کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏9
[1396/05/07]

جلسه: 69 صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 13 اسفند ماه 1312 (17 ذیقعده 1352)  

فهرست مذاکرات:

1ـ تصویب صورتمجلس

2ـ تصویب فوریت لایحه ایجاد 25 باب دانشسرا

3ـ تقدیم و تصویب لایحه تسهیل قرضههای بانک فلاحتى

4ـ شور و تصویب لایحه بودجه کل 1313 مملکتى

5ـ موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏9

جلسه: 69

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 13 اسفند ماه 1312 (17 ذیقعده 1352)

فهرست مذاکرات:

1ـ تصویب صورتمجلس

2ـ تصویب فوریت لایحه ایجاد 25 باب دانشسرا

3ـ تقدیم و تصویب لایحه تسهیل قرضههای بانک فلاحتى

4ـ شور و تصویب لایحه بودجه کل 1313 مملکتى

5ـ موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه

(مجلس دو ساعت قبل از ظهر به ریاست آقاى دادگر تشکیل گردید(.

صورتمجلس روز پنجشنبه 10 اسفندماه را آقاى مؤید احمدى (منشى) قرائت نمودند.

اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غائبین بی‌اجازه- آقایان: علوی سبزواری. محلوجی. وکیل. مسعود ثابتی. یونس آقا وهاب‌زاده. چایچی. کورس. هدایت

1ـ تصویب صورتمجلس

رئیس ـ در صورتمجلس نظرى نیست؟ (خیر) صورتمجلس تصویب شد.

2ـ تصویب فوریت لایحه ایجاد 25 باب دانشسرا

رئیس- در آخر جلسه گذشته آقاى کفیل وزارت معارف لایحه دادند و تقاضاى یک فوریت کردند و بایستى خوانده شود و رأى بگیریم و به کمیسیون برود.

لایحه دولت‏

ساحت مقدس مجلس شوراى ملى شیدالله ارکانه‏

لایحه قانونى تربیت معلم براى تعمیم تعلیمات اجبارى و مجانى و سابقاً و اخیراً استرداد شده بود اینک با اصلاحات مقتضیه به شرح ذیل مجدداً تقدیم نموده تقاضاى تقاضاى تصویب آن را دارد:

ماده اول ـ دولت مکلف است از فروردین 1313 لااقل تا مدت پنج سال بیست و پنج باب دانشسراى مقدماتى و یک باب دانشسراى عالى دخترانه در تهران و در ولایات به شرح ذیل تأسیس نماید و دانشسرای عالى پسرانه را که بر طبق قانون مصوب 1308 تأسیس شده است تکمیل نماید.

در سال 1313 تکمیل دانشسرای عالى پسرانه در تهران

+++

و تأسیس پنج باب دانشسرای مقدماتى در تهران و در ولایات در سال 1314 تأسیس یک دانشسرای عالى دخترانه در تهران و پنج دانشسرای مقدماتى در تهران و در ولایات از سال 1315 تا 1318 سالى پنج باب دانشسرای مقدماتى در ولایات.

تبصره ـ از این به بعد مدرسه ابتدایى دبستان و معلم آن آموزگار مدرسه متوسطه دبیرستان و معلم آن دبیر و مدرسه صنعتى هنرستان و معلم آن هنرآموز، هر شعبه ازمدارس عالیه (فاکولته) دانشکده و مجموع شعب عالیه (انیورسیته) دانشگاه و معلم مدارس عالیه استاد نامیده خواهد شد.

ماده دوم ـ دانشسراهاى مذکور در ماده فوق شبانهروزى و مجانى خواهند بود لیکن تا زمانى که بناى کافى براى آنها ساخته نشده است وزارت معارف مىتواند آنها را موقتاً به صورت مدارس روزانه تأسیس نماید و لدىالاقتضا به شاگردان آنها بر طبق مقرراتى خاص خرج تحصیل بدهد.

ماده سوم ـ دولت مکلف است لااقل تا ده سال اعتبارى سالیانه که از پانصد هزار ریال کمتر نباشد در بودجه مملکتى براى بناى دانشسراها منظور نموده همه ساله به مصرف مزبور برساند.

ماده چهارم ـ دانشسراهاى عالى براى دبیرستانها و دانشسراهاى مقدماتى معلم و معلمه تربیت مىنماید.

شرط اصلى ورود به این مدارس عالیه داشتن تصدیق فراغ تحصیل از دانشسراهاى مقدماتى متوسطه کامل میباشد دوره تحصیلات آنها لااقل سه سال و دیپلم ختم تحصیلات آنها علاوه بر مزایاى اختصاصى معادل با لیسانس و داراى تمامامتیازات قانونى آن خواهد بود.

تبصره ـ فارغالتحصیلهاى مدارس عالیه خارجه که در رشته معلمی تحصیل نموده و لااقل داراى دیپلم لیسانس باشند از مزایاى این قانون نسبت به دبیران استفاده خواهند نمود.

ماده پنجم ـ دانشسراهاى مقدماتى براى دبستانها آموزگار مینماید. شرط اصلى ورود به این مدارس تحصیلات سه ساله اول متوسطه و دوره تحصیلات آنها دو سال و شهادتنامه فراغ از تحصیلات آنها علاوه بر مزایاى اختصاصى معادل با تصدیق متوسطه کامل و داراى تمامامتیازات قانونى آن خواهد بود.

تبصره 1 ـ هر یک از دانشسراهاى مقدماتى دبستان یا یک دبیرستان ضمیمه خواهد داشت که متعلمین سال دوم در آنجا تمرین و ممارست نمایند.

تبصره 2‌‌ ـ آموزگارانى که داراى تصدیقنامه فراغ تحصیل از دانشسرا نیستند چنانچه به اخذ تصدیقنامه مذکور نائل شوند یا امتحانات علمی و عملى معادل آن بر طبق نظامنامه مخصوص بدهند مشمول این قانون خواهند بود.

ماده ششم ـ رؤسا و اساتید دانشسراهاى عالى باید علاوه بر شرایط مقرره در فقرات یک و سه و چهار ماده دوم قانون استخدام کشورى لااقل سى سال داشته و به درجه دکترى رسیده باشند لیکن براى رؤساى دانشسراهاى مقدماتى حداقل سن 25 سال و حداقل درجه علمی داشتن تصدیق فراغ تحصیل از دانشسراهاى عالى یا دیپلم لیسانس خواهد بود.

تبصره ـ مادامی که وزارت معارف به عده کافى مستخدمینى که واجد تصدیقهاى علمیمذکور در این ماده باشند در اختیار خود نداشته باشد میتواند کسانى را که اطلاعات و مقام علمی آنها را کافى میداند به ریاست و معلمیاین مدارس بگمارد لیکن انتصاب این گونه اشخاص به آن مشاغل آنها را مشمول مقررات مواد یازده، دوازده، سیزده، چهارده، این قانون نخواهد نمود.

ماده هفتم ـ محصلین دانشسراها باید در موقع ورود به مدرسه تعهد کتبى بسپارند که پس از فراغ از تحصیل مدت پنج سال موظفاً به خدمت معلمیاشتغال ورزند والا از عهده مخارجى که دولت درباره آنها نموده است برآیند.

ماده هشتم ـ دولت مکلف است کسانى را که از دانشسراها فارغالتحصیل میشوند با رعایت شرایط مقرره در

+++

فقرات 1، 3، 4، ماده دوم قانون استخدام کشورى و ماده هفتم این قانون در سال تحصیلى بعد در مدارس به خدمت بگمارد در سال اول خدمت آنها عنوان آزمایش را خواهد داشت چنانچه وزارت معارف آنها را مستعد شغل معلمی تشخیص ندهد میتواند سال بعد آنها را از خدمت معلمیمعاف نماید.

ماده نهم ـ مدیرها و ناظمها و مفتشهاى مدارس از بینآموزگاران و دبیران که لااقل سه سال خدمت کرده باشند انتخاب می‌شوند ارتقاء و ترفیع آنها مانند معلمین و معلمات است.

ماده دهم ـ هر یک از مشاغل دوگانه آموزگار و دبیر از حیث حقوق و سابقه خدمت به ده درجه تقسیم میشود مدت خدمت در درجه اول و دوم و سوم لااقل دو سال و در درجه‏های بعد لااقل سه سال خواهد بود ارتقاء از درجه به درجه دیگر منوط است به لیاقت و حسن خدمت که تشخیص آن بر طبق نظامنامه مخصوص خواهد بود و همچنین اختیار تأهل در ارتقای مستخدم از درجه به درجه دیگر مؤثر است.

ماده یازدهم ـ میزان مقررى درجه اول آموزگاران به موجب قانون بودجه همه ساله معین میشود میزان مقررى درجه اول دبیران دو برابر میزان مذکور خواهد بود مقررى مدارج دیگر هر یک از مشاغل دوگانه آموزگار و دبیر مساوى خواهد بود با مقررى درجه مادون به اضافه خمس آن.

تبصره 1 ـ رؤسا و اساتید دانشسراهاى عالى از حیث درجات و مقررات دیگر مانند سایر کارکنان دانشگاه مشمول قانون جداگانه خواهد بود.

تبصره 2 ـ آموزگارانى و دبیرانى که از محل اقامت اصلى خود به خارج فرستاده میشوند مادامی که در آن محل باقى هستند ممکن است تا دو عشر مقررى خود را به عنوان مدد معاش اضافه دریافت دارند.

ماده دوازدهم ـ وزارت معارف مجاز است که لیسانسههای فعلى دانشسراهاى عالى را که مشمول قانون استخدام کشورى هستند و نیز اشخاصى را که لااقل داراى دیپلم کامل متوسطه باشند و تا اول فروردین ماه 1313 سه سال در مدارس به شغل معلمی یا ناظمی یا مدیرى مشغول بودهاند مشمول مقررات این قانون قرار داده و رتبه آنها را مطابق آخرین حقوق دریافتى تعیین نماید.

ماده سیزدهم ـ از میان دبیران ممکن است اشخاصى را به خدمات ادارى انتقال داد مشروط بر این که اینامر با تعهداتى که قبلاً سپردهاند مخالفت نداشته باشد رتبه آنها بر طبق آخرین حقوق دریافتى تعیین میشود.

ماده چهاردهم ـ مواد و فصول ذیل از قانون استخدام کشورى در مورد آموزگاران و دبیران مجرى خواهد بود مواد 7، 8، 9، 19، 28 و فصل سوم.

ماده پانزدهم‌‌ ـ آموزگاران و دبیران میتوانند با پنجاه سال عمر و هر قدر سابقه خدمت تقاضاى تقاعد نمایند دولت نیز میتواند با واجد بودن شرط مذکور و لااقل بیست سال خدمت آنان را متقاعد سازد مابقى شرایط تقاعد آموزگاران و دبیران بر طبق فصل چهارم قانون استخدام کشورى با رعایت اصلاحاتى که در آن به عمل آمده خواهد بود به استثناء جزء (د) از ماده واحده اصلاحیه ماده (43) قانون مذکور.

ماده شانزدهم ـ از تاریخ تصویب این قانون کلیه قوانین و موادى که با مدلول آن مغایرت دارد درباره آموزگاران و دبیران فوقالذکر بىتأثیر است.

ماده هفدهم ـ وزارت معارف براى اجراى این قانون نظامنامههای مخصوصى تدوین و پس از تصویب کمیسیون معارف مجلس شوراى ملى به موقع اجرا میگذارد.

رئیس ـ فوریت مطرح است مخالفى نیست؟ آقاى مؤید احمدى.

مؤید احمدى ـ عرض کنم که به عقیده بنده لایحه اول که آقاى کفیل وزارت معارف دادند علت اشکالاتى که پیشآمد راجعبه همین فوریت بود به جهت این که لایحه اگر دو

+++

شورى باشد وقتى مطرح میشود نظریات آقایان در شور اول در هر ماده که نظر دارند پیشنهاد میدهند پیشنهادات میرود به کمیسیون و اگر قابل توجه شد اصلاح میشود در شور ثانى میآید به مجلس دیگر خیلى بحث نمیشود و از نقطهنظر فوریتى که فرمودند راجع به بودجه و فلانش است لایحه بودجه که امروز میگذرد و آن هم در ضمنش است و از این حیث اشکالى نیست بنده عقیدهاماین است که موافقت بفرمایند لایحه دو شورى بشود و به مجلس بیاید هر کس نظریاتش را بگوید پیشنهاد کند برگردد به کمیسیون اصلاح شود بیاید در شور دوم بگذرد چون احتیاجى به فوریت فعلاً نیست به این جهت عقیده دارم که دو شورى باشد براى این که بحث زیاد نشود (صحیح است.)

رئیس ـ آقاى رهنما.

رهنما ـ عرض کنم که....

رئیس ـ آقاى رهنما اینجا تشریف بیاورید که تندنویسها بنویسند از آنجا نمیشنوند.

رهنما ـ (پشت تریبون) در موضوع این لایحه خود نمایندگان محترم علاقمندى خاصى از نقطهنظر آثار و فوایدى که این لایحه براى تشکیلات معارف دارد دارند. نظریه آقاى مؤید احمدى البته نظریه بسیار خوبى است ولى بنده همان طورى که بعضى از رفقا تذکر دادند تقریباً یک شور این لایحه به عمل آمده مذاکره شده پیشنهاد داده شده بحث شده حرف زده شده بالاخره فکر نمایندگان معلوم شده با فکر دولت و نماینده دولت نزدیک شده و این به عقیده بنده وقت تلف کردن است خود آقاى مؤید احمدى خوب است موافقت کنند و مجلس هم موافقت کنند همین طورى که تقاضا شده یک شورى باشد.

رئیس ـ آقاى عراقى موافقید؟

عراقى ـ مخالف با فوریت هستم.

رئیس ـ بفرمایید.

عراقى ـ اولاً همین طورى که آقاى مؤید احمدى توضیح دادند لوایحى که به فوریت چه یک فورى و چه دو فورى رأى گرفته میشود لوایحى است که احتیاجاتش احتیاج فورى و آنى است بلکه به درجه فوقالعاده است که به فوریتش رأى داده می‌شود این لایحه هم آن طورى که آقاى رهنما بیان فرمودند که درباره مذاکره شده آن لایحه نیست آن لایحه پس گرفته شد و با یک اصلاحاتى در موادش مجدداً دولت این را تقدیم مجلس کرده است بنده خیال میکنم اگر خود آقاى کفیل وزارت معارف و آقایان همراهى بفرمایند این لایحه دو شورى باشد آن قدرى که باید درش بحث شود کمتر میشود چرا براى این که نظریات وقتى که به دست آمد زودتر لایحه تصویب میشود تا این که هر دفعه پیشنهادى بشود و آن پیشنهاد قابل توجه بشود و برود به کمیسیون و بعد بیاید به مجلس این است که بنده هم معتقدم تا آن فوریت تامه را که آقایان خیال میکنند ندارد و بهتر این است که دولت هم همراهى بکنند که دو شورى باشد.

کفیل وزارت معارف (آقاى حکمت) ـ گذشته از این یک مرتبه در اطراف این لایحه شور شده است اصلاحات فوقالعاده اساسى هم داده نشده است براى این که چیزهاى جزیى تغییر کرده بنابراین از نقطهنظر وزارت معارف این فوریت دارد زیرا باید این بگذرد پروگرام دارالمعلمین را درست بکنیم و باید نظامنامههای آن را تنظیم بکنیم اگر مساعدت بفرمایید که زودتر بگذرد مساعدتى است که به وزارت معارف شده.

رئیس ـ آقایانى که با فوریت لایحه موافقت دارند قیام فرمایند (اکثراً قیام نمودند) تصویب شد.

3ـ تقدیم و تصویب لایحه تسهیل قرضههای بانک فلاحتى

رئیس ـ آقاى وزیر مالیه.

وزیر مالیه ـ بعد از آن که آقایان در یک لایحه که چندین جلسه در مجلس درش صحبت شده با اشکال قائل به یک فوریت شدند خیلى نامربوط است که بنده یک لایحه را با دو فوریت آوردهام(خنده نمایندگان) با وجود این که به درجه مطلب را روشن و ساده میدانم به طورى که (دلایلش را هم عرض خواهم کرد) معهذا قبلاً هم به آقاى

+++

رئیس محترم شوراى ملى مذاکره و مشورت کردهامکه آیا ضرورت دارد که ما بیاییم برحسب معمول خودمان این را به فراکسیون ببریم یا این که چون امروز وقت کم است بهتر است که بدون این تشریفات عمل کنیم و ایشان هم موافقت کردند بنده میخواهم یک لایحه بدهم به قید فوریت. آقایان خاطرشان میآید وقتى قانون بانک فلاحتى را گذراندیم دو قسم اعتبار در آنجا منظور داشتیم یک قسمت براىامور فلاحتى یک قسمت براىامور صنعتى. امور صنعتى را آمدیم محدود کردیم به یکامورى که در حقیقت تأسیس باشد که اگر کسى براى ایجاد تأسیس کارخانه محتاج به قرض باشد از محل ذخیره مملکت و پولى که دولت میدهد به بانک از آن محل به او قرض داده شود بسیارى از کارخانهها هستند هفت هشت تا از این کارخانهها رجوع کردهاند به بانک فلاحتى که از براى امور جارىشان وجهى لازم داشتند کارخانه هست آماده هم هست ولى محتاج است براى مواد اولیه اش تا کار بکند ما ماندیم به موجب این قانون ما نمیتوانستیم بدهیم این است که یک ماده واحده اجازه میخواهد که این اجازه هم داده شود حالا اگر آقایان موافق هستند دو فورى باشد.

افسر ـ اگر سه فوریت معنى داشت سه فوریت هم لازم بود.

رئیس ـ قرائت میشود:

ساحت محترم مجلس شوراى ملى

نظر به این که ممکن است بعضى از کارخانههای داخلى محتاج به کمک و مساعدت بشوند بانک فلاحتى و صنعتى ایران طبق قانون مصوب 17 دى ماه 1312 نمیتواند به مؤسسین کارخانههای مزبوره اعتبارى بدهد لذا ماده واحده ذیل پیشنهاد و تقاضاى و تصویب آن میشود.

ماده واحده ـ بانک فلاحتى میتواند از محل وجوه مذکور در مواد 7 و 8 قانون فروش خالصه‏جات و قرضههای فلاحتى و صنعتى مصوب 18 دىماه 1312 هر سال مبلغى براى مساعدت به گردش کارخانههای داخلى قرض بدهد در مقابل این نوع قرضه ممکن است به جاى وثیقه ملکى خود کارخانه را به وثیقه گرفت.

