کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره سیزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13
[1396/05/16]

جلسه: 68 صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 14 تیر ماه 1321  

فهرست مطالب

1- تصویب صورت مجلس

2- بقیه شور اول لایحه نظام وظیفه

3- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقاى وزیر دارایى

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏13

جلسه: 68

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 14 تیر ماه 1321

فهرست مطالب

1- تصویب صورت مجلس

2- بقیه شور اول لایحه نظام وظیفه

3- تقدیم یک فقره لایحه از طرف آقاى وزیر دارایى

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

)مجلس دو ساعت و نیم پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید(

صورت مجلس روز نهم تیر ماه را آقاى (طوسى) منشى خواندند. (اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده است:

غایبین با اجازه- آقایان: دکتر ضیا، فاطمی، لاریجانی

غایبین بی‌اجازه- آقایان: مجد ضیایی، خلیلی، ناصری، اکبر، حمزه‌تاش، دکتر سنگ، مهذب، آصف، خسروشاهی، صادق وزیری، مستشار، امامی، همراز

دیرآمدگان بی‌اجازه- آقایان: تولیت، سزاوار، یمین اسفندیاری، نیک‌پور)

1- تصویب صورت مجلس

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب شد.

2- بقیه شور اول لایحه نظام وظیفه

جمعى از نمایندگان- دستور

رئیس- آقاى وزیر کشاورزى تقاضا می‌کند لایحه جنگل‌ها مطرح شود.

انوار- لایحه اصلاح نظام وظیفه مقدم است. رأى بگیرید از مجلس این چه وضعى است‏

طوسى- می‌کنم آقا توجه بفرمایند البته اجازه مجلس سکوت مجلس بود و به اطلاع مجلس رسید که آقاى وزیر کشاورزى این طور تقاضا دارند به علاوه آقاى وزیر جنگ هم که تشریف نیاورده‌اند( بعضی از نمایندگان- تشریف آوردند) خوب اگر تشریف آورده‌اند که عرضى ندارم.

بعضى از نمایندگان- قانون نظام وظیفه

رئیس- عرض می‌کنم در دستور همه این مسائل هست هم مسأله نظام و هم جنگل‌ها و چیزى خارج از دستور گفته

+++

نشده و وقتى هم که گفته شد آقایان مخالفت نکردند. آقاى هاشمى

هاشمى- چون شور چون شور در کلیات قانون نظام وظیفه شده و حالا باید وارد در مواد شویم و اگر این قانون مطرح شود باز در کلیات مذاکراتى می‌شود و به نتیجه نمی‌رسد ولى چون قانون جنگل‌ها یک فوریت خاصى دارد مخصوصاً در این موقع که بعضى از قسمت‌هاى جنگل تلف می‌شود و تفریط می‌شود بنده تقاضا می‌کنم که مجلس موافقت بفرمایند که این جلسه این قانون را مطرح کنیم و در جلسه بعد قانون نظام وظیفه را و چون این قانون موادش هم زیاد نیست در یک جلسه تصور می‌کنم شور اولش تمام شود.

رئیس- آقاى طباطبایى‏

طباطبایى- عرض می‌کنم آقا قانون نظام وظیفه جز دستور بود (صحیح است) و یک قانونى است که دو ماه است آمده و مردم مبتلا هستند اجازه بفرمایید مشغول خواندن مواد بشوند چون مذاکره در کلیاتش تمام شده است و موادش مطرح است و جلسه آتیه را ممکن است براى لایحه کشاورزى و جنگل‌ها تخصیص بدهیم (صحیح است)

رئیس- ماده 24 نظام وظیفه خوانده می‌شود:

ماده 24- هر یک از مناطق سربازگیرى بنا به مقتضیات مرکب از چند حوزه اصلى و فرعى سربازگیرى خواهد بود.

رئیس- ماده 33

فصل سوم- احضار مشمولین

ماده 33- اشخاصى که به سن سربازى می‌رسند بایستى به محض انتشار آگهى براى روشن شدن وضعیت و اعزام به خدمت به حوزه‌هاى سربازگیرى مربوط در صورت اقامت در خارج از حوزه مربوطه به نزدیک‌ترین حوزه سربازگیرى محل اقامت مراجعه و خودشان را معرفى نمایند.

