کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/16]

جلسه: 70 صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه هیجدهم تیر ماه 1321  

فهرست مطالب

1- تصویب صورت مجلس

2- تقدیم یک فقره لایحه سؤالیه از طرف آقاى دبستانى

3- بقیه شور اول لایحه نظام وظیفه

4- تقدیم لایحه مربوط به مطبوعات از طرف آقاى وزیر فرهنگ

5- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 70

صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه هیجدهم تیر ماه 1321

فهرست مطالب

1- تصویب صورت مجلس

2- تقدیم یک فقره لایحه سؤالیه از طرف آقاى دبستانى

3- بقیه شور اول لایحه نظام وظیفه

4- تقدیم لایحه مربوط به مطبوعات از طرف آقاى وزیر فرهنگ

5- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه

(مجلس یک ساعت و سه ربع پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفند‌یارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز 16 تیر ماه را آقاى (طوسى) منشى خواندند. (اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است:

غایبین با‌اجازه- آقایان: دکتر ضیا، فاطمی

غایبین بی‌اجازه- آقایان: تولیت، فیاض، مهدوی، ذوالقدر، حمزه‌تاش، مهذب، جلایی، مؤید قوامی، آصف، صادق وزیری، امامی

دیرآمدگان بی‌اجازه- آقایان: موقر، اکبر

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد.

2- تقدیم یک فقره لایحه سؤالیه از طرف آقاى دبستانى

دبستانى- چندى قبل (خیلى وقت است) بنده سؤالى کرده‌ام از آقاى نخست وزیر هنوز براى جوابش حاضر نشده‌اند و مقصودم یادآورى بود عرض دیگرم این است که الان چهار ماه است به مردم کرمان قند نداده‌اند سؤالى در این خصوص از آقاى وزیر دارایى کرده‌ام که خدمت آقاى رئیس تقدیم می‌کنم.

3- بقیه شور اول لایحه نظام وظیفه

رئیس- هفته گذشته قرار گذاشتیم که در جلسه پیش مسأله جنگل و لایحه راجع به جنگل‌ها مطرح شود. حالا آقاى وزیر کشاورزى هم تشریف ندارند و چون آقاى معاون وزارت جنگ تشریف دارند اگر اجازه می‌فرمایید همان لایحه نظام وظیفه مطرح بشود (صحیح است). آقاى مخبر فرهمند

مخبر فرهمند- بنده در دستور عرض دارم.

جمعى از نمایندگان- دستور اعلام شده است.

مخبر فرهمند- راجع به همین مسأله است. راجع به نظام وظیفه است.

+++

رئیس- بفرمایید.

مخبر فرهمند- در پایان جلسه مجال این که جلسه را معلوم کنند که دقیقاً چه روزى است ندارند و معلوم نمی‌شود براى این که امروز یک عده تصور می‌کردند جلسه نیست روز یکشنبه است و یک عده هم امروز را جلسه می‌دانستند. بنده در دو جلسه قبل هم عرض کردم که مجلس مواجه است با یک قوانینى که طرف احتیاج عامه است یکى همین قانون نظام وظیفه عمومى است که الان مطرح است یکى قانون کشاورزى است یکى قانون متمم بودجه است. یکى قانون تعدیل اجارات است اینها همه یک چیزهاى مهمی است و در این موقع که یک چیزهایى طرف احتیاج مردم است و همه مردم منتظر و مترصدند که تصویب شود و از مجلس بگذرد بنده عقیده شخصى‌ام این است که مجلس وقتى مواجه با این مواد می‌شود و در این قبیل موارد که یک چیزهایى مورد احتیاج مردم است جزو دستور است باید هر روز جلسه داشته باشد و هر روز کار کند.

عده‌ای از نمایندگان- نمی‌شود. کارهاى دیگر هست کمیسون‌ها هست.

مخبر فرهمند- آن وقت هم خوب است یک مسائلى قبل از دستور گفته می‌شود که آنها هم در جاى خودش لازم است پس هر هفته یک جلسه آن هم یک ساعت با این کارهاى زیادش که دولت دارد کافى نیست الان قانون نظام وظیفه به طوری که در کمیسیون صحبت شد دولت می‌خواهد مشمولینى که دعوت کرده است روى این قانون باهاشان معامله بکند اینها همین طور معطل هستند همین طور قانون کشاورزى باید تصویب شود بنده پبشنهاد می‌کنم که اگر ممکن است هر روز و اگر هر روز مشکل است اقلاً هفته‌ای سه روز به طور ثابت جلسه را تشکیل بدهیم و آقایان هم زودتر بیایند که این کارها را تمام کنیم.

رئیس- آقاى مخبر فرهمند با این که خودشان داخل کار هستند باید بدانند که مجلس هم یک وظایف دیگرى دارد که باید آن وظایف هم انجام شود جلسه باید تعیین شود صورت جلسه باید حاضر شود صورت مذاکرات باید حاضر شود و اگر بنا باشد روز جلسه بشود این تشریفاتى که مجلس دارد گمان نمی‌کنم انجام شود بنابراین همین هفته‌ای سه روز که تا به حال هم معمول بوده است و هفته‌ای سه روز مجلس بود کافى است. آقاى ملک‌مدنى

ملک‌مدنى- این ماده 54 یکى از موضوعاتى است که به نظر بنده خیلى اهمیت دارد زیرا تجربه‌ای که ما از گذشته داریم آنچه که اداره نظام وظیفه و سجل احوال در گذشته زحمت به اشخاص وارد کرده‌اند و موضوع همین ماده 54 بود به نام این که اوراق مخدوش است اشخاص را می‌آوردند مدت‌ها سرگردان می‌کردند و بالاخره بعضى‌ها را مرخص می‌کردند و بعضى را به دادگاه می‌فرستادند بنده خیال می‌کنم که بزرگ‌ترین کار نظام وظیفه همین موضوع ماده 54 و مخدوش بودن اوراق است که به عقیده بنده ما باید این موضوع را خاتمه بدهیم دیگر آنچه تا به حال کمیسیون‌های سربازگیرى مشمولین به خدمت سربازى را احضار کرده‌اند اینها یا زیر پرچم هستند یا خدمت خودشان را انجام داده‌اند به عقیده بنده ما این اشخاص را مشمول و سرباز باید تلقى کنیم باقى آنها را که مورد بحث هستند و مشمول هستند بگوییم بروند پى کارشان زیرا این دستگاه‌هاى رسیدگى طورى نیست که بالاخره آن منظورى که مجلس و دولت دارد بتوانند تأمین کنند ما دیگر نباید بیش از این خودمان را از حقیقت دور کنیم بنده لازم نمی‌دانم آن مسائلى که حقیقتاً مبتلا به مردم است بیان کنم بالاخره قانون خوب است ماده هم خوب است دولت هم کمال علاقه را به اجراى آن دارد ولى وقتى که به دست مأمورین و به آن دستگاه اجرایى محلى می‌افتد قضیه را معکوس عمل می‌کنند و زحمت تولید می‌کنند به نظر بنده در این موقعى که قانون نظام وظیفه دارد اصلاح می‌شود کمیسیون نظام وظیفه البته توجه دارند و بنده هم براى یاد‌آورى عرض می‌کنم که متوجه باشند که این موضوعاتى که ممکن است اسباب زحمت مردم باشد اینها را باید از قانون برداشت و یک قانون صاف و صریح و روشن نوشت آقا از 1284 ما مشمول خواستیم 1305 قانون نظام وظیفه گذشته الان شانزده سال است اصلاً هر کس مشمول است باید احضارش کرد هر کس نیست باید ولش کرد دیگر عنوان مخدوش بودن و اینها لزومى ندارد و این دفاتر را باید بست هر کس مطابق اوراقش مشمول است

