کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15
[1396/05/25]

جلسه: 73 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه ششم خرداد ماه 1327  

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس

2 - بیانات آقایان وزیر بهداری و نراقی و وزیر مورخارجه

3 - بقیه مذاکره در لایحه تنظیم امور بازرگانی

4 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏15

 

 

جلسه: 73

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه ششم خرداد ماه 1327

 

فهرست مطالب:

1 - تصویب صورت مجلس

2 - بیانات آقایان وزیر بهداری و نراقی و وزیر مورخارجه

3 - بقیه مذاکره در لایحه تنظیم امور بازرگانی

4 - موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1 - تصویب صورت مجلس

صورت جلسه قبل را آقاى فولادوند(منشى) به شرح زیر قرائت کردند.

دو ساعت و بیست و پنج دقیقه به ظهر روز سه‌شنبه چهارم خرداد مجلس به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل و صورت جلسه پیش قرائت گردید اسامى غایبین گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است:

غایبین با اجازه- آقایان: دادور. صاحب جمع. تولیت. اورنگ.  ابولحسن رضوى.  بهار. تقى‌زاده.  ساعد.

غایبین بى‌اجازه- آقایان: محمدحسین صولت قشقایى. کشاورز صدر.  سلطانى. موسوى.  حسین وکیل.  مامقانى.  شهاب خسروانى.  آزاد.  سالار بهزادى.  مکرم.  عباسى.  افشار.  صفا امامى. عدل اسفندیارى.

دیر آمدگان با اجازه- آقایان: دکتر بقایى.  مهندس رضوى.  عامرى.  امینى.  منصف . دکتر طبا سزاوار.  شریعت‌زاده. 

دیرآمدگان بى‌اجازه- آقایان: حسن اکبر.  محمد ذوالفقارى.  آقاخان بختیار.  محمدعلى مسعودى.  مسعود ثابتى.  قهرمان.  گلبادى.  خوئیلر.  اسدى.  صاحب‌دیوانى.  باتمانقلیج. 

آقاى امیر تیمور راجع به مذاکرات آقاى وزیر دارایى و عواید کشور و لزوم دریافت مالیات بر طبق قانون توضیحاتى دادند و آقاى اردلان راجع به اشتباه چاپى در ذکر سنه قانون 1306 در مجله رسمى تذکرى دادند و صورت مجلس تصویب شد.

آقاى ملکى راجع به لایحه محدودیت بازرگانان بیگانه تذکرى داده تقاضا کردند جزو دستور شود براى نطق قبل از دستور اخذ رأى به عمل آمد و تصویب شد.

آقاى سلطان‌العلما راجع به جنگ اعراب و یهود شرحى اظهار تأثر و تنفر و همدردى کرده پیشنهاد نمودند آقایان نمایندگان و کارمندان دولت یک روز حقوق خود را براى کمک به برادران هم‌کیش خود اختصاص دهند. آقاى امیر تیمور نامه آقاى آیت‌الله بهبهانى را در باب جنگ خونین اطراف بیت‌المقدس و مبارزه یهود و اعراب قرائت نموده و گفتند ملت مسلمان ایران در هر وضع و مقام با برادران مسلمان خود ابراز همدردى می‌کنند و در طریق اعتلاء اسلام و جهاد در راه حق از هر گونه فداکارى دریغ نخواهند داشت.

آقاى نراقى در تعقیب بیانات سابق خود راجع به وضع شهر کاشان و نطنز شرح مبسوطى ایراد و از عدم توجه دولت به رعایت احوال عمل مردم آن سامان بالاخص بهداشت و بیمه کارگران قالى بافى اعتراض نمودند.

آقاى فرامرزى راجع به جنگ یهود و اعراب گفتند ملت ایران متوجه خواهد بود که گناه محرکین و مسببین این جنگ متوجه یهودیان ایران نیست و متعرض هموطنان غیر مسلمان خود نخواهند شد.

+++

سپس در تأیید بیانات آقاى نراقى راجع به وضع شهرستان‌ها و تشکیلات اساسى و اصلاحات کلى کشور گفتند نتیجه وجود بد عمل خوب نخواهد بود و استثنا پذیر نیست و بعد در باب عمل وزرا علیه همکاران خود معتقد بودند هر وزیرى علیه دولتى که که عضو آن است عمل کند باید از حقوق مدنى محروم گردد و هر وکیلى که با قانون اساسى بازى کند شدیداً تعقیب شود و اضافه نمودند که مجلس شوراى ملى باید بر وفق افکار و مصالح عمومى عمل کند.

آقاى عباس اسکندرى طبق ماده 109 در پاسخ بیانات آقاى فرامرزى راجع به اختلاف بین وزرا و مخالفت نمایندگان با دولت گفتند مجلس شوراى ملى را نباید سانسور کرد.

آقاى امیر تیمورى در پاسخ آقاى فرامرزى گفتند با دریافت مالیات‌ها طبق تصویب‌نامه از دو سال قبل مخالف بوده‌اند در کمیسیون بودجه نیز پیوسته مخالفت کرده و گفته‌اند که تقدیم لایحه به مجلس مجوز وصول مالیات‌هاى غیر قانونى نخواهد بود آقاى وزیر دارایى یک لایحه راجع به ممیزى املاک بلوچستان و یک لایحه راجع به پرداخت‌هاى سال 1326 تقدیم نمودند و راجع به شرکت نفت در پاسخ آقایان دکتر عبده و دهقان توضیحاتى راجع به اجراى ماده 16 دادند و در باب قانون مهر 26 گفتند دولت مکلف شده است منافع کشور را محفوظ دارد و مادام که کار صحیحى انجام نشده و به نتیجه نرسیده البته به اجمال می‌گذرد و تأکید نمودند که دولت در حفظ منافع ملت از هر گونه کوششى دریغ نخواهد کرد.

آقاى دکتر اعتبار با اشاره به بیانات آقاى هژیر گفتند مخالف اصل 61 متمم قانون اساسى بوده و عین اصل را قرائت نمودند و معتقد بودند افراد بی‌غرض و خدمتگزار را براى حفظ منافع مملکت باید تشویق کرد آقاى رفیع راجع به تصویب‌نامه اخذ عوارض شهرى و انجمن شهر و مالیات اراضى شرحى ایراد و تقاضاى اقدام فورى نمودند.

آقاى وزیر کشور در پاسخ ایشان بیان داشتند که دستور تشکیل انجمن شهر داده شده و به پیشنهاد انجمن اقدام به أخذ عوارض خواهد شد.

آقاى عباس اسکندرى راجع به سؤال خودشان در موضوع نفت گفتند امتیازنامه آن چنان که باید قوه قانونى ندارد و پرسش نمودند که دولت آقاى حکیمى در این باره تا کنون چه اقدامى کرده است؟ و گفتند باید دولتى تشکیل شود که این موضوع را به نفع مملکت تعقیب نماید سپس در باب ماده پنج و مؤسسه هواپیمایى شرکت و ماده دهم و حق‌الامتیازى که به طلا معین شده و به لیره کاغذ می‌دهند و مقایسه عواید سابق و لاحق و مؤسسات نفت در پایان امتیاز توضیحات مبسوطى داده گفتند مملکت روزهاى گرانبهایى را می‌گذراند و در این موقع باید از اختلافات دول بزرگ استفاده کرد. 

آقاى وزیر دارایى گفتند به خلاف تصور بعضى هنگام تجدید امتیاز دخالتى نداشته‌اند اقدامات دولت گذشته را هم آقاى هژیر می‌توانند توضیح بدهند و در باب اقدام به حفظ منافع مملکت هم باید دولت از طرف مجلس تقویت شود و تقاضا کردند کمیسیون خاصى از مجلس تشکیل و مطالب در آن کمیسیون مطرح گردد. آقاى اسکندرى در پاسخ آقاى وزیر دارایى گفتند در برنامه دولت فعلى از بحرین و نفت جنوب اصولاً ذکرى نشده است و بعد راجع به املاک سپهسالار و دعوى ورثه و قانون املاک واگذارى و موضوع انتقال املاک از بانک ملى به یاد شاه سابق توضیحاتى داده گفتند مربوط به دادگاهى نیست که باید به املاک خریدارى شده از مردم رسیدگى کند.

آقاى وزیر دارایى پاسخ سؤال آقاى اسکندرى را قرائت نمودند که وزارت دارایى دعوى ورثه را رد کرده و از وزارت دادگسترى تقاضا نموده است در حفظ حقوق دولت مراقبت کامل به عمل آید. پنجاه و پنج دقیقه قبل از ظهر مجلس خاتمه یافت و به صبح روز پنجشنبه موکول شد و دستور جلسه گزارش مربوط به لایحه محدودیت بازرگانان بیگانه و لایحه مربوط به غله مقرر گردید.

رئیس- نسبت به صورت مجلس نظرى نیست؟ آقاى رحیمیان.

رحیمیان- عرضم راجع به فلسفه تأسیس این روزنامه است عرض می‌کنم وقتی که قرار بود روزنامه دایر بشود براى این بود که زودتر درج بشود که آقایان نمایندگان که مطالبى اظهار مى‌کنند یا سایرین اظهار کردند تا جلسه بعد حاضر بشود صورت جلسه روز یکشنبه 19 اردیبهشت به دست بنده رسید. در آنجا مطالبى هست که از طرف آقاى امینى نسبت به خودم دیدم که آنها را تکذیب می‌کنم.

رئیس- این مربوط به اعتراض نسبت به صورت مجلس نیست قبل از دستور شما اجازه خواسته‌اید.

رحیمیان- در هر صورت بنده اجازه مى‌خواهم قبل از دستور به بنده اجازه فرمایند که در این باب صحبت بکنم.

رئیس- آقاى موسوى.

موسوى- بنده خواستم توضیح بدهم که به واسطه عمل جراحى معذور بوده‌ام و بى‌اجازه نبوده‌ام خواهش می‌کنم دستور بفرمایید اصلاح شود.

رئیس- اصلاح می‌شود، آقاى فرامرزى نسبت به صورت جلسه اعتراضى دارید؟ بفرمایید.

فرامرزى- گویا در صورت جلسه نوشته شده بود اعراب، بنده می‌خواستم عرض کنم که در این قضیه مسلمانان و عرب با همدیگر شریک هستند.(صحیح است) این است که خواستم اصلاح شود و مسلمین نوشته شود و یکى دیگر هم در اینجا که بنده عرض نکردم «استثناء پذیر نیست» بنده عرض کردم که «اصلاحات تجزیه‌پذیر نیست» یعنى وقتی که تهران خراب است لنگه و لار نمی‌تواند خوب بشود، پس باید اول مرکز اصلاح بشود تا بعد ولایات هم درست بشود و یکى آنجا هم که نوشته شده من گفتم «باید مجلس مطابق مصالح عمومى عمل کند» این طور نگفتم من گفتم که آقایان نمایندگان باید بدانند که خارج از چهار دیوارى مجلس یک ملتى هست که ایشان نماینده آن هستند و باید عملى بکنند که افکار عمومى ملت مجلس را تأیید و تقویت بکند.

رئیس- اصلاح می‌شود، دیگر نظرى نسبت به صورت مجلس نیست؟ صورت جلسه تصویب می‌شود. 

لایحه محدودیت بازرگانان خارجى جزء دستور است. تلفن کردم آقاى وزیر بازرگانى زودتر حاضر شوند که مطرح شود، آقاى وزیر بهدارى مطالبى دارید؟ بفرمایید.

اسلامى- بنده راجع به مازندران عرضى دارم که خیلى مهم است.

رئیس- قبل از دستور یک عده‌اى اجازه خواسته‌اند.

حاذقى- بنده مخالف هستم. 

2- بیانات آقایان وزیر بهدارى و نراقى و وزیر امور خارجه‏

رئیس- آقایان وزیر بهدارى فرمایشى دارید؟ بفرمایید.

وزیر بهدارى- در دو جلسه قبل آقاى نراقى نماینده محترم در غیبت بنده مطالبى در پشت تریبون ایراد فرموده‌اند که ناچارم براى روشن شدن اذهان نمایندگان محترم جواب عرض کنم.

یکى از آن مطالب مطلبى است که بنده نمی‌خواهم اصلاً اینجا اسمش را بیاورم در این محل مقدس در حضور اشخاص محترم و مقدس شایسته نیست این طور مطالب اینجا ذکر بشود.(صحیح است) همین قدر سر بسته عرض می‌کنم نه 50 هزار ریال نه 40 هزار ریال نه سى هزار ریال، نه بیست هزار ریال خرج نشده و این صحیح نیست و خلاف عرض کرده‌اند خدمت‌شان‏

(آشتیانى‌زاده- پس هزار و نهصد تومان خرج شده است) اما راجع به دوا و بیمارستان بنده باید عرض بکنم که یک چیز که صحبت می‌شود یک چیز که شخصى می‌گوید فوراً حاصل نمی‌شود آخر یک وقتى می‌خواهد تا اجرا شود و بنده ناچارم وضعیت دوایى را اینجا شرح بدهم خدمت آقایان که درست ملتفت باشند ببینند که قضیه چه هست آن وقت قضاوت بکنند شما مرا آوردید اینجا با رأى شما آمدم روزى هم که شما مرا نخواهید من می‌روم(صحیح است) پس به این مناسبت بنده تمام آقایان را محترم دارم و هیچ وقت نباید راضى بشوید که یک حرف‌هایى بگویند که شاید اساسش صحیح نیست.(صحیح است) آن هم پشت این تریبون! حالا خصوصى می‌شود آدم به هم یک حرف‌هایى بزند اما پشت این تریبون باید یک حرف‌هایى زد که جنبه اساسى داشته باشد وزارت بهدارى در سال 1326 در حدود نهصد هزار تومان اعتبار دوایى داشته در 6 ماهه اول سال 1326 تمام این اعتبار دوایى خرج شده است به طوری که در 6 ماهه دوم دیگر اعتبارى نبوده است که به استان‌ها دارو بفرستند در آبان و آذر تا ششم دی ماه که بنده رفتم وزارت بهدارى دوایى دیگر در 6 ماه دوم فرستاده نشده بود اعتبار نداشتند، دی ماه بنده آمدم به وزارت بهدارى و چون اعتبار نداشتند نتوانسته بودند به شهرستان‌ها دوا ارسال دارند، بنده فشار آوردم، تأکید کردم که سعى بکنند یک قدرى دوا بفرستند شاهد آقاى دکتر معظمى است.(صحیح است) ایشان می‌دانند علاوه بر آن نهصد هزار تومان دواها که در 6 ماه اول مصرف شده بود هشتصد هزار تومان بنده وقتى به وزارت بهدارى

+++

رفتم به بنگاه دارویى بدهکار بودند، قرض داشتند یعنى یک میلیون و هفتصد هزار تومان روى هم خرج شده بود و به بنگاه دارویى بدهکار هم بودند با وجود این بنده کوشش کردم با زحمت زیاد از هر اعتبارى که بود دارو تهیه کردند و به هر شهرستانى که فوریت داشت یک مقدارى دارو فرستاده شد و از هفتم دی ماه تا آخر سال نقاطی که دارو فرستاده شده است که بنده کوشش کردم الاهم و فالاهم آنجایی که فوریت داشت که دارو بفرستیم اینها بودند می‌خوانم از 7 دی ماه شروع می‌شود.

