کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هفدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏17
[1396/05/29]

جلسه: 74 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه هفتم اسفند ماه 1331  

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون محاسبات راجع به بودجه 1331 مجلس

3- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏17

 

 

جلسه: 74

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه هفتم اسفند ماه 1331

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون محاسبات راجع به بودجه 1331 مجلس

3- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس ساعت 10 صبح به ریاست آقاى محمد ذوالفقارى (نایب رئیس) تشکیل گردید.

1- تصویب صورت مجلس

نایب رئیس - جلسه رسمى است صورت غایبین جلسه سه‌شنبه پنجم اسفند ماه قرائت مى‌شود.

 (به شرح زیر به وسیله آقاى معتمددماوندى قرائت شد)

صورت غیبت و دیرآمدگى و غایبین در رأى آقایان نمایندگان در جلسه صبح سه‌شنبه پنجم اسفند ماه 1331

غایبین با اجازه - آقایان: مشار - احمد فرامرزى - اورنگ - منصف - میر اشرافى‏.

غایبین بى‌اجازه - آقایان: دکتر امامى - محمدحسین قشقایى - نریمان - مهندس رضوى - مدرس - مهندس زیرک‌زاده - راشد - دکتر مصباح‌زاده - عبدالرحمن فرامرزى - دیرآمدگان با اجازه و زودرفتگان آقایان: مهندس غروى 15 دقیقه - میلانى 45 دقیقه - دکتر کیان یک ساعت - دکتر بقایى یک ساعت - شبسترى 15/1 ساعت - دکتر فاخر 45/1 ساعت‏.

غایبین در رأى - آقایان: خسرو قشقایى 1 رأى - شهاب خسروانى 1 رأى.‏

نایب رئیس - اعتراضى به صورت جلسه هست؟ آقاى کهبد

کهبد - در جلسه گذشته همکار محترم جناب آقاى مکى اظهار فرمودند براى جریمه است که نمایندگان در مجلس و در جلسه حاضر می‌شوند بنده عرض کردم کسى براى حقوق نمى‌آید اینک تأییداً اظهار می‌دارم نمایندگى مجلس انجام وظیفه ملى است و تصور نمی‌کنم هیچ یک از آقایان نمایندگان صرفاً براى مقررى انجام وظیفه نمایند اشخاصى هم در این مجلس هستند که استفاده از مقررى نمی‌کنند و مرتباً در مجلس حاضر شده و انجام وظیفه می‌نمایند و بر کسى هم منت ندارند ضمناً طومارى از کارمندان و کارکنان بنگاه اصلاح بذر و نباتات کرج مبنى بر پشتیبانى جناب آقاى دکتر مصدق و تقاضاى حق قانونى خود مطابق قانون کار رسیده که عیناً تقدیم و از دولت و وزارت کشاورزى تقاضا دارم سریعاً به تقاضاى قانونى آقایان رسیدگى و موجب رفاهیت آنها را فراهم نمایند.

نایب رئیس - آقاى حمیدیه‏

حمیدیه - با استفاده از فرصت عرض می‌کنم آقاى سرهنگ افتخار که از افسران شریف است و اغلب نمایندگان محترم هم ایشان را مى‌شناسند و بعد از 29 سال من غیر حق بازنشسته شده با این حال اعتراضى ندارد ولى حقوق بازنشستگى ایشان را پرداخت نمی‌کنند و در مضیقه است عریضه‌اى هم به جناب آقاى دکتر مصدق نوشته که رونوشت آن را به مجلس هم فرستاده که به مقام ریاست تقدیم می‌کنم و تقاضاى عطف توجه مى‌نماید.

نایب رئیس - آقاى گنجه‏

گنجه - بنده در عرایضم یک اصلاحاتى لازم بود که تقدیم می‌کنم و ضمناً تلگرافاتى است از تبریز هفت هشت تلگراف است به امضاى دانشجویان و محترمین استادان چندى پیش بنده اینجا تذکر دادم که دانشکده ادبیات تبریز به حالى افتاده که استادان آنجا وقتى آمدند تهران خیال اعتصاب داشتند و حالا که برگشته‌اند دانشکده در حال اعتصاب است اخیراً مطابق این تلگرافات دانشجویان دانشکده پزشکى آنجا اعلام کرده‌اند که عنقریب ملحق خواهند شد به دانشجویان دانشکده ادبیات و در این بین آقاى دکتر هشترودى رئیس دانشگاه تبریز که یکى از استادان عالی مقام این کشور هستند و مدتى در آنجا با کمال لیاقت و شایستگى انجام وظیفه نموده‌اند ایشان مستعفى شده‌اند و دلیل استعفای‌شان هم از قرارى که محترمین تبریز تلگراف کرده‌اند این است که وزارت فرهنگ به تقاضاهاى ایشان و خواسته‌هاى ایشان و پیشنهادهایى که داده‌اند هیچ توجهى نمی‌کند بنده تلگرافاتى را که از استادان دانشکده پزشکى و محترمین تبریز رسیده و هفت هشت فقره است که هر کدام داراى ده بیست امضا مى‌باشد تقدیم مقام ریاست می‌کنم و تمنى می‌کنم ...

نایب رئیس - این مطالب که راجع به صورت جلسه نیست.

گنجه - عرض من تمام شد و تقاضا دارم که به آقاى وزیر فرهنگ اعلام بفرمایند که بیشتر از این راجع به فرهنگ آذربایجان کم‌لطفى و بى‌توجهى نفرمایند.

نایب رئیس - آقاى مکى‏

مکى - بنده در تأیید بیان جلسه گذشته باز هم عرض می‌کنم که دلیل صحت عرایض بنده همان زنگ مقابل جناب آقاى رئیس است که هر وقت فشار بیاورند موقع رأى آقایان تشریف مى‌آورند در جلسه چرا در ادوار گذشته این طور نبود؟ .. براى این است که نقره داغ مى‌شوند این دفعه و خواهش می‌کنم راجع به این موضوع زیادتر اصرار نفرمایید.

نایب رئیس - نسبت به صورت مجلس دیگر اعتراضى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس سه‌شنبه پنجم اسفند ماه تصویب شد.

 2- مذاکره در گزارش کمیسیون محاسبات راجع به بودجه 1331 مجلس

نایب رئیس - با اجازه آقایان وارد دستور مى‌شویم ماده اول بودجه مجلس قرائت مى‌شود.

 (به شرح زیر قرائت شد)

ماده اول - براى مقررى و هزینه 12 ماهه سال 1331 مجلس شوراى ملى مبلغ بیست و شش میلیون و سیصد و پنجاه و چهار هزار و سیصد و پنجاه ریال مطابق فقرات 1 تا 5 ضمیمه اعتبار به کارپردازى مجلس

+++

داده مى‌شود.

تبصره - به کارپردازى مجلس اجازه داده می‌شود کمک هزینه مربوط به مجلس شوراى ملى و اداره چاپخانه مجلس و اداره روزنامه رسمى کشور را تا آخر سال 1331 از محل درآمد عمومى کشور از وزارت دارایى دریافت دارد.

نایب رئیس - آقاى نبوى جنابعالى مخالفید؟ (نبوى - بله) بفرمایید.

نبوى - در مجلس بارها گفته شده است که بودجه مجلس باید مدل و نمونه سایر بودجه‌ها باشد ولى متأسفانه چند دوره است که این طور نیست از نظر زیادى مخارج و تشکیلات دولتى اخیراً دولت درصدد برآمده که تا جایى که میسر است صرفه‌جویى بکند و تا جایى که توانسته اند این کار را کرده‌اند و حق این بود که این کار را ما هم در مجلس می‌کردیم ولى متأسفانه این طور نبوده است. اگر بودجه ها را ببینیم هر سال بر تعداد کارمندان افزوده شده در حالى که کار مجلس زیادتر نشده بلکه با وضعى که فعلاً هست و با اختیاراتى که فعلاً داده شده میزان کار مجلس به طوری که خودمان هم الان مى‌بینیم از دوره‌هاى دیگر کمتر است. معهذا هر سال باز کارمند جدید استخدام می‌کنیم و خیال می‌کنم این کار صحیحى نباشد بنده تصدیق دارم و تاأیید می‌کنم که کارمندان مجلس بسیار مردان شریف و زحمتکشى هستند چه کارمندان ادارى و چه خدمتگزاران جزو و سروپایى به تحقیق بیشتر از سایر کارمندان کار می‌کنند سایر مستخدمین وزارت‌خانه‌ها و مؤسسات و ادارات دولتى ساعت معینى دارند در حالى که مجلس ساعت معینى ندارد و صبح‌ها هفته‌اى سه روز جلسه علنى است و روزهاى دیگر هم صبح و عصر کمیسیون است و اى بسا کمیسیون‌ها که تا آخر شب طول می‌کشد و ناچار باید مستخدمین باشند و دیگر این که مستخدمین مجلس با یک ایمان و وضعیت بهترى از سایر مستخدمین کار می‌کنند امروزه متأسفانه دیده مى‌شود که کارمندان دولت غالباً اسقاط تکلیف می‌کنند نه انجام وظیفه (صحیح است) ولى در اینجا این طور نیست در مجلس دیده مى‌شود که با یک روح و ایمان کاملى به کارشان اشتغال دارند و کارهاى مجلس هم با سرعت می‌گذرد و کارى هم نمانده و البته جا دارد با چنین وضعى که از اینها تشویق بشود و پاداش‌هاى قانونی که باید به آنها داده شود پرداخت گردد. باید بگیرند و باید به همه‌شان بالسویه داده شود (مکى - صحیح است) اشکالى که بنده دارم در این ماده اول چون در کلیات هم مى‌شود صحبت کرد و موقعى که کلیات مطرح بود فرصت به بنده نرسید که عرایضى بکنم و آن این است که ترفیعات و پاداش و اضافه‌اى که بایست به اشخاص داده شود باید به موجب قوانینى باشد که الان هست نباید این در را مفتوح کرد که از طریق بودجه و استفاده از رأى جلسه علنى به اشخاص ترفیع داد قوانین براى ترفیع هست قوانین ترفیع مجلس مثل سایر قوانینى است که در وزارتخانه‌ها و ادارات دولتى معمول است مثلاً بنده مى‌بینم که در این بودجه اشخاصى ذکر شده‌اند که اینها را استخدام کنند و یا ترفیع و پاداش بدهند یا ابتداى خدمت آنها را از فلان روز قرار بدهند در حالی که براى این کار قوانینى هست هیئت رئیسه مطابق قوانینى که در دست دارند مى‌توانند این کارها را انجام بدهند اگر بیاییم ما مزایاى خاصى براى آقایان قائل بشویم  و از طریق رأى آقایان نمایندگان به آنها این مزایا را بدهیم مسلماً باعث دلسردى سایر کارمندان خواهد شد بقیه کارمندان حتماً دلسرد و متأثر خواهند شد و انعکاسش در مستخدمین دولت بسیار بد خواهد بود براى این که آنها این حربه را دردست ندارند آنها کار مى‌کنند انتظار دارند به موجب قوانینى که هست پایه بگیرند پاداش بگیرند من نمى‌دانم چرا اسم برده‌اند در این ورقه؟ در حالی که هیئت رئیسه خودشان مى‌توانستند به آنها پاداش بدهند رتبه بدهند مزایایى که ممکن است به آنها بدهند بهتر این است که خودشان بدهند براى این که باعث دلسردى سایر مستخدمین نمی‌شد اسمى از آنها در لایحه بودجه برده نمی‌شد در گذشته هم همین طور بود و همین کارمندهاى جدیدى که مى‌بینیم نوشته شده استخدام مى‌شوند با این که استخدام جدید در همه ادارات و مؤسسات دولتى ممنوع است اگر هر سال ما مطابق بودجه مجلس استخدام تازه‌اى بکینم این کار باعث دلسردى خواهد شد و باعث تراکم جمعیت در مجلس خواهد شد چیزى نمی‌گذرد که مى‌بینیم عده کارمندان مجلس خیلى بیشتر از پیش خواهد شد. در هر صورت مقررات و قوانین دولتى باید رعایت شود.

موضوع دیگرى که بنده همه ادوار به اطلاع آقایان محترم می‌رسانم موضوع فرهنگ دهخدا است چاپ فرهنگ دهخدا بسیار کار ضرورى است و امیدوارم که کار بسیار مفیدى براى مملکت باشد ولى چاپ کتاب از خصایص وزارت فرهنگ است در مجلس نباید کارهایى آورد که مربوط به مجلس نیست وزارت فرهنگ براى این کارها اداره‌اى دارد و هیئتى دارد و بودجه‌اى دارد و هر سال کتاب‌هایى چاپ می‌کند دستگاه وزارت فرهنگ براى این کار آماده‌تر و مفیدتر است عده اى مردمان متخصص و وارد دارد که حقوق می‌گیرند براى این کار ما می‌توانستیم همین بودجه را با کارمندانش به وزارت فرهنگ انتقال بدهیم و به آنها مقرر کنیم که وزارت فرهنگ این کتاب را چاپ کند و تغییرى هم در وضع انجام نمی‌شد و کتاب هم چاپ مى شد و مردم هم از آن استفاده مى‌کردند و ما هم کار خلاف قاعده‌اى نمی‌کردیم عرایض بنده همین‌ها بود و من استدعا می‌کنم آقایان توجه بفرمایند و خدا را هم شاهد مى‌گیرم که هیچ نظرى ندارم و اشخاصى هم که اینجا اسم برده شده هیچ نمى‌شناسم غرضم این بود که یک مطالب اصولى را اینجا تذکر بدهم که از طریق قانونگذاى به اشخاص نباید پاداش و رتبه داد باید پاداش و رتبه را به اشخاص از طریق قانونى خودش که براى تمام مستخدمین هست بدهند نه براى چند نفر به خصوص در بودجه مخصوصاً نوشت و به آنها مزایایى داد که باعث دلسردى و نگرانى دیگران بشود عرض بنده همین بود.

نایب رئیس - آقاى پارسا جنابعالى موافقید یا مخالف؟ (پارسا - بنده به عنوان موافق صحبت می‌کنم) بفرمایید.

پارسا - همان طورکه جناب آقاى نبوى فرمودند صحبت کردن بنده از این لحاظ بود که در ماده اول هم می‌شود در کلیات صحبت کرد و بنده به همان عقیده‌اى هستم که آن روز جناب آقاى مکى فرمودند وقتى قانونى را می‌گذرانند و بودجه‌اى را مى‌نویسند تبعیض نباید بشود بین اشخاص و وجه تمایزى هم نباید باشد که موجب دلسردى عده‌اى بشود (صحیح است) در صورتی که تشویق بسیار خوب است ولى به شرط این که باعث دلسردى نشود در اینجا آقایان تندنویس‌ها مرقومه‌اى فرموده‌اند و حقاً و انصافاً باید عرض کنم که آقایان با نهایت جدیت و صداقت کار کرده‌اند (صحیح است) و اگر قرار بر این است که تقدیر و تشویقى از تمام کارمندان صدیق و فعال بشود بنده گمان می‌کنم آقایان تندنویسان مجلس اگر در مرحله اول هم نباشند در آن زمره بهترین کارمندان هستند باید به آنها توجهى کرد و مطلبى که راجع به فرهنگ دهخدا جناب آقاى نبوى فرمودند استاد دهخدا انصافاً یکى از مفاخر مملکت ایران است (صحیح است) و یکى از اشخاصى است که به گردن این مملکت حق دارد (صحیح است) و این کار یعنى وضعیت استثنایى استاد دهخدا موجب شده است که استثناً این فرهنگ که خدمت عظیمى به فرهنگ ایران کرده است (دکتر شایگان - صحیح است) زیر نظر مجلس چاپ شود و این اقدام از طرف مجلس شده است حالا اگر این را قطع کنیم و بدهیم به وزارت فرهنگ بنده تصور می‌کنم خداى نکرده این کار خوبى هم که مى‌شود قطع گردد. بنده عرض کردم که به عنوان موافق صحبت می‌کنم و نظرم این بود که این تذکرات را داده باشم و الا در اساس با فرمایشات جناب آقاى نبوى کاملاً موافقم.