رئیس ـ فوریت مطرح است (نمایندگان- مخالفى نیست) آقایانى که با فوریت اول این لایحه موافقت دارند قیام فرمایند.

(اکثراً قیام نمودند.)

رئیس ـ تصویب شد فوریت ثانى مطرح است. آقایانى که به فوریت ثانى موافقت دارند قیام فرمایند.

(اکثراً برخاستند.)

رئیس ـ تصویب شد. ماده واحده مطرح است. (نمایندگان- مخالفى نیست) آقاى روحى.

روحى ـ بنده از موقع استفاده میکنم خیلى مختصر تذکرى داشتم خدمت آقاى وزیر مالیه بانک فلاحتى بهترین وسیلهای است که براى آبادى تمام مملکت این قدم برداشته شده است از طرف دولت و ما هم به نوبه خودمان حقیقت شکرگذاریم که داخل عمل شده است ولى به طوری که بنده شنیدهام در نظامنامه که براى اجراى این قانون نوشته شده است نامی از کرمان نیست. دولت نظرش به همه جا یکسان است و همه جا را به یک چشم میبیند در حقیقت و حالا کرمان از سیل چه صدماتى دیده است وضعیات اقتصادیاش در اثر تجارت به چه صورت افتاده است بنده نمیخواهم بثشکوى کنم همین قدر خواستم خاطر محترم آقاى وزیر مالیه را متذکر کنم که هر چقدر ممکن است جبران کنند که ملاک کرمانى هم که امروزه از هستى ساقط شده اینها هم بتوانند از این قانون استفاده کنند و اگر هم اشتباه شده آن را هم بفرمایند که رفع اشتباه بشود.

وزیر مالیه ـ تذکراتى که فرمودند در نظر میگیریم خیلى هم خوب است.

رئیس ـ آقاى مؤید احمدى.

مؤید احمدى ـ عرض کنم که بنده هم عیناً تذکر آقاى روحى را میخواستم عرض کنم چون همچون شنیده شد که در نظامنامه که

+++

براى بانک فلاحتى نوشته شده جاهایى حوزههایى معین شده است و کرمان را از قلم انداختهاند و البته آقایان میدانند در اثر سیل بزرگى که چند سال قبل در کرمان واقع شد و تمام قنوات آن خراب شد آنجا بیشتر ضرورت دارد به قرض کردن و آباد کردناملاک آن وقت حالا چه شده است که در نظامنامه که نوشتهاند کرمان را از نظر انداختهاند این است که بنده هم همین استدعاى آقاى روحى را تکرار میکنم که اگر از قلم افتاده است اصلاحش بفرمایند و آنجا را در نظامنامه بگذارند اگر هم نیفتاده است و هست که بفرمایند که مطمئن بشویم و رفع این نگرانى بشود.

وزیر مالیه ـ بنده باز به طور اجمال عرض کنم که ما آمدیم براى بانک فلاحتى یک شعبى فعلاً در نظر گرفتهایم دفعتاً واحدتاً هم نمیشود در تمام جاها شعبه داشت بنده از کرمان شروع کنم آقا هم میگویند از آذربایجان بالاخره باید به اندازه تمام ایالات و ولایات این مملکت بانک فلاحتى که تازه دارد شروع به عمل میکند شعبه تأسیس کنیم و بنده همین طورى که عرض کردم تذکر آقایان را در نظر میگیریم.

رئیس ـ آقاى کاشف.

کاشف ـ بنده مخصوصاً تذکرى میدهم و راجعبه این پیشنهادى که تقدیم شده است تشکر میکنم براى این که درامور بانک فلاحتى از این حیث خیلى نواقص بود و صاحبان کارخانهجات به هیچ وجه از بانک مزبور نمیتوانستند استفاده کنند ولى با این ماده خیلى خوب می‏توانند استفاده بکنند مطلبى که بنده میخواستم تذکر بدهم آن موضوع رهینه برداشتن کارخانه است البته تصدیق میفرمایید که هر کارخانه را نمیشود به رهینه برداشت ملک یا یک اشیای غیرمنقول دیگرى یک عوایدى دارد و یک حوایجى دارد واما چون ما خیلى مبتدى هستیم در کارخانهجات ممکن است یک کارخانهجاتى وارد کنیم که بعد از یک مدت قلیلى تبدیل به یک آهنآلاتى میشود آن وقت اینجا البته به ضرر بانک فلاحت تمام میشود در صورتى که کارخانجاتى باشد و اسباب و آلات مرتبى و آتیه خوبى داشته باشد البته خیلى خوب استاین است که خواستم فقط این نکته را عرض کنم.

وزیر مالیه ـ البته در نظر خواهیم داشت و آنجا هم نوشته شده است( ممکن است (.

رئیس ـ آقاى فرشى.

فرشى ـ یک اشکالى در موقع عمل ممکن است پیش بیاید و آن این است که مینویسد کارخانه را وثیقه میگذارد اینجا به عقیده بنده یک کلمه «از» باید گذاشته شود مثلاً یک کارخانه که فرضاً یک میلیون قیمت دارد اگر به صد هزار تومان احتیاج پیدا کرد به موجب این قانون باید تمام کارخانه را وثیقه بگذارد ولى اگر کلمه «از» باشد ممکن است به آن مقدارى که پول میخواهد برداشته شود.

وزیر مالیه ـ دبنده تصور میکنم اینجا سوءتفاهم شده است اینجا نوشته میشود وثیقه برداشت ممکن است یک دانگش را برداشت ممکن است شش دانگش را برداشت.

فرشى ـ مقصود بنده توضیح بود.

وزیر مالیه ـ مقصود هم همان است که شما میخواهید.

رئیس ـ رأى میگیریم آقایانى که موافقند ورقه سفید خواهند داد.

(اخذ و استخراج آرا به عمل آمده 101 ورقه سفید تعداد شد).

+++

رئیس ـ عده حاضر 103 ماده واحده به اکثریت 101 رأى تصویب شد.

اسامی رأی دهندگان- آقایان: مؤید احمدی. دکتر ادهم. محیط. مسعود ثابتی. امیرتیمور. محسن خان قراگوزلو. حمزه‌تاش. بنکدار. سید کاظم یزدی. اعظم زنگنه. سهرابخان ساگینیان. شریفی. هزار جریبی. ایزدی. حیدری. طهرانی. دشتی. دکتر طاهری. روحی. لیقوانی. ارکانی. افشار. حاج غلامحسین ملک. احتشام‌زاده. عراقی. مولوی. میرزا یانس. همراز. فتح‌الله خان فزونی. مجدضیایی. دبیرسهرابی. اورنگ. افسر . دکتر ضیاء.سید محمدتقی طباطبایی. حاج محمدرضا بهبهانی. دکتر احتشام. حبیبی. میرزا علیخان وکیلی. بیات ماکو. رهبری. فرشی. پناهی. ملک‌زاده آملی. طباطبایی دیبا. پارسا. صفاری. تربیت. کازرونیان. شاهرودی. طالش خان.افخمی. معتصم سنک. معدل. محسن آقا مهدوی. امامی. حسنعلی میرزا دولتشاهی. باستانی. شیرازی. نمازی. نواب یزدی. کمالی. بیات. دکتر قزل ایاغ. خواجوی. منصف. اسکندری. دکتر لقمان. دکتر ملک‌زاده. دکتر سمیعی. کاشف. اسدی. دبستانی. اقبال. نیکپور. مسعودی خراسانی. . دهستانی. دکتر سنک.رهنما. فتوحی. کفایی. ملک‌مدنی. امیرابراهیمی. دکتر بهرامی. ناصری. لاریجانی. سلطانی شیخ‌الاسلامی. ثقةالاسلامی. دربانی. طهرانچی. حاج تقی آقا وهاب‌زاده. مژدهی. دکتر شیخ. جرجانی. میرزایی. مرآت اسفندیاری. پورسرتیپ. دادور.مقدم. مؤید قوامی

4ـ شور و تصویب لایحه بودجه کل 1313 مملکتى

رئیس ـ خبر کمیسیون بودجه راجعبه بودجه سال 1313 مملکتى قرائت میشود.

خبر کمیسیون‏:

کمیسیون بودجه لایحه نمره 41121 وزارت مالیه راجعبه بودجه 1313 کل مملکتى را با حضور آقاى وزیر مالیه تحت شور و مطالعه قرار داد.

بودجه مزبور حاکى از ترقیات کلى اوضاع مملکتى و پیشبینیهاى اعتبارات کافیه براى امور عامالمنفعه و تأسیسات علمیو عملى در سال آینده میباشد و از همه مهمتر ازدیاد عایدات و تعادل بودجه است که تکافوى مخارج و مصارف مفیده پیشبینى شده را خواهد نمود با عرض مراتب فوق ماده واحده را با اصلاح مختصرى به طریق ذیل تصویب و خبر آن را براى تصویب تقدیم مجلس مینماید.

ماده واحده ـ مجلس شوراى ملى بودجه سال 1313 مملکتى را (به استثناى عایداتى که از منابع نفتى ایران وصول و پس از وضع یک میلیون و پانصد هزار ریال که در قسمت عایدات بودجه 1313 مملکتى منظور شده بقیه آن به حساب ذخیره مملکتى منظور خواهد شد) مطابق صورت ضمیمه چهارصد و سیزده هزار و چهارصد و هفده ریال و از حیث مخارج به مبلغ ششصد و بیست و یک میلیون و سیصد و هفت هزار و هشتصد و شصت و پنج ریال بالغ میباشد تصویب و به وزارت مالیه اجازه میدهد که مخارج مملکتى را اعم از حقوق و مصارف در سال 1313 در حدود اعتبارات مصوب در صورت ضمیمه و مطابق بودجههای تفصیلى سال 1312 تا حدى که اعتبارات مصوبه در بودجههای مزبور ضمن بودجههای 1313 نیز منظور شده باشد بپردازد تا وقتى که بودجههای تفصیلى 1313 که باید تا اول اردیبهشت سال مذکور به مجلس شوراى ملى تقدیم گردد به کمیسیون بودجه مجلس ارجاع شود و مادام که بودجههای تفصیلى از تصویب کمیسیون بودجه نگذشته مخارج مزبوره را مطابق بودجههای پیشنهادى و پس از تصویب کمیسیون بر طبق آنچه که تصویب شده است بپردازد پرداخت مخارج مزبوره از اول اردیبهشت سال 1313 موکول به تقدیم بودجههای تفصیلى به مجلس شوراى ملى خواهد بود. و نیز به وزارت مالیه اجازه داده میشود دو میلیون لیره از محل ذخیره مملکتى براى خرید و تکمیل مهمات قشونى تأدیه نموده و پرداختهایى را هم که از محل ذخیره مملکتى براى این منظور قبلاً به انتظار تصویب اضافه اعتبار به عمل آمده است بابت این اعتبار محسوب نماید.

رئیس ـ ماده واحده بودجه مملکتى مطرح است. آقاى دیبا.

طباطبایى دیبا ـ در جلسه اسبق آقاى وزیر مالیه لایحه بودجه مملکتى را تقدیم مجلس کردند و بعد طبع

+++

و توزیع شده بنده که بعد مطالعه کردم خیلى خوشوقت شدم که رقم بودجه مملکتى در سنه آتیه زیاد شده است و البته جاى خوشوقتى هم هست که رقم بودجه زیاد باشد و این در مقابل یک مخارجى است که البته آن مخارج در مملکت لازم و عامالمنفعه است اینجا هم اشکالى نیست هر قدر رقم بودجه ما سنگینتر باشد بهتر و مناسبتر است ولى چنان که در جلسه سابق هم در قانون محاسبات عمومی عرض کردم بنده عقیدهام این است که پیشبینى یک قدرى باید به حقیقت نزدیک باشد در این بودجه که بنده مطالعه میکنم جمع عایدات در سنه سابق در بودجه پیش پانصد و شش میلیون ریال در این سنه ششصد و بیست و یک میلیون ریال و چیزى است تفاوت بین این دو بودجه یعنى سیصد و دوازده و سیصد و سیزده صد و پانزده میلیون ریال میشود بنده هر چه فکر کردم در سنه جدید ما یک مبلغ عایدات جدیدى نداریم که یک مرتبه عایدات ما یکصد و پانزده میلیون ریال علاوه شود. مثلاً در مالیات مستقیم تقریباً شش میلیون و نیم ریال علاوه شده در صورتى کهاملاک همان املاک است ممیزى هم شده است چیزى علاوه نشده و راجعبه این شش میلیون و نیم ریال علاوه حقیقتاً اگر چه در کمیسیون بودجه توضیحاتى دادند ولى بنده قانع نشدم چوناملاک هماناملاک است و مالیات هم همان مالیات و به عقیده من این پیشبینی علاوه صحیح نیست حالا خواهند فرمود که در سیصد و دوازده یک نوع لاوصولیهایى بوده است و در هزار و سیصد و سیزده نخواهد بود. بنده عقیدهام این است که هر چه وصول شود اولاً آن در ضمن بقایا منظور میشود و ثانیاً این قدرها نیست و همین طور در مالیات بر عایدات که من مطالعه کردم بیست و پنج میلیون ریال علاوه شده است اگر راجعبه مالیات بر عایدات قانون جدیدى از تصویب مجلس گذشته است آن را نمیدانم حالا حسابش را چه طور کردهاند که بیست و پنج میلیون ریال در سال حاضر علاوه شده است. در گمرک در 1313 هیجده میلیون ریال علاوه منظور کردهاند در صورتى که گمرک ما همان گمرک است چیزى علاوه نمیشود مگر این که خواهند فرمود یک اشیایى در سال 1312 ممنوع بوده و بعد در 1313 حالا یک قانونى از مجلس گذشته که آزاد شده است تفاوت اینها هم هیجده میلیون نمیشود این است که بنده عقیدهاماین است که کلیت در بودجه یک پیشبینی صحیحى باید بشود البته این عایدات در مقابل یک مخارجى است و باید طورى باشد که در وسط سال دولت در مخارج گیر نکند صحیح است که اگر رقم بودجه سنگین باشد بهتر است ولى باید اقرب به حقیقت باشد چون ممکن است در وسط سال مخارج با عایدات مساوى نباشد و اسباب زحمت دولت بشود این بود که بنده میخواستم آقاى وزیر مالیه یک توضیحى در این باب بدهند که این فرق فاحشى که بین بودجه امسال و بودجه سال آینده است که صد و پانزده میلیون ریال است براى چیست این را یک توضیح کاملى بدهند البته آقایان نمایندگان محترم و مجلس شوراى ملى موافقند و خیلى هم همه خوشوقت هستیم که رقم عایدات ما روز به روز علاوه بشود.

وزیر مالیه ـ بنده تصور میکنم که نماینده محترم فرمایشاتى که فرمودند از براى این بود که در مجلس گفته شده باشد و جوابهایى که بنده در کمیسیون دادم در مجلس داده باشم و البته آن قسمتى که گفتند توضیحات در کمیسیون مرا قانع نکرد بنده تصور میکنم که نقطهنظر فقط درج در صورت مجلس باشد براى این که قیافه ایشان و بیاناتشان تقریباً حاکى از این بود که تقریباً قانع شده بودند و حالا مجدداً عین همان فرمایشاتى را که در کمیسیون کرده بودند و بنده جواب داده بودم اینجا فرمودند اولاً به ایشان عرض کردهامباز هم تکرار میکنم پیشبینی عایدات در مملکت ما البته کار آسانى نیست براى این که اگر تنها عمل گذشته را مأخذ قرار بدهیم ممکن است به شما بتوانند بگویند حتماً هم میتوانند بگویند که خوب عمل نشده است و چرا یک عملى که خوب نبوده است شما آن را مأخذ قرار دادهاید اگر در سال 1312 یک مالیاتى فرضاً سه میلیون وصول شده

+++

آیا دلیل بر این است که بیش از سه میلیون این مالیات نبایستى وصول بشود یا این که بد وصول شده چون خیلى البته در طرز کار ما نواقصى هست که به تدریج همان طور که از چند سال پیش تا امسال بهتر شده قطعاً ازامسال به بعد هم بهتر میشود و قطع داریم که در عمل وصول مالیات هم یک نواقصى هست که به تدریج رفع میشود و نباید پس آن عمل را زمینه قطعى براى سالهاى بعد قرار داد اگر عمل را بخواهیم زمینه قطعى قرار بدهیم آن وقت البته احصائیههای کاملى که در موقع طرح لایحه قانون محاسبات عمومی گفته شد که باید در مملکت باشد لازم است تا وقتى که از روى آن بتوان عایدات را به طور خیلى دقیق پیشبینی کرد و آن احصائیهها نیست آن وقت به اشکال بر خواهیم خورد و از روى چه پس باید پیشبینی کرد ناچار باید همان عمل را مأخذ قرار داد و روى یک قرائنى خیال کرد که مثلاً اگر مراقبت بیشترى بشود و اگر مأمورین بهتر کار بکنند آن وقت در این مالیات به خصوص ده درصد و در یک مالیات دیگر مثلاً پانزده درصد ممکن است ما علاوه داشته باشیم البته روى یک قرائنى و مسلم است که قرائن ممکن است در عمل گاهى برخلاف آنچه انسان حساب میکرده است دربیاید یعنى به عبارت اخرى ممکن است گاهى پیشبینی غلط بشود ولى به اندازه که آقا تصور فرمودند غلط در نخواهد آمد. حالا چند رقم را ایشان فرمودند مثلاً فرمودند مالیات ارضى سه میلیون و پانصد هزار تومان یا به اصطلاحامروز خودمان سى و پنج میلیون ریال در بودجه 1312 پیشبینی شده است و حالا شما آمدهاید در بودجه 1313 ششصد و پنجاه هزار تومان علاوه پیشبینی کردهاید و این به نظر من صحیح نیست اولاً بنده عرض میکنم که شما چه دلیل دارید؟ آقا چه دلیل دارند بنده لااقل یک ارقام وصولى را در نظر گرفتهامنه پیشبینی مالیاتى را که در سال 1312 کرده بودهاند ارقام وصولى چند سال را در نظر گرفتهام و امید این را هم دارم که البته بیشتر مراقبت کنم و مأمورین را هم بیشتر وادار کنم که کارشان را در موقع انجام بدهند اینها را هم که در نظر گرفتهام گفتم ششصد و پنجاه هزار تومان اضافه پیشبینی میکنم آقاى میفرمایید خیر بنده عرض میکنم وسط دنیا همین جا است میخواهیداندازه بگیرید باز بنده یک قرائنى دارم آقا از روى چه میفرمایید؟ حالا این را عرض میکنم این مالیات ارضى در بودجههای قبل پنج میلیون، پنج میلیون و نیم تومان پیشبینی میشده پارسال این عمل فقط شد که خیلى کم پیشبینی شد پس اگر بنده آمدم و حالا چهار میلیون و صد هزار تومان یا چهل و یک میلیون ریال پیشبینی کردم نسبت به رقم سال پیش یک قدرى زیاد است ولى نسبت به رقمهایى که در سنوات سابق بوده است خیلى کم است. در مسئله قانون مالیات بر عایدات آقا خاطرتان میآید که وقتى مالیات بر عایدات مطرح بود یعنى لایحه که بعد اصلاح شده یعنى لایحه اخیر همان وقت عرض نکردم که این قانون طورى نوشته شده که آن طورى که باید وصول نمیشود؟ مگر عرض نکردم یک طورى نوشته شده که یک عده زیادى از اشخاص که عایدات دارند مشمول این قانون هستند می‌تواند فرار کنند و ما وسیله که بتوانیم رسیدگى کنیم و آن مالیاتى که باید از آنها بگیریم نداریم؟ مگر عرض نکردم که این لایحه را رأى بدهید براى این که ما بتوانیم همان طورى که مقصود از این قانون است عمل کنیم و مالیات وصول کنیم؟ البته این عمل را که عمل لغوى نمیدانستم لابد خیال میکردم که وقتى آمدیم یک کارى کردیم که فرضاً آقایان اطباء که همه درجه سوم بودند خواستیم مالیات بر طبقهاى را ازشان بگیریم که همه درجه سوم نشوند یا آقایان وکلاى عدلیه که که همه درجه سوم بودند کارى بکنیم که آنهایى هم که درجه اول هستند مالیات همان درجه را بدهند یا اشخاصى که فرار میکردند از مالیات وسیله این را داشته باشیم که مالیات ازشان بگیریم اینها براى این بوده است که رقم بیشترى بگیریم اگر تمام تفاوت براى تفاوت عبارت لوایح بود که ما عبارت قانون را زا یک صورتى به یک صورت دیگر در بیاوریم که وقت آقایان و خودم را تلف نمیکردم لایحه بیاورم.

