کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره‏19
[1396/05/31]

جلسه: 7 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنج‌شنبه 31 خردادماه 1335  

فهرست مطالب:

1 - قرائت اسامى غائبین جلسه قبل

2 - تقدیم سؤال به وسیله آقای بوربور

3 - انتخاب دو نفر جهت عضویت هیئت نظارت اندوخته اسکناس‏

4 - انتخاب دو نفر جهت عضویت در شورایعالى نفت‏

5 - تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى قنات‌آبادى‏

6 - بقیه مذاکره در برنامه دولت آقاى علا و ابراز اعتماد به دولت ایشان‏.

7 - تصویت اعتبارنامه آقاى سید احمد طباطبایى نماینده قم‏

8 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره‏19

 

 

جلسه: 7

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنج‌شنبه 31 خردادماه 1335

 

فهرست مطالب:

1 - قرائت اسامى غائبین جلسه قبل

2 - تقدیم سؤال به وسیله آقای بوربور

3 - انتخاب دو نفر جهت عضویت هیئت نظارت اندوخته اسکناس‏

4 - انتخاب دو نفر جهت عضویت در شورایعالى نفت‏

5 - تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى قنات‌آبادى‏

6 - بقیه مذاکره در برنامه دولت آقاى علا و ابراز اعتماد به دولت ایشان‏.

7 - تصویت اعتبارنامه آقاى سید احمد طباطبایى نماینده قم‏

8 - تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

 

مجلس دو ساعت و سه ربع پیش از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

1 -قرائت اسامى غائبین جلسه قبل

رئیس - صورت اسامى غائبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

غائبین با اجازه- آقایان: اردلان - اورنگ - امامى خویى - کشکولى - قرشى.

غائبین بى‌اجازه- آقایان: دکتر طاهرى - تجدد - خزیمه علم - دکتر رضایى - حشمتى - هدى - دکتر امیر اصلانى - افشار.

زود رفتگان با اجازه- آقایان: کورس - اسکندرى - بهبهانى.

غائبین در رأی آقایان: امید سالار - حکیمى - دکتر راجى - بوربور - تربتى - بهادرى - دکتر عدل - موسوى - مجید دادگر - عرب شیبانى - غضنفرى - مسعورى - مشایخى - اریه - دکتر وکیل - عباسى - دکتر دیبا - سنندجى هر کدام یک رأی.‏

رئیس- امروز صورت مجلس به واسطه تعطیل دیروز حاضر نیست البته جلسه دیگر حاضر می‌شود، آقاى امید سالار.

امید سالار - در جلسه گذشته بنده تمام مدت اینجا بودم‏.

رئیس - اینجا در یک رأی غایب نوشته‌اند اگر آقایان باشند نمى‌نویسند اصلاح می‌شود - آقاى صادق بوشهرى.‏

صادق بوشهرى- بنده در عرایضى که کردم چون سوءتفاهماتى شده می‌خواستم در اطرافش اگر اجازه می‌فرمایید مختصر صحبتى کنم.

رئیس- اتفافاً صورت جلسه منتشر و توزیع نشده اگر می‌خواهید بیانى بفرمایید بگذارید براى جلسه بعد صورت مجلس که توزیع شد هر توضیحى دارید بفرمایید. آقاى موسوى‏

موسوى- بنده در جلسه گذشته غیبتى نداشتم نه در رأی نه در تمام مدت جلسه.‏

رئیس- هر کسى که غیبت داشته است نوشته‌اند اصلاح می‌شود.

2- تقدیم سؤال به وسیله آقای بوربور

رئیس – آقای بوربور

بوربور – بنده سؤالى دارم از وزارت امور خارجه که تقدیم مى‌کنم.

2 - انتخاب دو نفر جهت عضویت هیئت نظارت اندوخته اسکناس‏

رئیس- امروز انتخاب دو نفر نظار بانک و دو نفر براى نفت در ستور است که حالا شروع می‌شود به انتخاب نظار بانک ابتدا سه نفر به حکم قرعه باید برای نظارت معین شدند.

(اقتراع به عمل آمده آقایان: بهادرى - دکتر وکیل - دکتر پیرنیا - به حکم قرعه براى نظارت معین شدند)

رئیس- شروع مى‌شود به اخذ رأی‏

(اسامى آقایان نمایندگان به ترتیب ذیل به وسیله آقاى جلیلى اعلام و در محل نطق اخذ رأی به عمل آمده)

آقایان: پروفسور جمشید - علم - قوام - مهندس شیبانى - دکتر عدل - عمار تربتى - صفارى- خرازى - مهندس اردبیلى - صادق بوشهرى - امید سالار - محمود عباسى - غضنفرى - دکتر راجى - باقر بوشهرى - دکتر آقایان - عمیدى نورى - ساگینیان - دکتر امین - دکتر فریدون افشار - دکتر حسن افشار - صارمى - صدرزاده - بزرگ‌نیا - بیات ماکو - دیبا - قنات‌آبادى - قراگزلو - ابتهاج - پناهى - صراف‌زاده - فضایلى - سلطان‌مراد بختیار - مهندس فروهر - سراج حجازى - موسوى - بوربور - فیروز دولت‌آبادى - مهندس فروغى - دولتشاهى - فرود - کیکاوسى - مهندس دهستانى - مهندس سلطانى - حمید بختیار - احمد طباطبایى - مشار قائم‌مقامى - علامه - دکتر نفیسى - دکتر سید امامى - فولادوند - سعید مهدوى - قبادیانى - کدیور - شادلو - دادگر - مرات - اسفندیارى - دکتر اسدى - دکتر ضیایى - دکتر بینا - دکتر دادفر- - بزرگ ابراهیمى - بهبهانى - دکتر شاهکار - اسکندرى - حکیمى - مجید ابراهیمى - عامرى - نصیرى - دکتر آهى - عرب شیبانى - سالار بهزادى - استخر - مهندس هدایت – اریه- - مرتضى حکمت - امیر بختیار - دهقان - معین‌زاده - اکبر محمود ذولفقارى - احمد افخمى - مهندس بهبودى - اخوان - دکتر جهانشاهى - گیو - دشتى - بهادرى - دکتر پیرنیا - دکتر وکیل - جلیلوند - مهندس جفرودى - مسعودى - جلیلى - سعیدى - فرود - رامبد - تیمورتاش - عزیز زنگنه.‏

آرا مأخوذه و مهره‌ها تفتیشیه شماره شد و نتیجه به قرار زیر بود:

مهره تفتیشیه 108 اوراق رأی 107

رئیس- زیاد بودن مهره اشکالى ندارد آقاى دکتر فریدون افشار فرمایشى دارید (دکتر افشار - بلى) می‌‌خواستید قبل؟!

+++

گرفتن رأی بفرمایید.

دکتر فریدون افشار - بنده عرض مختصرى داشتم حضور آقایان. چون بنده کاندید ناظر بانک نیستم تمام آرایى که دکتر افشار مطلق است متعلق به آقاى دکتر حسن افشار است‏. (پس از قرائت آرا نتیجه به قرار زیر بود)

آقاى عرب شیبانى 61 رأی‏

آقاى دکتر حسن افشار 44 رأی‏

آقاى دکتر مشیر فاطمى 40 رأی‏

آقاى باقر بوشهرى 29 رأی‏

آقاى دکتر دادفر 14 رأ ى‏

آقاى بیات ماکو 14 رأ ى‏

آقاى دولتشاهى 4 رأی‏

و آقایان جلیلى - قوام مسعودى - سالار بهزارى - عباسى - خرازى و صدرزاده هر یک داراى یک رأی بودند.

رئیس- آقایان عرب شیبانى و دکتر حسن افشار براى نظارت بانک انتخاب شدند (نمایندگان مبارک است)

4 - انتخاب دو نفر جهت عضویت در شوراى عالى نفت‏

رئیس- حالا سه نفر به حکم قرعه براى نظارت در انتخاب دو نفر جهت عضویت شورای‌عالى نفت معین می‌شوند. آقاى موسوى‏

موسوى- با عرض تشکر از اظهار لطف و عنایت آقایان که بنده را کاندید انتخاب عضویت در شورای‌عالى نفت فرموده بودند از لحاظ جلوگیرى از تشتت و ایجاد وحدت کامل و بیشتر در امور مجلس و مملکت بنده انصراف خود را از کاندید بودن اعلام می‌کنم و امیدوارم آقایان توجه بفرمایید که دو نفر دیگر با رأی بیشتر و اکثریت کامل و با اتفاق زیادترى انتخاب شوند آقایان هم در انجام وظایف خودشان به خصوص با توجه به وضع عمومى خوزستان توفیق خدمت بیشتر حاصل کنند (انشاءالله)

رئیس- آقاى دکتر دادفر

دکتر دادفر- نظر به این‌که جناب آقاى دکتر شاهکار از طرف عده‌اى کاندیدا برای نظارت در شورای‌عالى نفت بودند ایشان به بنده اجازه دادند که انصراف‌شان را از کاندیدا بودن اعلام کنم‏.

رئیس- بهتر این بود که خودشان می‌فرمودند، آقاى دکتر راجى

دکتر راجى- بنده می‌خواستم از حضورتان استدعا کنم که انتخاب اعضاى شورای‌عالى نفت براى جلسه بعد بماند.

رئیس- رأی می‌گیریم براى این‌ کار آقایانی که موافقند اعضاى شورای‌عالى نفت امروز انتخاب بشوند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

(اقتراع به عمل آمده آقایان دیهیم - دکتر شاهکار - شیبانى به حکم فرعه براى نظارت در استخراج آرا تعیین شدند)

رئیس- آقایان نظار تشریف بیاورند اخذ رأی شروع مى‌شود.

(اسامى آقایان نمایندگان به ترتیب زیر به وسیله آقاى سعیدى اعلام و اخذ رأی به عمل آمد) آقایان: پروفسور جمشید اعلم - قوام - دکتر سعید حکمت - دکتر بینا - دکتر عدل - بزرگ ابراهیمى - صارمى - پناهى - صفارى - خرازى - بهادرى موسوى - صادق بوشهرى - قنات‌آبادى - باقر بوشهرى - امید سالار - عزیز زنگنه - دکتر سید امامى - مشار - جلیلى - مهندس جفرودى - محمودى - مهندس اردبیلى - عماد تربتى - عباسى - غضنفرى - دکتر وکیل - سالار سنندجى - ساگینیان – آقایان - دکتر امین - دکتر فریدون افشار - دکتر حسن افشار - مهندس شیبانى - صدرزاده - بزرگ‌نیا - بیات ماکو - دکتر دیبا - قراگزلو - ابتهاج - تیمورتاش - فضایلى - افخمى - رستم بختیار - فروهر - دکتر راجى - سراج حجازى - بوربور - دولت‌آبادى - دولتشاهى - مهندس فروغى - صراف‌زاده - مهندس هدایت - کورس - کیکاوسى مهندس بهبودى - مهندس دهستانى - سلطانى - حمید بختیار - احمد طباطبایى - علامه وحیدى - دکتر امیر حکمت - توماج - دکتر نیرومند - برومند - مشایخى - معین‌زاده - دکتر مشیرفاطمى - دکتر نفیسى - فولادوند - سعید مهدوى - قبادیان - کدیور - شادلو - دادگر - دکتر اسدى - دکتر ضیایى - دکتر جهانشاهى - جلال شادمان - دکتر دادفر - بهبهانى - دکتر عمید - خلعتبرى - دکتر هدایتى - رامبد اسکندرى - حکیمى - عمیدى نورى - ابراهیمى - عامرى - نصیرى - دکتر آهى - سلطان‌مراد بختیارى - دکتر پیرنیا - عرب شیبانى - محسن اکبر- - مرتضى حکمت - دهقان - سالار بهزادى - استخر - دشتى - فرود - گیو - اخوان - مراد اریه - ذوالفقارى - مرات اسفندیارى - دکتر شاهکار - دیهیم - شیبانى - سعیدى - جلیلوند - مسعودى‏ -

(آرا مأخوذه و مهره‌هاى تقتیشیه شماره شد و نتیجه به قرار زیر بود)

مهره هاى تفتیشیه 114

اوراق رأى 113

رئیس- زیاد بودن مهره اشکالى ندارد.

(پس از قرائت آرا نتیجه به قرار زیر بود)

آقاى دکتر پیرنیا 55 رأی‏

آقاى حمید بختیار 51 رأی‏

آقاى اسکندرى 36 رأی‏

آقاى بوربور 34 رأی‏

آقاى دولت‌آبادى 33 رأی‏

آقاى دکتر فریدون افشار 2 رأی‏ و آقایان: بهادرى - ثقة‌الاسلامى - قنات‌آبادى – معین‌زاده - دکتر شاهکار - دکتر حمید آهى هر یک داراى یک رأی بودند .

رئیس- آقایان دکتر پیرنیا و حمید بختیار براى عضویت در شورای‌عالى نفت انتخاب شدند (نمایندگان - مبارک است)

5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقاى قنات‌آبادى‏

رئیس- آقاى قنات‌آبادى

قنات‌آبادى- سؤالى است از وزارت دارایى که تقدیم می‌کنم.

عمیدى نورى- بنده اخطار نظام نامه‌اى دارم.

رئیس- بفرمایید.

عمیدى نورى- طبق آیین‌نامه جدید سؤالات باید در مجلس قرائت بشود.

رئیس- چون هنوز دولت رأی اعتماد نگرفته حالا قرائت سؤال موضوعى ندارد هر وقت دولت رأی اعتماد گرفت قرائت و ابلاغ می‌شود.

6- بقیه مذاکره در برنامه دولت آقاى علا و ابراز اعتماد به دولت ایشان‏

رئیس- دنباله برنامه دولت مطرح آقاى صارمى

صارمى- بنده در مجلس شوراى ملى سوگند یاد کردم که منافع و مصالح مملکت را بر هر چیزى مقدم بشمارم امروز هم که براى اولین مرتبه در دوره نوزدهم آغاز سخن مى‌کنم شاید لازم به تذکر نباشد ولى عرض خواهم کرد که در هر موقع دور از حب و بغض دور از در نظر گرفتن مصالح شخصى آنچه مطابق منافع و مصالح مملکت تشخیص می‌دهم به عرض آقایان محترم می‌رسانم و امیدوارم تا آخر دوره که افتخار همکارى آقایان را دارم این رویه را ادامه دهم. بنابراین اگر امروز به نام موافق دولت جناب آقاى علا صحبت می‌کنم مى‌توانم بگویم که نه از لحاظ خوش‌آمدگویى است بلکه از لحاظ تشخیص مصالح مملکت است که نسبت به این موضوع عرایضى عرض مى‌کنم. در تشکیل دولت‌هاى روى هم رفته و اصولاً چند مورد در نظر گرفته می‌شود یکى مقتضیات زمان و مکان و انطباق آن با طرز تفکر و عمل دولتى که مصدر انجام خدمات می‌شود و دیگر صلاحیت رئیس دولت و افرادى که آن دولت را تشکیل می‌دهند. جناب آقاى علا و دولت ایشان در سابق دست به عملیات و اقداماتى زدند که خیال می‌کنم ابقاى ایشان برای ادامه آن عملیات ضرورى و واجب مى‌باشد بنابراین موقعیت زمان و مکان ایجاب می‌کند با این که کابینه ایشان تشکیل پیدا کند و مورد اعتماد مجلس واقع بشود مضافاً به این که روى هم رفته مخالف و موافق به شرافت و صلاحیت و درستى ایشان و اعضاى کابینه آقاى علا اذعان داشتند و اظهارنظر موافق کردند در قسمت دوم مورد تردید نبوده است در قسمت اول هم تصور می‌کنم که جاى تردید باقى نباشد مضافاً به این‌که آنچه از اطراف تحقیقات و تفحصاتى مى‌شود مجلس شوراى ملى با کابینه ایشان موافق است و مجلس سنا هم رأی اعتماد داده است.‏ بنابراین نکته‌سنجى و انتقادى که توأم با راهنمایى نباشد و موجبات تضعیف دولت را فراهم سازد مطابق مصلحت نیست و بایستى جدیت کرد که موجبات تقویت دولت فراهم شود تا انشاءالله در تحت توجهات اعلیحضرت همایونى و راهنمایى ایشان خدماتى انجام بیابد در ضمن مذاکرات مخالف گفته شد که دولت جناب آقاى علا در پانزده ماه گذشته توفیق پیدا نکردند که کارى انجام بدهند و بى‌جهت این موضوع را متوجه جنگ بین‌المللى دوم کردند و به طور نمونه متذکر شدند که دولت آلمان صدمات و لطماتى که در جنگ دیده بود به درجات افزون از کشور ایران بوده است و به این مناسبت نباید موضوع جنگ را مورد نظر قرار داده بنده خیال مى‌کنم این موضوع قیاس مع‌الفارق باشد زیرا مقتضیات و وضعیت مملکت را بایستى در نظر گرفت دولت آلمانى که فاتحین و متفقین غنایم جنگى خود را علم و علماى آن مملکت می‌دانستند و رقابت داشتند که بتوانند دسترسى زیادترى به مخترعین و کاشفین و علماى آلمان پیدا کنند و از وجود آنها استفاده کنند دولت آلمانى که نهایت فداکارى را نشان داده است و بایستى گفت که پس از خاتمه جنگ اغلب کارخانجات آلمان به کارگرهاى خودشان گفتند که شما مطالبه مزد قلیل کنید تا این که ما بتوانیم کارخانه‌ها را راه بیندازیم و مورد استفاده قرار بدهیم و آن موقعى که توانستیم به اوضاع اقتصادى خودمان سر و سامانى بدهیم شما هم از این جدیت و فعالیت استفاده کنید افرادى که در ناز و نعمت زندگانى می‌کردند به بدترین وضعى ساختند و فعالیت و کوشش کردند بنابراین شاید قابل مقایسه با فداکارى‌هاى ما نباشد فى‌المثل دولت ما کسر بودجه داشت تشخیص داد با این‌که دست تقاضا و خواهش هر روز نبایستى در نزد افرا بیگانه دراز کند تشخیص داده بود به این‌که هر یک نفر اگر ماهیانه یک کیلو قند و شکر مورد مصرفش باشد به مخارج زندگانى این فرد دو قران اضافه خواهد شد و در وضع زندگانى فعلى اضافه شدن ماهیانه دو قران تأثیر تام و تمامى نداشت ولى ما نه تنها فداکارى نشان ندادیم بلکه افراد از این موضوع که در وضع زندگى آنها کوچک‌ترین تأثیرى نداشت سوءاستفاده کردند کاسب‌ها و افراد مختلف به این بهانه نرخ اجناس را به میزان فوق‌العاده زیادى بالا بردند بنابراین اگر در ملتى روح فداکارى روح فعالیت روح ارز خود گذشتگى وجود نداشته باشد و در مقابل ملت دیگرى واجد کلیه این صفات

+++

باشد نمی‌توان آن دو را مورد مقایسه قرار داد بنده معتقدم که در دولت گذشته دست به اقداماتى که اساسى بوده است زده شده است جناب آقاى قنات‌آبادى فرمودند اتخاذ یک رویه و یک سیاست مناسب و روشن برای این مملکت در زمان همین دولت انجام شده است بنابراین ما که مدت‌ها نمی‌توانستیم در این کشور یک سیاست خارجى ثابتى اتخاذ کنیم و یک رویه واحدى در نظر بگیریم و آن‌ را به موقع اجرا بگذاریم اگر کابینه آقاى علا همین اقدام منحصر به فرد را کرده باشد در خور تقدیر است و بایستى آن ‌را پشتیبانى و تقویت کرد مضافاً با این‌که در مرحله اول و در بدو عرایضم عرض کردم چون دست به اقداماتى زده شده که باید ادامه پیدا کند از جمله همین موضوع پاکت بغداد است و می‌بینیم که انشاءالله با فعالیت زیادترى که مورد تقاضاى من نماینده موافق و کلیه آقایان و افراد ملت ایران است دولت باید جدیت کند تا بهره‌بردارى کافى از این رویه‌اى که در سیاست خارجى اتخاذ کرده است بکند و البته اگر جدیت و کوشش بشود به طور قطع و یقین نتایج مطلوب حاصل خواهد شد.