نایب رئیس - آقاى جلیلى‏

جلیلى - (مخبر کمیسیون محاسبات) جناب آقاى نبوى در ضمن بیاناتى که فرمودند خود ایشان فرمودند کارمندان مجلس در اینجا با فداکارى و صحت عمل کار می‌کنند (صحیح است) همه آقایان شاهدند که شب و روز وقت و بى‌وقت آقایان در اینجا حاضر هستند و هیأت رئیسه هم بودجه‌اى را که داد به کمیسیون محاسبات با دقت رسیدگى کرده و به وضعیت همه رسیده و به نظر همه رسیده و براى اشخاصى هم که کارهاى زیادى انجام می‌دهند و غیر از وقت ادارى هم هستند یک پاداش و اضافه حقوقى براى آنها پیش‌بینى شده و در مورد این رتبه‌هایى که آقاى نبوى تذکر فرمودند اینها رتبه جدیدى بهشان داده نشده ترفیع هم به کسى داده نشده اشخاصى بودند که کار می‌کردند و سابقه خدمت داشتند اینجا حقوقى را مى‌گرفتند عین همان حقوق را می‌گیرند و ترفیعى هم به آنها داده نشده و اما موضوعى را که می‌خواستم عرض کنم راجع به فرهنگ دهخدا بود یک قانونى از مجلس گذشته و هر سال این کار را کرده‌اند و در دوره‌هاى پیش هم شده و اضافاتى هم اگر پیشنهاد شده براى مستخدمین جز بوده یک  چند نفرى که پیشنهاد شده بود از طرف کمیسیون عرایض و مرخصى براى آنها هم اضافه کار منظور شده و پاداش داده مى‌شود البته مستخدمین جدیدى هم استخدام نشده‌اند. بنابراین در ماده اول دیگر صحبتى نیست (پارسا - راجع به آقایان تندنویس‌ها هم بفرمایید) (شهیدى - اینها فنى هستند) براى آقایان هم کمیسیون محسابات اضافه کارى موافقت کرده.

پارسا - منظور این است که تبعیض نشود.

نایب رئیس - آقاى دکتر فلسفى‏

دکترفلسفى - بنده راجع به یک مطلبى که آقاى ملک‌مدنى در جلسه قبل اشاره فرمودند راجع به تأسیس بیمارستان در اینجا مى‌خواستم توضیح عرض کنم که مشغول مطالعه هستیم که اینجا یک بیمارستانى باز کنیم ولى متأسفانه اعتبار نداریم (ملک‌مدنى - 600 هزار تومان پول دارید) (کهبد - 750 هزار تومان) اما این که آقاى نبوى فرمودند که بودجه امسال بیشتر از پارسال است مى‌خواستم خدمت‌شان عرض کنم که بودجه امسال بیشتر نیست و کمتر است (صحیح است) اگر هم اضافه بودجه‌اى پیدا بشود طبیعى است چون یک عده کارمند هستند که ترفیع و اضافات می‌گیرند بودجه آنها اضافه مى‌شود ولى معذلک کمتر است (مکى - آقاى دکتر فلسفى تندنویسان نامه‌اى نوشته‌اند که بنده تقدیم می‌کنم) در مورد کارمندان آنچه اضافات و ترفیعات مستحق بوده‌اند داده شده است و هیچ گونه تبعیضى هم نشده است و اگر احیاناً تبعیضى بشود یا یک کسى شکایت داشت ممکن است آقایان پیشنهاد بکنند ببینند موردش چیست مثل این که بنده به همین نامه رسیدگى خواهم کرد و یک چیزى که خیلى اینجا در بودجه مجلس تازگى دارد این است که براى یک عده از وراث مستخدمین متوفاى مجلس وظیفه‌اى پیشنهاد کرده‌اند و این که آقاى نبوى فرمودند این پاداش‌ها چرا آمده است در اینجا و خودشان در هیئت رئیسه تصمیم بگیرند

+++

این پاداش‌ها یک ارفاقى است که نسبت به حقوق‌هایى که به آنها تعلق می‌گرفته شده (صحیح است) یک عده بیچاره و مستحق بوده مثلاً اینجا یک گردانى بود که یک پایش را بریدند بعد فوت کرد و یک عده وراث بیچاره‌اى دارد که با رسیدگى به خدمتشان اینها را اضافه بر آنچه که قانوناً به آنها تعلق می‌گرفته پیشنهاد کرده‌اند این باید به تصویب مجلس مى‌رسید. یکى دو مورد است که شرح داده شده و این که آقاى نبوى فرمودند چرا در متن بودجه گذارده شده و ممکن بود هیئت رئیسه بدهد این را می‌خواهم عرض کنم یک عده اشخاص تقاضاى ترفیع کرده بودند و در جریان بود و مطابق تصویب‌نامه قوام‌السلطنه حق داشتند منتهى آن تصویب‌نامه لغو شده باید صورت قانونى به آن داد. این بود که در بودجه‌اى که تنظیم شده قرار شده به مجلس بیاید. مجلس البته ملزم نیست آنچه که در متن بودجه است تصویب بکند هر چه را زاید می‌داند رد کند و هر چه را حق و قانونى مى‌داند قبول کند راجع به فرهنگ دهخدا هم خیلى بحث شده در هیأت رئیسه منتهى ما از نظر این که فرهنگ دهخدا براى ملت ایران و فرهنگ ایران لازم است (صحیح است) و یک اثر خوبى باقى خواهد ماند این است که مجلس تصمیم گرفته است مثل سابق چاپ آن را به عهده بگیرد و با کمال صمیمیت هم نسبت به پیشرفت این موضوع اقدام می‌کند. (صحیح است)

نایب رئیس - پیشنهادى رسیده است قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌نمایم در ماده اول مذاکرات کافى است. ملک‌مدنى‏

نایب رئیس - آقاى ملک‌مدنى‏

ملک‌مدنى - بنده در لزوم کفایت مذاکرات در ماده اول باید عرض کنم که این فرهنگ دهخدا یک سوابق ممتدى دارد و نتیجه زحمات و خدمات 50 ساله شخص آقاى دهخدا است (دکتر شایگان - در دنیا نظیر ندارد) که در دنیا همین طورى که مى‌فرمایند نظیر ندارد این مرد هر چه داشته در این راه خرج کرده خانه‌اش را هم فروخت و داد اساساً مجلس شوراى ملى از ایشان خواست که در واقع این فرهنگ را که یک دایره‌المعارف وانسیکلوپدى کاملى است به چاپ برسانند و براى مملکت باقى بگذارد. براى این که بعد از 120 سال دیگر اگر خداى نکرده دهخدا رفت دیگر کسى پیدا نمى‌شود که بتواند جایش را بگیرد. بنده یقین دارم که تمام آقایان نمایندگان محترم زحمات این مرد ملى را حق‌شناسى می‌کنند و تقدیر می‌کنند او بدون اجر و مزدى نشسته است در خانه خودش این کار را انجام می‌دهد و این هم از شأن مجلس شوراى ملى بوده است وزارت فرهنگ یک کارهاى مطبوعاتى و کلاسیکى دارد که به موقع خودش انجام مى‌دهد یک قسمت دیگر راجع به آقایان تندنویس‌ها بود که بنده تصور می‌کنم نکند اینها آزرده خاطر بشوند که چون ذکرى از آنها نشده خدمات آنها واقعاً در نظر گرفته نشده این طور نیست بنده خیال می‌کنم همه آقایان ناظر زحمات و خدمات صادقانه و بى‌ریپ و رپاى آقایان تندنویس‌ها از رئیس و مرئوس هستند و اگر در مجلس تذکرى داده نشده براى این بود که معلوم بوده است الان هم خدمات آقایان مورد تقدیر است چنان که آقاى پارسا هم فرمودند همه به آقایان نظر مساعدى داشته‌اند یک موضوع دیگرى که آقاى نبوى فرمودند راجع به بعضى مزایا بود که براى اشخاص در نظر گرفته شده مجلس راجع به کارمندان خودش همیشه این سنت و رویه را داشته که اگر یک جایى ضرورت داشته به یک افرادى کمک بکند مى‌کرده البته به وسیله آراى آقایان این نظرى هم که این دفعه داده شده روى رویه گذشته است که خود آقاى نبوى سالها است مسبوق هستند و بنده چون در ماده اول مذاکرات کافى بود به این جهت پیشنهاد کفایت مذاکرات دادم در مواد بعد هم می‌شود صحبت کرد.

نایب رئیس - مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) رأى مى‌گیریم به کفایت مذاکرات در ماده اول آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد چون پیشنهادى در مورد ماده اول نرسیده رأى گرفته مى‌شود به ماده اول آقایانى که با ماده اول موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده دوم مطرح است قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده دوم - براى حقوق و هزینه 12 ماهه سال 31 اداره چاپخانه مجلس 12 میلیون و نوزده هزار و دویست ریال (12019200) مطابق فقرات 1 و 2 ضمیمه اعتبار به کارپردازى مجلس داده مى‌شود.

تبصره 2- وزارت دارایى مکلف است معادل یکصد هزار دلار براى خرید کاغذ و مرکب و صمغ و سایر لوازم چاپخانه مجلس از دست اول از خارجه به کارپردازى مجلس بپردازد و هم ارز ریالى آن را به نرخ دولتى دریافت دارد.

نایب رئیس - آقاى معتمددماوندى بفرمایید.

معتمددماوندى - بنده مخالفتم براى بودجه چاپخانه مجلس از نظر ذکر مطالبى است که فقط من باب اختصار مى‌خواستم به عرض نمایندگان محترم برسانم که چاپخانه مجلس شوراى ملى در ایران شاید در خاورمیانه از لحاظ تجهیزات نظیر نداشته باشد ولى متأسفانه اجازه بدهید این کادر چاپخانه را بخوانم بعد ملاحظه بفرمایید چاپخانه‌ای که باید با تشکیلات بازرگانى در واقع اداره شود ببینید براى چاپخانه چه کادرى پیشنهاد کرده‌اند و مادام که این کادر در چاپخانه مجلس هست و آن مقدار حقوق که بعد مقدارش را عرض می‌کنم باید بگیرند صرف‌نظر از این که هیچ در فکر استهلاک چاپخانه نیستند. هیچ در فکر فرسودگى ماشین‌هاى چاپخانه نیستند خواهید ملاحظه کرد که بعد از یکى دو سال دیگر مجلس این چاپخانه را هم نخواهد داشت با اجازه آقایان کادرش را می‌خوانم: رئیس، معاون، رئیس حسابدارى، معاون حسابدارى، کارمند، کارمند، کارمند، مدیر صندوق، کفیل ملزومات، معاون ملزومات، کارمند ملزومات، ناظر، کفیل بازرسى، معاون، کارمند، مدیر سفارشات، کارمند، مترجم و ماشین‌نویس، رئیس کارگزینى فنى، رئیس دفتر و بایگانى، مدیر تصحیح، رئیس گراورسازى، معاون، رئیس فتولیتو بعد هم یک چیزهاى دیگرى دارد فوق‌العاده کسر صندوق و هزینه ایاب و ذهاب، فوق‌العاده اضافه کارى و کمک اعاشه تا اینجا همه یک نفر، یک نفربود. تحصیل‌دار و کمک تحصیل‌دار دو نفر، کمک ناظر یک نفر، انباردار و کمک انباردار 3 نفر، مباشر تحویل کار یک نفر، آبدار یک نفر، پیشخدمت و سرایدار دوازده نفر، تلفنچى سه نفر، دربان یک نفر شما تمام چاپخانه‌هاى تهران را بگردید اگر یک پیشخدمت داشت که یک قطره آب بدهد به کارگران حالا اجازه بفرمایید ببینید حقوق چقدر می‌گیرند کارگران فنى هم البته مربوط به چاپخانه است و آن در داخل چاپخانه است حالا در آنجا هم معاون فنى و معاون معاون فنى دارد آن را هم کارى نداریم معاون معاون، باز معاون معاون را هم من کارى ندارم ولى عرض می‌کنم که جمع حقوقى که این آقایان می‌گیرند 854645 تومان است و آنچه که بابت کمک اعاشه باید بگیرند عبارت است از 275- 347 تومان (اخگر - در ماه؟) نخیر در سال است بودجه سالیانه است و مربوط به یک سال است یعنى 8546450 ریال مجموع حقوقى است که این حضرات مى‌گیرند و اما براى تعمیرات در فقره دو هزینه مبلغ جزیى براى خرید اثاثیه و یدکى ماشین‌آلات است و بقیه براى خرید مرکب و هزینه مطبوعات و تلفن و آبدارخانه و اعتبار مربوط به کمک‌هاى کارمندان در این جا هم هیچ چیز مربوط به اثاثیه چاپخانه نبست تفاوت عیدى کارکنان فوق‌العاده اعتبار ناظر و تفاوت عیدى این هم خودش 3472750 ریال است که فقط رقمى که به درد این چاپخانه به این عظمت مى‌خورد عبارت است از رقم خرید اثاثیه و یدکى ماشین‌آلات و تعمیرات که آن هم عبارت است از 45 هزار تومان از مبلغى که مجموعاً بیش از یک میلیون تومان مى‌شود و بقیه این مبلغى که در این بودجه پیش‌بینى شده تمام صرف حقوق و هزینه و عیدى آقایان مى‌شود آنچه که براى اثاثیه و لوازم این چاپخانه به این عظمت که چند دستگاه افست و غیرذلک دارد در نظر گرفته شده 45 هزار تومان است ببینید آقایان تناسب را که چقدر کوچک است 45 هزار تومان براى خرید اثاثیه این دستگاه ولى یک میلیون و چند هزار تومان براى پرداخت حقوق آن وقت می‌خواهند این چاپخانه با این کیفیت کار بکند؟ البته من در جلسه گذشته براى این که با رفیقم که مزاحى کرده باشم یک پیشنهادى کردم که به ایشان برخورد و من نظرى نداشتم نسبت به آقاى هاشمى این که آقاى هاشمى رئیس باشد و یا هر که باشد نمى‌تواند این کار را بکند؟ (کریمى - چرا در هیئت رئیسه پیشنهاد نکردید و آوردید به مجلس؟) گفتم آنجا هم گفتم بنده در هیئت رئیسه هم گفتم حالا هم در مجلس مجدداً مى‌گویم (مکى - خود آقاى هاشمى شخصاً آدم خوبى است) بله ما نظر نداریم که کى باشد هر که در این دستگاه باشد و این قدر مشکلات باشد نمى‌تواند کار کند استدعا می‌کنم براى چاپ یک کارت ویزیت بروید آنجا ببینید که چند اطاق باید بروید آن وقت از اینجا بروید بیرون چاپخانه اقبال ببینید که یک نفر آنجا نشسته با یک میز شکسته و تلفن دائما سفارش را قبول می‌کند ولى اینجابنده می‌خواستم کارت چاپ کنم رفتم آنجا گفتم اینجا کجا است گفتند تدارکات بعد رفتم اطاق دوم اینجا کجا است؟ گفتند دفتر و بعد رفتم به طبقه دوم اطاق ملزومات بعد رفتم یک اطاق دیگر سفارشات و یک اطاق دیگر رفتم براى نمونه کاغذ (حاج سید جوادى - از این جهت بود که مایل بودند شما را ببینند) من استدعا می‌کنم که هیئت رئیسه و کارپردازان محترم براى این چاپخانه یک فکر اساسى بکنند این که نمى‌شود و اینجورى نمی‌شود چاپخانه را اداره کرد. بهتر است که کارمندان آنجا را که زاید هستند به ادارات دیگر مجلس به دستگاه‌هاى دیگر مجلس منتقل کنند که بیکار هم نشوند و این چاپخانه را براى امر بازرگانى آماده بکنند. از طرف دیگر در فکر تجدید حیات بعضى از ماشین‌ها باشند (صحیح است) این ماشین‌ها اغلب فرسوده شده و از بین رفته است هیچ در این فکر شده‌اید که عایدات چاپخانه را زیاد بکنید و این ماشین‌ها را بگذارید کنار و به جاى آن ماشین‌آلات جدید بیاورید؟ تمام ماشین‌هایى که در آنجا هست اغلب از بین رفته و فرسوده شده و شاید یکى دو سال دیگر بتواند با این وضعیت کار کند بعد از این دیگر نخواهد توانست این عرض بنده است. (احسنت)

