمین شده باشد .

رئیس- آقاى نورالدین امامى مخالفید؟ (نورالدین امامى- بله مخالفم) بفرمایید .

نورالدین امامى- بنده تصور می‌کردم که با توضیحاتى که جناب آقاى وزیر بهدارى دادند جناب آقاى دکتر کیان لااقل اسماً با ایشان شباهت دارند در کلمه دکترى زودتر از بنده متقاعد می‌شوند ایشان فرمودند که این لازم و ملزوم است یعنى باید پرستارى باشد بعد تخت اضافه بشود و بعد ما بتوانیم طبیب تربیت بکنیم و آن وقت ولایات از نتیجه تربیت ما استفاده بکنند اگر پرستارى در تهران نباشد تخت نباشد ما نمی‌توانیم طبیب تربیت بکنیم با این حال اصلاً در اطراف این لایحه صحبت کردن به عقیده من زیاد است تصدیق می‌کنم که ولایات اصلاً نه پرستارى دارد نه طبیب دارد نه پرستار در تهران اگر 3000 تخت‌خواب دارند در ولایات یک تخت‌خواب هم ندارند ولى باز هم ماشینى که براى ما طبیب تربیت خواهد کرد در اینجا است و لذا ما باید این دستگاه را تکمیل بکنیم که لااقل 5 سال بعد از این بتوانیم استفاده بکنیم از این کار استدعا می‌کنم از همکاران محترم خودم که در این لایحه یک سطرى این قدر در اطرافش بحث نشود و اجازه بدهند که این لایحه را تصویب کنیم و اگر پیشنهادهایى هم در این زمینه مثل پیشنهادهاى سابق هست اینها را داده‌اند پس بگیرند که این لایحه و یکى دو لایحه دیگر که در دستور است بگذرد و کارى انجام بدهیم.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى دکتر کیان آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (عده‌اى از نمایندگان- قرائت می‌شود) همان پیشنهاد نصف عده پرستار براى شهرستان‌ها در هر سال است (پیشنهاد مجدداً به شرح گذشته قرائت شد) رأى گرفته می‌شود آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (عده کمى قیام کردند) تصویب نشد .

رئیس- پیشنهاد آقاى جواد عامرى قرائت مى‌شود (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم ماده واحده به طریق زیر اصلاح شود پرستاران فارغ‌التحصیل آموزشگاه پرستارى مشمول ماده واحده مصوب 29/ 3/ 328 نخواهند بود و وزارت بهدارى مى‌تواند آنها را با رتبه پزشک‌یارى در بیمارستان‌هاى مرکز استخدام نماید- جواد عامرى‏

رئیس- این عین لایحه است .‏

عامرى- بین پیشنهاد بنده و توضیحاتى که

+++

آقایان دادند اختلاف زیادى نیست آقاى وزیر بهدارى می‌فرمایند به تخت‌خواب احتیاج داریم و تخت‌خواب بدون پرستار نمی‌شود بنده عرض می‌کنم که این عده آمده‌اند براى همین کار و نظرم این است که این پرستارها را بتوانند براى اضافه کردن تخت‌خواب‌ها استخدام کنند آقاى مخبر کمیسیون فرمودند که اشکال این است که با رتبه پزشک‌یارى نمی‌شود بنده آن را حذف کردم‏ .

رئیس- آقاى وزیر بهدارى‏

وزیر بهدارى- این عین لایحه‌ای است که ما تقدیم کرده‌ایم آقا با رتبه پرستارى هر کس را که دیپلمه مدرسه پرستارى باشد ما مجبوریم که با آن رتبه استخدام بکنیم .‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود پیشنهاد آقاى عامرى‏

نبوى- عرض کنم که پیشنهاد جناب آقاى عامرى عین همان خبر کمیسیون است که به مجلس آمده و آقایان به آن اشکال کردند (عده‌اى از نمایندگان- صحیح است) به اضافه این است که اجبار دارد دولت که همه اینها را خودش بپذیرد و دیگر پیمانى نمی‌تواند استخدام کند اینجا 2 نظر هست و اگر آقایان توجه بفرمایند یک وجه حل بسیار صحیحى می‌شود براى این دو نظر پیدا کرد جناب آقاى وزیر بهدارى با کمال حسن نیت این لایحه را به مجلس آورده‌اند نظر ایشان این است که کار دانشکده پزشکى تعطیل نشود آقایان نمایندگان عقیده دارند که طبیب و پزشک و پزشک‌یار و سایر مأمورین به ولایات هم بروند در گذشته همه آقایان مطلعند که مأمورین به ولایات نمی‌رفتند و یک قانونى گذشت در سابق که اطبا بایستى اول در ولایات خدمت بکنند این قانون را تفسیر کردند و گفتند که بیمارستان فیروزآبادى در خارج از تهران است و جزو ولایات محسوب مى‌شود بعد هم آقایان اطبا می‌رفتند در بیمارستان فیروزآبادى و 2 سال آنجا خدمت می‌کردند و از خدمت در خارج از مرکز معاف می‌شدند اگر آقایان نمایندگان محترم سختگیرى می‌کنند از ترس این است که دیگر چنین وضعیتى پیش نیاید و ولایات فاقد پزشک و پرستار و توابع آن نشود از طرفى نظر وزارت بهدارى این یک موضوع مهمى است که استدعا می‌کنم آقایان توجه بفرمایند اگر بنا باشد براى بیمارستان‌هایى که در تهران هست همین طریق بشود پرستار استخدام نکنند چه بکنند؟ ما باید راه حلى پیدا بکنیم که هم بیمارستان‌هاى دانشکده پزشکى پرستار داشته باشد و هم براى شهرستان‌ها (عده‌اى از نمایندگان- صحیح است) این لایحه‌اى که خبر کمیسیون است اشکالش این است که مثل این است اینها را تمام در تهران متمرکز خواهد کرد و اینها به ولایات نخواهند رفت وحال آن که اگر خود اینها بخواهند و یا اگر دانشکده پزشکى و بیمارستان‌هاى دانشکده پزشکى احتیاج نداشت بشود و شما بتوانید آنها را به ولایات بفرستید ماباید کارى بکنیم و این طور در نظر بگیریم که هم بیمارستان‌هاى تهران و هم ولایات که هر دو مال این مملکت است و هر دو را وزارت بهدارى به یک نظر مى‌بیند بتوانند استفاده کنند نظر وزارت بهدارى این نیست که بیمارستان‌هاى تهران آباد بشود بیمارستان‌هاى ولایات خراب بشود آن چه عملاً بنده از جناب آقاى وزیر بهدارى در این مدت دیده‌ام ایشان به نقاط دوردست هم توجه دارند حالا این پیشنهاد جناب آقاى عامرى این دو نظر را تأمین نمی‌کند من استدعا مى‌کنم از جناب آقاى عامرى که پیشنهادشان را استرداد بفرمایند جناب آقاى دکتر معظمى و به همان مضمون هم بنده پیشنهادى کرده‌ایم که خیال می‌کنم اگر قرائت بشود این دو نظر را تأمین بکند.

عامرى- خواهش می‌کنم ماده واحده را قرائت بفرمایید.

رئیس- نظر شما تأمین است.

عامرى- بنده اصرارى ندارم پیشنهادم را مسترد می‌کنم. پیشنهاد آقاى دکترجلالى قرائت می‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد )

پیشنهاد مى‌کنم به جاى کلمه پزشک‌یاران کسانى که رتبه پزشک‌یارى می‌باشند ذکر شود. دکتر جلالى‏

رئیس- آقاى دکتر جلالى بفرمایید.

