کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15
[1396/05/25]

جلسه: 74 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه نهم خرداد ماه 1327  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس

2 - سؤال آقایان اسکندری و دکتر عبده از آقای وزیر امور خارجه

3 - تصویب 15 فقره مرخصی

4 - دنباله مذاکره در اطراف لایحه تنظیم امور بازرگانی

5 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15

 

 

جلسه: 74

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه نهم خرداد ماه 1327

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس

2 - سؤال آقایان اسکندری و دکتر عبده از آقای وزیر امور خارجه

3 - تصویب 15 فقره مرخصی

4 - دنباله مذاکره در اطراف لایحه تنظیم امور بازرگانی

5 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس ساعت نه و پنجاه دقیقه صبح به ریاست آقاى گنجه‌اى(نایب رئیس) تشکیل گردید.

1 - تصویب صورت مجلس

صورت جلسه قبل را آقاى فولادوند(منشى) به شرح زیر قرائت کردند

دو ساعت به ظهر روز پنجشنبه ششم خرداد مجلس به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل و صورت جلسه پیش قرائت گردید.

اسامى غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده است:

غایبین با اجازه- آقایان: دادور- صاحب‌جمع- لاهوتى- تولیت- اورنگ- دکتر طبا- کنجه- بهار- تقى‌زاده- مکرم.

غایبین بى‌اجازه- آقایان: صولت قشقایى- کشاورز صدر- ساطانى- رضوى- حسین وکیل- صدرزاده- مامقانى- آزاد- سالار بهزادى- عباسى- افشار- صفا امامى- عدل اسفندیارى- گلبادى.

دیر آمدگان با اجازه- آقایان: امیر حسین ظفر بختیار- على بهبهانى- اسدى. 

دیر آمدگان بى‌اجازه- آقایان: بیات- شادلو- عامرى- محمد ذوالفقارى- آقاخان بختیار- نراقى- محمد على مسعودى- شریعت‌زاده- مسعود ثابتى- دهقان- شهاب خسروانى- مشایخى- قهرمان- خوئیلر- صاحب‌دیوانى.

آقاى رحیمیان راجع به روزنامه رسمى و لزوم تسریع در نشر صورت مذاکرات مجلس و آقاى فرامرزى در باب جنگ یهود و مسلمین در فلسطین تذکرى دادند و آقاى وزیر بهدارى در پاسخ آقاى نراقى راجع به دارو و بهداشت و بیمارستان کاشان و نطنز توضیحات مشروحى داده گفتند وزارت بهدارى در انجام وظایف خود قصور نکرده و آقاى نراقى بر اثر مخالفت شوراى عالى فرهنگ با امتیاز روزنامه ایشان و موضوع موقوفات نقوى با وزارت بهدارى مخالفت می‌کنند. آقاى نراقى با قرائت تلگراف کاشان شرح مسبوطى راجع به دارو و بیمارستان و موقوفات مورد اشاره آقاى وزیر بهدارى بیان داشتند و اظهارات ایشان را وارد ندانستند.

آقاى وزیر امور خارجه راجع به حوادث خونین فلسطین و تأسف و تألم دولت و ملت ایران و اقدامات نمایندگان ایران در کمیسیون مربوط به امور فلسطین شرحى بیان داشتند و اظهار امیدوارى نمودند که بر طبق ماده یک منشور ملل متفق موجبات استقرار صلح و آرامش در فلسطین فراهم گردد.

آقاى دکتر بقایى راجع به تصویب ماده واحده یک دوازدهم مشروط به طرح و تصویب تبصره‌هاى مربوطه تذکرى داده تقاضا نمودند مجلس وارد دستور مذکور شود به ورود در دستور اخذ رأى و تصویب و گزارش کمیسیون بازرگانى راجع به محدودیت بازرگانان بیگانه قرائت شد و ماده اول آن مطرح گردید.

آقاى معتمد دماوندى مخالف بوده گفتند این لایحه عوض شده و مقصود اصلى از محدودیت بازرگانان بیگانه در آن نیست و سپس با توضیح مبسوطى راجع

+++

به چاى محصول داخلى و ورود چاى خارجى و لزوم رعایت حال کشاورزان و ممنوعیت ورود ابریشم مصنوعى و کفش اظهار عقیده نمودند که بالاخص تبصره دوم این گزارش باید حذف شود و در خاتمه اضافه نمودند که شرکت نفت جنوب و شرکت شیلات با منافع کثیرى که از کشور ما می‌برند براى رفع احتیاجات عادى مؤسسات خود از محصول داخلى ما استفاده نمی‌کنند و کلیه مایحتاج خود را از خارجه وارد می‌نمایند و این خلاف عدالت و انصاف و منافع ملت ایران است آقاى وکیلى مخبر کمیسیون بازرگانى در پاسخ بیانات آقاى دماوند گفتند بر طبق قانون انحصار تجارت دولت مکلف می‌باشد که واردات غیر لازم را محدود و ممنوع کند و موافق نظر ناطق اجازه ورود چاى خارجى فقط مقدار سه هزار تن، کسرى محصول چاى داخلى است ورود ابریشم مصنوعى و کفش نیز ممنوع می‌باشد در قسمت دارو هم باید وزارت بهدارى کنترل و مراقبت نماید و در باب حذف تبصره دوم گفتند باید قراردادهاى بازرگانى ایران با دول دیگر محفوظ بماند و محض تأمین منظور اساسى و استفاده از وضع این قانون موافقند که تجار خارجى به جاى بیست سال با سى سال سابقه مستثنى شوند آقاى وزیر بازرگانى و پیشه و هنر نیز قبول نمودند.

یک ساعت و ربع بعد از ظهر مجلس خاتمه یافت و به صبح یکشنبه موقع مقرر محول گردید.

نایب رئیس- راجع به صورت مجلس آقاى دماوندى اعتراضى دارید؟ بفرمایید

معتمد دماوندى- بنده آنجا نگفتم که با لایحه مخالفم بلکه مخالف بودم با تعویض کردن لایحه و منطق این تعویض کردن را هم از آقاى مخبر کمیسیون و وزیر اقتصاد سؤال کردم و متأسفانه وزیر اقتصاد هنوز جواب نداده است.

نایب رئیس- آقاى شادلو

شادلو- اسم بنده جزو دیر آمدگان نوشته بودند بنده همیشه در اول موقع در جلسه حاضر بوده‌ام استدعا می‌کنم مقرر فرمایید اصلاح شود.

نایب رئیس- اصلاح می‌شود آقاى اسلامى‏.

اسلامى- عرض کنم با آن که بیانات بنده خیلى مهم بود کوچک‌ترین اشاره‌اى در صورت جلسه نشده خواهش می‌کنم اصلاح بشود.

نایب رئیس- اصلاح می‌شود آقاى نراقى‏.

نراقى- عرض کنم اظهارات بنده آن طوری که گفتم منعکس نشده در صورت جلسه مجلس، صورت جلسات مجلس نباید مثل کارهاى دولت باشد آقاى دکتر لقمان‌الملک سه روز متوالى با اداره رادیو تشریف بردند و همه نطق‌شان را حتى اضافه بر آنچه اینجا گفتند یک چیزهاى دیگری هم خواندند و علاوه کردند بنده به این سیاست دولت اهمیت نمی‌دهم و خیلى تشکر می‌کنم از این سیاست عاقلانه دولت که اهانت به روحانى بزرگى را مکرر در پشت رادیو خواندند ولى این صورت جلسات تاریخ این مملکت را تشکیل می‌دهد در ضمن این مناقشات و در ضمن این عصبانیت‌ها یک حقایقى اینجا گفته می‌شود که باید در صورت جلسات منعکس شود بنده اینجا گفتم که به موجب حکم محکمه ثابت شده است که خزعل کشته شده و قاتلش هم مجازات نشده است و به موجب حکم محکمه که در تمیز آن حکم استوار شده این قضیه روشن شده و گواهى آقاى دکتر لقمان‌الملک در پرونده هست این باید در صورت مجلس قید شود که در آتیه بدانند که به وسیله یک طبیب عالیقدرى چه جنایاتى می‌شده و چه عملیاتى می‌شده چون این مطالب در مواقع عادى گفته نمی‌شود و در مواقع غیر عادى گفته می‌شود و هر وقت که گفته می‌شود باید در صورت مجلس قید شود که آیندگان مملکت بدانند چه عملیاتى شده است.

2 - سؤال آقاى اسکندرى و دکتر عبده از آقاى وزیر امور خارجه‏

نایب رئیس- البته در صورت مشروح مذاکرات اینها قید می‌شود. آقاى وزیر امور خارجه براى جواب سؤال‌ها حاضرند صورت مجلس تصویب شد.

یکنفر از نمایندگان- عده کافى نیست‏.

نایب رئیس- پس تصویب صورت مجلس می‌ماند براى بعد، آقاى عباس اسکندرى در اطراف سؤال خود توضیح می‌دهند.