+++

یا بعداً مشمول می‌شود باید دفاتر آمار و سجل احوال نشان بدهد ولى نسبت به گذشته و این قبیل عناوین باید به کلى از بین برود به هر حال بنده به هیچ وجه موافق نیستم که این ماده باشد و تکلیف این اوراق مخدوش را باید کمیسیون نظام وظیفه و مجلس معلوم کند و یک موضوعى را مغتنم می‌شمارم که آقاى سرتیپ ریاضى در اینجا تشریف دارند عرض کنم. موضوع اشخاصى است که فعلاً زیر پرچم هستند و حضرتعالى باید یک توضیحى بیان فرمایید که این اشخاص که فعلاً زیر پرچم هستند یا در دانشکده افسرى هستند آیا اینها هم مشمول این قانون هستند این را توضیح فرمایید که خیال این اشخاص هم راحت شود و رفع نگرانى اینها هم بشود.

معاون وزارت جنگ- راجع به عده‌ای از مشمولین که وضعیت مخدوش دارند در اطرافش زیاد بحث می‌شود این موضوع در کمیسیون مفصلاً مذاکره شد و با مطالعاتى که در اطراف این کار شد دیده شد که یک عده زیادى تا 1290 این وضعیت مخدوش را دارند در این قانون ماده است که رفع آن مشکلات را می‌کند از 1290 به بعد هم که مورد احتیاج ما است مخدوش نداریم بنابراین جاى نگرانى نیست و از این حیث اشکالى براى ما پیش نخواهد آمد و چون خود آقایان محترم هم علاقه دارند که این قانون زودتر به موقع اجرا گذارده شود و ما هم بتوانیم مشمولینى که باید احضار کنیم بکنیم و عده زیادى از مشمولین را از این نگرانى و بى‌تکلیفى راحت کنیم خواهش می‌کنم بعد از مذاکرات زیادى که کمیسیون کرده است و قضیه را حل کرده است دیگر مذاکراتى نشود که یک مشکلات جدیدى براى ما ایجاد شود بنده براى مثال یک موضوعى را می‌خواستم عرض کنم اگر چه جسارت است و بنده حق ندارم یک محدودیتى راجع به بیان و نطق آقایان عرض کنم ولى چون نه سال در اروپا اقامت داشتم یک مثالى را می‌خواستم عرض کنم در مجالس که لوایح می‌رود به کمیسیون مثلاً لوایح ارتش می‌رود به کمیسیون فنى ارتش و یا بحر‌پیمایى ارتش و در آن کمیسیون‌ها حلاجى می‌شود و آن وقت که به پارلمان می‌آید مثل برق می‌گذرد بنده در چند جلسه که حضور داشتم یک قانونى که مربوط به کبوتر نامه‌بر بود در یک جلسه گذشت و علتش هم این بود که به نظر جماعتى از اهل فن حلاجى می‌شود و قانون زود می‌گذرد و البته باز هم ممکن است مباحثاتى در آنجا هم بشود ولى ما نگرانى که داریم روى این است که نفرات را ما می‌خواستیم مشمول قانون جدید کنیم نشد و متأسفانه می‌ترسیم باز این کار به طول انجامد و در آتیه که در دوره بعد هم بخواهیم بگیریم باز هم مشمول این قانون نشود و بالاخره بنده در کمیسیون مجلس و در مجلس هم براى جواب توضیحات آقایان حاضر خواهم بود.

رئیس- آقاى انوار

انوار- آقاى سرتیپ ریاضى خیلى عالم هستند و تحصیل کرده هستند ولى باید بدانند که اگر عمل می‌شد به آن کمیسیونى که شما تشکیل دادید دیگر مجلس شوراى ملى لازم نبود پس بدانید که آن کمیسیون شما کمیسیونى نبود که بتواند حل مسئله بکند و اگر آن کمیسیون عالم بود این همه اصلاحات بعد نمی‌شد الان ماده‌اى که آن کمیسیون پیشنهاد کرده است و ماده‌اى که در اینجا هست خیلى با هم تفاوت دارد و بنده هم پیشنهاداتى خواهم کرد عرض می‌کنم آقاى سرتیپ هیچ دلگیر نشوید آقا ما همه‌مان سر و ته یک کرباس هستیم حالا نه این که بنده بخواهم بگویم بنده ممتاز هستم شما غیر ممتاز یا خداى نخواسته در شما نقصى هست و در من نیست نه خیر آقا همه‌مان سر و ته یک کرباس هستیم و از یک مجرا آب خورده‌ایم در آن شعر هم هست که جایی که برق عصیان بر آدم صفى زد برق عصیان به همه عالم زد تصدیق کنید در گرفتن سرباز و گرفتن مشمولین یک ترتیب فوق‌العاده غیر مترقبى بود مخصوصاً در این مسئله که آقاى ملک‌مدنى بیان کردند و خودتان تصدیق می‌کنید که این دوایر و این مناطق به چه ترتیبى وارد می‌شوند و این وکیل باشی‌ها به چه زبان‌هاى غریبى صحبت می‌کردند و جریان‌هایى که بوده به چه ترتیب بوده و شما خودتان نتایجش را می‌دانستید و در نظر گرفتید که در مقام برآمدید که آن قانون را جرح و تعدیل کنید حالا بنده براى آقایان می‌خوانم که آن قانون چه