رئیس- آقاى دکتر طاهرى‏

دکتر طاهرى- در این فصل که مسئله احضار مشمولین است موقع سربازگیرى معین نشده و به طور کلى نوشته می‌شود در روز تعیین شده در صورتی که باید موقع سربازگیرى در قانون معین شود که چه موقع است و باید وقتى باشد که کم‌تر مزاحمتى با مشمولین داشته باشد از این جهت بنده معتقدم که بایستى در این فصل موقع سربازگیرى معین شود.

روحى (مخبر کمیسیون)- اینها را به طور کلى در پیش معلوم می‌کردند ولى اخیراً وزارت جنگ تصمیم گرفته است که موکول به آیین‌نامه بکند زیرا این قبیل مطالب از وظایف آیین‌نامه است زیرا مسائلى است که باید با کمال دقت مراعات شود و موقعى باشد که به کار کشاورزى لطمه وارد نشود و بنابراین کاملاً هم رعایت خواهد شد به علاوه بنده در اینجا خواستم یک توضیحاتى عرض کنم که رفع اشتباه از خاطر آقایان محترم بشود بنده شخصاً در نخستین وهله در کمیسیون طرف‌دار بودم که مدت نظام وظیفه یک سال باشد مکرر هم حرف زدیم و مذاکره کردیم وزارت جنگ استدلال کرد و رئیس آمار موالیدى نشان داد وزارت جنگ متعذر شد به این که امروز عمل سربازى آموزش‌هاى مختلفى دارد و نمی‌تواند در یک مدت کمى نتیجه بگیرد بنابراین در قانون دو سال نوشته شد و حالا باز هم وقت هست لایحه هم دو شورى است آقایانی که نظریاتى دارند و مدت دو سال را زیاد می‌دانند پیشنهاد بفرمایند و تشریف بیاورند در کمیسیون البته اگر بود و نواقصى دیگرى هم داشت کیمسیون اصلاحات و پیشنهادهاى آقایان را خواهد پذیرفت به علاوه بنده این را می‌خواستم عرض کنم و مخصوصاً به آقایان مخبرین جراید تذکر بدهم که مخبر اگر دفاعى می‌کند دفاع از نظر کمیسیون است و گاهى هم اتفاق مى‌افتد که با همان نظرى که اعمال می‌کند خودش موافقت ندارد ولى در عین حال باید وظیفه خودش را انجام بدهد و از نظر کمیسیون دفاع کند و نظر کمیسیون را محترم بشمارد من هم خودم یک فرزند دارم که باید خدمت سربازى را انجام بدهد و سى و پنج نفر هم از خانواده من چه در سربازخانه مشغول خدمت تحت‌السلاح هستند و چه کسانى هستند که در شرف رفتن به خدمت هستند ما اگر حمایتى از قانون می‌کنیم به نفع جامعه بوده است و براى آسایش مردم کشور بوده است بالاخره این کشور مرز دارد

+++

استان دارد و براى نگاه دارى اینها نفرات لازم دارد و یک ملتى هم باید مخاج کشور را بدهد و هم حفظ کشور را به عهده بگیرد منتها در این قانون بیشتر رعایت شده است که مساوات باید عمل شود همان طور که یک کشاورز می‌رود خدمت سربازى را انجام می‌دهد یک نفر شهرى هم برود خدمتش را انجام بدهد و البته در این قانون تا آنجایى که ممکن بوده است این قسمت‌ها رعایت شده است مخصوصاً در قسمت متکلفین که فرمودند سابق چهار ماه خدمت می‌کردند عرض می‌کنم چهار ماه خدمت در صف می‌کرده‌اند و بیست ماه هم در امنیه تنها چون متکفل بوده‌اند این بیست ماه دیگر را در امنیه مشغول می‌شدند که حقوقى هم بگیرند چنانچه ملاحظه فرموده‌اید آن قانون سابق یک قانون ظالمانه بود و باید حقیقتاً از دولت تشکر کرد مخصوصاً وزرات جنگ که نواقصى را که در عمل دید پیشنهاد کرد و این قانون را او را به مجلس که امروز وسایل بهترى و تسهیلاتى براى مردم فراهم کند مثلاً در این قانون یک سرباز را بیش از چند فرسخ نمی‌توانند احضار کنند و براى یک نوبت هم بیشتر نمی‌آید اما راجع به متکفلین که غالباً در روزنامه‌ها تذکر می‌دهند که در آن قانون چهار ماه خدمت می‌کرده‌اند و در این قانون شش ماه شده چنان که عرض کردم همان بیست و چهار ماه بوده منتها بیست ماه دیگرش را در امنیه خدمت می‌کرده‌اند چون متکفل با ماهى هفت هزار و ده شاهى نمی‌توانست خدمت کند پس محتاج بود به این که حقوق بیشترى دریافت دارد پس در این قانون هیجده ماه از خدمت متکفلین کم شده است معذلک باز هم آقایان بخواهند تخفیفى قائل شوند ممکن است پیشنهاد بفرمایند ما هم موافقت خواهیم کرد و بالاخره رأى مجلس شوراى ملى و اکثریت آقایان محترم است و ما خدا را گواه می‌گیریم که نظرى در این قسمت نداریم و منظورمان فقط آسایش مردم و رفاهیت جامعه و از بین بردن قانون ظالمانه‌ای است که تا به حال اجرا می‌شد و حالا به صورت این قانون فعلى شده که اگر آقایان در مواد آن دقت بفرمایند ملاحظه خواهند فرمود که چقدر در این قانون براى رفاهیت جامعه و مخصوصاً براى کشاورزان بیشتر تسهیلات قائل شده است.