+++

حالا ببینیم در مسئله مالیات بر عایدات پیشبینی که شده است مشکلتر است یا در مالیات ارضى. مالیات ارضى نواقص زیادى دارد ولى ما میتوانیم روى یک قرائن یک پیشبینی محکمترى بکنیم اما در اینجا ممکن است در این عملى که میشود دقتهایى که بشود (ممکن است دیده شود که پیشبینی یک قدرى زیادتر شده) ولى آنچه هم که مسلم است که تردید هم درش نمیشود این است که بیش از آن حدى که سابقاً قبل از آن که قانون اخیر بگذرد وصول میشده است وصول میشود (دیبا- چقدر زیادتر) عرض کنم که سه میلیون تومان پیشبینی شده بود اینجا دو میلیون و پانزده هزار تومان علاوه پیشبینی شده چقدر از اینها امسال نتیجه خواهد داد این یک چیزى است که یک سال باید به آن عمل کرد تا بشود مطمئن بود و بنده عرض کردم تصور نمیکنم خیلى تفاوت زیاد بشود. در گمرک آقا میفرمایید که چرا هیجده میلیون ریال پیشبینی اضافه شده است آن وقت میفرمایید که ممکن است بگویند فلان. ببینید این همان چیزى بود که دیروز عرض کردم «ممکن است» نیست. همین خواهد بود چون دیروز خدمتتان عرض کردم. یکی را هم نفرموده بودید یادآوری میکنم آن که فرمودید عرض شده بود خدمتتان این بود که یک مقدارى از اجناس که سابقاً ورودش ممنوع بود و الان آزاد است و البته اینها یک حقوق گمرکى نسبتاً مهمی دارد از براى این رقم روى یک حسابهایى یعنى آنچه که سابقاً وارد میشده است دیدیم و رد حدود هفتصد الى هشتصد هزار تومان یا هفت الى هشت میلیون ریال اضافه پیشبینی کردیم از میزانى که سابقاً بوده است و میدانید. یکى دیگر مسئله قاچاق است بدون گفتگو مقدارى از اجناس هست که وارد این مملکت میشود و به طور قاچاق است مسلم و اگر اینها بیاید و از مجراى گمرک وارد بشود گمرک میدهد ما هم یک اقداماتى کردهایم یک مخارجى را هم در نظر گرفتهایم و جزء جمع گذاشتهایم و یک اقداماتى از الان شده است با این که تازه است ولى معهذا دارد آثارش بروز می‌کند و یک عده اشخاصى که بدبختانه از تجار هم هستند داخل بودهاند در بعضى جاها مثل کرمانشاه اینها پیدا شدهاند که کارشان این بوده و البته با کمال شدت و با کمال سختى و با کمال قساوت و بىرحمینسبت با اشخاصى که قاچاق میکنند از هر طبقه که باشند رفتار میکنیم و بدون گفتگو و این هم تأثیر خواهد داشت در عایدات ما به این دلیل آمدیم این مبلغ را پیشبینی کردیم و تصور نمیکنم جاى نگرانى باشد بعضى اقلام دیگر هم هست که اضافه پیشبینی شده یکى از آنها تریاک است آن هم روى یک حسابى است روى یک عملى است و بنده اتفاقاً در قسمت تریاک امیدوار هستم (حالا اگر طورى بشود که اصل پیشبینی تمامش غلط در بیاید امری است علیحده) ولى امیدوارم بیش از این رقمی که اینجا ذکر شده است تریاک عایدات بدهد پس بنده خیال میکنم که در آن چند قسمتى که ممکن است با وسایلى که ما از براى پیشبینی در دست‏ داریم بشود پیشبینی کرد در آن حدود احتیاطهایى که بایستى بشود شده است و امیدوار هستیم که خیلى هم دور نباشیم از ارقام حقیقى شاید در بعضى اقلام پیشبینی ما یک نکسى را نشان بدهد و غلط در بیاید در بعضى اقلام هم زیادتر از آنچه پیشبینی کردهایم در بیاید و روی هم رفته بودجه در حدودى که نوشته شده و امیدوار هستیم به آن عمل بشود نتیجه خوب هم خواهد داد حالا اگر آقا غیر از مسائل کلى یک دلایلى دارید آن دلایل به خصوص را بفرمایید آن وقت صحبت میکنم. شما میفرمایید به چه دلیل اجناس ممنوعه این قدر میدهد بنده عرض میکنم به این دلیل که بنده هفت هشت سال قبل را گرفتهامو میزانى را که این اجناس وارد میشده گرفتهام که چقدر بوده و میزان حقوقش را گرفتهام و گفتهامایناندازه است آقا که آن مطالعه را هم نفرمودهاید و میفرمایید.

رئیس ـ آقاى دکتر ملکزاده.

دکتر ملکزاده ـ معروف است که از یک کسى

+++

سؤال کردند که چه مرضى از همه امراض صعبتر است و دردناکتر است جواب داد آن مرضى که انسان به آن مبتلاست از هر کسى هم که هر مرضى و هر گرفتارى دارد ولو زکام هم باشد ازش سؤال کنند میگوید زکام از همه امراض سختتر است. در زندگى عمومی هم متأسفانه این طور است که هرکس هر چیزى را که بیشتر به آن ارتباط و تماس دارد آن ره مهمتر تصور میکند پس جاى اعتراض باقى نمیماند به اشخاصى که تماس با یک قضایایى دارند یک مسائلى را بیشتر مورد توجه و بحث بخواهند قرار بدهند. قبل از این که وارد در این مطالبى که میخواهم به عرض برسانم بشوم فعلاً که لایحه بودجه مطرح است و حقیقتاً در ایران بودجه به علاوه اهمیتى که دارا است مظهر تشکیلات مملکتى است و دیدهایم در ایران گاهى تغییراتى هم که در تشکیلات داده میشود به صورت بودجه داده میشود عرض میکنم چه قدر جاى شکر استامروز که در اغلب ممالک گرفتار بحرانهاى بودجهاى هستند مملکت ما نه فقط موفق شده است تعادل بودجه را تأمین کند بلکه یک مبلغ زیادى هم در بودجه براى اصلاحات اساسى و اقتصادى منظور داشته است و نمیخواهم این موضوع نگفته بماند لکن چیزى که به عقیده بنده (شاید هم خطا رفته باشم) یک قدرى مورد توجه است این است عموماً عواید مملکتى باید متناسب با احتیاجات ضرورى باشد و البته در درجه اول و درجه دوم تقسیمبندى و درجهبندى شود تقریباً این بودجه که از طرف آقاى وزیر مالیه تقدیم شده است اگر بودجه طرق و خط آهن و چیزهاى دیگرى را هم که هست ضمیمه به آن نماییم شاید در حدود صد میلیون تومان یا نود میلیون تومان فعلاً بودجه مملکتى ما بشود و بنده امیدوارم بودم که اقلاً پنج صدم این مبلغ را از براى صحیه مملکتى که فوقالعاده محل احتیاج عمومی است اختصاص میدادند حالا ممکن است بفرمایند میشود یک دفعه سه میلیون بر یک بودجه اضافه کرد؟ بهترین دلیلى که دارم براى اهمیت این موضوع و احتیاج به این موضوع این است که آقایان ملاحظه میفرمایند که مسئله صحیه بیش از تمام مسائل مملکتى مورد توجه و مورد بحث مقامات عالیه تا برسد به طبقه سوم و چهارم مملکت همیشه هست و بوده است و مکرر در مجلس و خارج در اطراف این موضوع صحبت شده است و جهت هم احتیاج زیادى است که مملکت به توسعه و تکمیل این قسمت دارد مخصوصاً در اینجا سه نکته بود که بنده خودم را موظف دانستم و یادداشت کردم میخواستم به عرض هیئت دولت برسانم و بدون این که منتظر باشم یک جوابی شنیده باشم استرحام میکنم که مورد مطالعه قرار بدهند اگر اهمیتى ندارد که هیچ اگر اهمیت دارد که البته توجه خواهند کرد و قبل از این که این سه موضوع را عرض کنم به طور بینالهلالین عرض میکنم نمیخواهم منکر بشوم که در بودجه امسال مبلغ نسبتاً مهمیبراى توسعه امور صحى مملکتى منظور شده است و البته موجب تشکر است و در همین سالى هم که درش هستیم قدمهاى مهمیبراى توسعه صحیه برداشته شده است یکى همین مریضخانه پریروزى است که همه آقایان تشریف داشتند و حقیقتاً جاى تشکر است از مساعى که آقایان براى توسعه امور صحى به کار بردهاند و یک مریضخانه هم امیدوارم تا چند روز دیگر افتتاح شود پس نخواستم پا در روى حق گذاشته باشم فقط یک چیزیهایى را که به عقیده بنده خیلى اهمیت دارد و باید وارد شد عرض میکنم یکى راجعبهامراض مسریه و امراض زهروى است حقیقتاً این موضوع دارد صورت فوقالعاده خطرناکى به خودش میگیرد فوقالعاده خطرناک البته شاید نزاکت هم اجازه ندهد و مورد هم شاید اجازه ندهد که وارد این موضوع بشوم ولى وقتى که ببینیم با یک عملیات خیلى کوچکى بشود یک نفسى را نجات داد و مانع شد که دیگران را مبتلا کند البته نباید دریغ کرد از یک اقداماتى که براى جلوگیرى از شیوع مرض یا محدود کردن این امراض لازم است مخصوصاً استدعا میکنم که هیئت محترم دولت این موضوع را مورد توجه مخصوص قرار بدهد. دومش

+++

موضوع دوا است. فرضاً که وسایل صحى ما در تمام مملکت منبسط شد تازه قیمت دوا به‏ یک حدى و به یک درجه رسیده است که براى اشخاصى که داراى زندگى متوسط هم هستند تحمیل است. به بودجه زندگى شخصى خودتان فرداً فرد آقایان وزراء که در درجه اول واقع شدهاند مراجعه کنید ملاحظه میفرمایید که خود قیمت دوا حقیقتاً یک مبلغى است که تحمیل میشود بر زندگانى شخصى آنها دیگر چه رسد به یک فقیر بدبختى که روزى سه قران چهار قران بیشتر عایدى ندارد در صورتى که میشود با یک مقدار گنه گنه یک شخصى را که نوبه میکند یا فرض بفرمایید مریض دیگرى را با مساعدت دوایى او را نجات داد این هم یکى از مسائلى است که میخواستم استدعا کنم که هیئت دولت مورد توجه قرار دهند در صورتى که لازم باشد. سوم راجعبه مسلولین و مسئله تأسیس سناتریم است در بودجه هم اسمیبرده شده است چند سال است در بودجه مبلغى گذارده میشود ولى هنوز متأسفانه موفق نشدهایم داراى محل مخصوصى براى مسلولین بشویم این مرض متأسفانه روزبهروز شدت میکند و توسعه پیدا میکند و فعلاً یک عده که محلى نیست براى پذیرایى آنها و یک عده دیگرى را هم اجباراً در مریضخانههایى که فعلاً داریم میپذیرند و حقیقتاً این یک خطرى است براى سایر مرضى خواستم استدعا کنم مسئله ساختمان سناتریم که براى مسلولین و از نقطهنظر فنى داراى اهمیت زیادى است دولت مورد مطالعه و توجه مخصوصى قرار بدهند یعنى این سه موضوع را که به عرض رساندم مورد توجه قرار بدهند. (صحیح است).

وزیر مالیه ـ البته تذکراتى که نماینده محترم دادند خیلى صحیح است هیچ کس هم برایشان اعتراض نمیکند که چرا در امور صحى که واقعاً در درجه اول از اهمیت است و ارتباط هم به کار و شغل ایشان دارد اظهاراتى بفرمایند. یک قسمت از مسائلى را هم که ایشان فرمودند خودشان جواب دادند براى این که گفتند ما هم تصدیق داریم مبلغ قابل ملاحظه هم اضافه شده است بر صحیه و بنابراین بنده لازم نمیدانم اینجا ارقامی را تذکر بدهم و همان اقرارى را که اشاره کردند تکرار کنم ولى بنده این مسئله را باید عرض کنم هم آقاى دکتر تصدیق دارند هم همه آقایان که امور نسبى است. صحیه البته خیلى اهمیت دارد ولى در هر قسمت دیگر از تشکیلات مملکتى که شما بخواهید خرج کنید و آن کسى که مخصوصاً مربوط به آن قسمت از کار است دلیل بیاورد میبینید او هم خیلى حق دارد. الان آقاى کفیل وزارت معارف یا یک کسى که محبتش از براى معارف خیلى با وزن و همینه باشد بخواهد بیاید اینجا صحبت کند خواهید دید به اندازه صحبت میکند که هرکس خواهد گفت معارف خیلى اهمیت دارد. همین طور سایر چیزها. آقا عدلیه بد چیزى است؟ کسى ممکن است بگوید عدالت بد چیزى است. میشود از آن صرفنظر کرد. پست و تلگراف آقا. وسایل ارتباطیه را میشود توجه نکرد؟ فرض بفرمایید وسایل ارتباطیه نباشد چه میشود! یک جا هست که ممکن است کسى حرفش را نزند فقط یک جا آن هم مالیه است که بله ممکن است کسى اصلاً حرفش را نزند واقعاً هم که مالیه لازم نیست! گرفتن چیز خوبى نیست به این مناسبت تمام وزارتخانهها لازم استاما مالیه ممکن است لازم نباشد و همه آن خرجها هم بشود؟! وقتى که واقعاً احتیاجات را در نظر بگیریم عملى که میشود در قسمت صحیه از چند سال به این طرف هر سال مبلغى اضافه میشود البته یک چیزى نیست که قابل ملاحظه و توجه نباشد. بعد یک چیز دیگرى را هم باید در نظر گرفت یک نکته دیگرى هم خیلى اهمیت دارد و آن این است که وقتى میخواهیم خرجى بکنیم چه جور باید خرج کرد وقتى میخواهید خرجى بشود نباید همان منظورى را که از آن خرج است آن را در نظر گرفت و گفت این کار خیلى خوبى است. کار صحیه کار خیلى خوبى است اما باید وسایل را فراهم آورد و مملکت به تدریج وسایل را