کماکان باید گفت پیدا کردن بازار در علم اقتصاد یکى از موارد بسیار مشکل خواهد بود و در روزنامه در چند روز قبل از این خواندیم یک عده‌اى براى استفاده از ذغال سنگ کرمان براى صدور به پاکستان به ایران مسافرت کرده‌اند موضوعات ممکن است در مرحله اول بسیار ساده به نظر برسد ولى اگر این مورد به خصوص عمل بشود به طور قطع و یقین داراى منافع فوق‌العاده زیادى است و به دست آوردن یک بازار ثابت براى یک نوع جنسى که در مملکت به حد اعلا وجود دارد یکى از اقدامات بسیار بسیار مستحسن دولت است و امیدوار هستم که در این مورد توفیق کامل براى دولت حاصل بشود موضوع دیگر. مدت‌ها بوده است که مملکت و کشور ایران مبتلاى به سم خانمان برانداز خشخاش و تریاک بوده است اقداماتى براى منع استعمال به عمل آمده است مقدمات هم تا به حال به خوبى انجام یافته است و باز هم بایستى بگویم که اگر اقدام مستحسن دولت منحصر به این یک مورد خاص هم بود باز دولت علا مورد تقدیر باید واقع بشود گفته مى‌شود که مالیات از مؤدیان واقعى وصول نیمى‌شود (صحیح است) بدون تردید (صحیح است) اگر چنا‌نچه متناسب می‌بود بایستى عرض کنم که علت آن چیست و روی ‌هم ‌رفته باید گفت که ما عادت به پرداخت مالیات نداریم و نکرده‌ایم براى این که سال‌هاى قبل از این که من طفل بودم یاد دارم که وقتى صحبت از مالیات می‌شد و در بین مردم شایع شده بود با این‌که پول به ظلمه نباید داد پرداخت مالیات را به این صورت در بین ملت انعکاس داده بودند که عملى مذموم تلقى می‌شد نه عملى مستحسن محسوب بنابراین اگر چنانچه یک چنین وضعى و عادتى در بین یک قومى وجود داشته باشد ایجاد عکس‌العمل و رغبت مخالف آن قسمت مستلزم وقت زیادى خواهد بود و نمى‌توانیم بگوییم در ظرف مدت 15 ماه حکومت علا بایستى این امر به خوبى انجام بشود براى این که از بین بردن عادت چندین ساله در ظرف مدت 15 ماه که این مدت روی هم رفته براى عمر یک کابینه و یک دولت بسیار کوتاه است میسر نخواهد بود ولى جناب آقاى فروهر از نقطه نظر قدردانى باید عرض کنم رویه‌اى که اخیراً جنابعالى براى وصول چند قلم مالیات معوقه چند سال‌اى که مورد بحث در همین مجلس و در دوره هجدهم واقع شده بود اقدام و اتخاذ کرده‌اید بسیار بسیار مورد نظر و توجه واقع شده است و امیدوار هستم که این رویه را در آتیه هم ادامه بدهید و بنده چون ذکر اسم را در مجلس متناسب نمی‌دانم راجع به این چند قلمى که عرض کردم موضوع را به‌طور واضح عرض نخواهم کرد ولى امیدوارم به همین ترتیب که عمل کردید با جدیت و فعالیت زیادترى که مبذول می‌فرمایید موفقیت حاصل بفرمایید چون گفته شد که بنده کم‌تر مزاحمت بدهم و امروز شاید دولت توفیق حاصل کند که انشاءالله رأی اعتماد بگیرد به این مناسبت یک قسمت‌هایى از یادداشت‌هایم را حذف می‌کنم ضمن مذاکرات تذکر داده شد که شهرداری‌ها چه می‌کنند؟ یک روز انتخابات انجمن شهر انجام نیافته بود و مداخله دولت و وزارت کشور در شهردارى‌ها زیاد بود بایستى گفت که این انتقاد متوجه دولت بود ولى این که با قانون مصوب مجلسین که روی هم رفته در وضع و تدوین آن مطالعات کافى هم به عمل آمده انتخابات انجمن شهر در اکثر و بلکه در اغلب قریب به اتفاق نقاط مختلفه کشور به عمل آمده و شاید در حدود دویست نقطه انتخابات انجمن شهر انتخاب شده بنابراین اگر انجمن شهر و شهردارى عمل مثبتى انجام ندهند نمی‌توانیم ایراد آن ‌را متوجه دولت بدانیم بلکه بایستى گله را از خودمان و از افراد ملت بکنیم و حتى‌المقدور هر یک از افراد مواظف و مکلف است که کوشش کند و به انجمن شهر و شهرداری‌ها راهنمایى کند تا این که بتوانیم بگوییم که رشد ملى داشته‌ایم و واگذارى کار به دست مردم اصلاح از این بوده است که دولت در آنجا مداخله کند و حق و حقیقت را نباید کتمان داشت انتخابات انجمن شهر هم با بی‌طرفى و بی‌نظرى و با سکوت و آرامش انجام یافته است و آنها را افراد ملت خودشان انتخاب کرده‌اند و انجمن شهرها منتخب خودشان خواهد بود امیدوار هستم با توجه و کوشش انجمن‌هاى شهر اگر نقایصى در شهردارى‌ها وجود داشته باشد مرتفع شود و دولت هم حتى‌المقدور بر حسب وظیفه‌اى که دارد راهنمایی‌هاى لازم در این مورد بکند و جناب آقاى علم هم نسبت به این موضوع مراقبت بکنند و مخصوصاً جدیت کنند که مداخله افراد دولت در تصمیمات انجمن شهرها به‌‌هیچ‌‌وجه مؤثر نباشد مخصوصاً این موضوع را عرض می‌کنم استدعا و تقاضایم این است شما که آمدید عمل کردید و انتخابات انجمن‌هاى شهر را با رویه بی‌طرفانه و در سکوت و آرامش انجام دادید از این به بعد هم مراقبت خاصه به عمل بیاورید که به‌‌هیچ‌وجه افراد دولت در اتخاذ تصمیمات انجمن شهر مداخله نکنند و مداخله نداشته باشند (اعظم زنگنه- در کرمانشاه خیلى نتایج خوبى داده است) امیدواریم که در کلیه نقاط نتیجه خوبى بدهد. گفته شد سازمان برنامه توجه زیادترى به ایجاد طرق و بنادر و فرودگاه‌ها نموده خیال می‌کنم شاید جاى تردید و انکار نباشد که اولین موضوع مورد لزوم از لحاظ امور اجتماعى و اقتصادى و از لحاظ پیشرفت زراعت، فلاحت و تجارت وجود راه و جاده است بدبختانه مملکت ما اگر موفقیت‌هایى ندارد به مناسبت نداشتن جاده‌هاى اساسى است شما نمی‌توانید نمک طعام را به انگلستان به مقادیر فوق‌العاده زیاد که خریدار است حمل و صادر کنید در ایران نمک زیاد است و همچنین سایر دول، براى چه ما نمی‌توانیم استفاده از این منبع فوق‌العاده بکنیم براى این که جاده نداریم و وسایل نقلیه هم که موجود است به مناسبت هموار نبودن جاده‌ها و خراب شدن اتومبیل و احتیاجات زیادتر نرخ کرایه را بالا مى‌برد و صرف نمى‌کند که صادر بشود در کشور‌هاى دیگر که کار جاده‌‌سازى و حمل و نقل پیشرفته است آنجا هیچ مورد ندارد که کامیون راه بیفتد و میزان محمولات منحصرى به ظرفیت همان کامیون باشد اگر جاده شوسه آسفالته داشتند ممکن بود که قسمت‌هاى متعددى به یک کامیون متصل بشود و به صورت کاموا حمل بشود بالنتیجه در میزان کرایه فوق‌العاده اثر می‌کند ولى ما جاده نداریم که بتوانیم کالای‌مان را صادرات‌مان را با نرخ مناسب به خارج صادر کنیم و براى واردات کشور زیان و ضرر زیادى متوجه‌مان مى‌شود بالنتیجه هر قدر نرخ کرایه زیادتر می‌شود باید جنس را بالاتر بفروشیم و بالطبع در قیمت هزینه زندگانى افراد هم مؤثر می‌شود یعنى در ترقى قیمت اجناس موثر است‏. بنده امیدوار هستم اگر چنانچه این قسمت مورد توجه واقع بشود و جاده یا فرودگاه و بنادر ساخته بشود قدم اصلاحى مهم و ضرورى است که در مرحله اول بایستى برداشته شود جناب آقاى نخست‌وزیر تشریف دارند باز تقاضا می‌کنم به جهت مسئولیتى که قبول فرموده‌اند جدیت بفرمایند که اقلاً این پروژه راه‌سازى سازمان برنامه زودتر شروع بشود و به موقع اجرا گذاشته بشود و اگر قراردادى با کمپانى‌هاى خارجى منعقد شده است فعالیت بشود مراقبت بشود زودتر خاتمه پیدا کند اگر شش هزار کیلومتر راه در این مملکت با وضعى که در نظر گرفته شده است ساخته بشود خیال می‌کنم که آن‌ روز بایستى جشن ملى گرفت به این جهت جاده و راه اهمیت دارد و استدعا دارم در این مدتى که مسئولیت را قبول فرموده‌اید مراقبت بفرمایید که حداقل یک قسمت از این برنامه در زمان دولت جنابعالى انجام بگیرد و این نام خیر را برای خودتان باقى بگذارید قطعاً هم اگر شروع شد ادامه پیدا خواهد کرد همکار گرام و محترم من که مورد احترام من هستند جناب آقاى صادق بوشهرى راجع‌ به یک طرح دعوى در دادگاه شهردارى به مدعى به 150 تومان اینجا تذکراتى فرمودند و این را دلیل خرابى اوضاع قضایى کشور دانستند از فحواى مذکره و این که گفتند مدعى به 1500 ریال است مى‌توانم بگویم که قاضى نظر خاصى براى یک مدعى به هزار و پانصد ریالى نداشته است و از این که هر فردى هم در نظر دارد که کار خوب بکند و مى‌دانست که عمل زشت و بر خلافى اگر انجام بدهد یک روز عمل این قاضى در پشت تریبون مجلس مورد مذاکره واقع مى‌شد قطعاً مراقبت بیشتر هم کرده است حالا فرض می‌گیریم با این که این موضوع مطابق واقع بوده است و غفلت و مسامحه شده است بنده خیال می‌کنم یک مورد خاص به این کوچکى نمى‌تواند دلیل براى یک دستگاهى واقع شود و جناب آقاى بوشهرى چقدر شایسته بود با حق نظارتى که نسبت به امور کشورى و مملکتى داشتند یک دو سطرى مرقوم می‌فرمودند به محکمه انتظامى و می‌خواستند که این موضوع مورد رسیدگى واقع شود و تحت تعقیب واقع بشود. عرض کنم آقاى ابتهاج هم که شهردار بودند و حالا اینجا تشریف دارند نمى‌دانم چرا این ‌کار را نکردند حالا استدعا می‌کنم که چون جناب آقاى وزیر دادگسترى تشریف ندارند نمى‌دانم کدام یک از آقایان راجع به امور دادگسترى یادداشت می‌فرمایند (معاون نخست‌وزیر - بنده) جناب آقاى ذوالفقارى بنده از شخص شما تقاضا دارم براى این که علت امر معلوم بشود یادداشت بدهید به محکمه انتظامى پرونده این موضوع را بخواهد اگر قاضى متخلفى است مورد تعقیب واقع بشود با این که مورد انتباه براى دیگران واقع بشود ضمناً بنده موقع را مغتنم می‌شمارم در اینجا در برنامه دولت تذکرى راجع به اصلاح دادگسترى داده شده است شاید مناسب با فن من هم باشد که در این مورد عرایضى عرض کنم جناب آقاى علا دادگسترى با اصلاح قانون و تغییر قانون و تعویض قانون اصلاح نمی‌شود. (جفرودى ـ

+++

مملکت هم اصلاح نمى‌شود) بنده معتقدم آن روز دادگسترى در ایران اصلاح شده محسوب خواهد شد که جلوگیرى از اعمال نفوذ در دادگسترى بشود به عبارت ساده نه قوه مجریه بخواهد نظریات خودش را به قوه قضایى مملکت تحمیل کند و حتى قوه مقننه هم این موضوع را کاملاً در نظر داشته باشد (مهندس جفرودى- قوه مقننه این ‌کار را می‌کند) این را عرض می‌کنم که اگر گفتم قوه مجریه زیاد مورد اعتراض واقع نشویم جناب آقاى جفرودى ما اینجا یک قانونى گذراندیم که شنیدم این قانون خیلى مورد توجه واقع شده است و گفته شده است که این قانون را تغییر بدهند این قانون راجع به استقلال قضات و تشکیل شورایعالى قضایى بود که گفتیم وزیر دادگسترى که مأمور اجرایى است جزو قوه مجریه است هر روز به دلخواه خودش یا به توصیه افراد دیگر یا به توصیه من و امثال من قدرت نداشته باشد قاضى را تغییر بدهد (تیمورتاش- قاضى هم بداند که چه می‌کند) جناب آقاى تیمورتاش اگر چنانچه در نظر بگیریم کلیه امور آناً و فورى اصلاح شود مقدور نیست (تیمورتاش- تصدیق می‌کنم) (رئیس- بین‌الاثنین صحبت نکنید) طول زمان می‌توانید شما این رویه را اتخاذ بکنید به قضات استقلال بدهید پس از این که استقلال دادید و آن قاضى فهمید که مطابق میل و نظر من و جناب آقاى وزیر قابل تغییر نیست قطعاً براى خودش ایجاد شخصیتى می‌کند و براى حفظ شخصیت این ‌کار را می‌کند بنده نمونه بارزى را به عنوان مثل عرض می‌کنم می‌گویند در دیوان کشور قضات خود وجود دارد و می‌گویند تحت تأثیر هم قرار نمی‌گیرند چرا؟ براى این که اینها غیرقابل تغییر هستند و هر روز نمی‌توانند اینها را تغییر بدهند قضات وقتى دیدند وضع ثابتى وجود دارد و امیال اشخاص در وضع آنها تأثیرى ندارد و شخصیت ایجاد می‌شود بنابراین اگر در نظر است که اصلاح قانون دادگسترى یکیش این باشد تقاضا داریم بگذارید یک مدتى بگذرد تا به حال که ما استقلال قضایى نداشتیم در تمام سى چهل سال بعد از مشروطیت حالا یک چند روزى امتحان بفرمایید تجربه گذشته را تکرار نفرمایید یک چند روزى عمل بفرمایید شاید از این عمل و رویه نتیجه بهترى گرفته شود بنده یادداشت‌هاى زیادى داشتم که متناسب می‌دانستم به عرض برسانم در عین حال قسمتى مربوط به اقدامات و عملیات بود که دولت در ظرف مدت 15 ماه انجام داده است و به عقیده من مورد تحسین بود و شاید تذکرى هم در پاسخ آقایانى بود که با کمال حسن‌نیت به عنوان مخالف مراتبى به نظرشان رسیده بود و در اینجا بیان فرمودند ولى حال می‌بینم که یادداشت‌هاى متعدد از براى پیشرفت کار دولت به بنده داده می‌شود که به طور اختصار عرض کنم و به بیان خودم خاتمه بدهم از این جهت از نظر تبعیت امر آقایان اطاعت می‌کنم (احسنت) و از عرض بقیه یادداشت‌هایم خوددارى می‌کنم (احسنت- متشکریم)

رئیس - آقاى وزیر دارایى

وزیر دارایى (فروهر)- بنده اطمینان کامل دارم آقایان نمایندگان محترمى که به عنوان موافق و یا مخالف اظهاراتى اینجا فرمودند نظرى جز اصلاح امور کشور و صلاح ملک و ملت ندارند (صحیح است) ولى چون بعضى اظهاراتى شد که لازم بود مختصر جوابى عرض شود براى این که اگر جواب گفته نشد حمل بر سکوت و سکوت حمل به رضا می‌شد این بود که به خودم اجازه می‌‌دهم فقط براى چهار دقیقه وقت نمایندگان محترم را اشغال کنم عرض کنم در ضمن بیانات و اظهاراتى که اینجا شد من جمله ایراداتى گرفته شد و گفته شد که فرضاً به ما گفته‌اند اگر قانونى نفت بگذرد و یا قرضه عملى بشود و یا مالیات بر درآمد قانونش از تصویب مجلس شوراى ملى بگذرد ایران بهشت موعود خواهد شد بنده در نظر ندارم چنین نظرى اظهار شده باشد ولى آقایان محترم باید در نظر داشته باشند که قانون نفت در اواخر سنه 1333 از تصویب مجلسین محترم گذشته است و مجال و وقت زیادى در بین نبوده است و گذشته از این که عایدات حاصله از این منبع در سال اول مبلغ نسبتاً ناچیزى بوده است به این معنى که با توجه به مخارج زیادى که در بین هست و احتیاجات زیادى که داریم این مبلغ پنجاه میلیون پوند عاید دولت شده است خواستم عرض کنم که عایدات این منبع پنجاه میلیون پوند نبوده است در حدود سى و سه چهار میلیون پوند بوده البته در حدود 18 میلیون پوند شرکت نفت، کنسرسیوم فروخته است و در اختیار گذاشته اما آن مربوط به دولت نبوده است داده است و جهش را گرفته است در اختیار بانک ملى بوده است که بر این حوایج بازرگانى و عمومى مملکت اختصاصش داده بود و با در نظر گرفتن احتیاجات بسیار بسیار زیادى که کشور دارد این مبالغ را نبایستى خیلى زیاد تلقى کرد همچنین راجع به مالیات بر درآمد خاطر آقایان محترم مستحضر است که این قانون در فروردین ماه امسال از تصویب مجلسین گذشته است و هنوز یک ماه و بیست و چند روز بیشتر از تاریخ اجرایش نمی‌گذرد لازم می‌دانم که در اینجا تذکر بدهم چون گفته شد از اشخاصى که باید مالیات بگیرند مالیات کمتر گرفته می‌شود محتمل است که این حرف صحیح باشد ولى بنده اینجا صراحتاً خدمت آقایان نمایندگان عظام عرض می‌کنم با تمام قوا سعى خواهد شد که آن مبلغى که افراد باید مالیات بدهند و مالیات‌شان وصول بشود خواهد شد جناب آقاى صارمى اظهار لطفى فرمودند البته یک دو سه پرونده بوده است که در دست اقدام قرار گرفته است بنده فقط وظیفه‌ام را انجام داده‌ام کار فوق‌العاده‌اى انجام نشده است و اقدامات دیگرى در دست است من جمله همین ممیزی‌هایى است که ما شروع کرده‌ایم البته عدم رضایت‌ها ایجاد می‌کند لکن این عدم رضایت‌ها را دولت بنده بهش توجه نخواهیم کرد با این ممیزی‌ها ما می‌توانیم حقیقت را تشخیص بدهیم و مالیات را طبق موازین قانونى وصول کنیم و این‌ کار خواهد شد. ضمناً اظهار شد که عایدات مالیات‌ها غیرمستقیم را بالا مى‌برند و مالیاتى که در تمام دنیا منسوخ است اضافه می‌کنند و به یک ولخرجی‌ها دست مى‌زنند خواستم حضور آقایان عرض کرده باشم که خوشبختانه یا بدبختانه مالیات غیرمستقیم در ممالک سایره هم منسوخ نیست و وجود دارد و در بسیارى از ممالک هست اگر نظریه ازدیاد قیمت قند و شکر و سیگار بود این ‌کار از نظر توازن و تعادل امر بودجه جزء لوازم اولیه حساب مى‌‌شد و این ‌کار می‌بایستى بشود هیچ چاره‌اى در بین نبود و به حکم اجبار لازم بود که دولت این‌ کار را بکند بنده در مجلس سنا عرض کردم اینجا هم عرض مى‌کنم در سنه ماضیه دولت برای این‌که بتواند مخارج ضرورى اولیه خودش را بپردازد مجبور بوده است که چهل میلیون دلار با یک فرع نسبت گزافى براى سنین متعدده آتیه که تقریباً حدود 13 میلیون و کسرى یا 14 میلیون دلار فرعش مى‌‌شود فرض کند سند بدهد سفته بدهد براى این که بتواند سیصد میلیون تومان به دست بیاورد که حوایج اولیه کشور را تأمین کند ادامه این عمل الى ماشاءالله غیر قابل امکان است به هیچ عنوان نمى‌‌شود دائماً قرض کرد و صرف حقوق کرد و پول افراد را پرداخت و مخارج کارگر را تأمین کرد به حکم ضرورت این ‌کار شده است اما به حکم ضرورت کارهاى دیگر هم باید بشود از این نظر بود که دولت دست به این کار زد و همان‌‌طور که خود آقایان نمایندگان محترم تذکر دادند مبلغ به قدرى ناچیز بود که اثرى در معیشت افراد و زندگانى آنها نمى‌تواند بکند اما درآمدها حاصله از این دو مبلغ شاید در حدود 130 یا 140 میلیون تومان باشد و این مبلغى نیست که برا‌ى خزانه‌دارى غیر قابل توجه باشد گذشته از این‌که موضوعى را خواستم متذکراً عرض کنم که طبق مناقصه‌اى که اخیراً در وزارت دارایى راجع به خرید قند و شکر گذشته شده بود حداقل قیمتى که براى هر تن شکر به ما داده شده 125 دلار بود که اگر این دو ریال اضافه نمی‌شد دولت لاعلاج مجبور بود ضرر بدهد یعنى کیلویى 26- 25 شاهى هم ضرر داشته باشد چون قیمت قند و شکر در دنیا دست ما نیست دست یک عوامل و عناصر دیگرى است اگر احیاناً خداى نکرده هر تن شکر 180 دلار یا 200 دلار می‌شد بنده نمى‌دانم آن ‌وقت قیمت چقدر می‌شود تصدیق بفرمایید که دولت را نمى‌‌شود مجبور کرد ضرر بکند و به همان نرخى که الان هست بفروشد اما گفته شد که این پول‌ها صرف یک ولخرجى‌هایى شده است بنده هر قدر فکر کردم دیدم سوء تفاهماتى شده ولخرجى نشده است گویا نظر همان فوق‌العاده و اضافه کار بوده است چون در اینجا اظهار شد که حقوق مستخدمین را کم کرده‌اند مستخدمین حقوق‌شان با حوایج زندگى‌شان تطبیق نمى‌کند خواستم حضور آقایان عرض کرده باشم که این فوق‌العاده و اضافه کار از سنوات ماضیه و سالیان متمادى معمول بوده است بنده نفهمیدم روى چه نظرى لغو شد نتیجه این لغو را خدمت‌تان عرض مى‌کنم نتیجه این شد که هنوز اینجا فوق‌العاده و اضافه کار امروز الساعه که بنده افتخار حضور آقایان نمایندگان محترم را دارم هنوز اجرا نشده است و خواستم حضور مبارک‌تان عرض کنم که خزانه‌دار کشور شاهنشاهى امروز فقط 640 تومان حقوق مى‌گیرد این‌ را در نظر داشته باشید بر فرض اگر چهارصد و پانصد تومانى فوق‌العاده اضافه کارى به او داده شود تازه جمع حقوقش هزار تومان می‌شود آیا این ولخرجى است؟ در عین این‌که خود آقایان مدعن هستند که وضع مستخدمین بسیار ناراحت است دولت هم تصدیق دارد (صحیح است) این فوق‌العاده و اضافه کار واقعاً به اشخاصى داده می‌شود که اضافه کار مى‌کنند (دکتر سید امامى وضع اطبا از همه بدتر است) خواستم حضور آقایان عرض کنم که مدیر موسسه دخانیات ایران که یکى از مهم‌ترین مؤسسات کشور است با تمام مزایایى که به او داده مى‌شود از قبیل حق لیسانس و چى و چى فقط 690 تومان حقوق می‌گیرد در صورتی که آشپزى که در کانتن دخانیات هست و براى کارگرها غذا تهیه مى‌کند حقوقش در حدود هزار تومان است اما اگر احیاناً یک فوق‌العاده اضافه‌کارى به مدیر موسسه دخانیات و اشباه و نظایر او که واقعاً استحقاق دارند داده شود آیا ولخرجى است؟ عرض کنم حضور مبارک‌تان ضمناً گفته شد مگر به طبقات پایین نباید اضافه کار داده شود تمام کارمندان دولت که واقعاً اضافه‌ کار مى‌کنند به تمام آنها اضافه کار داده مى‌شود و باید حق اضافه کار آنها پرداخت شود هیچ شک و تردیدى در این نیست و اما راجع به این که تجدیدنظرى در وضع استخدامى بشود و حقوق‌ها یکنواخت بشود کما بیش یک وضع بهترى ایجاد بشود این یک تکلیف قانونى