عباس اسکندرى- بنده از جناب آقاى وزیر امور خارجه سؤالى راجع به سیاست خارجى ایران در خاورمیانه و مخصوصاً راجع به قضیه فلسطین کردم و چنانچه آقاى رئیس فرمودند ایشان حاضر هستند که جواب بدهند بسیارى از آقایان راجع به فلسطین اینجا مذاکره کردند ولى صحبت بنده از آن نوعى که آقایان فرمودند نیست بنده خیال می‌کنم که ملت ایران و دولت ایران در درجه اول تنها ملت و دولتى است که صلاحیت دارد در موضوع فلسطین نظر خودش را بگوید و از مجمع ملل متحد هم اجراى آن را بخواهد. ما به دو علت در موضوع فلسطین حق اظهار نظر داریم یکى وضعى است که ما در خاورمیانه داریم و مجبور هستیم که سعى بکنیم در نزدیکى ما آتشى زبانه نزند که ما نه تنها از آن آتش گرم نمی‌شویم بلکه در آن آتش خواهیم سوخت جهت دیگر وضعیت تاریخى ما است که به ما حق می‌دهد به طرفین متخاصمین نصیحت بدهیم و نصایحى را که دولت ما به طرفین دعوى می‌کند آنها بپذیرند ملت ایران بنا بر اسناد صحیح و مسلم تاریخى و بزرگترین سندى که ملت یهود او را می‌پذیرد یعنى کتاب آسمانى آنها تورات است حکایت می‌کند که ما صالح هستیم در این موضوع نصیحت خالصانه خودمان را بکنیم در تورات مفصل راجع به محبت‌هایی که ملت ایران و دولت ایران در طى سنوات نسبت به این قوم کرده است تذکر داده می‌شود و براى هیچ ملتى چنین سندى در دنیاى حاضر وجود ندارد و ما یک چنین سند تاریخى داریم و کتاب دانیال در باب 10 می‌نویسد بعد از آن که بخت‌النصر پادشاه بابل یهودی‌ها را اسیر کرد و آورد به بابل کورش مادى پادشاه ایران و فاتح بابل که به قول تورات نجات دهنده قوم اسرائیل است بعد از تصرف بابل پس از هفتاد سال اسارت آنها را فرستاد به سرزمین خودشان و همچنین در باب 12 و 13 و 14 کمک شاهنشاهان ایران داریوش و خشایارشاه را که در تورات شخص اخیر را به نام اخشورش نامیده یادآور می‌شود و محبت‌هایى که همیشه ملت ایران نسبت به این قوم داشته است و در طى قرون به این مردم و سایر ملل اقلیت که در ایران هستند هیچ گونه بى‌مهرى نشده و مورد مزاحمت واقع نشده‌اند و یقین دارم که هیچ گاه هم نخواهند شد به ما حق می‌دهد که در این موقع دوستانه بگوییم آن قسمت از یهودی‌ها که دچار این اشتباه هستند باید تجدیدنظرى در وضعیت خودشان بکنند اصولاً قبل از این که وارد سؤال بشوم بنده نا گزیر هستم تکرار بکنم که هیچ گاه ملل ضعیف نباید صد در صد و حتى پنجاه در صد سى در صد هم انتظار داشته باشند که مجامعى که به نام آزادى و حفظ منافع بشر ولى براى سیاست‌هاى گوناگون ساخته می‌شوند و در دنیا تشکیل می‌شود این مجامع شب و روز به فکر آسایش آنها باشند این طور نیست البته مشفقین طایفه بشر میل دارند که یک مجلس شورای جهانى تشکیل شود و کارهاى آنها را تمشیت بدهند در قرن حاضر دو دفعه این قدم برداشته شده است ولى هیچ کدام از این دفعات آثار و اماراتى موجود نیست که آن منظور را تأمین بکند یا بخواهند اداره کنندگان آن این منظور را عملى بنمایند در دفعه گذشته جامعه ملل روى نظر ویلسون رئیس جمهور آمریکا موسوم به چهارده ماده ویلسون تشکیل شد متأسفانه مطامع ملل بزرگ جهانى در آن جامعه صورت عمل به خود پوشید و ملل ضعیف یکى بعد از دیگرى مورد حمله واقع شدند و از بین هم رفتند بنده خوب به خاطر دارم روزهایى را که چین مورد حمله امپراطورى ژاپن که حالا در اعماق اقیانوس کبیر فرو رفته است واقع شد وقتی که مورد حمله شد در جامعه ملل به چند کلمه صحبت برگزار شد و نمایندگان ژاپن هم با کمال بى‌اعتنایى از آنجا رفتند و بعدها هم دول بزرگ عمل او را تصدیق نمودند بعد از کنفرانس استرزا که براى فشار آلمان تشکیل شد براى رضایت خاطر ایتالیا حبشه پایمال مطامع موسیلینى و فاشیست‌هاى ایتالیا شد به صورت ظاهر مجازات هم براى ایتالیا تعیین کردند ولى متأسفانه همان دول بزرگ بعداً امپراطورى ایتالیا را شناختند هم انگلستان هم فرانسه و آمریکا، از آنها نزدیک‌تر و جلوتر وقتى که سعد زغلول قائد بزرگ مصر که استقلال امروز مصر مدیون زحمات او است رئیس‌الوزراى مصر بود یک نفر آزادى طلب رئیس قواى انگلیس را در مصر کشت و بعد هم خودش را تسلیم کرد و گفت این کار را کردم براى این که اینها به کشور من تجاوز نموده بودند و دیگر تردیدى نداشت که کسى نباید معترض حکومت مصر و ملت مصر بشود ولى دولت انگلیس در این موقع یک اولتیماتوم در طى چند ماه فرستاده و عزل رئیس‌الوزراى مصر را خواست، یک میلیون لیره خسارت خواست، حکومت حاکمیت خودشان را بر سودان مطالبه کرد و مصری‌ها هر چه فریاد کردند التماس کردند، به رئیس جمهور آمریکا مراجعه نمودند لانسینک وزیر امور خارجه آمریکا خواست که به کمک آنها بیاید دولت انگلیس گفت که قضیه مصر از قضایاى داخلى خودمان است و بالاخره نه جامعه ملل نه امریکاى متحد شمالى ابداً قدمى برنداشته و اینها خودشان را بر مصر تحمیل کردند و هنوز هم تکلیف سودان معلوم نشده.‏ (دهقان- حبشه هم همین طور) بلى اگر جنگ اخیر پیش نمى‌آمد حبشه هم رفته بود، آلبانى هم رفته بود، مجمع ملل متحد کنونى که هست گفته مى‌شود آمریکا میل دارد که این یک مجلس شوراى جهانى باشد و به منفعت ملل عالم قدم بردارد

+++

و آخرین راه صلاح و اصلاح دنیا هم همین است که یک چنین مجلسى تشکیل شود ولى ما نگاه می‌کنیم مى‌بینیم که متأسفانه این مجمع ملل متحد همان اشتباهى را که جامعه ملل کرد مرتکب شده و بدون جهت و سبب تصمیمى گرفت و کمیسیونى که مأمور فلسطین بودند اقدام کرد که اینجا را تقسیم کنند، و هیچ سابقه‌اى را در نظر نگرفت، عنوانى که شد این بود که چون در قرون سالفه یهودی‌ها در آنجا مرکزیت داشتند سلطنت یهود در آنجا تشکیل بشود واقعاً چنین فکرى چقدر مغرضانه و خنده‌آور است که گفته شود در 3080 سال قبل از مسیح سلیمان اینجا حکومت می‌کرده است بایستى این سرزمین را تقسیم بکنند و هیچ فکر نکردند که اعراب اینجا را از یهودیها نگرفته بودند رومن‌ها فلسطین را چندین قرن بود اشغال کرده بودند بعدها آمدند اعراب با رومن‌ها جنگ کردند و رومن‌ها را مجبور کردند که از فلسطین بیرون بروند و خود یهودی‌ها هم در آن زمان به اعراب کمک می‌کردند. آرى آنها به قواى اعراب و به قواى اسلام مساعدت زیاد نمودند تا از مظالم رومن‌ها خلاص شوند و در طى 1300 سال با هم زندگى کردند. تصدیق مى‌کنم که یک جمع افراطى یهود هستند که میل دارند یک حکومت مستقلى تشکیل بشود و اگر واقعاً این منظور بى‌سرو صدا هم انجام می‌شد یعنى از روى مطالعه بود ما حرفى نداشتیم که فلسطین را تقسیم بکنند و یهود و اعراب در دو قسمتش زندگى بکنند اما مطالعه کاملى براى این موضوع نشده است چنانچه نتیجه آن را که جدال و جنگ است مشاهده مى‌کنیم و دلیلى که براى این حاکمیت، مجمع عمومى ملل متحد و کمیسیون مأمور فلسطین آورده است بسیار سست است اگر ما روى این دلیل بخواهیم برویم بایستى بگوییم که فرانک‌ها که یک قوم ژرمنى بودند و بعد آمدند از رود رن گذشتند و در فرانسه حکومت تشکیل دادند و اسم فرانسه را که گل بود عوض کردند بگوییم اینها بروند ممالک ژرمن را تصرف بکنند به عنوان این که قبلاً در آنجا بودند و یا این که بیاییم راه نزدیک‌تر برویم اگر واقعاً باید ملل و اقوامى که در سالیان دراز و قرون قبل در یک اراضى حکومت می‌کردند «ممکن نیست که یک کسى بپرسد و بگوید» شما که ممالک متحده آمریکاى شمالى و آمریکاى جنوبى یا لاتین را تشکیل دادید، شما از پرتقال و اسپانى و انگلستان و سایر نقاط در پانصد سال قبل باین سرزمین آمدید و الان این اراضى را واگذار کنید به قرمز پوست‌هایى که صاحبان این اراضى بودند آیا شما قبول مى‌کنید؟ خیر!

این اصل صحیح نیست، این اصلى است که همیشه قوى بر علیه ضعیف اتخاذ می‌کند، این اصل سیاسى است و منظورشان از این عنوان، مجلس شوراى جهانى نیست عنوان عنوان استعمارى است عنوان منافع اقتصادى جنگ‌هاى اقتصادى است ما انتظار داریم که آقاى وزیر امور خارجه و دولتى که هست و دولتى که بعد می‌آید در امور خاورمیانه یک نظر وسیع و جامعى اتخاذ بکند، ما در اینجا که براى خودمان زندگى می‌کنیم در همسایگى‌مان باید بسیارى چیزها را دقت کنیم، این حرف‌هاى بى‌قاعده چیست که چون در فلسطین 2400 سال قبل یک قومى زندگى می‌کرده است حالا باید به زور آنها را تحمیل بر اکثریت موجود این سرزمین نمود اعراب که اینجا را از یهودی‌ها نگرفته بودند اعراب که همیشه با یهود در آرامش و صلح زندگى می‌کردند اعراب اینجا را از رومن‌ها گرفتند خود یهودی‌ها به قواى اعراب کمک می‌کردند که رومن‌ها را از آنجا بیرون بکنند امروز گفتند می‌شود که شما آنجا را واگذار بکنید و ما می‌خواهیم اینجا را تقسیم بکنیم کى اجازه داده است به یک مجلس شوراى جهانى یا مجمع ملل متحد که ممالک را تقسیم کند؟! اینها مگر براى تقسیم ممالک آمده‌اند؟ این طور نیست اگر این طور باشد من فردا براى ترکیه نگران هستم از براى این که یک روز مى‌نشینند اسلامبول پایتخت امپراطورى بیزانس بوده و قبلاً اینجا قسطنطنیه نامیده می‌شد و اسم کنستانتین را هم «که به این شهر است» دارد قبلاً اینجا ملت دیگرى بوده و بیایند بگویند آن قسمت در این شهر که جزء اروپا واقع است نصفش را هم بدهیم دست یونان این که زندگى نمی‌شود براى مردم، شما که وزیر خارجه هستید چگونه در برابر این اعمال بى‌رویه سکوت می‌کنید من طبق همین سابقه‌اى که گفتم و با همین اصلى که شما در این کشور دارید زندگى می‌کنید باید براى جلوگیرى از یک آتشى که در هسایگى ما روشن می‌شود مثل این که الان روشن شده است فوراً اعتراض کنید و اگر موفق بشوید این آتش را به زودى و با مسالمت خاموش بکنید و الا این منتهى خواهد شد به این که همان طوری که در جنگ گذشته اسلحه خودشان را در اسپانى امتحان می‌کردند اینجا را مرکز قرار بدهند و اسلحه و طیارات و اختراعات جدید خود را امتحان بکنند و ببینند وسایل جدیدشان چطور است، و هزار نوع اسلحه گوناگون دیگر و بیچاره مردمانى در خاک و خون بغلطند تا خود را آماده کنند براى یک جنگ دیگر ما در این بین خیلى زود صدمه خواهیم خورد ما به قدرى ضعیف هستیم که آتش‌هایى که در اطراف و جوانب ما روشن می‌شود حرارتش ما را گرم نمی‌کند ولى ما را خیلى زود خواهد سوزاند و ما صدمه خواهیم خورد و بعد هم من قانع نیستم به این که دولت ما هر چند ماه یک مرتبه براى صورت ظاهر یک اشخاصی را بفرستد که در مجمع ملل متحد بروند و حضور به هم رسانند. حالا ممکن است آقاى وزیر خارجه بفرمایند بلى نماینده ما آنجا مخالفت کرد، این کافى نیست، باید تکلیفش را معین کرد، اصولاً این مجامع نشان داده است که براى ملل ضعیف آن فایده را ندارد حالا بنده می‌دانم که اینجا فوراً این گفته خواهد شد که یک موقعى شوراى امنیت این کار را کرده ولى بنده این را قول می‌دهم که شوراى امنیت اگر منافع آن دول بزرگ اقتضا نمی‌کرد اگر سر شما را هم می‌بریدند حرفى نمی‌زدند اشتباه می‌کنید. شما فکر این را بکنید که باید زندگى بکنید و زندگانى شما هم با ابراز وجودتان است نگاه نکنید که کوچک هستید، اسلحه و قوه ندارید براى زنده ماندن کثرت جمعیت شرط نیست فداکارى و مقاومت لازم است من از همین جا به سر کردگان دول بزرگ و زمامداران ممالک متحده آمریکاى شمالى یادآورى می‌کنم که در همین صحراى آسیا که خیال می‌کنند که هر کس آمد یک تازیانه‌اى دست گرفت اینها می‌ایستند و می‌گویند بزنید هستند مردمى که می‌فهمند که آنها چه می‌کنند و منافع خود را به نام منافع عمومى ملل به دیگران تحمیل مى‌نمایند من به اینها توصیه می‌کنم که اشتباهات دیگران را تکرار نکنند، هستند کسانی که می‌فهمند و خودشان را نمى‌بازند و می‌دانند که این ممالک براى منافع سیاسى خودشان قدم بر می‌دارند تقسیم فلسطین اگر با این زد و خورد مصادف نمی‌شد و با یک مطالعه صحیحى که تشبث بر او منتهى به جنگ نمی‌شد و 270 میلیون ملل مسلمان را وادار نمی‌کرد که بر علیه 13 میلیون یهود اقدام به جنگ بکنند و این جنگ پیش نمی‌آمد بسیار، بسیار کار خوبى بود ولى امروز مسلم و ثابت است که اینها مطالعه نکرده‌اند و روى نظر سیاسى خود نه روى نظر انسانیت دوستى قدم برداشته‌اند پس به جاى این که بنده مثل سایر همکاران خودم و مردمى که خیلى متعصب هستند در خارج ایران و ایران مخصوصاً ملل اسلامى به عنوان این که ما متنفریم از یهودی‌هایی که این طور کردند و بر له اعراب قدم برمی‌داریم می‌گویم این طور نیست یهودی‌ها در طى 2400 سال تاریخ ایران همیشه تحت حمایت ایران بودند و همیشه هم به آنها کمک می‌شده است و مذهب ما هم اسلام است و نسبت به پیشوایان خودمان و نسبت به برادران هم‌کیش خودمان هم کمال ارادت را داریم و من یقین دارم که آن اعراب و آن یهود همان طور که در طى قرون زندگى کردند باز هم می‌خواهند با هم زندگى کنند و باز هم با هم زندگى خواهند کرد و من به این بزرگان جهانى که اسم خودشان را بزرگ گذاشته‌اند و چشم طمع آنها را به هیچ صورت جز خاک گور پر نمی‌کند به اینها یادآور می‌شوم که این کارى که می‌کنند غلط است دیگران هم قبل از اینها این کار را کردند و نتیجه نبردند امروز تنها مردمى مى‌توانند براى دنیا مفید واقع بشوند که از مطامع خودشان در حداقل چشم پوشى بکنند و نگذارند آتش در دنیا افروخته شود.(صحیح است)