رئیس- آقاى ملک‌مدنى

ملک‌مدنى- بنده نظریات خودم را در جلسات قبل عرض کردم حالا هم اینجا ضرورى است که باز هم لازم است عرایضى عرض کنم. آقاى دکتر طاهرى راجع به تعیین وقت سربازگیرى مطالبى فرمودند و آقاى مخبر هم فرمودند که در آیین‌نامه این مسأله قید می‌شود به نظر بنده لازم است این مطلب در قانون تکلیفش معین شود و در آیین‌نامه نمی‌شود این را نوشت (مخبر- پیشنهاد بدهید) به این جهت بنده پیشنهاد می‌کنم که مورد شور در کمیسیون واقع شود ولى خواستم جلب نظر آقاى وزیر جنگ هم بشود بیشتر مشمولینى که فعلاً در کشور ما هستند صدى هشتاد کشاورز هستند بایستى موقع سربازگیرى به عقیده من در دى و آذر باشد اگر مواقع سردسیرى و گرمسیرى را در نظر بگیریم این دو ماه براى سرباز‌گرفتن مقتضى است زیرا یک موقعى است که کشاورز کار کشاورزیش را تمام کرده است در این موقع باید احضار شود که اگر خدمت کردنى است مشغول شود و گرنه برگردد و به کارش مشغول شود نه در موقع رعیتى و کار چون در جلسات پبش بنده عرض کردم که الآن هم عمل همین است ملاحظه بفرمایید غالباً روزها شاید همه آقایان هم ملاحظه فرموده باشند در همین جلوى بهارستان از صبح تا غروب دسته دسته این رعیت بدبخت را می‌آورند اینجا و همه آقایان هم ملاحظه فرموده‌اید در این موقعى که رعیت باید خرمن خودش را جمع کند و موقع کار رعیتى او است مأمور سربازگیرى او را گرفته است و آورده است اینجا پنج روز ده روز معطلش می‌کنند و تمام زندگانیش از دست می‌رود این نتیجه‌اش چیست؟ بنده به طور جدى عرض می‌کنم باید آقاى وزیر جنگ هم در نظر داشته باشند که اگر موقع سربازگیرى غیر از آذر و دى بشود به ضرر کشاورز است و این یک امر مسلمى است اما در قسمت یک سال و دو سال یکى از اشخاصى که راجع به یک سال شدن خدمت نظام وظیفه اظهار عقیده کردند بنده