نایب رئیس - آقاى میر اشرافى‏

میر اشرافى - بنده قبلاً مى‌خواستم از آقایان محترم استدعا کنم به این موضوع

+++

توجه بفرمایند که این بودجه آنچه را که باید در کمیسیون محاسبات و هیئت رئیسه بررسى شود مورد بررسى قرار گرفته و راجع به اضافات و ترفیعات هم همان طور که جناب آقاى دکتر فلسفى به عرض آقایان رسانیدند نهایت دقت به عمل آمده نه تبعیضى به کسى شده و نه این که اضافه‌اى به کسى داده شده البته اشخاصى مستحق ترفیع بودند و مى‌بایستى به آنها کمک شود و ترفیع داده شده است و وظیفه هیئت رئیسه و کارپردازان و کمیسیون محاسبات این بوده که حق کلیه کارمندان و مستخدمین جز را بدهد و داده است این را بنده می‌خواستم عرض کنم و استدعا کنم که آقایان از مذاکرات زیاد و پیشنهاد زیاد در بودجه مجلس یک قدرى امساک بفرمایید براى این که این بودجه امروز به تصویب مجلس شوراى ملى برسد زیرا که این بودجه بودجه سال 1331 است و سال 1331 هم تقریباً خاتمه یافته است و یک مبلغى از این پول‌ها را آقایان کارمندان جزو بعضى از کارمندان و مستخدمین باید بگیرند صرف زندگانى ایام عیدشان بشود استدعا مى‌کنم موافقت بفرمایید که این بودجه امروز هر طور که هست تمام بشود و عرضى که داشتم راجع به چاپخانه بود جناب آقاى معتمددماوندى فرمودند که فکرى نشده است براى این که ماشین‌آلات این چاپخانه تجدید بشود مطابق اطلاعى که رسیده چاپخانه مجلس در حدود سه میلیون تومان قیمت داشته و در سال 1323 یعنى از بدو تأسیس تا سال 1323 تمام قیمت ماشین‌آلات چاپخانه به وزارت دارایى پرداخت شده و این ماشین‌آلاتى که امروز موجود است در واقع یک عایدات اضافى است براى دولت و البته با این نظر بنده موافقم که باید یک تجدید حیاتى در بعضى از ماشین‌آلات بشود ولى امروز هم در حال حاضر چاپخانه مجلس یکى از چاپخانه‌هاى مدرن و یکى از چاپخانه‌هاى بسیار خوب و مجهز خاور‌میانه است ولى متأسفانه آن طور که باید از این تأسیسات عظیم استفاده بکنیم استفاده نمی‌کنیم همان طور که آقاى معتمددماوندى فرمودند یک قسمت از تأسیسات باید به صورت بازرگانى در بیاید که از صورت تشریفات ادارى دستورات خشک معاف بشود که این چاپخانه بتواند آن طوری که شاید و باید بهره‌بردارى بکند البته یک قسمت عمده مربوط به غفلت متصدیان مربوطه است که غفلت کرده‌اند و آن طوری که شاید و باید از چاپخانه بهره‌بردارى نکرده‌اند مثلاً کتاب اول ابتدایى را بنده من باب نمونه خدمت آقایان ارائه می‌دهم چاپخانه مجلس این کتاب را که ملاحظه مى‌فرمایید که در حدود 78 صفحه است و 4 رنگ چاپ شده است دو ریال اجرت چاپ این کتاب را گرفته‌اند و دو ریال هم قیمت کاغذ این کتاب است که جمعاً شده است چهار ریال ولى آن فروشنده‌اى که این کتاب را در چاپخانه مجلس به چاپ رسانیده است این کتاب را ده ریال فروخته است یعنى براى این کتاب چهار ریال خرج کرده است و 6 ریال استفاده از آن برده فقط دو ریال به مجلس داده و این غفلت متصدى امر است که در حدود صد هزار  تومان در سال گذشته به چاپخانه مجلس زیان وارد آورده البته از این مسائل در چاپخانه زیاد است و در هیئت رئیسه هم راجع به وضع چاپخانه مجلس صحبت شده و هیئت رئیسه به جناب آقاى مهندس رضوى اختیار دادندکه یک نفر رئیس از داخل یا خارج مجلس بیاورند امور چاپخانه را آن طورى که شاید و باید اداره کند و متأسفانه این طور شده وضع چاپخانه به همان وضع رقت بارش باقى است و امسال هم در حال حاضر شاید در حدود دویست هزار تومان زیان داشته باشد و براى این که جلوگیرى از ذکر این رقم زیان بکنند و رقم ضرر را نشان ندهند سفارشاتى که در امسال قبول کرده‌اند و کارش را باید در سال 1332 تحویل بدهند آن مبلغ را هم آورده‌اند و جزو بودجه امسال حساب کرده‌اند که بگویند چاپخانه ضرر ندارد در صورتى که کار این سفارشات را باید در سال 32 بکنند و در سال 32 شش ماه وقت چاپخانه مجلس گرفته مى‌شود براى انجام و تکمیل این کار و یک مطلب دیگر که می‌خواستم به عرض آقایان برسانم راجع به فرهنگ دهخدا است که همه آقایان متفقاً معتقدند که فرهنگ دهخدا یکى از کتاب‌هاى ذیقیمت است که در عصر حاضر تهیه شده است (صحیح است) و در فضل و کمال جناب آقاى دهخدا هم هیچ کس تردید ندارد و شاید خداى نکرده همان طورى که آقاى ملک‌مدنى فرمودند اگر قبل از 120 سال فوت کند جانشینى ندارد و جانشینشان باید این کتاب‌ها باشد بنده باید از لحاظ کارپردازى به عرض آقایان برسانم که این کتاب‌ها تا الان که من حساب کرده‌ام 750 هزار تومان خرجش شده است و در حدود 150 هزار تومان در بودجه سال 1331 منظور شده است و قطعاً در بودجه سال 32 هم کمتر از این مبلغ منظور نخواهد شد. و در نتیجه در حدود یک میلیون تومان خرج شده مملکت چه استفاده‌اى از این یک میلیون تومان کرده و چقدر تاکنون برگشت دارد (مهندس حسیبى - برگشت معنى ندارد این کتاب همان طورى که فرمودید ارزش فوق‌العاده دارد و آبروى ملت ایران است) اجازه بفرمایند بنده عرایض خودم را تمام کنم اگر خداى نکرده به حضرتعالى جسارتى کردم ماده 90 در اختیارتان است (زنگى - رئیس) این کتاب‌هایى که چاپ شده تمام به صورت یک انبار کاغذ سیاه در آمده و انبارهاى زیادى از کارپردازى مجلس در اختیار کتاب‌هاى آقاى دهخدا گذاشته شده است و این کتاب‌ها همین طور چاپ مى‌شود و مى‌آید در آنجا مى‌ماند و دسته مى‌شود روی هم و از طرف دیگر این انبارها هم مرطوب است و موش دارد و تمام این کتاب‌ها دارد از بین می‌رود.

و باید یک فکرى کرد که این کتاب‌ها در دسترس مردم قرار بگیرد (صحیح است) این کتاب‌ها را که به صورت انبار نمی‌خواهیم بیاوریم اگر یکى از آقایان تشریف آوردند و گفتند باید به وزارت فرهنگ انتقال داده شود این کار براى این است که وزارت فرهنگ بتواند این کتاب‌ها را در فرهنگ و دانشگاه بین استادان تقسیم کند و مورد استفاده قرار گیرد یک کتابى که با این خسارت مادى و با این زحمتى که جناب آقاى دهخدا کشیده‌اند و تهیه کرده‌اند همه جمع‌آورى شده و در زیرزمین‌ها مانده است حتى بنده در هیئت رئیسه پیشنهاد کردم یک دوره از این کتاب‌ها را به آقایان نمایندگان مجاناً بدهیم آقایان موافقت نکردند گفتم که آقایان این کتاب از نظر مجلس نیست که چاپ شده از این نظر است که این کتاب در دسترس آقایان قرار بگیرد و مورد استفاده باشد به هر حال بنده مى‌خواستم تقاضا کنم از آقایان نمایندگان محترم راجع به توزیع این کتاب و تخفیف قیمت این کتاب و طرز این که این کتاب به چه ترتیب در دسترس مردم قرار بگیرد یک راه حلى پیدا بکنیم بنده خودم یک پیشنهادى دادم اگر اجازه بفرمایید عرض کنم و آن پیشنهاد بنده این است که ضمن این بودجه یک ماده یا یک تبصره‌اى مجلس شوراى ملى تصویب بکند که کلیه آقایان وزرا و نمایندگان مجلس و مدیرکل‌ها و استادان و کارمندان از رتبه 7 به بالا به هر یک یک سرى از این کتاب را به حکم اجبار بدهیم و پولش را در ظرف یک سال کم بکنیم.

اولاً - خاصیتش این است که این کتاب در دسترس مردم قرار گرفته و آن پولى که دولت خرج کرده برگشت می‌کند و دو مرتبه به مصرف همان فرهنگ دهخدا خواهد رسید (ملک‌مدنى - به دبیرستان‌ها هم بفرستند که در کتابخانه دبیرستان‌ها دانشکده‌ها باشد ولى باید به آنها مجانى داده شود) (زنگ رئیس) البته بفرمایید که کتاب‌ها را براى مدارس بفرستید ما که حق نداریم مال مجلس و مال دولت را بدون قانون و بدون مجوزى براى کسى بفرستیم بنده تنها کسى را که دیدم که آمد و این کتاب‌ها را دید و گفت که یک سرى براى من بفرستید جناب آقاى دکتر بقایى بود که تشریف آوردند به کارپردازى چشمشان که به این کتاب‌ها خورد فوراً یک یادداشتى فرستادند و تقاضا کردند که یک سرى از این کتاب‌ها را برایشان بفرستند و پولش را از حقوق‌شان کسر کنند (مهندس غروى - بنده هم خریدم) (کهبد - بنده هم خریدم) بنده که اطلاع ندارم بسیار کار خوبى کردید (خنده نمایندگان) بنده عرایضم را خاتمه می‌دهم و از آقایان استدعا می‌کنم که راجع به فرهنگ دهخدا یک تصمیم بهترى بگیرند که این کتاب‌ها از صورت انبار خارج بشود.

نایب رئیس - آقاى بهادرى جنابعالى هم فرمایشى دارید؟

بهادرى - بنده دیگر عرضى ندارم.‏

نایب رئیس - آقاى جلیلى‏

جلیلى - (مخبر کمیسیون محاسبات) راجع به چاپخانه مجلس آقاى میر اشرافى مطالبى فرمودند که بنده تصور می‌کنم به این شدت هم که آقایان مى‌فرمایند نیست براى این که آنچه که بنده اطلاع دارم مدت بیست ماه است که یک دینار هم به چاپخانه داده نشده و چاپخانه این مدت را با درآمد خودش و عملکرد خودش آقاى خسرو قشقایى اداره کرده.

خسروقشقایى - بسیار کار خوبى کرده.‏

جلیلى - به علاوه این دستگاه دستگاهى نیست که آقاى هاشمى به این صورت درآورده باشد اگر عیبى هم دارد این دستگاه که این وضع را دارد از بدو تأسیس به این صورت ادارى درآمده است از بدو تأسیس به این صورت بوده و شاید سه مرتبه اصلاً مستهلک شده الان این چیزى را که دارد خودش مثل یک درآمدى است براى چاپخانه و البته آقایان باید تصدیق بفرمایید وقتى که این جا مى‌فرمایید که تنها چاپخانه تشکیلاتش مثل یک تشکیلاتى نیست که فلان چاپخانه کوچک در تهران دارد البته باید یک صرفه‌جویی‌هایى هم بشود و باید به وضعیت بهترى هم در بیاید آقاى هاشمى هم مرد شریفى است (صحیح است) مرد درستى است (میر اشرافى - ولى اهل چاپخانه نیستند) (معتمددماوندى - به درد این کار هم نمی‌خورند) و ما نباید تصور کنیم که اگر چاپخانه ضررى داده این ضرر متوجه آقاى هاشمى است اگر آقاى هاشمى هم نبودند این طور بود اما راجع به فرهنگ آقاى دهخدا در خصوص این فرهنگ آقایان صحبت زیاد فرمودند بنده باید عرض کنم که این فرهنگ دهخدا یک روز باعث افتخار مملکت ما خواهد بود (دکتر شایگان - حالا هم هست) حالا هم هست و بعداً هم خواهد بود و ما نباید از آن صرف‌نظر بکنیم (اخگر - انبار هم نکنید) و بدهیم به دست دیگرى که وقفه‌اى در این کار ایجاد بشود (اخگر - آقا این را نباید انبار بکنید باید تقسیم کنید) این کتاب به این صورت چاپ شده که از سرى الف آن 6 جلد چاپ شده که بقیه‌اش هم چون آقاى دهخدا خودشان با وقت کمى که دارند به طور

+++

مرتب نمى‌تواند در دسترس چاپخانه بگذارند از حرف‌هاى دیگر هم هشت جلد چاپ شده و فعلاً هم مشغولند و همین طور که فرمودند و مذاکره شده البته مجلس هر تصمیمى بگیرد که اینها را بفروشد و یا مجانى در دسترس اشخاص بگذارد البته خیلى خوب است.