برازجان- آستانه اشرفیه- سارى- خرم آباد- سراب- درمیان- داراب- خورشید اصفهان- قصرشیرین- دویست تختخوابى مشهد- تیرتاش- حسن آباد- رشت- فشافویه- فیروزکوه- کهریزک- علیشاه عوض- بیمارستان شهناز- ورامین- کرمانشاه- مأمونیه- سیار بهبهان- رفسنجان- بوئین- زهرا- نائین- آباده- دماوند- چهار دانگه- فراهانچى - دهنو- الیگودرز- بجستان- صومعه‌سرا- لنگرود- خوى- یافت آباد- آمل- ورامین- اصفهان- آذربایجان- بروجرد- اصفهان- حسن آباد- کردستان- رودبار- اراک- کن- هزارجریب- تفت- گنبد کاوس- مأمونیه زرند- بافت- بوشهر- نوشهر- پورسیناى رشت- عود جان- خمسه- خمین- خوانسار- خوى- ساوه- درمانگاه چشم اهواز- فومن- رودهن- اشتیان- درمانگاه سیار کردستان- اینها دواهایى است که بنده کوشش کردم با آن وضعیت و با آن بى‌پولى فرستاده‌ام و ضمناً کوشش شده است از اعتبارات مختلف وزارت بهدارى مبلغى هم از قرض 6 ماهه که اول سال 326 به بنگاه دارویى پانصد هزار ریال داده شود. زیرا به طورى که به عرض نمایندگان محترم رساندم بنگاه دارویى بدون دریافت طلبش دیگر حاضر نبود که دارو بدهد و بقیه در حدود هشتصد هزار تومان از سال 1326 به بنگاه دارویى مقروض هستیم در بودجه سال 1327 وزارت بهدارى نیز نهصد هزار تومان اعتبار براى خرید دارو منظور شده است و از طرف دیگر براى جلوگیرى از حیف و میل احتمالى دارو که یکى از آقایان نمایندگان محترم هم سؤال فرمودند که چه اقدامى کرده‌اید که دارو حیف و میل نشود عرض مى‌کنم براى جلوگیرى از حیف و میل دارو در شهرستان‌ها به کلیه بهداری‌ها ضمن بخشنامه‌اى دستور داده شده است و مقرر گردیده که آقایان پزشکان و رؤساى بهدارى بیمارستان‌ها دارو‌هاى رسیده از وزارت بهدارى را زیر نظر کمیسیونى مرکب از 5 نفر از معتمدین محلى که آقایان استانداران یا فرمانداران تعیین و معرفى کرده‌اند به بیماران فقیر و بى‌بضاعت تسلیم نمایند زیرا متأسفانه متنفذین محلى و اغنیا با وجود آن که می‌توانند دارو از خارج تهیه نمایند میل دارند از داروهاى رایگان بهدارى‌ها استفاده کنند و در این صورت دارویى براى مستمندان و ضعفا باقى نخواهد ماند و فقط در موارد فورى و فوتى مقرر شده است که به اشخاصى که استثنائاً فقیر هم نباشند و کار فورى داشته باشند یا فقیر هم باشند می‌توانند بدون اطلاع معتمدین محلى دارو بدهند و الا به اشخاص دیگر با نظر معتمدین محلى باید داده شود و براى استحضار خاطر آقایان نمایندگان محترم سیاهه دارویى را که از اول سال 1327 به شهرستان‌ها ارسال شده است به عرض می‌رسانم این کار از دوم اردیبهشت شروع می‌شود.

بهدارى سراب - بابل - پل سفید- فیروزکوه- بهشهر- بندرگز- شیرگاه- بابلسر- سارى- مشگل- دره قزوین- مراد آباد- سیار گرگان- قزوین- گرمسار- مکران- شهناز کرج- عودجان- سعید آباد- جنت آباد- رامسر- بیجار- همدان- رفسنجان- آب یک- ورامین- گرگان- کاشان- کهریزک- لیستک استان 7- شیراز- آمل- نائین- سبزوار- صمصامیه بیات- بهدارى دهنو- بیمارستان فراهانچى- نیشابور- رشت.

اینجاها دارو ارسال شده است و باقى ولایات هم به ترتیب مشغول هستند و می‌فرستند نکته مهمى را که باید براى خرید دارو در سال 1327 در نظر گرفت این است که به طوری که آقایان نمایندگان محترم شاهدند اعتبارات سالیانه سال 1327 تا کنون به صورت یک دوازدهم تصویب شده است و چون اولین اعتبار سال نو در آخر فروردین 1327 تصویب شده است وزارت بهدارى فقط در آن موقع یعنى اوایل اردیبهشت آن هم به میزان یک دوازدهم از کل اعتبار سالیانه اختیار خرید دارو داشته است از آن تاریخ هم به بنگاه دارویى به قدر یک دوازدهم پول داده شده است تا به شهرستان‌ها دارو فرستاده شود. آقاى نراقى نماینده محترم یک مرتبه به وزارت بهدارى در تاریخ 24- 2- 27 مراجعه فرمودند و تقاضا کردند که دارو به کاشان ارسال شود فوراً یک روز بعد به بنگاه دارویى دستور ارسال دارو داده شده است مطلبى را که محتاج به تذکر است این است که براى ارسال دارو به شهرستان‌ها یک عملیاتى می‌خواهد اول تصویب اعتبار یک دوازدهم بعد پول را اخذ کنند بعد از آن باید وزارت بهدارى دستور بدهد که دارو بفرستند پولش را هم به بنگاه دارویى بدهند یعنى بروند از وزارت دارایى پولش را بگیرند بیاورند بدهند به بنگاه دارویى، بنگاه دارویى هم باید صدور یازده قلم داروها را بسته‌بندى بکند دارو هم همه‌اش که یک اندازه نیست و بسته‌بندى نشده است یکى دویست گرم است، یکى پانصد گرم است، یکى 5 کیلو است، یکى دو گرم است یکى یک گرم است اینها به طور تفاوت هستند و به طور کلى وقتى دارو می‌خواهند بفرستند باید مدتى آنها را بکشند کشیدن این داروها مدتى وقت می‌خواهد.(صحیح است) بعد از آن که بسته‌بندى کردند آن وقت باید آنها را ببرند بدهند به پستخانه و پستخانه ببرد برساند حالا در عرض دو روز ببرد برساند یا در عرض بیست روز دیگر وزارت بهدارى که خودش حامل دارو نیست، می‌فرستد دارو را به پستخانه پس خدمت آقایان مسلم شد که فرستادن دارو مستلزم یک مدت وقت است، یک مدت طولانى، حالا اگر در سال نو چند روز تأخیر شده است براى فرستادن دارو به عللى بوده است که عرض کردم و همان طور که عرض کردم در 25 اردیبهشت ماه 1327 دارو به کاشان ارسال شده است و مراتب هم در طى شماره 10821 به آقاى نراقى اطلاع داده شده است نمی‌دانم دیگر عریضه خدمت‌شان رسیده است یا نه اما راجع به موضوعى که فرمودند که مردم کاشان دارند دسته دسته به واسطه نداشتن دارو و طبیب می‌میرند این است سیاهه تعداد پزشکان و دندان‌سازان و داروسازان و پزشکیاران شهرستان کاشان و بخش‌هاى آن را به خدمت آقایان قرائت می‌کنم تا اطلاع داشته باشند و بدانند که به نسبت تعداد کل پزشکان در خدمت وزارت بهدارى و با مقایسه جمعیت کل کشور و با تقسیم پزشکان بین شهرستان‌ها به نسبت تعداد جمعیت شهرستان کاشان بیش از این نمی‌رسیده است بهدارى شهرستان کاشان، آقاى دکتر اسدالله آرایى رئیس بهدارى کاشان- آقاى دکتر على‌اکبر جلالى پزشک بهدارى و بیمارستان کاشان آقاى دکتر عباس شیمیایى پزشک بهدارى و بیمارستان کاشان- آقاى عبدالرحیم صفر داروساز- آقاى على مهین دندانساز- بانو مریم شیفتین پزشکیار- بانو معصومه سالار آملى پزشکیار- عباس پور ابراهیم- على حق شناس پزشکیار- آقاى دکتر حسن صفوى پزشک بهدارى نطنز- آقاى محمد مهدویان پزشکیار نطنز- آقاى فتح‌الله حکیمیان پزشک بهدارى میمه و جوشقان- آقاى یحیى شفایى پزشک بهدارى بیدگل و آران- آقاى محمد بیگتاش پزشک بهدارى قمصر- آقاى جلیل نظارى پزشکیار مشهد و اردهال که طبق توصیه و تقاضاى خود آقاى عباس نراقى اعزام شده است.(اردلان- تعدادش چقدر است؟) 15 نفر آقا اگر حساب کنید و به تمام کشور قسمت کنید مى‌بینید اگر براى کاشان 15 نفر کم است در قسمت‌هاى دیگر اصلاً جاهایى هست که طبیب ندارد.(صحیح است) اگر براى کاشان باز کم است و آقایان تصدیق می‌فرمایند من می‌روم باز طبیب می‌فرستم.(صحیح است) و اگر بسش هست و کافی است پس چرا می‌فرمایید که طبیب ندارد آخر این صحیح نیست اجر مردم را نباید از بین بنده نمی‌گویم که بهدارى کامل است و همه چیزش درست است و همه جا دارو هست و همه جا سلامتى حکم‌فرما است من می‌گویم با این عده طبیب که در اختیار دارم و با این اعتباراتی که بنده در اختیار دارم یک قدرى از روى انصاف صحبت بکنید یک طورى بکنید که اجر مردم به هدر نرود.(دکتر مصباح‌زاده اطباى وزارت بهدارى را به خارج از طهران بفرستند)

می‌فرستم آقا بنده یک چیزى را باید حضور آقایان عرض بکنم و آن این است که باید در کار ثبات باشد و اختیار باشد و وسایل کار(صحیح است) ثبات باز هم ثبات همیشه ثبات، بى‌ثبات هیچ کار پیشرفت ندارد.(صحیح است) شما یک وزیر بهدارى را وقتى بیاورید اینجا دو ماه یا سه ماه این کافى نیست، من نمی‌گویم مرا، بنده حاضر نیستم که چهار یا پنج سال در وزارت بهدارى بمانم مزاج من اقتضا نمی‌کند ولى هر کس را بیاورید یک آدم درست، یک آدم امین و طرف اطمینان بیاورید اینجا آقایان نمایندگان پنج سال، شش سال، هفت سال، ثابتش بکنید بگذارید باشد اختیار به او بدهید وسایل بدهید اگر کار نکرد ببرید میدان توپخانه آنجا یک ریسمان به گردنش بگذارید آویزان بکنید کار تمام بشود و الا باز عرض می‌کنم ثبات ثبات همیشه ثبات وسایل بدهید ثبات بدهید و از او مسئولیت بخواهید وقتى که یک وزیرى با تزلزل بیاید اینجا این متزلزل است و نمی‌داند کى می‌رود کجا می‌رود چطور مى‌تواند این کارها را درست بکند.(صحیح

+++

است) آقایان تمام منصف هستند تمام اشخاص صحیح هستند. همه اشخاص محترم هستید اینجا نشسته‌اید خودتان بهتر از من می‌دانید.(صحیح است) پس این است قضیه.اما راجع به بیمارستان کاشان و بیمارستان نطنز یک بیمارستان بیست تختخوابى کاشان در تاریخ 13 آذرماه 326 معاون وزارت بهدارى به اتفاق مدیر کل وزارت بهدارى و معیت آقاى اخوان و آقاى نراقى نمایندگان محترم مجلس براى سرکشى و تهیه مقدمات افتتاح بیمارستان کاشان که به همت آقاى اخوان ساخته می‌شود به کاشان حرکت کردند پس از بازدید محل بیمارستان طبق مذاکره‌اى که فرمودند و برابر صورت مجلس که به تاریخ 15- 8- 1326 در وزارت بهدارى تنظیم شده است قرار گذاشتند که آقاى اخوان ضلع شرقى بیمارستان نوساز را از حیث درب و پنجره و غیره و رفع نواقصش را بکنند و براى افتتاح به اختیار وزارت بهدارى بگذارند.(صحیح است) اخیراً آقاى دکتر شهراد بازرس وزارت بهدارى به کاشان رفته بود مراجعت کرده است و می‌گوید که هنوز آن اصلاحاتی که باید بشود آن رفع نواقصى که باید بشود نشده است عنقریب تمام خواهد شد. البته وقتی که تمام شد وزارت بهدارى همان طور که وعده داده است افتتاح خواهد کرد شاید یک مقدار از لوازمش هم حاضر است.(نراقى- نطنز چطور آقا؟) عرض می‌کنم حالا می‌رسیم بنده خیلى متأسفم که اینجا نبودم وقتی که آقا فرمایش می‌فرمودید تا جواب عرض کنم حالا هم عجله نداریم بیمارستان نطنز هم وزارت بهدارى تمام وسایلش را حاضر کرده است به محض این که تمام شد وزارت بهدارى می‌رود اسباب می‌برد افتتاح می‌کند ولى هنوز تمام نشده است و خودتان هم تصدیق بفرمایید که وقتى تمام نشده است بنده اسباب را بفرستم زیر برف و باران کجا بگذارم که از بین نرود، همه اینها از بین می‌رود.(صحیح است) اینجا نگاه داشتم که هر وقت تمام شد بفرستم ببرند.(احسنت) اما بیمارستان نطنز به وسیله خانم نیم‌تاج‌الدوله در چند سال قبل شروع به ساختمان شده است ولى ساختمان بیمارستان به علل نامعلومى تعطیل شده است و مصالحى که براى ساختمان بیمارستان حاضر شده بود طبق گواهى مأمورین محلى تدریجاً از بین رفته است. چون بیمارستان مزبور تقریباً چهار کیلومتر دور از شهر است و در دسترس اهالى نبود از طرف اعلیحضرت همایون شاهنشاهى از محل عطیه ملوکانه امر به ساختمان یک بیمارستان دیگرى شده است ولى وزارت بهدارى در نظر گرفت قبل از ساختمان بیمارستان فوق موقتاً یک بیمارستان 10 تختخوابى در یک محل استیجارى در نطنز تأسیس نماید اما متأسفانه تنها خانه‌اى که مناسب براى تأسیس بیمارستان در نطنز وجود دارد در اجاره بانک ملى بوده و با مذاکرات لازم بانک ملى شعبه نطنز حاضر نشده است آن محل را تخلیه بکند و بدهد که وزارت بهدارى آنجا موقتاً مریضخانه بکند با علاقه مفرطى که بنده تأسیس این گونه مؤسسات دارم مأمور مخصوص به نطنز فرستادم که در محل ببیند اگر یک محل مناسبى پیدا کرد انتخاب بکند و قرار اجاره آن محل داده بشود تا این که آنجا مریضخانه تأسیس بکنیم خوشبختانه بازرس وزارت بهدارى وقتى که آنجا وارد شد آقاى نراقى هم همان جا تشریف داشتند و نماینده این وزارتخانه به اتفاق ایشان خانه‌اى را در نطنز در نظر گرفته و قرار شد که صاحب آن پس از تعمیر و اصلاحات لازم مراتب را به آقاى نراقى اطلاع بدهد تا وزارت بهدارى را مستحضر فرمایند که مقدمات اجاره فراهم بشود و بیمارستان منظور تأسیس گردد ولى با تذکرات مکررى که به آقاى نراقى راجع به این موضوع داده شده است متأسفانه تا کنون به وزارت بهدارى تشریف نیاورند و نفرمودند که آنجا خانه‌اى که قرار بود تعمیر بشود حاضر است و ما می‌توانیم برویم اجاره بکنیم یا نه، اما راجع به مبلغ یک هزار ریال مال‌الاجاره محل بیمارستان که آقاى نراقى فرمودند وزارت بهدارى اعتبار ندارد تاکنون چنین مذاکره‌اى بین ایشان و متصدیان مربوط وزارت بهدارى به عمل نیامده است تا نسبت به آن اقدامى بشود نه تنها اعتبار اجاره محل در بودجه وزارت بهدارى یادار گردیده بلکه اعتبار غذایى و دوایى این بیمارستان نیز در بودجه به میزان 10 تختخواب تأمین شده و به محض حاضر شدن محل بیمارستان لوازم و اثاثیه ارسال خواهد شد و اعتبار اجاره محل هم با سایر هزینه‌هایش تأمین خواهد شد.