پس این که گفته می‌شود که از یک طرف اظهار تنفر و انزجار می‌شود از عمل یهودی‌ها بعد پشت سرش گفته می‌شود آقا واقعاً از مجمع ملل هم خیلى خیلى امتنان داریم، چه امتنانى دارید. از کجا و از که...؟

درد را ببینید عقب درمان بگردید تمام این بلایا در اثر اشتباه مجمع ملل متحد است و آن کمیسیونى که براى این کار مأمور بوده است این زحمات را ایجاد نموده. من امیدوار هستم به جاى این طور حرف زدن صریح و رک بگوییم آنچه را که می‌فهمیم و اینها تصور نکنند که در توى یک خانه در بسته هستند و کسى نمی‌فهمد که در دنیا آنها چه می‌کنند.

(صحیح است صحیح است) باید به اینها تذکر داد که این کار را نکنند تا دیگر تکرار نشود و واقعاً براى مردم قدم بردارند و الا ما دچار مزاحمت خواهیم شد. آقایان نمایندگان ما باید صریحاً در این مجلس اظهارنظر بکنیم و بگوییم و نماینده ما هم در مجمع ملل متحد تکرار بکند این مطالب را و بگوید آقایان شما حق ندارید راجع به سرنوشت ممالک قدمى بردارید بدون موافقت صاحبان آنها و الا پس فردا ما دچار انواع و اقسام تقسیماتى خواهیم شد به دست همین مجمع ملل متحد که آن را پشتیبان ملل جهان می‌دانیم.(صحیح است) بیش از این نمی‌گویم دیگر توضیح نمی‌خواهد ولى آگاه باشید که این تقسیم تقسیمات دیگرى را در پى دارد- ما نباید هیچ نوع تقسیمى

+++

را قبول بکنیم.(صحیح است) آنها حق ندارند- شما می‌آیید عمل خلاف قانونى به عنوان این که فلان جا فلان مشکل هست مرتکب می‌شوید این کار ما نیست و کار مجمع ملل متحد هم نیست- اگر بتوانید با ملل صاحب حق موافقت حاصل بکنید آن چیز دیگرى است- الان از براى این که به حیثیت ممالک متحده آمریکاى شمالى بیش از این لطمه‌اى وارد نیاید زمامداران این کشور خود باید عهده‌دار بشوند و این قضیه‌اى را که با این وضع پیش آمد کرده و به این صورت درآورده‌اند با حسن ختام انجام دهند.(صحیح است- صحیح است) و الا من یقین دارم که از نظر حیثیت سیاسى جهانى لطمه‌اى به او خواهد خورد که به این آسانى جبران نخواهد شد از جناب آقاى وزیر خارجه سؤال بنده این است که اولاً بفرمایند چه دستورى به نماینده دولت ایران در مجمع ملل متحد داده شده است و به عقیده من باید بگویند که در این موضوع گذشته از این که از اول مخالف بوده و موافقت نکرده‌اند تصریح هم بکنند که ما با این نوع تقسیمات بدون نظر صاحبان اراضى موافق نیستیم و در هر جاى دنیا به عنوان شرکت در مجمع ملل متحد مخصوصاً در آسیاى میانه، ما این نظر را داریم.(احسنت- صحیح است) در اینجا ما تقریباً همسایه هستیم و نمى‌توانیم این بى‌اعتدالی‌ها را تحمل بکنیم و اگر غیر از این باشد من خیال می‌کنم این پول‌هایى را که به عنوان عضویت مجمع ملل متحد می‌پردازیم ما اینها را به آسانى و رایگان از جیب ملت ایران خارج خواهیم کرد.(صحیح است- صحیح است.)

دکتر عبده- اجازه بفرمایید بنده هم سؤالى کرده‌ام توضیح بدهم.

نایب رئیس- آقاى وزیر امور خارجه آماده هستند.

دکتر عبده- در همین موضوع است. سؤال بنده‏

وزیر امور خارجه- فرق نمی‌کند راجع به یک موضوع باشد یک مرتبه جواب می‌دهم.

نایب رئیس- آقاى دکتر عبده بفرمایید.

دکتر عبده- بنده سعى می‌کنم که سؤالم در حدود آن چیزى باشد که قبلاً به وسیله مقام ریاست مجلس به جناب آقاى وزیر امور خارجه داده شده است‏.

رفیع- نمی‌شود.آقاى رئیس. وزیر امور خارجه بایستى جواب بدهد مخلوط که نباید کرد.

دکتر عبده- بنده یک سؤالى کردم .

رفیع- نمی‌شود آقاى گنجه‌اى آقاى وزیر امور خارجه باید جواب بدهند.

دکتر عبده-.... بنده سؤالى کرده‌ام و قبلاً فرستاده‌ام اگر حالا اجازه نمی‌فرمایید(رفیع- بسیار خوب بفرمایید). عرض می‌کنم که بنده اگر راجع به این موضوع صحبت می‌کنم تنها از لحاظ مذهبى نیست، البته به موجب قانون اساسى مذهب رسمى ما اسلام است و ما نمی‌توانیم در جریاناتى که در سرنوشت برادران مسلمان ما تأثیر دارد بى‌علاقه باشیم.(صحیح است) بلکه نظر بنده از لحاظ ملى و از لحاظ اقتصادى و از لحاظ اجتماعى وقایعى که الان در فلسطین می‌گذرد طورى است که ممکن است عکس‌العملى در کشور ما داشته باشد. اما از لحاظ اجتماعى و مخصوصاً جغرافیایى عده‌اى دور هم جمع می‌شوند که از لحاظ تمنیات، آرزو، آمال و تاریخ داراى وجه مشترکى هستند و تشکیل ملت‌ها را می‌دهند و تشکیل یک کمونیته را می‌دهند به نظر بنده گذشته از کمونیته‌هایى که در دنیا تشکیل ملت را می‌دهند بعضى از ملل هستند که داراى جامع مشترک جغرافیایى جامع مشترک مذهبى هستند از حیث آمال، آرزو و ادبیات یک جامع مشترکى دارند این کمونیته‌ها چون به هم نزدیک هستند، چون سرنوشت‌شان در جهان معمولاً به همدیگر ارتباط دارد نمی‌توانند نسبت به اوضاع یکدیگر بى‌علاقه بمانند، مملکت ما در یک منطقه جغرافیایى واقع شده که خواه ناخواه با ممالک عرب ممکن است داراى یک سرنوشت واحدى باشند. بنده به خاطر دارم در مواقعى که حوادث آذربایجان پیش آمد ممالک عرب نسبت به جریانات آذربایجان بى‌علاقه نماندند نه تنها از لحاظ مذهبى بلکه از لحاظ ملى براى این که آنها می‌دانستند که این آتش که در آذربایجان روشن شده اگر توسعه پیدا بکند ممکن است ملیت و همه چیز آنها را از بین ببرد. بنده خیال می‌کنم که قضایاى فعلى فلسطین براى ما ممکن است بى‌اندازه خطرناک باشد ملاحظه بفرمایید به موجب تصمیمى که مجمع عمومى ملل متحد گرفت یک قطعه کوچکى از اراضى فلسطین اختصاص داده شده به ملت یهود براى این که آنجا تشکیل ملیتى را بدهند امروز شاید بیش از ششصد هزار نفر یهود در آنجا نباشند ولى اگر راه مهاجرت را باز بگذارند مثل این که خواهند گذاشت شاید بیش از 15، 16 میلیون یهودى که در اطراف و اکناف دنیا است به آنجا هجوم بیاورد بنده خیال می‌کنم هجوم 15، 16 میلیون یهود به این منطقه خطر بزرگى را براى خاورمیانه ایجاد می‌کند، امروز شما آقایان توجه بفرمایید لایحه محدودیت بازرگانى خارجى را مطرح می‌کنید واقعاً خطرى که از لحاظ اقتصادى شما را تهدید می کرد و می‌کند به نظر بنده ناشى از طریقه عمل یک عده بازرگان یهودى بیگانه است مخصوصاً یهودى عراقى که به طور مستقیم یا غیر مستقیم اقتصاد ما را در اسارت در آورده و دست روى امور واردات و صادرات ما گذاشته‌اند و حتى مهمترین املاک تهران و این استفاده‌هایى که می‌شود به دست عمال این قبیل اشخاص می‌شود فکر بکنید که اگر یک روزى این مملکت اسرائیل این کانون تشکیل شد و اینها متکى بودند به یک دولت رسمى و مثل هر دولت استعمارى در مقام این بر خواهد آمد که توسعه پیدا بکند آن روز مسلماً تمام ممالک شرق در خطر خواهند بود بنابراین اگر ما اظهار همدردى می‌کنیم در قضایاى فلسطین با اعراب تنها از لحاظ مذهبى نیست البته مذهب به ما حکم می‌کند که در سرنوشت آنها با آنها همکارى کنیم ولى نکته اساسى به نظر بنده از لحاظ اقتصادى و از لحاظ ملى این است که تشکیل یک دولت اسرائیل در خاورمیانه مسلماً براى کلیه ملل شرق خطرناک خواهد بود من اگر از آقاى وزیر خارجه استدعا بکنم که در این قسمت بیشتر توجه بکنند راست است همان طورى که خود ایشان گفتند در مجمع عمومى روش دولت ایران این بوده است که بر طبق منشور ملل متحد مخالفت بکند با تقسیم فلسطین براى این که اصل اول منشور ملل متحد تأیید می‌کند که فقط صاحبان یک خاک صاحبان یک مملکت هستند که در سرنوشت آن خاک مؤثرند و به نظر می‌رسد اراضى فلسطین در دست اعراب است امروز هم اکثریت اهالى و ساکنین فلسطین اعراب هستند و آنها هستند که در سرنوشت فلسطین می‌بایستى تأثیر داشته باشند این قسمت را جناب آقاى عدل که رئیس هیئت نمایندگى بودند ضمن یک نطق بى‌اندازه مؤثرى متذکر شدند و بنده می‌خواهم عرض کنم که ایشان که ریاست ما را داشتند در این مورد به هیچ وجه کوتاهى نکردند و تقدیر و تشکرى که نمایندگان عرب از هیئت نمایندگى ما کردند مؤید این عرض بنده است ولى بنده خیال می‌کنم باید کارى کنیم که مجمع ملل در آتیه در نظریات خودش تجدیدنظر کند و این کار هم به نظر بنده مشکل نیست، اگر عده‌اى از دول پیدا شدند و پا فشارى کردند و فهماندند با اکثریت دول عضو سازمان که این آتشى که در خاورمیانه روشن شده ممکن است یک روزى صلح عمومى را در خاورمیانه متزلزل بکند و بالاخره موجبات اختلال امنیت را در دنیا فراهم بکند حتماً اکثریت دول این نظریه را قبول خواهند کرد مطلب دیگرى که بنده داشتم و ضمن سؤالم عرض کردم در اخبار مى‌بینیم که بعضى از صیهونیون در تهران توانسته‌اند کانون‌هایى تشکیل بدهند و من در چندین روزنامه این را دیدم خودم خبر قطعى راجع به این موضوع ندارم ما امیدواریم که دولت کاملاً مراقب است و جلوگیرى خواهد کرد از هر گونه عملى که به طور مستقیم یا غیر مستقیم نتیجه‌اش کمک به صیهونیون باشد.(قبادیان- مراقب نیست) عرض کردم امیدوارم و می‌خواستم مخصوصاً از جناب آقاى وزیر خارجه استدعا بکنم که در این موضوع ایشان چه تدابیرى اتخاذ کرده‌اند.