نایب رئیس - آقاى بهادرى‏

بهادرى - عرض کنم راجع به نواقصات چاپخانه مطالبى که مورد مذاکره قرار گرفت جناب آقاى میر اشرافى عین حقیقت را به عرض مجلس رسانیدند بنده باید از جناب آقاى جلیلى رفیق محترم در اینجا گله کنم که بنده و آقاى میر اشرافى و آقاى دکتر فلسفى در رأس اداره کارپردازى هر روز هستیم و جزییات کارها را اطلاع داریم و هیچ گونه غرضى نسبت به آقاى هاشمى نبوده و نیست آقاى هاشمى بسیار مرد خوبى است ولى مدیر خوبى نیست چاپخانه را تا به امروز به صورت خوبى اداره نکرده چاپخانه همه ساله 150 الى 200 هزار تومان عایدى داشته ولى سال گذشته و امسال در دوره تصدى آقاى هاشمى چاپخانه مبالغى ضرر داده ما باید حقایق را به نظر آقایان محترم برسانیم ما هیچ گونه قصد و غرضى و یا نظر سوء‌نیتى به آقاى هاشمى نداریم بسیار مرد خوبى است و به او احترام می‌کنیم ولى اداره کردن دستگاه چاپخانه مربوط به این رفاقت‌ها و خصوصیت‌ها نباید باشد و اما راجع به فرهنگ دهخدا البته فرهنگ دهخدا یکى از مفاخر ملى ما است و این مرد محترم هم خیلى زحمت کشیده است و زحمت هم مى‌کشد و مقصود ما همین است که این کتاب‌هایى که در انبارهاى مجلس جمع شده و پر شده و از بین می‌رود به صورتى مورد استفاده مطالعه‌کنندگان واقع شود این است که استدعا کردیم یک راه‌حلى پیدا بشود که این کتاب‌ها در اختیار فرهنگیان و کسانى که علاقه‌مندند گذارده شود و حالا ترتیبش با نظر و تصویب مجلس شوراى ملى است به یک عده‌اى مجانى داده شود و یا در قیمت تخفیف داده شود و یا مجانى داده شود این بسته به نظر مجلس شوراى ملى است و منوط است به رأى و نظر آقایان نمایندگان محترم ولى بنده مى‌بینم که این کتاب‌ها یک مقدارى در انبار مانده و دارد از بین می‌رود یک ترتیبى بدهید این کتاب‌ها که دارد از بین می‌رود و مقدار زیادى هم در انبارها جمع است از بین نرود و ضمناً هم به عرض می‌رسانم که در بودجه یک قسمتى فراموش شده ذکر شود چون تلفنچی‌هاى مجلس هم در ردیف سرمکانیک قرار گرفته‌اند در موقع تنظیم بودجه فراموش شده که تلفنچی‌هاى چاپخانه هم این امتیاز برایشان در نظر گرفته شود الان هم به بنده مراجعه کردند استدعا می‌کنم این قسمت را در موقع تصویب بودجه اصلاح بفرمایید که تلفونچی‌هاى چاپخانه جزو مستخدمین رسمى و ردیف سرمکانیک باشند و از این مزایا استفاده کنند و جزو طبقه سرمکانیک قرار بگیرند در خاتمه از موقع استفاده می‌کنم یکى از اجله علماى مراغه آیت‌الله کمال تلگرافى مخابره کرده‌اند و پشتیبانى خودشان را دایر به نطقى که دو جلسه قبل جناب آقاى حمیدیه نماینده محترم در خرابى دستگاه فرهنگ بیان کردند ابراز داشته‌اند و آقاى حمیدیه را مورد پشتیبانى قرار داده و از زحمات صادقانه ایشان اظهار قدردانى نموده‌اند عین تلگراف را تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

خسرو قشقایى - آقاى رئیس اگر بنا بشود هر یک از آقایان کارپردازان بخواهند در بودجه صحبت کنند ده روز طول می‌کشد اجازه بفرمایید مخبر از بودجه دفاع کند.

نایب رئیس - پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده که قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس - نسبت به ماده 2 بودجه مجلس پیشنهاد کفایت مذاکرات می‌دهم. دکتر فقیهى‌شیرازى‏

دکتر سنجابى - مخالفى نیست‏.

میر اشرافى - بنده مخالفم‏.

نایب رئیس - بفرمایید آقاى دکتر فقیهى‌شیرازى توضیح بدهند.

دکتر فقیهى‌شیرازى - در مورد فرهنگ دهخدا مطلب معلوم شد که کتاب بسیار نفیسى است ولى در عین حال با توضیحى که آقاى میر اشرافى دادند که جمع شده و در انبار مرطوب است که هم رطوبت فاسدش می‌کند و هم در معرض خطر موش خوردگى است و از بین رفتن از این نظر پیشنهادى اگر آقایان بدهند که علاوه بر دانشکده‌ها حتى در دبیرستان‌ها هم تقسیم و توزیع بشود و به یک طرز آبرومندى که می‌شود باشد فروخته شود این صحیح است و در این باب بنده خیال می‌کنم که محتاج به مذاکره نیست از نظر این که پیشنهاد داده‌اند آقایان انشاء‌الله یک ترتیبى داده شود که این کتاب‌هایى که ذخیره شده و انبار شده انباشته شده روی هم به یک طرز خاصى فروخته بشود در مورد چاپخانه مطالبى که آقایان فرمودند آنچه که به نظر بنده می‌رسد مربوط به وضع ادارى چاپخانه است که به این صورت چاپخانه را در آورده و اگر پیشنهادى که همکار محترم آقاى پورسرتیپ داده‌اند که البته در موقعش خوانده مى‌شود چاپخانه مجلس به یک صورت بازرگانى و به یک صورت بنگاه مستقلى اداره شود رفع این محظور می‌شود و عایداتش هم بیشتر مى‌شود بنابراین گمان می‌کنم بهتر است آقایان موافقت بفرمایند که به اصل ماده ر‌أى بگیریم البته تأمین نظر آقایان را پیشنهاداتى که مربوط است به ماده دوم خواهد کرد.

نایب رئیس - آقاى میر اشرافى‏

میراشرافى - بنده مطلبى که مى‌خواهم حضور آقایان عرض کنم راجع به کفایت مذاکرات نیست بلکه راجع به موضوعى است که جناب آقاى جلیلى فرمودند البته جناب آقاى جلیلى خواستند از آقاى هاشمى رئیس چاپخانه دفاع کنند ما اینجا حب و بغضى با هیچ کس نداریم با هیچ کس هم قوم و خویشى و بستگى نداریم ما از طرف مجلس شوراى ملى مأمور حفظ اموال مجلس هستیم مجبور هستیم در موقع طرح بودجه کلیه مسائلى که به نظرمان می‌رسد به عرض آقایان نمایندگان برسانیم آقاى هاشمى مرد بسیار خوبى هستند ولى آدمى نیستند که بتوانند چاپخانه مجلس شوراى ملى را اداره بکنند و این مطلب را بنده تنها عرض نمی‌کنم این مطلبى است که آقاى مهندس رضوى خودشان به این موضوع معترف هستند و به همین دلیل خودشان قبول کردند که یک نفر را از خارج بیاورند هیئت رئیسه هم به آقاى مهندس رضوى این اختیار را داده است خود این دلیل بر این است که جناب آقاى هاشمى قادربه اداره کردن چاپخانه نیستند ولى البته مرد دانشمندى هستند و براى ریاست کتابخانه مجلس هم آدم خوبى هستند این را خواستم به عرض آقایان برسانم که البته ایشان هم اهل سوء‌استفاده نیستند ولى سوء‌استفاده‌هایى در دستگاه ایشان شده که چندین فقره‌اش اینجا پهلوى بنده است که اگر بخواهم اینجا عرض کنم براى شأن مجلس کوچک است دو نفر از کارمندان چاپخانه که گزارش‌هایى به کارپردازى مجلس داده‌اند و با نظر آقاى هاشمى مخالفت کرده‌اند به نام آقاى پیروى و آقاى کیوان اینها را حکم صادر کرده‌اند و از چاپخانه خارج‌شان کرده‌اند بعداً که بنده و آقاى بهادرى و آقاى دکتر فلسفى پافشارى کردیم که اینها باید دوباره برگردند به چاپخانه مجلس رفتند در چاپخانه تحریکاتى کردند که اساساً اینها را توى اطاق خودشان راه ندادند که چرا اینها رفته‌اند به کارپردازى گزارش داده‌اند که اینجا تخلفاتى مى‌شود ما نظرى نداریم هر چه هست بایستى حقایق را به عرض آقایان نمایندگان برسانیم و هر چه نظر آقایان باشد ما مطیع هستیم.

نایب رئیس - اعلام رأى مى‌شود رأى می‌گیریم به کفایت مذاکرات ماده دوم آقایانى که موافقند قیام فرمایند.

(اکثر قیام نمودند)

تصویب شد پیشنهادات قرائت مى‌شود

(پیشنهاد آقاى پورسرتیپ به شرح ذیل قرائت شد)

مقام ریاست مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده دوم اضافه شود.

تبصره - چاپخانه مجلس به صورت بازرگانى توسط هیئت مدیره‌اى که مجلس شوراى ملى از بین نمایندگان انتخاب خواهد کرد اداره شود هیئت مدیره مرکب از 7 نفر خواهد بود و مدیر عامل را هیئت مدیره نامبرده براى مدت 2 سال انتخاب خواهد کرد. پورسرتیپ‏

بعضى از نمایندگان - 7 نفر زیاد است 3 نفر کافى است‏.

نایب رئیس - آقاى پورسرتیپ‏

پورسرتیپ - غرض بنده از تقدیم این پیشنهاد این بود که متوجه شدم همه آقایان نمایندگان به طرز اداره چاپخانه مجلس اعتراض دارند و این طرز را مفید تشخیص نداده‌اند اصرارى در این که حتماً 7 نفر یا 3 نفر باشند ندارم اصرار بنده فقط در این است که با طرز بازرگانى اداره بشود هر طور که آقایان در این مورد و در مورد پیشنهاد بنده نظر بهترى داشته باشند بنده حرفى ندارم و قبول می‌کنم اما به عقیده بنده همان طوری که خود آقایان می‌دانند براى این که به وضع چاپخانه مجلس سر و صورتى داده شود و ضرر و زیانى نداشته باشد و از اصول و تفصیل این اداره بکاهد بهترین راهش این است که به طرز بازرگانى اداره شود حالا هیئت مدیره‌اش را چه جورى انتخاب کنند چند نفر باشند کم و زیادش را بنده حرفى ندارم هر طورى آقایان نظر دارند بنده قبول خواهم کرد.

نایب رئیس - آقاى ملک‌مدنى مخالفید یا موافق؟

ملک‌مدنى - مخالفم‏.

نایب رئیس - بفرمایید.

ملک‌مدنى - عرض کنم یک مطلبى را باید مجلس در نظر بگیرد و آن این است که چاپخانه مجلس براى بازرگانى و استفاده تأسیس نشده (پورسرتیپ - براى ضرر هم نشده) براى کارهاى ضرورى و لازم و مؤثر مجلس شوراى ملى این چاپخانه به وجود آمده است بنده هم به نحو اداره‌اش کارى ندارم آن روز هم عرض کردم که اگر ضرورت دارد یک مدیر فنى که تخصص داشته باشد هیئت رئیسه و کارپردازان محترم که اختیار دارند و منتخب مجلس هستند این در واقع جزو اختیارات آنهاست مثل سایر ادارات دیگر هر طورى که می‌خواهند این کار را انجام بدهند به نظر بنده در این موقع مصلحت نیست که ما این جا را بخواهیم بگذاریم به طرز بازرگانى اداره بشود آقایان مگر ما فراموش کرده‌ایم آنچه که دستگاه ما داریم در مملکت که به صورت بازرگانى اداره مى‌شود همه‌اش دارد ضرر مى‌دهد آقایان تشریف بیاورید در کمیسیون بودجه ببینید صداى همه بلند شده براى این که سرپرست و کنترلى ندارند هزار جور کم و زیاد مى‌شود بنده عقیده‌ام این است که در تمام این مدت مؤسسات مجلس با کمال خوبى انجام وظیفه کرده‌اند و اگر

+++

معایب و نواقصى دارد به طوری که آقاى میر اشرافى فرمودند آقایان مختار و مسلط هستند نواقصش را رفع بفرمایند هر کس خوب است باقى بگذارند هر کس بد است عوض کنند ما آنچه که جزو وظایف هیئت رئیسه است وارد نمی‌شویم ولى چون من همیشه در مجلس هر وقتى لازم بوده و مصلحت دیده‌ام در مجلس هر وقتى لازم بوده و مصلحت دیده‌ام که یک مطلبى را عرض کنم عقیده‌ام را عرض کرده‌ام تصور می‌کنم آقایان اگر توجه داشته باشند از جهاتى که حالا توضیحش را لازم نمی‌دانم این اوراق رسمى و اوراق بهادارى که مى‌آید اینجا باید یک طورى باشد که مورد اطمینان و اعتماد باشد این که مى‌فرمایند اینجا به صورت بازرگانى اداره بشود آخر اینجا یک دستگاهى نیست که بخواهیم این را بگذاریم در اختیار اشخاصى که از کنترل مجلس خارج باشد (پورسرتیپ - خارج نیست) بنده این را می‌خواستم عرض کنم و البته حاکم بر وضعیت همیشه آراى اکثریت مجلس شوراى ملى است و هر طور نظرتان هست عمل کنید.

نایب رئیس - اعلام رأى مى‌شود نسبت به پیشنهاد آقاى پورسرتیپ.‏

بعضى از نمایندگان یک مرتبه دیگر قرائت کنید.

 (مجدداً به شرح سابق قرائت شد)

پورسرتیپ - 3 نفر باشد بنده موافقم.‏

میراشرافى - 3 نفر از کجا؟

پورسرتیپ - از آقایان نمایندگان.‏

نایب رئیس - آقایان توجه بفرمایند رأى مى‌گیریم به پیشنهاد آقاى پورسرتیپ با اصلاحى که به عمل آمده آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (عده کمترى برخاستند) رد شد. پیشنهاد دیگر قرائت مى‌شود.

(پیشنهاد آقاى دکتر فقیهى‌شیرازى به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس اینجانب پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده دوم اضافه شود.

تبصره - اینجانب پیشنهاد می‌کنم که کارمندان و کارگران مجلس اعم از فنى و ادارى مشمول قانون بیمه اجتماعى شوند دکتر فقیهى‌شیرازى.

بعضى از نمایندگان - مخالفى ندارد.

نایب رئیس - مخالفى نیست؟ آقاى معتمددماوندى‏

معتمددماوندى - آقاى دکتر فقیهى‌شیرازى باید توجه بفرمایند که قانون کار و بیمه اجتماعى براى کارگران است نه کارمندان این را هم عنایت بفرمایند این هم در مجلس عمل مى‌شود صندوق تعاون در چاپخانه مجلس هست (دکتر فقیهى‌شیرازى - به صورت ناقص) و از بودجه مجلس به عنوان کارفرما صدى دو هم داده مى‌شود و مطابق قانونى که جدیداً از اختیارات جناب آقاى دکتر مصدق گذشته به این مقدار صدى دو دیگر هم اضافه شده که باید از این ماه بپردازیم بنابراین پیشنهاد حضرت مستطابعالى اجرا شده است.

دکتر فقیهى‌شیرازى - اگر اجرا شده است بنده حرفى ندارم‏.

نایب رئیس - چون پیشنهاد دیگرى نیست رأى گرفته مى‌شود به ماده دوم‏.

وکیل‌پور - یک پیشنهادى بنده داده بودم.‏

نایب رئیس - آن مربوط به ماده چهارم است آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده سوم قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده سوم - براى حقوق و هزینه دوازده ماهه سال 1331 اداره روزنامه‌نویسى کشور شاهنشاهى ایران مبلغ سه میلیون و سیصد و سى هزار و دویست و نود ریال (3330290) مطابق فقرات 1 و 2 ضمیمه اعتبار به کارپردازى مجلس داده مى‌شود.

نایب رئیس - مخالفى نیست؟

مکى - بنده مخالفم‏.

نایب رئیس - بفرمایید.