عرض کنم تا هفت، هشت، ده، روز پیش آقاى نراقى نماینده محترم به من نهایت لطف را داشتند به قدرى با محبت اظهار لطف می‌فرمودند که بنده خودم را همیشه مشمول مراحم ایشان می‌دیدم(یک نفر از نمایندگان- همه به جنابعالى ارادت دارند) ولى متأسفانه نمی‌دانم چه شد از 10- 15 روز پیش یک مرتبه رویه تغییر کرد و به قدرى اظهار کم لطفى نسبت به من فرمودند که بنده تعجب کردم خوب در هر مسأله‌اى و در هر مطلبى یک چرا هست، چرا آقاى نراقى تا هفت، هشت روز پیش به بنده این قدر اظهار محبت می‌فرمودند، اظهار لطف می‌فرمودند و از هشت روز پیش یک مرتبه ورق برگشت این چرا را باید پیدا کرد دوا اگر فرستاده نشده است چرا از هشت ماه پیش نفرمودند فرستاده نشده؟ چطور شد که از هشت روز پیش می‌فرمایند؟ ایشان که وکیل مجلس هستند، با همه تماس دارند، اطلاعات دارند، بنده متأسفم عرض بکنم که این چرا را گشتم پیدا بکنم، یکى از این چراها این است که در چند روز قبل ایشان امتیاز روزنامه‌اى از شوراى عالى فرهنگ خواسته بودند و شوراى عالى فرهنگ به غیر از بنده چندین عضو دارد اقلاً 12 تا عضو رسمى دارد و در بین اینها 8 نفر 9 نفر در جلسه باید حاضر باشند تا رأى بدهند و دو ثلث هم اقلاً باید رأى بدهند تا امتیازى قبول بشود آقاى دکتر زنگنه هم یکى از اعضا هستند ایشان بهتر می‌دانند. عرض کنم در شوراى عالى فرهنگ اتفاقاً امتیاز آقاى نراقى مطرح شده و چون اکثریت نداشته رد شده است ایشان چون امتیازشان رد شده این را تقصیرى براى بنده فرض کرده بودند.

ذنب لایغفر گناه کبیره، بنده آقا چکار کنم من که رأى نه نفر را ندارم من یک رأى بیشتر ندارم آقاى نراقى در مجلس بیشتر از یک رأى دارند؟ اگر یک لایحه‌اى در مجلس مطرح شد و ایشان یک رأى مخالف یا موافق دادند رد شد ایشان تقصیرى دارند؟ نه بنده هم یک رأى که بیشتر نداشتم و معلوم هم نیست که من رأى مخالف داده باشم، من یک آدم مغرضى نیستم همه‌اش شاید چهار تا رأى موافق داشتند باقیش مخالف بوده است و امتیاز رد شده است و ایشان خیال کرده‌اند که بنده غرضى داشته‌ام اوقاتشان تلخ شده است، حالا شاید یک اشخاصى پیدا شده‌اند و مغرضانه به ایشان گفته‌اند که دکتر لقمان‌الملک به شما رأى نداده، من چه غرضى داشتم که به شما رأى ندهم ایشان گویا یک نسبتى هم با بنده داشته باشند و در سابق هم به ایشان خدمتى کرده باشم و از بنده تشکر کرده باشند که دکتر لقمان‌الملک به من خدمت کرده من حرفى ندارم ولى این قضیه صحیح نبوده است به بنده ایراد کردند، بعد از آن که پشت تریبون فرمایشاتى فرموده بودند در راهرو به من گفتند چون تو رأى مخالف دادى به من من پشت تریبون رفتم گفتم باز هم خواهم گفت، گفتم بفرمایید آقا ما سپر انداختیم ما مطیع آقا هستیم این شمشیر و این گردن بزنید آقا من اگر جوابى داشتم حضورتان عرض خواهم کرد.

(نراقى- عرض کنم جوابتان را خواهم داد این قضیه بعد از آن است جنابعالى رفتید به اعضاى شوراى فرهنگ فرمودید چون با دولت مخالف است رأى ندهید)

بنده به کسى نگفتم بیاورید آن شخص را این جمعیت اینجا نشسته به یکى از شما من گفته‌ام که آقاى نراقى مخالف دولت است؟(نراقى- دولت هو چى دیگر ما ندیدیم آقایان وزرا عوض این که کار بکنند هوچى‌گرى می‌کنند دولت هوچى ما ندیدیم مثل آقاى نجم‌الملک بیایند اینجا هوچى‌گرى بکنند).(زنگ رئیس) شما در راهرو به من گفتید چون رأى مخالف دادى من پشت تریبون می‌گویم و من هم گفتم یکى این قضیه است که به خیال‌شان من رأى نداده‌ام اسباب کدورت‌شان شده است این یک قضیه است یک قضیه دیگر هم هست که آن باز سبب شده است که آقاى نراقى نسبت به بنده کم لطف باشند آن مربوط است به موقوفه نقوى در کاشان. عرض کنم اینجا یک ساحت مقدسى است و خلاف حقیقت نباید گفته بشود مردمان محترمى اینجا نشسته‌اند و وقتى که یک حرفى می‌زنند باید دید چرا این حرف را می‌زنند بنده این چرا را عرض کنم. مرحوم حاجى محمد صادق نقوى که از بازرگانان خیر و ثروتمند و بلاعقب کاشان بوده تقریباً در ده سال پیش یکى از بهترین ساختمان‌هاى کاشان را خریدارى و وقف بهدارى کاشان می‌نمایند تا به تأسیس بیمارستان اقدام بشود. بعداً در سال 1322 براى اداره بیمارستان مذکور که ملجاً و پناه بیماران کاشان است قسمت عمده‌اى از بهترین املاک خود را وقف بیمارستان می‌نمایند و قسمت دیگرى املاک خود را نیز به اقرباى نزدیک خود صلح می‌کنند قبل از فوت خود نیز قبض و اقباض املاک موقوفه و شرایط لازمه دیگر معمول و هیچ گونه اشکالى در خصوص وقفیت املاک مزبور باقى نمى‌ماند معذلک چون واقف هیچ یک از اقوام و بستگان آقاى نراقى را که از متنفذین و متمولین محلى هستند به تولیت یا نظارت املاک موقوفه که در حدود یک میلیون تومان ارزش دارد انتخاب نمی‌کند این موضوع موجب رنجش و کدورت عده‌اى را فراهم و تحریکات و اقدامات زیادى که مخصوصاً به وسیله آقاى میرزا محمد حسین نراقى که

+++

از متمولین و متنفذین کاشان هستند شروع می‌شود و مستأجرین املاک موقوفه را نیز تحریک می‌نمایند که عواید موقوفه را به متولیان و یا بیمارستان کاشان پرداخت ننمایند و مخصوصاً براى سلب تصرف متولیان یک نفر از مستأجرین به نام سید احمد حسنى راوندى که کدخداى راوند بوده وادار می‌نمایند که املاک موقوفه را از ورثه که هیچ گونه صلاحیتى نداشته‌اند اجاره نماید و مال‌الاجاره نیز که اقلاً باید پنجاه هزار تومان تعیین گردد به مبلغ ده هزار تومان تعیین می‌کنند وزارت بهدارى براى جلوگیرى از تمدیدات منسوبین و موکلین آقاى نراقى نماینده خود را به محل اعزام و با مراجعه به مراجع صالحه از تصرف و سوء استفاده آقایان جلوگیرى به عمل می‌آید و حتى در اداره دادگسترى محل احکام متعدد به نفع موقوفه صادر مى‌شود که در نتیجه آقاى میرزا محمد حسین نراقى، سید احمد راوندى و عده‌ای از موقوفه خورهاى دیگر را تحریک و به عنوان شکایت از رئیس دادگسترى کاشان به تهران می‌فرستند که رئیس عدلیه را بر خلاف وجدان و شرافت کارى نمی‌کند معزول نمایند و یک نفر دیگر را که مطابق میل آقایان و موافق با حیف و میل املاک موقوفه باشد اعزام دارند و این جریانات که علیه موکلین آقاى نراقى صورت می‌گیرد موجبات رنجش مشارالیه را فراهم می‌سازد.

نراقى- شما که فرمودید تا هشت روز پیش با هم رفیق بودیم این مال یک سال پیش است.

رئیس- آقاى نراقى صحبت نکنید به شما هم اجازه می‌دهم بعداً بیایید اینجا مطالب‌تان را اظهار کنید.

وزیر بهدارى- ....موضوع دیگرى که موجب تعرضات آقاى نراقى شده است این است که در خسرو آباد و مرغ آباد میمه که از توابع کاشان می‌باشد شخص خیر و نیکوکار دیگرى به نام اسمعیل خان زند املاک مهمى وقف بیمارستان کاشان و دبستان میمه نموده چندین سال بود که عواید موقوفات به وسیله خوانین زندى که از موکلین بسیار قوى و متنفذ آقاى نراقى هستند حیف و میل می‌گردید وزارت بهدارى براى جلوگیرى از این تعدیات آقاى خازنى وکیل و نماینده خود را به محل اعزام می‌دارد که نسبت به احیاى موقوفات مذکور و ثبت آنها اقدامات لازمه را معمول دارند به محض رسیدن وکیل این وزارت و مذاکره در خصوص موقوفات خداداد زندى و دیگران اظهار می‌دارند که مذاکره در خصوص موقوفات فایده ندارد و ما به این قضیه خاتمه داده‌ایم کیفیت ختم امر که سؤال مى‌شود خوانین مذکور اظهار می‌دارند که قرار بود ما در انتخابات به آقاى نراقى کمک کنیم و در قبال آن املاک موقوفه مرحوم زندى به ملکیت ما به ثبت برسد و همین کار هم انجام شده و مخصوصاً از اعزام نماینده از طرف وزارت بهدارى فوق‌العاده متعجب می‌شوند ولى وکیل و نماینده وزارت بهدارى به این حرف‌ها قناعت نکرده و حسب‌الوظیفه با زحمات زیاد حدود موقوفات را که به وسیله خوانین زندى تغییر پیدا کرده و با اسامى مستعار به ثبت رسیده بود تعیین و آنچه از املاک موقوفه به واسطه عدم حصول توافق خوانین زندى و تقسیم آنها به ملکیت ثبت نشده بود فوراً به وقفیت به ثبت می‌رساند و تهدید و تطمیع خوانین زندى موکلین عمده آقاى نراقى به نتیجه منجر نمی‌شود ناچار تحریکات علیه وکیل بهدارى شروع و در این خصوص به آقاى نراقى مراجعه می‌نمایند ایشان با علم به این که املاک مرحوم زندى وقف بیمارستان و دبستان میمه است براى خنثى کردن عملیات نماینده وزارت بهدارى اقدام و حتى یک روز به وزارت بهدارى تشریف آورده و اصرار می‌ورزند که به هر ترتیبى است باید آقاى خازنى وکیل وزارت بهدارى احضار شود ولى وزارت بهدارى که از نماینده خود کمال اطمینان را داشت و مخصوصاً براى حفظ بهداشت مردم کاشان و حومه آن احیاى موقوفات مذکور را ضرورى می‌دانست ترتیب اثرى به درخواست آقاى نراقى نداده و پس از زحمات زیاد و رسیدگى‌هاى قانونى کلیه تقاضاهاى ثبت خوانین زندى در شوراى عالى ثبت ابطال می‌گردد اینها سبب شده است که آقاى نراقى نسبت به بنده کم لطف باشند و قضایا در همین چند روز اخیر خاتمه پیدا کرده است می‌فرمایند که مدت‌ها است این قضیه مطرح بوده است درست است این قضیه مدت‌ها مطرح بوده ولى از وقتی که بنده آمدم وزارت بهدارى این کار را تعقیب کرده‌ام و به نتیجه می‌رسد.

رئیس- آقاى نراقى.

نراقى- عرض کنم آقایان لابد در این چند جلسه متوجه شده‌اند که غالباً آقایان وزراى کابینه به جاى این که به حرف‌هاى حسابى گوش بدهند در جواب یک سؤال‌هاى صریح و روشن که با ادله و مدارک اینجا گفته می‌شود و یک ایراداتى اینجا می‌شود آقایان مبادرت می‌کنند به حملات شخصى و مسائل را صورت هو و جنجال بهش می‌دهند و می‌خواهند از این جهت قضایا را لوث کنند و از بین ببرند اظهاراتى که اینجا آقاى لقمان‌الملک فرمودند همه برخلاف حقیقت بود به طوری که خودشان فرمودند نه تنها بنده با ایشان منسوب هستم بلکه بنده کمال ارادت را به ایشان دارم ولى مطالبى که اینجا فرمودند و در کمیسیونى که دیشب در منزل‌شان درست کرده بودند تهیه شده و تمام موارد تکذیب بنده است بنده حالا یکى یکى عرض می‌کنم اولاً این که گفتم به بهدارى کاشان 7 ماه است دوا نرسیده است اگر دوا فرستاده شده باشد بنده تمام اظهارات آقاى لقمان‌الملک را قبول دارم 50 تلگراف رسیده است به بنده آخرین تلگرافى که آمده است تلگرافى است که رئیس پست و تلگراف آنجا کرده است وقتى که رئیس بهدارى آنجا مأیوس شده است. حالا صورت تلگراف را بنده می‌خوانم این تلگرافى است که مخابره کرده‌اند تلگراف که جعل نیست‏ (یکى از نمایندگان- تاریخش کى است؟) تاریخش 16 اردیبهشت است. جناب آقاى عباس نراقى نماینده محترم کاشان دارو براى بهدارى نرسیده ماه هفتم هم تمام شد تمام ضعفا و فقراى کاشان از بین می‌روند دوستان جنابعالى استرحاماً و خاطر خدا استدعاى ارسال دارو دارند تاریخ 16 اردیبهشت امضایش غلامعلى اربابى رئیس پست و تلگراف کاشان است عرض کنم این یک موضوع که 7 ماه است به بهدارى کاشان داوا فرستاده نشده است.