دکتر جلالى- بنده عرایض جلسه گذشته‌ام را که جناب آقاى صدرزاده دوباره تذکر دادند تکرار نمی‌کنم و می‌گذارم براى روز دیگر که مورد پیدا کرد و حالا از این قسمتى که مورد بحث است صحبت می‌کنم بحثى که مورد نظر آقایان است این است که تصور می‌فرمایند که اینها پزشک‌یارند و حال آن که دلیل این که این کلمه اینها پرستارند در سال 1318 آقاى حکمت آمد یک قانونى آوردند به مجلس قانون استخدام پزشکان در آن قانون براى این قبیل مردم سه نوع رتبه تعیین کردند یکى رتبه پزشک یکمى یکى پزشک دومى یکى هم پزشک‌یارى بنابراین کسانى که در این کادر و در این دستگاه کار می‌کنند جز این سه نوع رتبه رتبه دیگرى نیست برایشان که معین بشود قوانینى که بعد از آن گذشت مرتبط بر این قانونى بود یعنى پایه‌ها را به همان ترتیب و نظم پیش‌بینى می‌کرد در مورد پرستارها وقتى قانونش آمد و تصویب شد به اینها رتبه پزشک‌یارى دادند مقصود از این پیشنهاد بنده این است در اینجا در پرانتز اگر توجه بفرمایید نوشته است پزشک‌یاران من عرض کردم به جاى این پزشک‌یاران نوشته شود کسانى که داراى رتبه پزشک‌یارى هستند این جمله این اصلاح هم عین ماده است و هم نظر آقایان را تأمین مى‌کند چون آقایان اصولاً با این که این پرستاران به خصوص حقوق‌شان داده بشود حرفى ندارند و مخالفتى ندارند (صحیح است) منتها چون کلمه پزشک‌یاران ذکر شده بنده پیشنهاد کردم که به جایش بگذارند کسانى که داراى رتبه پزشک‌یارى هستند و این زحمت هم از نظر آن قانون است اگر در آن قانون هم یک رتبه‌اى به نام رتبه پرستارى تعیین می‌شد یقین بدانید ما رتبه پزشک‌یارى می‌گذاشتم (دکتر طبا- پس آن عده‌اى که پیمانى هستند چه کار کنند؟) ما بحثمان روى این عده به خصوص است (دکتر طبا- ممکن است عده‌اى بدون رتبه کار بکنند) آنها مشمول این لایحه امروز نیستند.

رئیس- آقاى فولادوند بفرمایید.

غلام‌رضا فولادوند- عرض بنده این است که یک عده‌اى از این دخترها تحصیل کرده‌اند هفت، هشت ماه است به مجلس می‌آیند به تمام آقایان نمایندگان محترم متوسل شده‌اند وزارت بهدارى نتوانسته به اینها حقوق بدهد بنده هم که اهل ولایات هستم م‌یدانم که این دخترهاى 17، 18 ساله نمی‌توانند بروند به ولایات این لایحه هم یک سطر است مجلس سنا هم تصویب کرده است به احترام مجلس سنا و براى کمک به این دخترها آقایان این ماده یک سطرى را تصویب بفرمایید از این همه پیشنهاد هم صرف‌نظر کنید ماده این است، پرستاران فارغ‌التحصیل آموزشگاه پرستارى مشمول ماده واحده مصوب 29/ 2/ 28 نخواهند بود یعنى به ولایات نروند اینها بیچاره شده‌اند (اردلان- چرا به ولایات نروند؟) (دکتر طبا- کى گفت به ولایات نروند؟ در صورتی که در مرکز مورد احتیاج نباشد به ولایات می‌روند) به همین جهت عرض می‌کنم قبلاً وزارت بهدارى اینها را خواسته است که در تهران کار کنند اینها دو، سه سال است درس خوانده‌اند مدتى است حقوق نگرفته‌اند بیچاره شده‌اند مجلس سنا هم تصویب کرده شما هم ارفاق بفرمایید کارشان تمام بشود. (اردلان- چه ارفاقى؟ چرا به ولایات نروند؟) شما خیال می‌کنید کردستان شما با این دو، سه دختر اصلاح می‌شود. والله نه بالله نه.

دکتر طبا- بنده خواهش می‌کنم آقاى دکتر جلالى پیشنهادشان را پس بگیرند این اشکال دارد اگر می‌خواهند توضیح بدهم که چه اشکالى دارد به خود ایشان توضیح دادم.

دکتر جلالى- پس گرفتم.

بعضى از نمایندگان- پس گرفتند.

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

( پیشنهاد آقا دکتر راجى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نماید که صدى پنجاه این پرستاران یا پزشک‌یاران موظف باشند که به شهرستان‌ها بروند.

رئیس- در ضمن پیشنهاد آقاى دکتر کیان که نصف بود رد شد مگر این که تغییر بدهید 40 درصد بکنید، 30 درصد بکنید.

دکتر راجى- 40 درصد پیشنهاد می‌کنم‏

آزاد- بنده مخالفم.

رئیس- آقاى دکتر راجى بفرمایید.

دکتر راجى- عرض کنم متأسفانه چون در تمام مراحل در کشور ما تولید کم است همیشه بر سر محصول دعوا است این قضیه در مورد پزشک‌یاران و پرستاران هم حقیقت پیدا می‌کند متأسفانه دانشکده پزشکى از 1300 یا 1400 نفر که اسم مى‌نویسند براى تحصیل 150 الى 200 نفر می‌پذیرند و می‌گویند ظرفیت بیش‌ترى ندارد در صورتی که سالن تشریح دانشکده پزشکى هفته‌اى پنج الى شش ساعت بیش‌تر کار نمی‌کنند و اگر کار کند و می‌تواند همه 1400 نفر را بپذیرد و همه اینها را براى مملکت تربیت بکند جناب آقاى دکتر صالح بنده و شما کار خودمان را در این مملکت کرده‌ایم باید فکر اینهایى باشیم که بعد از ما می‌آیند طبابت کنند و کار کنند جناب آقاى دکتر صالح الان 18 هزار طبیب در آلمان حاضرند که بیایند به ایران اگر شما ایرانی‌ها را تربیت نکنید شغل و حرفه طبابت منحصر خواهد شد به اجنانب (وزیر بهدارى- عرض بنده هم همین است تخت‌خواب و پرستار بدهید تا طبیب تربیت کنیم) جناب آقاى وزیر بهدارى چرا می‌فرمایید پرستار شهرستان‌ها مرد باشد؟ (وزیر بهدارى- نگفتم که حتماً مرد باشد گفتم که مرد بهتر است

+++

اگر مرد خوب است همه را بیاورید تهران (وزیر بهدارى- نگفتم تنها مرد باشد) اجازه بفرمایید نصف نفوس ایران که هشت میلیون باشد زن است و خود شما از بنده بهتر می‌دانید که بزرگ‌ترین متخصص امراض نواقص مادرزادى قلب در دنیا یک زن است شما این حرفه زمین‌شویى و پرستارى هیچ مردى نمی‌تواند مثل زن انجام بدهد این را هم می‌خواهید از زن‌ها بگیرید؟ بنده موافق جنابعالى هستم و از ارادتمندان جنابعالى هستم و تقدیر می‌کنم کارهایى که تا به امروز کرده‌اید. راجع به پرستاران که تا امروز از مدرسه پرستارى تصدیق گرفته‌اند بنده موافقم همه آنها در تهران بمانند ولى شما نباید راضى بشوید یک قانونى بگذارد که این مدرسه پرستارى فقط یک دستگاهى باشد که انحصار بدهید کلیه پرستاران بیایند در تهران کار کنند (احسنت) جنابعالى موافقت بفرمایید اینهایى که تا امروز تصدیق گرفته‌اند بمانند تهران ولى از سال بعد اقلاً 50 درصد پیشنهادم را عوض می‌کنم 40 درصد بروند به شهرستان‌ها در آنجا پرستارى بکنند و شما در تمام مراکزى که دانشکده پزشکى تشکیل شده مثل تبریز، شیراز، اصفهان و مشهد همین طورى که اینجا دقت فرمودید اقدام بفرمایید و تولید زیاد بکنید هر جا تولید زیاد باشد احتیاجات رفع می‌شود انشاء‌الله نظرتان این نباشد که بنده با رفیق خودم موافق نیستم. (یکى از نمایندگان- آقاى وزیر بهدارى گیر کرده‌اید)

رئیس- آقاى وزیر بهدارى بفرمایید.