مکى - بنده تصور می‌کنم وقتى که ماده سوم را قرائت کردند آقایان به مبلغى که در این ماده تصریح شده است یا درست توجه نفرموده‌اند و یا این که اگر هم توجه کرده‌اند درست حساب نکرده‌اند که روزى چقدر خرج مى‌شود (اخگر - قریب روزى هزار تومان می‌شود) بیشتر از هزار تومان مى‌شود اگر هفته‌اى سه جلسه مجلس شوراى ملى تشکیل بدهد و به تعطیل بر نخورد یک ماه تعطیل تابستان بیست و پنج روز تعطیل فروردین و همچنین سایر تعطیلاتى که در ایام سال هست حساب بکنیم ما بر سر هم شاید هفته‌اى دو جلسه بیشتر نداشته باشیم هفته‌ای دو تا با یک چنین چیزى حساب بکنید می‌شود براى هر جلسه سه هزار تومان آخر این را چطور می‌شود واقعاً قبول کرد که ما سه هزار تومان بدهیم براى چاپ یک مجله آن هم فقط براى چاپ 150 تا 200 تا از این مجله (یک نسخه مجله رسمى را نشان دادند) (پورسرتیپ - آن هم همه‌اش غلط) حالا غلطش تقصیر پولى که خرج می‌شود نمی‌شود گفت هست آن وقت ما بیاییم سه هزار تومان بدهیم این مجله را چاپ بکنند آخر این مجلس در ادوار گذشته هم مجله رسمى داشته تا دوره پنجم ششم که بنده مذاکرات مجلس را دیده‌ام روى کاغذ بسیار خوب و پشت جلدى هم داشت عکس در مجلس را گراور کرده بودند و به قدرى هم دقیق بود و بدون غلط چاپ می‌شد اگر یک شماره اینجا بود بنده من باب مقایسه به آقایان ارائه می‌دادم که کاغذش چقدر خوب بود و با چه نظافتى چاپ می‌شد و آن وقت ما هر شماره‌اى سه هزار تومان بدهیم و این جور کاغذ و مجله‌اى داشته باشیم این یعنى چه؟ بنده خواستم توجه مجلس را به این موضوع جلب کنم این است که بنده با این ماده موافق نیستم و تصور می‌کنم که همکاران عزیزم اگر توجه بفرمایند این ماده را با خرجى که شده است و با این مجله نمى‌توانند رأى بدهند عرض دیگرى نداشتم.

نایب رئیس - آقاى بهادرى‏

بهادرى - جناب آقاى مکى نماینده محترم در مخالفتى که نسبت به ماده سوم فرمودند که سالى سیصد و سه هزار تومان مصرف مجلسه رسمى مى‌شود پریروز به نظرم تشریف نداشتید عرایضى که بنده به عرض مجلس رساندم یکى از بهترین دستگاه‌هایى که الان ما در مجلس داریم و خوب می‌چرخد انصافاً در اثر زحمات دکتر خطیبى اداره می‌شود همین مجله رسمى است اطلاعاً به عرض جنابعالى مى‌رسانم که امسال مجله رسمى صد هزار تومان علاوه بر مخارج درآمد خالص براى مجلس دارد و این خرج خودش را تأمین می‌کند اما نسبت به چاپ و نواقصش البته حق با جنابعالى است امیدوارم که عماً قریب ما بتوانیم مجله رسمى را با یک ترتیب خوبى مطابق نظر آقایان محترم راه بیندازیم و این هم صورتى است که صورت درآمد شش ساله روزنامه رسمى است که نمی‌خواهم جزییاتش را به عرض برسانم می‌دهم خدمت جنابعالى که ملاحظه بفرمایید امسال صد و پانزده هزار تومان این مجله سود ویژه دارد حالا بسته به نظر آقایان است.

مکى - تمام اعلانات را طبق قانون به زور به این مجله می‌دهند.

نایب رئیس - پیشنهادى رسیده است قرائت مى‌شود.

(پیشنهاد آقاى اخگر به شرح زیر قرائت شد)

مقام ریاست معظم مجلس پیشنهاد می‌کنم ماده سوم راجع به اداره روزنامه رسمى از دستور خارج شود. اخگر

نایب رئیس - آقاى اخگر

اخگر - بعضى از کارها هست که از نظر پیشرفت یک کارى بدون این که در نظر گرفته شود که این جنبه اقتصادى و تجارى دارد یا نه عمل می‌شود مثل چاپخانه مجلس که این چاپخانه را براى رفع احتیاجات مجلس درست کرده‌اند نه براى این که با آن تجارت بکنند این براى همین است که قوانینى که مى‌آید صورت‌هایى که می‌آید لوایحى که می‌آید در این چاپخانه طبع بشود و در دسترس و کلاً گذاشته شود براى این که بتوانند بدون فوت وقت راجع به آن اظهارنظر بکنند اما اداره روزنامه رسمى کشور اگر به اسمش بخواهیم نگاه بکنیم بایستى روزنامه‌اى باشد که محتوى کلیه مسائل رسمى کشور باشد این طور که نیست اگر مقصود این است که روزنامه رسمى مجلس باشد آن هم که تفصیلش را جناب آقاى مکى خوب فرمودند این کافى و وافى براى این مقصود نیست براى این که این مؤسسه تأسیس بشود تمام مطبوعات را از حق آگهى‌ها محروم کرده‌اند همه آگهى‌ها را بالاجبار موظف کرده‌اند که به این اداره داده بشود خود این آگهى‌ها مبالغ بسیارى عایدات دارد و این اداره خوب اداره نمی‌شود ناندانى شده است براى یک عده‌اى که فقط نتیجه‌اى که دارد این است که یک عده‌اى از آن نان می‌خورند و الا یک اداره روزنامه رسمى مجلس که این همه از اعلانات پول می‌گیرد لااقل باید یک صورت منظمى داشته باشد این صورت را هم ندارد بنابراین بنده پیشنهاد کردم که این ماده از دستور خارج شود برود دوباره به کمیسیون رویش مطالعاتى بشود.

نایب رئیس - جناب آقاى اخگر خواستم تذکر بدهم که جنابعالى تنها نمى‌توانید پیشنهاد خروج از دستور بدهید پیشنهاد خروج را باید 15 نفر امضا کنند پیشنهاد سکوت می‌توانید بدهید.

اخگر - خوب پیشنهاد خروج نمی‌دهم پیشنهاد سکوت می‌دهم.‏

مکى - جناب آقاى اخگر جنابعالى ممکن است پیشنهادى بدهید که این موضوع را دو مرتبه به هیئت رئیسه و کارپردازان اختیار بدهند که براى اصلاحش هر پیشنهادى دارند بکنند.

میر اشرافى - خودتان آقاى مکى پیشنهاد بدهید.

اخگر - منظور بنده این است که در این باب یک بررسى بیشترى بشود یک صورتى پیدا کند که ما اقلاً یک روزنامه حسابى داشته باشیم و این خرج را متحمل نشویم و پیشنهاد خودم را پس می‌گیرم.

نایب رئیس - اعلام رأى می‌کنیم نسبت به ماده سه.

مکى - آقا زنگ جریمه را بزنید.

میر اشرافى - آقاى مکى خودتان پیشنهاد کنید.

مکى - الان دارم مى‌نویسم.‏

نایب رئیس - جناب آقاى مکى اعلام رأى شده است تقاضا می‌کنم از دادن پیشنهاد صرف‌نظر بفرمایید.

مکى - چشم‏

نایب رئیس - رأى مى‌گیریم به ماده سوم آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده چهارم قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده چهارم - به وزارت دارایى اجازه داده مى‌شود مبلغ یک میلیون و چهار صد هزار ریال از محل درآمد عمومى کشور براى هزینه چاپ یک ساله 1331 فرهنگ دهخدا به کارپردازى مجلس بپردازد و این اعتبار با تصویب هیئت رئیسه مجلس از حیث حقوق

+++

 متصدیان عمل و بهاى کاغذ و چاپ و غیره به مصرف خواهد رسید.

نایب رئیس - مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) چون مخالفى نیست پیشنهادات قرائت مى‌شود.

(پیشنهاد آقاى وکیل‌پور به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده چهار اضافه شود.

هر یک از دبیرستان‌ها و دانشکده‌ها چه در تهران و چه در شهرستان‌ها موظف هستند یک سرى از کتاب لغت‌نامه دهخدا براى استفاده محصلین خریدارى نمایند. وکیل‌پور

نایب رئیس - آقاى وکیل‌پور

وکیل‌پور - عرض کنم در هیئت رئیسه صحبت زیاد شد راجع به این لغت‌نامه دهخدا لبته همه آقایان نمایندگان محترم در موقع خودش از ضرورت و لزوم انتشار این لغت‌نامه صحبت فرموده‌اند و بحث کرده‌اند و به نظر بنده یکى از اقدامات بسیار مفید مجلس است که این لغت‌نامه انتشار یابد منتهى البته این نقص وجود داشت که اگر این لغت‌نامه بنا باشد در کتابخانه مجلس بماند یا در انبار کارپردازى مجلس بماند آن طوری که باید و شاید مورد استفاده قرار نمی‌گیرد بنده در هیئت رئیسه همین پیشنهاد را که اینجا عرض می‌کنم کردم که براى این که اهل علم اهل تحصیل آنهایى که در حقیقت منظورشان استفاده از این کتاب است استفاده کنند و بیشتر از این طبقات هم در دانشکده‌ها و دبیرستان‌ها هستند بهتر این است که هم دانشکده‌ها و هم دبیرستان‌ها از این لغات بخرند و در دسترس اساتید و دبیرها و محصلین قرار بگیرد البته براى خریدارى آن هم ممکن است از بودجه وزارت فرهنگ الان که بودجه کل کشور در کمیسیون بودجه مورد مداقه است یک مبلغى که در حدود این اعتبار باشد منظور کنند (دکتر سنجابى - پیشنهاد خرج شد) پس این قسمتش را حذف مى‌کنم و اصولاً عرض می‌کنم اگر ما معتقدیم که این لغت‌نامه مفید است از باب این است که مورد استفاده قرار بگیرد و الا اگر قرار باشد در انبار کارپردازى بماند من نمی‌دانم چه استفاده‌اى می‌کنیم بنابراین کتاب چون یک کتابى است که بیشتر محل استفاده اهل علم است معتقد هستم که به یک نحوى وسیله‌اى براى انتشار و استفاده اشخاص فراهم بکنیم و به نظر بنده این بهترین شق است حالا به نظر آقایان است.

نایب رئیس - آقاى بهادرى‏

بهادرى - پیشنهاد جناب آقاى وکیل‌پور نماینده محترم چون پیشنهاد خرج است این است که بنده استدعا می‌کنم جنابعالى پیشنهادتان را پس بگیرید راجع به این موضوع فرهنگ دهخدا قبلاً هم به عرض آقایان نمایندگان رسانیدم به نظر بنده اگر آقایان اجازه بدهند در هیئت رئیسه ترتیب این کار داده شود که این فرهنگ دهخدا دیگر بیشتر از این در انبار‌ها نماند و از بین هم نرود و مورد استفاده محصلین و فرهنگیان قرار بگیرد و از نظر  این که قیمتش هم تا اندازه‌اى گران است یک کمى مشکل است فرهنگیان بتوانند این را بخرند باید این را اجازه بفرمایید که در هیأت رئیسه ترتیب این کار را بدهیم گزارش آن را به مجلس خواهیم داد (یکى از نمایندگان - به اقساط یک ساله) اما جناب آقاى اخگر راجع به مجله رسمى مطالبى فرمودند بنده به آقا اطمینان می‌دهم که عماًقریب ما در هیأت رئیسه ترتیب این کار را با صلاح‌ دید جنابعالى و سایر آقایان نمایندگان محترم می‌دهیم و معایب و نواقص آن را رفع می‌کنیم. (اخگر - متشکرم)

وکیل‌پور - بنده پس مى‌گیرم.‏

نایب رئیس - پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود سه تا پیشنهاد شبیه به یکدیگر رسیده اجازه بفرمایید قرائت بشود (پیشنهاد آقاى حاج سید وادى به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

پیشنهاد می‌کنم که یک دوره از کتب دهخدا مجاناً و بلاعوض به نمایندگان مجلس شوراى ملى بدهند. حاج سید جوادى (خنده نمایندگان)

نایب رئیس - پیشنهاد دیگر قرائت مى‌شود.

(پیشنهاد آقاى ملک‌مدنى به شرح زیر قرائت شد)

تبصره زیر را به ماده چهارم پیشنهاد مى‌نمایم.

تبصره - هیئت رئیسه مجلس مجاز است براى دانشکده‌ها و دبیرستان‌هاى کشور از فرهنگ دهخدا مجاناً یک جلد به نام مجلس فرستاده شود. ملک‌مدنى‏

دکترسنجابى - یک دوره‏

نایب رئیس - پیشنهاد دیگر قرائت مى‌شود (پیشنهاد آقاى کهبد به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى.

اینجانب پیشنهاد می‌نمایم تبصره ذیل به ماده دو اضافه شود:

تبصره - به نمایندگان مجلس و وزرا و معاونین و مدیرکل وزارتخانه‌ها و مستخدمین دولت از رتبه هشت به بالا اعم از رتبه ادارى یا قضایى و افسران ارتش از درجه سرهنگ به بالا یک دوره از فرهنگ دهخدا با تخفیف صدى ده فروخته شود و براى کتابخانه‌ها و دانشکده‌ها و دانشگاه و دانشسراها یک دوره مجاناً فرستاده شود. کهبد

نایب رئیس - به عقیده خود بنده این هر سه پیشنهاد خرج است.‏

میر اشرافى - خرج نیست آقاى رئیس اجازه بفرمایید بنده عرضى دارم.‏

کهبد - مال بنده خرج نیست.‏

نایب رئیس - آقاى حاج سید جوادى (بعضى از نمایندگان نیستند) آقاى ملک‌مدنى‏

میر اشرافى - بنده زودتر اجازه خواستم.

نایب رئیس - ایشان پیشنهاد داده‌اند باید اول توضیح بدهند آقاى ملک‌مدنى‏

ملک‌مدنى - عرض کنم ما فرق بین بودجه مجلس و بودجه کشور قائل نیستیم این دبیرستان‌ها و مؤسسات فرهنگى ما را بودجه‌اش را مجلس شوراى ملى می‌دهد یعنى ملت ایران می‌دهد بودجه مجلس را هم همین طور ما باید تا آنجا که مقدور هست این دایره‌المعارف یا کتاب لغت دهخدا را در دسترس محصلین و اشخاصى که در دانشگاه‌ها و دبیرستان‌ها دارند تحصیل می‌کنند بگذاریم براى چه؟ براى این که آنها به علت این که این فرهنگ در دسترس نیست به این لغات و اطلاعات واقف نیستند هیچ کس هم استطاعت خرید یک دوره‌اش را به چهار صد تومان ندارد بنده عقیده‌ام این است که این از وظایف تکالیف مجلس است که به هیئت رئیسه اجازه و اختیار بدهد بنده هم با آن بیان جناب آقاى بهادرى موافق هستم حتى اگر بخواهید پیشنهادم را اصلاح می‌کنم که تکمیل باشد تا این دوره‌هاى مهیا شده و تهیه شده این دایره‌المعارف را که بنده معتقدم دایره‌المعارف است کتاب عادى نیست این کتاب را در دسترس دانشکده‌ها بگذارید و به نام مجلس شوراى ملى مهر بزنند که در کتابخانه‌هاى دانشکده و دبیرستان‌ها به نام مجلس شوراى ملى باقى بماند و این یکى از خدمات بزرگى است که در این مملکت مى‌شود روزى که حکیم ابوالقاسم فردوسى شاهنامه را مى‌نوشت و آن واژه‌هاى زبان ایران را زنده کرد مگر آن روز این اندازه مورد توجه بود (میر اشرافى - چرا آقا مورد توجه بود که این قدر سیم و زر گرفت) در عامه آن روز مورد توجه نبود ولى حالا خانواده‌اى نیست که در خانه‌اش یک کتاب شاهنامه فردوسى نباشد بنده معتقدم که چند سال دیگر مردم این دایره‌المعارف آقاى دهخدا را مى‌خرند الان متوجه بکنید دولت را تا این که در دسترس مردم قرار بدهد مخصوصاً در دسترس محصلین که طبقه تحصیل‌کرده طالب علم و دانش هستند قرار بگیرد این نظر بنده بود حالا اگر فرم و فورمول آن ناقص است خودتان اصلاح کنید و همان طور که نظرتان هست درست کنید که مطابق اطلاعى که فرمودید در انبار‌ها فاسد نشود و از بین نرود در کتابخانه‌هاى عمومى هم بعضى از آقایان پیشنهاد کردند که گذاشته شود بنده هم این قسمت را اضافه می‌کنم که در کتابخانه‌ها هم گذاشته شود نظرم این است که این خرجى که شده است و زحمتى که کشیده شده بى‌ثمر نباشد حالا آقایان هر کدام که بهتر هست پیشنهاد بفرمایید.