+++

است که دولت دارد قانون بودجه دولت را مکلف کرده است در دست مطالعه و عمل است دولت مکلف است در ظرف 6 ماه این عمل را بکند از اول سال عمل کرده است و به طور قطع و یقین این مطالعات به نتیجه خواهد رسید و طبق قانون لوایح مربوط به این ‌کار به پیشگاه نمایندگان محترم تقدیم خواهد شد، موضوع دیگرى که در اینجا صحبت شد اگر چه وارد خصوصیات نمی‌شوم و بنده نمى‌توانم وارد بشوم گفته شد که مدیر کل دخانیات را براى این که یک قاچاقى را کشف کرده است. برداشته‌اند حتى اظهار شد که این امر برحسب اشاره جناب آقاى نخست‌وزیر بوده است، بنده اینجا با کمال صراحت حضور آقایان نمایندگان عظام عرض مى‌کنم که جناب آقاى نخست‌وزیر کوچک‌ترین اطلاعى از تغییر رئیس دخانیات ندارند و کوچک‌ترین دستورى هم در این موضوع به بنده ندادند. رئیس دخانیات براى این ‌کار تعویض نشد اگر قرار بود رئیس دخانیات براى این‌ کار تعویض بشود لازم بود که رئیس کل گمرک هم تعویض بشود چون هر دو تواماً این کار را کرده بودند و به علاوه کارى هم نشده است و الان همان ششصد و خورده‌اى که حقوق می‌گرفته الان هم می‌گیرد و گذشته از این اشیایى که به دست آمده در توقیف است و برخلاف قانون رفتارى نشده است البته ممکن است بعضى‌ها یک تصوراتى بکنند شاید هم حق داشته باشند ولى بنده قول قطعى عرض می‌کنم هیچ نقشه‌اى در کار نبوده و اعمال نفوذى هم از طرف رئیس دولت نشده بنده افتخار دارم عرض کنم که رئیس دولت کوچک‌ترین اعمال نفوذ بر خلاف مقررات در همکاران خودشان نمى‌کنند این قسمت را بنده به طور قطع و یقین عرض مى‌کنم تمام همکاران محترم بنده اینجا حضور دارند و قطعناً تأیید می‌کنند عرایض بنده را فرمودند که فلان شیئى عتیقه نفیس را خریده‌اند.

آقایان یکى از گرفتارى‌ها و بدبختى‌ها مملکت در قرن گذشته و در اوایل قرن فعلى این بوده که ما گذاشتیم نفایس تاریخى مملکت ما بیرون برود (صحیح است) امروز موزه‌هاى بزرگ دنیا آثار تاریخى ما را محفوظ نگاه‌ داشته‌اند در صورتى که این آثار تاریخى مى‌‌بایستى در ایران مى‌‌ماند اینها جزو ذخایر ملى ما بودند که غیر قابل قیمت کردن بودند و همه اینها از مملکت ما بیرون رفته است بنده خودم در موزه لوور آثار و علایم عظیمى دیدم در سایر کشورها هم هست حالا مى‌فرمایید باز بگذاریم آثارى ملى ما بیرون برود؟ ما باید افتخارات تاریخى و ملى خودمان را که اصلاً از نظر پول ارزشى ندارد حفظ کنیم اقدام براى این ‌کار شده است در ضمن بودجه وزارت فرهنگ هم منظور شده است بودجه هم تقدیم شده کمیسیون محترم بودجه هم این محل را تصویب فرموده‌اند عمل محرمانه‌اى نبوده و بایستى هم بشود (تیمورتاش- وظیفه‌مان هم همین بود) خیلى چیز‌هاى دیگر هم هست که اگر بتوانیم نمی‌گذاریم خارج بشود و از خارج هم اگر بتوانیم مى‌آوریم. بند به آقایان قول قطعى می‌دهیم که اگر در قدرت ما باشد ذخایر و نقایس و آثارى که در موزه‌هاى دنیا هست و مربوط به ما مى‌باشد بتوانیم به ایران برگردانیم برمى‌گردانیم و یقین دارم هر اعتبارى از مجلس شوراى ملى خواستیم در عین مضیقه مالى نمایندگان محترم تصدیق و تأیید مى‌کردند (صحیح است) پس بنابراین عملیات خلافى نشده است البته بنده یقین دارم که هیچ‌‌گونه سوءنیتى در این گونه اظهارات نیست همه‌اش دلسوزى است همه‌اش حسن‌نیت است بنده تردیدى ندارم ولى چیزى که هست خواستم یک حقایقى در نظر آقایان نمایندگان محترم روشن و مکشوف بشود من جمله صحبتى که شد این بود که شورایعالى اقتصاد یک سال است کار مى‌کند و هیچ‌ کار نکرده است خواستم عرض کنم که شورایعالى اقتصاد از دی‌ماه سنه ماضیه شروع به کار کرده است آن‌ هم با نداشتن هیچ‌ گونه وسیله‌اى خرج هنگفتى هم براى شورایعالى اقتصاد نشده است تا الساعه که بنده اینجا خدمت آقایان ایستاده‌ام نمی‌توانم به‌طور تحقیق بگویم ولى مسلماً وجهى که به آنجا داده شده به 20 هزار تومان نمی‌رسد این شورایعالى اقتصاد یک دستگاه خوبى است و آقایان نمایندگان عظام لوایحى که با نظر و مطالعه شورایعالى اقتصاد و وزارتخانه‌ها تهیه می‌شود و به مجلس تقدیم می‌گردد نتایج آن را ملاحظه خواهید فرمود مثلاً می‌گویند که هیچ کار مثبتى نشده است بنده نمى‌خواهم زیاد وارد این مباحث بشوم و بگویم چه کارهاى مثبتى شده است ولى یک موضوع را عرض می‌کنم جناب آقاى وزیر فرهنگ اینجا تشریف ندارند (قنات‌آبادى- ایتالیا رفته‌اند) الان که بنده اینجا ایستاده‌ام در حدود 300 دبستان در شهرستان‌ها و 70 دبستان و دبیرستان در تهران در دست ساختمان است فقط بنده همین یک مثال را عرض می‌کنم 300 دبستان در شهرستان و 70 دبستان و دبیرستان در تهران ساخته شده یا در دست ساختمان است در سنه ماحیه براى 5 هزار نفر شاگرد کلاس‌هاى اضافى تأسیس شده است مگر این کار مثبت نیست راجع به چاى فرمودند که تصویب‌نامه‌ها ضد و نقیض صادر شده است بنده فقط یک نمونه کوچک را خدمت آقایان عرض مى‌کنم امسال براى تأمین وضع چاى‌کاران و آنهایى که کارخانه‌هاى چاى دارند همین دولتى که گفته مى‌شود کار نکرده است با همه مضیقه مالى که دارد شش میلیون تومان اعتبار در اختیار بانک کشاورزى گذاشته است که فقط و فقط به مصرف چاى‌کاران می‌رسد (مهندس جفرودى- صحیح است ولى کافى نیست) (وزیر بازرگانى- 10 میلیون تومان هم سازمان برنامه داده) می‌رسیم به آنجا مى‌گویم که دولت اقدام کرده است 6 میلیون تومان در اختیار بانک کشاورزى گذاشته است سازمان برنامه هم خودش با دستگاهى که دارد 2500 تن چاى شمال را مى‌خرد و در حدود ده میلیون تومان خرج و مصرف این کار مى‌‌کند (مهندس جفرودى- از توتون‌کاران هم بفرمایید) البته بنده اذعان مى‌کنم که این کارها کار کوچکى است دولت باید دست به یک اقدامات بزرگ‌ترى بزند هیچ تردیدى در این قسمت نیست مفاسد و معایب هست مثلاً فرمودند که مستخدمین دولت موقعى که پشت میز می‌نشینند خودشان را مالک‌الرقاب مى‌دانند. اگر نظرى به برنامه دولت انداخته شود دیده مى‌‌شود که دولت صراحتاً مى‌‌گوید مى‌خواهم به مستخدمین بفهمانم که تو نوکر ملت و مردم هستى این عبارت عیناً در برنامه دولت ذکر شده است و این کارها خواهد شد بنابراین بنده عرایضم را خاتمه مى‌‌دهم از طرف خودم و خیال مى‌کنم جناب آقاى نخست‌وزیر و همکاران محترم به بنده اجازه بدهند که عرض کنم که کلیه تذکرات مفیده به کار بسته خواهد شد بنده اینجا اجازه دارم که عرض کنم که جناب آقاى شمس قنات‌آبادى صحبت‌هایى که مى‌‌فرمودند جناب آقاى نخست‌وزیر فرمودند اظهارات شما ایده‌آل است باید به آنجا برسیم هیچ تردید نداریم تمام امور در اختیار مجلس محترم است تذکرات آقایان را استفاده می‌کنیم و تا آن حد که در قدرت ما است می‌کوشیم لیس للانسان الاماسعى آنچه که بتوانیم انجام بدهیم مى‌کنیم (احسنت)

رئیس- آقاى مسعودى بفرمایید.

مسعودى- بنده متأسفم با این که از طرفداران جدى آقاى علا بودم و رفقا مى‌دانند در دو کابینه‌اى که ایشان معرفى کردند همیشه از ایشان مدافعه می‌کردم ولى وضعى براى بنده از نظر تشکیل کابینه جدید و عملیات گذشته ایشان پیش آمده که متأسفانه امروز به صورت مخالف صحبت می‌کنم و نمی‌توانم رأی بدهم به کابینه ایشان مگر این که تذکراتى که عرض می‌کنم توجه بکنند با به صورت عمل در بیاید که بنده هم در گفته خودم بتوانم تجدیدنظر بکنم جناب آقاى علا در سر لوحه برنامه گذشته‌شان موضوعى را قرار داده بودند که واقعاً مورد توجه و علاقه عموم نمایندگان و همه افراد ملت بود و آن موضوع مبارزه با فساد بود موقعى که این مطلب را در مجلس عنوان کردند نمایندگان براى ایشان کف زدند ولى متأسفم که عرض کنم این موضوع بیشتر به حرف گذشت تا به عمل به طورى که واقعاً مردم نسبت به این موضوع دیگر اعتماد ندارند این کابینه عملى بکند بنده این را واقعاً از صمیم قلب می‌گویم وجدان به من حکم می‌کند که در اینجا بگویم شخصى آقاى علا که عمر خود را به شرافت و درستى گذرانده‌اند وزرایى را انتخاب کرده‌اند که از لحاظ درستى و سابقه بدون آلایش هستند ولى آن تحول اساسى که مورد احتیاج فورى کشور ما هست فقط در پرتو درستى به وجود نخواهد آمد باید افرادى در رأس کارها بگمارند که در عین درستى به کار خودشان آشنا باشند و قدرت تشکیلات و مدیریت با رعایت هماهنگى کامل داشته باشند، به نظر من درستى باید با عمل مثبت توأم باشد افراد درست با شمشیر بران باید شروع به کار کنند نه این که عده‌اى دست به دست هم بمالند و فقط به درستى خود مباهات کنند ولى حدود عمل و نتیجه کارشان از کاغذ و مصاحبه‌ها به مطبوعاتى تجاوز نکند از چند نفر از این آقایان وزیران که نام‌شان را ذکر نمی‌کنم چیزى جز حرف و مصاحبه ندیده‌ام و مادامى که این آقایان عملاً وارد کار نشوند و نتیجه‌اى عرضه نگردد مجبورم در رویه فعلى خود که مخالف با دولت ایشان به صورت انتقاد صحیح و منطقى است باقى بمانم.

واقعاً انتظار عموم افراد و نمایندگان این بود که آقاى علا بتوانند با مقدوراتى که از لحاظ سیاست خارجى و سیاست داخلى داشته‌اند توفیق پیدا کنند البته بنده اینجا انکار نمی‌کنم رویه و رویشى که ایشان در سیاست خارجى تحت رهبرى اعلیحضرت همایون شاهنشاهى انتخاب کرده‌اند یک رویه بسیار روشن و پسندیده‌اى بود که مورد پسند نمایندگان و عموم ملت ایران بوده و هست و از این لحاظ کابینه ایشان واقعاً قابل تقدیر است ولى بنده خیلى متأسفم که عرض کنم در مورد سیاست داخلى و رویه‌هاى اقتصادى با این که کابینه ایشان مورد حمایت شدید اعلیحضرت همایون شاهنشاهى و مجلسین بود آن‌طور که باید اقدامات مؤثر و ثمربخش براى رفاه و آسایش مردم باشد نکرده‌اند و بنده اینجا یک نکته‌اى را می‌خواهم تذکر بدهم که فلسفه تعیین چهار وزیر مشاور را بنده نفهمیدم چیست جناب آقاى علا چهار وزیر مشاور تعیین کرده‌اند که یکى جناب آقاى عبدالله انتظامى است ایشان بدون تردید یک مردى است که در سیاست خارجى فوق‌العاده ورزیده و مردى است که واقعاً گذشته بسیار خوبى داشته‌اند واقعاً کارهای‌شان همیشه به خوبى انجام می‌شده است و به خوبى از ایشان نام برده می‌شود الان 4، 5 ماه است که عاطل و باطل مانده‌اند و ما نمی‌دانیم کار ایشان چیست فقط کار آقاى انتظام این است که اگر یک وقتى جناب آقاى نخست‌وزیر گرفتارى داشته باشند ایشان به مجلس تشریف بیاورند ترمیم کابینه باشد وزیر را به مجلس معرفى کنند یا نوع این کارها در صورتى که آقاى ناصر ذوالفقارى معاون پارلمانى نخست‌وزیر در مجلس بوده‌اند و هستند و از نظر مجلس خوب کار می‌کنند اگر آقاى انتظام که کمال علاقه را به ایشان

+++

دارم که ایشان را مرد وظیفه‌شناسى می‌دانم یک کارى بهشان می‌دادید که کار ایشان معین باشد و از وجودشان واقعاً استفاده کنید شما خودتان جناب آقاى علا کمال علاقه را دارید یکى دیگر از آقایان آقاى نمازى است که مرد خوبى است و در امور تجارى و اقتصادى ذى‌نظر است ولى ایشان در امریکا هستند و اگر نظرى هم دارند ترتیب اثرى به آن نداده‌اید و تجربیات ایشان نمی‌تواند مورد استفاده قرار بگیرد بنده می‌گویم این چهار وزیر باید وجودشان منشأ اثر باشد واقعاً آقاى دکتر مقبل اطلاعات اقتصادى بسیار خوبى دارند خیلى خوب است بنده هم به ایشان علاقه دارم دبیر شورایعالى اقتصاد هستند آن طرحى که در شورا از زیر دست ایشان بیرون آمد و مورد عمل قرار گرفته کدام است نه مصاحبه توى روزنامه یا رادیو آنچه که بنده می‌گویم جناب آقاى دکتر مقبل که یک وجود مؤثرى هستند تحصیلات‌شان واقعاً یک تحصیلات خوبى است باید به کارشان یک اثرى مترتب باشد و یک کار مشخص و مرتبى داشته باشند یکى دیگر آقاى مهندس طالقانى است ایشان یکى از مهندسین عالى مقام سدسازى ما هستند (صحیح است) که در ایران بى‌نظیرند (صحیح است) و شاید در ایران منحصر به فرد باشند ما در وزارت کشاورزى چیزى از ایشان ندیدیم واقعاً باید یک مسئولیتى یک کارى از ایشان بخواهیم. بنده نظرم این است که این 4 وزیر مشاور جناب آقاى نخست‌وزیر از اینجا که تشریف بردید چهار کار اساسى بهشان واگذار کنید که در آیند به عنوان وزیر بیکاره تلقى نشوند بنده صراحتاً عرض می‌کنم وزیر مشاور را در خارج این ‌طور تلقى می‌کنند که بیکاره‌اند پس از اینجا که تشریف بردید کارشان را مشخص بفرمایید که به اصطلاح وزیر صاحب پرتقوى بشود (نخست‌وزیر- مشخص هست) و ازشان بخواهید. این آقاى مهندس طالقانى یک مهندس آبیار و سدساز است (مهندس جفرودى- مشغول همان کار هم هستند) که نظریه‌شان مورد قبول مهندسین دنیا است چه کارى از وجود ایشان ساخته شده و چه کارى کرده‌اند جناب آقاى فروهر تصدیق می‌فرمایید که وضع اقتصادى مملکت بسیار بد است (فروهر- وضع مالى) وضع مالى هر دو را بنده الان توضیح می‌دهم ملاحظه بفرمایید واقعاً تمام کشورها براى این که توفیق پیدا کنند که وضع اقتصادى و مالى خودشان را سر و سامان بدهند یک همکارى بین خودشان شروع کرده‌اند یعنى یک سیستم علمى و عملى را براى امور اقتصادى که ما طرفدار جدى آن بودیم و هستیم و خواهیم بود نه به این صورت که بى‌اثر است (دکتر مقبل- بى‌اثر نیست) در دنیا همین آلمان را مثال می‌زنم بعد از جنگ آلمان‌ها آمدند آلمانى که خورد شده بود شورایى تشکیل داد که از وزیر دارایى و اقتصاد و صنایع و نمایندگان بانک‌ها تشکیل شده بود و در عین حال ممکن نیست کوچک‌ترین کارى بکند که وزارى مربوطه از کاری‌هاى همدیگر اطلاع نداشته باشند و بدون اطلاع آن شورا باشد شما آمدید شورایعالى اقتصادى درست کردید وزیر مشاورتان یک ساز می‌زند وزیر صنایع ساز دیگر می‌زند (دکتر مقبل- این‌طور نیست تمام متمرکز است) اجازه بفرمایید عملیات‌تان این ‌طور است توى اطاقى که نشسته‌اید و روى کاغذ ممکن است نظرتان این بوده است‏. ولى بنده می‌خواهم بدانم جناب آقاى وزیر دارایى شما هیچ اطلاع دارید در وزارت بازرگانى و صنایع چه می‌گذرد در شرکت نفت چه می‌کنند بلند شوید به بنده بگویید (وزیر دارایى- بنده اطلاع دارم) بانک ملى زیر نظر شما اداره می‌شود شما از کار آنها اطلاعى دارید این ‌طور درست نیست (غضنفرى- در برنامه) همه ‌جا بنده به طور کلى سازمان‌هاى اقتصارى را عرض می‌کنم اگر اینها تمرکز پیدا کند و براى شورایعالى اقتصادى قانون بیاورید که داراى اختیار باشد که هر چیزى از آنجا می‌گذرد و زیر نظر آقایان است وقتى به وزیر صنایع و معادن ابلاغ می‌کنند ابلاغ، ابلاغ قانونى باشد یا به وزارت مالیه یا به وزارت بازرگانى و یا بانک ملى و سایر دستگاه‌ها و الان غیر از این فایده ندارد و هر کس براى خودش خودمختار است و هر کارى که دلش مى‌خواهد مى‌کند و مطلقاً نتیجه‌اى نخواهید گرفت روزبه‌روز هم بدتر می‌شود، جناب آقاى وزیر دارایى شما چه ‌کاره هستند در شرکت نفت در بانک ملى؟ (وزیر دارایى- قانون یک اختیاراتى به من داده است) شما یک رئیس اداره‌اى هستند که قدرت‌تان بیشتر از رئیس اداره قند و شکر است شما در بانک ملى چه نظارتى مى‌توانید بکنید؟ در دنیاى امروز جناب آقاى علا (وزیر دارایى- خواهش می‌کنم شما در آتیه به عنوان وزیر به بنده مراجعه بفرمایید) تمام دستگاه‌هاى اقتصادى مال دولت هستند و باید واقعاً هماهنگى داشته باشند تمام کارهایشان باید با نظر همدیگر باشد وزیر دارایى باید قدرتش زیاد‌تر باشد تا بتواند یک کار مؤثر و مفیدى بکند شوراى اقتصاد شما حقیقاً باید یک اختیارات قانونى داشته باشد خوب این افرادى که اینجا جمع شده‌اند تمام‌شان مردم شریف و درست و پاک هستند ولى حقیقاً بایستى کارشان هم درست و پاک بیرون بیاید نه این که هر کسى کارش با نظر خودش باشد و یک دستگاهى را اداره کند. این شوراى اقتصاد به ‌نظر بنده حتماً باید از اطاق بازرگانى و صاحبان صنایع یک عضوى داشته باشد (دکتر مقبل- دعوت می‌کنم) نه ‌خیر باید عضو باشید شما ببینید در دنیا چه مى‌کنند همان‌طور بکنید در هر حال جناب آقاى علا امیدواریم در این دستگاه‌هاى مالى و اقتصادى دستور بفرمایید یک تمرکزى ایجاد بکنند و من خیال می‌کنم در دنیاى امروز این یک اصل مسلم علمى است خدا شاهد است اگر غیر از این بشود هیچ ‌کارى نمى‌توانید بکنید و من چون امیدوارم جنابت عالى در کارهاى‌تان توفیق حاصل کنید امیدوارم در مورد این تمرکز امور اقتصادى و با قدرت کردن وزارت مالیه جنابعالى یک تصمیمى مقتضى و عاجلى بگیرید (دکتر مقبل- همین‌‌طور خواهد شد) بنده عرض کردم نظرم البته انتقاد است یک انتقاد صحیح و قرار بود یک بانک صنایع و معادن ایجاد بشود یک سال پیش هم گفتند که سرمایه‌اش تأمین شده است و عنقریب آیین‌نامه‌اش نوشته می‌شود و این بانک جهت تشویق صادر کننده‌گان و تولیدکنندگان است یک سال تمام در روزنامه‌ها و رادیو مى‌گویند ولى ما نفهمیدیم که این عنقریب بعد از یک ‌سال حدش به کجا است (دکتر مقبل- دو سه ماه است که گذشته در اسفند ماه گذشته)