+++

فراهم میکند مثلاً یک مثالى که خیلى روشنتر است بنده براى آقایان میگویم همین طور قیاس به صحیه بفرمایید فرض بفرمایید که میخواهیم تشکیلات قضایى در تمام مملکت بدهیم این خیلى زمان لازم دارد تا این که اشخاصش را تهیه کنیم ممکن نیست به صرف این که چون کار تأمین قضایى از براى مملکت خیلى ضرورت دارد و خیلى مفید است شما بیایید همه اش را در این بحث کنید و یک بودجه زیادى را در نظر بگیرید براى تمام نقاط مملکت در صورتى که افرادش را ندارید. کار معارف البته خیلى خوب استاما بالاخره باید معلم داشت اگر شما بخواهید با نداشتن معلم یک پولى صرف کنید یک مدارس زیادى را هم در همه جا حتى در ده و قصبه هم ایجاد کنید یک کسى را هم که یک سواد مختصرى دارد اسمش را بگذارید مدیر مدرسه این فایده ندارد آقا بالاخره امور صحى به دست اطباء باید بگذرد اگر بنا شد شما در یک مملکتى فرضا هفتصد هشتصد نفر طبیب داشته باشید و آن وقت خیال کنید که باید امور صحیه را بسط داد باید به بودجه صحیه افزود آقا هم بفرمایید بنده هم تصریق میکنم. خداى نکرده پولى هم بدهیم خوب طبیب که به قدر کافى نداریم آن وقت میگوییم خوب دکتر که نداریم حالا خوب است بیاییم اشخاصى را که چند سال است عمل کردهاند در طبابت آنها را بیاوریم و اسمشان را بگذاریم طبیب مجاز البته وقتى که باز کافى نبود باید رفت سرپرستارها و آنها را آورد که در مریضخانهها کار کردهاند و صورت ظاهر را درست کنیم و همه جا هم صحیه داشته باشیم و یک عده اشخاص بىسواد را به اسم رئیس صحیه استخدام کنیم براى همه نقاط که چون پول زیادى داریم؟ نه آقا باید وسایل را درست در نظر گرفت نه تنها از نقطه‏نظر مادى بیش از این الان مصلحت نبوده است از نظر آن اشخاصى هم که باید وسایل توسعه امور صحى را فراهم کنند ما الان آدم نداریم این را هم باید در نظر گرفت. ما الان پیش از این وسایل و آدم نداریم و باید به تدریج این کار بشود یکى از آقایان اینجا به گوشم خورد که فرمودند مدرسه (روحى ـ بنده عرض کردم) مثل این که این یک مطلب تازه باشد که کسى اقدام نمیکند شما خودتان میدانید که ما درصدد هم هستیم داریم اقدام هم میکنیم (صحیح است) اینجا هم که در بودجه معارف یک مبلغى اضافه شده است براى ساختمان بناى مدارس براى تهیه جا براى تهیه آدمش مگر ما تازه به هم رسیدیم، مگر آقایان عارى ازامور مملکتى هستند و مذاکره می‏کنند؟ خوب میدانید آقا این اقدامات دارد میشود ولى میخواهم عرض کنم تا وقتى که این اشخاص تهیه شوند تا این محصلینى که رفتهاند برگردند و بیایند اینجا بتوانند به امور صحى و معارفى کمک کنند اینها زمان لازم دارد الان اگر بنا باشد شما خواسته باشید به این منظورى که دارید و میخواهید برسید از نقطهنظر بسط صحیه پول فقط اگر تهیه و مصرف گردید به عقیده بنده یا باید آن پولها تمام نفله بشود یا این که در عمل وقتى که دیدند آدمش نیست اقلاً در صدد باشند تکمیل شود آنچه را که در نظر گرفتهاند ولى عجالتاً با عده که الان داریم با اشخاصى که آماده هستند الان بنده خیال میکنم این کارى که الان شده بسیار خوب است ضمناً چون اسمیاز ساناتوریوم بردند براى مسلولین بنده باید اینجا نقطه ضعیف استدلالشان را بگیرم و برخلاف ایشان صحبت کنم در اینجا تا این که آقایان به این خیال نیفتند که این کار را بکنند صحیه اینجا بیاید یک ساناتوریومی درست کند در دو فرسخى شهر تهران و سالى صد هزار تومان هم خرجش بکنند پانزده نفر مسلول را ببرند آنجا و پرستارى کنند در صورتى که در این شهر شاید پانصد تا پانصد تا ریختهاند روى هم این مناسبت ندارد. ولى در مورد امراض زهروى که گفتند صحیح است باید اقدام جدى کرد خطرناک است براى نسلهاى آتیه خود آقاى وزیر داخله عقیده داشتند آمدند با خود بنده با هم نشستیم صحبت کردیم و در بودجهشان یک مبلغى که براى این کار بود بر آن افزوده شد از براى سال آتیه. چرا؟ براى این که

+++

با یک مبلغ کمی میشود واقعاً یک عده را نجات داد از خطر ولى شما صد هزار تومان را خرج کنید دویست هزار تومان خرج کنید براى این که پانزده تا مسلول را از حاشیه خیابان‏هاى تهران بردارید و آنجا نگاه دارید این را بنده حقیقتاً بىتناسب میدانم همان طور که کار صحى را شما اهمیت میدهید و میگویید در درجه اول است یا خداى نکرده کس دیگر میگوید در درجه دوم است. بنده عقیده دارم درجه اول است ولى در خود صحیه هم امور هم یک نسبتهایى با هم دارند بعضى چیزها هستند در درجه اول واقعند شما اگر آمدید در این ملکت یک کارى کردید که باطلاقها کم شد و مالاریا به طور یک مرض عمومیو دائمی نبود که مردم را متصل مبتلا کند و بالاخره قواى اینها را تحلیل ببرد، وقتى که شما آمدید یک اقداماتى کردید براى جلوگیرى از امراض زهروى که یک نسلى را بتوانید از خطر نجات بدهید، وقتى که شما موفق شدید که در مراکز اجتماعى این مملکت و در شهرها یک عده مریضخانههای خوب داشته باشد به قدر کافى و مرضایى که محتاج به عمل هستند بروند در مریضخانه و از آنها پرستارى کنند، وقتى که این قبیل کارها را کردید البته آن وقت میرسیم به این قسمت که البته یک جاهایى هم مخصوصاً درست کنند براى مسلولین ولى مناسبت ندارد آقا وقتى که یک کارهاى مهمترى هست وقتى که کارهایى هنوز مانده است وقتى که مردم در دهات محتاج به گنه گنه هستند به قول خودتان آن وقت شما بیایید در حاشیه؟ چرا یک همچو کارى را بکنید این هم براى این بود این مرتبه این فرمایشى را که آقا اینجا کردند و اگر بنده به سکوت میگذراندم هى دنبال آن را نگیرید که هى صحیه ساناتوریوم و بعد هم یک دفعه مى‏رود به کمیسیون و یک مرتبه از آن مخارج ضرورى بزنند و خرج ساناتوریوم مسلولین تهران بکنند.

رئیس‌الوزرا (آقاى فروغى) ـ آقاى وزیر مالیه خیلى خوب تشریح کردند مطالب را و یک جزء مختصرى هم بنده اینجا میخواهم اضافه کنم اولاً همان طورى که ایشان اظهار داشتند فقط در بودجه اعتبار گذاشتن براى کارى کافى نیست فرض بفرمایید حالا ما ده میلیون گذاشتیم در بودجه براى مصرفامور صحى این ده میلیون را باید به یک مصرف مفیدى برسانیم این را باید توجه کرد ولى بنده چون ایشان همه این بیانات را به طور کافى فرمودند یک چیز دیگرى را میخواهم تذکر بدهم و آن این است که آقاامور همه به هم مرتبط است همان طورى که وقتى یک کسى میخواهد غذا بخورد میخواهد پلو بخورد پلو البته برنج میخواهد و روغن میخواهد و یک قدرى هم زغال چیز دیگرى ظاهراً نمیخواهد ولى وقتى که خوب حسابش را بکنید میبینید تمام انواع و اقسام فعالیتهایى که از انسان بروز میکند و ممکن است بروز کند در زندگانى لازم است تا این که انسان بتواند پنج سیر برنج پیدا کند و بتواند آن را پلو کند و بخورد. میبینید نجار هم اگر نبود آن پلو را نمیتوانستند بخورند آهنگر هم اگر نبود نمیتوانستند آن پلو را بخورند بنا هم اگر نبود آن پلو را نمیتوانستند بخورند. پس یک چیزهایى است که صورت ظاهرش چندان اهمیتى ندارد ولى در معنى این طور نیست بنده میخواهم آقایان را توجه بدهم به این مسئله کهامور صحى هم عیناً همین مسئله است تصور نفرمایید که توسعهامور صحى و بهبودى اوضاع صحى فقط مربوط و منحصر است به این که بودجه صحیه را زیاد کنند و دوا و طبیب فراهم کنند البته این کارها باید بشود اما خیلى از کارهاى دیگر هم هست که در مملکت باید بشود و دولت متوجه آنها هم هست و در بودجه هم منظور میدارد و جدیت میکنند و کار میکنند چون آنها هم البته من غیرمستقیم در امور صحى مؤثر واقع میشود. مثلاً شما هى طبیب زیاد میکنید اما فقر تمام را فرا بگیرد آن اطبا از عهده علاج آن فقرا بر نمیآیند. خود فقر متولد مرض است (صحیح است) بعضى از امراض را مستقیماً فقر تولید میکند بعضیها را هم من غیرمستقیم. پس اگر یک مملکتى یک دولتى جدیت کند از براى این که کار تهیه شود در مملکت مثل

+++

این است که یک مقدار زیادى کار کرده باشد براى صحیه مملکت (صحیح است) یک قسمت خیلى بزرگ حدوث امراض، شفا نیافتن امراض، شدت امراض نتیجه جهل مردم است (صحیح است) و شما هر چه زحمت بکشید در صحیه و طبیب را هم زیاد کنید دوا هم تهیه بکنید مدرسه طب هم زیاد بکنید مادام که مردم جاهلند فایده ندارد نمیتوان به او فهماند که چه طور کار کن اگر خداى نکرده مرض آمد چه طور جلوگیرى کن چه اقدامیبکن وقتى که نمیداند حفظالصحه را چه طور باید مراعات کند و عقلش نمیرسد که آب را میجوشاند بعد توى آب اگر دست بزند این عمل باطل شده است بنده این را به رأى‏العین دیدم میشنود که باید آب را جوشاند و میجوشاند هم ولى بعد دستمالش را میزند توى آن آب دیگر نمیداند و نمیفهمد که این عمل باطل شد، خراب شد، و زحمت بىفایده کشیده است: همین طور هم اگرامنیت را ملاحظه کنیم در مملکت غیرمستقیم کمک میکند به صحیه. قوه اجراییه داشتن در مملکت براى توسعه صحیه لازم است میفرمایند بودجه بگذارید براى دوا و طبیب و فلان وقتى که تشکیلات ادارى مملکت طورى نباشد که بتواند این اعمال صحى و طبى را به تمام مملکت در قراء و دهات و قصبات و همه جا جریان بدهد چه فایده دارد؟ (صحیح است) پس بنده به طور اختصار خواستم این مطلب را تذکر بدهم که تصور نفرمایید وقتى میخواهید نظریات و اقدامات و فعالیت دولت را درامر صحیه نگاه کنید تنها به بودجه صحیه نظر کنید و اکتفا کنید. خیر چیزهاى دیگر را هم باید ملاحظه بفرمایید (صحیح است) که بعضى مستقیماً و بعضى به طور غیرمستقیم، بعضى به طور مقدمه بعضى به طور ذىالمقدمه منتهى میشود به یک قسمتى از اصلاحات و توسعه امور صحى (صحیح است) معذلک البته تمام تذکراتى که داشتند و دادند همه صحیح‏ است. مدرسه طب که فرمودند. بلى مدرسه صحیح است لازم هم هست، الان هم داریماما مدرسه که میفرمایید بسازیم اولاً معلم میخواهد معلم هم شاگرد می‌خواهد و خودتان خوب میدانید که همه کس را هم نمیشود آورد و به او درس طب داد باید تحصیلات ابتدایى را کرده باشد، تحصیلات متوسطه کرده باشد، تحصیلات متوسطه تحصیلات مقدماتى طب را کرده باشد تازه بعد بیاید درس طب بخواند همه اینها را باید درست کرد و همه هم تدریجى است یک مرتبه هم هیچ دولتى هیچ مملکتى قادر بر این نخواهد بود که یک مرتبه در ظرف یک سال مثلاً تعلیمات متوسطه مملکت را انجام بدهد حالا فرق نمیکند نصف آن چیزى که باید بشود بلکه ثلث بلکه عشر آن را پس یک دفعه نمیشود و تدریجى است سایرامور هم همین طور است نمیشود در ظرف یک سال و یک دفعه بشود بلکه باید به ترتیب و تدریج پیش برود و کامل بشود اما یک چیزى آقاى دکتر فرمودند که بنده را واقعاً متأثر کرد یعنى متأثر بودم و مرا متذکر کرد که اینجا ناله کنم از بىانصافى مردم و البته این را که عرض میکنم دولت نباید ناله کند دولت باید اقدام کند اقدام هم میکند ولى معذلک بنده اینجا نه به عنوان یک نفر وزیر یا به عنوان هیئت دولت بلکه به عنوان یک نفر بشر ناله میکنم از دست دواسازها و عملیات آنها (صحیح است).

رئیس ـ آقاى مؤید احمدى.

مؤید احمدى ـ بنده اولاً حقیقتاً تشکر میکنم از هیئت دولت که در موقع مقرر قانونى بودجه کل مملکتى را به مجلس آورده‌اند و در اطراف آن بحث میشود سالها آروزى یک همچون روزى را داشتم که در پانزدهم اسفند بودجه سال آتیه تصویب شود. بحمدالله به توجهات اعلیحضرت همایونى و اقدامات هیئت دولت تمام امور مملکت در محور خودش افتاده است و سیر میکند بعد از این موضوع چند فقره توضیح بنده داشتم یعنى میل داشتم که آقاى وزیر مالیه اینها را توضیح بدهند و الّا در اطراف بودجه به عقیده بنده آن قدرى که بنده اطلاع دارم به عکس این که آقاى دیبا تصور میفرمایند اقلام را تخمینى نوشتهاند که معلوم نیست با واقع تطبیق نماید بنده عکس آن را میخواهم بگویم عقیده بنده این است که دولت در اینجا و

+++

در همه جا رعایت همه جهات را کرده است و دست پایین را گرفته نه دست بالا را از این جهت بنده عرضى ندارم و خیلى خوشوقتم که بحمدالله بودجه ما تکافو کرده است و بحمدالله کسر نداریم. اما سؤالاتى که بنده میکنم فقط براى فهم خودم است که اینها بر بنده مجهول است و مربوط به بودجه هم نیست یعنى مربوط به بودجه هست اما نمیدانم که چه طور شده است که جزء این بودجه نیامده این است که البته آقاى وزیر مالیه یادداشت میفرمایند و عرایض بنده را جواب خواهند فرمود که رفع عدم توجه ما بشود یک فقره هم راجع به خرج است که آن را هم یک تذکرى داشتم که بعد عرض خواهم کرد یکى راجعبه عایدات قند است عایدات قند در پارسال ضمن بودجه هفت میلیون نوشته شده بود امسال هم همان قدر نوشته شده است در حالتى که تصور میکنم بیشتر است به علت این که از روى حساب رجوع میکنیم به واردات گمرکى میبینیم که پارسال چه قدر قند و شکر وارد ایران شده، تقریباً در حدود 35 میلیون من کلیه ورودى قند ایران، قند و شکرى که همه ساله وارد ایران میشود بوده است قیمتى که از خارج خریده میشود معلوم است پولى هم که براى خرج راهآهن و راه و یک من دو قران که حالا به طلا میگیریم آن هم معلوم است حقالثبت و اینهایش هم معلوم است مازادش به عقیده بنده بیشتر است لکن در بودجه هفت میلیون مینویسیم میخواستم ببینم که این آیا زائد است یا زائد نیست یا ما اشتباه کردهایم؟ و اگر هست زائدش چه میشود. این یکى اما موضوع دیگرى را که بنده عقیده داشتم و عرض میکنم این است که اصلاً در ترتیب بودجهنویسى ما همه عایداتمان را باید در بودجه بنویسیم عایدات مثلاً همین عایدات قند و شکر که راجعبه راهآهن است یا عایدات نفت جنوب را اینها را در بودجهمان میگذاشتیم بهتر بود به جهت این که مخارجش که تمام با تصویب مجلس میشود هر مبلغ که از وجه نفت جنوب یعنى از پول ذخیره مملکتى و هر مبلغى که از پول قند و شکر که راجعبه راهآهن بخواهند اعتبارش در مجلس تصویب میشود در حالى که از جمعش ما اطلاع نداریم جمعش را ما نمیدانیم چقدراما مخارجش را تصویب میکنیم و این به نظر بنده خوب نیست بهتر این بود که ما کلیه عایدات مملکتى را در بودجهمان مینوشتیم و البته هر خرجى را در مقابلش مینوشتیم که از عایدات قند و شکر از حیث یک من دو قران. این را هم البته خرجش را در فصل مخصوص خودش مینوشتیم نه این که پول را به خرج دیگر ببریم یا عایدات نفت جنوب را براى ذخیره مملکتى گذاردهایم معین میکردیم که امسال عایدات ما این قدر است البته در ذخیره مملکتى گذارده است هر وقت هم خرجى لازم میشود از آن کسر میشود و مجلس هم تصویب میکند و کسر میشود حالا نگذاردهاند در بودجه و آن وقت اینجا بنده عقیدهاماین است که اگر میگذاشتیم عایدات خیلى بیش از این مبلغ بود و این اسباب آبرومندى مملکتمان بود اگر چه در واقع طورى نمیشود و در واقع و نفسالامر پول که از مملکت خارج نمیشود لکن اگر در بودجه بود بهتر بود خوب یادم میآید که یک وقتى مشترک روزنامه حبلالمتین بودم تقریباً بیست سال قبل مینوشت که هر وقت بودجه ایران رسید به صد میلیون تومان و قشون ایران به دویست هزار نفر آن روز مطمئن باشید که ایران کامل است همیشه این را مینوشت وامروز بحمدالله تقریباً هر دو موضوع دارد میشود عرض کنم حضورتان که یکى دیگر میخواستم سؤال کنم در پارسال یعنى در 1933 که ترتیب عایدات ما در نفت جنوب تغییر کرد و به همت اعلیحضرت همایونى آن قرارداد ملغى و قرارداد جدیدى بسته شد شنیدم در ژانویه حساب میدهند در این ژانویه حساب و صورت را دادهاند یا نه و عایدات ما اگر چه با تفتیش خودمان است و از استخراج میگیریم میزان عایدات چه قدر شده است چون در بودجه نیست و ما نمیدانیم چقدر عایداتمان شده است این را هم یک توضیحى بفرمایند که ببینیم نسبت به سابق چه تفاوتهایى کرده است.