وزیر بهدارى- عرض کنم اولاً بنده گیر نکرده‌ام، ثانیاً دانشکده پزشکى جزو دانشگاه است دانشگاه هم جزو وزارت فرهنگ است، (دکتر بقایی- هیچ همچو چیزى نیست دانشگاه مستقل است) دانشکده پزشکى جزو دانشگاه است. دانشگاه هم نماینده‌اش در پشت تریبون مجلس شورای ملى وزیر فرهنگ است (صحیح است) (دکتر بقایی- ولى جزو وزارت فرهنگ نیست) بنده عرض نکردم جزو وزارت فرهنگ است اشتباه فرمودید جناب آقاى وزیر فرهنگ به بنده دستور فرمودند چون من نسبت به کار پزشکى بیش‌تر اطلاع دارم از طرف ایشان عرایضى عرض کنم و بنده هم خیلى خوش‌وقتم که این اجازه را دادند اظهاراتى که آقاى دکتر راجى فرمودند کاملاً یک قسمتش وارد است ایشان فرمودند که سالن تشریح دارم چرا همیشه شاگرد قبول نمی‌کنیم؟ این فرمایش فرمایش اعلیحضرت همایونى هم هست ایشان هم فرمودند این فرمایش کاملاً صحیح است ولى یک ولى دارد و آن این است که هر چقدر که شما در سالن تشریح اضافه کردید به همان اندازه براى تربیت پزشک بایستى تخت در مریضخانه‌ها اضافه کنید براى این که طبیب بدون عمل صد دینار فایده ندارد. علم چندان که بیش‌تر خوانى، چون عمل در تو نیست نادانى (احسنت) بنابراین بایستى طبیبى که می‌رود یک رشته تئورى می‌خواند و تشریح می‌کند باید برود با مریض سر و کار پیدا بکند و مریض هم باید برود توى مریضخانه بخوابد باز هم تکرار می‌کنم براى آقایان مریضى که در مریضخانه خوابید پرستار لازم دارد بنابراین براى این که نظر آقاى دکتر راجى همکار محترم بنده تأمین بشود براى این که بتوانیم شاگرد در مدرسه بیش‌تر قبول بکنیم ایشان تلویحاً با نظر بنده موافقت فرمودند که بایستى تخت هم زیاد بشود چون حتماً ایشان نمی‌گویند شاگرد مدرسه زیاد بگیریم براى سالن تشریح ولى متقابلاً تخت اضافه بکنیم حتماً ایشان می‌فرمایند تخت هم باید اضافه بکنیم ضمناً بنده عقیده دارم نظرى که ایشان دادند چون آقایان خیلى مایل هستند ولایات هم بى‌نصیب نماند به نظر بنده همان طور که ایشان گفتند دیپلمه‌هایى که فعلاً دیپلم گرفته‌اند و مشغول کار هستند و بوده‌اند و آنهایى هم که امسال دیپلم گرفته‌اند و مشغول کار هستند اینها مدتى است که بلاتکلیف هستند اینها مشغول کار بشوند ولى از سال آتیه که چه سالى می‌شود؟ (بعضى از نمایندگان- 1330) از سال 1330 براى دیپلمه‌هاى مدرسه پرستارى سال 1330 تحصیلى پورسانتاژى معین بفرمایید براى این که بروند به ولایات بنده که نظرى ندارم بنده عرض می‌کنم با وضع فعلى که ما داریم 600 تخت‌خواب می‌خواهیم به بیمارستان هزارتخت‌خوابى اضافه بکنیم و اعلیحضرت همایون شاهنشاهى امر به صادر فرموده‌اند و عطیه ملوکانه داده‌اند که این بیمارستان‌ها تکمیل بشود بنابراین اگر بنا است بیمارستان‌ها تکمیل بشود و تخت گذاشته بشود احتیاج به پرستار خواهد داشت نمی‌توانند همان طوری که آقاى نبوى فرمودند یک قانونى بگذرد که تهران نتواند پرستار استخدام کند از طرفى آن عده‌ای که پارسال و امسال دیپلم گرفته‌اند طبق تعهدی که سپرده‌اند در بیمارستان‌ها مشغول خدمت هستند و قریب دوازده، سیزده ماه است صد دینار حقوق نگرفته‌اند شما ملاحظه بفرمایید یک عده دختر شب تا صبح بیدار باشد و یک دینار هم حقوق نگیرد چطور می‌شود بنابراین اگر اجازه می‌فرمایید نظر آقاى دکتر راجى قسمت اخیرش را بنده موافقت می‌کنم به شرط این که آقاى دکتر راجى هم موافقت بفرمایند و کمک بفرمایند که همین طور به عده تختخواب‌هاى ما اضافه بشود تا دانشکده پزشکى طبیب‌هاى با تجربه به جامعه تحویل بدهد یعنى پرستارانى که از سال آتیه دیپلم خواهند گرفت از پرستاران یک پورسانتاژى قائل بشویم و بنده هم عرضى ندارم اجازه بفرمایید خانم‌هایى که تا حالا دیپلم گرفته‌اند و دوره تحصیلى‌شان تمام شده و مشغول کار هستند و براى استخدام‌شان ما اشکال داریم اینها حقوق‌شان پرداخته بشود و استخدام‌شان عملى بشود.

رئیس- آقاى دکتر بقایی بفرمایید.

دکتر بقایی- بنده با پیشنهاد جناب آقاى دکتر راجى مخالف هستم براى این که وزارت بهدارى را مرجع ذیصلاحیت براى این کار نمی‌دانم گر چه الان وزارت بهدارى تحت تصدى جناب آقاى دکتر صالح هست که در عین این که پزشک هستند سمت ریاست دانشکده پزشکى را هم دارند و به همین جهت بنده انتظار داشتم که ایشان امروز یا دیروز استعفاى خودشان را از وزارت بهدارى داده باشند (یکى از نمایندگان- چرا؟) اجازه بدهید توضیح عرض کنم‏.

رئیس- این موضوع علیحده‌ای است این مربوط نیست.

دکتر بقایی- اجازه بفرمایید. چون که وزارت بهدارى را ذیصلاحیت نمى‌دانم و علت آن این مداخلاتى است که آقاى نخست وزیر چند روز پیش رفته‌اند به یک بیمارستان و نسبت به یک عده از اطبا توهین کرده‌اند (زنگ ممتد رئیس)

رئیس- آقاى دکتر بقایی مطابق آیین‌نامه پیشنهادى شده است که صدى 30 از پرستاران بروند در ولایات خدمت کنند این بیان شما مربوط به این پیشنهاد نیست.

دکتربقایی- توضیح مى‌خواهم بدهم که وزارت بهدارى را ذیصلاحیت نمى‌دانم براى این که نخست وزیر چه حق داشته است یک دکتر استاد دانشگاه، رئیس بخش یک بیمارستان را دستور بدهد حبس بکنند آقا مگر این مملکت قرتى‌بازى است، مگر قرتى‌بازى است آقایان اطبا بنده تعجب مى‌کنم اینجا مى‌آیید مى‌نشینید راحت پیشنهاد مى‌دهید در صورتى که یکى از همکارانتان که از شریف‌ترین اطبا این مملکت است و خود جناب آقاى دکتر صالح هم نمى‌توانند این کار را بکنند می‌روند این بیچاره را دستور مى‌دهند حبس بکنند مثل یک دزد اگر آقاى نخست وزیر دزد بگیرد در قوه قضاییه مداخله کنند (زنگ رئیس )

رئیس- آقاى دکتر بقایی بیانات شما هیچ مربوط به پیشنهاد نیست.

دکتر بقایی- بگذارید بگویم چطور مربوط هست؟

رئیس- مى‌خواستید اسم‌نویسى کنید یک ربع ساعت حرف بزنید.

دکتر بقایی- چرا مربوط نیست؟ امریه صادر می‌کنند که بیمارستان‌ها از دانشگاه منتقل بشود به وزارت بهدارى در صورتی که براى این کار قانون هست آخر اینها را ما مى‌خواهیم چه کار کنیم؟ هیچ اعتنا به قوانین نمی‌شود من نمى‌دانم این چه وضعى است؟ به این جهت بنده سلب صلاحیت از وزارت بهدارى و وزارت فرهنگ مى‌کنم براى این که اگر این آقایان کاره‌اى هستند آقاى نخست وزیر چه کاره هستند و چه حق دارند این کارها را بکنند؟

رئیس- آقاى دکتر راجى توضیحى دارید؟

دکتر راجى- چون قبول کردند ایشان مى‌خواستم توضیح بدهم سال 28 و 29 را اینها حقوق بگیرند و تهران بمانند و بقیه در سال آتیه اجرا بشود.