رئیس- دو نفرى با هم صحبت نکنید.

مسعودى- شما 8 ماه پیش مصاحبه کردید توى روزنامه‌ها نوشتید بفرمایید چه کردید بنده چون مى‌خواهم خلاصه کنم و جنابعالى و آقایان وزرا خسته نشوید تذکراتم را کم مى‌کنم در موضوع امور مالى و اقتصادى امیدوارم که این عرایض بنده که تطبیق مى‌کند با اصول علمى مورد توجه جناب آقاى دکتر مقبل و آقاى گنجه و آقاى وزیر دارایى و آقاى وزیر بازرگانى که وزارتخانه ایشان خلاصه شده به صدور پروانه ارز قرار بگیرد وزارت دادگسترى را خواستم عرض کنم واقعاً وضع دادگسترى خوب نیست آقاى اخوى با این که مرد شریفى بودند نتوانستند دادگسترى را آن‌ طورى که مقتضیات امروز مملکت ایجاب می‌کند اصلاح کنند و امروز که آقاى گلشاییان را که واقعاً مرد شریف و درستى است و براى دادگسترى آورده‌اید یک عملى هم بفرمایید که یک لوایحى بیاید در مجلس همان‌طور که در برنامه‌تان ذکر شده که در این لوایح اختیاراتى داده بشود به وزیر دادگسترى جدید براى اصلاح دادگسترى مطمئن باشند که در رأس کارهایتان اصلاح دادگسترى باید قرار بگیرد (صحیح است) شما با این قوانین موجود نمی‌توانید همکارى بکنید محال است یک امین صلح متخلف را وزیر دادگسترى بتواند بردارد باید با کمال قدرت و شجاعت لوایحى تهیه بفرمایید بیاورید به مجلس براى این که حالا که در رأس دادگسترى یک مرد لایقى را گذاشته‌اید از لیاقت او استفاده کنید والا وجود ایشان در دادگسترى عاطل و باطل خواهد ماند عرض بنده این است که توجه بفرمایى به سازمان‌هاى ادارى وضع سازمان‌هاى ادارى جنابعالى که دنیا دیده هستند مدت‌ها سفیر کبیر ایران در امریکا و انگلستان بوده‌اید بنده می‌خواهم بدانم که هیچ‌ جاى دنیا هست که وزارتخانه‌ها و اداراتش سازمان قانونى نداشته باشند آیا ممکن است در کشورهاى دیگر وزرایى که سرکار قرار می‌گیرند یک وزیر عده‌اى را بردارد و فلان وزیر که بعد از آن می‌آید یک عده دیگر را بیاورد سرکار شما اگر بخواهید مبارزه با فساد عملاً بشود این قانون تشکیلات ادارى را به مجلس بیاورید و این تشکیلات را منظم کنید و در رأس آنها یک اشخاصى صحیح بگذارید مسلماً مبارزه با فساد نتیجه خواهد رسید ولى با این وضع فعلى ملاحظه بفرمایید یک تجارتخانه را هر سه ماه یک دفعه نمى‌شود اعضایش را عوض کرد چون آن تجارتخانه باقى نمی‌ماند چه رسد به یک مملکت و چگونه می‌شود نسبت به تشکیلات یک مملکت بى‌اعتنا بود بنده می‌دانم هر کدام از این آقایان یک عده‌اى را می‌آورند و یک عده دیگر را می‌برند و از این‌ کار هیچ نتیجه‌اى نخواهند گرفت و اگر شما می‌خواهید از آن فکرى که داشتید واقعا یادگارى از خودتان بگذارید یکیش این است که باید سازمان و تشکیلات ادارى ما را ثابت بکند از همین ‌جا که تشریف بردید به آقایان وزرا بفرمایید که سازمان‌شان را تعیین کنند و بیاورند به مجلس که عملى بشود و این بزرگ‌ترین خدمت به مملکت از نظر ثبات اوضاع است. یک مطلبى بود راجع به این کنگره استانداران که خواستم بگویم واقعاً این یک فکر خوبى است این را من باب مداهنه عرض نمى‌کنم نمی‌دانم فکر کى بوده این فکر خود آقاى علم است فکر کسى است در هر صورت فکر خوبى است براى این که در این کنگره می‌توانند از نظریات استانداران از امور آن استان مطلع بشوند ولى به شرط این که فقط مصاحبه مطبوعاتى نباشد این فکر بسیار خوبى است بنده امیدوارم که این ‌کار نتیجه خوبى بدهد حالا این فکر مال هر کس باشد بسیار خوب است یک نکته دیگرى که می‌خواهم حضور آقایان عرض کنم موضوع تبلیغ است تبلیغات شما واقعاً صفر است نه از این جهت که بنده ایرادى داشته باشم به آقاى ناصر ذوالفقارى ایشان بسیار خوب عمل کرده است ولى پول ندارد یک میلیون و هشتصد هزار تومان بودجه آنجا است چند روز پیش روزنامه‌هاى عربى را نگاه کردم دیدم فرستنده تلویزیون در بغداد نصب شده و مردم استفاده می‌کنند ولى مدتى است می‌خواهند یک فرستنده 50 کیلو واتى بخرند و تبلیغات کردند ولى الان چهار پنج سال است صداى رادیو ما را در ایران نمی‌شنوند بنده می‌گویم تا حالا عملى نشده بایستى توجه عمیقى نسبت به وضع تبلیغات بشود از لحاظ تهیه وسایل چون تبلیغات بدون وسیله عملى نیست یک موضوع دیگر که می‌خواستم عرض کنم تبلیغات وزارتخانه و ادارات دولتى است و وزارتخانه و اداره‌اى یک تبلیغاتى

+++

براى خودش دارد احیاناً یک مجله یا نشریه‌اى هم منتشر می‌کند یک اداره‌اى هم هست بودجه هم دارد که یک عده‌اى حقوق بگیرند لااقل اینها را روى هم بگذارید و بودجه‌شان را بگذارید زیر نظر اداره کل تبلیغات که نتیجه خوب گرفته بشود این ادارات تبلیغات وزارتخانه‌ها فقط و فقط براى این است که یک مجله‌اى در بیاورند، مثلاً یک مجله آب‌ماهى یک دفعه منتشر می‌شود ترتیبى بفرمایید که یک تمرکزى پیدا کنند که براى خودتان و مملکت نتیجه بخش باشد آخرین موضوعى که بنده عرض می‌کنم و به عرایض خودم خاتمه می‌دهم موضوع تهیه یک کادر سیاسى براى مملکت است بنده کلاً عرض کردم که شما یک کادر ادارى با قانون درست بکنید خودتان ملاحظه فرمودید که اعلیحضرت همایون شاهنشاهى که بنده مى‌توانم بگویم از بزرگ‌ترین پادشاهان دمکرات جهان هستند همیشه به این موضوع توجه دارند خود جنابعالى هم که سوابق آزادى خواهى‌تان مورد تردید کسى نبوده است توجه دارید موضوع تهیه کادر سیاسى براى مملکت است و این کادر سیاسى را باید کوشش کنیم که از این هرج و مرج نجات بدهیم ما ادعا می‌کنیم که ما ادعا می‌کنیم که مملکت‌مان مملکت دمکراسى است ولى مکتب تربیت افراد دمکرات نداریم و این مکتب احزاب است به نظر بنده الان این فکر پیدا شده با این ثباتى که پیش آمده و همه فهمیده‌اند (دکتر عدل- آقا مزه حزب‌ها را چشیده‌ایم بس است) خوب شما مزه حزب را چشیده‌اید ولى با رویه مثبت می‌توان تحول ایجاد کرد باید به مردم‌ نشان داد که نمی‌تواند مملکتى عنوان دمکرات داشته باشد ولى حزب نداشته باشد تا صحبت می‌کنیم می‌گویند که حزت خوب نیست شما آقاى دکتر عدل بدون حزب در مملکت‌مان نمی‌توانید یک کادر سیاسى صحیح داشته باشید (تیمورتاش- تشکیل حزب مربوط به دولت نیست) بنده خودم می‌گویم که مربوط به دولت نیست اجازه بدهید ولى یک نکته‌اى هست و آن این است که باید بگوییم حالا که این ثبات در اوضاع ایجاد شده است دولت نباید متوجهش بشود از تشکیل احزاب باید کمک هم بکند و راه را باز بگذارد براى این موضوع و اگر واقعاً لازم است لوایحى هم بیاورد براى تشکیل احزاب (مهندس اردبیلى- مخالف قانون اساسى نباشد) البته ولى می‌خواهم عرض کنم که این یک موضوع اساسى و مهمى است برای مملکت و براى تربیت یک کادر سیاسى ما که مى‌آییم به مجلس نمی‌دانیم چه کاره هستیم هر هفت هشت نفرمان یک جور فکر می‌کنیم بنده عرایضم را خاتمه می‌دهم (احسنت) جناب آقاى نخست‌وزیر به این مطالبى که بنده واقعاً از روى کمال علاقه و صمیمیت عرض نکردم توجه بفرمایید و آنها را به کار ببندید. و مطمئن باشید بنده هم اگر عملى دیدم که نتیجه بخش بود در رویه خودم تجدیدنظر می‌کنم.‏

رئیس- آقاى وزیر کشور بفرمایید

وزیر کشور (اعلم)- بنده خیلی مختصر در جواب آقایان عرایضى می‌کنم آن‌ هم از جهت این که در کارهاى گذشته دولت آقایان یک جورى صحبت فرمودند این است که ناچارم آنهایى که مربوط به وزارت کشور است با اجازه جناب آقاى نخست‌وزیر جواب عرض کنم ولى البته چون وقت گذشته است سعى می‌کنم مختصر باشد یک موضوعى که اینجا صحبت شد موضوع مصاحبه‌اى است که استاندار بلوچستان (یک نفر از نمایندگان- تکذیب کردند) اینجا من می‌خواهم یک موضوع مختصرى عرض کنم در خواب ایراداتى که چه در داخل مجلس و چه در خارج صحبت شده بود. اولاً- ملاحظه فرموده‌اند که خود آقاى استاندار تکذیب کردند نه به آن صورتى که ایشان گفته بودند منعکس نشده است ایشان گفته بودند و گزارش هم در این مورد به بنده داده‌اند باید عرض کنم که چند سال خودم فرماندار بلوچستان بودم و در آن نقطه‌اى که گفته شد مردم سه هزار نفر رفته‌اند و علف خورده‌اند یک ده خیلى کوچکى است در دامنه کوه تفتان که پانصد نفر جمعیتش است بنابراین مى‌خواستم عرض کنم این مطلب آن طورى که آقاى مهران گفته بودند منعکس نشد حالا فرض بفرمایید که خداى نکرده این مطلب صحیح باشد بنده می‌خواهم فرض کنم که اصولاً براى مملکتى سیاست استتار و سر زیر برف کردن مطلقاً صحیح نیست اگر در بلوچستان خداى نکرده سه هزار نفر بروند به چرا باید گفت و دولت مسئول باید این مطلب را بگوید و بگوید که براى رفع آن چه کار کرده‌اند. وضع بلوچستان را بنده هم تعریف نمی‌کنم و به ‌هیچ وجه نمی‌گویم که وضع بلوچستان خوب است وضع بلوچستان هم شاید مثل سایر نقاط ایرانى خیلى معایب درش هست اما یک نکته را توجه بفرمایید که اصلاح این معایب خیلی وقت می‌خواهد بنده وقتى که فرماندار بلوچستان بودم در آن تاریخ تقاضا کردم از دولت خدا بیامرزد مرحوم هژیر اعتبار داد براى ساختن سد بمپور و دو سد سیستان که تازه حالا افتتاح می‌شود یعنى سد سیستان از پارسال شروع کرده به بهره‌دادن و امسال بهترین محصول در سیستان هست و سد بمپور را شاید امسال بشود افتتاح کرد ولى ملاحظه بفرمایى یک قدمى که می‌خواهید بردارید شاید چهار پنج سال وقت لازم داشته باشد به اینجا که بنده عرایضم رسید می‌خواهم یک نکته‌اى به عرض آقایان برسانم و استدعا کنم که به این مطلب توجه بفرمایید که مسئولیت آقایان در پیشگاه ملت ایران خیلى سنگین است و بنده با کمال اطمینان من باب وزیر مسئول دولت تعرض آقایان می‌رسانم که آنچه دولت قضاوت می‌کند وضع مملکت ما بحمدالله وضع روشنى دارد و بسیار وضع امیدوار کننده‌اى است (صحیح است) الان مثل یک مریض که دوره نقاهت را می‌گذراند احتیاج به استراحت دارد و این استراحت فقط در سایه امنیت و آرامش میسر است (صحیح است) اولین قسمتى که دولت بسیار سعى کرده تعدیل بکند و برقرار بکند منشا امنیت است از این امنیت باید به نفع مملکت استفاده بشود که این استفاده فقط بسته به دست آقایان است یعنى اگر خداى نکرده مطالبى بفرمایید که دایماً روح بدبینى در مردم تقویت بشود به نظر بنده یک ضررى به مملکت‌ زده‌اید ما در اختیار آقایان هستیم هر دفعه که بخواهید توضیح عرض می‌کنم حق آقایان هم محفوظ است که از ما سؤال بفرما‌یید از ما استیضاح بفرمایند و اگر دیدید که مفید به حال مملکت نیستیم ما را رد بفرمایید ولى توجه داشته باشید که نباید مطلبى گفته شود که مردم ناامید بشوند عرض کنم وضع مملکت ما بسیار روشن است و امیدوار کننده است بنده این را با کمال صراحت فرض می‌کنم در سایه راهنمایى‌هاى مدبرانه شاهنشاه سیاست خارجى ما بسیار روشن است و سیاست داخلى‌مان هم در برنامه‌اى که دولت تهیه کرده است و به عرض، آقایان رسانیده است هیچ خبرى در استتار و پرده پوشى نیست آقایان مى‌توانند هر مطلبى را بپرسند و ما هم قول می‌دهیم که هر مطلبى را با کمال صراحت به عرض آقایان برسانیم اما خداى نکرده من باب مثال عرض می‌کنم چه در این مجلس چه در آن مجلس اگر گفته بشود تمام قضات دادگسترى دزدند و یا تمام منحرفند ملاحظه بفرمایید چه اثر نامطلوبى در آن طبقه جوان دارد.