نایب رئیس- آقاى وزیر امور خارجه.‏

وزیر امور خارجه- اولاً بنده یک گله مختصرى داشتم از آقایان نمایندگان محترم که در باب فلسطین سؤالى داشتند چون در جلسه قبل مقدمه عرض کردم که من براى جواب سؤال آقایان راجع به فلسطین حاضرم و میل داشتم که اگر میل دارند در اطراف سؤال خودشان بیانى بفرمایند.(دکتر عبده- آقاى رئیس اجازه ندادند) حالا بنده تازه باید همان مکررات را تکرار کنم چیزى را که علاقه ندارم. عرض کنم که آقاى اسکندرى راجع به سازمان ملل متحد شرحى فرمودند بنده وقتی که بیانات ایشان را اصغا می‌کردم به خاطرم آمد یک جمله‌اى که بریان که 11 دفعه نخست وزیر بود در مملکت فرانسه و به کارهاى جامعه ملل هم خیلى از نزدیک علاقه‌مند بود یک روز گفته بود که به جامعه ملل مردم ایراداتى وارد می‌کنند که چرا مؤثر نیست چرا به تکالیف خودش عمل نمی‌کند ولى فراموش می‌کنند این نکته را که جامعه ملل داراى همان قوت و قدرتى است که اعضاى آن به آن می‌دهند خودش فى حد ذاته قدرتى ندارد و این مثل کاملاً در مورد سازمان ملل متحد هم مصداق پیدا می‌کند سازمان ملل متحد براى اجراى تکالیفى که به موجب منشور ملل متحد دارد محتاج است به همکارى صمیمى بین‌المللى اگر این کیفیت نباشد سازمان ملل متحد

+++

کارى نمی‌تواند بکند اما راجع به قسمت فلسطین و اقدام نماینده‌هاى ما، بنده در دو جلسه قبل مفصلاً در این موضوع بحث کردم و عرض کردم که نمایندگان ما از بهار سال گذشته تاکنون به تکلیفى که داشته‌اند در قسمت فلسطین کاملاً عمل کرده‌اند و مخصوصاً در هر مورد در هر فرصت بر علیه تقسیم فلسطین رأى دادند و ایستادگى کردند متأسفانه آقایان در مجامع بین‌المللى اکثریت مناط اعتبار است در آن کمیسیونى که از نمایندگان 11 دولت تشکیل شد در سال گذشته به فلسطین رفت و آقاى انتظام نماینده ما بودند ایشان و دو نماینده دیگر راجع به طرفدارى از حکومت فدراتیو فلسطین اقداماتى کردند ولى هشت نماینده دیگر مخالفت کردند و ایشان دیگر کارى نمی‌توانستند بکنند و در مجمع عمومى گذشته و در مجمع فوق‌العاده ماه آوریل باز هم این مسأله را تعقیب کردند و منتهاى اهتمام و کوشش را کردند و اگر به جایى نرسیده است آقایان تصدیق می‌کنند که بحثى به نمایندگان ما به هیچ وجه وارد نیست اگر آقاى اسکندرى یک راه حلى به نظرشان می‌رسد مخصوصاً حالا که گمان می‌کنم دیگر اشکالى براى این که آقایان نمایندگان یک کارى را قبول بکنند نیست بنده خیلى خوشوقت می‌شدم که راهنمایى بکنند و ایشان را بفرستیم آنجا بلکه بتواند یک راه حل عادلانه براى این کار پیدا بکنند عرض کنم آقاى دکتر عبده هم همان عرایضى که بنده کردم اینجا تکرار فرمودند و لابد مقتضیاتى موجود بوده براى این که ایشان این بیانات خودشان را بفرمایند ولى جواب بنده همان است که عرض کردم یعنى کوشش و اهتمام فوق‌العاده نمایندگان ما براى حل عادلانه قضیه فلسطین و مخالفت با تقسیم فلسطین و پیش‌بینى این حوادثى که در آنجا است چنان که عرض کردم آقاى عدل مخصوصاً در یک جمله خیلى صریحى این مقصود را ادا کرده بودند و جز این چاره‌اى نداشتیم، به هر حال چیزی که مسلم و محرز است این است که چنان که عرض کردم دولت و ملت ایران فوق‌العاده از این قضایا متأثر است و امیدواریم چنان که انتظار می‌رود شوراى امنیت اقداماتى که کرده‌اند این اقدامات انشاءالله به نتیجه مطلوبه برسد و صلح و آرامش در این منطقه‌اى که بسیار مورد علاقه ما است برقرار باشد.(نمایندگان- انشاءالله) ضمناً این لایحه‌اى در چندى قبل راجع به سازمان بین‌المللى تربیتى و علمى و فرهنگى داده شده به مجلس شوراى ملى که به اسم(اونسکو) مشهور است و بنده می‌خواستم استدعا بکنم به سهم خودم که این لایحه زودتر از تصویب مجلس شوراى ملى بگذرد چون در کمیسیون‌ها کارش تمام شده تمنا می‌کنم که زودتر از تصویب شوراى ملى بگذرد.

مهدى ارباب- بنده اخطار قانونى دارم.

نایب رئیس- مطابق کدام ماده؟

ارباب- مطابق اصل 42

نایب رئیس- آقاى عباس اسکندرى.

عباس اسکندرى- من به بیاناتى که جناب آقاى وزیر امور خارجه دفعه قبل هم فرمودند معترض بودم جناب آقاى وزیر امور خارجه نظر بنده این بود که این مجمع ملل متحد اضافه بر جامعه ملل سابق اعمال خلاف اصول مرتکب می‌شود جامعه ملل سابق همین طور نگاه می‌کرد و اهمال مى‌نمود و فوق ملل را از بین می‌برد.

حالا این مجمع عمومى ملل متحد خود شروع کرده است به تقسیم کردن ممالک و این کار صحیح نیست ما انتظار داریم که وزارت خارجه ایران دستور بدهد که نماینده ایران در مجمع عمومى ملل متحد به این اصل و رویه اعتراض کند و ضمناً این را ما باید در نظر داشته باشیم که شرکت ما در یک مجمعى باید یک فوائدى براى خودمان و دنیا داشته باشد ما باید این را تذکر بدهیم و الا همین طور فقط پول بدهیم نتیجه ندارد ما نباید زینت مجمع عمومى ملل متحد باشیم من نخواستم که بگویم شما یا مأمورین خارجه ما قصورى کرده‌اید، خیر بنده می‌گویم که شکایت کردن از یهودی‌ها و تجاوزات آنها در مرحله دوم است ما شکایت از نمایندگان ممالک متحده آمریکاى شمالى می‌کنیم که اقدام کرده است براى تقسیم فلسطین و برخلاف مقررات حقوق بین‌الملل آن را شناخته است این زورمندى در دنیا نتیجه خوبى ندارد براى خود آنها هم خوب نیست و الا این اظهار تنفر از ملت یهود که در اثر دستور مجمع عمومى و تقسیم فلسطین اقدام به جنگ نموده است موردى ندارد زیرا اگر مجمع عمومى چنین رأى را نمی‌داد و این تقسیم اصلاً پیش نمی‌آمد شما هم آقاى وزیر امور خارجه من انتظار دارم فوراً دستور بدهید که نماینده ما در آنجا این اعتراض را تکرار کند و با وساطت دولت ایران به خوشى این عمل را فیصل دهید و ممالک هم کیش و همسایه ما را از این گرفتارى نجات دهید.

نایب رئیس- آقاى ارباب اخطار شما وارد نیست.(ارباب- وارد است کاملاً مربوط است اجازه بدهید بنده عرض کنم اگر مربوط نبود معذرت می‌خواهم اجازه بدهید توضیح بدهم) اعتراض شما وارد نیست من به شما اجازه نمی‌دهم خودتان بخوانید.

ارباب- بسیار خوب بنده می‌خوانم: اصل 42. در هر امرى که مجلس شورای ملى از وزیر مسئولى توضیح بخواهد آن وزیر ناگزیر از جواب است اینجا جواب نباید بدون عذر موجه و بیرون از اندازه اقتضا به تأخیر بیافتد بنده چهار ماه و نیم است راجع به اموال ایران در آلمان از دولت سؤال کرده‌ام البته آقاى وزیر خارجه آن موقع متصدى وزارت خارجه نبودند و اخیراً متصدى شده‌اند از ایشان گله‌اى ندارم ولى دویست میلیون تومان مال دولت ایران در معرض خطر است و دولت چهار ماه و نیم است نیامده جواب بدهد حالا وارد هست آقایان یا وارد نیست؟(صحیح است)

نایب رئیس- آقاى وزیر خارجه فرمایشى دارید؟

وزیر امور خارجه- سؤال ایشان به وزارت دارایى هم ارتباط دارد و مشغول جمع آورى اسناد هستند.

3- تصویب 15 فقره مرخصى‏

نایب رئیس- در هر صورت تسریع بفرمایید چند فقره گزارش از کمیسیون عرایض و مرخصى رسیده که قرائت می‌شود:

آقاى دکتر معظمى براى رسیدگى به امور حوزه انتخابى خود درخواست چهل روز مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به چهل روز مرخصى آقاى دکتر معظمى آقایانى که موافقند قیام کنند.(اکثر برخاستند) تصویب شد. مرخصى آقاى نواب یزدى قرائت می‌شود:

آقاى نواب یزدى درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ سوم خرداد 1327 نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده این ک گزارش آن تقدیم می‌شود.

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به یک ماه مرخصى آقاى نواب یزدى از تاریخ استفاده آقایانى که موافقت دارند قیام کنند.(اکثراً برخاستند) تصویب شد. گزارش مرخصى آقاى محمدعلى مسعودى قرائت می‌شود: آقاى محمدعلى مسعودى به واسطه مسافرت به پاکستان درخواست 32 روز مرخصى از تاریخ 17 فروردین 1327 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده این که گزارش آن تقدیم می‌شود.

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به مرخصى آقاى محمدعلى مسعودى آقایانى که موافقند قیام کنند.(اکثر برخاستند) تصویب شد. مرخصى آقاى فرامرزى قرائت می‌شود:

آقاى عبدالرحمن فرامرزى به واسطه مسافرت به پاکستان درخواست سى و پنج روز مرخصى از تاریخ هفدهم فروردین 1327 نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به 35 روز مرخصى آقاى عبدالرحمن فرامرزى آقایانى که موافقت دارند قیام کنند.(اکثراً برخاستند) تصویب شد. مرخصى آقاى آزاد قرائت می‌شود: آقاى عبدالقدیر آزاد درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به یک ماه مرخصى آقاى آزاد آقایانى که موافقت دارند قیام کنند.(اغلب برخاستند) تصویب شد.