موضوع دیگر که راجع به بیمارستان عرض کردم اولاً تمام این اقداماتى که ایشان فرموده‌اند شده است یک کدامش در زمان ایشان نشده تمامش در زمان آقاى دکتر اقبال بوده است در زمان آقاى دکتر اقبال بنده رفتم گفتم آقا وضعیت کاشان خوب نیست آقاى دکتر نفیسى دکتر ثمرى و بنده و آقاى اخوان رفتیم به کاشان یک صورت مجلس تنظیم کردیم و قرار شد که یک بیمارستان براى کاشان و یک بیمارستان براى نطنز و یک لابراتوار هم براى بیمارستان کاشان درست کنند و در بودجه 27 هم پیش‌بینى کردند از اول فروردین هم بنده مکرر مراجعه کردم و نتیجه گرفته نشد حالا ملاحظه بفرمایید به استدلالات آقاى دکتر لقمان‌الملک مى‌فرمایند در نطنز جا نیست آقاى نراقى قرار بوده یک حیاطى را تعمیر بکند اگر این حرف‌هایى که ایشان زدند یک کدامش مستند به دلیل بود و مدرک داشت بنده حاضر هستم قبول بکنم، هر موقعى که مأمور وزارت بهدارى رفته بنده خودم هم رفتم به محل خودشان هم تصدیق کردند که رفتم نطنز صورت مجلس اینجا هست این که فرمودند محل نیست دو تا حیاط است که قرار بوده یکیش را اجاره بکنیم به آقاى دکتر لقمان‌الملک پیشنهاد شده و ایشان هیچ کدام از این دو تا حیاط را اجاره نکردند و راجع به کاشان هم به شرحى که عرض کردم آقاى اخوان خودشان شخصاً یک بیمارستانى در کاشان ساخته‌اند بیمارستان خیلى معظمى هست که می‌خواهند دایر کنند دولت در سال 27 تعهد کرده که یک بیمارستان 20 تختخوابى در کاشان و یک بیمارستان 10 تختخوابى در نطنز دایر بنمایند ولى تاکنون هیچ اقدامى ننموده‌اند بنده گفتم آقا شما که بودجه براى اجاره محل ندارید چرا آمدید یک اعتبارى را براى یک مستراح بیهوده خرج کردید پس بنابراین مسلم است که بیمارستان در کاشان و نطنز دایر نشده و دارو هم به کاشان فرستاده نشده در ظرف 7 ماه دارو به کاشان فرستاده نشده است. کاغذى که فرمودند نوشته‌اند دیروز نوشته‌اند ملاحظه بفرمایید تاریخ 3- 3- 27 بشماره 10821 عین نامه وزارت بهدارى را قرائت می‌نمایم. آقاى نراقى نماینده محترم مجلس در پاسخ یادداشت شما...

یادداشت بنده چه تاریخى دارد بنده یادداشت را می‌آورم اینجا می‌خوانم در پاسخ شما طى نامه شماره 2671 به بنگاه کل دارایى کشور دستور داده شده یک سرى از لیست داروهاى درجه اول به عنوان سهمیه 27 جهت آن بهدارى ارسال نمایند این کاغذى است که ایشان دیروز براى بنده فرستاده‌اند. در مقابل 50 تلگرافى که شده است در مقابل یادداشتى که بنده در یک ماه پیش به آقاى دکتر ثمرى نوشتم و تذکر دادم که آقاى دکتر ثمرى وضعیت بهدارى کاشان بد است کارد به استخوان رسیده بنده عین یادداشت را دارم اگر وزارت بهدارى توجه نکند من ناچارم این مطالب را پشت تریبون بگویم و این یک ماه پیش بود توجه بفرمایید بنا براین دکتر لقمان‌الملک فرمایشاتى که فرمودند که اقداماتى کرده‌اند و دوا فرستاده‌اند به کاشان بنده تمام را تکذیب می‌کنم اگر ایشان دارو فرستاده باشند بنده حاضر هستم تمام اظهارات ایشان را قبول کنم اما این نکته را عرض کنم که لازم به تذکر می‌باشد خانواده نراقى هم در کاشان یک خانواده 200 ساله است در کاشان ده هزار نفر افراد این خانواده نراقى هستند و تمام مردم این مملکت علاوه بر کاشان خانواده نراقى را مى‌شناسند بزرگ‌ترین علماى اسلامى از این خانواده هستند تمام افراد این خانواده خدمتگذار این مملکت هستند.(صحیح است)

+++

آقاى دکتر لقمان‌الملک به یک خانواده اهانت کردند که من ناچارم دفاع کنم به یک خانواده‌اى که خدمتگذار این مملکت است نباید اهانت بشود، پدر من آقا در راه مشروطیت ایران قبل از این که من متولد بشوم شهید شده براى فداکارى در راه مردم کاشان، این همه که از شهرستان‌ها شکایت کردند راجع به آقایان وکلا از تمام کاشان و نطنز یک نفر از من و از آقاى اخوان شکایت نکرده است بروید آقا بببینید در وزارتخانه‌ها که هیچ کس شکایت نکرده است مگر می‌شود آقاى دکتر لقمان‌الملک براى این که شما نظر شخصى دارید خانواده هاى این مملکت را ملوک کرد عرض کنم راجع به موضوع وقف حاجى محمدصادق نقوى(صفوى- آقا وقت مجلس را نگیرید) یک میلیون از اموالش را وقف وزارت بهدارى کرده است بنده اول کسى بودم که رفتم پیش آقاى دکتر اقبال و گفتم وزارت بهدارى باید در این کار دخالت بکند چون یک اشخاصى هستند که ممکن است سوء استفاده بکنند و نظر داشته باشند که این موقوفه از بین برود خود بنده رفتم ابلاغ بازرسى وزارت بهدارى آقاى دکتر فقیه را گرفتم بازرس را برداشتم بردم تمام فعالیت من و آقاى اخوان براى این بود که موضوع وقف عملى بشود کار موقوفه و سوابق در وزارت بهدارى هست این بازرس که ایشان فرمودند آقاى دکتر فقیه و آقاى خازنى هر دو در زمان دکتر اقبال بوده و هر دو را خودم فرستادم و خودم اقدام کردم که وزارت بهدارى در این کار دخالت کند نه فقط وزارت بهدارى به اداره اوقاف هم رفتم گفتم که این موقوفه از بین می‌رود و شما باید در این کار دخالت کنید و خیلى تعجب می‌کنم از آقاى دکتر لقمان‌الملک که مرد شریفى هستند نباید اینجا برخلاف حقیقت اظهاراتى بکنند تمام مردم کاشان می‌دانند که بنده براى این که این موقوفه به مصرف بهدارى برسد فعالیت می‌کنم و اقدام می‌کنم ایشان می‌آیند حرف‌هایى اینجا می‌زنند کو دلیل‌تان؟ کو مدرکتان من چه کردم؟ شما می‌گویید در کاشان نراقى این کار را کرده تمام اهل کاشان بیشترشان نراقى هستند شما ببینید من چه اقدامى کردم مکرر به وزارت بهدارى مراجعه کردم براى این کار بنابراین موقوفه حاج محمد صادق یک مطلبى است که آقاى دکتر لقمان الملک کاملاً خلاف حقیقت می‌گویند و بنده طرفدار این هستم که این موقوفه به مصرف خودش برسد و از رئیس عدلیه خواهش کردم که به این کار توجه بشود و تمام مردم کاشان از این قضیه اطلاع دارند و سوابق امر در وزارت بهدارى هست و دلیل بر صحت عرایض بنده است راجع به موقوفه میمه بنده هیچ اطلاعى ندارم آقاى خازنى نماینده وزارت بهدارى رفته است آنجا اقدام کرده است بنده و آقاى اخوان در دعاوى و کشمکش محلى به هیچ وجه دخالت نمی‌کنیم مطابق مقررات اقدام کردند نه من گفتم که بازرس برگردد نه اقدامى کردم در این کار. به طریق عادى عمل شده است بنابراین تمام این مطلب که فرمودند کاملاً برخلاف حقیقت است و به هیچ وجه این جریانات نبوده است اگر اینجا ثابت شد که من نظرى داشته‌ام راجع به این موقوفات بنده پشت این تریبون می‌گویم آدم بی‌شرفى هستم بنده این حرف را در پشت تریبون صریحاً مى‌گویم ایشان اینجا برخلاف حقیقت این مطلب را می‌فرمایند که من می‌خواهم در موقوفات مداخله نمایم موقوفات خانواده نراقى زیاد است خانواده ما در آن دخالت نمی‌کند ما مدرسه داریم، مسجد داریم، خدا شاهد است که اگر بنده بدانم صورت این موقوفات چیست و در کار وقف اساساً هم دخالت نمى‌کنم، از اداره اوقاف تحقیق کنید ما در موقوفات خودمان دخالت نمی‌کنیم چگونه می‌رویم در موقوفات دیگران دخالت کنیم و دست اندازى کنیم! آقاى دکتر لقمان‌الملک با این حرف‌ها نمی‌شود حقیقت را تغییر داد و از بین برد و آمد در اینجا در مجلس یک حرف‌هایى زد و مردم را اغفال کرد! راجع به این موضوع شوراى عالى فرهنگ هم که فرمودید این موضوع بعد از این قضیه بهدارى بود که بنده گفتم، ایشان رفته‌اند گفته‌اند که این شخص مخالف دولت است، خدا شاهد است که بنده این موضوع را یادم نبود، در دو سال پیش من یک تقاضایى کردم براى یک روزنامه هفتگى و هیچ قصد انتشارش را هم نداشتم، ایشان در شوراى عالى فرهنگ گفتند ما باید سیاست دولت را رعایت بکنیم و چون این آدم مخالف دولت است با دادن امتیاز به ایشان این عمل بر علیه مصالح دولت است و مخالفت کردند و چون من به ایشان براى بهدارى کاشان فشار آوردم این کار را کردند، ایشان آمدند تمام مطالب را تحریف کردند گفتند که من تا هفت روز پیش با ایشان صمیمى بودم و از هفت روز به این طرف وضعیت تغییر کرده است، آیا موقوفات مال 7 روز پیش است؟ موضوع موقوفات حاج محمدصادق و موقوفات زندى که ایشان فرمودند مربوط به یک سال پیش است می‌فرمایند تا هفت روز پیش با هم خوب بودیم و با هم رفیق بودیم اگر اختلاف ما راجع به موقوفات است که باید از ابتداى وزارت بهدارى شما اختلاف داشته باشم. من آقاى دکتر لقمان‌الملک وظیفه‌ام این است که این حرف‌ها را بزنم ناچارم آقاى دکتر لقمان‌الملک را از حقوق مردم دفاع بکنم، ملاحظه بفرمایید به بنده شکایت کرده‌اند و استرحام کرده‌اند که دوا بفرستید و جنابعالى اقدام نکردید بنابراین تمام مطالبى که جنابعالى اینجا اظهار کردید برخلاف حقیقت است و بنده به هیچ وجه جز براى اصلاح وضعیت بهدارى کاشان و براى بیمارستان شهرستان کاشان و نطنز هیچ نظر دیگرى ندارم، تلگرافات متعددى رسیده است که ملاحظه می‌فرمایید، الان یک تلگرافى از نطنز به بنده رسیده است که اگر آقایان اجازه بدهند بخوانم.(یمین اسفندیارى- آقاى نراقى مردم مازندران از گرسنگى دارند می‌میرند) بنده آقاى دکتر لقمان‌الملک با شما خصومت شخصى ندارم و الا مطالبى را که بخواهم بر علیه شما طرح کنم و بگویم خیلى زیاد است.(قبادیان- آقاى نراقى خواهش می‌کنم) بلى جنابعالى کسى هستید که خزعل را کشتید و گواهى کردید به مرگ طبیعى مرده است.(زنگ رئیس) اگر خصومت شخصى داشتم این مطلب را می‌گفتم.

وزیر بهدارى- بنده دلایلى را که عرض کردم براى این که دوا دیر رسیده یکى از آن دلایل این است که در سال 1327 یک دوازدهم بیشتر به من نداده‌اند آن هم در اوایل ماه بعد و تا دوا برسد مدتى وقت لازم دارد و قبل از من هر کسى در کار دوا و بهداشت و بیمارستان کاشان اقدامى نموده خیلى اقدام خوبى کرده است بنده هم هر قدر توانسته‌ام می‌توانم کرده و باز هم خواهم کرد.

(نراقى- بازرس را شما فرستادید یا آقاى دکتر اقبال فرستاده است؟) راجع به موقوفه هم دوسیه‌اش در وزارت بهدارى حاضر است بفرمایید ملاحظه کنید بنده هم تمام فرمایشات ایشان را که فرمودند تکذیب می‌کنم و روى غرض شخصى بوده است.

بعضى از نمایندگان- دستور.

وزیر خارجه- بنده راجع به سؤال آقایان نمایندگان راجع به فلسطین حاضرم،

رئیس- سؤال نبود نطق بود اگر خودتان بیاناتى دارید؟ بفرمایید.

وزیر خارجه- بنده خواندم که در روزنامه‌ها مثل این که سؤال بوده است و منتشر کرده‌اند.

مکى- در روزنامه‌ها همه‌اش براى تظاهر بوده است.

رئیس- بفرمایید.