+++

بوده این قانون است که کمیسیون آقا بیان کرده‌اند می‌نویسند مدارک شناسایى مخدوش از لحاظ نظام وظیفه در کمیسیونى رسیدگى و موافق نظریه کمیسیون عمل خواهد شد هیئت کمیسیون و طرز عمل آنها در آیین‌نامه که به تصویب هیئت وزرا خواهد رسید تعیین می‌گردد. اولاً این کمیسیون می‌گوید مخدوش بودن اسناد دو جهت دارد یک جهت نظام وظیفه دارد یک جهت حقوق عمومى دارد آن جهت حقوق عمویش را ما کارى نداریم از جهت نظام وظیفه‌اش کار داریم اگر این مدارک باطل است مخدوش است که اساساً مخدوش است چه فرقى می‌کند نسبت به نظام وظیفه یا نسبت به مسائل ارثى و حقوقى اگر مخدوش نیست تخصیص دادن از جهت نظام وظیفه در یک کمیسیونی آن کمیسیون کیست کرّوبیان ملأ‌اعلى که در آن کمیسیون نیستند از همین آدم‌ها هستند بعداً هم آیین‌نامه نوشته می‌شود و هیئت وزرا هم تصدیق می‌کند که همان ترتیباتى که سابق بوده و با این مشمول رفتار می‌شده به همان ترتیب خواهد بود البته من تصدیق می‌کنم که تمام افسران ما داراى لیاقت و شرافت هستند و قلوب‌شان همیشه متأثر بوده است از این پیشامدهایى که از بعضى نادانان صادر شده آن وقت ما به همان ترتیب باز کان لم یکن قرار بدهیم تصدیق بفرمایید که نیست این جور که شما می‌فرمایید تخصص فنى داریم بله انشاءالله داشته باشید ولى نه در مسائل علمى باید بیاید در مجلس صحبت شود بنابر همین است که آمده است به کمیسیون و کمیسیون ماده‌ای با سه تبصره پیشنهاد کرده است که اگر عمل شود به سه تبصره و تبصره‌ای هم که بنده پیشنهاد کرده‌ام امیدوارم خیلى اصلاح شود تبصره‌ای که بنده پیشنهاد کرده‌اند دو کلمه است تقاضا می‌کنم که این پرونده‌ها که این مدت در مجالس سربازگیرى و در مناطق جمع شده است و اشخاصى که به این نام در آنجا گرفتار هستند به کلى بگذارید کنار و از بین ببرید یک چیزى که سوابق غیر مترقبى داشته است بگذارید کنار روز از نو روزى از نو امروز شما شروع کنید و مطابق همین قانون عمل کنید زیرا ما امروز به اندازه خودمان براى امنیت خودمان امنیه داریم قشون داریم جنگ هم با کسى نداریم و بنده امیدوارم که این وزیر جنگ و این معاون‌شان و اشخاص دیگرى هم که هستند یک زمینه صحیحى شروع بکنند از حالا و آزادانه در تحت حکومت دموکراسى و ملى نظامى ترتیب بدهند که آن نظام محبوب و مشوق ملت باشد و افراد ملت به آن سلام و تعظیم می‌کنند خوب وقتى که قانون نظام وظیفه آمد مغضوب نبود حالا چرا این طور شد براى خاطر این که یک ترتیبى پیش آمد کرده که این طور شد و حالا اگر این کار را بکنید به کلى به این ترتیبات خاتمه داده می‌شود حالا قانون نوشته می‌شود و شروع می‌شود به عملیات و امیدواریم که با عملیات شما قانون خوب از آب بیرون بیاید و خیلى خوب عملى و اجرا شود.

مخبر- راجع به اظهارات آقاى انوار آقا پیشنهادشان را بدهند و خودشان هم لطفاً تشریف بیاورند در کمیسیون البته شور می‌شود بلکه نظریه نماینده محترم تأمین شود اما در جواب آقاى ملک‌مدنى عرض می‌کنم راجع به این قانون عرض می‌کنم این قانون شامل کلیه افرادى است که الان مشغول خدمت هستند چه در سربازخانه چه در مدرسه چه در دانشکده که مشغول خدمت هستند شامل آنها هم هست و یک نفر را خارج نکرده است و همه باید امیدوار باشند که مطابق این قانون بالسویه با تمام آنها رفتار خواهد شد.

رئیس- آقاى طباطبایى‏

طباطبایى- عرض می‌کنم که این گفتارى و زحمتى که از جهت افراد راجع به اسناد سجلى فراهم شده است ما در کمیسیون رسیدگى کردیم معلوم شد فقط اوراق مربوط به سه چهار سال باقى مانده و بقیه اصلاح شده است و فقط یک مقدار کمى باقى مانده است مع هذا ما از دولت خواستیم که قانونى براى این کار بیاورند که اشکالات و گرفتاری‌هایی که از حیث اوراق شناسنامه براى مردم هست با قانون جدیدى که تقدیم می‌کنند رفع شود و در قسمتى هم که آقاى ملک مدنى فرمودند و آقاى روحى هم جواب دادند عرض می‌کنم که آنهایى هم که مشغول خدمت هستند ما مشمول کردیم یعنى کلیه آنهایی که الان هستند چه در نظام

+++

و چه در مدرسه اینها هم مشمول همین قانون خواهند بود یک ماده هم در این خصوص نوشته‌ام و در کمیسیون هست و چاپ خواهد شد آقاى انوار توضیح‌شان این بود که فرمودند اوراق شناسنامه را فقط در مورد نظام وظیفه مخدوش می‌دانستند اما در سایر موارد ارث و غیر آن توجهى نمی‌شد قانون سابق را لابد ملاحظه فرمودید در مورد نظام وظیفه این ورقه رسمى را از اعتبار انداخته بود کمیسیون به این معنى توجه کرد و آن قسمت را از بین بردیم و به این صورت درآمد تا اینجا توضیحات کافى بود ولى بعد وارد در کلیات شدید در صورتی که مذاکره در کلیات تمام شده است و قرار شد در مواد صحبت شود و چون کلیات خاتمه پیدا کرده خواهش می‌شود در مواد صحبت شود که زودتر شور این لایحه خاتمه پیدا کند.

رئیس- آقاى اوحدى‏

اوحدى- بنده در تبصره‌هایی که در زیر ماده 54 نوشته شده حقیقتاً ندانستم فلسفه وارد کردن این تبصره‌ها در زیر این ماده که در لایحه دولت هم هست روى چه مصلحتى بوده است که در ماده 54 صریحاً نوشته شده که اگر در تاریخ تولد اظهارنامه‌ها و دفاتر یادداشتى مخدوش و حاکى از مشمولیت مشمول باشد این به دادگاه می‌رود بسیار خوب در ماده 143 هم این نکته تکرار شده معذلک با آن تکرارش هم من اعتراضى ندارم ولى این تبصره 1 و 2 و 3 را نفهمیدم براى چه آمده است صریح ماده است اگر مخدوش شد می‌رود به دادگاه بسیار خوب خیلى صریح و صحیح است و اعتنایى هم به بعضى مواد دیگر که قبلاً تهیه شده ندارد و راه را باز کرد براى هر کس که اگر در برگ شناسنامه او و یا در دفتر و یا در اظهارنامه‌اش خدشه باشد می‌تواند برود به دادگاه این خیلى خوب است اما می‌رسد به سه تبصره که این تبصره‌ها دارد همان عین ماده را بیان می‌کند مخصوصاً تبصره یک که در آن می‌نویسد: هرگاه یکى از اسناد سجلى اسناد سجلى صرف همان برگ شناسنامه است دیگر یکیش هم اظهار‌نامه است یکیش هم شناسنامه است. این عیناً در همان ماده گفته شده در این تبصره دیگر لزوم ندارد. تبصره دوم مخصوصاً می‌نویسد اداره کل آمار و ثبت احوال مکلف است به وسیله ادارات تابعه خود از تاریخ تصویب این قانون تا یک سال مشخصات اشخاصى که در تاریخ تولد آنها در اظهارنامه‌ها و دفاتر یادداشتى مخدوش و حاکى از مشمولیت است استخراج نموده الى آخر این تبصره 2 از چه نقطه‌نظر است این را کى مکلف می‌کند کلیه دفاتر آمار را کى استخراج بکند؟ اداره نظام وظیفه این کار را می‌کند؟ آقا اینجا ما قانون براى نظام وظیفه می‌نویسیم گرفتن سرباز چه وظایفى دارد چه و چه قبیل اشخاص را با چه کیفیتى می‌تواند مشمول قرار بدهد اداره نظام وظیفه اینجا ما قانون براى آمار نمی‌نویسیم که آمار را مکلف بکنیم که در ظرف یک سال بیاید به تمام اوراق رسیدگى بکنند تمام اوراق به چه عنوان باید رسیدگى بشود تمام مشمولین نظام وظیفه هر ساله اگر 100 هزار نفر است اگر 50 هزار نفر است ممکن است هر پنج هزار نفر آن یادداشت سجلى یا ورقه سجلش با سایر اورق دیگرش مخدوش باشد او باید اظهار بکند یا این که دادگاه وارد رسیدگى شود آن وقت دادگاه بگوید که اداره آمار در اینجا دفتر تو اظهار‌نامه فلان آدم با سجل فلان آدم مخالف یکدیگر است تو رسیدگى کن و الّا همان طور توى قانون ما می‌نویسیم اداره آمار مکلف است در ظرف یک سال رسیدگى کند این طرز قانون نظام وظیفه نیست به این جهت براى حذف تبصره 1 و تبصره 2 و تبصره 3 این ماده پبشنهادى را داده‌ام که خدمت آقاى رئیس تقدیم شده است که هر سه تبصره باید حذف شود.