+++

یک سؤال دیگر بنده هم راجعبه حسابهاى سابق نفت جنوب است به علت این که آنها را هم در همان قرارداد ما یک مبالغى قرارداد کردیم که از بابت سالهاى 1932 و 1931 و 1930 گویا بدهند و اختلاف حسابهایى که داشتیم اینها را به یک مبالغ مقطوعى گذراندیم آن پول و آن مبلغ چه شد؟ این را هم میخواستم ببینم که این مبلغ چه قدر شده و در کجاست حسابش؟ میفرمایند در ذخیره مملکتى البته یا این را خواهند فرمود که در ذخیره مملکتى است که آن وقت ما حساب ذخیره را نداریم ما نمیدانیم که الان در ذخیره مملکتى چه قدر داریم به جهت این که نه عایدات پارسال را میدانیم چیست نه عایداتى که بعد به آن ضمیمه شده میدانیم چه قدر استاما مخارجش را تصویب میکنیم البته این مخارج هم مخارجى است که بدون آن که هیچ کس حرف بزند تصویب میشود و قابل گفتگو نیست به علت این که یا اسلحه است یا ذخیره است یا چیزهایى است که براى مملکت از هر چیزى لازمتر است ما هم با کمال شوق و شعف رأى میدهیم اما از چه مبلغ رأى میدهیم یک میلیون لیره اسلحه خریده شود نمیدانیم میزانش چقدر است این است که اگر حالا دولت صلاح نمیداند مسئله قند و شکر و آن قسمتى که مربوط به راهآهن است و باید صرف راهآهن بشود یا مبالغى که در ذخیره هست اینها در بودجه گذاشته شود اقلاً صورتى به مجلس بدهند که در ذخیره مملکتى ما این قدر داریم و آن قدر هم امروز تصویب میکنیم که فلان قدر به مصرف برسانند که اقلاً میزان صحیح در دست ما باشد که در ذخیره چقدر وجه و چه مبلغ داریم و فعلاً در ذخیره موجودى چه قدر است از بابت حسابهاى سابق نفت و عایدات سال گذشته. موضوع دیگرى که در قسمت خرج میخواستم عرض کنم راجعبه آن چهار میلیون تومان یا چهل میلیون ریالى است که براى امور اقتصادى گذاشتهاند بنده اینجا لازم دانستم که یک تذکرى به دولت عرض کنم. آن این بود که مملکت ایران مملکت فلاحتى است و به عقیده بنده بهترین خرجى که ما در امور اقتصادى میتوانیم بکنیم سدبندى است. سدبندى در این مملکت از همه چیز نافعتر است چهل میلیون ریال در بودجه گذاشتهایم براى امور اقتصادى بنده حالا عرض نمیکنم که از این پول بروید و سد اهواز را ببندید لااقل سد ساوه را که میتوانیم با صد هزار تومان ببندیم یا سد جیرفت را که میتوانیم با دویست هزار تومان ببندیم این سدهاى کوچکى که در مملکت ما هست بسته بشود که آب به اراضى که واقعاً خیلى خوب و قابل زرع است برسد و اگر رجوع کنیم به سوابق تاریخى که این سدها همه داشتهاند میبینیم که همه داراى اراضى آباد بودهاند در سابق و منافعى که از آنها برداشته میشد واقعاً اغراق به نظر میآید از بس زیاد است ولى واقعاً زمین بوده است و آب بوده است در خوزستان نیشکر بیرون میآمده است ابریشم میآمده است در جیرفت کرمان ابریشم عمل میآوردهاند و اینها مبالغ زیادى بر عایدات مردم میافزوده است و بنده عقیدهاماین است که دولت در نظر بگیرند که از این مبلغ که مى‏خواهند شروع کنند براى امور اقتصادى صرف سدبندیهایى در حدود مملکت بکنند البته سدهاى کوچک را اول جلو بیندازند و خورد خورد جلو بروند تا هم هواى مملکت تغییر پیدا کند هم آباد بشود مملکت و هم مردمیکه در اطراف مملکت هستند جمع شوند و کار بکنند آن وقت به تدریج همه مردم صاحب نان میشوند و به عقیده بنده این را مقدم بر سایر کارها بدانند این را هم از نقطهنظر تذکر لازم دانستم به عرض برسانم.

وزیر مالیه ـ سؤالى که نماینده محترم فرمودند راجعبه هفتاد میلیون عایداتى که براى قند پیشبینی شده است فرمودند که این رقم به نظرشان کم است استدلال آقا بیشتر روى رقم سى و پنج میلیون من بوده است که میگفتند سال گذشته وارد شده بوده است تصور میکنم که اینجا یک مختصر اشتباهى شده باشد راست است در یک سنواتى یعنى خیلى سابق یعنى یکى دو مرتبه اتفاق افتاده است که قند تا حد سى و

+++

پنج میلیون وارد شده است ولى این قبل از جنگ بوده است و وقتى که قند خیلى ارزان بوده است ولیکن بعد از جنگ هیچ وقت میزان قند ورودى نشد به سى و پنج میلیون برسد از سى میلیون و بیست و پنج میلیون و بیست و چهار میلیون بیشتر نبوده است و متأسفانه در سال قبل خیلى کم وارد شده است یعنى چهارده میلیون من وارد شده است البته یک قسمت از آن به واسطه این بوده است که طبعتاً هر جا که یک جنسى گران شد مصرفش کمتر میشود هیچ کارى هم نمیشود کرد (یکى از نمایندگان- قند داخله هم هست) نه قند داخله آقا این قدر تأثیر نداشته است مقدارش هم زیاد نبوده است یک قسمت آن هم مربوط به مسئله قاچاق بوده است و هیچ محل شک نیست به جهت این که در بعضى شهرهاى نزدیک به سرحد قند به یک قیمتهایى فروخته میشود که محال است بدون این که قاچاق شده باشد فروخته شود و این هم از آن مسائلى است که خیلى طرف توجه استاما اگر بخواهیم مأخذ را عمل بگیریم مثل این که در وقتى که آقاى دیبا نماینده محترم بیان کردند بنده عرض کردم نمیشود عمل را تنها میزان قرار داد اینجا یک مورد برجستهاش است اگر بنده میخواستم عمل را در نظر بگیرم غیر از این طور بایستى پیشنهاد میکردم به جهت این که در حدود چهار میلیون تومان وصول نشده است از قند ولى چون امیدوارم هستم که از یک طرف جلوگیرى از قاچاق بشود و از طرف دیگر در سال گذشته اختلالى در کار تجارت قند و ورود قند مملکت شد و همین کم آمدن موجب این شد که به یک قیمتهاى خیلى فوقالعاده برسد و این هم کمک کرد به این که کم مصرف شود قند در مملکت و امسال این مشکلات رفع شده است به این مناسبت بنده حد معتدل را در این دیدم که همان هفت میلیون را که در سال پیش نوشته و پیشبینی شده است و وصول نشده است همان را پیشبینی کنیم و در نظر بگیریم و انشاءالله وصول کنیم حالا اگر بیشتر از این وصول شد چه بهتراما راجعبه سؤالاتى که فرمودند و توضیحاتى میخواستم بنده به طور اجمال عرض کنم این که فرمودند چه طور است اگر عایدات قند و شکر را یا به عبارت اخرى عایداتى که براى ساختمان راهآهن است اینها را هم جزو بودجه مملکتى بیاوریم و بگذاریم در جزو جمع و خرج مملکتى باشد بنده در کمیسیون هم این مطلب را تذکر دادم یک بودجهایست که حالا نوشته شده است چند سال هم هست به همین ترتیب عمل شده است ممکن است فکر کنیم در سال آتیه هم میبینیم البته اشکالى ندارد و براى دولت هیچ اشکال ندارد فقط این را خواستم خدمتتان عرض کنم تصور نفرمایید که وقتى ما آمدیم و خواستیم براى راهآهن یک بودجة به مجلس بدهیم یک بودجه خواهد شد مثل بودجههای وزارتخانهها. آن طور که نخواهد شد به آن صورت و ریز نمیشود لابد ما باید بنویسیم عایدات و پیشبینی کنیم این قدر و براى مخارج ساختمان راهآهن شمال و جنوب هم این قدر. همین. بیش از این که نمیشود نوشت هر ساختمانى همین جور است (فوریت لایحه آقاى کفیل وزارت معارف را که الان تصویب فرمودید آن هم همین طور میشود یک اعتبارى دارد یک خرجى هم هست که مصرف میشود) شاید چند تا هم عضو ادارى داشته باشد آنها را هم جزو بودجه میگذارند که یک رتبه هشت یک رتبه هفت دو تا رتبه پنج چند تا هم رتبه یک یک همچون چیزى بودجه که براى این کارها مثل کار ساختمان راهآهن بیاید به مجلس شوراى ملى مثل بودجههای وزارتخانهها نخواهد بود و تقریباً مثل همین ماده واحده ایست که ما آوردهایم راجعبه اعتبار ساختمان سال آتیه راهآهن که صد و هشتاد میلیون ریال اعتبار خواستیم بسیار خوب ممکن است یک همچون صورتى ضمیمه شود به لایحه بودجه بعدها هم در مقابلش بنویسند این قدر هم عایدات معهذا این مشکل نیست و مطلبى نیست که الان در مجلس شوراى ملى در اطرافش زیاد بحث شود و این ذخیره مملکتى که جزو حساب نیامده است بنده خیال میکنم یکى از بهترین کارهایى که در این مملکت

+++

شده همین بوده که این عایدات نفت جنوب اصلاً وارد جمع و خرج مملکتى نشود مگر در یکى دو قسمتش که وارد شده است یک قسمتش راجع است به منفعتى که دولت از سهام خودش در آنجا دارد که جزو عایدات عمومیاست و اینجا در بودجه ذکر شده و یکى هم که اینجا ذکر نشده ولى هست از بابت حقوقى است که از بابت مالیات بر عایدات میدهند و این نیامدنش هم در بودجه به هیچ جا ضرر نمیزند به جهت این که تصور نفرمایید که در حسابش به اصطلاح یک پنس یک شلینگ کوچکترین اختلافى ممکن است باشد یا از آن پول به خرج دیگرى زده شود اتفاقا این حساب از آن حسابهایى است که بیشتر از هر چیزى تحت نظر و دقت هست و هیچ گونه از آن بابت نگرانى نداشته باشید که مالیه مثلاً از این محل به آن محل خرج میکند و یک وقت ملتفت میشوید که هیچ چیز نیست. نه خیر. خیلى هم خوب محافظت میشود ولى آوردنش در جزء عایدات عمومیمملکت و پیشبینی کردن از یک طرف همیشه لازمهاش این است که خیال میکنند یک خرجى هم در مقابلش باید بکنند و بنده خیال میکنم که این طور بهتر است و قاعدهاش هم این است که نیاید و بعد هر وقتى که یک مخارجى اتفاقاً از این محل لازم شد آن مخارج هم جزء یک قانونى مثل قانون بودجه که الان یک قسمت در آن است یا براى کارخانه یا براى چیزهایى که لازم بوده است اعتباراتى به موجب قانون مخصوص از آن محل گرفته شده یعنى از مجلس شوراى ملى تقاضا شده است و داده شده است راجع به پرداختهاى نفت جنوب همان طورى که مطابق امتیازنامه قرار شده است در موقع خودش همیشه پرداختهاند آقایان اگر به خاطر داشته باشند میدانند که یک حداقلى را پیشبینی میکنند در موقع پرداخت از بابت حقالامتیاز که در هر سال آن حداقل پیشبینی شده را در چهار قسط در ظرف سال میدهند که همیشه در موقع خودش پرداخت میشود و بعد هم در اواخر فوریه که روز نهم اسفند ماه بود همین کار را کردهاند حساب میکنند آنچه که علاوه بر حداقل بوده است و حق دولت است آنها را هم حساب میکنند و میدهند مثل این که در روز نهم اسفند دادند بنابراین در آن مورد هیچ تخلفى از ترتیبى که مقرر شده نشده است مبالغى هم که به موجبامتیاز جدید باید از بابت تصفیه حساب گذشته داده باشند آنها را هم در موقع خودش پرداختهاند و مجموع آنها در ذخیره مملکتى هست و همان خرجهایى که آقایان اطلاع دارید و تا به حال رأى دادهاید و رأى خواهید داد آنها هم از این محل داده میشود راجعبه مؤسسات اقتصادى که فرمودند خوب است کار سدبندى را در درجه اول قرار بدهند البته وقتى که بناى تهیه لوایح در این قسمت شد نکتة را که آقا فرمودند در آن مطالعه و دقت میکنیم و بنده تصور میکنم که به طور اجمال جواب عرض کرده باشم به سؤالاتشان اما مسئله عایدات را که پرسیدند چه قدر میشود؟ از بابت سال گذشته راجع به عایدات نفت یعنى سال فعلى این را رقم قطعیاش را نمیتوانم حالا عرض کنم به طور تخمین عرض میکنم یک میلیون و چهارصد هزار و خورده لیره پرداخته شده است تا به حال از بابت امسال و البته یک مبلغ دیگرى هم به ما بایستى پرداخته شود که آن عبارت است از بیست درصد از منافع صاحبان سهام پس از وضع یک مبلغ معینى که آن هم در حدود ماه تیر باید پرداخته شود یعنى در موقعى که مجمع عمومیشان تشکیل میشود به صاحبان سهام خواهند داد و به‏ ما خواهند داد تا به حال حسابشان مرتب بوده است و در سر موقع پرداختهاند.

عدهای از نمایندگان ـ صحیح است. مذاکرات کافى است.

رئیس ـ آقاى رهنما.

رهنما ـ در موضوع کلیات لایحه بودجه بنده عرض نمیخواهم بکنم و معتقدم که تا یک اندازه تذکراتى داده شده است و اگر چه در لایحه بودجه اصولاً مطابق وضع

+++

و ترتیب هرچه بیشتر بحث شود ولو ظهر باشد ولو وقت هم گذشته باشد بهتر است و عیبى هم ندارد براى این که بودجه اصولاً یکى از مهمترین لوایحى است که به مجلس میآید پس از لوایح بودجه لوایح دیگر چندان به عقیده بنده اهمیتى ندارد که تمام نمایندگان محترم در آن بحث کنند لایحه بودجه از نظر نظارت مجلس شوراى ملى و از نقطهنظر تذکراتى که آقایان وکلا دارند باید در آن بحث بشود ولى بنده چون خودم عضو کمیسیون بودجه هستم فقط قسمتهایى که به نظرم قابل پرسش و سؤال است از آقاى وزیر مالیه میپرسم در کلیات و سایر مطالب آقایان نمایندگان محترم که هستند سؤال کرده و تذکر خواهند داد یک قسمت که میخواستم سؤال کنم این است که آقاى وزیر مالیه یک شخص خیلى دقیقى هستند و خیلى با احتیاط میباشند بنابراین بنده نمیتوانم تصور کنم که پیشبینی اضافه که در ارقام کردهاند پیشبینیها عملى نشود حتماً عملى میشود ولى میخواستم بدانم که همین مبالغ هست و آیا مأخذ این پیشبینیها تقریباً چیست و روى چه اصلى است؟ مالیاتاملاک مزروعى را بنده عرض نمیکنم چون خودشان توضیح دادند که چه طور است و جزو جمع دارد و ممیزى شده است و تحقیقات شده است ولى بنده خواستم ببینم مالیات بر عایدات و حق تمبر که دو میلیون و پانصد هزار تومان اضافه شده است این را البته با یک دقتى که بنده خیال میکنم مربوط به عملکرد همین سال باشد و خیال میکنم که امسال یک اضافه عایداتى باشد در بودجه مملکتى که در موقع تفریغ بودجه و تقدیم آن لایحه معلوم میشود اگر این طور باشد که خیلى اسباب خشنودى و مسرت همه است که حقیقتاً در عملکرد امسال وزارت مالیه دیده باشد که در قسمت مالیات بر عایدات دو میلیون و پانصد هزار تومان بلکه یک میلیون و صد هزار تومان یا دویست هزار تومان بیشتر عمل کرده است و آن وقت مأخذ بگیرد این را از براى سال بعدش دو میلیون تومان. عرض کنم این یک قسمت تذکر بنده قسمت دیگر سؤالى که از آقاى وزیر محترم مالیه میخواستم بکنم که در مجلس بفرمایند راجعبه مالیات حق الثبت است در این موضوع یک مذاکراتى شده بود میخواستم ببینم خود آقاى وزیر مالیه این موضوع را عملى خواهند کرد که مالیات حقالثبت را برگردانند روى مصرف بنزین یا نه؟ چون این قسمت هم عملى تر هم مشروعتر و هم ملایمتر با روح مردم است تا این که یک مرتبه بیایند همین طورى که مقررى معین کردهاند که فلان قدر بدهند این شکل مالیات در سایر ممالک هم هست یعنى کشیدهاند روى مصرف بنزین هرکس هر قدر بنزین مصرف میکند بیشتر مالیات میدهد خواستم ببینم که این لایحه را چه وقت میآورند. سایر موضوعات را میگذارم براى آتیه.

وزیر مالیه ـ بنده نمیدانم در وقتى که جلسه شروع شد و آقاى دیبا نماینده محترم راجعبه مسئله پیشبینی عایدات فرمایشاتى فرمودند و بنده هم در جواب عرایضى عرض کردم آقا تشریف داشتند یا خیر؟ اگر در آن موقع تشریف داشتند و حرفهاى بنده را شنیدهاند که بنده هم جز آن عرایض چیز دیگرى ندارم (خنده نمایندگان) اگر هم عرایض بنده را نشنیدهاند براى این که وقت سایر آقایان گرفته نشود بنده ناچارم عرض کنم بعد به صورتمجلس مراجعه بفرمایید (خنده نمایندگان) اما راجعبه مالیات بنزین و مالیات روى مصرف بنزین این لایحه قبل از این که سال تمام بشود به مجلس تقدیم خواهد یعنى مالیات از این صورتى که که فعلاً دارد برمیگردد به همان صورتى که در دنیا هست. (صحیح است ـ کافى است مذاکرات.)

رئیس ـ آقاى دشتى.

دشتى ـ اگر اجازه میفرمایید چند سؤال مختصر دارم.

رئیس ـ آقاى دشتى بفرمایید اینجا (پشت کرسى خطابه) تندنویسها نمیشنوند.