رئیس- پیشنهاد شما چه بود؟ 30 درصد یا 40 درصد. دکتر راجى- 40 درصد (بعضى از نمایندگان- به قید قرعه) با قرعه‏

رئیس- آقاى وزیر بهدارى بفرمایید.

وزیر بهدارى- بنده از همکار محترم خودم آقاى دکتر بقایی متشکرم که آمدند اینجا و یک صحبت‌هایى کردند ولى می‌خواستم به ایشان ....!

+++

رئیس- آن را مى‌خواهید جواب بدهید؟ وارد نبود آن.

وزیر بهدارى- خیر بنده مى‌خواستم عرض کنم که ایشان مى‌فرمایند وزارت بهدارى صلاحیت این کار را ندارد بنده که قبلاً عرض کردم این لایحه مربوط به وزارت بهدارى نیست لایحه وزارت فرهنگ است استخدام پزشک‌یار است در دانشکده پزشکى عجب بساطى است؟ این مربوط به موضوع آموزشگاه پزشک‌یارى دانشکده پزشکى است و چون بنده اتفاقاً رئیس دانشکده پزشکى هستم جناب آقاى وزیر فرهنگ به بنده امر فرمودند که از این لایحه دفاع کنم این لایحه مربوط به وزارت فرهنگ است اولاً، دوم این که مطالبى که ایشان فرمودند راجع به قضایاى اخیر چون بنده در اینجا نبوده‌ام خود جناب آقاى نخست وزیر جواب ایشان را خواهند داد.

( مکى- پس جنابعالى وزیر در توکیل بودید؟ وکیل در توکیل شنیده بودیم ولى وزیر در توکیل نشنیده بودیم )

رئیس- آقاى وزیر فرهنگ بفرمایید.

وزیر فرهنگ- بنده تصور می‌کنم لوایحى که از طرف دولت داده می‌شود همه وزرا مسئولیت مشترک دارند (صحیح است) و هر کدام از آنها هم می‌توانند دفاع کنند این لایحه در سال گذشته مدتى قبل تهیه شده است که با نظر خود آقاى دکتر جهانشاه صالح که علاوه بر مقام وزارت بهدارى رئیس دانشکده پزشکى هم هستند با نظر خود ایشان تهیه شده بود به این جهت بنده از ایشان استدعا کردم که چون از سوابق امر بهتر اطلاع دارند به علاوه وزیر کابینه‌اى هستند که مسئولیت مشترک دارند بنابراین از این لایحه دفاع بفرمایید و بنده خودم حاضر هستم که از این لایحه دفاع بکنم براى خود بنده بسیار روشن است دو تا موضوع اساسى با هم تصادم کرده است یکى این که طبیب و پزشک‌یار به شهرستان‌ها بروند و یکى هم این که دانشکده پزشکى می‌خواهد وسایل خودش را مجهز بکند و بتواند همان نقص فعلى شهرستان‌ها را با داشتن تخت زیادتر و تهیه کردن طبیب زیادتر رفع بکند خود آقایان بیش‌تر از همه وارد هستند کشیدن این موضوع که موضوع ندارد من استدعا می‌کنم از آقایان نمایندگان محترم این دو موضوع را در نظر بگیرند این پیشنهادى را که آقاى راجى فرمودند بسیار صحیح بود خود آقایان موافقند که این خانم‌هایى که 14 ماه است مشغول کار هستند اینها حقوق‌شان را بگیرند بنابراین این را موافقت بفرمایید براى سال آتیه هم یک پورسانتاژ معین بفرمایید 40 درصد یا 30 درصد در نظر بگیرند که این خانم‌ها و اشخاصى که در مدرسه پزشک‌یارى وارد می‌شوند به شهرستان‌ها بروند و این موضوع به این سادگى را استدعا می‌کنم تصویب بفرمایید (دکتر بقایی- قانون لازم ندارد آقاى نخست وزیر قانون را انجام نمی‌دهند امریه صادر می‌کنند)

رئیس- آقاى امامی‌اهرى‏

امامى‌اهرى- بنده یک توضیحى در این قسمت دارم براى 30 درصد یا 40 درصد براى این که من‌بعد تبعیضى به عمل نیاید از روى معدل نمرات حق تقدم داشته باشند یعنى آنهایى که نمرات‌شان خوب است در تهران بمانند و مابقى به شهرستان‌ها فرستاده شوند.

رئیس- بگذارید همین قرعه باشد چون در نمره اعمال نظر می‌کنند اجازه بفرمایید همان چهل درصد از سال آتیه به خارج فرستاده شوند با حکم قرعه رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى دکتر راجى که چهل درصد از سال آتیه به خارج بروند با حکم قرعه آقایانى که موافقند قیام کنند (اکثر قیام کردند) تصویب شد پیشنهادات مشابه دیگر از بین می‌رود بقیه پیشنهادات قرائت می‌شود.

( پیشنهاد آقاى نبوى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم خبر کمیسیون به طریق ذیل اصلاح شود.

ماده واحده- وزارت بهدارى می‌تواند از فارغ‌التحصیل‌هاى آموزشگاه پرستارى به قدر احتیاج بیمارستان‌هاى دانشکده مزبور استخدام نماید.

رئیس- این که مورد ندارد البته باید به قدر احتیاج استخدام کند. پیشنهاد دیگرى قرائت شود (پیشنهاد آقاى دکتر مجتهدى به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم پس از جمله پزشک‌یاران عبارت (تا مدت 5 سال) اضافه شود.

رئیس- آقاى دکتر مجتهدى بفرمایید.

دکتر مجتهدی- یک چیز خنده‌دار عرض کنم معمولاً زن‌ها را می‌گویند جنس لطیف حالا من مى‌بینم که اینها واقعاً خیلى قوى هستند براى این که براى خاطر یک عده پرستار می‌خواهند قانون را لغو بکنند من نمى‌خواستم صحبت بکنم چون آقاى فولادوند همکار من یک حرفى زدند که واقعاً خیلى جاى تأسف است می‌فرمایند که یک قانون یک سطرى را فوراً تصویب بکنید من خیلى تعجب مى‌کنم در یک قانون یک سطرى ممکن است پدر مردم را در بیاورند با این یک سطر ما یک قانون را به هم می‌زنیم این موضوع هیئت تصفیه نیست که کمیسیون دادگسترى آن را کان لم یکن کند این است که بنده یک جمله می‌خواستم عرض کنم اصلاً جناب آقاى دکتر صالح ما شهرستانى‌ها تمام درد دلمان از این مرکزیت است که در تهران است البته هیچ کس مخالف نیست در تهران شما بیست هزار تخت‌خواب داشته باشد ولى من شخصاً که خودم طبیب هستم و عضو دانشگاه هستم من مخالفم که شما هر دفعه بودجه دانشگاه و یا دانشکده پزشکى را براى تهران منحصر بکنید (صحیح است) ما قانون گذراندیم اینجا من نمى‌خواستم صحبت بکنم ولى تعجب مى‌کنم از جنابعالى که می‌فرمایید براى این که ما پزشک تربیت بکنیم بایستى مریضخانه داشته باشیم و براى مریضخانه پرستار لازم داریم و براى پرستار نمى‌دانم چى، چرا اصل را نمى‌گیرید؟ شما اولاً نمى‌توانید دانشکده پزشکى را توسعه بدهید مگر توسعه دانشکده پزشکى شوخى است؟ مگر کلاس را اضافه بکنید هى طبیب در مى‌آید؟ این کار فنى است قسمت‌هاى فنى اشکالات فنى دارد شما خودتان مى‌دانید در عرض این ده سال یک مرتبه نتوانسته‌اید تالار تشریح و چند تخت‌خواب را اضافه بکنید. (وزیر بهدارى- دو مقابل کردیم) یک قانونى گذشته است ما نباید کارى بکنیم که آن را متزلزل بکنیم اصل قضیه معلوم است. اصل قضیه این است که برخلاف این دولت دولت‌ها هیچ‌وقت قانون را مراعات نمی‌کنند وقتی که قانون گذشته از مجلس حتى براى طبیب رسماً قانون آوردید آقا یک طبیبى، یک پزشکى که نوکر دولت نیست با خرج خودش رفته زحمت کشیده کار کرده دکتر شده در مجلس پانزده قانون گذراندند که حقیقتاً سلب آزادى از آنها کردند، آنها را مجبور کردند که دو سال باید بروى به بندر جاسک می‌گوید من با پول خودم رفته‌ام تحصیل کرده‌ام طبیب شده‌ام قبول ندارند آن وقت شما مى‌آیید پرستارى که با خرج دولت تحصیل کرده است مى‌گویید به شهرستان‌ها نرود (احسنت)، شهرستان که فرقى ندارد من موافق اینها هستم می‌دانم هر دفعه هم جلو مجلس جلو آدم را مى‌گیرند و مى‌گویند که آقا ما گرسنه هستیم اصلاً دولت آقا یک لایحه‌اى بیاورد این حقوق‌شان چقدر است ده هزار تومان بدهید آقا اما قانون را لغو نکنید (احسنت، احسنت)

رئیس- آقاى شوشترى بفرمایید.