معاون وزارت جنگ- آقاى اوحدى بیاناتى راجع به وضعیت اسناد سجل و برگ شناسنامه فرمودند خواستم عرض کنم اینجا سوء‌تفاهمى نشود برگ شناسنامه با اسناد دیگر فرق دارد اسناد دیگر در دفاتر آمار است شناسنامه در دست اشخاص این رسیدگى که می‌شود براى تطبیق است که آن برگ را با اسناد تطبیق کنند و این که می‌فرمایند ماده 143 که در قانون بوده است این را بدل به تبصره کرده‌ایم این ممکن است منتها چون مربوط به یک امر بوده است در این ماده وارد

+++

کرده‌اند و به صورت تبصره در آورده‌اند حالا اگر بخواهند در کمیسیون به صورت ماده بکنند مربوط به میل مجلس است ولى این که می‌فرمایند نظام وظیفه نباید براى اداره آمار تکلیف معین کند این قانون تکلیف معین می‌کند که وقتی که قانون معین کرد روى آن عمل می‌شود هر قانونى که از مجلس می‌گذرد حکم قابل اجرا و واجب‌الاجرا است و باید آن را عمل کرد بنابراین این نقص قانونى نخواهند بود و به نظر بنده چون این مدت زیادى در کمیسیون مطرح و روى آن صحبت شده است استدعا می‌کنم تغییرى در آن داده نشود.

دهستانى- اغلب آقایان علاقه‌مندند که این قانون به اسرع وقت از تصویب مجلس بگذرد و چون تمام افراد کشور از زارع و غیر زارع تمام منتظر تصویب این قانون هستند بنده شخصاً از آقایان استدعا می‌کنم که چون لایحه دو شورى است هر مطلبى که دارند پیشنهاد فرمایند که وقت مجلس تلف نشود و اما در قسمت ماده 54 این ماده دست مشمول را از هر طرف باز گذاشته عرضى که بنده می‌کنم نه از نقطه‌نظر فنى است که بنده دارم بلکه از لحاظ اظهاراتى است که در جلسات سربازگیرى از موکلینم شنیده‌ام در حوزه کرج و کن مکرر بوده‌ام که مشمول اظهار می‌کرد آقا این ورقه که شما مخدوش می‌دانید هر کدام را صحیح می‌دانید من از آن قرار عمل کنم می‌گویید مشمول هستم هر کدام را صلاح می‌دانید صلاح من همان است که شما می‌گویید ولی به او می‌گویند که خیر ما حق این کار را نداریم باید تشریف ببرید به دادگاه پیش دادستان وکیل بگیرید محاکمه بکنید از آنجا سند بیاورید که ما تکلیف قطعى از براى شما درست کنیم تصدیق می‌فرمایید که یک نفر زارع در محل خودش دادگاه ندارد دادستان ندارد او را بفرستند به محکمه و آن بیچاره را بلاتکلیف بگذارند این سزاوار نیست این ماده می‌گوید هرگاه به دادگاه خواست مراجعه بکند مراجعه بکند ولى اگر خواست مراجعه نکند تشخیصى که کمیسیون یعنى همین سربازگیرى داده است رفتار کنند بنابراین از آقایان مخصوصاً آقاى اوحدى تمنا می‌کنم که حذف این قسمت را پیشنهاد نکنند و ترحیم کنند به حال آن بیچارگانى که نه دادستان دارند و نه محکمه دارند.

مخبر- خواستم از مقام ریاست استدعا کنم که از سخنگو سؤال شود که موافق است یا مخالف که دو موافق در یک نوبت و دو مخالف در یک نوبت صحبت نکنند تا مسائل بهتر حلاجى شود.

رئیس- آقاى طباطبایى

طباطبایى- دیگر کافى است بنده عرضى ندارم دیگر.

رئیس- آقاى سزاوار

سزاوار- عرض بنده هم راجع به آن تبصره 1 ماده 54 است البته اصولاً تصدیق می‌فرمایید هر سند سجلى که صادر شود صحیحاً باید صادر شده باشد و در دفتر آمار هم صحیحاً باید ثبت شود و ما این قسمت را که در اینجا می‌گذاریم یعنى اجازه می‌دهیم باز به مأمورین آمار که در اسناد خدشه بکنند براى این که اگر بنا شود که اسناد سجلى صحیح نباشد به طور کلى هر سند سجلى اعم از این که مخدوش باشد یا مخدوش نباشد اساساً هر سند سجلى که مربوط به اشخاص مشمول یا غیر مشمول باشد اگر مأمورین آمار برخورد کند که مخدوش است آن شخص را براى شناساندن صحت شناسنامه‌اش باید راهنمایى نماید که اگر خدشه دارد تکمیل کنند. ما نباید اجازه بدهیم که اسناد را مخدوش صادر کنند چون سابقاً هم همین گرفتارى بود براى این که مأمورین آمار به اسناد سجلى خدشه می‌گرفتند و غالباً اشخاص چهل ساله پنجاه ساله را دعوت می‌کردند به خدمت و البته گاهى هم باید تصدیق کرد که سوء‌استفاده‌هایى هم در اینجا می‌شد حالا هم می‌گوید که سندی که در دفتر سجل احوال مخدوش است باید صاحب سند که سجل صحیح در دستش هست برود اقامه دعوى کند این چیز عجیبى است منى که معتقدم به این که سند سجلى‌ام صحیح است بروم اقامه دعوى کنم در دادگاه که او خدشه کرده و تازه پس از مراجعه به دادگاه تشخیص داده شود که صحیح است این هیچ معنى ندارد و بنده هم موافق هستم با حذف تبصره 2 و 3

+++

معاون وزارت جنگ- اجازه می‌فرمایید توضیحى عرض کنم که این مخدوش‌ها مربوط به 1290 است هر چه مخدوش بوده معین است و این رسیدگى براى آن اوراقى است که مال گذشته است در حالی که ما از 1290 به بعد دیگر مخدوش نخواهیم داشت این یک قضیه‌ای است که مربوط به گذشته است و کار آتیه ما را دلیل نخواهد شد.