نایب رئیس- مرخصى آقاى دکتر طبا قرائت می‌شود:

آقاى دکتر طبا درخواست یک هفته مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با این درخواست موافقت نموده اینک گزارش آن را به عرض می‌رساند.

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به یک هفته مرخصى آقاى دکتر طبا از تاریخ استفاده آقایانى که موافقت دارند قیام کنند.(اکثر برخاستند) تصویب شد. مرخصى آقاى عدل اسفندیارى قرائت می‌شود:

آقاى عدل اسفندیارى درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ 14 اردیبهشت 1327 نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

نایب رئیس- آقایانى که با یک ماه مرخصى آقاى عدل اسفندیارى از تاریخ 14 اردیبهشت 1327 موافقند قیام کنند.(عده کثیرى قیام نمودند) تصویب شد.

+++

گزارش مرخصى آقاى کهبد قرائت می‌شود: آقاى کهبد درخواست سى و هفت روز مرخصى از تاریخ استفاده نموده و ضمناً توضیح داده‌اند کلیه مقررى نمایندگى خودشان را در این دوره به ساختمان دو باب دبستان در شهریار تخصیص داده‌اند که توسط وزارت فرهنگ با نظارت معتمدین محل و نمایندگان خود آقاى کهبد به مصرف منظور برسد کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

نایب رئیس- آقایانى که با 37 روز مرخصى آقاى کهبد به شرحى که نوشته‌اند موافقت دارند قیام کنند.(اغلب قیام نمودند) تصویب شد. گزارش مرخصى آقاى مهندس رضوى: آقاى مهندس احمد رضوى براى سرکشى به حوزه انتخابیه خود درخواست یک ماه مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به مرخصى آقاى مهندس رضوى- آقایانى که با یک ماه مرخصى ایشان از تاریخ استفاده موافقند قیام کنند.( اغلب قیام نمودند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى مامقانى:

آقاى مامقانى درخواست پانزده روز مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به پانزده روز مرخصى آقاى مامقانى آقایان موافقین قیام نمایند(عده زیادى برخواستند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى کشاورز صدر آقاى کشاورز صدر براى سرکشى به حوزه انتخابیه خود درخواست پانزده روز مرخصى از تاریخ حرکت نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با این درخواست موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

نبوى- اجازه می‌فرمایید؟

نایب رئیس- آقاى نبوى.

نبوى- عرض کنم کمیسیون عرایض و مرخصى باید رعایت کند که مجلس از اکثریت نیافتد بنده با دادن مرخصى به آقاى کشاورز صدر قصدم نبود که مخالفت بکنم. بنده با مرخصى ایشان مخالفتى ندارم منظورم این بود که این تذکر را بدهم که در دادن مرخصى‌ها این رعایت باید بشود که اگر مثلاً یک مرتبه سى نفر از مرخصى استفاده کنند مجلس از اکثریت خواهد افتاد و تشکیل نخواهد شد حالا که اغلب نمایندگان در مرکز هستند جلسات هر ساعت از اکثریت می‌افتد و جلسات مرتب تشکیل نمی‌شود اگر بنا شد یک عده زیادى از آقایان نمایندگان به مرخصى تشریف ببرند مسلماً مجلس تشکیل نخواهد شد مقصود از عرض بنده این بود که این تذکر را بدهم که در مرخصى دادن این رعایت بشود.

نایب رئیس- آقاى مکى.

مکى(مخبر)- عرض کنم البته مجلس تشکیل جلساتش طبق یک آیین‌نامه و نظامنامه‌اى است که اگر یک عده‌اى رفتند مسافرت عده حاضر در مرکز ازش کم می‌شود و این آقایانى که اجازه گرفته‌اند و اجازه خواسته‌اند غالب‌شان در حال حاضر از مرخصى استفاده نمی‌کنند مثلاً آقاى دکتر معظمى تا امتحانات دانشکده حقوق تمام نشود به مرخصى تشریف نمی‌برند در این ضمن یک دسته‌اى رفته‌اند و یک دسته برگشته‌اند و بنده تصور می‌کنم لطمه‌اى به مجلس و تشکیل جلسات وارد نخواهد شد.(صحیح است)

نایب رئیس- کمیسیون هم البته این رعایت را خواهد کرد. رأى می‌گیریم به 15 روز مرخصى آقاى کشاورز صدر آقایانى که موافقت دارند قیام کنند.(اغلب قیام کردند) تصویب شد. گزارش مرخصى آقاى سلطان‌العلماء

آقاى سلطان‌العلماء درخواست چهل و پنج روز مرخصى از تاریخ اول تیر ماه 1327 نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به چهل و پنج روز مرخصى آقاى سلطان‌العلماء موافقین برخیزند.(عده کثیرى برخواستند) تصویب شد. گزارش مرخصى آقاى افشار:

آقاى فتحعلى افشار درخواست بیست روز مرخصى از تاریخ چهارم خرداد 1327 نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصى با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

مکى- اجازه می‌فرمایید بنده توضیح مختصرى دارم؟

نایب رئیس- آقاى مکى.

مکى- یک عرض دیگرى که بنده می‌خواستم بکنم این بود که غالب این آقایانى که فعلاً مرخصی‌شان را مجلس دارد تصویب می‌کند قبلاً از مرخصى استفاده کرده‌اند مثل آقاى مسعودى و آقاى فرامرزى و بعضى از آقایان دیگر این است که از تعداد حاضرین در مرکز کسر نخواهد شد.

نایب رئیس- بسیار خوب رأى می‌گیریم به بیست روز مرخصى آقاى افشار آقایانى که موافقند قیام نمایند.(اغلب قیان نمودند) تصویب شد. گزارش مرخصى آقاى صدرزاده:

آقاى صدرزاده درخواست بیست روز مرخصى از تاریخ استفاده نموده‌اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصى واقع شده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

نایب رئیس- رأى گرفته می‌شود بیست روز مرخصى آقاى صدرزاده از تاریخ استفاده موافقین قیام کنند.(عده کثیرى قیام کردند) تصویب شد.

گزارش مرخصى آقاى موسوى:

آقاى موسوى براى احتیاج به عمل جراحى لوزتین در بیمارستان بانک ملى بسترى و از تاریخ 27 اردیبهشت 1327 از حضور در مجلس معذور و درخواست یک هفته اجازه نموده‌اند کمیسیون عرایض و مرخصى معذوریت ایشان را تصدیق نموده اینک گزارش آن تقدیم می‌شود.

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به یک هفته معذوریت آقاى موسوى آقایانی که موافقت دارند قیام کنند.(عده زیادى قیام کردند) تصویب شد. راجع به صورت مجلس دیگر اعتراضى نبود بنابراین صورت جلسه قبل تصویب شد.

نمایندگان- دستور، دستور.

4 -دنباله مذاکره در لایحه تنظیم امور بازرگانى‏

نایب رئیس- دستور جلسه کمیسیون بازرگانى است آقاى مکى بیانات خودشان را می‌کنند بفرمایید آقاى مکى.

مکى- بنده با این لایحه به ترتیبى که تقدیم مجلس شوراى ملى شده نه موافقم نه مخالف و در تابلو که اسم نوشتم موافق مشروط نوشتم و منظورم از موافق مشروط این بوده که اگر اصلاحاتى در این لایحه به عمل نیاید رأى مخالف خواهم داد و اگر اصطلاحاتى بشود رأى موافق خواهم داد ضمناً می‌خواستم عرض کرده باشم که رأیى که به این لایحه داده می‌شود مربوط به رأى اعتماد دولت نیست همه آقایان می‌دانند که بنده با این دولت از بدو تشکیل موافق نبودم رأى اعتماد هم ندادم رأى تمایل هم ندادم ولى در عین حال نسبت به لوایحى که از طرف این دولت داده شده آنهایی که مفید دانسته‌ام رأى موافق داده‌ام و آنهایى را که مفید تشخیص نداده‌ام رأى مخالف داده‌ام و اگر تاکنون نسبت به دولت کنونى من یک مخالفت شدید و علنى و جدى نکرده‌ام علتش این بوده است که نسبت به بعضى از وزراى این کابینه اعتماد داشته‌ام و اگر می‌خواستم مثلاً به آقاى نجم‌الملک یک مخالفت شدیدى بکنم این از لحاظ وجدان بنده را ناراحت می‌کرد(معتمد دماوندى- در صورتی که راجع به نفت پاسخ بدهند) این بود که نسبت به دولت هم یک مخالفت شدیدى نکردم و تصور می‌کنم که خیلى از آقایان همکاران بنده هم در این مجلس باشند که با این لایحه موافق باشند ولى با دولت آقاى حکیمى موافق نباشند.(در این موقع مجلس از اکثریت افتاد).(صفوى- این چه ترتیبى است که آقایان مخالفین دولت پیش گرفته‌اند اگر با دولت نظرى دارند تشریف بیاورند حرف‌شان را بزنند هر دقیقه مجلس را از اکثریت انداختن که خوب نیست)(صادقى- این مربوط به اختلاف دولت نیست ببینید کی‌ها رفته‌اند؟ موافقین دولت بیرون رفته‌اند)(اکثریت شد) بنده خیال می‌کنم در این قبیل موارد که یک لوایح مفیدى که خیر و صلاح ملت ایران درش ملحوظ شده مجلس را از اکثریت انداختن و تلافی با دولت کردن این برخلاف مصلحت مملکت و برخلاف وظیفه نمایندگى است بنده خودم عرض کردم یکى از مخالفین دولت فعلى هستم ولى به این لایحه و سایر لوایحى که از طرف دولت بیاید اگر مفید بدانم رأى موافق خواهم داد و تصور می‌کنم آنهایى که می‌خواهند به وظیفه نمایندگى خودشان عمل کنند بایستى این نظر را داشته باشند بنده با این لایحه به طوری که عرض کردم نه موافقم و نه مخالف، هم موافقم هم مخالف تبصره اول این لایحه برخلاف ماده واحده‌ای است که در این لایحه ذکر شده است.(صحیح است) زیرا در یک جا ما تجارت را انحصار داده‌ایم به تجار ایرانى و در جاى دیگر می‌گوییم که اگر سى درصد از تمام شرکت‌هاى خارجى با اشخاص ایرانى شرکت داشته باشند آنها حق دارند تجارت بکنند پس این دو معنى را از یکدیگر بایستى تفکیک کرد که آیا ماده واحده درست

+++

است یا تبصره اول از ماده واحده و همان طور که آقاى مخبر در جلسه گدشته فرمودند بنده خیال می‌کنم که این لایحه آن طورى که اول به مجلس تقدیم شده بود و بعد آن طور قلب ماهیت داد فقط براى این بوده که یک مقدارى مربوط به ورود کا لاى اتومبیل و نمایندگى‌هاى اتومبیل باشد.