شوشترى- مخالفتى که بنده کردم براى این است که مى‌خواستم یک موضوعى را عرض کنم چون آقایان یک قدرى حرارت پیدا کرده‌اند می‌خواستم یک موضوعى را عرض کنم که جلب توجه آقاى دکتر مجتهدى را هم بکنم بنده وارد نیستم و باید در این قسمت صحبت کند ولى این را عرض مى‌کنم سابق اگر مى‌خواستند طبیب تربیت کنند مرحوم میرزا ابوالحسن‌خان و یا مرحوم زرندى یا مرحوم سلطان براى مقدمات طبیب تربیت کردن یک جعبه‌اى بود مى‌گذاشتند یک اسبابى هم بود براى نشان دادن وضعیت نبض درنگ درنگ می‌زدند می‌گفتند این نبض است آن جورى طبیب می‌شدند می‌رفتند به ولایات یا در شهرستان خودش امروز پزشک تربیت کردن که بتواند یک نفس را حفظ کنند در علم امروز لوازم دارد لوازمش دستگاه عکس است لوازم دیگر است منجمله هم پرستار است، پرستار این فکر که در آقا فرو رفته که این عمل آن قانون را نقض می‌کند ابداً آن قانون 28 به قوت خودش باقى است این جزو تخت‌خواب است پرستار استقلال شخصى ندارد آقاى دکتر صالح می‌گویند من براى تربیت کردن طبیب براى رفع احتیاجات ولایات یک لوازمى منجمله از لوازم یکى هم همین کار است اما آقاى دکتر راجى سلمه‌الله مى‌فرمایند. 40 درصد به ولایات بروند این ظلم است زیرا جمعیت ایران مگر چقدر است؟ تهران که یک میلیون بیش‌تر جمعیت ندارد اجازه بفرمایید.

رئیس- آن که تصویب شد.

شوشترى- ... اجازه بفرمایید بنده از این جهت خواستم ذهن آقایان را روشن کنم که ابداً در فکرتان نرود که این قانون را نقض می‌کند و الا باید اینها پول‌شان را بگیرند بروند پى کارشان حالا می‌خواهند به ولایات بروند یا نروند.

رئیس- پیشنهاد آقاى دکتر مجتهدى قرائت مى‌شود.

( مجدداً به شرح سابق قرائت شد )

+++

بعضى از نمایندگان- پس گرفتند.

دکتر مجتهدى- پس می‌گیرم.‏

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

( پیشنهاد آقاى معظمى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود ماده واحده به پرستاران فارغ‌التحصیل آموزشگاه پرستارى تا حدودى که مورد احتیاج دانشکده پزشکى تهران است مشمول ماده واحده مصوب 29 اردیبهشت 28 نخواهد بود.

رئیس- این مورد ندارد.

دکتر معظمى- اجازه بفرمایید خیلى هم مورد دارد حالا توضیح عرض می‌کنم.‏

مکى- آقاى رئیس الان براى من یادداشت رسید که این پرستاران را دم درب دارند کتک می‌زنند.

رئیس- می‌فرستم درست تحقیق کنند آنها این بالا نشسته‌اند آقاى معظمى بفرمایید.

دکتر معظمى- البته این پیشنهاد من یک قدرى موجه‌تر بود اگر پیشنهاد آقاى دکتر راجى درست بشود و لازم بشود این تذکر داده بشود و مى‌خواستم عرض کنم اگر در این قسمت یک اندازه‌اى صحبت مى‌شود یا پیشنهاد مى‌شود اسباب کسالت و اوقات تلخى بعضی‌ها نشود براى این که موضوع بهداشت ولایات در واقع یکى از مسائل حساس و فوق‌العاده مورد علاقه آقایان نمایندگان ولایات است و این پیشنهادى را که سال گذشته آقاى کشاورز‌صدر اینجا پیشنهاد کرده‌اند و تصویب شد فوق‌العاده براى ولایات مفید واقع شد و در نتیجه یک جاهایى که طبیب و ماما لازم داشت در نتیجه همین قانون پیدا شد در این ماده واحده اگر توجه بفرمایید نوشته است پرستاران فارغ‌التحصیل آموزشگاه پرستارى مشمول ماده واحده مصوب 29/ 2/ 28 نخواهد بود ماده واحده 29- 2- 28 می‌گوید که پرستاران و ماماها باید بروند به ولایات و در حالی که آقاى دکتر راجى پیشنهاد فرمودند باز صدى 40 بروند به ولایات در صورتی که منظور آقاى وزیر فرهنگ و بهدارى این بود که پرستارانى براى دانشکده پزشکى لازم است در صورتی که مطابق این ماده و همان ماده‌اى که تصویب شد حتماً وزارت بهدارى بنگاه‌هاى دولتى و سایر جاهایى که مریضخانه دارد نمی‌تواند پزشک‌یار استخدام کند در صورتی که ما می‌توانیم فقط به دانشکده پزشکى که احتیاج دارند کمک کنیم بنابراین پیشنهاد بنده فقط در حدود احتیاجات وزارت بهدارى بود این است که بنده پیشنهادم را مسترد می‌کنم منتها اضافه بکنند به پیشنهاد آقاى دکتر راجى در حدود احتیاجات دانشکده پزشکى و یک موضوعى را که آخر عرضم می‌خواستم عرض کنم از آقاى وزیر فرهنگ و آقاى وزیر بهدارى می‌خواستم خواهش کنم که ترتیبى فراهم بفرمایند که عده دانشجویان امسال در دانشکده پزشکى بیش‌تر از سال‌هاى قبل باشد و همین طور سایر دانشکده‌ها چون غالب محصلین از ولایات می‌آیند اینجا و بلاتکلیف هستند براى این که تمام دانشکده‌ها مسابقه دارند بنابراین استدعا می‌کنم به این موضوع هم توجه بفرمایید (وزیر بهدارى- چشم) تخت لازم داریم و ترتیبى بفرمایید که بیش‌تر باشد قسمت اول پیشنهادم را پس گرفتم فقط اضافه بشود به پیشنهاد آقاى دکتر راجى در حدود احتیاج دانشکده پزشکى‏

6-تقدیم پنج فقره لایحه به وسیله آقاى وزیر فرهنگ به قید یک فوریت‏

رئیس- آقایان نروند بیرون آقاى وزیر فرهنگ دو لایحه دارند تقدیم می‌کنند. بفرمایید.