رئیس- پیشنهادات خوانده شود.

پیشنهاد آقاى انوار- پیشنهاد می‌کنم تبصره 4 بر ماده 54 اضافه شود. وزارت جنگ مکلف است کلیه پرونده‌هاى مشمولین سابق که تا تاریخ تصویب این قانون تکلیف آنها معین نشده پرونده‌ها و صاحبان این پرونده‌ها را معاف نموده و به کلیه این پرونده‌ها خاتمه دهد.

پیشنهاد آقاى ملک‌مدنى- اصلاح ماده 54 را به شرح زیر پیشنهاد می‌نمایم:

اوراق شناسنامه‌اى که تاکنون مخدوش شناخته شده است آنها را باید از جنبه مشمولیت خارج نموده و مورد رسیدگى واقع شود منتها از جنبه حقوقى تکالیف این نوع اوراق باید در دادگاه صلاحیت‌دار تعیین شود.

پیشنهاد آقاى اوحدى- ریاست مجلس شوراى ملى بنده پیشنهاد می‌کنم تبصره 1 و 2 و 3 ماده 54 حذف شود.

رئیس- ماده 56 خوانده می‌شود.

فصل ششم- تشکیل مجالس سربازگیرى‏

ماده 56- به وضعیت مشمولین در مجلس سربازگیرى رسیدگى می‌شود. کارمندان مجلس سریازگیرى و طرز عمل آنان و مدت رسیدگى در آیین‌نامه‌اى که از طرف وزارت جنگ و وزارت کشور تهیه و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید تعیین می‌گردد.

رئیس- آقاى اوحدى

اوحدى- بنده به این ماده از نقطه‌نظر عنوان مخالفم زیرا عنوان آن تشکیل مجلس سربازگیرى است چنانچه نوشته است: فصل ششم تشکیل مجالس سربازگیرى مطابق اصول قانونگذارى بعد از این عنوان بایستى اعضاى مجلس سربازگیرى معرفى بشوند به حکم قانون است قانون باید اعضاى سربازگیرى را معین کند نه نظامنامه‌ای که باید به تصویب هیئت وزیران برسد نظامنامه که بعداً به تصویب هیئت وزیران می‌رسد اعضا را پیشنهاد نمی‌کند بنابراین بنده این طور پیشنهاد کردم خیلى مفصل نمی‌گویم عرض می‌کنم همین قدر پیشنهاد می‌کنم که این طور نوشته بشود.

مجلس سربازگیرى تحت ریاست عالی‌ترین مأمور وزارت کشور هر محل (مخبر- هست آقا) و به معاونت و نظارت رئیس حوزه سربازگیرى و عضویت سایر اشخاص تشکیل و به وضعیت مشمولین رسیدگى شود این پیشنهاد شده است اگر موافقت بفرمایید بسیار خوب و الّْا می‌رود به کمیسیون.

مخبر- در مواد بعد این قسمت هست.

اوحدى- جایش اینجا است.

مخبر- بنده عرض می‌کنم از طرز عنوان و این که در جلو هر فصلى نوشته می‌شود ما مخالف نیستیم که اگر اصلاحى لازم است بشود و ممکن است همان طور که آقاى اوحدى پیشنهاد کردند ما موافقت کنیم اما راجع به مجلس سربازگیرى که فرمودند این قسمت در یک ماده‌اى هست که در آن قید شده است که در مجلس سربازگیرى از عالیترین رتبه‌داران یا کارمندان یک نفر سمت ریاست دارد حالا ممکن است یک قاضى درجه اول باشد یا یک سرتیب باشد یا یک کارمند رتبه 9 باشد آن کسى که عالیترین رتبه را دارد به ریاست و سایرین هم به کارمندى انتخاب می‌شوند و مقرراتى دارد که حالا جایش اینجا است یا آنجا است این را ممکن است موافقت کنیم با شما و جا به جایش کنیم و به جاى دیگر بگذاریم.

دکتر طاهرى- اساساً این که آقاى مخبر فرمودند در جاى دیگر هست اینجا تعیین اعضا سربازگیرى را به یک نظامنامه محول نموده در صورتی که مجلس سربازگیری یکى از اساسى‌ترین محل‌هایى است براى گرفتن سرباز و این باید صریحاً در قانون طرز تشکیل و کارمندانش معین باشد زیرا که حقوق افراد همین جا باید محفوظ باشد و نمی‌شود این قیمت را به آیین‌نامه‌ای که دولت براى خودش می‌نویسد

+++

واگذار کرد و اینجا صریحاً باید نوشته شود در همین قسمت که توصیف مجالس سربازگیرى را می‌نماید باید قید شود. اینجا نوشته شده به وضعیت مشمولین در مجلس سربازگیرى رسیدگى می‌شود کارمندان مجلس سربازگیری و طرز عمل آنان و مدت رسیدگی در آیین‌نامه‌ای که از طرف وزارت جنگ و وزرات کشور تهیه و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید تعیین می‌گردد در صورتی که باید صریحاً در خود قانون معین می‌گردد در صورتی که باید صریحاً در خود قانون معین شود که چه اشخاصى باید در مجلس سربازگیرى از طرف دولت باشد و چه اشخاصى از طرف متعمدین محل. پس این که کارمندان در آیین‌نامه معین می‌شود. این صحیح نیست آقا.

معاون وزارت جنگ- اجازه می‌فرمایید موضوعى را که عرض می‌کنم مربوط به قانون 1317 است قانون 1317 مشکلاتى ایجاد کرده بود. موادى براى رفع آن مشکلات و اصلاح آن قانون پیش‌بینى کردیم که متمم آن قانون 1317 است در آنجا چیزهایى بود که اسباب زحمت مردم بود حالا اینجا بنده آن قسمت قانون سابق را می‌خوانم در فصل 6 قانون سربازگیرى در ماده 56 می‌گوید. پس از انتشار فرمان همایونى همه ساله از پانزدهم فروردین تا پانزدهم خرداد وضعیت مشمولین تحت نظر مجلس سربازگیرى رسیدگى خواهد شد و مشمولین به افتخار عنوان سربازگیرى نایل خواهند شد ماده 57 می‌گوید مجلس سربازگیرى تحت ریاست عالىترین مأمور وزارت داخله هر محل و به معاونت و نظارت رئیس حوزه سربازگیرى و عضویت سایر اشخاص نامبرده در ماده 35 تشکیل می‌گردد بنابراین ماده 35 وضعیت را تعیین کرده است و ماده 57 ریاستش را تعیین کرده است و ما اینجا نوشتیم هیئت وزرا هم یک آیین‌نامه براى این کار تدوین می‌کنند و این را با نظر وزرات جنگ و وزارت کشور کرده‌ایم براى این که محکم کارى شده باشد و الّا ما آن قانون را که لغو نکردیم (دکتر طاهرى- ماده چندم) ماده 57 قانون سابق.