اصولاً قانونگذار بایستى قانون را وقتى که وضع می‌کند در حین وضع قانون نظرش رفاه و آسایش جامعه باشد ما اگر این قانون را وضع می‌کنیم در اینجا همچنین یک دسته از همکاران بنده که طرفدار این هستند که این لایحه زودتر از مجلس بگذرد فقط نظرشان رفاهیت طبقه دوم و سوم و چهارم جامعه است مخصوصاً طبقه سوم و چهارم که به آنها یک قدرى کمک شده باشد، ما نبایستى دست طبقه سرمایه‌دار را باز گذاریم و دست طبقه سوم و چهارم را طورى با قانون ببندیم که آنها هر طورى که خواستند طبقه سوم و چهارم را غارت بکنند در صورتی که عقیده همه آقایانى که می‌خواهند به این لایحه رأى بدهند با یک حسن نیتى عقیده‌شان این است که نه تنها دست طبقه سوم و چهارم را نبندند بلکه رفاه و آسایش آنها را در نظر بگیرند و جلو تعدیات یا گرانفروشى و اجحافات بعضى از افرادی که در طبقه وارد کننده هستند بگیرند اشکالاتى بنده داشتم در این لایحه که قبلاً با آقاى وزیر اقتصاد ملى صحبت کردم. ماده اول می‌گوید کا لاهاى وارداتى را در حدود سهمیه هر سال منحصراً به بازرگان ایرانى بدهند. بنده از ایشان سؤال کردم که اگر یک دسته حاضر شدند خواستند یک کارخانه‌اى وارد کنند و تاجر نبودند یک دسته‌اى خواستند براى یک شهرستانى یک کارخانه ریسندگى یا نساجى وارد کنند پس به استناد این ماده ممکن است بگویند چون تاجر نیستند حق وارد کردن این کارخانه را ندارد، بایستى که بروند سفارش یک کارخانه‌اى به یک تاجرى بدهند آن تاجر هم با گرفتن یک کمیسیونى برایشان سفارش بدهد و یکى هم فرض بفرمایید اگر یکى خواست یک تراکتور براى دهش وارد بکند بگویند آقا شما تاجر نیستید نمی‌توانید این تراکتور را وارد کنید باید شما بروید به یک تاجرى سفارش بدهید و آن تاجر سفارش بدهد. ایشان بیان فرمودند که این طور نیست آنها آزاد هستند، اگر اشخاصى بخواهند تراکتور و کارخانه و سایر چیزهاى تولیدى در مملکت از خارج وارد کنند از این ماده مستثنى هستند ما این ماده را فقط براى کسانى ذکر کردیم و می‌گذاریم از مجلس که شغل‌شان منحصراً تجارت باشد یعنى کالایى را بخواهند وارد بکنند و بفروشند خلاصه قصد خرید و فروش داشته باشند بنده گفتم با بیانات جنابعالى بنده اتحاذ سند می‌کنم که اگر یک وقتى بخواهند از این قانون بعضى اشخاص سوء استفاده بکنند صورت جلسه مذاکرات مجلس موجود باشد و بتوانند اتخاذ سند بکنند، همین طور هم آقاى وزیر اقتصاد ملى الان اینجا نشسته‌اند و تصدیق دارند از طرفى بنده مشاهده می‌کنم که بعضى از این وارد کنندگان کالاهاى خارجى در این مملکت هستند. (آشتیانى‌زاده آقاى مکى پیشنهاد اصلاحى بفرمایید پیشنهاد بفرمایید که منحصر به ایرانى باشد) یکى از آقایان پیشنهاد کنند که منحصر به ایرانى باشد.

در لایحه‌ای که قبلاً به مجلس داده شده بود و مذاکراتى در اطرافش شده بود در آنجا یکى از آقایان یک تبصره‌اى پیشنهاد کرد که یک سانکسیونى براى گران فروشى بود و مجلس قبول کرد بعد رفت به کمیسیون و در کمیسیون مورد موافقت اعضا کمیسیون اقتصاد ملى قرار نگرفت در صورتی که بنده خیال می‌کنم که این تبصره یکى از تبصره‌هاى مهم و مفید بود و بنده شواهد و امثالى دارم که اینجا خدمت آقایان عرض می‌کنم و قضاوتش با خود آقایان است اتومبیل دسوتو دوج، کرایسلر و یک نوع اتومبیل دیگر همجنین چیزى گفتند که اینها دست اولش مربوط به کتانه بوده و بعد واگذر کرده به چهار نفر تاجر ایرانى دسوتو و کرایسلر را 26 هزار تومان می‌فروشند و دوج را 26 هزار تومان در صورتی که بیوک را 19 هزار تومان و 20 هزار تومان می‌فروشند چرا؟

براى این که کتانه در امریکا یک پورسانتاژى روى این اضافه کند کمیسیون اضافه بگیرد واگذار کند به تجار ایرانى و تجار ایرانى هم می‌آیند اینجا مى‌فروشند 26 هزار تومان و هیچ مرجعى هم نیست که بگوید آقا براى چه دوج را 26 هزار تومان مى‌فروشید؟

چقدر وارد شده؟ و این مبلغى که می فروشید مالیاتش را داد ه‌اید یا نداده‌اید؟

ما بایستى در موقعى که یک قانونى می‌گذرانیم دقت کنیم که جلوگیرى از اجحافات بشود بنده خیال می‌کنم که آسایش طبقه سوم و چهارم را بیشتر باید در نظر بگیریم، ما اینجا همه‌اش بر علیه بازرگانان خارجى مذاکره کردیم و من نمی‌دانم که اینها به چه وسیله ارز این مملکت را دارند خارج می‌کنند بنده در 4- 5 ماه قبل از دولت آقاى حکیمى راجع به بانک شاهنشاهى سؤالى کردم چون یکى از بانک‌هاى مجاز که مى‌تواند ارز را خارج کند بانک شاهى است بانک شاهى تا موقعى مجاز خواهد بود که از امتیازش استفاده کند همه آقایان می‌دانند که بانک شاهى امتیازش تمام شده است و وقتى که امتیازش تمام بشود یک مؤسسه‌ای است مثل سایر مؤسسات بازرگانى این مملکت و آن وقت اگر بخواهد ارزى صادر یا وارد بکند این تحت یک کنترل از طرف دولت خواهد بود تا یک مشت تجار خارجى نتوانند ارز این مملکت را خارج بکنند به علاوه ما می‌توانیم از مالیات بر درآمد این مؤسسه اقتصادى یا بازرگانى که بهش بانک شاهنشاهى ایران می‌گویند استفاده بکنیم ولى متأسفانه من تاکنون نمی‌دانم دولت آقاى حکیمى چه اقدامى کرده‌اند بنده سؤالم را چندین مرتبه تکرار کردم و در مجلس هم خیلى فشار آوردم که بیایید راجع به بانک بگویید چه کردید؟ باید مالیات بدهد یا نباید بدهد؟ آخر براى یک مشت مردم فقیر و گرسنه‌اى مثل ملت ایران سالى 14 میلیون مالیات یک درآمد سرشاری است که ما می‌توانیم به خرج خیلى از بدبختی‌هاى خودمان بزنیم! من نمی‌دانم دولت آقاى حکیمى چرا به این قبیل کارهاى اساسى مملکت دقت و اقدام نمی‌کنند!

من نمی‌دانم آقاى حکیمى که این قدر ادعاى اصلاحات می‌کنند اصلاحات ایشان کجا بوده، و چه بوده؟ یکى از اصلاحات این بوده که بیایند در مجلس شوراى ملى بگویند که موضوع بانک شاهى در چه مرحله‌ای است این مؤسسه باید مالیات بر درآمد بدهد یا نباید بدهد ولى همین طور این موضوع را مسکوت گذاشته‌اند و جواب نمی‌دهند بنده گمان می‌کنم چون گوش‌شان یک قدرى سنگین است این موضوع به گوش‌شان نرسیده است.(معتمد دماوندى این را هم آقاى نجم باید بیایند جواب بدهند) بنده خیال می‌کنم که اگر موضوع بانک شاهى حل بشود ما جلو یک مقدار زیادى از تقلب خارجى‌ها را عملاً گرفته باشیم حتى این قانون طورى راه را باز گذاشته که باز یک دسته تاجر یهودى یا عرب یا فرض کنید خارجى می‌توانند در پناه این قانون در سنگر این قانون استفاده بکنند براى آنها هنوز یک مشکلات و محظوراتى ایجاد نکرده که نتوانند در این پناهگاه خودشان را مخفى بکنند و در پناه این قانون باز هم در این مملکت استفاده کرده باشند مثلاً بنده در یکى دو مورد که به خاطر دارم عرض کنم چند روز قبل روزنامه قیام ایران نوشته بود که میشل صعب چندین هزار دلار ارز از کمیسیون ارز گرفته است آقاى وزیر اقتصاد ملى اینجا فرمودند که ما ارز به خارجى‌ها به هیچ وجه نخواهیم داد واقعاً هم به خارجى ارز نداده‌اند ولى آقاى میشل صعب یک طفل 6 ساله داشته به طوری که روزنامه قیام ایران می‌نویسد به نام او یک شرکتى تشکیل داده و براى وارد کردن یک کالاهایى مقدارى ارز گرفته خود بنده اطلاع دارم که یک شرکتى به نام شرکت شرق از یک دسته یهودى تشکیل شد چون اینها حق ندارند در معاملات زمینى یا املاک وارد بشوند اسم این شرکت را گذاشتند شرکت شرق و شروع کردند اراضى اطراف تهران را خریدن و مبالغ زیاد در این اسپکولاسیون استفاده کردند معاملات زیادى کردند و معاملات زمینى که در تهران به این وضع سرسام آور ترقى کرده به واسطه دخالت همین خارجی‌ها و یهودی‌ها است که معاملات زمین را این طور ترقى داده‌اند و بنده خیال می‌کنم که البته همان طور که آقاى قائم مقام‌الملک فرمودند نسبت به مستغلات‌شان هزینه زندگى را می‌برد بالا و عملاً تحمیل به طبقه سوم و چهارم است بنده با این تصویب‌نامه موافق نیستم ولى نسبت به معاملات زمینش عرض مى‌کنم یکى از اقدامات مفید شهردارى همین بود که جلو اسپکولاسیون زمین را در تهران بگیرد و راه حل دیگرى جز این تصویب‌نامه ندارد تا آن کسی که ده هزار متر زمین در یک قسمت شهر تهران متر ده تومان خریده و گذاشته مترى صد تومان بفروشد چشمش کور بشود و مترى ده ریال بیاید مالیات بدهد. بنده به آقایان اطمینان می‌دهم که اگر این تصویب‌نامه عملى می‌شد فورى زمین‌هاى بزرگ قسمت می‌شد به قطعات کوچک و اشخاص شروع می‌کردند به ساختمان و دیگر نمی‌توانستند از این اسپکولاسیون یک سوء استفاده‌هایى ببرند و من تصور می‌کنم که بهترین طریقش این است که دولت این تصویب‌نامه را اگر مصوب انجمن شهر نباشد فوراً لایحه قانونیش را بیاورد به مجلس که زمین‌هایى را که در داخله شهر هستند طبق همین تصویب‌نامه‌اى که شهردارى تهران به تصویب هیئت دولت رسانده است یک مالیات‌هاى سنگین‌ترى براى زمین‌هاى داخلى شهر وضع بکنند که هم کار در مملکت زیاد بشود و هم زمین تنزل می‌کند و هم یک دسته اشخاصى که استطاعت ساختمان خانه‌هاى کوچک را ندارند