وزیر فرهنگ- خوشبختانه بنده یک موقعى این لایحه استخدام معلمین خارجى را براى مدارس شهرستان‌ها می‌دهم که آقایان نمایندگان کاملاً ذهن مبارک‌شان از لحاظ طبیب متوجه اوضاع شهرستان‌ها است (مکى- مگر آن لایحه خارج شده است) اجازه بدهید بنده تقدیم می‌کنم و مرخص می‌شوم و همان طوری که ملاحظه فرمودید در کمیسیون بودجه هم خوشبختانه اعتبار این تصویب شده است منتها براى استخدام‌شان اجازه مجلس شوراى ملى لازم است که بنده هم با قید یک فوریت تقدیم کردم و مخصوصاً شهرستان‌ها احتیاج کاملى دارند. یک موضوع دیگرى هم که باز مورد توجه آقایان است موضوع تأمین زندگى معلمین و کارکنان فرهنگ است از دو سال قبل موضوع بیمه فرهنگیان مورد تصویب واقع شده و عجالتاً عمل می‌شود براى این که این موضوع تعمیم پیدا کند از نظر بیمه‌هاى اجتماعى بنده براى این قسمت هم یک لایحه‌اى تقدیم کردم با قید یک فوریت و باز یکى از موضوعاتى که مورد توجه آقایان است موضوع وضع خانه‌هاى مدارس است که در همه جا به صورت مخروبه در آمده است و ما گرفتاریم و غالباً آقایان اجاره نمی‌دهند و اجاره زیاد می‌خواهند در صورتی که در بودجه وزارت فرهنگ سالى سه میلیون و سیصد هزار تومان بابت اجاره به ما داده می‌شود لایحه‌اى با قید یک فوریت تقدیم می‌کنم که اجازه بدهید سالى 10 میلیون تومان از بانک ملى یا بانک رهنى قرض شود که این مدارس ساخته شود و یا در بودجه خودمان تأمین بشود، عرض کنم یکى از موضوعات دیگر که مورد توجه است استخدام مسیو گدار متخصص باستان‌شناسى است این مرد سال‌ها است به باستان‌شناسى خدمت کرده و قریب یک سال است حقوق نگرفته و بایستى استخدام او تجدید شود و با قید یک فوریت تقدیم می‌کنم و یکى از موضوعاتى که مورد گرفتارى غالب آقایان است و غالب آقایان نمایندگان شهرستان و دیگران به بنده تذکر فرمودند که عوض این که شاگردهاى شهرستان‌ها به تهران به کالج البرز براى شبانه‌روزى می‌آیند خوب است که در شهرستان‌ها بعضى از مدارس روى همین اصول اداره بشود به طوری که به شاگردها از نظر شهریه کمکى بکنند و هم می‌توانیم در آنجا قسمت شبانه‌روزى تأسیس کنیم یک لایحه‌اى هم با قید یک فوریت تقدیم کردم و اجازه بفرمایید که در بعضى از شهرستان‌ها هم مدارس شبانه‌روزى تأسیس کنیم و این موضوع جبران خواهد کرد براى این که با اصول دولتى بودن مدارس ما از استادان و اشخاصی که در خارج هستند نمی‌توانیم استفاده کنیم در صورتی که اگر این لایحه را تصویب بفرمایید با حق‌التدریس دادن می‌توانیم استفاده کنیم (احسنت) (مکى- دیگر لایحه‌اى ندارید؟) هست سه‌شنبه تقدیم می‌کنم.

مکى- صحبتش را حالا بفرمایید.

7-بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون بهدارى راجع به پرستاران‏

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

( به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم ماده واحده به شرح زیر اصلاح شود، کلیه پزشک‌یاران و پرستاران که در تهران تربیت می‌شوند نصف آنها براى احتیاجات تهران و نصف دیگر به طریق زیر .. ..

رئیس- مورد ندارد.

مکى- سؤالات چطور شد آخر وقت است‏.

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

( به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم ماده واحده به شرح زیر اصلاح شود.

ماده واحده- پس از این که در مراکز استان‌ها آموزشگاه پرستارى تأسیس شد پرستاران فعلى فارغ‌التحصیل آموزشگاه پرستارى مشمول ماده واحده مصوب 29 اردیبهشت 28 نخواهند بود، معدل‏

رئیس- بفرمایید

معدل- بنده تعجب دارم از دولتى که روزهاى شنبه اکثریتش را جمع می‌کند و با آنها صحبت می‌کند مسائلى را که این طور مورد اختلاف است در آنجا چرا حل نمی‌کند؟ و لایحه را بر می‌دارد می‌آورد اینجا که قدم به قدم دچار اشکال می‌شود ولى نمی‌دانم دولت متوجه این اشکال هست؟ این اشکال آن چیزى است که دولت در تمام موارد دارد و هنوز هم توجه و عنایت به آن ندارد آقاى وزیر فرهنگ ضمن بیانات‌شان اینجا فرمودند این جا دو چیز هست که با هم اصطکاک پیدا کرده این چیزى که ایشان فرمودند هست این دو چیز عبارت از این است که هنوز دولت نمی‌داند که اکثریت نمایندگان مجلس شورای ملى نمایندگان شهرستان‌ها و ایالات و ولایات هستند و آنها باید یک جوابى به مردم آنجا بدهند و قوانین را که دولت پیشنهاد می‌کند باید متناسب باشد با اوضاع ممکلت با جمعیت با احتیاجات مردم وقتى یک نفر وکیل به حوزه انتخابیه‌اش می‌رود مردم جمع می‌شوند و از او سؤال می‌کنند که این پولی که تقسیم شد چرا به این ایالت و ولایت ما سهم کم‌تر رسیده؟ او جوابى ندارد بدهد (صحیح است) شما مادام که در کارهایتان این نکته را رعایت نکنید برخورد با این مشکلات هر روز و هر ساعت و هر دقیقه خواهید نمود و این قضیه منحصر به یک موضوع دو موضوع و ده موضوع نیست الان جنابعالى دیدید چند مرتبه استناد کردید به این بیاناتتان که آقا اگر دکتر می‌خواهید اگر میز عمل می‌خواهید، تخت می‌خواهید مریضخانه می‌خواهید او هم پرستار می‌خواهد ولى جنابعالى توجه بکنید که مجموع اینها پرداخت کننده مالیات مردم شهرستان‌ها هستند و آنها را نمی‌شود همه‌اش را در شهر تهران تمرکز داد و اینجا را آباد کرد براى مرضاى ولایات من نمی‌گویم که می‌گویید نمی‌خواهد ولى این چه عملى است که ما بلند شویم مردمى را از سرخس و یا گرگان بوشهر و بنادر بکشیم بیاوریم اینجا معالجه کنیم شما باید یک کارى بکنید که همه چیز براى همه جا باشد (صحیح است) یعنى اساس این کار را در دولت قبول بکنید که هر مطلبى را که دولت امضا می‌کند توجه داشته باشد که آیا این عادلانه روى اهالى این ممکلت این محبت، این لطف، این احسان تقسیم شده است یا خیر هر وقت نشده مواجه با مشگل هستید من متأثر می‌شوم که چهره نجیب شما را افسرده مى‌بینم (اشاره به وزیر بهدارى) شما تصور نکنید ما با آن چیزى که شما می‌خواهید ما مخالفت مى‌کنیم ما قدرت نداریم با موکلین خودمان مخالفت کنیم به ما

+++

این اختیار را نداده‌اند که پول ولایات را ببریم جاى دیگر خرج کنیم ما این کار را نمی‌توانیم بکنیم ما خجالت داریم از روى شما که نمی‌توانیم فرمایشات شما را انجام بدهیم (وزیر بهدارى- شما مدرسه پرستارى در شیراز دارید) استدعا مى‌کنم همکاران بنده توجه بفرمایند، بنده دو تا پیشنهاد کرده‌ام یکى این است که گفته‌ام تا وقتى که در مرکز استان‌ها براى شهرستان‌ها پرستار تهیه نکرده‌اند این قانونى را که پیشنهاد کردند اجرا بکنند یعنى چه؟ یعنى می‌گوید براى آنجا هم تهیه بکنند هر روزى کردند این را اجرا کنند یکى هم پیشنهاد کردم براى چهار نقطه مملکت حالا جنابعالى تصور می‌فرمایید ...

رئیس- هر وقت که آن مطرح شد بفرمایید.

معدل- آقاى وزیر بهدارى اگر مجلس موافقت با این پیشنهاد نکند لطمه‌اى وارد مى‌شود به کار شما چون به قدرى عصبانى هستید که نمی‌دانید من چه پیشنهاد کردم و هنوز اوقاتتان تلخ است و تا شما سر مهر نیایید و گوش استماع نداشته باشید این کارها پیشرفت نمی‌کند باید جنابعالى و آقایان وزرا به زبان این آقایان آشنا بشوید که وکلا خودشان یک بیان مخصوص یک قاموس مخصوصى دارند اینها می‌گویند که پول ولایات را نباید آورد اینجا خرج کرد بنده حالا چون موافقت کردند آقاى دکتر با آن. درصد این پیشنهاد را پس می‌گیرم ولى روى آن یکى که حالا قرائت مى‌شود پافشارى می‌کنم.