رئیس- آقاى انوار

انوار- بنده موافقم.

رئیس- آقاى امیر‌تیمور

امیر تیمور- بنده هم تصور می‌کنم اگر آیین‌نامه به تصویب کمیسیون نظام مجلس برسد خواهد بود و اشکالى در کار پیش نمی‌آید پس خوب است موافقت بفرمایند که آیین‌نامه به تصویب کمیسیون نظام برسد.

رئیس- آقاى طباطبایى‏

طباطبایى- این که فرمودند ماده را ما همین طور اصلاح کردیم یعنى مقید کردیم بعد از آن که آیین‌نامه تنظیم شد به تصویب کمیسیون برسد و اجرا شود بعداً که شور اول در کمیسیون شد آقاى وزیر جنگ خواهش کردند در قانون فعلى این را ننویسیم على اى حال آیین‌نامه به کمیسیون نظام خواهد آمد خود بنده هم این نظر آقا را داشتم در شور دوم هم سعى می‌کنیم بلکه دولت موافقت بکند که آیین‌نامه بیاید در کمیسیون نظام.

امیر تیمور- بسیار خوب

رئیس- پیشنهادها قرائت می‌شود.

پیشنهاد آقاى اوحدى‏

پیشنهاد می‌کنم ماده 56 به شرح زیر اصلاح شود. مجلس سربازگیرى تحت ریاست عالیترین مأمور وزارت کشور در محل و به معاونت و نظارت رئیس حوزه سربازگیرى و عضویت سایر اشخاص تشکیل و به وضعیت مشمولین رسیدگى می‌شود.

پیشنهاد آقاى دهستانى‏

پیشنهاد می‌کنم در ماده 56 قبل از کلمه آیین‌نامه نوشته شود (آیین‌نامه‌اى که طبق این قانون از طرف وزارت جنگ و وزارت کشور تهیه و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید تعیین می‌گردد)

پیشنهاد آقاى اوحدى‏

ریاست مجلس شوراى ملى- بنده پیشنهاد می‌کنم به جاى ماده 56 و 57 پیشنهادى دولت همان دو ماده اصلى قانون نوشته شود.

پیشنهاد آقاى مجد ضیایى‏

پیشنهاد می‌کنم ماده 56 این طور اصلاح شود: مجلس

+++

سربازگیرى تشکیل می‌شود از اشخاص ذیل: فرماندار، رئیس نظام وظیفه، دادستان، پزشک قانونى، دو نفر معتمد محل. فرماندار هر محل ریاست کمیسیون را خواهد داشت.

رئیس- ماده 57 قرائت می‌شود.

ماده 57- اعتراض به نظریه و آرا مجالس سربازگیرى و دادگاه ادارى حوزه‌ها توسط اداره نظام وظیفه به دادگاه منطقه‌اى که در مراکز مناطق مرکب از رئیس منطقه نظام وظیفه و فرماندار و رئیس اداره آمار و ثبت احوال و دادستان دادگسترى محل (یا معاونین آنها) و یک پزشک نظامى تشکیل می‌شود مراجعه و رأى صادره از این دادگاه قطعى و غیر قابل اعتراض خواهد بود.

تبصره- در صورت نبودن پزشک نظامى رئیس بهدارى یا پزشک محل عهده‌دار این وظیفه خواهد بود.

رئیس- آقاى انوار

انوار- اینجا عبارت دادگاه ادارى است بنده نمی‌دانم مجلس سربازگیرى دادگاه ادارى هم دارد غیر از خود مجلس که در آنجا تشکیل می‌شود؟ این را توضیح بدهند دادگاهى که مرجع عمومى است اگر دادگاه بخش و شهرستان باشد که مجلس دیگرى نمی‌خواهد دادگاه ادارى یعنى چه این را توضیح بدهند که اولاً بنده ملتفت شوم که مجلس سربازگیرى دادگاه ادارى دارد و یکى دیگر در آخر نوشته شده است که رأى صادره از این دادگاه قابل اعتراض نخواهد بود بنده عقیده‌ام این است که در واقع مقام قضاوت است مقام قضاوت که شد قابل تجدید‌نظر باید باشد پیشنهاد می‌کنم بیاید در کمیسیون اصلاح شود که حق تجدید‌نظر براى هر دو طرف باشد.

رئیس- آقاى طباطبایى‏

طباطبایى- عرض کنم غیر از مجلس سربازگیرى و دادگاه ادارى یک مرحله سوم هم هست و خود ماده هم صریح است وقتى به دادگاه ادارى احاله شد و قضاوت کرد و رأى آن را نپسندیدند و تسلیم نشدند در مرحله بعد به آنجا مراجعه می‌کنند.

رئیس- پیشنهادها قرائت می‌شود.

پیشنهاد آقاى دهستانى‏

پیشنهاد می‌کنم در تبصره یک ماده 57 علاوه شود و هرگاه پزشک محلى نباشد مخارج ایاب و ذهاب مشمول برای معاینه در صورتی که مشمول نباشد به عهده دولت خواهد بود.

رئیس- ماده 59 قرائت می‌شود.

فصل هفتم- معافیت به علل مزاجى یا نقص اعضا

ماده 59- مشمولین معلول یا مشکوک که در حوزه‌هاى فرعى به واسطه نبودن پزشک معاینه ایشان مقدر نباشد بایستى به هزینه ارتش به نزدیک‌ترین نقطه‌اى که پزشکان وجود دارند اعزام شوند.

رئیس- ماده شصتم‏

ماده 60- مشمولین زیر در اثر علل مزاجى یا نقص اعضا بنابر معاینه و تشخیص دو پزشک نظامى براى همیشه از انجام خدمت وظیفه معاف می‌باشند: 1- نابینایان از یک یا دو چشم 2- قوزى 3- کر 4- لال 5- شل و چلاق 6- یک دست 7- فاقدین شست یا سبابه دست راست 8- اشخاص کوتاه قد که قد آنها از 150 سانتیمتر کم‌تر باشد. 9- اشخاص مسلول یا مبتلایان به بیمارى‌هاى علاج ناپذیر 10- معیوبین از دو چشم که از عهده خدمات نظامى برنیایند.

تبصره 1- براى معاینه مشمولین در صورتی که پزشکان نظامى در محل نباشند از وجود پزشکان غیر نظامى که صلاحیت ایشان مورد گواهى ادارات بهدارى محل واقع شده باشد استفاده خواهد شد.

تبصره 2- معاینه مشمولینى که جزء طبقات بالا نیستند در صورتی که در محل دو پزشک نباشد ممکن است توسط یک پزشک صلاحیت‌دار انجام پذیرد.

تبصره 3- اشخاصى که مشمول ماده 60 قانون خدمت نظام وظیفه مصوب 29 خرداد ماه 1317 تشخیص و رأى سربازى درباره ایشان صادر گردیده به طور کلى (چه آنهایى که به خدمت نرفته و چه آنهایى که در خدمت هستند) از

+++

انجام خدمت وظیفه براى همیشه معاف می‌باشند.