نایب رئیس - آقاى میر اشرافى بفرمایید.

پارسا - آقا بنده قبلاً اجازه خواستم.‏

نایب رئیس - ایشان کارپرداز است.‏

خسرو قشقایى - این طور که نمى‌شود این آقایان همه‌اش صحبت می‌کنند اگر بنا باشد که هر کدام از کارپردازها بخواهند صحبت کنند ده جلسه این کار طول خواهد کشید.

میر اشرافى - مطلبى که آقایان پیشنهاد فرمودند راجع به فرهنگ دهخدا به عقیده بنده اگر یک اصلاح مختصرى بشود بسیار پیشنهاد خوبى است و تکمیل‌ترین پیشنهادى است که تقدیم شده چون بنده خدمت آقاى کهبد بوده‌ام و این پیشنهاد هم مال ایشان است قبلاً هم بنده به عرض رسانیدم که آقایان این فرهنگ دهخدا به شکل یک انبار کاغذ سیاه در آمده است همه آقایان تشریف مى‌آورند اینجا مى‌فرمایند که فرهنگ دهخدا یک فرهنگ بسیار نفیسى است فرهنگ دهخدا براى آینده این مملکت شاهنامه خواهد بود و اگر آقاى دهخدا خداى نکرده خداى نکرده بعد از صد و بیست سال فوت کرد دیگر کسى نیست که این کار را تکمیل بکند اما آقایان یک راه حلى باید پیدا بکنید که این کتاب نفیس و ذى‌قیمت در دسترس مردم قرار بگیرد این کتاب آقا به درد شاگردان کلاس اول و دوم ابتدایى نمى‌خورد که هیچ به درد شاگردان اول و دوم متوسطه هم نمى‌خورد این کتاب باید در دسترس اساتید قرار بگیرد باید در دسترس دانشمندان گذاشته بشود و ضمناً این پیشنهادى که آقاى کهبد فرمودند نه پیشنهاد خرج است و هم این که این کتاب در دسترس مردم قرار گرفته و هم پولى عاید دولت شده که به وسیله همان پول بتوانند فرهنگ دهخدا را تکمیل کنند شاید یک روزى مقدور نباشد که سالى 300، 400 هزار تومان خرج کتاب دهخدا بکنند و همین طور این کتاب راکد و بدون استفاده باشد این است که بنده از آقایان تمنى می‌کنم موافقت بفرمایید با پیشنهاد آقاى کهبد و پیشنهاد ایشان این است که تمام آقایان مدیرکل‌ها و وزرا و نمایندگان این را بخرند و قیمت 14 جلد این کتاب 114 تومان است اگر اجازه بفرمایید یک سرى از این کتاب را بیاورند که آقایان ملاحظه بفرمایید که این 114 تومان پول جلد کتاب نیست اگر آقایان 114 تومان نمى‌توانند یک مرتبه بپردازند در ظرف 12 مه از حقوق‌شان کسر شود خیلى کار آسانى هم هست.

+++

مکى - بنده اخطار دارم‏.

نایب رئیس - راجع به چه ماده‌اى؟

مکى - الان عرض می‌کنم همان ماده‌اى که مربوط به پیشنهادات است.‏

خسرو قشقایى - اخطار مقدم است.‏

پارسا - آقا بنده خیلى وقت است که اجازه خواسته‌ام.‏

نایب رئیس - آقاى مکى‏

مکى - طبق ماده پیشنهادات پیشنهاد باید متناسب با موضوع باشد سه پیشنهاد داده شده یکى متعلق به آقاى حاج سید جوادى است که مى‌گویند به نماینده مجانى داده شود یکى پیشنهاد آقاى ملک‌مدنى است که باید به دانشگاه‌ها و دبیرستان‌ها مجانى داده شود یکى هم پیشنهاد آقاى کهبد است که با زور و اجبار به مردم داده شود (کهبد - اجبار نیست) این برخلاف قانون اساسى است (میر اشرافى - استدعا می‌کنم اسم قانون اساسى را نبرید) در دوره بیست ساله یک مجله ایران امروز بود که به کارمندان به زور مى‌دادند حالا هم مجلس شوراى ملى می‌خواهد آن عمل را تکرار بکند و این همان عمل دیکتاتورى است معنى ندارد اولاً این کتاب از هر جلد آن در حدود چهار هزار شماره بیشتر چاپ نمى‌شود شما افسران سرهنگ‌ها وزرا معاونین و کارمندان از رتبه 8 به بالا را حساب کنید ببینید چقدر مى‌شود 50 هزار نفر از رتبه هشت به بالا هست از کجا مى‌توانید احتیاجات این اشخاص را تأمین کنید که به همه اینها کتاب بدهند وآنگهى با زور چرا؟ به یک نفر رتبه 9 که نزدیک به 60 سال دارد و موقع بازنشسته شدن او است چند جلد از این کتاب را می‌دهید چند جلد هم که مرتب در مى‌آید این را به زور می‌دهید قبول می‌کند فردا که بازنشسته شد دیگر نمی‌گیرد تکلیفش چه می‌شود یا اگر مرد این کتاب‌ها دیگر ارزش ندارد براى این که دوره‌هاى این کتاب که معلوم نیست چند جلد است هزار جلد است دو هزار جلد است همین طور هر چند وقت یک جلد از آن بیرون می‌آید (صحیح است) و به علاوه این تحمیل است و برخلاف حق است و حالا بنده از اخطار قانونى استفاده می‌کنم و عرض می‌کنم که اصلاً طرح این پیشنهادات چون مخالف قانون اساسى و آیین‌نامه است در مجلس جایز نیست (دکتر سنجابى - صحیح است)

نایب رئیس - به نظر بنده هم این پیشنهاد خرج است و تحمیل است نمی‌شود به آن ر‌أى گرفت.‏

دکتر کیان - بنده پیشنهادى دادم‏.

ملک‌مدنى - پیشنهاد بنده که تحمیل نبود اجازه بفرمایید توضیح بدهم.‏

نایب رئیس - دیگر توضیح ندارد.

ملک‌مدنى - اجازه بفرمایید پیشنهاد بنده ارتباطى با پیشنهاد آقاى کهبد نداشته است بنده پیشنهاد دادم که هیئت رئیسه مجاز باشد براى این که کتاب‌هایى که در انبار دارد فاسد و خراب می‌شود فکرى بکند با پیشنهاد بنده هم همه مجلس موافق است رأى بگیرید.

نایب رئیس - به پیشنهاد آقاى ملک‌مدنى رأى گرفته مى‌شود یک مرتبه دیگر قرائت مى‌شود آقایان توجه کنید.

 (به شرح زیر خوانده شد)

هیئت رئیسه مجلس شوراى ملى مجاز است یک دوره از کتاب فرهنگ دهخدا براى دانشکده‌ها و دبیرستان‌ها و کتابخانه‌هاى ملى به نام مجلس شوراى ملى اهدا نماید.

کهبد - اینجا نوشته‌اند (مجاناً) وقتى که مجانى شد پیشنهاد خرج است‏.

نایب رئیس - آقاى نبوى بفرمایید.

نبوى - این کتاب فرهنگ دهخدا کتاب نفیسى است بنده هم عرض کردم که این کتاب باید چاپ بشود و از مقام فرهنگى ایشان تقدیر به عمل بیاید فروش این کتاب مشکلى ندارد باید همان کارى را که سایرین می‌کنند آقایان کارپردازان مجلس هم از حیث چاپ و طبع و فروش می‌کردند به خود بنده عده کثیرى مراجعه کرده‌اند و گفته‌اند این کتاب را به چه طریق مى‌شود تحصیل کرد و در صدد هستند که بخرند. اگر هیئت رئیسه اقدام می‌کرد و این کتاب را به کتابخانه‌هاى معتبر این شهر مى‌فرستاد و فعالیت می‌کرد حتماً تمام نسخ این کتاب به فروش می‌رفت آقا این کتاب را نباید مجانى داد و نه همان طور که جناب آقاى مکى توضیح دادند می‌شود به زور به اشخاص تحمیل کرد هیچ کتابى را نمی‌شود به زور به مردم تحمیل کرد که بیایند کتاب بخرند این کار نه شأن مجلس است نه شأن آقاى دهخدا پس به عقیده من براى این که یک راه حلى پیدا بشود که در انبارها نپوسد باید براى دانشگاه فقط چند جلد مجانى فرستاد زیرا فرقى بین دانشگاه و سایر دستگاه‌هاى عمومى مملکت نیست خرج چاپ این کتاب از اعتبار این پولى است که از این مملکت تهیه شده و از عایدات دولتى است و بقیه را هم باید در کتاب‌خانه‌ها در دسترس مردم گذاشت که حتماً بخرند و من از جناب آقاى ملک‌مدنى استدعا می‌کنم پیشنهادشان را به این صورت تنظیم بکنند و مجلس هم به آن رأى می‌دهد که صرفاً براى دانشگاه و دانشکده مجانى بفرستند بقیه را هم بفروشند به کتابخانه‌ها نباید به کسى مجانى داد و نه این که به زور تحمیل اشخاص کرد.

نایب رئیس - باید رأى بگیریم به پیشنهاد آقاى ملک‌مدنى.‏

میر اشرافى - آقاى رئیس پیشنهاد آقاى کهبد از همه جامعتر است و بنده قبول دارم.

نایب رئیس - آقاى ملک‌مدنى به پیشنهاد شما رأى بگیریم یا پس مى‌گیرید؟ (ملک‌مدنى - پس نمی‌گیرم)

یک مرتبه دیگر پیشنهاد آقاى ملک‌مدنى قرائت مى‌شود.

(به شرح سابق قرائت شد)

مکى - کتابخانه‌هاى ملى هم اضافه شود.

خسرو قشقایى - این هم که پیشنهاد خارج است.‏

شبسترى - ملى خیر کتابخانه‌هاى عمومى خیلى فرق می‌کند کتابخانه‌هاى عمومى با ملى.‏

پورسرتیپ - عوض مجانى (اهداء) نوشته شود چون هدیه می‌کنند.

نایب رئیس - با اجازه آقایان ده دقیقه تنفس داده مى‌شود.

(ده دقیقه قبل از ظهر مجلس به عنوان تنفس تعطیل مجدداً 15 دقیقه بعد از ظهر تشکیل گردید)

نایب رئیس - مجدداً پیشنهاد آقاى ملک‌مدنى با اصلاحاتى که شده قرائت مى‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

هیئت رئیسه مجلس شوراى ملى مجاز است یک دوره از کتاب فرهنگ دهخدا براى دانشکده‌ها و دبیرستان‌ها و کتابخانه‌هاى ملى به نام مجلس شوراى ملى اهدا نماید. ملک‌مدنى‏

نایب رئیس - آقایان کارپردازان موافقید؟

میر اشرافى - اصلاح کردند.

مکى - دبیرستان‌هاى کامل متوسطه نوشته شود.

نایب رئیس - آقاى دکتر بقایى تذکرى دارید بفرمایید.

دکتر بقایى - عرض کنم اینجا بحث زیادى راجع به فرهنگ دهخدا شد متأسفانه در یک قسمت‌هایى آقایان آن طوری که لازم بود توجه نکردند و آن این بود که ابتدا توجه بکنند از آنچه که چاپ شده چقدر موجود است به صرف این که بگوییم انبار پر شده است این صحیح نیست سرى اول که از این کتاب چاپ شده است تقریباً به اتمام رسیده است و این نکته را هم باید در نظر گرفت که چاپ این کتاب هنوز تمام نشده این یک دوره است که شاید 70، 80 جلد مى‌شود به این جهت هم ضررى ندارد که این دوره‌ها همین طور در مجلس محفوظ بماند منتهى پیشنهادى که ممکن است منطقى باشد این است که انبار خشک تهویه شده صحیح بسازند که براى بعدها محفوظ بماند براى این که آقایان محترم یک عده‌شان به خاطر دارند و اشخاصى هم که در آن زمان نبودند آثارش را دیده‌اند در زمان مرحوم مظفرالدین شاه دو جلد تفسیر ابوالفتوح رازى چاپ شده بود و همان طور در انبارها مانده بود تا موقعى که ده پانزده سال پیش اقدام به چاپ بقیه آن شد و آن را در دسترس مردم گذاشتند و تقریباً دوره کامل آن به دست آمد نهایت چون در تصحیح این جلدهاى آخرى که چاپ شده بود دقت لازم نشد این دوره ناقص شد این کتاب البته چاپش تا بیست سال 15 سال دیگر طول بکشد و یک نکته را هم آقایان تذکر ندادند و آن این است که در تحت نظر حضرت آقاى دهخدا یک عده از جوان‌هاى بسیار فاضل و فهمیده این مملکت چندین سال است مشغول کار هستند و به روش ایشان آشنا شده‌اند و مرتباً هم دارند کار می‌کنند از لحاظ این که این کتاب ناقص نمایند کوچکترین نگرانى نیست ولى یک نکته‌اش هم هست و آن این است به این قبیل پیشنهادات که این جلدهاى اول که چاپ شده پخش بشود جلدهاى بعد که از طبع بیرون مى‌آید دوره‌هاى آن ناقص مى‌ماند الان به طوری که بنده اطلاع دارم براى قسمت اولش باید فکر تجدید چاپ بشود آن جلدهایى که اول چاپ شده است تقریباً تمام شده است به این جهت بنده خواهش می‌کنم این پیشنهادات چه راجع به فروش اجبارى که شایسته مجلس نیست چه راجع به اهداى مجانى اینها مسترد بشوند و به همین رویه که تا به حال عمل شده ادامه پیدا کند که کلکسیون ناقص نشود براى این که وقتى اهدا کردند دوره ناقص آنها مى‌ماند و دوره‌هاى بعدش هم به دست کسى نمى‌رسد چون وقتى به زور به کسى دادند علاقه ندارد که بقیه را بخرد و طبعاً از بین می‌رود در صورتی که کسى که واقعاً علاقه‌مند است آمده و خریده مواظب هستند مى‌آیند بقیه آن را هم می‌خرند و کسى که علاقه‌مند نیست نمى‌آید دوره‌هاى بعد آن را بخرد و ناقص مى‌ماند بنابراین خواهش می‌کنم آقایان پیشنهادات خودشان را مسترد بفرمایند و توجه بکنند یک انبارهاى خشک خوبى براى نگاهدارى این کتاب‌ها بسازند این کتاب 50 سال اگر بماند داراى یک ارزش فوق‌العاده‌اى است و نباید به هیچ‌وجه ما در این قسمت جنبه مالى فعلى را در نظر بگیریم.