+++

وقتى زمین تنزل کرد استطاعت پیدا خواهند کرد و مى‌توانند به عمران و آبادى شهر کمک کنند و به آسایش مردم کمک بزرگى شده است. یک قسمت دیگر عرضى که بنده داشتم «متأسفانه همه‌مان تظاهر که چه عرضى بکنم» همه‌مان نیت‌مان این است که تا می‌توانیم به مردم این مملکت خدمت کرده باشیم و بتوانیم مقررات کشور خودمان را اجرا کرده باشیم و نگذاریم اشخاصى برخلاف مقررات یک حقوقى در این مملکت براى خودشان تحصیل بکنند همه آقایان در چندى قبل شنیدند که هفده نفر فرانسوى از فرانسه آمدند به ایران براى خیاطى.(دهقان رفته‌اند آقا) به طوری که بنده اطلاع پیدا کرده‌ام هنوز نرفته‌اند و حتى پذیرایى‌هاى رسمى هم از این عده شده است چقدر ننگ آور است براى یک مملکتى که براى پیراهن دوزى یا براى سلمانى بروند از فرانسه یا سایر کشور‌ها یک اشخاصى را بیاورند اینجا که فساد اخلاق را در اینجا ترویج بکنند.(صحیح است) و خانواده‌هاى بزرگ را متزلزل‏ بکنند(صحیح است) و این طور مردم را به فساد و به قهقرا سوق بدهند، وقتى که یکى رفت آنجا چشم و هم چشمى هست خانواده‌هاى دیگر هم تأسى می‌کنند و این بر فساد اخلاق جامعه افزوده خواهد شد و بنده اطلاع دارم که دولت چندین مرتبه اعلاناتى هم داد که اینها باید خارج شوند ولى هنوز خارج نشده‌اند و از بعضى از مقامات هم حمایت می‌شوند این براى یک کشور و براى مجلس شوراى ملى ایران من تصور می‌کنم قابل تحمل نیست دولت با هر کیفیتى که مقتضى می‌داند با هر سرعتى که ممکن است باید این عده را از این مملکت اخراج کند، ما این قدر گرسنه در این کشور داریم که اگر بخواهیم به آنها برسیم دیگر به آن خانم‌هاى فرانسوى نمی‌رسد، بنده چون می‌خواهم خاتمه بدهم عرایضم را به طور مختصر عرض می‌کنم و تقاضا می‌کنم که اگر آقایان دیگر نمی‌خواهند صحبت کنند وارد بحث در مواد شویم و به تبصره‌ها و پیشنهادات مربوط به خود قانون وارد شویم استدعا می‌کنم که مجلس شوراى ملى به تمام این پیشنهادات توجه بکند و یک قانونی که از مجلس می‌خواهد بگذرد اجازه بدهند که یک قانون جامعى باشد که نفع تمام طبقات رعایت بشود نه این که ما دست یک عده را باز بگذاریم یعنى دست طبقه سوم و چهارم را ببندیم و دست یک مشت سرمایه‌دار را باز بگذاریم و موقعى که خارجی‌ها از مملکت رفتند اینها بیشتر از خارجی‌ها تعدى کنند، باید یک کارى کرد که جلو تعدى اشخاص و تجار داخلى هم گرفته شود و همچنین باید در نظر گرفت براى بعضى مؤسسات که در این مملکت بودند یک راه‌هایى باز کرد ما نباید این قدر خشک این قانون را بگذرانیم البته همه آقایان می‌دانند که بایر دیگر در آلمان نیست و در ایران هم نمایندگى ندارد اما موقعی که دواجات بایر در ایران بود یک بسته قرص پرونتوزیل را می‌آوردند و تا سى شاهى می‌فروختند و چون خودشان نمایندگى داشتند و نمی‌خواستند رقابت تجارتى داشته باشند و این طور در مملکت ما داروى خودشان را ارزان و با یک بهره مختصر در معرض استفاده و در دسترس اشخاص مى‌گذاشتند ولى همین پرونتوزیلى که سى شاهى قیمتش بود الان اگر از آلمان وارد کنند بسته‌اش را باید سه تومان خرید چون این قدر دست به دست خواهد گشت و این قدر منافعش زیاد خواهد گشت که وقتی که به دست مصرف کننده می‌رسد قیمتش خیلى گران خواهد بود براى این طور مؤسسات از قبیل مؤسسات دارو باید راهى در نظر گرفت که هر وقت خواستند در این کشور نمایندگى داشته باشند کسى جلو اینها را نگیرد زیرا اگر جلوگیرى کنیم جلو رقابت گرفته خواهد شد و چون دارو هم یک چیزى است که مورد احتیاج تمام طبقات این کشور است نه تنها به طبقات ضعیف این مملکت تحمیل می‌شود بلکه به طبقات غنى هم تحمیل مى‌شود زیرا طبقات غنى اگر داروى ارزان بخرند بهتر است و البته راحت‌تر هستند و این یک چیزى است که در تمام دنیا یک مؤسسات خیریه‌اى هستند که داروى مجانى می‌دهند ما این کار را بکنیم که کارخانه‌جات دارویى بزرگ اینجا اگر بخواهند در مملکت ما نمایندگى داشته باشند و دارو را در ایران به قیمت مناسبى بفروشند اجازه بدهیم که استثنائات کارخانه‌جات دارویى در این مملکت بتوانند نماینده داشته باشند.

نایب رئیس- دو فقره پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده است که قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد کفایت مذاکرات می‌کنم صادقى پیشنهاد می‌کنم بعد از بیانات آقاى مکى به کفایت مذاکرات رأى گرفته شود. نبوى

قبادیان- بنده مخالفم‏

نایب رئیس- آقاى نبوى.

صادقى- آقاى رئیس اجازه بفرمایید پیشنهاد بنده مقدم بود و بنده حق تقدم دارم در توضیح.

نبوى- عرض کنم این قانون یک دفعه در اینجا مطرح شد و رویش صحبت زیاد هم شده است و چندین نفر صحبت کردند حالا هم چند نفر از آقایان صحبت کردند بنده خیال می‌کنم هر صحبتى اینجا بشود تکرار مکررات است و تأمین نظر آقایان آن وقت خواهد شد که پیشنهادات قرائت شود چون بنده آن طور که دیدم پیشنهادات زیاد است موافقت بفرمایید که پیشنهادات قرائت بشود و در اطراف پیشنهادات صحبت بشود.

نایب رئیس- آقاى صادقى.

صادقى- خیلى‌ها هستند اغلب می‌آیند اینجا اظهاراتى می‌کنند در صورتى که هستند کسانى که کمتر می‌آیند صحبت بکنند نباید مانع مذاکره اشخاصى که در اینجا کمتر حاضر هستند وقت مجلس را بگیرند شد.(صحیح است) بنده افتخار می‌کنم به این که مبتکر این لایحه بودم و اولین فکر این لایحه از طرف بنده بودم، بنده در موقعی که در وزارت اقتصاد ملى بودم به مناسبت شکایاتى که از بازرگانان زاهدان و خرمشهر رسیده بود مطابق پرونده‌اى که الان موجود است دستور تهیه این طرح را دادم و تا وقتى که خودم بودم این طرح تهیه شده بود. (احسنت) بعد هم خوشبختانه آقاى دکتر سجادى آمدند و تعقیب کردند من خیلى متأسف هستم از این وضع مجلس موقعی که این لایحه مطرح می‌شود و یا هر وقت که ما خواستیم این لایحه را مطرح کنیم مجلس از اکثریت افتاده و از 85 و 90 به 75 و 74 رسیده(صحیح است) این اگر سوء نیتى هم نباشد، بنده قطع دارم سوء نیت هم نیست فقط از روى عدم توجه است خیلى بد است.(صحیح است) هر دفعه که ما خواستیم این لایحه را اینجا مطرح کنیم مجلس از اکثریت افتاد حالا بنده روى سخنم با موافقین این لایحه است آقایانى که موافقت دارند با این لایحه باید دو نظر را تعقیب بکنند یکى این که کمتر پیشنهاد بدهیم و کمتر صحبت کنیم تا این که زودتر به مرحله تصویب برسد قسمت دومش این است که اگر یک چیزى خیلى کامل مطابق میل ما، مطابق میل آقاى مکى و آقاى دماوندى و بنده نبود لااقل قناعت بکنیم این قانون با وضعى که امروز از نظر مجلس ساخته است بگذرد بنده حالا پیشنهاد می‌کنم که چون مخالفى نیست وارد در پیشنهادات بشویم بدون این که محتاج به رأى باشد وارد در پیشنهادات بشویم و با این که بنده خودم دو پیشنهاد داده‌ام و پیشنهادهاى بنده هم اگر خوانده شود خواهید دید که منطقى است و مورد قبول است حاضرم که پس بگیرم به این شرط که آقایان هم پس بگیرند.(مهندس رضوى- چرا آقا؟ ممکن است پیشنهادات مفیدى باشد.) اگر می‌فرمایید که خوانده شود پیشنهادات بنده هم به موقع خوانده خواهد شد. بنابراین وارد در مطالعه پیشنهادات ضرورى بشویم.

نایب رئیس- آقاى قبادیان مخالف هستید.

قبادیان- بله. در این کار آقایان یک قدرى عجله نفرمایید اصل مخالفت بنده نه براى این است که مخالف هستم با لایحه به کله منظور این است که با این تبصره‌هایى که در این لایحه گنجانده‌اند اصل مطلب را از بین بردند.(صحیح است) مجلس منظورش این بود که ما بازرگانان خارجى را محدود بکنیم وقتى که بنا شود آنها را آزاد بگذارید دیگر تقدیم این لایحه چه فایده دارد! بنده نمی‌دانم اینجا ملاحظه بفرمایید ماده اول با این تبصره‌ها به کلى از زمین تا آسمان فرق دارد! اگر در اطراف این توضیحاتى داده نشود به طریقى که آقاى صادقى هم فرمودند پیشنهادات هم مسترد شود اصلاً وضع این لایحه عوض این که به نفع تجار ما باشد صد در صد به نفع تجار خارجى است! ماده اول می‌گوید از تاریخ تصویب این قانون دولت مکلف است اجازه ورود کلیه کالاهاى وارداتى را در حدود سهمیه هر سال منحصراً به تجار ایرانى بدهد و آن وقت در تبصره یک می‌گوید شرکت‌هایى که ثلث سرمایه آنها متعلق به اتباع بیگانه باشد مجاز به وارد نمودن کالا‌هاى وارداتى خواهند بود و سهام آن شرکت‌ها باید با نام باشد اینجا هم به هیچ وجه معین نشده و در تبصره دوم می‌گوید اتباع و شرکت‌هاى بیگانه که نمایندگى توزیع مصنوعات کشور خود را از بیست سال قبل تاکنون در ایران داشته‌اند مشمول ماده اول این قانون نخواهند بود، بنده تعجب می‌کنم این لایحه‌اى که ما آوردیم مقصود ما خدمت به کشور ایران و تجار ایرانى بود ولى با این تبصره‌هایى که الان آورده‌اند و در کمیسیون قبول کرده‌اند و الان مجلس می‌دهند که ما رأى بدهیم این رعایت نشده است! ما مقصودمان این بود که چون تجار بیگانه چیزى در کشور ما باقى نگذاشته‌اند و تمام ثروت و سرمایه کشور را به خارج برده‌اند و وضع زندگى ملت ایران که امروز

+++

دچار سختى شده است بیشتر در اثر کارهاى این تجار خارجى است حالا ما بیاییم با این تبصره‌هایى که آورده‌اند به مجلس موافقت بکنیم و این را قبول بکنیم؟ بنده خیال می‌کنم براى این که به تجار خودمان کمکى کرده باشیم و وضع اقتصادى کشور را روى یک پایه صحیحى قرار بدهیم پیشنهادى بنده داده‌ام که این دو تبصره حذف شود بعد هم در قسمت مواد دیگر نظریاتى بنده دارم که در موقع خودش عرض خواهم کرد.(دهقان- پس مخالفت خودتان را پس بگیرید) و مخالفت بنده با کفایت مذاکرات مقصود این بوده است که این قضیه در مجلس روشن شود بنابراین مخالفت خودم را پس می‌گیرم.

نایب رئیس- پیشنهادات قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

ریاست محترم مجلس مقدس شورای ملى به جاى تبصره دو تبصره ذیل را پیشنهاد می‌نمایم. اتباع و شرکت‌هاى بیگانه‌ای که نمایندگى کالاى مصنوع کشور خودشان را دارند و از بیست سال قبل در ایران بوده‌اند می‌توانند منحصراً همان کالایى را که نمایندگى دارند در حدود سهمیه وارداتى جواز گرفته وارد کشور ایران نمایند. حسین مکى‏

نایب رئیس- آقاى مکى.