بنده مسئول وزارت دادگسترى نیستم اما در این موضوع مبارزه با گرانى که تماس داشتم با چند نفر از اعضا و قضات جوان دادگسترى باور بفرمایید مى‌توانم قسم بخوردم که بنده در عمرم با این جور اشخاص وظیفه‌شناس و درست و پر کار مواجه نشده‌ام پس به نظر بنده اگر بگوییم همه اینها بدند و منحرفند اصولاً به ضرر مملکت است اگر یک‌ نفر منحرف است دست را روى آن یک نفر بگذارید و به ما تذکر بدهید تعقیب مى‌کنیم وقس علی‌هذا مطالب زیادى هست مثلاً باز من باب مثل عرض می‌کنم این راه‌رو زیرزمینى در میدان سپه این یک عملى است که انجام شده است و انشاءالله روز 5 و 6 تیر افتتاح می‌شود موقعى که آقایان تشریف آوردند آنجا را ملاحظه خواهند فرمود که ابداً باعث ریختگى عمارت پست و تلگراف نشده است ولى باز یک کارى انجام شده است بنده می‌گویم که شهردارى هزار عیب دارد بنده از شهردارى دفاع نمی‌کنم یک کارى که شده این یکى را بگویید که انجام شد که بنده می‌خواهم عرض کنم مسئولیت آقایان در پیشگاه ملت به طورى بزرگ و عظیم هست که اگر به این مسایل توجه نفرمایید مثل این است که خودمان خداى نکرده روى شاخه برویم و با یک اره تک شاخه را ببریم بنده عرض کردم اگر ما کار بدى کردیم و عملى انجام ندادیم ما را استیضاح بفرمایید و ما را ساقط بفرمایى با آزارى خواهى که همه آقایان در آقاى علا سراغ دارید و مکرر ثابت فرموده‌اید و فرمودند که من حاضرم تنقید بشنوم هیچ رنجش براى هیچ‌ کس ایجاد نمى‌شود و حق رنجش نداریم براى این که ما مسئولیم نوکریم و حقوق می‌گیریم (دکتر عدل- یادمان ندهید) عرض کنم که مسئول شما هستیم بنابراین با این که عرایض دیگرى بود که یادداشت کرده بودم که حضور آقایان عرض کنم بیش از این عرض نمی‌کنم و از لحاظ وظیفه مشترکى که در مقابل آقایان داریم به عرض رساندم فقط یک نکته‌اى را جناب آقاى نخست‌وزیر در مورد وزراى مشاور فرمودند توضیح بدهم چهار نفر وزیر مشاور در کابینه هست جناب آقاى دکتر مقبل، جناب آقاى نمازى، جناب آقاى عبدالله انتظام و جناب آقاى مهندس طالقانى جناب آقاى دکتر مقبل دبیر شورایعالى اقتصاد بوده‌اند براى این که کار ایشان هماهنگ بشود با دولت همان ‌طورى که مورد تقاضاى آقایان بود و براى این که بیشتر نزدیک بشوند به دستگاه‌ها تشریف آوردند و در دولت شرکت کردند. حسب‌الامر جناب آقاى نخست‌وزیر و بنده می‌توانم عرض کنم در عالم همکارى حساب نفرمایید به عنوان حقیقت عرض می‌کنم که شرکت ایشان در کابینه بى‌اندازه مفید بوده است، جناب آقاى نمازى گزارشات مفصلى در امور اقتصادى داده‌اند که بسیار مفید واقع شده و اگر آقایان تشریف بیاورید و توجه بفرمایید به قدرى گزارش مفصلى داده‌اند که شاید حوصله خواندن و ورق زدنش را هم نفرمایید و تمام زحمات ایشان از لحاظ علاقه به مملکت و بدون دریافت یک دینار حقوق بوده است جناب آقاى عبدالله انتظامى در تمام مسایلى مطالعه هستند و مخصوصاً در مورد تشکیلات که آقایان فرموده‌اند در مورد تشکیلات مطالعات بسیار دقیقى می‌کنند و بنده امیدوارم که در آتیه نزدیکى همین قانونى که آقاى مسعودى فرمودند بیاورند به مجلس و بنده اطمینان می‌دهم که بزرگ‌ترین قدمى است که برداشته خواهد شد در مملکت و کارى است که جز از یک نفر که هم مسئول باشد در دولت و هم

+++

کار کمتری داشته باشد از عهده کس دیگرى ساخته نبود جناب آقاى مهندس طالقانى یک پروژه بزرگ در دست دارند و آن ساختمان سد کرج است از لحاظ این که در این‌ کار مستقیماً دولت نظر داشته باشد و ایشان بتوانند مطالب خودشان را فوراً به آقاى نخست‌وزیر بگویند جناب آقاى نخست‌وزیر مصلحت دیدند که ایشان در کابینه باشند (قنات‌آبادى- پس ایشان وزیر سد کرج هستند) حتى جناب آقاى نخست‌وزیر در نظر دارند که نسبت به سازمان برنامه هم یک چنین اقدام مشابهى بفرمایند منتهى کار سازمان برنامه مفصل است بنده الان توضیحاتى حضور آقایان به عرض نمی‌رسانم فقط عرض می‌کنم که ما لازم دیدیم که از طرف سازمان برنامه هم در دولت دائماً یک کسى باشد و هم بتواند در مجلس یک توضیحاتى به عرض آقایان برساند بنابراین تصدیق خواهید نمود که وجود این 4 نفر وزیر مشاور براى کابینه خیلى لازم است مضاقاً به این که حقوق آنها را هم خود آقایان تصویب فرمودید فقط در مورد کنگره استانداران هم بنده آخرین توضیح را عرض می‌کنم و دیگر رفع زحمت می‌کنم کنگره استانداران از لحاظ این است که امورى که داریم در همه جا باید مطالعه بشود در تهران بررسى بشود و چون جناب آقاى نخست‌وزیر مقرر فرموده‌اند حسب‌الامر اعلیحضرت همایونى که وزرا بروند به ولایات قرار شد اول مطالعه بشود ببینیم چه کارهایى می‌شود در ولایات کرد قبلاً در تهران بررسى بشود بعد ببینیم چه می‌شود انشاءالله در خاتمه کنگره که سه چهار روز دیگر هست به عرض ملت ایران خواهد رسید که چه تصمیماتى اتخاذ شده است.‏

رئیس- آقاى پروفسور اعلم

پروفسور جمشید اعلم- بنده در سلک موافقین دولت ثبت نام کرده‌ام چون مؤمن به کار دولت هستم و این عقیده‌ام است و موافق دولت هستم ولى این دلیل این نمی‌شود که اگر خداى نکرده دولت از عهده این وعده‌ها بر نیاید انتقاد نکنم کریتیک نکنم حتى مخالفت نکنم (احسنت) از گفتگوى مخالفین و موافقین دولت این طور استنباط می‌شود که در سیاست خارجى دولت همه متفق‌القول و موافقند (صحیح است) و این یک نکته خیلى مهمى براى دولت است.

عرض کنم در برنامه دولت صحبت از مضار جنگ و عواقب و اثرات آن شد و ایراد کردند گفتند که چرا آلمان زود هامبورگ را درست کرد و ما هنوز گرفتار مضرات جنگ هستیم به بنده عرض می‌کنم چنانچه گفته شد این قیاس مع‌الفارق است اثرات جنگ در ممالک و در ملل یک نوع نیست حتى در بعضى ممالک در نقاط مختلفش اثرات آن یک نوع نیست، آلمان درست است بمباران شد و همبورگ خراب شد و بعد درست شد ولى آلمان هنوز مجزاست و آن چهار قسمت شد هنوز یک نفر آلمانى جواز می‌خواهد براى رفتن به قسمت دیگر، این اثرات جنگ نیست؟ آن‌ را می‌گویید این را نمی‌فرمایید؟ اثرات جنگ در ایران خیلى تأثیرات گذشته اخلاق و روحیه را خیلى عوض کرده است و این اثرات هنوز هم باقى است و هنوز هم جلو کار دولت‌ها را می‌گیرد (صحیح است) آقاى علا حق دارند که این ایراد را بکنند منتهى آقاى علا به عقیده بنده یک جوانمردى به خرج می‌دهند ابداً صحبتى از دولت‌هاى صایق نکردند آقا در آلمان دولتى پیدا نشد که با همه چیز این ملت بازى بکند (صحیح است) در آلمان بچه‌ها را ریسه نکردند توى خیابان که بگویند مرکور کرم نداشتیم با خون خود نوشتیم، در آلمان به هیچ روزنامه‌اى اجازه ندادند که با ناموس اشخاص بازى بکنند (صحیح است) قانون مطبوعات درست بود روزى نامه نبود این قیاس مع‌الفاریق است که بگوییم چرا آلمان همبورگ را درست کرد؟ چرا نمی‌گویید ما راه آهنمان را به سبزوار رساندیم؟ چرا آن‌ را نمی‌گویید؟ عرض کنم جدال مردم را در این دو سه سال مگر در نظر ندارید و من از آقاى نخست‌وزیر تشکر می‌کنم که اسمى نبردند بزرگى کردند جدال معمولى نبود، جدال بقا و فنا بود جدال هستى و نیستى بود آقا ما به مویى بند بودیم (صحیح است) هستند در این مجلس وکلایى که چه جدال‌هایى کردند و اگر مجادله آنها و فداکارى آنها نبود اگر فداکارى ارتش نبود، اگر فداکارى پا لخت‌ها نبود اگر عنایت خدا نبود امروز ایران در دنیا نقشه‌اى نداشت (صحیح است) ما امروز از یک بیمارى بزرگى در آمده‌ایم آقاى وزیر کشور راجع‌ به بیمارى صحبت فرمودند حقش بود که به بنده مراجعه می‌کردید تبریک عرض می‌کنم مثل این است که از طبابت هم سر رشته دارید ما از یک بیمارى خیلى عجیبى پا شده‌ایم ما دو سال است دوره نقاهت را می‌گذرانیم چه ‌طور فراموش کردیم؟ ما قدرت عجیبى داریم در فراموشى، در مورد تبلیغات که می‌خواهم عرض کنم این تذکر را به آقاى ذوالفقارى خواهم داد یکى از علل مخالفت با این دولت حکومت نظامى است در سنا هم صحبت شد هى هم می‌گویند حکومت نظامى است و اختناق مطبوعات حکومت نظامى آقا من خیلى معذرت می‌خواهم حکومت نظامى به دولت مربوط نیست حکومت نظامى را مجلس تصویب می‌کند، اگر مجلس تصویب نکند حکومت نظامى نیست این وحشتى ندارد موجباتى هست که آقایان نمایندگان دقت فرموده‌اند، می‌گویند باید حکومت نظامى باشد رأی ندهید و بگویید نباشد هر چه دولت داد بزند که باشد شما بگویید که نباشد من به شما اطمینان می‌دهم که آن مردانى که در حکومت نظامى کار می‌کنند واقعاً مردمانى بسیار با شرفى هستند (صحیح است) از درجه‌دار از افسر گرفته است تا سرباز همه مردمان شاه‌دوست و وطن‌پرست هستند و براى خدمت آمده‌اند نه براى لعنت این حکومت نظامى به قدرى در مردم جلب اعتماد کرده به قدرى مردم اطمینان دارند که من مطمئنم اگر خداى نکرده اگر یکى از آقایان اتفاقى برایش بیفتد با وجود دادگسترى، با وجود شهربانى، با وجود دستگاه‌هاى ادارى گوشى تلفن را بر می‌دارد می‌گوید آهاى حکومت نظامى به دادم برسید او هم به دادش می‌رسد می‌آید کار را درست می‌کند چند روز پیش من رفته بودم کلانترى یک شکایتى داشتم البته خودم را معرفى نکردم گفتند بنویس صورت جلسه کن، امضا کن، تصدیق کن بعد این صورت جلسه را بده گفتم آقا من یک شکایتى کرده‌ام یکى از آن گوشه صدا کرد گفت آقا می‌خواهى کارت درست بشود برو فرماندارى نظامى دو دقیقه کارت را درست می‌کند. این اعتماد مردم را می‌رساند، آقا ما اسید ریختن را فراموش کرده‌ایم ما هوچى بازى و آن بساطى که توى استانبول بود فراموش کردیم فراموشى چیز عجیبى است مردى که می‌آمد با نبرد امروز می‌زد زیر چانه آدم فراموش کرده‌ایم اگر به توقیف روزنامه ایراد دارید دولت علا حاضر است به شنیدن انتقادات یک روزنامه، نه روزى نامه از روزى نامه خودتان هم شکایت دارید حق هم دارید اگر پیدا کردید یک روزنامه صحیح یک روزنامه‌اى که به تمام معنى روزنامه باشد بدون قانون توقیف باشد بنده هم مخالف خواهم شد اگر بگویم که این مجله فحش داده است ناسزا گفته است بد است آقا مجله بنده را به اضافه یک عده از آقایان به شکل مرغ کرده جناب آقاى سردار فاخر هم ما را کیش کیش می‌کنند (عمیدى نورى- آن روزنامه را توقیف کردند دیگر نیست) این آزادى مطبوعات است؟ آقا بنده بهتر دوست دارم یک‌ روزى نامه را بگیرند یک فحش نامه را بگیرند به من فحش ندهد من یادم می‌آید که یکى از مطبوعات می‌گفت که این پروفسور اعلم جاسوس بیگانه است من رفتم پیشش خواستم بدانم شاید جاسوس باشم و ندانم رفتم گفتم سلام علیکم آقا پروفسور اعلم گفت او پدر سوخته عجیبى است گفتم آقا پروفسور اعلم گفت آقا این داستانى دارد حکایتى است حرفش را نزنید گفتم آقا منم، گفت ببخشید گفتم پس چرا فحش می‌دهید اول بفهمید او کیست من آمده‌ام اینجا والا من جاسوس نیستم بیزارم از جاسوسى این روزنامه را گرفتن ممنوع کردن بد است؟ آقا یادتان نرفته از شورش؟ یادتان رفته عقاب، کرکس، لاشخور، نمی‌دانم چى چى همین ‌طور افتاده بودند توى مملکت هر چه می‌خواستند می‌کردند، این را می‌خواهید بسیار خوب بسم‌الله همین الان بفرمایید رأی بدهید فرماندار نظامى نباشد قول می‌دهم به شما به قدرى فرماندارى نظامى زحمت می‌کشد که از خدا می‌خواهد، می‌رود، ولى خوب نیست به این حرف‌ها خدمتگذار را دلسرد کنید من در پشت این تریبون از تمام کارمندان این فرماندار نظامى از رئیس تا آن سرباز جز تشکر می‌کنم، اینها راحتى خودشان را از بین برده‌اند براى راحتى دیگران (صحیح است) روزى هم که موجباتى پیدا بشود این فرماندارى نظامى از بین برود ما می‌آییم اینجا رأی مى‌دهیم که برود این مخالفت خوبى است مستمسک خوبى است. راجع به تعدیل بودجه فرمودند جناب آقاى فروهر نمی‌دانم کجا تشریف دارند خودشان دفاع کردند بنده هم عرضى ندارم فقط یک نکته را می‌خواهم مختصراً تذکر بدهم و آن این است که راجع به تعدیل بودجه در مجلس 18 گفته شد حرف زدند، حلاجى کردند، و بودجه را تصویب کردند و دادند به دولت. (یکى از نمایندگان- بلندتر بفرمایید) آخر من متخصص حلق و گوش و بینى‌ام حلقم خراب می‌شود، چشم، تعدیل بوجه را مجلس هجدهم کمیسیون بودجه نشست، گفت، تصویب کرد به دولت چه مربوط است مگر نمی‌دانستند بودجه تعدیل ندارید این همان دولت است چرا حالا به این دولت می‌گویید؟ اگر خودتان به خودتان ایراد می‌گیرید بنده عرضى نداریم. راجع به برنامه صحبت شد عرض کنم سازمان برنامه یک سازمانى است با تشکیلات وسیع چون اسم مدیرعامل آن‌ را بردید بنده عرض می‌کنم یک شخص جدى فعال لایق و موثر است (صحیح است) من خودم رفیقش هستم گاهى سلام می‌کنم جواب نمی‌دهد حالا من چون به من جواب نمی‌دهد بگویم بد است نه آقا فعال است کارى است ایراد کرده‌اند که نمی‌دانم این می‌گوید اگر من‌ هم نمی‌دانم رفته‌ام بهترین متخصص خارجى را آورده‌ام اینجا یکى از اینها آقاى مالوالMALVAL است که دیپلمه پلى‌تکنیک است پلى‌تکنیسین بیخود پا نمى‌شود بیاید اینجا، این متخصص را آوردم و اگر می‌دانم باز هم کمکم می‌کند باز هم ایراد دارید سازمان برنامه پروژه لازم دارد تمام بدبختی‌هاى این مملکت از شهریور به این طرف نتیجه بى‌پروژه‌اى بى‌پرو گرامى بوده است (صحیح

+++

 است) آقایان اجازه بفرمایید عرض کنم حضورتان که این بى‌پروژه‌اى هم در دولت‌ها بوده است اصلاً همه میل داشته‌اند که دولت باشند یک بلایى شد است قضیه دولت هر چه مى‌شود کار آن حکیم باشى است می‌گویند دولت را دراز کنید یارو از پشت‌بام می‌افتد می‌گویند آى دولت، دولت چه کرده؟ به دولت چه؟ این بى‌پروژه‌گى باعث خرابى شده است الان راه قم را تشریف ببرید ببینید همه رفته‌اید این راه درست شد ولى بى‌پروژه درست شده فورى هم خراب شده است راه قزوین را دارند درست می‌کند آخر برای درست کردن باید خراب کرد چون خراب بود درست کردند باید پروژه باشد در دنیا آقا پروژه مقام مهمى دارد اتود اصلاً تکنسین دارد در اروپا تکنسین بیرون می‌دهد براى یک پروژه در امریکا آقایان رفته‌اید براى پروژه رفتن به ماه الان میلیون‌ها خرج دارند می‌کنند برا رفتن غیر معلوم به ماه مردم پروژه دارند می‌کشند و خرج می‌کنند و تعجب این است که دولت پولش راه هم می‌دهد (یکى از نمایندگان- اسم هم مى‌نویسند) حال اسمش را می‌نویسد آن ملت است. این پروژه باید باشد مخارج دارد خوب ابتهاج هم این مخارج را کرده اینجا گفته شد گمان می‌کنم هفتصد هزار میلیون، بنده شیفر درست به خاطر نمی‌ماند (مهندس جفرودى- هفت هزار میلیون) هفت هزار میلیون ریال هفتصد میلیون تومان آن بلوک گذاشت دست این آقا و هیچ کس نمی‌دیدند چه می‌شود. خوب آقا سازمان برنامه حسابدارى دارد دستگاه دارد بولتن دارد همه اینها نشان می‌دهد ابتهاج مردى نیست که یک دینار این‌ور و آن‌ور بکند ابتهاج سال‌ها در رأس بانک بوده و بانک را خوب اداره کرده (مشایخى- بسیار مرد صحیح‌العملى است) خوب آقا این را بروید رسیدگى کنید راجع بلوچستان و علفخوارى صحبت شد (سعیدى- استاندارش تکذیب کرد) بنده ناچارم توضیح بدهم این علفخوارى از یک ماه دو ماه به این طرف پیدا شد؟ سابقه نداشت اگر علفخوارى بوده است قرن‌ها علفخوارى بوده من همین جا اتخاذ سند می‌کنم علیه آنهایى که از سازمان برنامه انتقاد می‌کنند، براى این که در یک مملکتى علفخوارى نباشد برای این که در بلوچستان علفخوار نباشد بایستى بلوچستان به مرکز متصل باشد با چى می‌تواند متصل باشد (بعضى‏ از نمایندگان- با راه) خوب شما که می‌گویید راه نسازد برو بلوچستان را درست کن بنده حتى معتقدم که جت هم لازم داریم ما در قرن اتمیم، ما می‌خواهیم با مدل راقبه زندگى و رقابت کنیم آن وقت می‌خواهید پالکى داشته باشید یا کجاوه؟ معلوم است باید جت داشته باشید باید فرودگاه جت داشته باشید همه اینها لازم است آقا اگر بندر نداشته باشید چه‌طور صادرات می‌کنید این ضد و نقیض‌ها چیست؟ آنها دلسرد می‌کند (مشایخى- آقاى دکتر چون در قرن اتم هستیم تذکر بفرمایید این راه‌آهن شهر رى را هم جمع کنند) با این ترتیب این راه‌آهن هم نعمتى است (مشایخى- نه خیر نخواستیم)