عامرى - ماده 127 آیین‌نامه را استدعا می‌کنم قرائت بفرمایید.

ملک‌مدنى- اجازه مى‌فرمایید؟

نایب رئیس - توضیح مجدد لازم ندارد رأى مى‌گیریم به پیشنهاد آقاى ملک‌مدنى آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد پییشنهاد آقاى کهبد هم مجدداً قرائت مى‌شود مشابه این است.

کهبد - اجازه بدهید توضیح بدهم.

نایب رئیس - مشابه همان پیشنهادى است که رد شد.

کهبد - بنده پس می‌گیرم ولى مشابه آن نیست‏.

نایب رئیس - پیشنهاد آقاى اخگر

+++

قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم فرهنگ دهخدا با قیمت کمى در دسترس خریدارانش قرار گیرد.

نایب رئیس - پیشنهاد آقاى اخگر هم مشابه آن است بفرمایید.

جلالى - ‌کریمى - آقاى اخگر پس بگیرید.

اخگر - مطالبى که مطرح مى‌شود در مرور زمان هدفش را گم می‌کند هدف مجلس از این که این کار راشروع کرد این بود که این کتاب در دسترس مردم قرار بگیرد و از آن استفاده بکنند براى این که انبار بکنند نبود براى تجارت و کاسبى که از آن استفاده کنندکه نبود هدف اصلى این بود که این کتاب چاپ بشود تا مردم بتوانند از آن استفاده کنند اگر بگوییم که مجانى به مردم بدهند درست نیست براى این که چیز مجانى را همه می‌خواهند و کم مى‌آید و هر قدر چاپ کنند باز کم مى‌آید اگر بخواهیم بگوییم با زور و اجبار به مردم بفروشند این هم درست نیست و غلط است اگر منظور اصلى را در نظر بگیریم و هدف اولیه را فراموش نکرده باشیم هدف اولیه آن این بود که این کتاب به واسطه این که مفید است در دسترس طالبین قراربگیرد و باید در نظر بگیریم تا حالا فرمودند 14 جلد چاپ شده در اینجا گفته شد که شاید جمع آن 80 جلد باشد در خارج بنده شنیدم که اصلاً معلوم نیست چند جلد است ممکن است 200 جلد باشد ممکن است صد جلد باشد اگر بنا باشد به قیمت حالا باشد هیچ کس عهده‌دار خرید این کتاب نمی‌تواند باشد اگر صد جلد باشد جلدى 10 تومان آن را حساب می‌کنیم هزار تومان باید بدهد تا یک دوره کامل از این کتاب را داشته باشد (دکتر سنجابى - نمى‌ارزد آقا) و این عملى نیست که با در نظر گرفتن این که بسیارى از اشخاص که مى‌خواهند تحصیل کنند داراى ثروت و مکنت نیستند که بتوانند براى دوره یک کتاب هزارتومان پول بدهند و براى این که هدف از بین نرود این است که هیئت رئیسه قیمت نازلى براى این کتاب معین کند که طرفداران دانش بتوانند از آن استفاده نمایند.

دکتر طاهرى - آقاى رئیس ماده 137 آیین‌نامه را هم در نظر بگیرید.

نایب رئیس - آقاى دکتر فلسفى‏

دکتر فلسفى - تمام اهمیتى که براى فرهنگ دهخدا قائلیم براى این است که مردم از آن استفاده کنند (ملک‌مدنى - رأى مجلس نشان داد که نمى‌خواهند استفاده بکنند) اما راجع به کتاب موجود از جلد اول 2540 جلد موجود است جلد دوم 2938 جلد موجود است (دکتر بقایى - چند جلد چاپ شده است) این صورتى است که بنده الان خواست و فرستاده‌اند 4000 جلد چاپ شده است 2540 از جلد اول مانده است از جلد دوم 2938 جلد مانده است یا 2948 جلد مانده (دکتر بقایى - این طور نیست) (زهرى - این اشتباه است) این صورتى است که از اداره حسابدارى داده‌اند 2540 جلد از اول مانده (دکتر سنجابى - خیلى خوب هزار جلد فروش رفته) (زهرى - نیست آقا الان پرسیدم) اصلاً غرض از این فرهنگ و این زحمتى که کشیده شده براى این است که مردم استفاده بکنند و این هم پیشنهاد بدى نیست که قیمت را نازل کنند که همه بتوانند از آن استفاده کنند و اگر هم یک روزى احتیاج پیدا شد آن طور که مى‌فرمایید ناقص مى‌ماند باز هم چاپ می‌کنند ولى امروز ما بیاییم یک عده‌اى را محروم بگذاریم که بعد مبادا یک عده‌اى دیگر محتاج بشوند بنده معتقدم با پیشنهاد آقاى اخگر می‌شود موافقت کرد که قیمت را نازلتر کنند تا در دسترس عامه قرارگیرد و اصلاً بحث در فرهنگ دهخدا براى این است که مردم از این اثر ذی‌قیمت استفاده کنند.

نایب رئیس - آقاى پارسا بفرمایید.

دکتر سنجابى - بنده قبلاً اجازه خواستم‏.

نایب رئیس - خیر ایشان مقدم هستند.

پارسا - یکى از مظاهر تمدن و تعالى هر مملکت احترام به پیشوایان علم و ادب است که الحمدالله تعالى همین طور که مشهود است همه آقایان نمایندگان وقتى صحبت درباره شخصیت استاد بزرگى مثل دهخدا می‌شود متفق علیه هستند (صحیح است) و راجع به این فرهنگ هم بنده على‌الاصول گمان می‌کنم یکى از بزرگترین کارهایى که مجلس شوراى ملى در این باب اقدام کرده است و شروع نموده همین کار است و نباید این موضوع را ما تنها در این جا فقط از نظر مادى مطرح کنیم چون هم دون شأن مؤلف عظیم‌الشأن این فرهنگ است و هم این کتاب اهمیتش به قدرى است که نباید اصلاً مادیات را در آن دخالت داد و این که جناب آقاى اخگر فرمودند قیمتش را تنزل بدهیم بنده خیلى غدر می‌خواهم گمان نمی‌کنم فرمایش آقاى اخگر اینجا جایش باشد این یک موضوعى است که هیئت رئیسه خودش باید بنشینند و قیمت آن را دقیقاً در نظر بگیرد و با این استدلال متینى هم که جناب آقاى دکتر بقایى فرمودند بنده هم استدعا دارم از لحاظ اهمیت و عظمت این شاهکار از لحاظ احترام به مقام علم و ادب این استاد بزرگوار اصولاً از این پیشنهادها صرف‌نظر بشود و خود هیئت رئیسه در این باب فکرى بکند (صحیح است)

نایب رئیس - آقاى اخگر پس مى‌گیرید؟

اخگر - در صورتی که در هیئت رئیسه در این باب مطالعه بشود عرضى ندارم پس مى‌گیرم (احسنت)

نایب رئیس - پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

 (به شرح ذیل قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده مورد بحث اضافه شود تبصره به کارپردازى مجلس شوراى ملى اجازه داده مى‌شود مجلدات فرهنگ دهخدا که تاکنون از چاپ خارج شد و مجلداتى را که در آتیه از چاپ خارج خواهد شد به خریدارانى که اعتبار پرداخت آنها مسلم باشد با اقساط 24 ماهه بفروشد. دکتر کیان‏

نایب رئیس - آقاى دکتر کیان بفرمایید.

دکتر کیان - به طوری که آقایان محترم مستحضر هستند عده‌اى از این کتاب به قدر کافى فعلاً در چاپخانه موجود است از جلد اول که بیشتر از همه مصرف شده است بیشتر از 2700، 800 جلد موجود است و مجلدات بعد هم به ترتیب چاپ مى‌شود قدر متقین این است که چاپ این فرهنگ هم به قیمت زیادى تمام مى‌شود و نمى‌شود اصلاً قیمت آن را ارزان کرد براى این که قیمت باید متناسب با مخارج طبعش باشد ولى از طرف دیگر اشخاصی که طالب علم و ادب و جویاى تحصیلات و اطلاعات هستند غالباً از اشخاصى هستند که دارایى زیاد و وجوه کافى در اختیارشان نیست که یک مرتبه یک مبلغ زیادى را صرف خرید کتاب بنمایند به این جهت هم از این نقطه‌نظر که این مجلدات در دسترس اشخاص و طالب علم و ادب قرار بگیرد و یک مرتبه مبلغ گزافى را نمى‌توانند صرف خرید یک چیز غیرلازم زندگیشان بکنند براى این که محضورشان از لحاظ قیمت رفع شود بنده پیشنهاد کردم که کارپردازى مجلس شوراى ملى بتواند به اقساط 24 ماهه این مجلداتى که فعلاً چاپ شده است و یا مجلداتى که به تدریج بعداً چاپ مى‌شود به اشخاصى که اعتبار آنها مسلم باشد بفروشد و این کار تا حدى سبب اشاعه این کتاب و در دسترس گذاشتن آن براى مردم مى‌شود در عین حال ضررى هم به خزانه دولت نمى‌خورد و انبارهایى هم که از این کتا بها مملو است تهى خواهد شد و به نظر بنده اگر آقایان با این پیشنهاد موافقت بفرمایند تا حدى رفع اشکال از لحاظ به فروش رساندن و در دسترس گذاردن این کتاب نفیس شده است حالا بسته به نظر آقایان است.

نایب رئیس - آقاى میر اشرافى‏

میر اشرافى - بنده راجع به فرهنگ دهخدا آنچه که باید به عرض آقایان برسانم رسانیدم و همه آقایان هم معتقد هستند که این فرهنگ دهخدا باید در دسترس مردم قرار بگیرد حالا نحوه توزیعش را باید مجلس شوراى ملى معین بکند چون کارپردازى مجلس و هیئت رئیسه حق ندارد که از قیمت آنها کم بکند یا این که مجانى به کسى بدهد این مجوزش را آقایان نمایندگان به یک راهى تهیه بفرمایند که در اختیار کارپردازى و هیئت رئیسه باشد و بتوانیم این فرهنگ دهخدا را در دسترس مردم قرار بدهیم.‏

اخگر - مجلس که قیمت معلوم نکرده که بگوید تخفیف بدهد.

میر اشرافى - و اما علت این که بنده مخالفت کردم با این موضوع براى بیان یک مطلبى است که خیلى اساسى است و آن عبارت از این است که در جریان این روزها حوادثى پیش مى‌آید که ما ناگزیریم این حوادث را به عرض مجلس شوراى ملى برسانیم البته آقایان اطلاع دارند که دیروز شایع شد که سرلشگر زاهدى را بازداشت کردند.

پارسا - این مربوط به فرهنگ دهخدا نیست‏.

میر اشرافى - مربوط به ملت ایران است.‏

نایب رئیس - آقاى میر اشرافى توجه بفرمایید این مطلب مربوط به موضوع نیست تمنى دارم راجع به این موضع نفرمایید.

دکتر شایگان - قبل از دستور بفرمایید.

میراشرافى - هزار مرتبه آقایان تشریف آوردید اینجا یک مسائلى که مربوط به آن موضوع نبوده است فرمودید بنده هیچ اعتراضى نکردم خود حضرتعالى تشریف آوردید جناب آقاى مهندس رضوى تشریف آوردند اینجا راجع به موضوع شیلات مخالفت کردند و یک بحث مفصلى فرمودند تمام این ابواب را خود آقایان مفتوح فرمودید اگر خودتان استفاده بفرمایید اهمیتى ندارد اگر کسى بخواهد استفاده کند اعتراض می‌فرمایید.

نایب رئیس - براى روز یکشنبه قبل از دستور اسم‌نویسى بفرمایید.

میر اشرافى - بنده فقط دو کلمه عرض دارم بنده عرضم این است که آقاى سرلشگر زاهدى به موجب ماده 5 قانون حکومت نظامى بازداشت شده است و خود سخنگوى دولت هم گفت که بازداشت ایشان به موجب ماده 5 است انتظار داریم که زودتر رفع توقیف از ایشان بشود و تمام بشود براى این که این سرلشگر زاهدى از کسانى است که سابق هم در زندان انگلیس‌ها بوده و یکى از عناصرى بوده که پایه‌هاى این نهضت ملى را به وجود آورده (صحیح است) یعنى ایشان رئیس شهربانى بودند که آقاى دکتر بقایى و آقاى مکى و آقاى حائرى‌زاده در زندان بودند ما همه روزنامه‌نویس‌ها در عسرت و بدبختى بودیم آقاى مصطفى کاشانى پسر آقاى کاشانى در زندان قصر بودند در چنین روزهایى رئیس شهربانى شد و انتخابات تهران را حفظ کرد و صندوق‌هاى ملت ایران را نگهدارى کرد تا این که این آقایان جبهه ملى انتخاب شدند و این نهضت ملى را پایه‌اش را ایشان گذاشتند عرض دیگرى ندارم.

نایب رئیس - آقاى بهادرى فرمایشى

+++

 ندارید؟

بهادرى - خیر آقاى میر اشرافى صحبت کردند.

نایب رئیس - آقاى دکتر بقایى‏

دکتر بقایى - با کمال تأسف باید عرض کنم که پیشنهاد همکار عزیز ما جناب آقاى دکتر کیان هم مشمول همان پیشنهادهاى دیگر است چون اهل کتاب سه دسته هستند اکثریت قریب به اتفاق آنها مردمانى هستند لات و بى‌پول که نمى‌توانند کتاب بخرند ولو به اقساط 48 گانه یک دسته خیلى خیلى معدود هستند که مى‌توانند کتاب تهیه بکنند بودجه‌اش را دارند و یک دسته هم حد وسط آن کسانى هستند که بودجه ندارند ولى از لحاظ عشقى که به کتاب دارند به هر بدبختى و فلاکتى که باشد پول تهیه می‌کنند و مى‌خرند (دکتر فقیهى‌شیرازى - اکثریت با آنهایى است که ندارند) اکثریت با آنهایى است که پول ندارند اصلاً کتاب بخرند آن‌هایى که مى‌توانند قسطى و به تدریج بخرند پیشنهاد قسطى که شما فرمودید اقساط 24 گانه که سهل است این کتاب را به اقساط 36 گانه هم نمى‌توانند بخرند براى این که یک جلد که نیست جزوه جزوه در مى‌آید ده تومان 5 تومان بدهد یک جلدش را بخرد و اینجا پیشنهادى که آقاى اخگر فرمودند که این اگر صد جلد شد جلدى ده تومان می‌شود هزار تومان و کسى نمی‌تواند بخرد آقا آن کسى که کتاب می‌خواهد بخرد پولش را فراهم می‌کند می‌خرد این کتاب ارزش ملى براى ما دارد و الان شما تحقیق کنید با این بى‌پولى و نبودن ارز ببینید الان در این تهران دایره‌المعارف بریتانیکا دوره‌اش 3 هزار تومان فروش می‌رود آقایان مى‌گویید این را ارزانش کنند صحبت ارزانى و گرانى نیست صحبت این است که این را کامل کنند و دوره‌هایش کامل بماند و وقتى که تمام شد مواجه با نقصى نشود و تجدید طبع این کتاب هم آن طوری که بعضى از آقایان که وارد امور مطبعه‌ها نیستند تصور می‌کنند یک حرفى است که زدنش خیلى آسان است ولى عمل آوردنش خیلى مشکل است درمملکتى که وقتى یک کتابى چاپ مى‌شود سر تا پایش غلط مطبعه‌اى دارد یک کتابى مثل لغت‌نامه دهخدا که با نهایت دقت تهیه مى‌شود و حداقل غلط در این کتاب است این کار آسانى نیست که اگر تمام شد دوباره چاپ کنند این هیهات است که دوباره یک تجدید طبعى بشود و راجع به موضوع اقساط همین طور که عرض کردم این پیشنهاد صحیح نیست براى این که فروش‌هاى اقساطى البته براى لوازم خانه همه جاى دنیا معمول است (دکتر کیان - کتاب را بیشتر با سوسکریپسیون یعنى با اقساط مى‌فروشند) ولى این را هر کسى بخواهد مى‌تواند از این جزوات به تدریج بگیرد و یک موضوع دیگر راجع به این که هر طور شده ارزان به فروش برود با این موضوع بنده صد در صد مخالفم ما شواهدى داریم مرحوم علامه محمد قزوینى با مرحوم دکتر غنى یک دیوان حافظ تصحیح کردند و چاپ شد چون آنها هیچ کدام‌شان قصد استفاده مادى نداشتند قیمتش را براى این ارزان گذاشتند 25 ریال یاسى ریال (دکتر شایگان و مکى - سى ریال) براى این که نمى‌خواستند استفاده مادى بکنند نتیجه این شد که یک عده از کتابفروش‌ها تمام اینها را خریدند و گذاشتند آن جا و بعد از این که نایاب شد جلدى 15 تومان کمتر شما پیدا نمى‌کنید توى تمام کتابفروشی‌ها هم هست این فرهنگ هم اگر قیمتش را بیاورید پایین عیناً همان طور خواهد شد این کتابفروشی‌هایى که سرمایه داشته باشند چند هزار تومان قبلاً مى‌گذراند کنار می‌خرند آن چند جلد را و احتکار مى‌کنند و آن اهل کتابى که شما سنگش را به سینه مى‌زنید عوض هزار تومان پنج هزار تومان باید براى خرید این کتاب بدهد به این جهت بنده استدعا دارم از آقایان محترم که این رویه عمل فرهنگ دهخدا را اجازه بدهند به همین ترتیبى که عمل شده بعداً هم عمل بشود و فقط اگر می‌خواهند اصلاحى بشود پیشنهاد بدهند که انبارهاى اضافى ساخته بشود که از رطوبت و موش محفوظ بماند.