بعضى از نمایندگان- پس گرفتند.

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

( به شرح ذیل قرائت شد )

ریاست محترم مجلس شورای ملى، پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود این قانون براى مدت هفت سال قوت قانونى خواهد داشت حسین مکى‏

رئیس- آقاى مکى بفرمایید.

مکى- بنده خیلى تعجب می‌کنم یک موضوعى که به این سادگى است و آقاى وزیر بهدارى که دو سه مرتبه توضیح دادند که براى توسعه دانشکده پزشکى از لحاظ کارورزى دانشجویان دانشکده پزشکى ما احتیاج داریم به این که تخت اضافه کنیم که مریض زیادتر بخوابانیم که هر چند تختى را به یک دانشجوى دانشکده پزشکى سپردند که زیر نظر آن طبیبى که در آن سرویس کار مى‌کند آن مریض‌ها را که ویزیت می‌کند آن دانشجو هم در ویزیت‌ها در کارورزى آماده بشود براى این که پزشک تربیت بشود در مملکت براى این کار چون دانشکده پزشکى فرض کنید صد نفر شاگرد سال پنجم در دانشکده پزشکى باشد هر بیست نفر یا سى نفر را تقسیم می‌کنند بین بیمارستان‌ها بروند در بخش‌ها و هر سه نفر یا چهار نفر را مى‌گویند مسئول چند تخت‌خواب هستى که با طبیب شما بروید کارورزى بکنید اگر مى‌خواهید دانشجوى دانشکده پزشکى اضافه بشود باید تخت اضافه بکنید اگر تخت اضافه کردید مریض می‌خواهید و مریض وقتى روى تخت خوابید پرستار مى‌خواهد وقتى پرستار اضافه کردید بتوانید شاگرد اضافه کنید یعنى بر تعداد دانشجوى دانشکده پزشکى اضافه کنید و اینها یک مدتى است رفته‌اند در یک مدرسه به خصوص تحصیل کرده‌اند و براى این کار آماده شده‌اند و حالا 18 ماه هم هست خدمت مى‌کنند حقوق هم نگرفته‌اند حالا عوض این حقوق هم درب مجلس آنها را کتک می‌زنند.

رئیس- خیر پرستارها نبوده‌اند دانشجویانى که رفوزه شده‌اند آمده‌اند.

مکى- در هر حال دانشجو را زدند این است که بنده خواستم به آقایان عرض کنم درست است آقاى معدل فرمایش‌شان صحیح بود و سایر آقایان هم فرمایش‌شان صحیح بود شهرستان‌ها فاقد همه چیز هستند طبیب ندارند، ماما ندارند، داندان‌ساز ندارند و تمام ایران بدبخت شده به واسطه نداشتن وسایل و نداشتن پزشک تراخم تمام جنوب ایران را از بین برده مالاریا تمام نقاط شمالى را دارد از بین می‌برد، سل الان به طورى نفوذ و توسعه یافته است در غالب شهرستان‌ها مخصوصاً در مشهد که من بودم طبق آمار صحیح روزى 6 نفر به تعداد مسلولین خراسان دارد اضافه مى‌شود و هیچ‌وقت هم براى جلوگیرى از مرض سل اقدامى نمی‌کنیم یا بودجه کل مملکت را مى‌دهند به وزارت بهدارى در صورتی که در تمام ممالک راقیه و متمدن مى‌آیند بودجه‌شان را به روى پورسانتاژ یعنى به صد قسمت مى‌کنند و 18 درصد و یا 12 درصد از کشورهاى راقیه صرف بهداشت و بهدارى مملکت می‌کنند و ما دو درصد صرف بهداشت این ممکلت مى‌کنیم و بیش‌ترش را صرف ارتش می‌کنیم الان بودجه ارتش، سرسام‌آور است، هیچ کجاى دنیا این قدر که ما صرف ارتش مى‌کنیم نمی‌کنند و قابل مقایسه نیست براى این که ما در حقیقت از یک ثبت اضافه داریم خرج ارتش قواى تأمینه کشور مى‌کنیم با این ترتیب مملکت را از همه چیز داریم محروم مى‌کنیم براى این که ما متوجه به ارتش شده‌ایم آقا اگر یک سربازى صحت مزاج نداشته باشد تراخم بگیرد و مسلول بشود یا مالاریا داشته باشد به درد ارتش نمی‌خورد این که یک فرد سرباز جنگى براى روز مبادا نیست شما باید اول صحت و سلامتى او را تأمین بکنید بعد هم از او انتظار داشته باشید بنده براى این که نظر همه آقایان را تأمین کرده باشم راجع به این پیشنهاد عرض می‌کنم که این موضوع را چون وزارت بهدارى و دانشکده پزشکى و وزارت فرهنگ همه‌شان معتقدند و خود آقایان هم معتقدید که مملکت از حیث پزشک در مضیقه است و احتیاج هم دارد که تعداد فارغ‌التحصیلى دانشکده پزشکى را اضافه کند تا هفت سال این قانون عمومیت داشته باشد یعنى تا هفت سال این قانون قوت اجرا داشته باشد براى تکمیل سازمان دانشکده پزشکى تهران و بعد از هفت سال این قانون لغو است و تمام افراد طبق آن قانون پیش بایستى بروند در ولایات و دو سال خدمت خودشان را در خارج انجام بدهند و بعد از دو سال بیایند به تهران و من خیال مى‌کنم که به این هفت سال و آقاى وزیر بهدارى و هم آقاى وزیر فرهنگ و هم مخبر محترم کمیسیون موافقت داشته باشند که تا هفت سال این قانون عمومیت داشته باشد و پس از هفت سال این قانون کان لم یکن است و آن قانون قبلى به قوت خودش باقى خواهد ماند و یک مطلب بسیار ساده‌اى را من خیال نمى‌کنم که اگر زیادتر از این بخواهیم در اطرافش بحث کنیم هم وقت مجلس را گرفته‌ایم و هم این که کار مفیدى انجام نداده‌ایم از آقایان استدعا مى‌کنم که به این پیشنهاد رأى بدهید و بنده هم پیشنهاد خودم را مسترد نمی‌دارم اگر عده هم براى رأى کافى نباشد بعد رأى گرفته شود.

رئیس- رأى می‌گیریم.‏

کشاورز‌صدر- مخالف با این پیشنهاد نباید صحبت کند؟

مکى- آیین‌نامه مى‌گوید یک موافق و یک مخالف‏

رئیس- آقایانى که موافقند با پیشنهاد آقاى مکى که هفت سال این قانون مدتش بیش‌تر نباشد قیام بفرمایند اکثر برخاستند تصویب شد یک پیشنهادى رسیده است از آقاى معدل ولى مربوط به این قانون نمى‌شود براى این که می‌فرمایند در چهار استان آموزشگاه تأسیس بکنند این مربوط به این کار نیست قرائت می‌شود ولى مربوط نیست.‏

( به شرح ذیل قرائت شد)

وزارت بهدارى مکلف است در استان‌هاى آذربایجان فارس کرمانشاه و خراسان فورى آموزشگاه پرستارى تأسیس نماید.

رئیس- این پیشنهاد وارد نیست آقاى فقیه‌زاده پیشنهادى کرده‌اند که قرائت می‌شود.

( به شرح ذیل قرائت شد )

ریاست محترم مجلس شورای ملى پیشنهاد می‌کنم کلمه پزشک‌یار از ماده واحده برداشته شود.

رئیس- آقاى فقیه‌زاده‏

فقیه‌زاد- با توضیحى که آقاى دکتر راجى دادند و رأى نسبت به پیشنهاد ایشان گرفته شد دیگر موردى براى پیشنهاد بنده نیست‏.