دشتى ـ (پشت کرسى خطابه) خیلى مختصر است عرایض بنده یکى تفاوتها است تفاوت‏هایى که در عایدات پیشبینی شده است آقاى وزیر مالیه بهتر از بنده میدانند که در بودجهنویسى همیشه قسمت خرج را باید حداکثر

+++

نوشت و قسمت داخل و عایدات را همیشه حداقل ولى اغلب در رقم عایدات این بودجه بنده دیدم رقم حداکثر را نوشتهاند بعضىهایش البته منطقى است مثلاً فرض کنید عایدات ثبت اسناد یا این که مالیات بر عایدات اینها البته زیاد است اما بعضىهایش به نظر بنده مشکوک است و بنده براى اطمینان خاطر خودم میخواستم سؤال کنم که درباره این اقلام یک توضیحات بیشترى بدهند یکى راجعبه املاک مزروعى است بازخرید منال خالصجات انتقالى است. این چه دلیل دارد که امسال تقریباً بیست هزار تومان زیادتر عاید میشود و مردم زیادتر میخرند؟ بلکه برعکس به نظر بنده سال به سال عواید خالصجات انتقالى باید کمتر بشود براى این که هى مردم میخرند و کمتر میشود مثلاً ذبایح عرض کنم که تقریباً دویست هزار تومان ذبایح را زیادتر پیشبینی کردهاند آیا در وزارت مالیه پیشبینی شده که امسال مردم بیشتر گوشت خواهند خورد؟ (خنده نمایندگان) یک قسمت راجع به رسومات است آن هم همین طور؟ قسمت دیگرى که بنده یادداشت کرده بودم در خصوص گمرک بود تقریباً هیجده میلیون اضافه پیشبینی کردهاند آقاى وزیر مالیه فرمودند دلیلش را که بعضى اجناس ممنوع بود و حالا آنها آزاد شدهاند روى این اصل عواید گمرک زیادتر پیشبینی شده است در صورتى که چون هم قیمت و هم گمرک این اجناس زیاد است آزاد میشود قاچاق هم بنده عرض میکنم زیادتر میشود براى این که یک اجناس ممنوع بوده است و گمرکش هم زیاد است و قیمتش هم زیادتر است بنابرین و آنها بیشتر قاچاق میشود یکى دیگر مسئله کبریت است چه دلیل دارند بر این که در سال هزار و سیصد و سیزده مردم بیشتر کبریت استعمال میکنند یا در مورد دخانیات مثلاً پنجاه هزار تومان بیشتر پیشبینی کردهاند یعنى به اندازه مردم سیگار میکشند در این سال که پنجاه هزار تومان تفاوت عایدیش باشد با امسال اینها را بنده نفهمیدم یکى دیگر مسئله عایدات خالصه‏جات است خالصه‏جات را آقاى وزیر مالیه چندى پیش یک لایحه آوردند از براى فروشش و قطعاً در ظرف این مدت یعنى اواخر سال هزار و سیصد و دوازده و در طى سال هزار و سیصد و سیزده مبلغى از خالصه‌جات به فروش میرسد پس بنابرین از عایدات خالصه‌جات باید کسر شود و کمتر بشود نسبت به سابق آیا فروش را هم در جزو این عایدى که پیشبینی شده است اینجا میآورند یا نمیآورند؟ اگر نمیآورند پس این مبلغ را چه طور و به چه دلیل تقریباً نوزده میلیون و پانصد هزار ریال اضافه کردهاند بر عایدات خالصه‌جات (وزیر مالیه اضافه نشده است عین آن است) بلى عین آن است. سؤال دیگرى که بنده از آقاى وزیر دارم این است که عایدات قند کرج و کهریزک را در صورت عایدات ندیدم و با این که عواید قند هفت میلیون میشود او را در جزء ارقام عایدات ندیدم و نمیدانم عایدات او را چه کار میکنند. سؤال دیگرى که بنده از آقاى وزیر مالیه دارم راجعبه عواید متفرقه مستقیم است و یک عواید متفرقه مستقیم است و یک عواید متفرقه غیرمستقیم. آن وقت هر وزارتخانه هم یک عواید متفرقه دارند بنده از این عواید متفرقه چیزى نمی‌فهمم. و این عواید متفرقه کمکم در بودجهها دارد خیلى زیاد میشود چنانچه این عوایدى که بر طبق قانونى که از مجلس گذشته است از مردم میگیرند دیگر چرا متفرقه باید باشد. اینها باید به طور مشخص و معلوم در اینجا نوشته شود به طور متفرقه معنى ندارد. مثلاً وزارت داخله در آخر بودجهاش مینویسد عواید متفرقه پانصد تومان. یا نظمیه پنجاه تومان اگر این عواید متفرقه به همین ترتیب قانونى باشد باید به طور مشخص و معین جزو عواید قانونى در بیاید اگر هم نیست که نباید نوشته شود یکى دیگر تکمیل سیمانسازى بود با این که این همه پول خرج شده و کارخانه به راه افتاده است دیگر این نهصد و پنجاه هزار تومان براى چیست؟ این نهصد و پنجاه هزار تومان که اینجا مینویسد و مى‏خواهید خرج کنید براى تکمیل همین کارخانه است یا این که کارخانه دیگرى است یکى دیگر راجع به کارخانه بطرىسازى است. بنده میبینم سه چهار سال است ما دچار کارخانه بطرىسازى هستیم و هر چندى یک لایحه میآورند و اینجا تصویب میشود و بالاخره این کارخانه هنوز راه نیفتاده است و بنده

+++

نفهمیدم این چیست. یکى دیگر معماى شمشک است (خنده نمایندگان) معدن شمشک براى ما یک معمایى است بنده میل دارم آقاى وزیر مالیه این معما را براى ما حل کنند براى این که از هفت سال قبل به این طرف هى پول دادهایم براى شمشمک هشتاد هزار تومان نود هزار تومان دویست هزار تومان پول دادهاند براى شمشک و بالاخره نمیدانیم عایدى این کجا میرود؟ این را یک توضیحى بدهند خیلى متشکر میشویم. یکى دیگر ایرادى است که پارسال هم در بودجه کردم حالا هم همان را عرض میکنم و آن مسئله دو میلیون لیره است. این دو میلیون لیره جزو بودجه نیست که شما براى خرید مهمات قشون میآورید. این را باید در لایحه جداگانه بیاورید و علت این که در این لایحه بودجه میآورید چیست؟ یک نکته دیگرى آقاى مؤید احمدى گفتند و بنده پارسال هم تذکر دادم آقاى تقىزاده آن وقت وزیر مالیه بودند و خیلى دلیل مضحکى براى ما آوردند. گفتم شما مبلغى پول به عنوان طرق میدهید مبلغى هم پول به عنوان راهآهن میگیرید اینها را چرا جزو بودجه نمیآورید گفتند براى این که اینها را به موجب یک قانون مخصوصى چون میگیریم از این جهت جزو بودجه نمیآوریم. مثل این است که سایر پولهایى را که میگیرند به موجب قانون نیست در صورتى که تمام پولهایى که گرفته میشود و مخارجى را که میکنند به موجب قانون است. منتهى بعضى خرج خاصى دارد ممکن است همان طورى که آقاى وزیر مالیه تذکر دادند به طور کلى بنویسند. مثلاً فرض بفرمایید پنج میلیون عایدات طرق را پیشبینی کنند و به طور کلى در بودجه بنویسند پنج میلیون براى طرق. این تأثیرى که دارد در لایحه تفریغ بودجه است. براى این که وقتى که لایحه تفریغ بودجه به مجلس میآید صورت جزئش معلوم میشود و آن نظارت و تفتیش کاملى که از شئون مجلس شوراى ملى است بالاخره به عمل میآید. به علاوه اساساً بزرگى بودجه یک مملکتى به عقیده بنده دلیل بر عظمت آن دولت و مملکت است و هر قدر بودجه یک مملکتى مفصلتر باشد این یک اهمیت و عظمتى به آن مملکت میدهد براى این که اولاً دلیل بر این است که قوه تولید مملکت زیادتر شده است و ثانیاً تشکیلات دولت محکمتر و منظمتر و پاکیزه‌تر است ثالثاً شرکت مردم درامور عمومیبیشتر است بنابراین شما عوض یک لایحه شصت و دو میلیونى اگر نود میلیون لایحه بودجهتان باشد بهتر است و به عقیده بنده احترام و اهمیت شما به مراتب بیشتر است. یعنى چه؟ چه اصرارى دارید که نه آن را بیاورید نه این را. پارسال که آقاى منصورالملک وزیر طرق بودند ازشان خواهش کردیم و گفتیم که ما تا به حال نمیدانیم از بابت قند و شکر چقدر مالیات وصول شده است و تا به حال چقدرش خرج شده است. چقدرش خرج ادارى شده و چقدرش خرج ساختمانى شده. اینها یک مطالبى است که اگر افکار عمومی و هم مجلس شوراى ملى بداند خوب است و به نظر بنده باعث شئون دولت است ولى آقاى منصورالملک هم خوشوقتانه وعده دادند ولى متأسفانه عمل نکردند.

وزیر مالیه ـ بنده بایستى حالا از نماینده محترم آقاى رهنما معذرت بخواهم براى این که البته اگر بخواهم تکرار کنم و بگویم که ایشان هم به صورتمجلس رجوع کنند (و آن دلیلى را که راجع به پیشبینی داشتیم و در مقابل اعتراض نماینده محترم آقاى دیبا اظهار کردم ملاحظه بفرمایند حالا هم اظهار بکنم) خوب نیست. این است که عرض میکنم راجعبه مالیاتهایى که به نظر آقا مشکوک رسید پیشبینی بنده راجعبه مالیات ارضى و دلیل این که در این طور مسائل مشکل است به طور قطعى اظهار نظر کرد این است که دو نفر نماینده محترم تشریف آوردند و در فاصله چند دقیقه آقاى رهنما گفتند من در بعضى اقلامش مثل مالیات ارضى نظرى ندارم ولى راجعبه عایدات چه طور این قدر پیشبینیتان زیاد شده است آقاى دشتى فرمودند که من راجعبه مالیات بر عایدات کارى ندارم مالیات ارضى چه طور شده که این قدر پیشبینی شده است میخواهم عرض کنم دو نفرى که با منطق و واقعاً روى یک مبانى فکر میکنند و صحبت میکنند در مسائل رویهشان با هم

+++

اختلاف دارد و تفاوتنظر دارند همین طور هم بنده نسبت به آقایان همین حال را پیدا میکنم که این شک و تردیدى که آقایان دارند بنده هم داشته باشم بنده هم واقعاً پایه که براى وصولش گرفتهام گمان میکنم محکمترین پایهها باشد براى این که مجموع آن چیزها و اوراقى که در دست ما است و تا به حال وصول شده و وصولیهاى سنواتى مأخذ قرار داده شده خیلى محکم است ما یک ممیزى داریم اینها که محل اختلاف نیست از آن رو گرفته میشود آنهایى که محل اختلاف است مطابق آن اظهارنامه که خود طرف داده و بالاخره یک اصولى است که ما میتوانیم اگر آن را در نظر بگیریم وصولى چند سال قبل را هم در نظر بگیریم تقریباً میتوان بگوییم چقدر است حالا آقا میفرمایند که این از کجا وصول میشود اتفاقاً از یک محلى که اسم نمیبرم راپرت داشتم (شاید این کسى که تازه رفته چون خودش تازه رفته میخواهد نسبت به آن که قبل بوده این طور راپرت داده) ولى حقیقت را گفته در هر حال گفته که مالیات 1311 این قسمت هنوز بیست و پنج درصدش باقى مانده و مالیات امسال هفتاد و پنج درصدش مانده تصدیق بفرمایید وقتى که مالیات این طور وصول شود آن وقت سه میلیون و پانصد هزار تومان عمل شود البته وقتى که مراقبت شود بیشتر وصول میشود (دشتى ـ جزء بقایا بنویسید) نه آقا بقایا دو قسمت است. اگر اجازه بدهید عرض میکنم یک قسم بقایایى است که مال چند سال پیش است یکى هم از زمان دوره عمل است از دوره عمل غیر از آن است. آن از سیصد و دو تا سیصد و یازده است.اما راجعبه حقوق بازخرید البته اساس فرمایش آقا صحیح است وقتى که به بودجههای سابق نگاه کنید میبینید پیشبینیهایشان خیلى زیادتر بوده و حالا سال به سال کم میشود این را که نوشتهایم براى این است که به همه بگوییم وصولى بوده و از همه وصول خواهیم کرد. و یک عده بنا بود بازخرید کنند همین طور مانده است و براى این که تمام شود عرض میکنم که در 1313 دیگر باقى نخواهد بود. اما راجع به مسئله ذبایح که فرمودند خیر. بنده نمیتوانم هیچ این پیشبینی را بکنم که مردم امسال گوشت بیشتر خواهند خورد. ولى این را پیشبینی میتوانم بکنم که با این ترتیبى که براى وصول در نظر گرفته شده است بیشتر وصول خواهد شد به جهت این که ذبایح الان چند سال است ششصد هزار تومان پانصد و نود هزار تومان (در این حدود) وصول کرده است و این هم اساساً جزء آن قسمتهایى است که در خیلى جاها بد وصول میشده بنابراین اگر بنده آمده باشم و یک ثلث بر سیصد هزار تومان اضافه کرده باشم گمان میکنم پیشبینی غلطی نبوده است.اما راجعبه رسومات که دامنهاش خیلى وسیع است و امیدواریم در آتیه خیلى بیشتر بگیریم در یک قسمت ما یک چیزى اضافه کردیم که تا به حال نبوده و ما ایجاد کردهایم یک مؤسسه است که در بعضى قسمتهایش هم یک جرح و تعدیلهایى شده و وسایل‏ کنترل را هم زیاد در نظر گرفتهایم و بنده به شما قول میدهم که اگر رسومات خیلى خوب اداره شود گرچه از یک حیث اسباب تأسف است که چرا مردم این عادت را دارند ولى از طرفى عرض کنم اگر خوب اداره کنیم خیلى بیشتر از این چیزهایى است که گرفته میشود. چندین میلیون است این که بنده نوشتهام چیزى نیست. راجعبه گمرک فرمودند که خواهند گفت اجناس ممنوعه مجاز شده و در عوض بیشتر قاچاق خواهد شد. بنده این قسمت را درست نفهمیدم خوب! آن وقتى که ممنوع بود که هیچ چیز به ما نمیداد و همه قاچاق میشد. حالا ما آمدیم حساب کردیم آن مقدارى که از راه گمرک وارد میشود قطعاً این طور است که پیشبینی شده به علاوه این ماههاى اخیر خودمان را حساب کردیم و یک حسابهایى داریم و اگر کسى از این راه بیاورد معلوم است و از قاچاق هم که به طور کلى جلوگیرى خواهد شد. و مسلماً این خیلى مدخلیت دارد. کبریت را که فرمودید بیشتر ما پیشبینی کردهایم و زیادتر خواهد شد تصور نمیکنم چرا اگر یک روزى ما در اینجا قانونى میگذراندیم (شاید هم بیاوریم) که جلو فندک را بگیریم که در این مملکت نیاید ممکن است زیاد کبریت استعمال شود

+++

و مملکتى هم که انحصار کبریت میکند نباید اجازه بدهد که فندک بیاید و باید فندک استعمال نشود بنده به این فکر هنوز نیفتادهامولى در هر صورت این چیزى که بنده حساب کردهامآن مقدارى که از خارج میخریم و آن مقدارى که کارخانه تبریز عمل میکند و حسابش را داریم باید به ما بدهد و البته هم به ما خواهد داد و ما خواهیم گرفت. راجعبه دخانیات عین همان استدلالى که بنده در مسئله رسومات و ذبایح کردهامدر اینجا هم عرض میکنم که بسته به مراقبت است و بنده قطع دارم این میزانها میتوانیم وصول بکنیم براى این که در این حدودى که پیشبینی شده عمل شده است چون ایناندازه عمل شده و وسایلى ما در تهران شروع کردهایم براى جلوگیرى از قاچاق در قسمت انحصار یعنى تریاک و دخانیات مسلم هنوز آن نتیجه که باید داده شود نشده به جهت این که سه چهار ماه است داریم عمل میکنیم ولى از فروش تریاک که باندرل میشود معلوم است سابقاً یک قسمت بدون باندرل فروخته میشد ولى در فاصله سه ماه تقریباً 7 خروار بیشتر عمل و فروخته شد پس تصدیق میفرمایید ممکن است ماشینهاى توتون برى هم که تحتنظر است در مراکزى که ما داریم و نمیتوانند توتون را خرد کنند گرچه بدبختانه مچ بعضیها گیر افتاد که با بعضى اسبابهاى خیلى کوچکى میبریدند در خارج از اینها هم جلوگیرى میشود و اینها هم دنبال میشوند بنده موقع را مغتنم میشمرم و به آن اشخاصى که در خارج مشغول این کارها هستند میگویم که ما سخت خواهیم بود نسبت به آنها واقعاً عرض میکنم که بنده عالماً و عامداً کلمه قساوت را استعمال میکنم به جهت این که آقا این نمیشنود یک مملکتى یک دولتى یک مجلسى میآیند مینشینند پیشبینی میکنند حساب میکنند و یک عایداتى را در نظر میگیرند بعد این ممر زندگانى یک اشخاصى میشود که میآیند و به طور تقلب از این راه استفاده کرده و قاچاق میکنند البته نسبت به این اشخاص باید سخت گرفت بنده تصور میکنم در این قسمتها خود آقاى دشتى هم قانع شده باشند ولى البته نتیجه قناعت ایشان و حتى قناعت خود بنده در آخر سال آتیه معلوم خواهد شد نه حالا حالا نه ایشان باید خیلى اصرار کنند و نه بنده. بعد البته عمل میکنیم و خواهیم دید آنچه هم که میشود کوشش کرد به اندازه کوشش کردهایم براى جمعآورى عایدات و تمام اقدامات براى وصول عایدات خواهد شد حالا بعد می‌بینیم که مالیه چه جور عمل میکند. اما راجع به فروش خالصه‏جات استدلالشان خیلىخیلى خوب بود و قوت داشت اگر یکى دو نکته در ضمن نبود. یکى این که ما در سال آتیه نمیخواهیم بگوییم خالصه نمیفروشیم ولى البته به تدریج میفروشیم و عجله ندارید ک که بیاییم‏ دفعتاً مقدار زیادى ملک وارد بازار کنیم و قیمت آنها را هم پایین بیاوریم شاید مدتى طول داشته باشد تا وقتى که مقدمات کار فراهم شود. اعلانهاى مزایده بشود به مرکز بفرستند. وزارت مالیه تصویب کند بروند و مبادله کنند. تا این کارها بشود ماه ششم سال میرسد آن وقت محصول ملک به دست آمده و ما مصرف محصول را براى خودمان نگاه میداریم. و با آن کسى که معامله میکنیم محصول را خودمان برمیداریم محصول سال بعد مال او میشود و در محصول سال آتیه هم بنده پیشبینی کسرى نمیکنم و اگر هم یک مقدار کمی از یک طرف میفروشیم از طرف دیگر به واسطه مراقبتى که میشود چهل هزار تومان، پنجاه هزار تومان اگر کسر شود اهمیتى ندارد و میشود از راه دیگر جبران کرد و الّا اگر بنا بود که ما مقدار زیادى خالصه بفروشیم معلوم بود که دیگر براى ما عایدى نمیماند. راجع به قند کهریزک هم که سؤال کردند از قلم افتاده است عایداتش با آن که علیحده است و اگر علی‏حده است چه کارش کردید عرض میکنم جزء آن رقم که نیست مگر این که بفرمایید چه کارش کردید براى خودمان نگاه داشتیم. پیشبینی عایدات نتوانستند بکنند براى این که در بودجه سال گذشته سیصد هزار تومان عمل کرده بود و از آن بابت یک دینار داده نشده (دشتى ـ چرا) امسال خودتان میدانید که یک سال بدى بود براى این محصول آفت