وزیر خارجه- محتاج به ذکر نیست که دولت و ملت ایران از حوادث غم‌انگیز فلسطین و کشمکش‌هاى خونین که بدبختانه در آن سرزمین جریان دارد چقدر افسرده و متألم است. آقایان نمایندگان محترم و جمیع هموطنان که به آرامش فلسطین علاقه‌مند می‌باشند باید این نکته را بدانند که از تابستان گذشته تا کنون نمایندگان ما در سازمان ملل متحد براى احتراز از وقوع حوادث ناگوار کنونى به سهم خود آنچه را که در قوه داشته‌اند به کار بسته و از هیچ گونه کوششى خوددارى ننمودند. در کمیسیون رسیدگى به کار فلسطین که مرکب از نمایندگان یازده دولت و از آن جمله نماینده ایران بود با این که اکثریت اعضا آن بر له تقسیم فلسطین رأى دادند ولى نماینده ما جناب آقاى انتظام با این نظر مخالفت نموده و به اتفاق دو نفر از نمایندگان دیگر از تشکیل حکومت فدراتیو براى فلسطین طرفدارى نمودند.(صحیح است) در پاییز گذشته موقعى که مجمع عمومى سازمان ملل متحد منعقد بود و خود اینجانب عهده‌دار خدمت وزارت امور خارجه بودم دستور‌هاى مؤکد در اهتمام به حل رضایت بخش قضیه فلسطین به هیئت نمایندگى ایران (آفرین) صادر شد(احسنت) و طرز رفتار هیئت نمایندگى ایران مورد سپاسگذارى خاص نمایندگان کشورهاى مسلم قرار گرفت و تلگرافات تشکر آمیزى به وزارت امور خارجه مخابره نمودند.(صحیح است احسنت) بیانات متین و منطقى جناب آقاى عدل رئیس هیئت نمایندگى ایران در مجمع مزبور و مخصوصاً اظهارات ایشان راجع به این که رویه دولت شاهنشاهى در مخالفت با تقسیم فلسطین منطبق با عدالت و انصاف و منشور ملل متحد می‌باشد و نباید به عنوان تأسیس کانون ملى یهود کانونى براى آشوب و فساد و تهدید صلح خاورمیانه ایجاد گردد مورد توجه عموم واقع شد. پس از این که طرفداران تقسیم فلسطین به این نکته برخوردند که تقسیم مزبور عملى نیست و جز خونریزى نتیجه دیگرى نخواهد داشت مجمع فوق‌العاده دیگرى براى تدقیق این امر و تجسس راه

+++

حل عادلانه تشکیل یافت و نمایندگان ما به هیچ وجه رویه خود را از دست ندادند.

آقایان محترم ماده 1 منشور که مرام ملل متحد را شرح می‌دهد توسعه روابط دوستانه بین‌الملل را مبتنى بر احترام اصل تساوى حقوق ملت‌ها و حق آنان را در تعیین آزادانه سرنوشت خود می‌داند و ما از صمیم قلب آرزومندیم که سازمان ملل متحد که پس از مصائب بی‌شمارى که بر عالم بشریت وارد شد به منظور تضمین صلح و آرامش جهان و حفظ حقوق ملل عالم تأسیس گردیده و امید جمیع دوستداران صلح به وجود آن است حق و عدالت را با کمال قدرت جارى نموده و صلح و آسایش را در این قسمت دنیا که مورد علاقه خاص ما است برقرار سازد.(صحیح است، احسنت)

عباس اسکندرى- بنده اجازه خواستم.

رئیس- چند نفر از آقایان اجازه نطق خواسته‌اند.

اسکندرى- بنده سؤال کردم و ایشان گفتند که من حاضرم براى جواب.

اسلامى- آقاى رئیس اجازه بفرمایید بنده راجع به فلسطین عرضى داشتم.

رئیس- چند نفر از آقایان می‌خواهند نطق‌هایى بکنند.

یمین اسفندیارى- تلگرافى از مازندران آمده است که مردم گرسنه‌اند.

اسلامى- در مازندران کشت و کشتار مى‌شود.

رئیس- عرض کردم پنج نفر از نمایندگان اجازه صحبت خواسته‌اند اگر مجلس موافق هست صحبت بشود.

دکتر بقایى- بنده مخالفم با صحبت قبل از دستور.

حاذقى- پیشنهاد شده که لایحه محدودیت بازرگانان خارجى مطرح شود.

دکتر بقایى- اجازه بفرمایید که بنده دلیل مخالفتم را بگویم.

اقبال- اکثریت براى رأى نیست اجازه بفرمایید صحبت کنیم.

رئیس- آقاى دکتر بقایى بفرمایید.

دکتر بقایى- اگر خاطر آقایان نمایندگان محترم باشد در موقع تصویب یک دوازدهم ما در اینجا به این شرط رأى دادیم که بعد بقیه تبصره‌هایش فوراً در مجلس مطرح شود و ادامه پیدا بکند براى این که این تبصره‌ها هر کدامش یک دردى را دوا می‌کند و آقایانى که پیشنهادى می‌دهند منظورشان این است که یک قسمت از کارهاى خراب را درست بکنند و تنها حق وکیل همین تبصره‌هایى است که باقى مانده است و در بودجه پیشنهاد کرده‌اند یا در یک دوازدهم حالا بودجه را با آن ترتیب نمی‌گذارند کمیسیون تشکیل بشود و رسیدگى نمی‌شود.(اردلان چرا رسیدگى نمی‌کنند؟) رفقاى شما نمی‌آیند.(اردلان دعوت بفرمایید) دعوت کردیم نیامدند، عرض کنم که این تبصره‌ها مانده است و مطرح نشده است و از یک طرف گفتند حقوق مستخدمین را نمی‌دهند و خواهش کردند که مطرح بشود و از یک طرف این تبصره‌هاى پیشنهادى مانده است پس کى وقتش خواهد شد، این نتیجه‌اش این خواهد بود که آقایان نمایندگان مجلس از خودشان سلب اطمینان خواهند کرد، دفعه دیگر آقایان توافق نمی‌کنند و 40 روز طول خواهد کشید که یک دوازهم تصویب بشود و این رویه خوب نیست آقایان اجازه بفرمایید که این تبصره‌ها را تمام کنیم.(صحیح است).

رئیس- تشخیص با مجلس است.

یمین اسفندیارى- عده براى رأى کافى نیست اجازه بدهید ما اینجا درد مازندرانی‌ها را به عرض مجلس برسانیم.

رئیس- بنده به آقایان گفتم اجازه بدهند ولى مخالفت کردند.

اسلامى- آقا دو دقیقه بنده اجازه می‌خواهم اگر سه دقیقه شد بنده می‌آیم پایین‏

رئیس- اگر مجلس موافقت کرد آن وقت بفرمایید فعلاً اکثریت براى رأى نیست‏

دکتر معظمى- بنده با تنفس مخالفم‏.

رئیس- تنفس نیست.

دکتر معظمى- اگر بعداً پیشنهاد شد.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به ورود در دستور آقایانى که موافقند قیام کنند.(اکثر برخاستند) تصویب شد.

یمین اسفندیارى- تصویب شد؟

اسلامى- اگر در مازندران خونریزى شد نمایندگان مسئولند.

3- بقیه مذاکره در لایحه تنظیم امور بازرگانى‏

رئیس- لایحه محدودیت بازرگان خارجى جزء دستور بود و مطرح است، قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) گزارش از کمیسیون بازرگانى و پیشه و هنر به مجلس شوراى ملى به طوری که خاطر آقایان نمایندگان محترم مستحضر است گزارش کمیسیون راجع به لایحه محدودیت تجارت اتباع بیگانه در تاریخ 22 اسفند ماه 1326 با کلیه پیشنهادات واصله در مجلس به کمیسیون بازرگانى و پیشه و هنر وقت ارجاع گردید.

چون رسیدگى پیشنهادات در آن کمیسیون به واسطه انقضاى دوره قانونى خاتمه نیافت لذا گزارش کمیسیون، پیشنهادات واصله به کمیسیون جدید ارجاع و کمیسیون در چند جلسه گزارش کمیسیون و پیشنهادات را با حضور آقایان وزیر بازرگانى و پیشه هنر و وزیر امور خارجه مورد شور و مطالعه قرار داده پس از توضیحاتى که آقاى وزیر امور خارجه در باب اشکالاتى که طرح لایحه محدودیت تجارت اتباع بیگانه براى دولت ایران فراهم نموده و با توجه به کلیه پیشنهادات واصله و طرح جدیدى که آقاى وزیر بازرگانى و پیشه و هنر تهیه نموده بودند موارد لایحه به عنوان(قانون تنظیم امور بازرگانى) به شرح زیر اصلاح و اینک گزارش آن را براى تصویب تقدیم مجلس شورای ملى می‌نماید:

ماده اول- از تاریخ تصویب این قانون دولت مکلف است اجازه ورود کلیه کالاهاى وارداتى را در حدود سهمیه هر سال منحصراً به بازرگانان ایرانى بدهد.

تبصره 1- شرکت‌هایى که تا میزان ثلث سرمایه آنها متعلق به اتباع بیگانه باشد مجاز به وارد نمودن کالاهاى وارداتى خواهند بود و سهام این شرکت‌ها باید با نام باشد.

تبصره 2- اتباع و شرکت‌هاى بیگانه که نمایندگى توزیع مصنوعات کشور خود را از بیست سال قبل تاکنون در ایران داشته‌اند مشمول ماده اول این قانون نخواهند بود.

تبصره 3- کالاهایی که تا تصویب این قانون اعتبار خرید آن به وسیله بیگانگان یا شرکت‌ها در بانک‌هاى مجاز باز شده و یا اسناد وصولى آن به بانک‌هاى مجاز رسیده و یا موجب اسناد حمل کشتى حمل شده مشمول ماده بالا نخواهند بود.

ماده 2- بازرگانان یا شرکت‌هاى خارجى می‌توانند براى صدور کالاهاى ایرانى به خارجه با رعایت مقررات عمومى کشور ایران اقدام نمایند.

ماده 3- اشتغال به هر گونه کسب و کارى در ایران براى اتباع بیگانه مشروط به تحصیل پروانه رسمى از وزارت اقتصاد ملى خواهد بود.

ماده 4- با نمایندگی‌هاى بازرگانى دولت‌هاى خارجه طبق قراردادهاى بازرگانى منعقد بین دولت ایران و دولت متبوعه آنها رفتار خواهد شد و همچنین با شرکت‌هاى خارجى که دارند امتیازنامه‌هاى قانونى باشند طبق مقررات امتیازنامه مربوطه عمل مى‌شود.

ماده 5- دولت مکلف است در صورتی که از طرف یک کشور خارجى محدودیت یا ممنوعیتى نسبت به ورود یا فروش کالاهاى ایران یا اقامت و تجارت بازرگانان ایرانى برقرار شود با صدور تصویب‌نامه هیئت وزیران محدودیت یا ممنوعیتى که مقتضى بداند نسبت به ورود یا فروش کالاهاى آن کشور در ایران و اقامت و تجارت و اتباع و شرکت‌هاى تابعه آن کشور در ایران برقرار نماید.

ماده 6- اتباع و شرکت‌هاى بیگانه که در موقع اجرا این قانون به هر صورت در ایران به تجارت مشغول هستند منتهى در ظرف پنج ماه از تاریخ اجرا این قانون موظفند وضع خود را با مقررات این قانون و آیین‌نامه‌هاى مربوطه وفق دهند.

ماده 7- وزارت اقتصاد ملى مأمور اجراى این قانون می‌باشد و مکلف است منتهى در ظرف یک ماه آیین‌نامه‌هاى لازم را تهیه و براى تصویب به کمیسیون اقتصاد ملى مجلس شوراى ملى پیشنهاد نماید و پس از تصویب کمیسیون به موقع اجرا گذارد.

رئیس- ماده اول مطرح است، آقاى معتمد دماوندى بفرمایید، کلیات مطرح شده است بعد از مذاکرات به ماده اول پیشنهادات قرائت می‌شود، در ماده اول هم می‌شود در کلیات صحبت کرد.

معتمد دماوندى- بنده عرایض زیادى در باب مخالفت با این لایحه ندارم استدعا می‌کنم چند دقیقه به عرایض بنده گوش بدهید و این را هم تصور نکنید آقایان که من على‌الاصول با این لایحه مخالفم علت مخالفت این است یکى تعویض لایحه اولى و آوردن لایحه ثانوى به این شکل است و بنده معتقدم که به طور کلى باید دست تجار بیگانه را در کشور بست.(صحیح است) و دلایل بنده هم خیلى مختصر است و به اختصار هم عرض می‌کنم براى این که آقایان توجه بفرمایید باید از تاریخ جنگ کنونى تا الى

+++

امروز یک کمى توجه بفرمایید به عملیات این تجار بیگانه در داخله این کشور، مختصر توجه و دقت ما را به اینجا می‌رساند که باید به طور کلى اگر عقیده داریم که باید تجار داخلى را حمایت کنیم، اگر معتقدیم که سرمایه‌هاى داخلى را حمایت کنیم و اگر معتقدیم که مصنوعات داخلى را حمایت کنیم باید این تجار بیگانه را که اغلب با کمال شدت و خودسرى می‌روند به بیچارگى مملکت ما اقدام می‌کنند جلوگیرى کنیم باید توجه کنیم، یک مختصر شمه‌اى راجع به بازرگان یهود که در مملکت ما دارند کار می‌کنند عرض می‌خواهم بکنم خدمت‌تان که ملاحظه بفرمایید که این تجار یهود که به وسیله تجار بیگانه داروهاى فاسد را در این مملکت می‌آورند و تقریباً وضع تمام مرضاى مملکت را به صورت بدى در آورده‌اند که حتى باعث مرگ ملت ایران شده‌اند این اشخاص در روز اول با چه چیز آمدند در این مملکت و چقدر پول‌هاى ما را از دسترنج یک قسمت مردم بیچاره این مملکت به صورت ارز و طلا از مملکت خارج کردند.(صحیح است، احسنت)، همچنین در این لایحه هیچ پیش‌بینى نشده است که با تجار ما در خارجه چه معامله‌اى می‌شود و تجار ما در آن ممالک خارجى در حول چه مجوزى قادرند یک کارهایى بکنند در صورتى که اگر این کار می‌شد و این پیش‌بینى می‌شد تجار خارجى در مقابل آن این جور منافع نا مشروعان در این لایحه ثانوى محفوظ نمی‌ماند.(صحیح است) لایحه اول را که آوردند ما گفتیم خوب یک کمى فکر کرده است هیئت حاکمه و خیال کرده است که می‌تواند با این قانون یک کمى دست تجار را ببندد ولى این لایحه دوم که آمد اصلاً کار منقلب شد و چنان که تبصره‌هاى یک دو، سه و چهار که ملاحظه می‌فرمایید به عقیده من صد در صد به ضرر مملکت است، براى این که مردم را ساکت بکنند، یک ماده پنج هم گذاشتند آنجا که دولت مکلف است فلان کار را بکند، من از آقاى على وکیلى تقاضا می‌کنم که علت این که این لایحه از صورت اول به صورت ثانوى در آمده است روى چه علتى بوده، این خودش براى ما یک مطلب بغرنجى شده است.(مکى- علتش تعمد نمایندگى‌هاى خارجه بوده است) علاوه بر این آقاى وکیلى بنده در موقعى که این لایحه اینجا مطرح بود پیشنهادى دادم از براى حمایت مصنوعات و کالاهاى داخلى که در داخله کشور هست، براى حمایت از آنها از قبیل چاى و ابریشم، در مملکت امروز مخصوصاً در گیلان و یک قسمت از مازندران مخصوصاً باید گفت که مردم این دو ناحیه یک مجاهدت‌هایى کرده‌اند و تعهد چندین هزار هکتار باغ چاى را کرده‌اند، حالا مأمورین دولت براى گرفتن این چای‌ها می‌روند آنجا تبانى می‌کنند، رشوه می‌گیرند، چاى خراب تحویل می‌گیرند و عین آن چایى را که به اداره فروخته‌اند اداره دوباره به بازرگانان کشور می‌فروشد و دوباره تحویل می‌گیرد از آنها اینجا اصل مطلب که عبارت از حمایت از کشاورزان چاى است ربطى ندارد دولت باید مأمورین صالح بفرستد تا ماهیت آن را تغییر ندهند تحویل بگیرد، بازرگانان روشنفکرى که طرفدار اصلاح چاى بوده‌اند پیشنهاداتى کرده‌اند....