مکى- راجع به این پیشنهاد اتباع و شرکت‌هاى بیگانه که نمایندگى کالاى مصنوع کشور خودشان را دارند و از بیست سال قبل در ایران بوده‌اند مى‌توانند منحصراً همان کالایى را که نمایندگى دارند در حدود سهمیه وارداتى جواز گرفته وارد کشور ایران نمایند بنده منظورم از تقدیم این پیشنهاد همان قسمت دارو بود بعد معلوم شد قسمت اعظم این کارخانه‌جات داروسازى که در آلمان بوده امروز دیگر در ایران نمایندگى ندارند و از بین رفته‌اند فقط اگر آقایان موافقت بفرمایند که بنده این پیشنهادم را این طور اصلاح بکنم که نمایندگان کارخانه‌جات داروسازى چنانچه بخواهند کالاى همان کارخانه را بیاورند مجاز باشند که بیاورند. آقاى وزیر اقتصاد ملى موافقید که بنده پیشنهاد خودم را این طور اصلاح کنم که نمایندگان کارخانه‌جات داروسازى که بخواهند داروى کشور خودشان را وارد بکنند؟(وزیر اقتصاد ملى- موافق نیستم) چون یک بسته قرص پرونتوزیلى که به نمایندگی‌ها سى شاهى می‌فروختند تجار ایرانى سه تومان می‌فروشند.(وکیلى بنده هم موافق نیستم) موافق نیستید پس بنده همین پیشنهاد را تقدیم می‌کنم اتباع و شرکت‌هاى بیگانه‌اى که نمایندگى کالاى مصنوع خودشان را دارند مى‌توانند منحصراً همان کالایى را که نمایندگى دارند وارد کنند.

نایب رئیس- آقاى دکتر متین دفترى مخالفید؟

دکتر متین دفترى- بله بنده با این پیشنهاد مخالفم عرض می‌کنم راجع به دارو آن طوری که بنده اطلاع دارم یکى از علل گرانى دارو در کشور ما همین نمایندگی‌ها است آن طوری که بنده از خود اتحادیه داروفروشان تحقیق کرده‌ام چون بنده چندى پیش یک اعتراضى کردم یک سؤالى کردم از دولت راجع به نرخ دارو و این که به گمرک‌خانه‌ها دستور داده بودند که نرخ ارز را با نرخ بازار آزاد حساب کرده و از دارو و سایر کالاهایى که از روى وزن گمرک می‌گیرند در گمرک مالیات بگیرند بنده یک سؤالى کردم از وزیر دارایى و هنوز هم موفق به گرفتن جوابش نشدم(نورالدین امامى جواب بده نیستند) و راجع به این قسمت چون یک عده از دارو فروشان به من مراجعه می‌کردند و اعتراض می‌کردند که یک علت مهم گرانى دارو همین مسأله دستورى است که به گمرک‌خانه‌ها داده‌اند که نرخ ارز بازار آزاد را مأخذ تقویم در ارزیابى گمرک قرار داده و از روى آن قیمت گمرکیش را تعیین می‌کنند این دستور حالا به چه شکل درآمده معلوم نیست ولى در این ضمن معلوم شده است یکى از علل گرانى دارو عوارضى است که ازش گرفته می‌شود چون یک نفر در چند روز پیش مى‌گفت که از یک قرص آسپرین دولت 10 الى 12 شاهى عوارض می‌گیرد در صورتى که همه جا تشویق می‌کنند و حتى‌المقدور سعى می‌کنند مالیات مربوط به دارو را حذف کنند حالا بنده از موضوع نمی‌خواهم خارج بشوم این نمایندگى که براى بعضى از اسپسیالیته‌ها و بعضى از داروها بعضى اشخاص دارند چه تبعه خارجى و چه داخلى این مانع از رقابت آزاد است در بازار اصولاً دولت باید به کارخانه‌هاى سازنده اطلاع بدهد که ما نمایندگى انحصارى نه براى ایرانى و نه براى خارجى از شما نمی‌پذیریم براى این که اشخاصى هستند که خودشان را نماینده انحصارى فلان اسپسیالیسه در ایران می‌دانند و همین باعث می‌شود که قیمت دارو را بالا ببرد دولت بایستى به هیچ وجه نماینده انحصارى نه براى ایرانى و نه براى خارجى مخصوصاً براى دارو نشناسد بنده اجازه خواسته بودم که براى این موضوع در این لایحه صحبت کنم منتهى چون به کفایت مذاکرات رأى گرفته شد دیگر صرف‌نظر کردم و پیشنهاد هم داده‌ام در آنجا عرض خواهم کردم حالا نمی‌دانم منظور آقاى مکى چه بود؟ اگر نظر ایشان این بود که اشخاصى از اتباع خارجى بتوانند نمایندگى انحصارى بگیرند براى کالاها بنده عرض می‌کنم به طور کلى انحصارى نباید باشد(مکى- خود کارخانه سازنده بتوانند در اینجا نماینده داشته باشد) چون نماینده انحصارى باعث گرانى دارو می‌شود اگر مقصودتان نماینده انحصارى است خواهش می‌کنم که پیشنهاد خودتان را پس بگیرید.

نایب رئیس- عده براى رأى کافى نیست آقاى وزیر کشاورزى بفرمایید.

(در این موقع مجلس از اکثریت افتاد)

5 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

نایب رئیس- چون چند نفر از آقایان تقاضاى تنفس کرده‌اند ده دقیقه تنفس داده می‌شود.

(جلسه در ساعت یازده و سى و پنج دقیقه صبح به عنوان تنفس تعطیل و دیگر تشکیل نگردید)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى- جواد گنجه‏

اخبار مجلس

روز شنبه 8/3/27 دو قبل از ظهر کمیسیون برنامه 7 ساله با حضور آقای دکتر زنگنه معاون نخست وزیر و آقایان عدل - دکتر مشرف نفیسی فهیمی که دعوت شده بودند به ریاست آقای افخمی تشکیل فصل چهارم از ماده دوم راجع به سرمایه شرکت نفت مطرح و تصویب شد.

کمیسیون فرهنگ سه قبل از ظهر به ریاست آقای دکتر معظمی و با حضور آقای دکتر مهران تشکیل لایحه شورای عالی فرهنگ مطرح شده و مذاکراتی در اطراف آن به عمل آمد.

روز یکشنبه 9/3/1327 پنج بعد از ظهر کمیسیون بودجه با حضور آقایان وزیر دارایی و وزیر جنگ و وزیر کشاورزی و معاون وزارت فرهنگ و معاون نخست وزیر و مدیر کل وزارت دارایی به ریاست آقای بهبهانی تشکیل بدواً  لایحه راجع به شرکت دولت ایران در سازمان بین‌المللی اونسکو از جنبه میزان حق‌السهم دولت ایران مطرح پس از مذاکراتی ماده واحده پیشنهادی به ضمیمه یک تبصره در خصوص میزان سهم ایران تصویب و قرار شد گزارش ان به مجلس تقدیم شود.

غائبین آقایان دکتر امینی - اورنگ - صادقی - نیک‌پور - دکتر راجی.

کمیسیون کشاورزی که قرار بود پنج بعد از ظهر تشکیل شود به واسطه عدم حصول اکثریت تشکیل نگردید.

روز دوشنبه 10/3/1327 دو قبل از ظهر کمیسیون کشور با حضور آقایان فریدونی و دکتر زنگنه به ریاست آقای ملک‌مدنی تشکیل لایحه تشکیل انجمن‌های ایالتی و اختیارات شهرداری‌ها مطرح و سه ماده آن تصویب و بقیه جلسه بعد روز 4 شنبه موکول شد کمیسیون مبتکرات سه و نیم قبل از ظهر به ریاست آقای حائری‌زاده تشکیل طرح راجع به به فروش اراضی اطراف طهران مطرح و مورد توجه واقع و قرار شد به کمیسیون مربوطه ارجاع شود.

طرح پیشنهادی آقای دکتر شفق راجع به مذاکرات قبل از دستور در مجلس مطرح و قابل توجه گردید و قرار شد به کمیسیون تجدیدنظر در نظام‌نامه مجلس ارجاع گردد سایر طرح‌های پیشنهادی مطرح و موکول به بعد گردید.

قوانین

شماره 4866         8- 3- 27

وزارت دارایى

فرمان همایونى و قانونى اجازه پرداخت یک دوازدهم حقوق و هزینه کل کشور بابت اردیبهشت ماه 27 که در جلسه اول خرداد ماه 1327 به تصویب مجلس شوراى ملى رسیده است ذیلاً ابلاغ می‌گردد:

+++

با تأییدات خداوند متعال ما پهلوى شاهنشاه ایران‏

محل صحه مبارک‏

نظر به اصل بیست و هفتم متمم قانون اساسى مقرر می‌داریم:

ماده اول- قانون اجازه پرداخت یک دوازدهم حقوق و هزینه کل کشور بابت اردیبهشت ماه 1327 که در جلسه اول خردادماه یک هزار و سیصد و بیست و هفت به تصویب مجلس شوراى ملى رسیده و منضم به این دست‌خط است به موقع اجرا گذاشته شود.

ماده دوم- هیئت دولت مأمور اجراى این قانون هستند به تاریخ چهارم خرداد ماه 1327

قانون اجازه پراخت یک دوازدهم حقوق و هزینه کل کشور بابت اردیبهشت ماه 1327

ماده واحده- به وزارت دارایى اجازه داده می‌شود حقوق و هزینه‌هاى مستمر و غیرمستمر وزارتخانه‌ها و ادارات و بنگاه‌هاى دولتى و سایر هزینه‌هاى کشور و مصارف عمرانى و تولیدى و عام‌المنفعه را در اردیبهشت ماه 1327 در حدود اعتبارات اسفند 1326 و با رعایت تبصره یک ماده واحده مصوب آبان ماه 1324 و سایر قوانین و مقرارت مالى به اضافه کمک هزینه کارمندان کشورى و لشگرى را مطابق قوانین مربوطه از درآمد عمومى سال جارى کشور پرداخت نماید.

تبصره 1- به وزارت دارایى اچازه داده می‌شود کمبود اعتبار ترفیع و اضافات سال 1326 کارمندان وزارتخانه‌ها و ادارات دولتى و مجلس شوراى ملى را که در بودجه کارگزینى آنها محل ندارند از صرفه‌جویى بودجه و مازاد درآمد عمومى سال 1326 کل کشور پرداخت و به حساب دوره عمل مالى سال مزبور منظور دارد.

تبصره 2- پزشکان و داروسازان و ماماها و دندان پزشکان و پزشکیاران که در سازمان شاهنشاهى خدمات اجتماعى مشغول انجام وظیفه هستند در صورتی که در خارج از تهران و حومه حداقل مدت 3 سال در نقاط بد آب و هوا و پنج سال در سایر نقاط متوالیاً خدمت نمایند تمام مدت خدمت آنان با پرداخت کسور بازنشستگى جزو خدمات رسمى دولتى محسوب خواهد شد.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه اول خرداد ماه یک هزار و سیصد و بیست و هفت به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى

اصل فرمان همایونى و قانون در دفتر نخست وزیر است‏.        

م 913   نخست وزیر

تصویب‌نامه‌ها

شماره 4402                                                          9/3/ 27

وزارت کشور

هیئت وزیران در جلسه هشتم خرداد ماه 1327 بر حسب پیشنهاد شماره 227/ 18377 وزارت کشور و بر طبق ماده 3 آیین‌نامه قانون بلدیه شش تن آقایان کارمندان دوره هشتم انجمن شهردارى اراک را به ترتیب زیر:

غلامحسین صمصامى- محمد حسن بیات- محمد راستین- على اصغر فراهانچى- حسن تبارک حاج غلامرضا مشیرى- تعیین و تصویب نمودند.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م 912                                نخست وزیر

شماره 5012                        9 / 3 / 27

وزارت دارایى‏

هیئت وزیران در جلسه 8 خرداد ماه 1327 بنا به پیشنهاد شماره 1 / 14446 وزارت دارایى تصویب نمودند از تاریخ 16 خرداد ماه سال 1327 قند و شکر سفید و زرد در تمام نقاط کشور به نرخ مقرر زیر به فروش برسد:

شکر سفید به شرکت‌هاى محلى یک کیلو 18 ریال به مصرف کننده 19 ریال.

شکر زرد به شرکت‌هاى محلى یک کیلو 16 ریال به مصرف کننده 17 ریال.

قند به شرکت‌هاى محلى یک کیلو 22 ریال به مصرف کننده 23 ریال به فروش می‌رسد.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م 911                                     نخست وزیر

+++

یادداشت ها
Parameter:294384!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)