+++

آمد و نتوانستند به مقدار کافى چغندر داشته باشند به ضرر بود سال آینده هم بنده برخلاف احتیاط میدانستم که یک عایداتى پیشبینی کنم. حالا ایشان این قدر محتاط بودند و فرمودند پیشبینی کنیم بنده نمیدانم از چه نظر بود (دشتى ـ من مسلم میدانستم که عایدات دارد) اما راجعبه عواید متفرقه وزارتخانهها که فرمودند خوب چرا هر وزارتخانه دارد وزارت داخله بیست و پنج تومان دارد وزارت طرق مثلاً پنجاه تومان دارد این آقا یک قلمیاست که نوشته میشود مثلاً اسبابى است که اسقاط شده صندلى است که شکسته میشود. اینها چیزهایى است که میفروشند و در هر جایى از این چیزهاى اسقاط هست که اگر فروخته شد جزو این قلم حساب میشود. راجعبه کارخانه سیمان یا در عبارت لایحه که پیشنهاد شده است اشتباه شده آقا درست توجه فرمودهاند بنده خیال میکنم نوشته باشیم یعنى نوشتهامبراى تکمیل و بهرهبردارى اگر این طور است یعنى در لایحه نوشته شده براى تکمیل و بهرهبردارى کارخانه اشکالى ندارد (مؤید احمدى ـ همین طور است) یک مقدار کمی براى کارخانه مصرف میشود که نواقصى اگر داشته باشد رفع کنند و شاید یک چیزهاى مختصرى هم عواید اضافه بکند ولى اساسش براى بهرهبردارى است. ما هشتصد هزار تومان براى کارخانه پیشبینی خرج کردیم و نهصد و پنجاه هزار تومان هم پیشبینی عایدات یعنى صد و پنجاه هزار تومان عایدات منظور کردیم.اما راجعبه کارخانه بطرىسازى نه تنها آقا گیر افتادند وزارت مالیه هم از دست این کارخانه بطرىسازى گیر افتاده است. چند سال است پول میدهد ولى از قرارى که آقاى وزیر داخله به وزارت مالیه اطمینان کامل دادهاند بطرىهاشان عنقریب بیرون خواهد آمد. حالا میبینیم. راجعبه شمشک جوابش را میگذاریم به آقاى رئیس صناعت که بیشتر از بنده در این موضوع واردند و به قول آقاى دشتى معماى شمشک را حل کنند. در قسمتى که فرمودند راجعبه دو میلیون لیره که خوب بود لایحهاش داده میشد بنده حقیقت فلسفهاش را ندانستم چیست راست است پول ذخیره مملکتى جزو بودجه مخارج و عایدات نمیآید و این ایراد وارد است ولى در هر صورت ما که الان میخواهیم اجازه بگیریم از یک محلى که عایداتش را نیاوردهایم و معادله نکردهایم در این صورت بیخود براى آن یک لایحه علیحده بیاوریم به مجلس این به نظر بنده تضییع وقت است وقت بنده هیچ. وقت آقایان بیشتر قیمت دارد بهتر این است که در همین لایحه اجازه گرفته شود.اما این که فرمودند در سال پیش آقا از آقاى تقىزاده که وزیر مالیه بودند در اینجا سؤالى کردند و ایشان جوابى دادند بنده انتظار نداشتم حتى این که یک کلمه مضحک هم به آن اضافه بفرمایید بنده‏ البته در عالم همکارى با ایشان از جنابعالى گله میکنم گرچه آقا نظرى نداشتید که این را گفتید ولى خوب نیست که بنده امروز که عرض میکنم بعد آقا بیایند و یک کلمه مضحکى دنبالش بگذارید و من هم نباشم اینجا که جواب بدهم. لکن میدانم شما هم نظرى ندارید. ولى بنده میخواهم عرض کنم شاید در جوابى هم که ایشان دادهاند دقت نفرمودهاند والا بنده گمان نمیکنم که ایشان جواب داده باشند چون قانون علیحده برایش گذاشته شده از این جهت جزء بودجه نمیتوانیم بیاوریم. این تذکر را آقایان در کمیسیون به بنده دادند بنده هم عرض کردم که اولاً مانعى نمیبینم براى این قسمت ولیکن بنده میل داشتم امسال بودجه قبل از پانزدهم اسفند از مجلس بگذرد یک بودجه که چند سال بود عمل میشد از حیث این که کدام قسمت بیاید یا نیاید. یا چه طور شود بنده دیروز هم در کمیسیون عرض کردم که اگر ما الان هم بخواهیم این بودجه را معطل کنیم و به اصطلاح عایدات و پیش بین مخارج را در نظر بگیریم این کار را عقب میاندازد لذا خواهش میکنم که امسال را هم به همین ترتیب بگذرانند براى سال آتیه اگر زنده ماندیم میبینیم که چه باید کرد.

رئیس کل صناعت و فلاحت (آقاى بیات) ـ حل معماى شمشک کار مشکلى نیست. اگر آقاى دشتى خودشان لطف

+++

فرموده و تشریف ببرند به شمشک خیلى زود این معما حل میشود. تمام کار صنایع داخلى، مخصوصاً اطراف تهران منوط به توسعه و اهمیتى است که به مؤسسه شمشک داده شود یعنى اگر زغالسنگ نداشته باشیم هیچ یک از این کارخانههای قندسازى و سیمانسازى و غیره نمیتوانند کار کنند. بنابراین احتیاجات ما براى کلیه کارخانهجات روى زغال سنگ شمشمک است باید دید احتیاجاتمان به چه مقدار زغالسنگ است همان مقدار سرمایه هم براى توسعه زغال باید به کار بریم آنچه که حساب کردهایم سابقاً در شمشک در حدود نهصد هزار تومان الى یک میلیون خرج شمشمک میشد. این مخارج را به تدریج میکنیم نه یک دفعه تا بتوانیم آن استفاده که باید از این معدن بشود بکنیم و هر قدر از این سرمایه که جزو حساب بهرهبردارى میشود البته باید محسوب داریم فرق نمیکند. اگر آن مبلغى را که ما الان خرج میکنیم و میخواهیم براى استهلاک ماشین و سرمایه که به کار بردهایم آن را کسر بگذاریم بایستى در عوض مخارجمان را اضافه کنیم. امسال هم پروگرامی که ما داریم بیش از این مبلغ است. به نظر ما این طور بهتر آمد که باز یک قرضه از بانک بشود تا بتوانیم این معدن را طورى توسعه بدهیم که در سالهاى بعد سالى دویست هزار خروار ببریم که براى کلیه کارهاى صنعتیمان کافى باشد. اینجا باید خاطر نمایندگان محترم را مستحضر بدارم که همیشه در ایران معمول این بوده که یک چاههایى را میرفتهاند میکندهاند از بالا تا هر جا که دستشان میرسید و زغالسنگ استخراج میکردند و آن معدن را خراب میکردند و میرفتند و جاى دیگر مشغول میشدند و در این قسمتها دیگر نمیشد کار کرد ولى حالا از قسمتهاى خیلى پایین شروع کردهایم. از توى دره شمشک یک تونلهاى خیلى طولانى زدهایم تا رسیدهایم به رگههای زغالسنگ آن وقت این رگههای زغالسنگ را باید استخراج کرد. البته در انجا کارخانه الکتریک دارند راهآهن سبک دارند باید هوا رساند به آن تونلها. کارهاى فنى در آنجا زیاد است مصالح زیاد است ساختمان‏هاى خیلى مفصل شده است قریب هفتصد عمله در آنجا کار میکند اینها جا میخواهند. سکنى میخواهند تمام وسایل زندگى را در آنجا باید برایشان فراهم کرد این است که به تدریج باید پول را به مصرف رساند و باید در آتیه هم که سرمایهمان را مصرف کردیم باید استهلاکش را بپردازیم یعنى موقعى که شروع میکنیم به بهرهبردارى (کافى است.)

رئیس ـ پیشنهادى از آقاى تهرانى رسیده است قرائت میشود.

پیشنهاد آقاى تهرانى: پیشنهاد میکنم پنج میلیون ریال به مالیات رسومات اضافه شود.

رئیس ـ آقاى تهرانى.

تهرانى ـ البته موجب حیرت و تعجب آقایان شد که چه طور شده است بنده پیشنهاد اضافه عایدات میکنم عرض کنم براى رسومات این پیشنهادى که بنده کردم اگر بتوان اداره کرد که قاچاق نشود چه عیب دارد! هیچ ضرر ندارد. بنده عقیده خودم این است که اضافه مالیات بر رسومات مفید است و اگر بتوان خوب اداره کرد خوب است. ولى منظور بنده از این پیشنهادى که کردم این بود که خواستم خاطر آقاى وزیر مالیه و هیئت محترم دولت و بالاخره همه را متوجه این نکته بکنم که چه در تهران و چه در ایالات و ولایات وضعیت امروزه ما با ده سال پیش خیلى فرق کرده مثلاً کسى که از ده سال پیش تهران را ندیده است اگرامروز تهران را ببیند نمیشناسد. تهران دو برابر دو برابر و نیم بزرگتر از سابق شده است. همه جا این طور است و اغلب ایالات و ولایات تغییر کرده و بزرگتر شده توسعه پیدا کرده و قسمت مستحفظین خیلى کم هستند بنده در قسمت نظمیه میخواستم یک تذکراتى به هیئت محترم دولت بدهم

+++

که توجهات مخصوصى نسبت به نظمیه نشده. تشکیلات نظمیه نسبت به آژان خیلى نقص دارد یک بسط و توسعه در قسمت آژان لازم است که اشخاص خیلى محترم و آبرومند وارد این کار شوند بدون این که هیچ ملاحظه بکنند و این لباس را لباس افتخار بدانند و بپوشند براى این که بالاخره مسئولیت بزرگى متوجه آنها است زیرا حافظ عرض و ناموس و زندگى همه چیز مردم هستند هر کس در خانه خودش خوابیده مطمئن است که آژان در کوچهها و معابر و در خانهها همه چیز او را حفظ خواهد کرد. این یک قسمت و دیگر کمی عده آژانها است نسبت به ده سال پیش با این که همه چیز نسبت به سابق تغییر کرده و توسعه پیدا کرده در تهران و اطراف تهران و نواحى شما هیچ آژان ندارید آقا و هیچ فکرى هم براى این قسمت نکرده‌اید آقا الان اگر شما در خیابانها و معابر عبور کنید آژان نمیبینید نه این که تصور کنید بنده تقصیر را میخواهم متوجه نظمیه بکنم. خیر این طور نیست اصلاً آژان کم است و وظیفهاش زیاد است و نمیرسند. باید بگردد باید حفظ نماید باید ملاحظه کند دزدى نشود کارهایى نشود. این عده کم است و نمیرسند براى این قضیه بنده حاضرم یعنى با این که با اضافه مالیات مخالفم ولى هر مالیاتى را که پیشنهاد کنید براى توسعه این منظور بنده حاضرم رأى بدهم و یکى از موافقین این قسمت هستم تا مردم آسایش پیدا کنند خوب است در قسمت نظمیه آقاى وزیر مالیه و هیئت محترم دولت این دو نظر را در نظر بگیرند یکى قسمت معارف پلیس یکى هم توسعه عده چه در تهران و چه در سایر نقاط شما اگر از بنده قبول نمیکنید ممکن است یک شب با بنده تشریف بیاورید در کوچههای تهران و ملاحظه کنید که براى کمیعده که نمیرسند آژان کم است.

وزیر مالیه ـ عرض کنم بنده نمیدانستم وقتى آقاى تهرانى پیشنهاد اضافه عایدات مینمایند این صورى است و مقصودشان این نیست که در ضمن پیشنهاد یک اضافه خرجى نموده باشند و الّا از منطق کارهاى معمولى ایشان خارج است. حالا میرویم به آن مطلبى که ایشان اظهار کردند که راجعبه نظمیه و بسط تشکیلات نظمیه و تهیه افراد به طوری که شایسته و لازم است. گمان میکنم خودشان تصدیق داشته باشند که سال به سال بر عده آژانها افزوده شده و این طور نیست که ده سال پیش با حالا یکى باشد (طهرانى ـ خیلى تفاوت نکرده است) ارقامش را ملاحظه فرمودهاید چه قدر بود. اگر دقت فرموده باشید می‏دانید که سال به سال اضافه شده است. امسال هم همین طور بر بودجه نظمیه اضافه شده است دو میلیون ریال بر بودجه نظمیه اضافه شده است (طهرانى ـ چیزى نیست آقا) دویست هزار تومان اضافه شده براى این که در بعضى نقاط که نیست تشکیلات بدهند و جاهایى که کم است اضافه کنند مسلم است که باید خیلى بیشتر از اینها پول داد به نظمیه تا این که وسایلش را کاملتر و بهتر نماید ولى حسناتفاق خود آقاى تهرانى نکته ضمناً فرمودند که ما هم با توجه به همان نکته است که به تدریج تشکیلات نظمیه را اضافه میکنیم. یک کلاس درست شده و چند روز پیش یک قانونى که راجعبه همان کلاس و شاگردانى که از آنجا باید بیرون بیایند مطرح شد. اینها زمان لازم دارد تا همان طورى که فرمودند اشخاصى بروند و در آن مدرسه تربیت شوند بعد از آن که آماده شدند آن وقت میتوان تشکیلات نظمیه را بسط داد والا بنده باید اینجا تکرار کنم که بدون وسایل و بدون داشتن آدم پول خرج کردن نفله کردن است. نظمیه روى همین نظر و پروگرام که فرمودید باید آدم تهیه کند تا به تدریج و به تناسب عایدات مملکت بتوانیم جلو برویم. حالا خیال میکنم وارد قسمتهاى دیگرش نشویم بهتر است که یک شب بنده با ایشان راه بیفتیم و برویم گردش بنده فرصت این کار را ندارم و حقیقتاً گرفتارم (خنده نمایندگان).

رئیس ـ آقاى طهرانى پیشنهادتان را دنبال میکنید.

طهرانى ـ استرداد میکنم.

+++

مخبر ـ چون در ماده واحده اشاره شده است به صورت ضمیمه که عبارت از صورت عایدات و مخارج باشد و در آن صورت در کمیسیون بودجه یکى دو فقره اصلاح مختصرى شده است که تذکر میدهم که آقاى منشى این طور اصلاح کنند: یکى در صفحه پنجم قسمت اول جزو اول این طور اصلاح و تصحیح بفرمایید تا آن اشتباهى که در چاپ شده است تبدیل شود به این رقم: پنج میلیون و صد و هفتاد و یک هزار و هشتصد و چهل ریال (5171840) و در همان صفحه در قسمت اعتبار بودجه اختصاصى اداره امنیه سیصد هزار تومان اضافه میشود که رقمش تبدیل میشود به بیست و پنج میلیون و ششصد و هفتاد و هشت هزار و چهارصد ریال (25678400) و در جمع کل بودجه امنیه رقمش اصلاح میشود به بیست و نه میلیون و دویست و پنج هزار ریال (29205000) و در جزء دوم از قسمت ششم تشکیلات نظمیه مملکتى دو میلیون به آن اضافه میشود و تبدیل میشود و رقمش به بیست و پنج میلیون و صد و بیست و هشت هزار و صد و سى ریال (25128130) و جزو هفتم از قسمت 6 پنج میلیون ریال حذف میشود که تقسیم شد به آن دو قسمت. دو میلیون بر بودجه نظمیه و سه میلیون بر بودجه امنیه و در ضمن کل مخارج این طور تبدیل میشود به رقم: ششصد و بیست و یک میلیون و سیصد و هفت هزار و هشتصد و شصت و پنج ریال. (621307865) و در فاضل عایدات این طور اصلاح میشود که صد و پنج هزار و پانصد و پنجاه و دو ریال (105552) فاضل عایدات بودجه است.

نمایندگان ـ صحیح است.

رئیس ـ آقایانى که با ماده واحده موافقت دارند ورقه سفید خواهند داد.

(اخذ و استخراج آراء به عمل آمده صد و سه ورقه سفید تعداد شد).

رئیس ـ عده حاضر در موقع اعلام رأى صد و نه به اکثریت صد و سه رأى بودجه مملکتى تصویب شد

5ـ موقع و دستور جلسه بعد ـ ختم جلسه

رئیس ـ اجازه میفرمایید جلسه را ختم کنیم. آقاى وزیر عدلیه امروز ما را متذکر کردند که مقدارى کار دارند و این کارها را هم تعلق دارند که زودتر بگذرد و اتفاقاً کارهاى دیگر آنها را معطل کرد به رعایت جالب ایشان جلسه آینده روز سهشنبه پس فردا دستور هم همان لوایح‏

(مجلس سه ربع بعدازظهر ختم شد).

رئیس مجلس شوراى ملى ـ دادگر

+++

قانون‏

اجازه مساعدت به کارخانههای داخلى به وسیله اعطاى قرضه‏

ماده واحده ـ بانک فلاحتى میتواند از محل وجوه مذکور در مواد 7 و 8 قانون فروش خالصه‏جات و قرضههای فلاحتى و صنعتى مصوب 18 دىماه 1312 هر سال مبلغى براى مساعدت به گردش کارخانههای داخلى قرض بدهد در مقابل این نوع قرضه ممکن است به جاى وثیقه ملکى خود کارخانه را به وثیقه گرفت.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه سیزدهم اسفند ماه یکهزار و سیصد و دوازده شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى ـ دادگر

قانون‏ بودجه سال 1313 مملکتى‏

ماده واحده ـ مجلس شوراى ملى بودجه سال 1313 مملکتى را (به استثناى عایداتى که از منابع نفتى ایران وصول و پس از وضع یک میلیون و پانصد هزار ریال که در قسمت عایدات بودجه 1313 مملکتى منظور شده بقیه آن ببه حساب ذخیره مملکتى منظور خواهد شد) مطابق صورت ضمیمه چهارصد و سیزده هزار و چهار صد و هفده ریال و از حیث مخارج به مبلغ ششصد و بیست و یک میلیون و سیصد و هفت هزار و هشتصد و شصت و پنج ریال بالغ میباشد تصویب و به وزارت مالیه اجازه میدهد که مخارج مملکتى را اعم از حقوق و مصارف در سال 1313 در حدود اعتبارات مصوب در صورت ضمیمه و مطابق بودجههای تفصیلى سال 1312 تا حدى که اعتبارات مصوبه در بودجههای مزبور ضمن بودجههای 1313 نیز منظور شده باشد بپردازد تا وقتى که بودجههای تفصیلى 1313 که باید تا اول اردیبهشت سال مذکور به مجلس شوراى ملى تقدیم گردد به کمیسیون بودجه مجلس ارجاع شود و مادام که بودجههای تفصیلى از تصویب کمیسیون بودجه نگذشته مخارج مزبوره را مطابق بودجههای پیشنهادى و پس از تصویب کمیسیون بر طبق آنچه که تصویب شده است بپردازد پرداخت مخارج مزبوره از اول اردیبهشت سال 1313 موکول به تقدیم بودجههای تفصیلى به مجلس شوراى ملى خواهد بود.