رئیس- آقا تأمل بفرمایید اکثریت نیست.

جمعى از نمایندگان- اکثریت شد بفرمایید.

معتمد دماوندى- عرضم این بود که مکرر بازرگانان چاى که طالب اصلاح چاى بوده‌اند پیشنهادات اصلاحى براى ماهیت چاى داده‌اند ولى متأسفانه دولت گوشش بدهکار نبود اخیراً هم که آمد قیمت چاى را تثبیت کند باز هم گوشش بدهکار نشد ولى تجار تقاضا کرده‌اند، البته جزء پیشنهادات بنده بود، بنده پیشنهاد کرده بودم که ما چون على‌التحقیق چهار هزار تن چاى مى توانیم به این مملکت بدهیم و مقدار چایى که مصرف این مملکت است 6 هزار تن بیشتر نیست یا به قولى 8 هزار تن در این لایحه اقلاً نظر مردم گیلان و مازندران و مخصوصاً کشاورزان چاى بایستى تأمین بشود که به وارد کنندگان چاى خارجى نبایستى بیش از 4 هزار تن اجازه ورود داده بشود، متأسفانه وزارت بازرگانى و اقتصاد اخیراً در سهمیه‌اى که منتشر کرده باز هم پول براى وارد کردن چاى در سهمیه منظور کرده است در صورتى که الان در داخله در بازار مقدار زیادى چاى خارجى موجود است آن طورى که می‌گویند مصرف دو سال مملکت است اینجا وقتى که موضوع منافع ملت ایران و طبقه کشاورزان یک ناحیه وسیعى به میان می‌آید که شب و روز زحمت می‌کشند براى این کار و براى مملکت یک فرآورى تهیه می‌کنند وقتى پیشنهادى می‌شود اصلاً توجهى به آن نمی شود.(صحیح است) پیشنهاد کرده بودم راجع به عدم ورود ابریشم مصنوعى، در مملکت ما امروز کشاورزان گیلان و مازندران و خراسان و حتى در قسمتى از اصفهان و کاشان و یزد مردم براى تهیه ابریشم زحمت فوق‌العاده‌اى می‌کشند تا مقدار زیادى ابریشم تهیه می‌شود که یک قسمت اعظم از آن را بانک صنعتى از نقطه‌نظر این که انحصار است می‌خرد و یک مقدار زیادى را هم مردم خودشان ابریشم می‌کنند و این ابریشم‌هاى طبیعى در بازارهاى کاشان و یزد به صورت قلاب‌دوزی‌ها و یک چیزهاى خیلى آنتیکى در می‌آید که در بازارهاى عراق و نقاط دیگر به فروش می‌رسد، یعنى این ابریشم البته قیمتش یک خورده گران‌تر از ابریشم هاى مصنوعى می‌شود اخیراً ابریشم‌هاى مصنوعى جاى ابریشم‌هاى طبیعى را گرفت و این مصنوعات داخلى مملکت را که مردم زحمت کشیده‌هاى کاشان و یزد براى فروش به خارج درست می‌کرده‌اند آنها را در خارج مقدارش را از نقطه‌نظر ماهیت می‌آورد پایین براى این که ابریشم مصنوعى رنگش به زودى از بین می رود و آن جلا و خاصیت ابریشم طبیعى را ندارد، بنده این پیشنهاد را کردم و تقاضا کردم براى این که حمایت بشود از کشاورزانى که براى کرم ابریشم زحمت می‌کشند و مقدار ناچیزى که از این زحمت دریافت می‌دارند و هم حمایت بشود از کارگران کاشان و یزد که کارگاه‌هاى بافندگى دارند این ابریشم جزو اشیایى باشد که ممنوع بشود ورود آن به این کشور، متأسفانه آقاى وزیر اقتصاد ملى توجهى نفرمودند، اکنون هم توجهى ندارند، آقاى وکیلى هم من نمی‌دانم می‌خواهند در قبال عرایض بنده چه بفرمایند، این پیشنهادها رفته است به کمیسیون و اصلاً مورد توجه قرار نگرفته است همچنین راجع به کمیسیون ارز در کشور ما مقدار زیادى کارگر کفاش بیکارند.(صحیح است) این اشخاص هر کدام داراى عائله زیادى هستند مگر چقدر دستمزد می‌گیرند، کارگاه‌هاى کفاشى، از طرف دیگر دستگاه‌هاى کارخانه‌جات چرم‌سازى دارد فلج می‌شود باز در لایحه بنده پیشنهاد کرده بودم که ورود کفش‌هاى دوخته فاسد فلسطینى و امریکایى به کشور ممنوع باشد ولى باز متأسفانه مورد توجه واقع نشد و آن بیچاره‌هایى که امروز خیال مى‌کنند ما می‌توانیم منافع آنها را محفوظ بکنیم‏.

(مسعود ثابتى- حالا که هر جفت دارند هفتاد تومان می‌فروشند) آقاى ثابتى اگر ما یک جفت کفش را صد و پنجاه تومان بخریم باز می دانیم که 17- 18 هزار نفر کارگر از این راه اعاشه می‌کنند.

(سزاوار- مصرف کننده چه گناهى دارد) براى آن مصرف کننده، و براى آن فروشنده باید یک قانونى وضع کنید تا فروشنده نتواند تخلف و اجحاف کند. مأمورین وزارت کشور رشوه می‌گیرند کفش‌هایى را که در پشت این مغازه‌هاى تهران می‌گذارند شما را هدایت مى‌کنند می‌گویند 60 تومان این کفش را به شما می‌دهم و کفشى را که اتیکت شهردارى خورده و سى تومان قیمت دارد اصلاً قابل استفاده نیست دقت کنید نگذارید منافع آنها را محدود کنید که در هر جفت کفش در این کشور چقدر باید به فروش برسد و چقدر کفاش منفعت ببرد این را باید معلوم کنید(صحیح است) اجازه بفرمایید شما که تقریباً ده هزار نفر کارگر کفاش در این مملکت دارید اینها بیکار باشند و کفش‌هاى پوسیده فلسطینى وارد بشود و صدى بیست افرش را هم تازه تجار کلیمى فلسطینى از این کشور ببرند.(صحیح است) به هر حال این پیشنهادات هم اصلاً مورد توجه واقع نشد، از طرف دیگر چناکه عرض کردم براى من و امثال من یک مسأله بغرنجى است و نمى‌دانم که چطور شد در آن لایحه اول که تقریباً می‌توان گفت منافع ملت ایران را تا اندازه‌اى محفوظ داشته بودند تغییر دادند و در این لایحه دوم در تبصره دومش گفته‌اند که اتباع و شرکت‌هاى بیگانه که نمایندگى توزیع مصنوعات خود را از بیست سال قبل در ایران تاکنون داشته‌اند مشمول ماده اول این قانون نخواهند بود، اصلاً تمام دلخوشى ما در این مملکت در این ماده اول بود که گفتند کالاهاى وارداتى را اختصاص می‌دهند به تجار داخلى، الان آقاى تفنگچیان که پول این مملکت را برده است در آمریکا با دسترنج این مملکت دارد خوشگذرانى می‌کند و به ریش ما می‌خندد که من با این که کار ما محدود شد، کار خودمان را کردیم پول‌ها‌یمان را جمع آورى کردیم، حالا من نمی‌دانیم بالاخره علت این که مخالفیم و می‌گوییم این تبصره‌ها زاید است و باید ما لایحه اول را مطرح کنیم و در آن تازه مذاکره بشود یا باید تبصره 2 حذف بشود براى این است که ما وقتى می‌توانیم کنترل بکنیم تجار بیگانه را که بدانیم یک تومان جنسى که وارد مملکت می‌شود با یک تومان جنسى که خارج می‌شود یک تومان ارز یا منافع براى مملکت ما بیاورد و این امکان ندارد مگر این که با تجار واردکننده کالاهاى خارجى مستقیماً تماس داشته باشند تا کارخانه‌جات یعنى نماینده مستقیم کارخانه‌جات باشد دلیلش هم این است کارخانه‌جات اتومبیل‌سازى دوج یا کریسلر یا از این قبیل اینها یک نمایندگانى دارند، یا آقاى کتانه است یا عرض کنم

+++

یا تاجر یهودى که اغلب اسامى آنها را آقایان می‌دانند این نماینده وقتى که افر می‌گیرد نمی‌دانم صدى بیست یا چقدر است از کارخانه آقا قیمت اصلى اتومبیل که فرض کنید پانزده هزار تومان است بیست درصد قیمت این اتومبیل را براى این آقاى نماینده اضافه می‌کنند روى قیمت اتومبیل و با این افر می‌فروشند بنابراین وقتى که ما می‌رویم از این نماینده اتومبیل بخریم در واقع یک پول حقیقى را باید به کارخانه بدهیم و یک بیست درصد هم براى این نماینده به قیمت اتومبیل بیفزاییم براى این که با آن کارخانه تماس دارد آنها هم ظاهراً یک شرکت‌هاى مختلفى دارند، شرکت‌هایى با ایرانى‌ها درست کرده‌اند که هم شرکت‌هاى ایرانى هستند و هم منافعش مال این آقایان است، مدیران عاملش ایرانى هستند ولى تمام منافعش مال این آقایان است مستقیماً تماس دارند با کارخانه‌جات وافر از کارخانه‌جات هم می‌گیرند و هم از کالاهاى وارداتى این مملکت و اینها را از مملکت خارج می‌کنند وقتى که می‌روند می‌گویند که ما در ایران در یک مملکت 15 میلیونى از مردم فقیر و حاصل دسترنج یک مردم فقیر و بى‌چیزى که صدای‌شان در نمی‌آید کسب و کار کردیم و بعد به سلام ایرانى‌ها هم که جواب نمی‌دهند سهل است مالیات هم نمی‌دهند و تمام ارز این مملکت را خارج می‌کنند، منظور بنده این بود که باید دست اینها را کوتاه کنیم این چطور شد در کمیسیون یک مرتبه ورق برگشت و این را باید براى ما توضیح بدهید که چطور شد همه دلخراشى ایران این بود که دست این عده‌اى که واقعاً خون ملت ایران را مکیده‌اند کوتاه بشود از تجارت بعد آمدند گفتند که آنهایى که بیست سال سابقه دارند مگر با بازرگانان شما در خارجه چه معامله‌اى می‌کنند، الان آقاى‏ اخوان گفتند یکى از بازرگانان ما مقیم هندوستان به نام بازرگان ایشان آمدند تجارت بکنند دولت هندوستان جلویش را گرفت گفت شما می‌توانید از فلان کارخانه این مقدار جنس بگیرید و بیش از این هم حق ندارید فعالیت بازرگانى و به کار انداختن سرمایه خود را ندارى و عاقبت آمدند 80 هزار روپیه مالیات از این شخص گرفتند و چون نداد از حساب جاریش در بانک توقیف کردند بعد یک روز هم بلیط آوردند آقا را سوار اتومبیل کردند و آوردند تهران و از تجارت معافش کردند وقتى که گفت من آنجا کار دارم، در جواب گفتند که شما باید در اینجا یک وکیلى بگیرید که به کارهاى شما رسیدگى کند و در خارجه تجار ایرانى ما اصلاً چه کار می‌کنند و مانع مقررات آنها می‌شوند، بعضى از تجار ایرانى هم هستند که از برایشان پول مى‌فرستند، این تجار عراقى را ملاحظه بفرمایید ما در عراق کدام یک از تجار ایرانى را داریم که زندگى می‌کنند جز این که یک عده بقال، قهوه‌چى دیگر کسى را داریم؟

ببینید که این تجار عراقى چه روزى به سرما می‌آورند، این سیک‌ها چه عملى دارند می‌کنند در این مملکت، این یهودی‌ها چه دارند می‌کنند باز آمده‌اند در ماده دوم دست آنها را باز گذاشتند، به عقیده بنده سایر آقایان را کارى ندارم رأى دادن به این لایحه خیانت کردن به منافع ملت ایران است اگر می‌خواهید و شهامت دارید دست تجار بیگانه را به کلى از این مملکت کوتاه کنید.(یکى از نمایندگان- یعنى آن دو تبصره) از طرف دیگر یک شرکت‌هایى هستند که دولت ایران هم در آن شرکت‌ها یک سهمى دارد مثل شرکت نفت جنوب البته چیزى نمی‌گیرد آقا یک مصنوعاتى در داخل کشور ما است مثل شرکت شیلات، به چه مناسبت اجازه می‌دهید که آن مصنوعات را از خارج وارد مملکت بکنند، شرکت نفت جنوب از خارج براى کارگران یا براى خودشان احتیاجات خودشان را وارد می‌کنند آخر باید گفت که این مردى که پیراهن می‌دوزد یا این شخصى که کفش می‌دوزد براى کى باید بدوزد، از سیاهى ذغال تا سفیدى ماست را شرکت نفت براى کارگرانش از خارج وارد می‌کند پس این مردم این مملکت چه باید بکنند، این همه منافع سرشار شرکت نفت جنوب می‌برد باز اکتفا نمی‌کند خون ملت را دارند می‌مکند معذالک کسى نیست که این حق ملت ایران را بگیرد و با این کیفیت ماده‌اى هست که دست آنها را باز می‌گذارد براى رفع احتیاجات خودش از خارج جنس وارد کند پس این مردى که ریسمان می‌بافد او چه کند، شرکت شیلات براى این که بتواند به مملکت خود خدمتى بکند شیشه‌هاى مخصوصى می‌آورد و این همه کارخانه‌جات شیشه‌سازى دارد در صورتى که ما کارخانه شیشه‌سازى داریم و همه آنها دارند از بین می‌روند به چه مناسبت به آنها اجازه می‌دهید به چه مجوز به شرکت نفت اجازه می‌دهید که کارخانه شامپانى و ویسکى بیاورد در این مملکت کفش مگر نیست، پیراهن مگر نیست، به چه مناسبت اجازه می‌دهید کفش و پیراهن از خارج به این مملکت وارد کنند، به هر حال این تبصره‌ها منافع آنها را دارد تأمین می‌کند قبول کنید، چرا ما را گول می‌زنید، چرا ملت ایران را گول می‌زنید به هر حال بنده رأى دادن به این لایحه را خودم خیانت به ملت ایران می‌دانم(یک نفر از نمایندگان- بآن تبصره) بلى به آن تبصره و اینجا آقاى وکیلى یا نماینده دولت یا آقاى وزیر بازرگانى باید براى ما توضیح بدهند که علت عوض کردن این لایحه چیست اما در خارج خیال کردند شاید نسبت به ما یک ارزاقى بشود ولى نشده تا به حال آقا دست تجار ما در خارج در نیویورک در آمریکا در انگلستان باز است؟

آیا اینها همه این کارها را می‌توانند بکنند(یمین اسفندیارى- ابداً) در آمریکا وقتى یک نفر وارد می‌شود باید در یک صنفى اسم نویسى بکند صنف بقال، صنف پیشخدمت و اگر یک بازرگان احیاناً رفت آنجا و یک پولى به دست آورد و ثروتمند شد نمی‌تواند از این صنف بیرون بیاید حتماً باید پیشخدمت‌ها کار بکند کالاهاى ما را جلوش را گرفته‌اند آقا، تمام کالاهاى ما را جلوش مى‌گیرند قالى که نتیجه دسترنج هزاران نفر کارگر بیچاره است در آن کارگاه‌هاى کثیفى که آقایان دیده‌اند و بنده هم دیده‌ام شب و روز عمر خودشان را دارند صرف مى‌کنند آن وقت جلو این قالى را گرفته‌اند در آمریکا دیگر چه می‌خواهیم، چه داریم مى‌کنیم براى این ملت من نمی‌دانم در هلند جلوى قالى را به عنوان لوکس گرفته‌اند، جلو گرفتن که شاخ و دم ندارد الان این خشکبار شما و مرکبات شما کجا می‌رود ببینید کجا می‌رود به هر حال بنده بیش از این مزاحم نمى‌شوم ولى استدعا می‌کنم آقایان هم به بعضى از این تبصره ها مخصوصاً تبصره اول و دوم که در واقع و نفس‌الامر باید گفت که با دست خودمان در سایه این قانون منافع نامشروع بیگانگان را حفظ کرده‌ایم رأى ندهیم و بنده یک پیشنهادى داده‌ام و این پیشنهاد را می‌خوانم:

رئیس- پیشنهادتان را نخوانید بعد که به نوبت خوانده شد توضیح بدهید.