رئیس- آقاى مشایخى بین الاثنین صحبت نفرمایى

پروفسور جمشید اعلم- راجع تبلیغات صحبت شد اینجا که خدمت آقاى ذوالفقارى عرایضى می‌کنم گفتند ما هر وقت پیچ رادیو را مى‌پیچیم دلمان به هم می‌خورد من این را نفهمیدم که رادیو مگر ایپگا است (یک نفر از نمایندگان- اپیگا چیست) طبى است بعد توضیح می‌دهم بنده که اتفاقاً هر وقت رادیو را باز می‌کنم خیلى محظوظ می‌شوم روز جمعه تشکر می‌کنم از آقاى صبحى براى بچه نقل می‌گوید من این نقل بچه‌ها را هم گوش می‌کنم خیلى خوب نقل می‌گوید چقدر این بچه‌هاى ما را از بدبختى نجات می‌دهد؟ این کار رادیو نیست، رادیو را باز می‌کنید موزیک هست شب جمعه رادیو را باز می‌کنید تفریحى هست موزیک کلاسیک هست همه چیز هست در همه جاى دنیا هم رسم است وقتى رادیو را باز می‌کنید یک شعارى می‌دهد مدتى بود رادیو فرانسه می‌گفت فرانسویان فرانسه مال فرانسوى‌ها است رادیوى می‌گوید اى ایرانى از فساد پرهیز کن راستگو باش حق هم دارد این را بگوید چه بگوید؟ بگوید دزد باش؟ بگوید پاشو برو امریکا اینجا جاى کثیفى است؟ همان اینجا؟ فحش بدهد؟ باید بگوید ایرانى باوفا باش و من از شما خواهش می‌کنم تکرار کنید و این نکته را هم بگویید که اى ایرانى فراموش ‌کار نباش، چون من می‌بینم که همه آقایان فراموش کرده‌اند این را بگویید تکرار کنند، تأکید کند (احسنت) اما راجع به گرانى صحبت شد (صحیح است) گرانى همه هم می‌دانیم آقا این یک چیزى است که مبتلا به تمام دنیاست بنده وقتى شاگرد طب بودم در فرانسه در 1926 ماهى ششصد فرانک می‌گرفتم در 1930 ماهى 1200 فرانک در 1936 ماهى 1600 فرانک می‌گرفتم و زندگانیم هم خیلى خوب می‌گذشت امروز یک شاگرد مدرسه آقایان همه‌تان می‌داند بچه‌های‌تان در اروپا هستند با پنجاه هزار فرانک دارد تازه به زحمت زندگى می‌کند گرانى علت دارد گرانى معلول خیلى چیزهاست که آقاى دکتر مقبل باید تشریف بیاورند اینجا برای ما تشریح کنند آخر گرانى را گفتى قدرت خرید یا بگو قدرت خرید مردم هم زیاد شده است سابق یک عمله را می‌دادید دو قران حالا می‌دهید شش تومان (بعضى از نمایندگان- هشت تومان) بنا را حالا چقدر می‌دهند؟ (چند نفر از نمایندگان – بیست تومان) بنده می‌خواستم بگویم هجده تومان، پس هر چه بنده می‌گویم آقایان بالاترش را می‌گویید. آخر خوب چرا روى دمدای Reveil de Medail را نمی‌گو‌ییم همیشه تنقیده می‌کنیم کار خوبش را نمى‌گوییم دولت علا چه تقصیرى دارد که به بنا می‌دهید روزى هجده تومان؟ من معتقدم این گرانى هیچ تغییرى در اوضاع و زندگانى مردم نداده است (بعضى از نمایندگان- چرا خیلى تغییر داده) (بزرگ ابراهیمی- جز مستخدم) جز مستخدم بدبخت دولت یک مستخدم دولت همان‌‌طور که اینجا آقاى وزیر دارایى گفتند ششصد تومان می‌گیرد چاره هم ندارد به محض این که یک شاهى هم اضافه به او بدهند فورى دولت استیضاح می‌شود من از جناب آقاى علا تقاضا دارم که خودشان هم فرمودند در برنامه که من این‌ کار ر می‌خواهم درست کنم تقاضا می‌کنم از طرف آقایان نمایندگان عاجلاً به این ‌کار رسیدگى بفرمایید این اختلافى که بین تمام کارمندان هست چه از طبیب چه از قاضى چه از مهندس همه خدمتگذاریم (صحیح است) و جان کن همه باید اجرت بگیریم اگر باید داد همه را باید داد (صحیح است) (یکى از نمایندگان- باید یکنواخت بشود) اما مبارزه با فساد ایراد می‌شود چون فساد یک چیزى نیست که با یک روز و دو روز از بین برود فساد وقتى وارد شد از بمباران هامبورگ بدتر است براى رفع خرابى بمباران هامبورگ می‌شود آجر را گذشت روى آجر رفت بالا ولى در مغز مردم لب اتریور را نمى‌شود جاى لب پستریور گذاشت طول می‌کشد آقاى دکتر راجى هم از این کار استعفا می‌کنند می‌گویند مبارزه با فساد نشده بنده معتقدم مبارزه با فساد شده و خوب هم پیشرفت کرده دلیل می‌خواهید؟ انتخاب خودتان دلیل خودتان است زحمات این آقاى وزیر کشور را در انتخابات در نظر بگیرید هیچ سراغ دارید انتخاباتى به این پاکى انجام شده باشد؟ (صحیح است) انتخاباتى که بدون یک شاهى گروکشى آقا یادتان رفته چه پول‌هایى می‌گرفتند براى انتخابات وآن وقت چه کثافت کاری‌هایى نمى‌کردند پول می‌گرفتند و دروغ می‌گفتند (یکى از نمایندگان- خونریزى) صبر کن داداش، پری روز یکى از دوستان خیلى محترم من که خدا رحمتش کند زیر اتومبیل رفت فرخزاد عضو بانک بود و من خیلى نسبت به او ارادت داشتم اگر زنده بود امروز فجایعى که در انتخابات شده بود و برادرش را تکه‌تکه کرده بودند شهادت می‌داد آقا. در انتخابات این مجلس سابقه دارد چه خون‌ها ریخته شده است در این انتخابات در همین تهران یک قطره خون از دماغ کسى بیرون آمد؟ بنده چقدر سعادتمندم آنچه از زبانم برنمی‌آید آقایان لطف می‌فرمایند و اشاره می‌فرمایند خیلى متشکرم عرض کنم این برنامه مبارزه با فساد خیلى دارد پیش می‌رود منتهى آقا زمان یک مملکت با وقت یک فرد متفاوت است در یک مملکت یک پروژه درست می‌کنند ممکن است صد سال دیگر نتیجه بگیرد ما می‌گوییم توسعه صادرات، توسعه کشت، توسعه زراعت را درست کنید آقا این قاشق قزوینى نیست که یک مشت بزنى پهن بشود و دمش را بکشى دراز شود (خنده نمایندگان) آقا این وقت می‌خواهد پروژه می‌خواهد با همه اینها که شما مخالفید پس با چه موافقید این را به ما بگویید که ما تکلیف‌مان را بدانیم عرض کنم کارهاى بد دولت را گفتید و انتقاد کردید و من هم کارهاى دولت را عرض کردم من معتقدم که دولت خیلى کارها کرده و همین کارها را که کرده با وجود این که گفتید مانعى در کار دولت نیست خدا گواه است چقدر مانع در پیش پاى دولت هست (صحیح است) اگر یکى بگوید که آمبولانس بده ندهند پدر دولت را در می‌آورد توصیه بازى در تمام چیزها رسوخ کرده در مدرسه شاگرد ابتدایى را می‌خواهند امتحان کنند یک توصیه می‌آورد از پدرش که آقا فرزندى را مواظب باشید نمره را باید بدهد و اگر معلم نمره را ندهد ببین که چه‌ها به این معلم نگویند همین ‌طور که به این دولت می‌گویند عرض کنم دولت خیلى کارهای خوب هم کرده است پاکت بغداد مگر بد است؟ منع کشت خشخاش مگر بد است؟ این مبارزه با فساد نیست یکى از علل مهمى که با این دولت موافقم ثبات است چون می‌خواهم تمام کنم و جناب آقاى سردار فاخر هم امر فرمودند اطاعت می‌کنم دولت‌ها بایستى ثابت باشد دولتى که بداند با یک اشاره می‌رود با یک اشاره می‌آید این دولت کارى نمی‌تواند بکند اصلاً یک مملکت عجیبى شده است آن ‌هم از مضار جنگ است هر کس را می‌بینید می‌خواهد رئیس‌الوزرا بشود (احسنت) انگولک می‌کند تحریک می‌کند انتریک می‌کند خیال می‌کند اگر دولت بیفتد او می‌شود.رئیس دولت حالا وزیر که جاى خود دارد کا به جایى رسیده است که مرد که گزفروش توى روزنامه اعلان می‌کند که من کاندیدا و طالب نخست‌وزیرى هستم کى نیست؟ بالاخره آقا باید در کار دولت‌ها ثبات باشد بنده یک مثال کوچکى می‌زنم و به عضرم خاتمه می‌دهم شما اگر یک مدرسه را می‌شود تویش درست خواند؟ آقا یک مطلبى که در یک دستگاهى به این کوچکى مصداق پیدا می‌کند در این دستگاه معظم مملکت مصداق نباید پیدا بکند؟ به همین دلیل من با این دولت موافق هستم الان دولت وارد کار است الان از دکتر صالح بپرسید که در بندرعباس اسم طبیبش چیست؟ به شما می‌گوید شما پاستور را بگذارید جاى صالح و دو ماه وقت به او بدهید نمی‌تواند بگوید بنده به عرایضم خاتمه می‌دهم (احسنت) جناب آقاى علا

+++

بنده مطمئنم دولت شما رأی اعتماد خواهد داشت چون با این قیافه‌اى که در مجلس می‌بینم همه روشنفکر، همه صدیق کردند امیدوارم در تحت رهبرى شاهنشاه و همکارى مجلسى بتوانید قدم‌ها سریع و مثبتى بردارید (نمایندگان انشاءالله- احسنت)

رئیس- آقای مهندس طالقانى‏

مهندس طالقانى (وزیر مشاور)- بعد از این بیانات شیوایى که نماینده محترم کردند بنده که هیچ عادت به نطق ندارم واقعاً خجالت می‌کشم که اینجا یک عرایضى بکنم ولى چون یک صحبت‌هایى شد بنده مجبورم از نظر فنى تذکراتى بدهم، این عرایض را به عرض آقایان می‌رسانم و خواهش می‌کنم حوصله این را داشته باشید که گوش بفرمایید عرض کنم یکى از آقایان نمایندگان محترم امروز یا پری روز فرمودند راجع به عدم هماهنگى در دستگاه دولت و من باب مثال فرمودند که وزیر کشاورزى می‌خواهد سد بسازد و آقاى ابتهاج نمى‌گذارد بنده می‌خواهم عرض کنم چون روى سخن با بنده بود چون مسئول سد کرج من هستم می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که در وضع فعلى امروز که بنده اینجا ایستاده‌ام بین بنده و آقاى ابتهاج بین سازمان برنامه و سازمان سد کرج و درباره نحوه انجام سد کرج هیچ اختلافى نیست (احسنت) آقایان یک روزى یک ‌سال و نیم پیش بنده با آقاى ابتهاج اختلاف سلیقه و اختلاف نظر داشتیم شاید در مورد سد کرج بود ولى یک مسئله را بنده می‌خواهم به عرض آقایان برسانم که توجه بفرمایید همه مسائل نظرى نیست؟ نمی‌شود گفت به نظر من باید این سد اینجا ساخته بشود آن یکى بگوید نباید اینجا ساخته بشود مسائل فنى است مسائل اکثراً فنى است ساختن سد کرج یک مسئله فنى است باید دیده شود اینجا ساخت یا نه اگر ساختند چقدر آب می‌دهد چقدر برق می‌دهد صرف می‌کند یا صرف نمی‌کند نود، نود و پنج، نود و نه درصد ساختمان سد فنى است یک در صد شاید نظرى باشد بنده بگویم که چون داخل پاکت بغداد شده‌ایم اینجا سد لازم نیست یک درصد نظرى است در مسائل نظرى است که می‌شود اختلاف پیدا کرد وقتى که آدم فنى باشد بنده خیال می‌کنم آقاى ابتهاج هست می‌رویم می‌نشینیم صحبت می‌کنیم بحث می‌کنیم، به یک نتیجه‌اى می‌رسد امروز بین بنده و آقاى ابتهاج درباره سد کرج اختلاف نظرى نیست راه حلش پیدا شده دو سال است که بنده مسئول این کار بوده‌ام کارهاى مقدماتى شد جاده‌ها ساخته شد تونل‌ها ساخته شده انبارها حاضر شده نقشه‌جاتش حاضر شده راجع به مهندسین انژنیور یک اختلافى بوده و واقعاً آقاى ابتهاج بسیار در این‌ مورد خوب عمل کرد مهندس اصفیارا که آقایان می‌شناسند یک چنین شخصى را برداشته آورده اینجا مصدر کار کرده خیلى کارها کرده است واقعاً یک آدمى است که هر چه بگوید بنده حاضرم چشم بسته امضا کنم آدمى است پاک، صحیح، درست چند وقت پیش یک اشکال کوچک پیدا شده بود آقاى ابتهاج ایشان را گذاشت توى طیاره فرستاد امریکا که این اشکال کوچک پیدا شده است بین شرکت‌ها لذا که مهندس آن سد است و آن فرانسوى رفت و رفع کرد و از دو ماه دیگر ساختمان بدنه این سد شروع می‌شود این است که استدعا می‌کنم مسائل را یک قدرى دقت بفرمایید به‌ آن چیزهایى که آمار و عدد است برسید مسموعات معلوم نیست از دهان چه اشخاصى بیرون می‌آید که غالب آنها حقیقت ندارد می‌گویند بین دولت و آنها اختلاف است و این سد هم ساخته نخواهد شد هیچ چنین چیزى نیست چه بنده اینجا باشم چه نباشم این سد آقایان تا سه سال دیگر ساخته خواهد شد و آب و برق سد کرج به تهران خواهد رسید بنده نمی‌گویم بنده این‌کار را خواهم کرد چون این کار به یک جایى رسیده که تا دو سه سال دیگر تمام خواهد شد این را براى این عرض می‌کنم که می‌گویند هم‌کارى بین دولت نیست و این عمل من باب مثال ذکر شد بنده خواستم تکذیب کنم، اما یک موضوعى را خواستم به آقایان عرض کنم تصور نفرمایید که در همه دولت‌هاى دنیا هم، هم‌آهنگى کامل واقعاً هست مملکت امریکا را بنده مثل می‌زنم چون یک قدرى به اوضاع آنجا واردم یک ماه پیش که روزنامه‌ها را آقایان خواندید ملاحظه فرمودید که بین آرمى آرفرس، نیوى چه اختلاف شدیدى بود تا آنجایى که پرزیدنت ایزنهاور توبیخ کرد که چه ارتباط دارد که یک دستگاه قشونى بگوید که این را به نیونى یا به آن ارفرس بدهید، دستگاه ارفرس شاید می‌رود و کلاً را می‌بیند سناتورها را مى‌بیند و بعد در مجله می‌نویسند که مثلاً به نیوى بدهید و بارفرس ندهید این هم مملکت امریکاست که همه به آن نگاه می کنیم و می‌خواهیم تقلید بکینم پس وقتى در مملکت آزادى بود باید اختلاف نظر اختلاف سلیقه منتهى عرض کردم در مسائل فنى باید نشست و صحبت کرد که دو، دو تا می‌شود چهار تا وقتی‌که نشستید و جمع کردید چهار تا شد حل می‌شود می‌رود پى کارش در مسائل نظرى است که ممکن است اخلاف نظر پیداشود این قسمت اول عرایضم بود راجع به لوله کشى فرمایشاتى فرمودند بنده اینجا به عنوان یک نفر مهندس و یک کسى که علاقمند است به لوله کشى میخواهم عرض کنم یکى از ننگ‌هاى بزرگ پایتخت ما این بود که لوله نداشتیم تا جایى که معاون رئیس جمهورى امریکا بود (مشایخى - وینیدل ویلکى) بله وینیدل ویلکى بود که گفتن ندیدم پایتختى در دنیا باشد یک میلیون و دویست هزار جمعیت داشته باشد و آب لوله کشى نداشته باشد این ننگ پایتخت مملکت است که لوله کشى ندارد خیلى اشخاص براى این کار اقدام کردند کمک کردند همین آقاى ابتهاج دویست میلیون تومان پول به شهردارى اعتبار داد همین آقاى مهندس می‌کند که از ایشان تنقید می‌کنید مأمور کار شد و رفت یک دستگاهى درست کرد و کار هم به نتیجه رسیده نود و پنج در صدرش به نتیجه رسیده و بنده چون عرض کردم که یک کار فنى و تکنیکى بود و براى آینده آن ترسه بود آوردم به عرض آقایان برسانم که تأسیسات آب تهران در حدود نه ماه است افتتاح و بهره‌بردارى شده و در این مدت به هفت هزار خانه انشعاب آب داده شده (شمس قنات‌آبادى- در شمال شهر) که فعلاً از آب تصفیه شده استفاده مىِ‌کنند و طبق برنامه‌اى که در دست اجرا است فعلاً ماهیانه یک هزار خانه یعنى روزى سى و سه خانه لوله‌کشى متصل می‌شود و اگر در ظرف یکى، دو ماه دیگر که وسایل و شیر متعلقات انشعاب خانه‌ها از خارج برسد ماهیانه دو هزار انشعاب داده خواهد شد این را ادعا می‌کنم توجه بفرمایید اعلانات انشعاب هم متناوباً یک ماه از شمال و یک ماه از جنوب شروع می‌شود (قنات‌آبادى- همه در شمال شهر است در جنوب خبرى نیست) و حتى یک ماه از جنوبى‌ترین نواحى شهر شروع می‌شود و حق انشعاب از خانه‌هاى جنوب شهر که مخارج انشعاب آنها در حذود شش هزار ریال می‌باشد بین هزار تا سه هزار بیشتر حق انشعاب گرفته نمى‌شود نصف و یا از نصف کمتر بنابراین به موازات انشعاب شمال انشعاب جنوب هم عملى می‌شود و آن اشخاص پولدارى که در شمال شهر هستند باید کمک کنند، به هر حال تا امروز شانزده هزار تقاضا دریافت شده است و تا آخر سال جارى به 25 هزار تقاضا ممکن است برسد سازمان آب تهران تا آخر سال 35 به کلیه خانه‌هاى در حدود فعلى شهر آقایان البته اطلاع دارید که یک حدود فعلى هست و یک حدود نهایى در نوبت اول آگهى قبول انشعاب مراجعه کنند تا آخر 35 انشعاب داده خواهد شد (قنات‌آبادى- به جنوب شهر انشعاب نداده‌اند) جناب آقاى قنات‌آبادى، بنده به حسن‌نیت شما معتقدم خیال می‌کنم یک اشخاصى ممکن است آمده باشند روى نظریاتى اطلاعاتى به شما داده باشند (قنات‌آبادى- بنده خودم در جنوب شهر زندگى می‌کنم در سرتاسر جنوب انشعاب ندارد) (وزیر بهدارى- شیر ندارد؟) (قنات‌آبادی – مگر شمال شهر شیر ندارد؟) چون خانه‌اى جنوب شهر عموماً بدون لوله‌کشى است و از خشت ساخته شده با لوله‌هاى برزنتى آب را در آب انبار تحویل می‌دهند و فعلاً شش هزار مشترک آب در جنوب شهر به ثبت رسیده است که به نوبت آب می‌برند (قنات‌آبادى- نوبت را تکذیب می‌کنم) و با نوبت معین استفاده می‌کنند چهارصد شیر در نواحى جنوبى شهر است (قنات‌آبادى- بنده شیرش را تکذیب نمی‌کنم) که در حدود دوازده هزار نفر از آن استفاده می‌کنند اگر نظر این‌ باشد که در خانه‌هاى خشت و گلى که آنجا هست و لوله‌کشى ندارد سر لوله را وصل کنند این عملى نیست باید یک قدرى فرصت داد تا آقایان این کارها را انجام بدهند (وزیر کشور- شیر هم مجانى است) به هر حال لازم بود این‏ تذکر داده شود، این تبلیغات و صحبت‌هایى که می‌شود زیاد نباید رویش صحبت کرد چون راجع به لوله‌کشى صحبت شده بنده این توضیحات را عرض کردم براى این که این قبیل انتقادات که خداى نکرده اگر مبناى صحیحى نداشته باشد و مبنایش سست باشد باعث یأس می‌شود اینجا می‌شود اینجا آقایان فرمودند دولت آقاى علا چه کرده است آقاى مهندس جفرودى اینجا تشریف دارند آقاى مهندس قباد را نمی‌دانم کجا هستند من باب مثال عرض می‌کنم در گلپایگان چیزی‌هایى گفتند و نوشتند، سد گلپایگان در چهار ماه پیش تمام شد است و الان 24 مترو روی هم آب ایستاده است مطالبى در یکى از روزنامه‌هاى وزین نوشتند که بنده نمی‌دانم مبناى آن چه بوده برداشتند و نوشتند که سد گلپایگان را آب برده و هفده میلیون تومان پول این مملکت دور ریخته شد بگیرید این مهندسى و مقاطعه‌کاران را دار بزنید سر گلپایگان 600 هزار متر مکعب حجمش است. این با یک دیوارى که 5 متر در 5 متر و یک متر ضخامت که می‌شود 205 متر مکعب 2 میلیون و چهارصد هزار درصد غلط است. می‌شود اجازه داد که 2 میلیون و چهارصد درصد غلط و اشتباه کرده باشد؟ کى این ‌طور اشتباه می‌کند؟ اشتباه می‌کند ده درصد، 20 درصد اشتباه می‌کند صددرصد اشتباه نمی‌کند این را چرا بنده عرض می‌کنم؟ براى این که یک عده‌اى از مهندسین که در دستگاه آقاى مهندس ظفر کار می‌کنند شب آمدند پیش من و گفتند که ما می‌رویم پشت کوه‌هاى بختیارى جایى که می‌خواهند ما را بکشند و تیر بر نوخالى می‌کنند، این روزنامه‌ها هم که می‌گویند این مهندسین را در را بزنید مگر ما عقل‌مان کم است که برویم کار کنیم، می‌آییم توى خیابان لاله‌زار راه می‌رویم و ماهى 600 تومان هم حقوق می‌گیریم انتقاد اگر می‌کنید باید مبنایش صحیح باشد. این را بنده از آقایان نمایندگان محترم تمنى می‌کنم این انتقاد مبنایش صحیح باشد ارقامش درست باشد

+++

خداى نکرده بر یک مسموعاتى استوار نباشد که مسموعات معلوم نیست از دهان کى در می‌آید. یک مثال دیگرى می‌خواستم عرض کنم (عده‌اى از نمایندگان- رأی رأی) فقط یک کلمه درباره خودم عرض می‌کنم که گفتند جنابعالى در دوره وزارت کشاورزى چه کرده‌اى؟ نمی‌توانم بگویم چه کارى کرده‌ایم فقط می‌توانم بگویم چه کرده‌ایم 18 طیاره براى مبارزه با ملخ خریده شد، به نگاه راضی آقایان می‌دانند آقایان دکترها اینجا هستند و می‌دانند که سرم‌هایى می‌سازد بنده رفتم قانونش را گذراندم سرم‌هایى می‌سازد که با تمام خارجى‌ها رقابت می‌کند. عرض کنم قانون خالصجات را هم گذراندم اگر اشتباه کردم باشم چه عرض کنم بانک ساختمانى هم که الان دارد مبارزه می‌کند باز مین‌خوارها همیشه مورد پشتیبانى من بوده و خواهد بود چه در دولت باشم و چه نباشم.

رئیس- سه نفر از آقایان مخالف صحبت کردند یک نفر باقیمانده در عین حال چهار پیشنهاد کفایت مذاکرات هم رسیده چون یک نفر آقاى عمیدى نورى باقى مانده‌اند و وقت هم داریم موافقت بفرمایید ایشان هم صحبت خودشان را بکنند (عده‌اى از نمایندگان- رأی. رأی) (قنات‌آبادى- قربان بنده پیشنهادم مقدم است) صحبت‌شان را می‌کنند بعد. آقاى عمیدى نورى بفرمایید.