و نیز به وزارت مالیه اجازه داده میشود دو میلیون لیره از محل ذخیره مملکتى براى خرید و تکمیل مهمات قشونى تأدیه نموده و پرداختهایى را هم که از محل ذخیره مملکتى براى این منظور قبلاً به انتظار تصویب اضافه اعتبار به عمل آمده است بابت این اعتبار محسوب نماید.

این قانون که مشتمل بر یک ماده و صورت ضمیمه است در جلسه سیزدهم اسفندماه یکهزار و سیصد و دوازده شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى ـ دادگر

+++

صورت ضمیمه قانون بودجه کل سال 1313 باب اول عایدات‏

قسمت،جزء، شرح پیشبینی براى بودجه دوره عمل 1313 ریال توضیحات‏

1- وزارت مالیه‏

مالیات مستقیم‏

1- الف- مالیاتاملاک مزروعى 41500000

ب- بقایاى مالیات فوق 3500000

ج- باز خرید منال خالصه‌جات انتقالى 505000

2- مالیات بر عایدات و حق تمبر 55000000

3- عواید قانونى متفرقه مستقیم 1500000

مالیات غیرمستقیم‏

4- ذبایح 8000000

5- رسومات 18000000

6- مالیات حقالثبت و عوارض وسایط

نقلیه از مستقیم و غیرمستقیم 10000000

7- متفرقه غیر مستقیم 650000

گمرکات‏

8- حقوق واردات و صادرات گمرکى 160000000

عواید انحصارى‏

9- عواید تجارى قند و شکر 70000000

10- کبریت 3500000

11- انحصار تریاک 60000000

12- دخانیات 55000000

عوایدامتیازات‏

13- حق الامتیاز تلفن 150000

14- خاک سرخ 500000

قسمت، جزء، شرح پیشبینی براى بودجه دوره عمل 1313 ریال توضیحات

+++

15- حقالامتیاز و عایدات دولت از کمپانى شیلات 9000000

16- منافع سهام دولتى از نفت جنوب 1500000

17- عواید متفرقه امتیازات 325000

18- بقایاىامتیازات 6470000

حقوق نماینده دولت در نفت جنوب که کمپانى باید بپردازد 200000 جمعاً و خرجاً منظور است‏

سهام و منافع دولتى‏

20- منافع سهام دولتى از بانک ملى 480000

فلاحتى 10000

22- منافع وجوه دولتى در بانکها 1000000

23- ذخیره مسکوک نیکل 50000

24- سهام دولتى از شرکت پنبه پرس خلوپک 50000

خالصه‏جات و معادن و غیره‏

25- خالصه‏جات 19500000

26- معادن 2450000

27- جنگلها 2000000

28- شیلات داخلى 430000

29- بقایاى متفرقه معادن جنگلها شیلات داخلى و غیره 2000000

عواید انتقالى از وجوه مخصوصه‏

30- صدى سه مخارج وصول مالیات راه و انحصار قند و چاى 4650000

31- سهم معارف از مالیات راه 2606607

32- صحیه 724130

33- از عایدات بندرى 350000

34- عایدات پوست بره 1500000

مطالبات دولت‏

35- کارخانه نخ ریسى مرحوم صنیع‌الدوله 30000

36- مطالبات متفرقه دولت 2000000

قسمت، جزء، شرح پیشبینی براى بودجه دوره عمل 1313 ریال توضیحات

+++

سایر عواید وزارت مالیه‏

37- عواید شانسلرى گمرک 2500000

38- سرب و مهر گمرک 1000000

39- انباردارى گمرک 4500000

40- متفرقه گمرک 2500000

41- وزارت مالیه 1000

2- مجلس شوراى ملى‏

1- عواید مطبعه و باغ بهارستان 580000

3- وزارت عدلیه‏

1- عواید محاکم 3700000

2- مأمورین صلح و نمایندگى پارکهها 100000 جمعاً و خرجاً منظور است‏

3- عواید ثبت اسناد و املاک 1048000

4- الف عواید صد 25 ثبت اسناد و املاک به موجب ماده 135 قانون‏

ثبت اسناد و املاک مصوبه 26 اسفندماه 1310 1929670

ب ـ انتقالى از مازاد عایدات صد 25 سال 1311 ثبت اسناد

و- املاک 220000 2149670

5 ‌- عواید حقالنسبى از حقالاجرا ثبت اسناد به موجب ماده 131

قانون ثبت اسناد واملاک مصوبه 26 اسفند ماه 1310 50000

6 ‌- حق السهم صاحبان محاضر رسمی

7 ‌- عایدات فروش اوراق دفاتر 720000

8 ‌- عواید متفرقه 1000

4 ‌- وزارت داخله‏

1 ‌- عواید نظمیه 5000

2 ‌- تذکره و اقامت اتباع خارجه 50000

3‌- صحیه 86000

4- حاصله از معاینه صحى کشتیها در بنادر و قرانطینهها 10000

5‌- سجل احوال 40000

6- متفرقه وزارت داخله 500 قسمت جزء شرح پیشبینی براى بودجه دوره عمل 1313 ریال توضیحات‏

+++

5- وزارتامورخارجه‏

1- عواید شانسلرى 20000

2- متفرقه 1000

6- وزارت پست و تلگراف‏

1- عواید پست 6610000

2- تلگراف و تلگرافى بىسیم 11500000

3- متفرقه 1000

7- وزارت معارف‏

1- عواید شهریه به مدارس غیرابتدایى 594000

2- تمبر جواز و تصدیقنامه و غیره 540390

3- فروش کتب و سالنامه و پروگرامها 80000

4- متفرقه 13160

8- وزارت طرق‏

1- عواید متفرقه 250

9- اداره کل تجارت‏

1- عواید تمبر 2500

2- متفرقه 360000

10- اداره کل صناعت و فلاحت‏

1- عایدات مؤسسات و مدارس صنعتى 145210

2- کارخانه سیمانسازى 9500000

3- متفرقه 500

11- تذکره‏

1-عایدات تذکره 2320000

12- عواید متفرقه و غیرمتفرقه‏

1-عواید متفرقه مملکتى که در سایر مواد منظور نشده 650000

113 انتقالى به حساب سال 1313 باعث عواید مربوطه به سال 606413417

1312که در نه ماهه 1313 وصول خواهد شد 15000000

جمع عواید پیشبینی سال 1313 مملکتى 621413417

+++

قسمت، جزء، شرح پیشبینی براى بودجه دوره عمل 1313 ریال توضیحات

1-1 وزارت دربار و دفتر مخصوص شاهنشاهى 5171840

2-2 مجلس شوراى ملى 7069000

3-3 انتخابات دوره دهم تقنینیه 1350000

4-4 ریاست وزرا 681500

5- وزارت جنگ و تشکیلات امنیه‏

1-وزارت جنگ به انضمام خرج سفر و خرج تحصیل محصلین وزارت جنگ‏

و بحریه و حقوق و مخارج مستخدمین خارجى لشگرى و بحریه 203729980

2-تشکیلاتامنیه‏

الف ـ اعتبار بودجه اختصاصى 25678400

ب ـ اعتبار بودجه اجرائیات مالیه 3526600 29205000

6- وزارت داخله‏

1-وزرات داخله 6610140

2- تشکیلات نظمیه مملکتى 25148130

3- صحیح کل 9121000

استفاده از مبلغ 372300 ریال فقط محدود به تهیه و خرید اسعار خارجى است‏ معادل 2482 پهلوى‏

4- صحیه کل اعتبار فوقالعاده مأمورین صحى جهت معاینه‏ صحى در بنادر و قرانطینهها (در حدود عایدات) 10000

5- احصاییه و سجل احوال 6362500

6- نظام‏وظیفه 350000

7- وزارت عدلیه‏

1-وزارت عدلیه 13178450

1- استفاده از مبلغ 302400 ریال فقط محدود به تهیه و خرید اسعار خارجى است معادل 2016 پهلوى‏

2- ثبت اسناد و املاک 10587000 1

+++

قسمت، جزء 5 ،شرح، پیشبینی براى بودجه دوره عمل 1313 ریال توضیحات

3- حق مأمورین صلح و نمایندگى پارکهها (در حدود عایدات) 100000 جمعاً و خرجاً منظور است‏

8- وزارتامور خارجه‏

1-وزارت امور خارجه 18716130

استفاده از مبلغ 14502619/ 9 ریال توسط محدود به تهیه و خرید اسعار خارجى است معادل 65- 13- 96684 پهلوى‏

2- کمیسیونهاى سرحدى (به انضمام مخارج مربوطه به آبهاى سرحدى) 700000

9- وزارت پست و تلگراف‏

1- وزارت پست و تلگراف 22679490 استفاده از مبلغ 2225850 ریال فقط محدود به تهیه و خرید اسعار خارجى است‏ معادل 14839 پهلوى‏

10- وزارت معارف‏

1-وزارت معارف 28348250

استفاده از مبلغ 1916700 ریال فقط

محدود به تهیه و خرید اسعار خارجى است‏ معادل 12878 پهلوى‏

2- اعتبار مخارج مربوطه به اجراى قانون اعزام محصلین به خارجه‏

الف ـ اعتبار مطابق قانون 6000000 [

ب ـ براى تفاوت تسعیر 8925000 [14925000 استفاده از مبلغ 14875000 ریال فقط محدود به تهیه و خرید اسعار خارجى است‏ معادل 99167 پهلوى‏

11- وزارت طرق و شوارع‏

1-وزارت طرق و شوارع 0 82402

12- اداره کل تجارت‏

1-اداره کل تجارت 2139000

13- اداره کل صناعت و فلاحت‏

1-اداره کل صناعت و فلاحت 9594670 استفاده از مبلغ 1547802 ریال فقط محدود به تهیه و خرید اسعار خارجى است‏ معادل 68 10318 پهلوى‏

14- وزارت مالیه‏

1-وزارت مالیه به انضمام گمرکات و محصلین مالیه و دیوان‏ محاسبات و مخارج مربوطه به اجراى قانون انحصار تجارت 37628120 استفاده از مبلغ 519300 ریال فقط محدود به تهیه و خرید اسعار خارجى است‏ معادل 3462 پهلوى‏.

2- حقوق و مخارج مستخدمین خارجى مالیه و گمرک و سایر مؤسسات تابعه وزارت مالیه 3041350 استفاده از مبلغ 2400000 ریال فقط محدود به تهیه و خرید اسعار خارجى است‏ معادل 16000 پهلوى‏

+++

قسمت، جزء، شرح پیشبینی براى بودجه دوره عمل 1313ریال توضیحات

3- انحصار دولتى تریاک 4650000

4- دخانیات 3970000

5- اعتبار مخارج تحصیل عواید تجارت قند و کبریت 730080

6- ادارى ضرابخانه 300000

15- اعتبارات دولت‏

1- الف ـ مخارج مترقبه و غیر مترقبه 1500000

ب ـ سرى 200000

ج ـ اعتبار انعام 100000 1800000

16- اعتبارات مستمر عمومى‏

1-دیون خارجى دولت 6875000 استفاده از مبلغ 6875000 ریال فقط محدود به تهیه و خرید اسعار خارجى است‏ معادل 68750 لیره‏

2- اعتبار شهریه و مستمریات و عوض بهره و مصارف بقاع متبرکه‏ و بازخرید مستمریات و رد قسط قرض دریافتى ار بانک ملى براى‏ بازخرید مستمریات و فرع آن 6041005 استفاده از مبلغ 136200 ریال فقط محدود به تهیه و خرید اسعار خارجى است‏ معادل 908 پهلوى‏

3- اعتبار حقوق انتظار خدمت 2400000

4- مخارج نگاهدارى و ساختمان مسلخها و مخارج مربوطه به‏

تفتیش صحى روده 1450000

5- فرع و حقالعمل بانکها و مخارج انتقال وجوه دولتى 1500000

6- هیئت تفتیشیه مملکتى 350000

7- سرمایه بانک ملى از محل سهام دولتى 480000 جمعاً و خرجاً منظور است‏

8- فلاحتى 10000

9- سهم شیر و خورشید سرخ مشهد مقدس و تبریز 519050

10- مخارج مربوطه به محاکمات دولتى و کلیه اعتراضات ثبتى و مخارج‏

ثبتى و قضایى و محکومیتهاى ناشیه از اعمال تصدى دولت‏

و حقالحکمیه و تصفیه محکومیتهایى که دولت دارد یا ممکن است‏ پیش بیاید و سایر مخارج مربوطه به این قبیل امور 700000 ‏

+++

قسمت، جزء، شرح پیشبینی براى بودجه دوره عمل 1313 ریال توضیحات

11- اعتبار نگاهدارى قرق و باغهاى سلطنتى 127920

12- حقوق مفتش بانک ملى و مخارج تفتیش 60000

13- کمک به مخارج عمومیبانک فلاحتى 240000

14- حقوق نمایندگان دولت شاهنشاهى در نفت جنوب 200000 جمعاً و خرجاً منظور است استفاده‏ از مبلغ 200000 ریال فقط محدود به تهیه و خرید اسعار خارجى است معادل 2000 لیره‏

15- مخارج انتفاعى مملکتى 7000000

16- اعتبار براى تفاوت تسعیر تعهدات و مخارج مملکتى که به اسعار خارجى به عمل میآید 1000000

17- تشکیلات مستحفظین سرحدى 5500000

17- اعتبارات غیر مستمر وزارتخانهها و ادارات دولتى‏

وزارتامورخارجه‏

1-اعتبار جهت ساختمان عمارت جدید مرکز وزارت امور خارجه 1000000

2- اعتبار جهت خرید زمین و ساختمان عمارت سفارتخانه در بغداد 700000

وزارت داخله‏

3- اعتبار براى خرید محل یا ساحتمان عمارت جهت ادارات حکومتى 128000

صحیه کل‏

4- اعتبار جهت ساختمان ساناتوریم قرانطینهها مریضخانهها به انضمام خرید زمین و بناى ابنیه مذکوره و سایر مخارج‏ مربوطه به آنها و مرمت مریضخانهها 1785000

5- اعتبار براى خشکانیدن باتلاقها 1000000

6- خرید لوازم جراحى براى مریضخانه جدید تهران‏ و خرید لوازم رادیولوژى 185000

7- اعتبار جهت تأسیس لابراتوار ادویه تقلبى و ایجاد مدرسه پرستارى 80000

تشکیلات نظمیه‏

8- اعتبار ساختمان و تعمیر محبسها 300000

9- اعتبار براى تکمیل ساختمان عمارت نظمیه مرکزى 1000000

10- بناى توقیفگاهها 200000

+++

قسمت، جزء، شرح پیشبینی براى بودجه دوره عمل 1313 ریال توضیحات

‏ وزارت عدلیه‏

11- اعتبار براى ساختمان 700000

وزارت پست و تلگراف‏

12- اعتبار جهت سیمکشیهاى جدید 1742100

13- ساختمانهاى جدید 500000

14- خرید دستگاههاى بىسیم و نصب آنها 980000 استفاده از مبلغ 930000 ریال‏ فقط محدود به تهیه و خرید اسعار خارجى است‏ معادل 6200 پهلوى‏

وزارت معارف‏

15- اعتبار براى خرید زمین و ساختمان انیورسیته 2000000

16- مدارس متوسطه 1000000

اداره کل صناعت و فلاحت‏

17- اعتبار کارخانه بطرىسازى 600000

18- اعتبار براى تکمیل و بهرهبرداری کارخانه سیمانسازى 8000000

19- اعتبار ساختمانهاى ادارى و صنعتى و خرید بنا و زمین براى‏ احتیاجات ادارى و منازل مأمورین و ساختمان دستگاه وکارخانههای مختلفه و انبار جهت اثاثیه و طویله 974140

20- سرمایه معدن شمشک (جهت حفر تونل و ماشینآلات) 643000

21- سرمایه اختصاصى براى معدن زیرآب (دلیلم) 427000 استفاده از مبلغ 225000 ریال فقط محدود به تهیه و خرید اسعار خارجى است‏ معادل 1500 پهلوى‏

وزارت مالیه‏

22- اعتبار خرید و ساختمان ابنیه گمرکى و دوایر تابعه وزارت مالیه 3000000

18- اعتبار غیرمستمر عمومى‏

1-اعتبار عمران و تخت قاپو کردن عشایر و تبدیل املاک‏

الف - اعتبار عمران و تخت قاپو کردن عشایر 1320000

ب - اعتبار مصارف مربوطه به تبدیل املاک و علاقه اشخاص‏

با املاک دولتى 180000 1500000

2 ا عتبار دفع ملخ 1000000

3- سن 500000

4- تکمیل ممیزى 700000

+++

قسمت، جزء ، شرح پیشبینی براى بودجه دوره عمل 1313 ریال توضیحات

5- دیون داخلى و تعهدات دولت 600000

6- اعتبار سرمایه بانک ملى 5000000

7- فلاحتى 5000000

8- تعمیر ابنیه دولتى و خرید زمین یا بنا براى دولت 900000

9- اعتبار براى خرید قایق جهت جلوگیرى از قاچاق 800000

10- پذیراییهاى رسمیکه ممکن است پیش بیاید 300000

11- مخارج مربوطه به اعزام مأمورین و کمیسیونها و تقسیم اراضى و تعویضاملاک و اجراى قوانین راجعبه تقسیم اراضى و سایر مخارج پیشبینی نشده مملکتى 800000

12- حقالزحمه رؤساى محلى بعضى از نقاط که درامر وصول کمک میکنند 500000

13- اعتبار تکمیل ساختمان موزه 500000

14- تکمیل کارخانه چراغ برق وزارتخانهها و مخارج بناى‏ کارخانه و نقل و انتقال و نصب موتورهاى آن و سیمکشى 100000

15- اعتبار براى سرمایه شرکت انحصار تریاک 18000000

16- تأسیسات اقتصادى عامالمنفعه که به موجب قوانین‏ مخصوص تصویب خواهد شد 40000000

606307865

19-1- انتقالى به حساب 1313 بابت اعتبارات مربوطه به سال 1312 که در نه ماهه آخر سال 1313 تأدیه خواهد شد 15000000

جمع بودجه مخارج سال 1313 621307865

خلاصه‏

جمع عایدات پیشبینی شده 413417 621 ریال‏

مخارج (307865 621)

فاضل عایدات 105552 ریال‏

جدول فوق ضمیمه قانون بودجه کل سال یکهزار و سیصد و سیزده بوده صحیح است‏

رئیس مجلس شوراى ملى ـ دادگر

+++

یادداشت ها
Parameter:293433!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)