رئیس- آقاى انوار

انوار- اینجا یک عبارتى نوشته شده است که باید برداشته شود در فقره 10 معیوبین از دو چشم که از عهده خدمات نظامى برنیایند. این باعث اشکال واقع می‌شود همین که این معیوب است از دو چشم ولش کنند دیگر این قید براى چیست این اسباب معطلى و تولید اختلاف دیگر براى چیست در صورتی که دیدند معیوب است ولش کنند.

مخبر کمیسیون- بالاخره پزشک صلاحیت‌دار باید تشخیص بدهد قانون صریح است هرگاه طبیب تشخیص داد که این معیوب است معاف می‌شود.

رئیس- ماده 61

ماده 61- مشمولین بیمار و ضعیف‌البنیه به وسیله بنگاه‌هاى بهدارى کشور قبلاً تحت معالجه واقع و پس از بهبودى به خدمت احضار می‌گردند مدت تعویق خدمت آنان از یک سال تجاوز نخواهد کرد مگر آن که ادامه معالجه آنان مورد تأیید و گواهى دو پزشک واقع شود.

تبصره- بنگاه‌هاى بهدارى کشور موظف به معالجه و مداواى مجانى مشمولین این ماده خواهند بود.

رئیس- ماده 62

فصل هشتم- معافیت محدود

ماده 62- اشخاص زیر به واسطه موقعیت خود از انجام خدمت وظیفه معاف می‌باشند.

1- حکام شرع مجاز به اجتهاد و یا فتوا از مراجع تقلید و یا فتوا

2- علما درجه اول مذاهب زرتشتى و کلیمى و مسیحى‏

تبصره 1- اعتبار مدارک مربوط به این قبیل اشخاص منوط به گواهى وزارت فرهنگ است.

تبصره 2- دانشجویان (طلاب) علوم دینیه که مطابق برنامه وزارت فرهنگ مشغول تحصیل هستند مشمول ماده 72 و 73 این قانون خواهند بود مگر کسانى که مشمول بند اول و تبصره یک ماده 62 باشند.

رئیس- آقاى انوار

انوار- این جایى است که براى وزارت جنگ عرض نمی‌کنم آقاى وزیر فرهنگ این عرض که می‌کنم براى شما است در صورتی که قانون نظام وظیفه و تمام قوانین ما مراعات کرده است عنوان علم و اجازه و اجتهاد را اینها کجا باید درست بشود. در مدارسى که سابقین معین کرده‌اند براى مدارس معقول و منقول الان در همین جا شما می‌فرمایید اشخاص زیر به واسطه موقعیت خود از انجام خدمت وظیفه معاف می‌شوند یکى حکام شرع بعد فلان و فلان و همین طور نسبت به علماى مذاهب دیگر یک مرجعى براى تحصیل باید باشد این طبقه کجا باید تحصیل کنند مدرسه سپهسالار با آن همه موقوفه (روحى- از موضوع خارج است آقا) درست است آقای روحی می‌گویند از موضوع خارج است بنده عرض می‌کنم این موضوع را که اینجا نوشته است وجود خارجى پیدا نمی‌کند و این ماده به کلى از بین می‌رود چرا به علت این که محلش از بین برداشته شده است و به کلى خاتمه دادید سابقین خاتمه دادند به مقام دیانت و روحانیون ما این یک موضوع موضوع دیگر نظرم این بود که همین جا نوشته است حکام شرع مجاز به اجتهاد و یا فتوا اگر یک قسم از اقسام دیگر را هم خارج کنیم گمان می‌کنم یک خدمتى کرده باشیم یعنى بنویسیم و همین طور مدرسین معقول و منقول نه این که حالا در واقع وجودى دارد (شاید هم هستند) اینها شاید تشویقى واقعى شود به باب علم این را هم پیشنهاد می‌کنم و مخصوصاً آقاى وزیر فرهنگ که اینجا تشریف دارند در این باب اقدام بفرمایند دو مرتبه مدارس قدیمه را بر پا بکنند تشویق بکنند موقوقات‌شان را بدهند که این ماده وجود خارجى پیدا بکند حالا پیشنهادم را هم تقدیم می‌کنم.

وزیر فرهنگ- الان آقایان مخالفت می‌کردند که چرا تبصره مربوط به سجل احوال را در قانون نظام وظیفه آورده‌اند حالا آقاى انوار می‌فرمایند تکلیف مسجد سپهسالار را در این قانون معین کنیم. عرض کنم که البته آن هم در موقع خودش اقدام خواهد شد و تکلیف آنها هم معلوم خواهد شد.

مخبر (کمیسیون نظام)- عرض کنم نسبت به مدرسین

+++

که فرمودید آقا پیشنهاد می‌فرمایند ما هم رسیدگى می‌کنیم اگر مدرس معقول و منقولى باقى مانده باشد ما هم قبول می‌کنیم که مستثنی باشد.

رئیس- آقاى مؤید احمدى‏

مؤید احمدى- اگر چه بنده قصد دارم و پیشنهاد خواهم کرد این است که عرایض خودم را در اینجا خواهم کرد و آن عرضم را اگر خاطر آقایان باشد در یک جلسه تذکر دادم که عقیده بنده این است که باید قانون 1304 که اول قانونى بود که براى این کار گذشت مجرى بشود منتها اصلاحاتى درش لازم است که باید بشود این نظر بنده است چون قانون سال 1317 به تصدیق خود وزارت جنگ قانون ظالمانه‌اى بود که امروز آورده‌اند اصلاح می‌کنند نظر بنده این بود که قانون 1304 یک قانون خیلى صحیح عادلانه‌اى بود که اغلب دیپلمه‌ها و لیسانسه‌ها را معاف کرده بود حالا عقیده بنده این است که آن قانون باید اجرا شود و اگر اصلاحاتى دارد البته باید اصلاح بکنند ولى آن قانون مأخذ باشد این قانون سال 1317 ظالمانه را مأخذ قرار ندهیم و آن را در موقع خودش پیشنهاد خواهم کرد ولى عجالت بنده عرضم راجع به این موضوعى است که آقاى انوار فرمودند یعنى راجع به مدرسین هم چنان که الان هستند هنوز در بعضى ولایات در قم شاید در بعضى ولایات مدرسینى هستند که معقول و منقول را درس می‌دهند اینها را باید معاف کنیم در این قسمت پیشنهاد بفرمایند آقاى انوار بنده هم امضا می‌کنم که آنها هم معاف بشوند لاکن بنده نظرم همان قانون سال 1304 است ولى اصلاحاتى در آن باید بشود و الّا این قانون 1317 خیلى ظالمانه است و اصلاحات هم هر چه بشود فایده ندارد.