دماوندى- بنده حالا توضیح نمی‌دهم فقط می‌خواهم بخوانم که آقایان اطلاع حاصل کنند.

رئیس- خواندن نمی‌خواهد بعد که مطرح می‌شود قرائت می‌شود.

معتمد دماوندى- بسیار خوب استدعا می‌کنم آقا منافع ملت را توجه بفرمایید و (صحیح است) و نگذارید منافع نامشروع دیگران را با این قانون حفظ بکنند اگر هم بوده تا حالا با این شدت نبوده ولى حالا دارند قانون مى‌گذارند براى حفظ منافع نامشروع بیگانگان بنده اگر مخالفت کردم با این قانون مخالف این لایحه نیستم ولى على‌الاصول و به طور کلى بنده مخالفم و می‌گویم باید دست تجار خارجى را در این کشور به کلى بست و مطمئن باشید هیچ چیز نمی‌شود(صحیح است) براى این که ما هیچ قسم منافعى در هیچ یک از کشورهاى خارجى به این اندازه که آنها دارند و سیل طلاى این مملکت را خارج مى‌کنند نداریم به این جهت بنده استدعا می‌کنم که آقایان به عرایض بنده توجه کنند و به آن تبصره‌ها رأى ندهند.(احسنت)

رئیس- پیشنهادى رسیده است که قرائت می‌شود:

(به شرح زیر قرائت شد) ریاست محترم مجلس شوراى ملى:

پیشنهاد می‌کنم که لایحه محدودیت بازرگانان خارجى از دستور خارج بشود. اسلامى‏

رئیس- آقاى اسلامى

اسلامى- استدعا می‌کنم که آقایان بنده را تخطئه نکنند که چرا بنده این پیشنهاد را کردم البته این لایحه مهم است و بنده هم با این لایحه موافقم ولى این لایحه دو ماه بود که در کمیسیون دفن شده بود و حالا اگر یک ساعت دیگر هم براى یک امر خیلى مهمى تأخیر بشود اشکالى ندارد چون یک استان بسیار بزرگى در دست خطر است و اگر توجه نشود یک هفته دیگر خونریزى خواهد شد. به این جهت چون موضوع مهمى است دو دقیقه اجازه بفرمایید بنده وقت مجلس را هم زیاد نمی‌گیرم چون این موضوع زیاد مهم است بنده پیشنهاد کردم که این توضیح را عرض کنم عرض کنم که دو دقیقه بیشتر وقت مجلس را نمی‌گیرم به واسطه این که در موقع برداشت محصول سال گذشته کلیه برنج‌هاى مازندران خارج شده بود و گندم هم به مازندران نمی‌دهند.

رئیس- آقاى اسلامى دلیل‌تان را براى خروج از دستور بفرمایید.

اسلامى- بنده می‌خواهم اهمیت موضوع و دلایلش را عرض بکنم عرض کنم که چون گندم هم به مازندران نمی‌گذارند بیایند البته آقایان اطلاع دارند که گندم از گرگان و از هیچ جا نمی‌گذارند بیاید الان مازندران هیچ چیز ندارند به خورد اعلیحضرت همایونى هم که تشریف آوردند این وضع را از نزدیک مشاهده فرمودند ولى اداره املاک واگذارى یک مقدارى شالى دارد که

+++

اینها را احتکار کرده توى انبار و یک گندمش را نفروخته است یک کمیسیونى تشکیل شده است در مازندران تحت نظر آقاى حشمتى استاندار مازندران که همه آقایان به پا کدامنى و صداقت ایشان ایمان دارند.(صحیح است) این کمیسیون از مالکین یک مقدارى شالى و برنج جمع آورى کرده و پیشنهاد کرد به املاک واگذارى که برنج‌ها و شالی‌ها را به قیمت سال گذشته هر چقدر که فروخته بودند بدهند در اختیار این کمیسیون و پولش را بگیرند تا این کمیسیون با قیمت نازلى به مردم بفروشد تلگرافاتى هم آمده است و اعلیحضرت همایونى هم دستور فرمودند ولى وزارت دارایى موافقت نمی‌کند می‌گوید من حالا نمی‌دهم برنج را اما با تخفیف صدى ده قیمت فعلى حاضرم دولت خودش باید یک کارى بکند که قیمت‌ها بیاید پایین نه این که در موقع گرانى محتکر بشود.(صحیح است) اگر به این موضوع توجه نشود بنده عرض می‌کنم که یک عده از آقایان محترم تشریف آورده بودند یک عده از آقایان نمایندگان آذربایجان در تلگرافخانه و اینها مهلت خواستند و گفتند که مردم گرسنه‌اند و در مقابل چشم‌شان این شالی‌هاى دولت را در انبارها مى‌بینند و اگر چند روز دیگر توجه نشود می‌ریزند در انبارهاى دولتى و شالی‌ها را می‌برند و زد و خورد می‌شود بین قواى دولتى و مردم و تا سه روز دیگر مهلت خواسته‌اند بنده تقاضا می‌کنم از آقاى دکتر زنگنه به آقاى وزیر دارایى اطلاع بدهند و آقاى نخست وزیر هم اطلاع داشته باشند که اگر تا یک هفته دیگر به این موضوع توجه نکنند یک خونریزى شدیدى در مازندران روى خواهد داد بنده پیشنهادم را مسترد مى کنم.

رئیس- آقاى مکى(على وکیلى بنده عرض دارم) شما مخبرید بفرمایید بعد از شما آقاى مکى صحبت کنند.

مخبر- عرض کنم که فرمایشات دوست عزیزم آقاى معتمد دماوندى را بنده با دقت گوش دادم بعضى از فرمایشاتشان وارد است و قابل اصلاح است و بعضى‌ها وارد نیست در مسائل مالى و اقتصادى و تجارتى جز حساب چیز دیگرى نمى‌تواند وارد بشود فقط حساب است و روابط و دقت در قوانین، جنابعالى آنجا فرمودید راجع به موضوعات داخلى و حمایت آنها اگر قانون انحصار تجارت را در نظر گرفته باشید تمام اینها در آنجا قید شده است به طور کامل در قانون انحصار تجارت می‌نویسد دولت می‌تواند هر مصنوعى را و هر محصولى را که در مملکت هست و به قدر کافى هست می‌تواند ممنوع بکند وزارت بازرگانى امسال آمده است مال‌التجاره‌ها را سه کلاس کرده است یک کلاس به طور ممنوع است که هیچ احتیاجى به آنها نیست یا این که به قدر کافى دارند اینها را در ردیف ممنوع ذکر کرده‌اند شاید دویست سیصد تا باشد باقى را دو کلاس کردند یک کلاس آنهایی که در مملکت داریم ولى به قدر کافى نداریم براى اینها سهمیه معین کرده‌اند که به قدر احتیاجات‌مان بیاید سومى آن مال‌التجاره‌هایى است که در ایران نداریم و به قدر کافى باید بیاید و اعلان هم کرده‌اند و تصویب‌نامه هم صادر کرده‌اند بنابراین به موجب این قانون اجازه‌اى که به آنها داده شده است مثلاً چاى را که فرمودند چاى در مملکت 7500 تن مصرف دارد و در حدود سه هزار تن اجازه دادند پس بنابراین ممنوع کرده‌اند و از این جهت آقا نگران نباشند موضوع کفش را فرمودند بنده صدى صد با آقا موافقم و جزء ممنوعات است می‌خواستم به آقا مژده بدهم که این ممنوع است موضوعى را راجع به دارو فرمودند خوب این چیزى است که در اجرائیات باید گرفت به قانون مربوط نیست به این قانون مربوط نیست که ما اینجا صحبت مى‌کنیم اگر هر قانونى از مجلس بگذرد اجرایش کامل نباشد نه تقصیر مجلس است و نه تقصیر قانونگذار باید اجرایشان را نظارت کرد و الا اگر یک قانونى اجرا نشود کسى مقصر نیست و الا ما الان اگر یک قانونى بگذرانیم و نگران باشیم که یک سال دیگر چه خواهد شد هیچ عملى نمى‌شود اما در قسمت دارو بنده معتقدم که یک کنترل بزرگى می‌خواهد و این هم به دست وزارت بهدارى باید بشود نه وزارت بازرگانى. دارو هم باید وارد بکنند اما نه هر دارویى در تمام دنیا هر دارویى که به یک مملکتى وارد می‌شود مخصوصاً در ترکیه نمونه آن دارو را چند تا نمونه می‌برند به وزارت بهدارى وزارت بهدارى آن داروها را تجزیه می‌کند مقدار لزومش را می‌داند و ثبت می‌کند و بعد اجازه می‌دهد آن دارو وارد مملکت بشود در این مملکت در دارو از تمام ممالک بیشتر تقلب می‌شود همیشه تقلب شده است اینجا شیشه گنه گنه آورده بودند که زیرش نشاسته بوده و رویش گنه گنه اینها را وزارت بهدارى باید توجه بکند این دخلى به وزارت بازرگانى و دخلى به این قانون ندارد این است که در این قانون نمى‌تواند راجع به این بابت چیزى تعیین بکند راجع به پارچه ابریشمى که فرمودید اولاً ابریشم مصنوعى ممنوع است.‏(دهقان- ولى می‌آورند) اجازه بدهید یک قیدى گذاشته است دولت براى یک مقدار محدودى چون بعضى چیزها عموماً لازم است باید بشر ببیند و یاد بگیرد و این هم مقید بر این کرده‌اند که معادل این پارچه ابریشمى ببرد به خارجه بعد از این که پارچه ابریشمى ما را به خارجه برد بعد بیاورد من با قاچاق و چیزهایى که برخلاف قانون شده از آنها دفاع نمی‌کنم آن را قوه مجریه باید جلوش را بگیرد بنده و آقایان وکلا هیچ کارى نمی‌توانیم بکنیم اما حمایت مصنوعات داخله این یک کلمه حرفى است که ما مى توانیم بگوییم ما هنوز بگوییم ما هنوز در رشته اصلاحات قدم اول را بر نداشته‌ایم تا چه رسد به موضوعات در دنیا یک پرنسیبى هست و آن این است که هر مال‌التجاره و هر جنس خوب جاى جنس بد را می‌گیرد به استثناى پول این یک دانه استثنا دارد هر جا پول طلا باشد نقره که آمد طلا مفقود می‌شود، فلز آمد نقره می‌رود، کاغذ آمد هر سه اینها می‌رود این اصل مال ادام اسمیت است مال‌التجاره هم هر مال‌التجاره‌اى باید خوب باشد و ارزان و به قدر کافى، مصنوعاتى که ما در تجارت داریم و شروع کرده‌ایم صنایع‌مان امروز در درجه اول است امروز البته بنده مخالفم ولى اگر یک شرکتى بگوید 20 هزار جفت کفش می‌خواهم شما نمى‌توانید بدهید این تشکیلات ما است و ما قصور کرده‌ایم ما باید کمک کرده باشیم این مصنوعات را ما باید خودمان حمایت کرده باشیم بایستى این مصنوعات را خودمان را تکمیل بکنیم در دنیاى امروز باید کفش گران و بد را خودمان بپوشیم و کفش خوب و ارزان را از خارجه نیاوریم حتى در پارچه تا مى‌توانیم باید وضع اکونومى خودمان را حفظ بکنیم اما راجع به کار اتومبیل تمام این لایحه و تقریباً 70 درصدش روى اتومبیل است بنده یک تاریخچه کوچکى عرض می‌کنم در 1912 یعنى سى و چند سال قبل از این دو تا اتومبیل در ایران بود یکى مظفرالدین شاه داشت یکى هم دکتر اشتمپ من به فکر افتادم که اتومبیل بیاورم و این را با تجار خودمان صحبت کردم گفتم شما بیایید شرکت بکنید و اتومبیل وارد این مملکت بکنید گفتند ببین تاجر فکلى آمده است می‌خواهد اتومبیل وارد بکند، اتومبیل هم مال‌التجاره شد اینها گذشت ولى تجار ما مدرسه تجارت ندیده بودند که بدانند دنیا چه خبر است و چه چیز در دنیا مال‌التجاره است و آمده‌اند یک عده‌اى در این مملکت و کار این اتومبیل را گرفتند دست‌شان و میلیون‌ها هم بردند ولى من این را به فکر افتادم در سال 1314 از قانون انحصار تجارت استفاده کردم انحصار اتومبیل و لاستیک و لوازماتش را دولت داد به دست شرکت مرکزى و تمام تجار اتومبیل بیرون رفتند همین کتانه آمد به شرکت مرکزى و ماهى هزار و چهارصد تومان می‌گرفت مستخدم شده بود و حتى دارایی‌شان را خریدم اینجا ولى متأسفانه در کشور ما هر کارى یک مخالفینى دارد و تأثیر هم دارد و به هم می‌زنند یک سال و نیم طول نکشید که آن اوضاع را به هم زدند امروز هم تمام این قسمت‌ها در این قانون که اول آمد و حالا به این شکل افتاده است بنده خودم یکى از حامیان این قانون هستم تمام مواردش چه براى من و چه براى رفقاى من مفید است اما ما باید رعایت بکنیم روابطى را که با دنیا داریم و قرارداد‌هایى را که دولت ایران با خارجه بسته باید محترم بشماریم. (یک نفر از نمایندگان- قرارداد نداریم) اجازه بفرمایید یک قراردادى در 1322 با دولت آمریکا داریم قرارداد مفصلى است و شرایطى دارد که توضیح می‌دهم آقایان این را هم بدانند که این کارخانه‌هاى بزرگ دنیا دوستى ندارد روابط دارند چون در تجارت روابط است احساسات و دوستى نیست.