نایب رئیس - پیشنهادى هم آقاى مکى داده‌اند که قرائت مى‌شود ممکن است آقاى دکتر کیان هم قانع بشوند.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى پیشنهاد مى‌نمایم تبصره ذیل اضافه شود. تبصره - به هیئت رئیسه مجلس شوراى ملى اختیار داده می‌شود که درباره توزیع فرهنگ دهخدا هر قسم که تصمیم گرفتند عمل شود. حسین مکى‏

دکتر کیان - الان مگر این اختیار را ندارند.

نایب رئیس - آقاى دکتر کیان جنابعالى با این پیشنهاد قانع می‌شوید؟

دکتر کیان - بنده با این ترتیب قانع می‌شوم و موافقت می‌کنم‏.

نایب رئیس - آقاى مکى‏

مکى - بنده این پیشنهاد را تقدیم کردم براى این که شأن مجلس شوراى ملى نیست که راجع به فرهنگ دهخدا که یکى از اساتید بزرگ و مورد احترام ملت ایران است این قدر بحث بشود به هیئت رئیسه مجلس شوراى ملى که هم آقایان کارپردازان هستند و هم سایر اعضاى هیئت رئیسه اختیار بدهید مى‌خواهند اهدا کنند می‌خواهند برایش یک جاى محفوظى که مانع از تلف شدن کتاب بشود بسازند هر نوع تصمیمى که آنها گرفتند تصمیمشان قانونى باشد اهدا کند به دانشکده‌ها و دانشگاه‌ها به هر کسى که دلشان می‌خواهد و یا قیمتش را بالا و پایین ببرند هر کارى که می‌خواهند بکنند زیرا در مجلس این قدر روى فرهنگ دهخدا بحث کردن اصلاً شأن دهخدا نیست که روى فرهنگش این قدر بحث بشود اما علت این که بنده با پیشنهاد آقاى ملک‌مدنى مخالفت کردم این بود که اول بنده مصمم بودم که رأى بدهم که به دبیرستان‌ها و دانشکده‌ها داده بشود بعد معلوم شد دبیرستان‌هاى یک کلاسه دو کلاسه سه کلاسه چهار کلاسه پنج کلاسه و شش کلاسه هم داریم تعدادش هم زیاد است از این کتاب‌ها هم یک مقدار زیادى نیست آمار صحیحى هم نداریم بلکه تعداد دبیرستان‌ها بیش از تعدادى باشد که این کتاب الان وجود دارد آن وقت یک فرهنگ به این نفیسى را در دبیرستان‌هاى یک کلاسه بدون جهت انداخته‌ایم و تلف خواهد شد ولى وقتى به هیئت رئیسه ما اختیار دادیم آنها آمار می‌خواهند چند دبیرستان شش کلاسه هست چند دانشکده در مرکز و چند دانشکده در خارج از مرکز داریم چند کتابخانه ملى در مرکز داریم که مردم در اینجا استفاده مى‌کنند و چند کتابخانه ملى در شهرستان‌ها هست که مورد استفاده عموم است این‌ها را صورت می‌خواهند با یک دقتى رسیدگى می‌کنند تعداد کتاب را مقایسه می‌کنند با توقعاتى که هست با تقاضاىی که شده براى کتاب همچنین براى آینده هم یک مقدارى از این کتاب را باید نگهدارند دوره‌هاى آینده که چاپ مى‌شود باید ناقص نباشد براى این که یک کسى که ممکن است ده سال دیگر خریدار این کتاب باشد ولى مجلدات این کتاب در شرف چاپ باشد آن وقت دوره 1 و 2 و 3 و 5 وجود ندارد و مثلاً جلد سى‌ام چاپ بشود و موجود باشد آن کتاب که به درد او نمى‌خورد این است که خواهش می‌کنم راجع به فرهنگ دهخدا دیگر بیش از این آقایان صحبت نکنند اختیار به هیئت رئیسه بدهند اگر هم آقایان نظرى دارند به هیئت رئیسه بگویند و هیئت رئیسه هم اگر به اشکالى برخورد در جلسه خصوصى مطرح بکند.

نایب رئیس - آقاى دکتر شایگان‏

دکتر شایگان - بنده خواستم استفاده کنم از این موقع و تا حدى که میسر است در باب این کتاب و حقى که آن رادمرد یگانه و فرزانه به فرهنگ ایران دارد اداکرده باشم بنده باید عرض کنم که در دوره معارف اسلامى ایران کتابى که هم وزن لغت‌نامه دهخدا باشد هیچ یک از ارباب فضل سراغ ندارند (صحیح است) اساس ملیت ما اگر چند شالوده داشته باشد یکى از ستون‌هاى اولش زبان ملى است زبان ملى ما باید محفوظ بماند (صحیح است) زبان ملى به دو طریق محفوظ مى‌ماند یکى به وسیله تألیفاتى است که به این زبان بشود ولى وسیله اساسى براى حفظ زبان نوشتن لغت است که این اوقات به واسطه این که کسى لغتنامه‌اى نوشت اسمش را فرهنگ گذاشت اسمى را که او علم کرد براى لغت‌نامه در زبان‌ها افتاده است که لغت‌نامه را بعضى به اشتباه فرهنگ بگویند و الا فرهنگ در لغت به معنى کتاب لغت نیست این که عرض کردم وسیله اساسى براى حفظ زبان نوشتن لغت است علتش این است که در السنه‌اى که کتاب لغت نباشد کار اهل فضل کار مؤلفین و مصنفین بسیار دشوار است یعنى هر مؤلف و مصنفى دو کار دارد یکى این که در رشته خود تخصص پیداکند و یکى دیگر این است که براى اداى مطلب بایستى تفحص بکند بعد از این که لغتى در زبان نوشته شد این زحمت دوم از دوش مؤلفین و مصنفین برداشته مى‌شود کتبى که به عنوان لغت در زبان فارسى نوشته شده است تا به حال به این شکل بود که در آنجا فقط لغات مشکله را می‌نوشته‌اند یعنى لغت‌هایى که به فارسى و همچنین لغت‌هایى که به عربى براى لسان عرب نوشته شده است محدود است به لغات معینه‌اى نه در ادبیات عرب نه در ادبیات فارسى لغت را به معناى لغت اروپایى کسى تدوین نکرده است اروپایی‌ها وقتی که لغت تدوین کرده‌اند تمام لغاتى که در یک زبان هست تدوین کرده‌اند در صورتی که لغت‌نویسى در زبان عرب و بعدها در زبان فارسى محدود بوده است به لغات مشکله این کار را دهخدا در باب لغت فارسى انجام داده یعنى این لغتى که نوشته است در حقیقت محیط است به تمام زبان فارسى کلمه‌اى از زبان فارسی که ارزش محاوره‌اى داشته باشد نیست که در این لغت‌نامه ذکر نشده باشد علاوه بر اینها کارى را که یک هیئت 50 نفرى صد نفرى باید انجام بدهند این مرد مشهور به تنهایى تصدى کرده یعنى الان در دنیا معمول است لغتى را که مى‌نویسند لغتى که منحصراً کلمات باشد و حتى اعلام نباشد باز چند نفر مى‌نویسند چه رسد به وقتى که بخواهند اعلام را هم جزو لغت بکنند یعنى اسامى جغرافیایى و اسامى رجال را هم بیاورند این شخص چنان همتى خدا به او داده است که این کار را هم به عهده گرفته است یعنى اعلام را هم از اسامى جغرافیایى و اسامى اشخاص و رجال اینها را هم در این لغات وارد کرده است ذکر این مطلب را هم در این لغات وارد کرده است ذکر این مطلب در اینجا بسیار لازم بود (عامرى - امثله‌اى هم که بوده شاهد آورده) بله امثله را هم آورده و این لغت را اگر مجلس شوراى ملى قدم پیش نمی‌گذاشت و چاپ نمی‌کرد شاید چاپ آن به مرحله عمل نمی‌رسید این لغت در دوره مشروطیت ایران به موانع سیاسى برخورده بود و تا وقتی که مجلس شوراى ملى اقدام به این کار نکرد کسى از وزرا را قدرت این

+++

نبود که این لغت را چاپ کند اشخاصى که با خود دهخدا حشر دارند مى‌توانند از او سؤال کنند که چه موانعى براى عملى شدن این لغت مى‌تراشیدند که طبع و توزیع نشود بعد از این که این مختصراً در باب این لغت عرض کردم مطالب همان است که آقاى دکتر بقایى در باب کتاب گفتند و آن این است که بسیار چیز مضحکى است که یک مؤسسه عالیمقامى بگوید چون ما جا نداریم اینها را حفظ کنیم آن را ما غرما کنیم این چیز بسیار مضحکى است اینها مثل در و مرحان است نباید کسى بگوید چون من وسیله نگاهدارى آن را ندارم می‌دهم به مردم و اگر این طور باشد به دست مستحقش نمى‌رسد تنها چیزى که معقول به نظر مى‌آید همان پیشنهادى است که کردند و آن عبارت از این است که یک انبار خشکى که بید و موش و غیر ذلک نتواند زیان برساند باید ساخته شود و مخارج ساختن این انبار هم از ده هزار تومان تجاوز نمى‌کند یک لغتى را که در سال قریب صد و پنجاه هزار تومان خرجش مى‌شود براى این یک انبارى که ده هزار تومان خرجش بشود بسازند و آنجا آن را نگاهدارى کنند بعد هم این کتاب بایستى که تجلید بشود و صحافى بشود که نگاهدارى آن آسان بشود البته بعضى از مجلدات هست که براى تجلید حاضر شده یعنى اندازه‌اش به قدرى است که می‌شود در بین‌الدفتین یعنى بین دو تا مقوا بگذارند بعضى هنوز به آن اندازه نرسیده‌اند ممکن است آن قسمت‌هایى که به این اندازه رسیده است جلد کنند براى این که نگاهدارى آن آسان بشود بنده مثل حرز جواد نام قسمتهاى این لغت را که خرده خرده طبع می‌شود همیشه همراه دارم که وقتى مشکلى برایم پیدا مى‌شود مراجعه کنم که ببینم این مشکل را این مرد نامى برایم حل کرده یا نه؟ براى اطلاع آقایان عرض می‌کنم که از (الف) شش جلد بزرگ که هر جلدى به اندازه نصف شاهنامه است چاپ شده از (پ) دو جلد از (ب) یک جلد از (ش) یک جلد از (ظ) یک جلد از (ح) یک جلد از (ذ) یک جلد و از (ث) یک جلد چاپ شده است امیدوار به خدا هستم که خداوند توفیق بدهد به این مرد شریف و عمرش را طولانى کند و از عمر من (خداوندا می‌دانى که راضى هستم) از عمر من بردارد و به او بدهد (میر اشرافى - انشاء‌الله) که اساس ملت ایران را استوار کند و این مرد که از دست ایران می‌رود بعد از 120 سال این خدمت را به ملت ایران انجام داده باشد (احسنت)

نایب رئیس - آقاى بهادرى‏

بهادرى - مقام علمى جناب آقاى دهخدا مورد تصدیق تمام آقایان نمایندگان و تمام مردم ایران است و مطالبى که اینجا گفته شد مقصود این بود که یک کارى بکنیم که فرهنگ دهخدا مورد استفاده علما و فرهنگیان قرار بگیرد و نظر دیگرى نبود و پیشنهادى را که جناب آقاى مکى دادند بنده قبول می‌کنم بسیار پیشنهاد خوبى است قبلاً هم به عرض رساندم ترتیب این کار را ما در هئیت رئیسه به نحو احسن می‌دهیم و نظر جناب آقاى ملک‌مدنى هم همین بود از نظریه ایشان هم فکر می‌کنم که همیشه نسبت به فرهنگ علاقه دارند و مقصدشان هم براى ترویج و پیشرفت فرهنگ بوده و با بنده هم توافق فرموده بودند منتهى جناب آقاى رئیس هم اجازه فرمودند بنده توضیح بدهم که ما در هیئت رئیسه حل خواهیم کرد و مطلب اینجا نمی‌رسید جناب آقاى دکتر بقایى هم که راجع به موجودى فرهنگ دهخدا فرمودند الان صورتش اینجا حاضر است اگر اجازه مى‌فرمایید براى آقایان بخوانم (چند نفر از نمایندگان - برایشان بفرستید) خیلى خوب مى‌فرستم خدمتشان و سایر آقایان هم اگر لازم داشته باشند حضورشان تقدیم می‌کنم.

نایب رئیس - پیشنهاد آقاى مکى یک مرتبه دیگر قرائت مى‌شود بعد رأى مى‌گیریم.‏

 (به شرح زیر خوانده شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى. پیشنهاد مى‌نمایم تبصره ذیل اضافه شود.

تبصره - به هیئت رئیسه مجلس شوراى ملى اختیار داده می‌شود که درباره توزیع فرهنگ دهخدا هر قسم که تصمیم گرفتند عمل شود. حسین مکى‏

نایب رئیس - آقایانی که موافقند با پیشنهاد آقاى مکى قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگرى نیست به ماده چهارم رأى مى‌گیریم آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

3- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه

نایب رئیس - با اجازه آقایان جلسه را ختم می‌کنیم فقط استدعایى که دارم بعضى از شعب که اعضاى کمیسیون نفت را انتخاب نکرده‌اند شعبه‌ها را تشکیل بدهند و زودتر انتخاب بکنند.

 (یک ساعت بعد از ظهر جلسه ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى - محمد ذوالفقارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294812!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)