عمیدى نورى- بنده از جناب آقاى رئیس تشکر می‌کنم که اجازه فرمودند با این که وقت گذشته و آقایان خسته هستند چند کلمه راجع‌ به برنامه دولت به سهم خودم به عرض برسانم بنده با احترامى که به جناب آقاى علا داشتم از موقعی که تحصیل می‌کردم و ایشان جز کسانى بودند مثل مرحوم مستوفى‌الممالک و مرحوم مشیرالدوله که در تهران کاندید انتخابات طهران بودند و به ایشان رأی می‌دادم در آن موقعی که درس می‌خواندم. در دوره گذشته هم به جناب آقاى علا رأی موافق دادم براى اینک برنامه بسیار خوبى تنظیم کرده بودند. الان هم برنامه را بعد از 14 ماده عقیده دارم یک مرتبه دیگر نظرى هم به آن برنامه بشود و بعد یک تطبیقى با برنامه جدید ایشان که دولت جدیدشان را معرفى کرده‌اند به عمل بیاوریم و یک تذکراتى که به نظر بنده لازم است به عرض‌شان برسانم و امیدوار هستم که با همکارى مجلسى و دولت بتوانیم قدم‌هاى بزرگى برداریم. جناب آقاى علا کابینه سابق‌شان مرکب بود از 14 وزیر کابینه فعلی‌شان مرکب شده است از 17 وزیر بحمدالله سه وزیر بر دولت ایشان افزوده شده است در برنامه دولت سابق‌شان بعد از ذکر مقدماتى این ‌طور نتیجه گرفته‌اند که تنها ماده‌اى که براى پیشرفت کار دولت در نظر گرفته‌اند بهبود وضع مردم و آسایش طبقات زحمتکش از راه افزایش تولید است. پس هدفى را که جناب آقاى علا در دولت گذشته شاه در برنامه‌شان قید کردند براى آسایش طبقات زحمتکش. افزایش سطح تولید در این 14 ماه چه جور اضافه شده و فعالیت و مبارزه‌اى که در این راه به کار برده‌اند آیا به ثمر رسیده یا خیر؟ چون من معتقدم که همیشه باید با دلیل و عدد صحبت کرد عددى را که بنده دیدم افزایش یافته است. این افزایش تولید مثل این است ‌که از خود کابینه شروع شده کابینه علا‌ در دوره گذشته 14 نفر بوده و حالا شده 17 نفر بحمدالله این رقم را حالا داریم که در دولت سطح تولید افزایش یافته اما ببینیم از نظر مملکت این سطح تولید چه اضافه‌اى پیدا کرده است من انتظار داشتم بعد از 14 ماه از وزراى محترمى که فعلاً در کابینه تشریف دارند و در آن کابینه هم بودند و مورد اعتماد و اطمینان ما هم بودند یک ارفاقى از نظر تشویق ما می‌فرمودند چون واقعاً من خوشوقت می‌شدم که یک وزراى مثبتى داریم مثل جناب آقاى علم که می‌گویند کلیات نگویید و روى اشخاص و موضوعات انگشت بگذارید و اگر بد است بگویید یک وزیرى داریم مثل آقاى مهندس طالقانى که آمد اینجا با رقم حرف زد و بسیار قانع کننده بود من انتظار دارم به سهم خودم که توسط یکى از موافقین دولت و یا اعضاى آن بعد از 14 ماه یک آمارى از کارهاى دولت آقاى علا پشت این تریبون قرائت می‌شد که سطح تولید که ماده منحصر به فرد برنامه من بود این اضافه شده (مهندس هدایت- اضافه هم شده است) جناب آقاى مهندس هدایت خیلى به موقع است که جنابعالى بفرمایید تا بنده قانع بشوم چون بحث در پارلمان براى همین است. الان یک حقیقتى را راجع به سد کرج گفتند بسیار مقید و لازم بود و همین مباحثات است که مفید واقع مى‌شود. و این حقایق اینجا روشن می‌شود بنده در اینجا به عنوان این که (مهندس هدایت- دولت خدمت کرده است)

رئیس- بگذارید صحبت کنند

مهندس هدایت- من موافق دولت هستم و دولت هم خدمت کرده است بگذارید تا بیاییم و بگوییم.

رئیس- حالا نوبت ایشان است که صحبت کنند.

عمیدى نورى- براى این که من راجع به افزایش سطح تولید رقمى ندیدم از طرف وزراى دولت داده شود این برنامه‌شان بوده است چند روز پیش چون من روزنامه‌نویس هستم روزنامه‌ها را می‌خوانم یک آمارى را در یکى از روزنامه‌ها دیدم که در روزنامه خود من هم هست. این را براى آقایان می‌خونم از اداره کل گمرک گرفته شده در 6 ماه اول سال گذشته دولت انگلیس میزانى واردات به کشور ما داشت که در 5 ماهه دوم واردات انگلیس به ایران افزایش زیادى داشته است و سومین کشور وارد کننده کالا به ایران شده و 380183 تن کالا به ارزش 805 میلیون و 721 هزار ریال از انگلستان به کشور ما وارد شده است ما در مقابل چى صادر کرده‌ایم 900، 15 تن کالا به ارزش 315 میلیون ریال یعنى نزدیک ثلث پس ما از همکارى که در پیمان بغداد با متحدمان انگلستان پیدا کرده‌ایم بازار فروش انگلستان در ایران زیاد شده است.

اما آیا فروش اجناس ایران به انگلستان یعنى آن ماده برنامه دولت آقاى علا که سطح تولید را فرمودند بالا خواهیم برد آیا اضافه شده؟ این آمار نشان می‌دهد که صادرات ما قریت ثلث و صادرات انگلستان 3 برابر است رقم دیگر یاز ترکیه است ترکیه 1 تن فقط کالا تا قبل از این جریان و قصد افزایش تولید به ایران صادر می‌کرد، حالا 85 تن در این 6 ماهه به ارزش یک میلیون و 336 هزار ریال وارد کرده ولى ما چیزى نداریم بنابراین این خودش مبین این است ‌که سطح تولید کشور ما که برنامه دولت بود اضافه نشده پاکستان کشور دیگرى است که با ما تجارت می‌کند 2911 تن کالا به ارزش 464 میلیون 252 هزار ریال به ایران وارد کرده است اما ما در مقابل 427 تن به ارزش 16 میلیون و 122 هزار ریال فرستادیم.

یک توجهى به این آمار که فقط ملاک بنده است نشان می‌دهد سطح تولید بالا نرفته و البته ما انتظار داریم دولت علا دولت مورد علاقه ما دولتى که ما معتقدیم باید ثابت و پایدار باشد همیشه به نظریات آقایان نمایندگان و مطبوعات و مردم توجه کنند در حکومت جدید خودشان می‌توانند این مطلب را یعنى همین اجراى افزایش تولید را که تعهد کرده‌اند بالا ببرند (مهندس هدایت- با مقایسه با سال‌هاى قبل بالا رفته) خیلى متشکر می‌شوم اگر آمارى را که فرمودید بیایید پشت تریبون قرائت کنید یا براى بنده بفرستید با کمال میل قبول می‌کنم براى این که ما بایستى با رقم و عدد و دلیل صحبت کنیم. ماده دیگرى یعنى عبارت دیگرى که در این برنامه دولت آقاى علا قید شده این عبارت است و همچنین اجراى کشور جداً اقدام خواهد شد تردیدى نیست که از جناب آقاى علا قانون‌دان و وطن‌پرست و وزراى قانون‌شناس که خودم با چهار نفرشان در 29 سال پیش براى اجراى قانون در دادسراى تهران مستنطق و دادیار بودیم و با همه همکارى می‌کردیم برای اجراى قانون یک همچو دولتى که به اغلب و همه‌شان اعتماد دارم کار شخصى با آنها کرده‌ام جز این نباید انتظار داشت که اجراى قانون بشود ولى من یک موردى فقط دیده‌ام از نظر نقض قانون که به نظرم اقتضا داشت در اینجا به اطلاع آقایان برسانم که ببینم به چه جهت این به این کیفیت پیش آمد یک قانونى در دوره 16 این قانون ثبت است.

قانون اصلاح کیفر پیشه‌وران و گران‌فروشان مصوب 17 شهریور 1321 مصوب 22 آذر ماه 1329 پس در آذر ماه 1329 مجلس شوراى ملى قانونى وضع کرده که عنوانش این است. ماده واحده- از تاریخ تصویب این قانون کیفر ضربه شلاق از قانون مجازات پیشه‌وران و گران‌فروشان مصوب 17 شهریور ماه 1321 حذف می‌شود پس ما یک همچون قانونى داریم این قانون در دوره 16 گذشت به توضیح اعلیحضرت همایونى رسید و ابلاغ شد متاسفانه من در دوره فترت پیچ رادیو را که باز می‌کردم می‌شنیدم یکى از کارهاى عالى دولت اجراى ضربه شلاق در ملاعام در تهران بود همچنین جزو اخبارى که اداره تبلیغات به جراید می‌فرستاد که در روزنامه من هم درج شده این خبر منتشر شد من چون دولت علا را واقعاً یک دولت جدى در اجراى قوانین می‌بینم لازم می‌دانم که این تذکر را به عرض‌شان برسانم که در دولت ایشان این اشتباه واقع شده و بنده حتم دارم جناب آقاى علا و اعضاى کابینه ایشان حسن‌نیت دارند. در این مورد در کابینه سپهبد زاهدى که من خودم شرکت داشتم یک مرتبه نزدیک بود این اشتباه بشود مرحوم جهانیانى شب آمد گفت فردا می‌خواهم شلاق بزنم من این قانون یادم بود به او گفتم که این قانون لغو شده و شما نمی‌توانید این‌ کار را بکنید و بالاخره مبارزه با گران‌فروشى هم در آن حکومت با اجراى شلاق نشد حکومت سپهبد زاهدى بود معاون وزارت کشور سرتیپ جهانیانى بود جناب آقاى دولت‌آبادى هم در هیات دولت تشریف داشتند قطعاً متوجه هستند. بنابراین خیلى معذرت می‌خواهم از تذکر این دو موضوع از نظر حکومت گذشته آقاى علا که طرفدار جدى ایشان بوده و هستم و معتقد هستم که بحث در پارلمان و بیان و موافق و مخالف براى روشن شدن همین گونه مسائل است که ما بتوانیم از اشتباهات از انحرافات جلوگیرى کنیم اما از نظر برنامه جدید دولت آقاى علا من از تطبیق برنامه اول با برنامه دوم استنباطى کردم برخلاف تصور خودم و برخلاف آن روح پر نشاط جناب آقاى نخست‌وزیر از پشت این تریبون که واقعاً با هیجانى فرمودند که داراى نیروى

+++

اتمى هستند و واقعاً هم همین ‌طور است و خوشوقت هم می‌شویم دولت ما با انرژى و نیروى اتمى باشد براى این که این مملکت واقعاً احتیاج به پشتیبانى حکومت دارد اما وقتى بنده این دو برنامه را با هم تطبیق کردم این تناقض را با کمال تأسف با بیان‌شان می‌بینم؟ چرا براى این که در برنامه پیش خیلى مختصر و موجز صریحاً قید کرده بودند که بعد از قیام حوصله ندارند آقایان خودتان خوانده‌اید و می‌دانید بعد از قیام 28 مرداد کارها انجام شد جاده‌ها آسفالت شد نفت حمل شد کمک امریکا جلب شد حالا کارها همه آماده است من چه می‌کنم؟ با کمال جدیت مبارزه با فساد و اجراى قانون و بالا بردن سطح تولید بسیار خوب دولتى با این نشاط و بالاخره با این اعتماد با این عقیده که جاده‌ها صاف است هیچ مشکلاتى در راه من نیست من روى جاده صاف بناى صاف بناى استوارى می‌خواهم بسازم. 14 ماه کارکرد بعد از 14 ماه برنامه جدید را از اولش که نگاه می‌کنید ایجاد مشکلات بعد از جنگ دوم جهانى بعداً مشکلات زیادى که ملاحظه می‌فرمایند تمامش در اینجا قید است پایین آمدن ارزش پول عدم تعادل بودجه گرانى هزینه زندگى بى‌نظمى و بى‌ترتیبى. اضافه شدن تعداد کارمندان دولت عدم هماهنگى بین دستگاه‌هاى دولت کمى هم کارى و حسن‌تفاهم بین مردم و این مسائلى که معضلات جدیدى است براى به وجود آوردن مشکلاتى که بالنتیجه بیان فرمودند که دولت من با این مشکلات توفیق نسبى پیدا کرده البته از روح امیدوار جناب آقاى نخست‌وزیر که الهام دهنده روح امید و مورد پشتیبانى مجلس شوراى ملى است استفاده و استمداد خواهیم کرد و امیدوار هستیم این تناقضى که شاید در نگارش باشد در تحریر این دو برنامه است آن‌ طور باشد که این تناقض در تحریر این دو برنامه را روح امیدوار جناب آقاى نخست‌وزیر و همکارى دوستان رفع کند و به همین جهت است که ما معتقد هستیم که از دولت علا با سیاست خارجى بسیار خوبى که در نتیجه پیمان بغداد پیش آمد استفاده‌هاى بهترى بکنیم و بتوانیم در سایه همکارى مزبور مشکلات‌مان را رفع کنیم متأسفانه من به یک نکاتى از نظر کارهای‌مان با خارجی‌ها برخوردم که مى‌بینم آن استفاده که باید ما نتوانسته‌ایم و دولت ما نتوانسته است آن استفاده را کرده باشد. من چند مورد را اینجا در خدمت آقایان می‌خواهم به عرض برسانم در مجلس سنا هم خاطر آقایان هست که این بحث پیش آمد موضوع کشت تریاک بود که من متأسف هستم ما در پیمان بغداد با دولت انگلستان وحدت نظر داریم و دولت امریکا ملحق شده است یک میته اقتصادى پیمان بغداد. همکارى و نحوه حسن تفاهم به نحوى است که ما را حتى شوروی‌ها به حساب جبهه غرب می‌آوردند در حالی ‌که این‌طور نیست و ما براى تقویت نیروى دفاع خودمان ملحق شده‌ایم به پیمان بغداد اما با کمال تأسف وقتى ما با کشت خشخاش مبارزه می‌کنیم براى این که بلاى تریاک از بین برود در مملکت ما، آن‌ وقت می‌بینم امریکا و انگلیس رأی می‌دهند افغانستان حق داشته باشد خشخاش کشت کند من حق دارم گله کنم از دولت خودمان دولتى که تحت حمایت پیمان بغداد سیاست خارجى روشن و مثبتى پیش گرفته، دولتى که با انگلستان همکارى دارد و در پیمان بغداد هست دولتى که امریکا ملحق است به کمیته اقتصادى آن به چه جهت در یک مبارزه مشروعى که دولت ایران براى نیرومندى اخلاقى و جسمى ملت خودش در پیش گرفته با یک چنین اعمالى این ‌طور خنثى می‌شود آقایان بهتر می‌دانند که مرز افغانستان از آن مرزهایى نیست که بشود کاملاً نگهبانى کرد.

قاچاق تریاک ممکن است به سرعت و شدت از مرز افغانستان به ایران وارد شود در این صورت چگونه این مبارزه را که دولت علا و همه‌مان جز شاهکارهاى اصلاحى حکومت علا و مجلس 18 می‌دانیم با یک چنین عملى ممکن است لطمه نخورد و خنثى نشود من فکر می‌کنم که وزارت خارجه ما خوب کار نکرده است و در این موضوع شاید به انگلستان و امریکا اگر مراجعه بشود که چرا این جورى شده بگویند که به ما گفته نشده حدس می‌زنم نمی‌دانم شاید هم گفته شده باشد اگر گفته شده باشد جداً گله می‌کنیم و باید اعتراض کنیم و اگر گفته نشده باشد به دولت اعتراض می‌کنیم که چرا می‌بایستى در اجراى سیاست خارجی‌شان همچون مسأله به این مهمى در نظر گرفته نشده باشد مطلب دوم چند روز پیش آقایان یک مقاله‌اى در روزنامه تایمز قطعاً خواندند در اطلاعات و این مساًله را آقاى طاهرى خبر ایشان که در عین حال خبر رادیو لندن هم هست چون وقتى من در آنجا دعوت داشتم ایشان را آنجا دیدم حالا هم نمی‌دانم هست یا نیست قطعاً هست یک مقاله‌اى راجع به ایران داده شد که دو مطلب راجع به ایران داشت که من خودم مقاله‌اى نوشتم یکى راجع به حداکثر صمیمیت ملت ایران در مقابل انگلستان بود و آن خبر این بود که در نیروى دریایى جنوبى ما ملوانان انگلیسى در پیش دریادار رسایى رژه گرفته‌اند به مناسبت جشن تولد علیاحضرت ملکه انگلستان و موزیک ایران هم در این کار شرکت کرد دریا سالار ما رژه گرفته و تشکر کرده بود روزنامه تایمز نوشته بود که مناسبات ایران با انگستان به یک چنین درجه صمیمیت و همکارى رسیده بسیار خوب البته ما با دولت انگلستان همکارى داریم کمک می‌کنیم به هم و بایستى از شادى آنها شاد باشیم و یک چنین عملى هم شد در مقابل یک مقاله‌اى هم نوشته شد بود که به تمام طبقات ملت ایران توهین کرده بود طبقات ملت ایران را از سه طبقه خارج نکرده بود، یک طبقه حاکمه که بیشتر ملاکین و بازرگانند و گفته شده این طبق ملاکین و بازرگانان اساساً با پروژه اصلاحى مخالفند براى این که مرگ اجتماعى و سیاسى خودشان را در اجراى این پروژه‌هاى اصلاحى می‌دانند اعتراض کردند حمله کردند ولى بنده فکر می‌کنم براى این که ما که با انگلستان همکارى می‌کنیم روزنامه تایمز یک روزنامه آزادى نیست در انگلستان که هر چیز دلش می‌خواهد بنویسد بله روزنامه تایمز یک روزنامه نزدیک به محافل وزارت خارجه انگلستان است. روزنامه تایمز مبین افکار آنهاست که آن خبر را با آن کیفیت می‌نویسد و این مطلب را به این کیفیت منتشر می‌کند آن‌ وقت گفته است طبقه عوامش نمی‌فهمند و همه چیز را مشکوک می‌داند طبقه روشنفکرش هم با یک دلایل بى‌ربطى نمی‌خواهد پروژه‌ها اجرا بشود بعد هم نتیجه گرفته بود همین اختلافى که راجع به سد کرج است این پروژه اجرا نمی‌شود بنده خیلى متأسفم که چطور چنین مسائلى باید بین دولت‌ها‌یى که با ما همکارى دارند همکارى نزدیکى دارند، در پیکان بغداد همکارى دارند یک چنین مسائلى گفته شود و این مسائل مطرح شود قطعاً وزارت خارجه ما در این موضوع اقدامى نکرده ولى بنده در نظر دارم که آن مقاله را اعتراض کردند که نوشته بود در آن نطق افتتاحیه چطور شد که راجع به بحرین چیزى گفته نشده و البته حرف بى‌اندازه چرندى بود بحرین مال ایران است مال ماست (صحیح است) باید هم براى استیفاى حق ایران دولت عمل کند (صحیح است) ولى ما انتظار داشتیم آقاى وزیر امور خارجه ما صرفآً از نظر دولت دفاع نکنند که راجع به این موضوع مصاحبه منتشر کنند از نظر ملت ایران هم دفاع کنند چون وزیر خارجه ملت ایرانند وزیر خارجه‌اى هستند که به این کابینه رأی اعتماد داده‌ایم وقتى مصاحبه‌اى تشکیل دادند این قسمت بحرین که تذکر دادند به این قسمتى که تایمز حمله به ملت ایران کرده است و به ملت ایران اهانت کرده است اینها را تذکر بدهند بالاخره با دولت انگلستان صحبت کند که ما با شما همکارى داریم حیثیت سیاسى ما باید محفوظ باشد از همین نکته‌هاست که بلوک مقابل سوءاستفاده می‌کند و ما باید سعى کنیم که کوچک‌ترین رخنه‌اى در بلوک متحد دفاعى ما پیش نیاید اینها نکاتى است که دولت ما دولت مورد اعتماد ما می‌بایستى به آن توجه کند.