رئیس- آقاى وکیلى تأمل بفرمایید عده کافى نیست.(بعد از چند لحظه عده کافى شد) بفرمایید.

مخبر- عرض کنم که این کارخانه‌ها با کتانه یا با تفنگچیان قوم و خویشى ندارند اینها می‌خواهند مال‌شان را در هر بازارى که هست بفروشند و هر نماینده‌اى برایشان بهتر کار کرد به او می‌دهند متأسفانه من هم در ردیف آن تجار، ما خوابیده بودیم آنها بیدار بودند انگلیسى می‌دانستند، مسافرت می‌کردند، زودتر از ما شروع به کار کردند همین شورلت در همین خیابان رفاهى یک مغازه‌اى گرفت و اتومبیل آورد و شروع به کار کرد خوب الحمدالله حالا یک عده‌اى بیدار شدند و ما باید این کارها را به دست خودمان بگیریم و نباید قوانین را به قول فرنگى‌ها فرسه بکنیم اجبارى بکنیم قوانین را باید عملى بکنیم و آن قانون هم تیترش

+++

زننده بود و هم بر خلاف قراردادهایى بود که دولت ایران با بعضى دول داشت یک ضدیتى داشت در اینجا در ماده اول و تبصره اول ما دست اینها را بریده‌ایم حالا دلیلش را عرض می‌کنم در ماده اول می‌گوید که باید همیشه واردات را دولت بدهد به اتباع ایرانى در تبصره دومش هم آمدیم گفتیم که اتباع خارجه در شرکت‌هایى که تا صدى سى سرمایه مال آنها باشد و صدى هفتاد مال ایرانى می‌توانند وارد بشوند و آن هم منحصر به واردات است نه در صنایع و کارهاى دیگر(موسوى- مطلب اصلى راجع به واردات است) بلى عرض کنم این به طور مطلق است این که سهام باید با نام باشد اولاً باید این را بدانند که اگر یک خارجى که کار بلد باشد و بیاید سرمایه‌اش را بدهد به ما که کار بلد نیستیم صدى سى و بگذارد برود به عقیده من این را باید زنجیرش بکنند، همچو خارجى را شما پیدا نمی‌کنید و یک خارجى که کار بلد باشد و بیاید سرمایه‌اش را بدهد به یک شرکت خارجى و در اقلیت بماند و هیئت مدیره هم با آنها نباشد هیچ وقت چنین کارى را نمی‌کند، این یک بهانه‌اى است به این معنى که اگر این شرکت‌ها فایده نکنند یا ضرر بکنند که شرکت دوام نمی‌آورد خود ایرانی‌ها این صدى سى را نخواهند داد و این اعتماد نمی‌کنند که بیاورد بدهد و برود، چون وقتى در یک شرکتى صدى هفتاد متعلق به یک هیئتى بود حکومت مال این است، هیئت مدیره مال این است، هیئت عامله مال این است، یک خارجى باید در خارج با پول خودش کاسبى بکند اما یک نکته‌اى آقا فرمودند که نمایندگی‌ها را ممکن است اینها از خارج داشته باشند و از آن استفاده بکنند البته تا حالا می‌توانستند ولى بعد از این نمی‌توانند دلیلش هم این است که ژنرال موتور، فورد، کریسلر، ناش این مؤسسات بزرگ یا ژنرال الکتریک اینها یک مؤسساتى هستند که به دنیا حکومت می‌کنند روى صنعت و دنیا در دست‌شان است‏.(آشتیانى‌زاده- در سیاست هم همین طور)

بلى عرض کنم اینها اغلب شکل نماینده‌ها را هم نمی‌شناسند بنده خودم شاید نمایندگى دو سه کمپانى دارم که نمی‌دانند پیرم، جوانم، قدم کوتاه است یا بلند است به این چیزها نگاه نمی‌کنند به روابط و کار نگاه مى‌کنند ژنرال موتور هیچ وقت حاضر نیست که یک کسى در نیویورک روى مال او صدى ده بکشد و بعد بیاورد در بازار ایران بفروشد اینها تا زمانى به کتانه جنس می‌دادند که کتانه می‌توانست در ایران باشد وقتى نتوانست در ایران اداره داشته باشد ممکن نیست که یک دینار به او بدهند اینها می‌خواهند که مال‌شان سریع و ارزان با سرویس خوب به دست مردم برسد البته بنده هم تصدیق دارم که اینها تعدى کردند و استفاده از جهل و بى اطلاعى ما کردند ولى امروز وضعیت تجارت رفته است روى رضایت مشترى نه روى منفعت کارخانه یعنى وقتى کارخانه یک اتومبیل به شما فروخت تا دو سال می‌خواهد شما را راضى بکند هر ماه می‌آید درب خانه شما ببیند اتومبیل‌تان خوب کار می‌کند یا نه و سرویس مجانى به شما می‌دهد این است که بنده می‌خواهم عرض بکنم ماده اول و دوم با رعایت عهدنامه‌ها و با رعایت قراردادهایى که با این دول داریم صدى صد به نفع ما است و من از این بابت نگرانى ندارم، اما تبصره 2 بنده در این قسمت یک مختصرى با آقایان موافقم ولى می‌شود در آن یک تغییرى داد مثلاً یکى دو کمپانى در ایران هست که گمان می‌کنم 50 سال است در ایران هستند مثل کمپانى سینگر که ماشین‌هاى خیاطى می‌فروشد و تا حالا هم هیچ کس از او شکایت نکرده است و یک دانه شاکى هم ندارد.

(نورالدین امامى- 50 سال را کسى حرفى ندارد)

این سینگر یک کمپانى است در دنیا و سازنده اساس این کمپانى مستر سینگر است این مستر سینگر یک ماشین دستى چوبى ساخت و به قدرى اهمیت پیدا کرد که وقتى دخترش را شوهر می‌داد 45 میلیون دلار به دخترش جهیز داد این کمپانى قانونش این است که هر جاى دنیا در هر شهر و قصبه‌ای که 15 هزار جمعیت دارد باید شعبه داشته باشد و ماشین نسیه بفروشد و خدمت بکند به مردم و به هر خانواده‌اى یک ماشین برساند در ایران هم هر شهرى که 15 هزار جمعیت دارد این شعبه دارد در سبزوار دارد همدان دارد و آمریکایی‌ها خیلى به آن عقیده دارند.(حاذقى- فقط در 5، 6 شهر دارد) نه در تمام شهرها آژانس و نمایندگى دارد بنابراین بنده خیال می‌کنم که این مدت را اگر سى سال بکنیم دیگر ایرادى نباشد و آقاى وزیر بازرگانى هم گمان می‌کنم که موافقت بفرمایند(معتمد دماوندى- آقاى وکیلى کمپانی‌ها را اسم ببرید) در قانون اسم نمی‌شود برد اگر بنده که مخبرم و آقایان اعضا کمیسیون بودجه هم اجازه بدهند گمان می‌کنم که تخلف نکرده باشم و آقاى وزیر اقتصاد هم اجازه می‌دهند براى این که من گمان می‌کنم که صدى هفتاد این قسمت روى اتومبیل است و اتومبیل هم بزرگترین قسمت واردات ما است هم حالا و هم در آتیه و بنابراین اتومبیل در این مملکت هیچ اتومبیلى از 1304 و 1305 زودتر به ایران وارد نشده است که می‌شود تقریباً 20 یا 22 سال این را وزارت بازرگانى حساب کرده بود و نوشته بود حالا اگر آقایان نگرانند ممکن است 25 سال یا 30 سالش بکنید(نورالدین امامى- بنده پیشنهاد کرده‌ام) اما تبصره 3 را که آقا اعتراضى نکردند و این را در مورد خودش صحبت می‌کنند و در مورد کلیات هم تصور می‌کنم که آقا با من موافق شده باشند که یکى از اساس کار ما این است که هر وقت یک قانونى می‌گذرانیم طورى باشد که امضایی که دولت ایران به دول دیگر و دوستان‌مان داده آن را احترام بکنیم و کاملاً رعایت بکنم(معتمد دماوندى- راجع به شرکت‌ها چیزى نفرمودید)...

رئیس- آقاى مخبر بیانات‌تان تمام نشد؟

مخبر- اجازه بفرمایید راجع به شرکت‌ها هم چند کلمه توضیح عرض کنم اما راجع به شرکت‌ها که فرمودید به عقیده شخص من در دنیا هم امروز همین طور است هر امضایى که داده شده صدى و نعل بالنعل باید اجرا کرد نه باید گذاشت تخلف بکنند نباید تخلف کرد.(جمعى از نمایندگان- اکثریت نیست).

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- چون اکثریت نیست و پیشنهاد ختم جلسه رسیده جلسه را ختم می‌کنیم جلسه روز یکشنبه هشت و نیم قبل از ظهر دستور هم همین لایحه‏

(جلسه یک ربع بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت

 

اخبار مجلس

روز چهارشنبه 5/3/27 قبل از ظهر کمیسیون کشور به ریاست آقای ملک‌مدنی تشکیل گردیده و لایحه تشکیل مجلس سنا مطرح پس از مذاکراتی در کلیات لایحه و موافقت با اساس تشکیل مجلس سنا مواد لایحه مطرح و پنج ماده آن تصویب گردید جلسه بعد قرار شد روز دوشنبه 10/3/27 دو و نیم قبل از ظهر باشد.

کمیسیون برنامه هفت ساله دو قبل از ظهر به ریاست آقای افخمی و با حضور آقایان وزیر بازرگانی و پیشه و هنر و وزیر کشاورزی و بهداری و معاون نخست وزیر و آقایان دکتر مشرف نفیسی و فهیمی و عدل تشکیل لایحه برنامه هفت ساله مطرح پس از مذاکراتی در اطراف اعتبارات صنایع و معادن بالاخره اعتبارات مزبور تصویب و بقیه به جلسه بعد موکول گردید.

یک ساعت قبل از ظهر کمیسیون راه به ریاست آقای اخوان تشکیل و لایحه هواپیمایی کشوری مطرح پس از مذاکراتی قرار شد مواد مصوبه پاکنویس و در جلسه بعد که روز یکشنبه تشکیل می‌شود رأی قطعی اتخاذ گردد.

پنج بعد از ظهر که مقرر شده بود کمیسیون بودجه برای تصویب بقیه اقلام هزینه کشور در سال جاری 1327 با حضور هیئت دولت تشکیل شود چون عده‌ای از آقایان اعضاء حاضر نشدند کمیسیون رسمیت پیدا نکرد و جلسه بعد به روز یکشنبه عصر موکول گردید.

کمیسیون دارایی پنج و نیم بعد از ظهر به ریاست آقای امیر نصرت اسکندری و با حضور آقای بهنیا مدیر کل وزارت دارایی و دونفر نمایندگان شورای کشاورزی تهران تشکیل بدواً لایحه دولت راجع به رفع اختلافات مالیاتی و طریق توافق مطرح با اصلاحاتی تصویب و قرار شد گزارش آن به مجلس داده شود.

سپس لایحه مالیات بر در آمد مطرح ماده 9 آن با اصلاحاتی تصویب گردید و ساعت 8 بعد از ظهر جلسه ختم شد.

ساعت شش و نیم بعد از ظهر کمیسیون اصلاح آیین‌نامه داخلی مجلس به ریاست آقای دکتر معظمی و با حضور آقای انوار که دعوت شده بودند تشکیل مواد جدید آیین‌نامه تا ماده 55 به تصویب رسید.

کمیسیون دادگستری که قرار بود چهار بعد از ظهر تشکیل شود چون اکثریت پیدا نکرد تشکیل نگردید.

روز پنجشنبه 6/3/1327 چهار قبل از ظهر کمیسیون امور خارجه به ریاست آقای دکتر شفق و با حضور آقایان وزیر امور خارجه و وزیر جنگ تشکیل و مذاکراتی راجع به خسارت ایران در جنگ اخیر به عمل آمده و آقایان وزراء توضیحاتی دادند و سه قبل از ظهر جلسه ختم شد.

+++

تصویب‌نامه‌ها

شماره 4658         4/3/327

وزارت دارایى‏

هیئت وزیران در جلسه اول خرداد ماه 1327 بنا به پیشنهاد شماره 1- 8107 وزارت دارایى تصویب نمودند.

وزارت دارایى مجاز است چاى محصول سال 1327 شهرستان‌هاى شمالى را که تا تاریخ 3 آذر 1327 براى فروش عرضه مى‌شود در محل و از دست اول (زارع و تولید کننده چاى) طبق نمونه موجود در ادارات خرید چاى به تناسبى که براى ارقام مختلف در زیر تعیین می‌شود از قرار کیلویى حد متوسط 53 ریال خریدارى نماید.

قلمى‏%15 از قرار کیلویى 75 ریال در صد کیلو  1125 ریال‏

شکسته‏%42 از قرار کیلویى 65 ریال در صد کیلو  3730 ریال‏

باروتى‏%33 از قرار کیلویى 40 ریال در صد کیلو  132 ریال‏

ساچمه‏%3 از قرار کیلویى 22 ریال در صد کیلو  66 ریال‏

خاکه‏%5  از قرار کیلویى 12 ریال در صد کیلو  60 ریال‏

ضایعات‏%2 از قرار کیلویى- ریال در صد کیلو   - ریال‏

100 کیلو        فى 53          5301 ریال‏

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 840                                  نخست وزیر

شماره 4016                       3- 3- 327

وزارت دارایى‏

هیئت وزیران در جلسه اول خرداد ماه 1327 طبق پیشنهاد شماره 4475- 16417 وزارت کشور تصویب نمودند از تاریخ صدور این تصویب‌نامه عوارض زیر:

1- از هر نفر مسافر که وسیله اتومبیل سوارى از ملایر مسافرت مى‌نماید 5 ریال‏

2- از هر نفر مسافر که وسیله اتوبوس و یا ماشین‌هاى دیگر از ملایر مسافرت مى‌نماید 4 ریال وسیله دفتر گاراژ

تبصره- اطفال از ده سال کمتر از پرداخت عوارض معاف است.

به نفع شهردارى ملایر دریافت گردد.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م 838                                     نخست وزیر

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294383!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)