معاون وزارت جنگ- بنده خدمت آقاى مؤید احمدى می‌خواستم عرض کنم این قانون 1304 (چون از اول تشکیلات بنده حضور داشتم و یکى از مقتبسین این قانون خود بنده بودم) خواستم عرض کنم که در آن موقع ما یک ارتش سى هزار نفره شروع کرده بودیم که آن عبارت بود از هشت هزار قزاق و هشت یا ده هزار ژاندارم بقیه را نمی‌دانستیم چه بکنیم کسرى داشتیم براى این کسرى قانون بنیچه چون در مدت‌هاى طولانى وضعیت املاک عوض شده بود فایده نداشت آمدیم قانونى از روى قانون ترکیه اقتباس کردیم و مقصودمان این بود که آن ده پانزده هزار نفر کسرى را بگیریم الآن وضع فرق کرده است این قانون را اصولاً مورد عمل نمی‌شود گذاشت براى این که احتیاجات ما الان روى صد هزار نفر است با قانونى که براى سى هزار نفر نوشته شده بود و موضوع قرعه در بین بود اصلاً حالا عملى نسیت. الان با خدمت دو سال و سالى دو نوبت که ما سرباز می‌گیریم هر نوبت بیست هزار نفر بیشتر به دست نمى‌آید بنابراین نهایت ارفاق هم شده است براى این که عده زیادى گرفته نشود ولى موضوع قرعه و ترتیبى که در قانون سابق بود امروز دیگر عملى نیست و به نظر بنده امروز آن قانون به درد نمی‌خورد.

4- تقدیم لایحه مربوط به مطبوعات از طرف آقاى وزیر فرهنگ

وزیر فرهنگ- راجع به معافیت مدرسین تصور می‌کنم یک اشتباهى اینجا شده است به جهت این که البته یک مدرسینى هستند که در ولایات مشغول تدریس معقول و منقول هستند ولى آن آقایان چندین سال از سن مشمولیت‌شان گذشته نسبت به آیندگان هم البته بعد از آن که دانشکده معقول و منقول (که در نظر است) باز شد و آقایان مقام تدریس را احراز کردند همان طور مثل سایر فارق‌التحصیل‌ها خدمت‌شان را در حدودى که قانون معین کرده انجام می‌دهند و بعد مشغول خدمت دیگرى می‌شوند و تدریس می‌کنند در این موقع از آقاى معاون وزارت جنگ تقاضا می‌کنم نیم دقیقه وقتشان را به بنده بدهند براى تقدیم قانون مطبوعات آقاى نخست وزیر که در جلسه قبل فرمودند قانونى براى مطبوعات دولت تهیه کرده است و پیشنهاد خواهد شد این است که بنده پیشنهاد می‌کنم.

رئیس- آقاى اوحدى‏

اوحدى- در جلسه قبل که بنده پیشنهاد کرده بودم لیسانسه‌ها و دکترها هم ضمیمه معاف شدگان بشود آقاى

+++

ملک‌زاده رفیق سابق محترم بنده با یک حرارتى اظهار کردند که چرا باید اینها معاف بشوند بنده با یک خونسردى فوق‌العاده عرض می‌کنم قضایا بر دو قسم است یک وقت مورد دفاع است از کشور آن وقت خود ایشان، بنده، آقاى رئیس مجلس، تمام علما، تمام زهاد و تمام عباد، دکترها، لیسانسیه‌ها، دیپلمه‌ها و غیر دیپلمه‌ها همه باید حرکت بکنند به حکم دیانت (صحیح است) آن وقت گفتگو ندارد دیگر استثنا ندارد. اما در یک موقعى که قضایاى عادى است ما فقط نقطه‌نظرمان روى وظایف افراد است پیشنهاد کردیم حالا هم پیشنهاد می‌کنیم که دکترها و لیسانسیه‌ها معاف باشند که مملکت از وجود آنها بیشتر استفاده می‌کند تا این که بروند نظام حالا قبول می‌شود بشود رد می‌شود بشود با مجلس است.

بعضى از نمایندگان- ختم جلسه

رئیس- این ماده تمام بشود بعد

معاون وزارت جنگ- راجع به قسمت معافیت‌ها بنده یک عرضى داشتم و استدعا می‌کنم از آقایان محترم توجه بفرمایید ما جنگ داریم یا نداریم جنگ براى ما پیش می‌آید یا نمی‌آید این را باید گذاشت کنار آقا مملکت ایران باید داراى ارتش باشد و دفاع از خودش به عهده خودش است پس قائل شدیم که ارتش لازم داریم و عموم افراد ملت باید شریک در دفاع باشند وقتى که ما قائل به این مطلب شدیم علتى ندارد ما فلان اویار على را که در ده نشسته است و هیچ چیز سرش نمی‌شود و باید سنگ سیاه و سفید توى دستش بگذاریم تا دست راست و چپش را یاد بگیرد بیاوریم در سربازخانه و یک نفر دکتر که در سربازخانه ممکن است معالجه بکند نیاید؟ چرا به چه مناسب اگر مالیات است این مالیات و هبه خون براى تمام ملت ایران است از این گذشته به نظر بنده هر استثنایى قائل بشویم تبعیض است و این تبعیض را استدعا می‌کنم در مجلس صحبت نشود و تمام ملت را در این کار شریک کنیم.

رئیس- آقاى هاشمى

هاشمى- اگر استثنایى آمد به عنوان علم شما مدرسین و علما و حکام شرع مجاز را آوردید از خدمت معاف کردید در این قسمت بنده هم مدعى هستم دکترها را هم که امتیاز عملى دارند چرا باید بى‌بهره کنند اگر می‌فرمایید از وجود آنها در سربازخانه انتفاع می‌برند از وجود حکام شرع هم براى حسن اخلاق سربازان انتفاع می‌بریم به فرمایش آقاى انوار مى‌فرمایند که ضمیمه کنیم مدرسین معقول و منقول را آن هم به نظر بنده مشکل است که یک نفر در سن مشمولیت صاحب مقام تدریس معقول و منقول بشود این که نوشته‌اند حکام شرع مجاز به اجتهاد علماى درجه اول مذاهب زرتشتى و کلیمى و مسیحى. چون ما در عمل دیده‌ایم تولید اشکال می‌کند خود بنده در مجلس سرباز وظیفه بودم سرباز وظیفه هم بوده‌ام یک جوانى کلیمى را دیدم یک مشت فتوایى هم به دستش داده بودند که این حاکم شرع خودشان است این تبعیضات که آمد این یک همچو چیزهایى را هم بالطبع تولید می‌کند.

رئیس- پیشنهادها خوانده می‌شود.

پیشنهاد آقاى انوار

پیشنهاد می‌کنم در ماده 62 اضافه شود مدرسین معقول و منقول

پیشنهاد آقاى اوحدى‏

ریاست محترم مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌کنم که لیسانس‌ها و دکترها هم از نظام وظیفه معاف باشند.

پیشنهاد آقاى مجد ضیایى‏

ماده 62 این طور اصلاح شود.

حکام شرع مجاز به اجتهاد یا فتوا از مراجع تقلید و یا فتوا و مدرسین معقول و منقول

5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

رئیس- تصویب می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم جلسه آینده روز یکشنبه 21 تیر ماه سه ساعت پیش از ظهر دستور لوایح موجوده‏

(مجلس بیست دقیقه بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:293939!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)