نکته سوم موضوع بحرین است بحرین همان‌ طور که عرض کردم ملک طلق ایران است موضوع‏ بحرین چیزى نیست که محتاج به مذاکره و بحث باشد ما از وزیر خارجه و دولت علا برای حفظ حق‌مان در بحرین فقط نمی‌خواهیم که مصاحبه کنند و بگویند امر محققى است ما از دولت علا دولتى که مورد اعتماد مردم و مجلسین خواهد بود انتظار داریم فکر عملى استقرار حق ایران را در بحرین به منصه ظهور بیاورند (صحیح است) چرا نمى‌کنند؟ ما باید از راه دیپلماسى با متحدین خودمان انگلستان و امریکا صحبت کنیم از راه عمل هم نیروى خودمان را تقویت کنیم و حق حاکمیت خودمان را در بحرین مستقر کنیم. اگر ما در چنین موقعیت‌هایى در چنین فرصت‌هاى سیاسى خوب دنیا آرامش و ثبات سیاست داخلى و بهبود سیاست خارجى نتوانیم حقوق خودمان را تأمین کنیم کى می‌توانیم مگر آقایان فراموش کرده‌اید پری‌روز مگر جشن تخلیه کانال سوئز در سفارت مصر نبود، مصر در جبهه بلوک ما نیست جز پیمان بغداد نیست معهذاً استفاده از حق خودش می‌کند، در بهترین موقعیت‌ها کار خودش را حل کرد و براى استقرار حقش جشن گرفت و پری روز هم آقایان هم در سفارت مصر تشریف داشتند چطور شده است که حالا ما از مهم‌ترین حق‌مان در یک چنین موقعیت خوب سیاست خارجى استفاده نکنیم و حق خودمان را اجرا نکنیم؟ مگر فراموش فرموده‌اید اعلیحضرت همایون در نطق افتتاحیه خودشان در همین ‌جا فرمودند که بایستى منافع نفت بیشتر استخراج کنیم ما یکى از قوانینى که اینجا گذراندیم فلات قاره بود و این قانون به ما حق داده است یعنى حق ثابت ما بود که نفت کف دریا‌ها و جزایر خودمان را استخراج کنیم و از عواید آن ملتى را که شایق و استحقاق پیشرفت و ترقى دارد جلو ببریم بنابراین چه موقعى به کار بحرین برسیم جز حالا؟ و من به سهم خودم از دولت آقاى علا استقرار حق ملت ایران را و حق حاکمیت را در آنجا می‌خواهم من براى این که وقت آقایان را بیشتر از این نگیرم به عرایض خودم خاتمه می‌دهم و امیدوار هستم دولت علا با نیروى بیشترى و بهترى با همکارى مجلس شوراى ملى و مجلس سنا قدم‌هاى مثبتى بردارد و این دفعه همان ‌طور که خودشان آرزوى 7 ساله دارند ما هم خودمان از خدا می‌خواهیم که بتوانند برنامه هفت ساله را اجرا کنند اما معتقدیم که این دفعه با ارقام و اعداد تشریف بیاورند و بفرمایند این ‌کارها را کرده‌ایم تا ما هم ببینیم غیر از این الفاظ و امیدواری‌ها و اهتمام لازم و این عبارتى که در برنامه‌ها هست و نمى‌خواهم اینجا توضیح بدهم از این عبارت کشدار خارج شویم و بپردازیم به کارهایى و بگویند که این کارها را کردیم و من هم تأیید می‌کنم به سهم خودم و رأی موافق می‌دهم و امیدوارم موفیق باشند (احسنت)

رئیس- پیشنهاد رأی سکوتى رسیده قرائت می‌شود

+++

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم برنامه دولت مسکوت بماند. شمس قنات‌آبادى‏

عده‌اى از نمایندگان- وقت نیست‏

رئیس- آیین‌نامه باید رعایت شود هنوز سه ربع به وقت مقرر مانده چهار ساعت داریم 5 و 9 آمده‌ایم باید 5 و 1 برویم مطابق آیین‌نامه سه ربع مانده است بفرمایید.

قنات‌آبادى- بنده اگر پیشنهاد کفایت مذاکرات مطرح می‌شد و موفق مى‌شدم به عنوان مخالف با کفایت مذاکرات این تذاکرات لازم را بدهم این پیشنهاد را نمی‌کردم ولى چون یک تذکراتى بسیار مختصر در این‌ مورد بالخصوصى در ابتداى مجلس نوزدهم لازم است داده شود خواهش می‌کنم دولت و آقایان نمایندگان توجه داشته باشند به این تذکرات و البته بعد هم پیشنهادم را پس خواهم گرفت این دو شبهه‌‌اى که ما مجلس در بیتوته کردیم براى گرفتن نوبت شهادت طرفداران جدى دولت آقاى علا مذاکرات‌مان در پیرامون این بود که از ابتداى مجلس نوزدهم وضعى پیش بیاوریم به طرزى برداشت کنیم که غرض‌رانى و تشنج در کار مجلس وجود نیاید (صحیح است) و همچنین در لباس مخالف و در لباس موافق تذکراتى داده شود و بالنتیجه براى مردم کارى انجام شود این تز ما بود و این فکر ما بود و از این فکر هم عدول نخواهیم کرد. ما جناب آقاى علا و چوتو خود کنى اختر خویش را بد مدار از فلک چشم نیک اخترى را حتى شما کابینه شما بیاید پشت تریبون و در مقابل چشم کسى که مطالبى را به شهادت مجلس شوراى ملى با کمال بى‌نظرى و بى‌قرضى فقط تذکر داده تحریف بکند فکر می‌کنم اگر این مطالب ادامه پیدا کند آن وضع هم ادامه داشته باشد جناب آقاى مهندس طالقانى بنده نگفتم که لوله‌کشى شده اتفاقاً این مطلب شما را که در جنوب شهر ما صد تا شیر براى استفاده مردم نصب کرده‌اند عرضم بکنم آقاى دولت آقایان نمایندگان این مطلب صحیح است (صحیح است- صحیح است) اما بنده می‌خواهم عرض کنم که مردم جنوب شهر از زن بابا نیستند بر خلاف این که شما می‌فرمایید خانه‌ها خشت و گلى و موافق با اصول فنى نیست نه خیر و انشعاب خانه‌ها آجرى است و بسیار بسیار امکان دارد که مردم آنجا انشعاب بدهند و باز روى مقادم امروز اجازه بفرمایید یک کلمه عرض کنم آقایان نمایندگان محترم روى موضوع لوله‌کشى و انشعاب نبود عرض کردم که سازمان آب تهران یک عده‌اى مشترک قبول کرده و از آنها پول گرفته که به وسیله لوله‌ها برزنتى سیار به آنها آب بدهد عرض کردم باز هم می‌گویم و از عهده اثباتش هم بیرون می‌آیم متأسفانه سازمان آب تهران در این آب فروشى روى میراب‌هاى سابق شهردارى تهران را سفید کرده است (یکى از نمایندگان- این صحیح است) یعنى همان ‌طورى که در گذشته میراب‌ها پول می‌گرفتند و آب مردم را به آن شخص می‌فروختند و به مردم واقعى آب نمی‌دادند و به همین ترتیب هم سازمان آب لوله‌کشى‏

رئیس- آقاى قنات‌آبادى این از موضوع مسکوت مانده خارج می‌شود در همان موضوع مسکوت ماند بفرمایید این موضوع دیگرى است

قنات‌آبادى- این مطلب سازمان آب تهران بود، این یک تذکرى بوده است و غرض این که شما را تعصب صنفى تحریک‌تان نکند من چون به شخص هیچ‌ وقت اهانت نمی‌کنم همه را تعریف می‌کنم همه مردم خوبند و همه هم می‌خواهند خدمت کنند اما بدانید که در هیچ نقطه جنوب شهر به هیچ کس انشعاب نداده‌اند و سازمان آب آب لوله را به طریق سیار به طریق مفتضحانه‌اى به مردم مى‌دهد معذالک باز به نام یک نماینده مخالف از شما استدعا می‌کنم که بیایید این مطلب را از نزدیک ببینید همان ‌طور که فرمودید در خلال فرمایشات‌تان که از اوضاع امریکا اطلاع دارید یک‌ قدرى هم بیایید راجع به اوضاع وطن خودتان اطلاع پیدا کنید پیشنهادم را هم پس گرفتم.‏

رئیس ـ چهار فقره پیشنهاد کفایت مذاکره رسید است (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد کفایت مذاکرات در برنامه دولت می‌نمایم. علامه (پیشنهاد دیگر به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌نماید در مورد برنامه دولت رأی به کفایت مذاکرات گرفته شود محمد فضایلى.‏

رئیس ـ آقاى علامه توضیح بفرمایید.

آقایان دکتر جهانشاهى و بزرگ ابراهیمی هم پیشنهاد کفایت مذاکرات داده‌اند.

علامه ـ مخالفى نیست‏.

رئیس ـ چرا آقاى دکتر دادفر مخالفند.

علامه ـ عرض کنم حضور نمایندگان محترم چون بر طبق آیین‌نامه باید یک مقدمه‌اى به عرض نمایندگان محترم برسانم (عده‌اى از نمایندگان ـ بلند‌تر بفرمایید) بلندتر قادر نیستم (یک نفر از نمایندگان ـ از بلندگو استفاده بفرمایید) کار نمی‌کند یک بحثى است در فلسفه که آیا بین وجود و عدم فاصله‌اى هست یا نه چون ناچارم مقدمه‌اى عرض کنم.‏

رئیس ـ 5 دقیقه بیشتر وقت ندارى.

علامه  ـ خوشبختانه ساعت دستم است ساعت را دست گرفته‌ام. در فلسفه می‌گویند بین وجود و عدم فاصله است یا نه؟ یک‌ عده‌اى معتقدند و برهان هم هست که فاصله بین و وجود و عدم نیست و یک‌ عده‌اى هم معتقدند که فاصله‌اى بین وجود و عدم هست. این است که در منظومه فلسفى خودم گفته‌ام نه هست و نه نیست این چه حال است این حال به نزد ما محال است مخالف و موافق که صحبت می‌کردند محاسبه کردم چون امور عدمى محال است اگر بخواهیم تجزیه کنیم به نظر بنده موافق با دولت بیشتر شد و عنایاتى را که نسبت به این موضوع کردند تصور می‌کنم یک جنبه تشریفاتى پیدا کرد و به نظر من غیر از این نرسید و البته باید همین ‌طور هم می‌باشد زیرا دولت خدمتگذار است صرفاً از نظر تشریفاتى موافق مخالف صحبت کرد و بنده بى‌نهایت اظهار امتناى می‌کنم و می‌دانم که آقایان دوستان صحبت کرده‌اند و صرفاً از نظر تشریفاتى بوده است پس بنابراین از نظر تشریفات بحث نیست و باید آقایان با کفایت مذاکرات موافق باشند و تردیدى نداشته باشند و من نمى‌خواهم وقت آقایان را بگیرم ولی شب دراز است و قلندر بیکار.

رئیس ـ آقاى دکتر دادفر نوبت آقا هم 5 دقیقه است‏

دکتر دادفر ـ بنده جزو موافقین مشروط دولت هستم و عجیب است اکنون که پیشنهاد کفایت مذاکرات شده است مخالف کفایت مذاکرات باشم یکى از شرایطى که بنده با دولت موافق بودم این بود که دولت باید دولتى باشد که اصولى را محترم بشمارد (عده‌اى از نمایندگان ـ همین ‌طور هست) این که الان مجلس رأی اعتماد خواهد داد چون همه موافق هستیم اما دولتى که می‌گوید انشاءالله تا آخر برنامه 7 ساله خواهد بود مجال ندهد که حتى 7 ساعت در برنامه صحبت شود (همهمه نمایندگان) (عده‌اى از نمایندگان ـ این مربوط به دولت نیست، شما وارد نیستید)

رئیس ـ آقایان شلوغ نکنید.

دکتر دادفر ـ اکثریت این تقاضا را دارد، بنده می‌گویم آقایان اکثریت بنده از شما هستم شروطى دارم براى دولت ممکن است آن تذکراتى را که عرض می‌کنم به اندازه یک کلمه‌اش به درد مملکت بخورد و مفید و مؤثر واقع شود اگر آقایان ناهار دیر شده است بعد از تشریف بیاورید، اگر دولت عجله دارد ما حاضریم چرا دولت عجله دارد (همهمه نمایندگان) چرا کفایت مذاکرات، در برنامه دولت باید بحث شود همه نظرها گفته شود. اما بنده شخصاً موافق دولتم و مخالف کفایت مذاکرات و رأی هم به دولت می‌دهم، چون معتقد هستم که این دولت بهترین دولتى است که تا به حال آمده است (همهمه نمایندگان) (زنگ رئیس) و حتماً هم در اجراى برنامه‌هاى مفید خود توفیق حاصل خواهد کرد براى این که این دولت افراد مؤمن و فداکار و با تقوایى دارد (احسنت)

رئیس ـ آقایان توجه بفرمایید نکته‌اى که در مجلس شوراى ملى باید همیشه مورد توجه باشد آن حفظ حقوق اقلیت مجلس آن است. چهار نفر به عنوان اقلیت و مخالف دولت نام‌نویسى کردند و هر چهار نفر هم صحبت کردند شما آقا موافقید جلسه فوق‌العاده هم نمى‌خواهد اگر باز هم مخالفى بود باز اجازه می‌دادم تا 3 جلسه دیگر هم صحبت کنند (دکتر بینا ـ جنابعالى نشان دادید) رأی می‌گیریم به کفایت مذاکرات آقایان که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) نسبت به برنامه دولت اخذ رأی می‌شود.

(اسامى آقایان نمایندگان به ترتیب ذیل توسط آقاى سعید (منشى) اعلام و در محل نطق محل اخذ رأی به عمل آمد)

آقایان: قنات‌آبادى - دکتر عدل - دولت‌آبادى - دکتر جهانشاهى - پروفسور اعلم - مهندس شیبانى-  دکتر بینا – صفارى – قوام – ابتهاج - بزرگ ابراهیمى – بهادرى- مشایخى - مهندس اردبیلى - صادق بوشهرى – موسوى – خرازى - امید سالار - دکتر سید امامى – محمودى – مشار - قائم مقام – شادمان - مهندس جفرودى - مرتضى حکمت – غضنفرى – عباسى – دولتشاهى - دکتر وکیل – سنندجى – تیمورتاش - سلطان‌مراد بختیار - آقایان ساگینیان - دکتر سعید حکمت - دکتر مشیر فاطمى - دکتر فریدون افشار - دکتر شفیع امین – صارمى – صدرزاده - بزرگ‌نیا – شجاع - بیات ماکو - دکتر دیبا – قراگزلو - مجید ابراهیمى – عامرى – پناهى – فضایلى – سراج – حجازى – مسعودى - امیر رستم بختیار - مهندس فروهر - دکتر راجى – بوربور - مهندس فیروز - باقر بوشهرى - اعظم زنگنه - مهندس فروغى - دکتر حسن افشار - سالار بهزادى – اخوان – کورس – کیکاوسى – دادگر - مهندس دهستان - مهندس سلطانى - حمید بختیار - دکتر هدایتى - عماد تربتى - علامه وحیدى - دکتر امید حکمت – توماج - دکتر امیر نیرومند – شیبانى - دکتر نفیسى – فولادوند - سعید مهدوى – قبادیان - دکتر اسدى – شادلو – کدیور - دکتر ضیایى - مهندس هدایت -  دکتر هدایت - دکتر دادفر - دکتر شاهکار – بهبهانى – خلعتبرى - دکتر عمید – هلاکو – رامبد – حکیمى – دیهیم - عمیدى نورى - دکتر پیرنیا – نصیرى - دکتر آهى - محسن اکبر - عزت شیبانى – ذوالفقارى - معین‌زاده – دهقان – استخر - عبدالله دشتى - طباطبایى قمى – گیو – فرود - مهندس بهبودى - صراف‌زاده – افخمی - مرآت اسفندیارى – اریه – جلیلوند - جلیلى – ثقةالاسلامى - سعیدى.

(آرا ماخوذه شماره شد و نتیجه بدین قرار بود)

+++

ورقه سفید موافق 110

ورقه کبود مخالف دو برگ‏

ورقه سفید بى‌اسم علامت امتناع دو برگ‏

رئیس- برنامه دولت جناب آقاى علا با 110 رأی موافق تصویب شد و این رأی در حقیقت به منزله رأی اعتماد به دولت است (صحیح است) (مبارک است)

اسامى موافقین: آقایان صراف‌زاده - مرتضى حکمت - تیمور تاش - سلطان‌مراد بختیار‌- دکترراجى - باقر بوشهرى – ابتهاج – شادمان‌- مهندس دهستانى – اخوان – خرازى - عیسى قائم مقام – مشار – امید - سالار محمودى - دکتر سیدامامى - مهندس فیروز - دکتر جهانشاهى – صفارى – دادگر - دکتر نفیسى – فولادوند – موسوى – توماج‌- کورس - پناهى- مهندس اردبیلى - دکتر بینا - مهندس جفرودى‌ - قوام – بیات – ماکو - امیر بختیار – بهادرى - دکتر وکیل - غضنفرى - بور بور - ساگینیان - آقایان: سنندجى - پروفسور جمشید اعلم - منوچهر قراگزلو - دکتر مشیر فاطمى - سلطانى - دشتى - دکتر سعیدحکمت - دکتر شفیع امین – دیبا - دکتر فریدون افشار – عامرى – فرود - مجید ابراهیمى - جلیلى - دکتر حسن افشار - نقة‌الاسلامى – اریه – سعیدى – مشایخى - دولت‌آبادى – سراج - حجازى - مهندس فروهر – فضایلى - مهندس فروغى - سالار بهزادى – صارمى – صدرزاده - بزرگ‌نیا - دکتر دادفر - علامه وحیدى - دکتر هدایتى - عزیزاعظم زنگنه – مهدوى - دکتر شاهکار - معین‌زاده - عمیدى نورى - مهندس هدایت - مهندس بهبودى - طباطبایى قمى – برومند – رامبد - دکتر عمید - دکتر ضیایى – دیهیم – دهقان – نصیرى‌- ذوالفقارى - دکتر آهى اکبر – استخر - عرب شیبانى - کاظم شیبانى - عبدالحمید بختیار - دکتر عدل -  دکتر امیر نیرومند – قبادیان - عمار تربتى - دکتر امیر حکمت افخمى – حکیمى – گیو - مرآت اسفندیارى – جلیلوند - دکتر پیرنیا - بزرگ‌ابراهیمى - دکتر اسدى .- صادق بوشهرى – دولتشاهى – شادلو - عباسى - کیکاوسى.

مخالف آقایان: جعفر بهبهانى - قنات‌آبادى.

ورقه سفید علامت امتناع: دو برگ‏

رئیس- آقاى نخست‌وزیر بفرمایید.

نخست‌وزیر - آقایان محترم چون وقت دیر است و هوا گرم شده بنده اکتفا می‌کنم به چند کلمه‌اى صمیمانه تشکر می‌کنم از این رأی اعتماد کاملى که مجلس شوراى ملى به دولت من داده و همین اظهار اعتماد کاملى که فرمودید تشویق می‌کند دولت را که بیش از پیش ساعى باشد در خدمتگذارى به این ملت در تحت هدایت اعلیحضرت همایون شاهنشاهى و با پشتیبانى مجلسى چیزى را که بیشتر از همه محتاج هستیم به آن امروز دولت ثبات و استقرار است تمام ارکان مملکت از دولت، از مجلس، از جراید، باید دست به دست هم بدهیم متحد بشویم براى این که در یک محیط مساعد و آرام این طرح‌هاى عمرانى به موقع اجرا گذاشته شود و کشور ما عقب نماند از کاروان ترقى بتوانیم خودمان را انشاءالله به شاهراه عظمت برسانیم (انشاءالله - احسنت)

7 - تصویت اعتبارنامه آقاى سید احمد طباطبایى نماینده قم‏

رئیس- گزارشى است از شعبه سوم رسیده قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت می‌شود)

گزارش از شعبه سوم به مجلس شوراى ملى خلاصه جریان پرونده انتخاباتى نوزدهمین دوره قانون‌گذارى شهرستان قم حاکى است که در تاریخ 10 خرداد ماه 1335 از سى و شش نفر طبقات ششگانه و معتمدین در فرماندارى دعوت به عمل آمد و پس از انتخاب اعضا اصلى و على‌البدل و انجام سایر تشریفات قانونى در روزهاى 15 و 16 و 17 خرداد ماه جهت توزیع تعرفه و اخذ رأی تعیین در خلال این مدت مجموعاً 17750 رأی اخذ و در نتیجه استخراج و قرائت آرا آقاى سید احمد طباطبایى قمى با اکثریت 16623 رأی حائز اکثریت و به نمایندگى مجلس شوراى ملى انتخاب گردیدند در مدت قانونى وصول شکایات اعتراضى به انجمن نرسید لذا در تاریخ 24 خرداد ماه اعتبارنامه به نام ایشان صادر و انجمن انحلال خود را اعلام می‌دارد.

شعبه سوم - پس از مطالعه پرونده و عدم وصولى شکایت در مدت مقرر صحت جریان انتخابات نوزدهمین دوره قانون‌گذارى شهرستان قم و نمایندگى آقاى سید احمد طباطبایى قمى را تأیید و این گزارش آن‌را تقدیم می‌دارد.

مخبر شعبه سوم- دکتر جهانشاهى‏

رئیس - نمایندگى آقاى طباطبایى قمى از قم تصویب شد (عده‌اى از نمایندگان- مبارک است)

8 ـ تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه‏

رئیس- جلسه آینده روز یکشنبه آینده است و لوایحى که از مجلس رسیده مطرح خواهد شد

مجلس یک ساعت و ربع بعداز ظهر ختم شد.

رئیس مجلس شوراى ملى - رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:295069!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)