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

( به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد مى کنم هر جا ذکرى از آموزشگاه پرستارى شده است کلمه تهران بعد از آن اضافه شود دکتر معظمى‏

دکتر معظمى- اجازه بفرمایید این موضوع مهم است. اینجا ذکر شده است کلیه پرستاران فارغ‌التحصیل آموزشگاه پرستارى، چون در ولایات هم آموزشگاه پرستارى داریم با این ترتیبى که نوشته شده یعنى از آنها استفاده خواهیم کرد و به تهران خواهند آمد این است که بنده قید کردم فقط آموزشگاه پرستارى تهران (صحیح است)

مخبر- بنده اصلاح آقاى دکتر معظمى را لازم مى‌دانم و با آن موافقم بنابراین قبول می‌کنم.‏

معدل- آن پیشنهادى که کردم چرا توضیح ندهم.

رئیس- براى این که وارد نیست نمى‌توانیم رأى بگیریم براى این که شما تأسیس 4 آموزشگاه را در ضمن این ماده پیشنهاد نموده‌اید.

معدل- مى‌شود آقاى‏

رئیس- نمی‌شود، به پیشنهاد آقاى دکتر معظمى رأى بگیریم.

دکتر معظمى- البته اگر رد بشود برخلاف منظور است.

رئیس- به پیشنهاد آقاى دکتر معظمى رأى

+++

مى‌گیریم، آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد به تمام ماده رأى گرفته مى‌شود، آقایانى که با ماده واحده موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

8-سؤال آقاى دکتر بقایی از آقاى وزیر جنگ‏

رئیس- آقاى دکتر بقایی سؤالى از آقاى وزیر جنگ کرده‌اند بفرمایید.

دکتر بقایی- در بیست و پنجم ماه گذشته با آقاى حسین مکى یک سؤالى از جناب آقاى نخست وزیر کردیم به این مضمون که علت این که افسران احتیاط که دوره خدمت یک ساله آنان در اول مهر ماه 1329 به پایان رسیده است و تا کنون از خدمت مرخص نشده‌اند چیست، نظر به این که نگاهدارى این افسران صراحتاً برخلاف ماده 80 و تبصره ماده 76 قانون نظام وظیفه و بند ب ماده واحده قانون اصلاح قانون نظام وظیفه مصوب 12 آبان ماه 1324 می‌باشد و این عمل جرم هست چنانچه در ظرف یک هفته مورد مقرر آقاى نخست وزیر براى جواب این سؤال حاضر نشوند این تبدیل به استیضاح خواهد شد. بنده خیلى خوش‌وقتم که جناب آقاى وزیر جنگ تشریف آورده‌اند که به این سؤال جواب بدهند در صورتى که شاید بهتر این بود که خود جناب آقاى نخست وزیر این جواب را مى‌دادند چون مسئول این عمل خلاف قانونى که انجام گرفته است خود ایشان هستند. قبل از این که موضوع را بنده عرض کنم لازم مى‌دانم براى روشن شدن ذهن آقایان یک توضیحى عرض کنم‏.

و آن این است که در جریان کارهاى ارتش بسیار کارهاى خلاف قانون صورت مى‌گرفت و می‌گیرد ولى نظر به این که در این مملکت مد شده است که هر کس خودش بگوید تکمه یقه فلان افسر کج بوده کافى است‏ که بگویند این شخص مخالف با ارتش شاهنشاهی است این می‌خواهد که ما ارتش نداشته باشیم ،این می‌خواهد که مملکت بلبشو باشد ،چه باشد، چه باشد این یک چیزی است که مد شده است از این جهت بنده همیشه خودداری کرده‌ام از مذاکرات جز در مواردی که به نظرم می‌رسد و البته اطلاعات خیلی زیادی من دارم از کارهای خلاف قانون و عدم توجهی به قانون که در ارتش همه روزه معمول است مثلاً برای یک نمونه یک موضوع کوچکی را عرض می‌کنم این شاگردهای احتیاط که به دانشکده افسری می‌روند یک هفته سؤالات از آنها می‌کنند که متأسفانه من آن سؤالات را همراه ندارم ولی بعضی‌ها حقیقتاً مسخره است مثلاً رنگ موی مادربزرگ شوهر همشیره شما وقتی که جوان بوده چه بوده است؟ باور کنید که اینها هست ( مکی- به کی رأی داده‌اید در انتخابات ) اما یک موضوعی که صراحتاً برخلاف قانون است از آنها می‌پرسند که شما در انتخابات دوره پانزدهم به کی رأی داده‌اید این عمل آقای وزیر جنگ صراحتاً خلاف قانون است مخصوصاً طبق قانون رأی مخفی است وقتی قانون نوشته است رأی مخفی است کسی حق ندارد که بگوید به کی رأی داده‌اید و حالا کاری ندارم به این که بعضی‌ها چون اول اسم‌شان  ب  است یا اهل کرمان است اینها را چقدر اذیت می‌کنند و آنها را می‌کشند به ستاد و این طرف و آن طرف که تو ارتباطت با دکتر بقایی چیست؟ چون موضوع خصوصی است کاری ندارم ولی این سؤالی که تو به کی رأی دادی این صراحتاً یک عمل خلاف قانون است بنده خواستم فقط از لحاظ تذکر عرض کنم اما موضوعی که الان مورد بحث ما است این است که یک عده هر سال مطابق قانون نظام وظیفه به خدمت دانشکده افسری میروند آنها دیپلمه‌ها لیسانسیه‌ها ودکتر‌ها هستند و طبق مواد قوانینی که به عرض آقایان می‌رسانم خدمت آنها یک سال است، دوره خدمت‌شان

فصل یازدهم کادر افسری احتیاط و ذخیره قانون اصلاح پاره‌ای از فصول و مواد قانون نظام وظیفه مصوب 29 اسفند ماه 1321، ماده 76- دانش‌آموزانی که دوره تحصیلات‌شان مطابق دوره کامل متوسطه یا کم‌تر از لیسانس باشد پس از شش ماه تعلیمات مقدماتی در صف و داشتن استعداد و لیاقت افسری از بین آنان کسانی که داوطلب به ورود به دانشکده افسری احتیاط باشند از روی آزمایش انتخاب و به دانشکده اعزام می‌شوند

این ماده یک تبصره‌ای دارد که بعداً تصویب شده است

دانش‌آموزان اعزامی به دانشکده احتیاط پس از افسری طی دوره دانشکده در صورتی که از عهده امتحانات نهایی برآیند مطابق مقررات فصل پنجم قانون ترفیعات به درجه افسری نائل و شش ماه با درجه افسری در صف خدمت خواهند نمود، این یک موردی است که در قانون تصریح دارد،

ماده 80 از همان قانون، کسانی که برای کی می‌گویم؟ این یک موضوعی است که بستگی به همه آقایان دارد شما همه‌تان یا پسرهاتان یا برادرتان یا پسر‌عمویتان یا قوم و خویشتان به این موضوع بستگی دارند و به این بیچارگی افتاده‌اند این موضوع را بنده مطرح کرده‌ام و آقایان مجلس را کرده‌اند حمام زنانه همه دارند صحبت‌های خودشان را می‌کنند.

رئیس- برای این است که وقتی خودتان آنجا تشریف دارید صحبت می‌کنید و رعایت دیگران را نمی‌کنید حالا هم آنها رعایت نمی‌کنند.

دکتر بقایی- در هر دو صورت حضرتعالی باید زنگ بزنید آن وقت هم باید حضرتعالی زنگ بزنید حالا هم همین طور ، ماده 80 کسانی که دوره تحصیلات آنها معادل لیسانس یا دکترا باشد به طور کلی باید 12 ماه در خدمت زیر پرچم خواهند بود که پس از طی دوره دانشکده افسری احتیاط در صورتی که از عهده امتحانات نهایی برآیند مطابق فصل 5 قانون ترفیعات به درجه افسری نائل و 6 ماه با درجه افسری در حقیقت خدمت خواهند نمود باز در همین ماده هم مطرح است که 6 ماه کافی است خدمت بکنند.

بعضی از نمایندگان- اکثریت نیست.

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

رئیس- جلسه به آخر رسید اگر اجازه بدهید جلسه بعد اول جلسه سؤال به عمل آید جلسه روز سه‌شنبه خواهد بود دنبال سؤال و فوریت‌های لوایح وزارت فرهنگ مطرح خواهد شد .

(مجلس یک ساعت بعد از ظهر ختم شد .)

رئیس مجلس شوراز ملی - رضا حکمت

+++

یادداشت ها
Parameter:294593!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)