+++

بودم و الان هم در عقیده خودم باقى هستم و در کمیسیون هم حاضر می‌شوم و دلایل خودم را عرض می‌کنم مملکت ما بیش از پنجاه شصت هزار سرباز لازم ندارد خوب نگاه داشت (صحیح است) سربازخانه باید تمیز باشد غذای خوب باید به سرباز داد افسر پاکدامن شرافت‌مند باید سرباز را تربیت کند آقا (صحیح است) آن وقت است که اگر ما پنجاه هزار نفر سرباز داشته باشیم کشور ما را حفظ می‌کند ولى اگر صد هزار و دویست هزار داشته باشیم و مثل اصول غلطى که در گذشته بود اداره شود نتیجه‌اش همان می‌شود که در گذشته دیدیم و ما دیگر نباید کارهاى تشریفاتى گذشته را دوباره پیروى کنیم (صحیح است) بلکه باید کارهاى تشریفاتى گذشته از گرفتن سرباز از حیث سازمان ادارى و سایر مسائل دیگر اگر می‌خواهیم اصلاحات کنیم اینها را باید کنار بگذاریم و یک سازمانى جدید و یک وضعیت تازه و مفیدى که براى کشور نافع باشد و مزاحم حال مردم نباشد آنها را در نظر بگیریم و الّا صد هزار نفر سرباز بگیریم که لباس نداشته باشند و لباس کثیف باشد و غدایش کافى نباشد این فایده ندارد حالا چون نظر وزارت جنگ به اصلاحات است و مایل هستند که اصلاحاتى بکنند. این را خواستم اینجا عرض کنم و امیدواریم اصلاحات ما اول از وزارت جنگ شروع شود و در سایر قسمت‌ها که تا به حال ندیده‌ایم اصلاحاتى شده باشد بلکه هر روز که یک بارى هم بر دوش مردم بدبخت اضافه کرده‌اند (صحیح است(

رئیس- آقاى طباطبایى

طباطبایى- راجع به وقت که در این ماده هست عرض می‌کنم در هر دوره مجلس سربازگیرى چهار مرتبه مشمول احضار می‌کنند یعنى هر سال دو مرتبه یکى در ماه اردیبهشت و یکى در آبان پس سالى دو مرتبه و جمیعاً در دو سال چهار مرتبه اداره نظام وظیفه سرباز احضار می‌کند این موضوع کاملاً در کمیسیون مورد توجه بود مذاکره کردیم بلکه یک کارى کنیم که در سال یک مرتبه احضار شوند بعد هم موقعى باشد که به هیچ وجه اصطکاک با جمع آورى محصول نداشته باشد و این بین ما و وزارت جنگ محفوظ بود که در شور دوم مورد توجه کامل قرار بگیرد بلکه نظر آقایان در شور دوم انشاء‌الله تأمین شود.

رئیس- آقاى دهستانى‏

دهستانى- قانونى که عموم اهالى کشور انتظار تصویب آن را دارند همین قانون است بنده خواستم از آقایان استدعا کنم که نظریات خودشان را پیشنهاد کنند که وقت زیادى صرف نشود بنده نظرم این است که در هر سال یک مرتبه سه ماه بهار موقع کشت است و سه ماه تابستان موقع برداشت و سه ماه پاییز باز موقع کشت و سه ماه زمستان براى احضار مشمول موقع مناسبى است و دیگر این که مکرر مشمولین نظام وظیفه را خواستن به طور کلی امور کشاورزى را به کلى مختل می‌کند ملاحظه بفرمایید در یک دهستانى که صد هزار نفوس کارگر را از کار بی‌کار کنند چه تأثیر کلى از حیث خواروبار براى مملکت خواهد داشت؟ بنابراین همان طور که آقایان فرمودند بنده هم عقیده‌ام این است که مدت یک سال باید بشود و موقع احضار هم باید موقع زمستان باشد این است عقیده بنده.

رئیس- آقاى هاشمى

هاشمى- آقایان توجه بفرمایند آقاى وزیر جنگ و آقاى روحى چون راجع به موقع احضار سرباز وظیفه صحبت شد بنده استدعا دارم بیشتر توجه بفرمایند چون ایران داراى مناطق مختلف کشاورزى است و نمی‌شود همه جا را یک طور حکم کرد این است که بنده معتقدم که این مسأله خیلى اهمیت دارد و آقایان در نظر داشته باشند که در کمیسیون یک نظریه جامعى براى این مسأله اتخاذ کنند ثانیاً نظرم این است در آیین‌نامه تصریح شود از هنگام اعلان احضار تا تعیین تکلیف مشمول ده روز پانزده روز بیشتر طول نکشد درد بی‌درمان در سابق این بود که اگر دانشجو بود دانش آموز بود کاسب بود کشاورز بود یا سوداگر و تاجر بود بالاخره شش ماه هشت ماه وقت او تلف می‌شد و کارش به جایى نمی‌رسد و در موضوع تقلیل مدت هم بنده در عقیده خودم مصر هستم در جلسه گذشته هم پیشنهاد دادم نظر بنده هم با نظر آقاى ملک‌مدنى یکى است عرض می‌کنم بنده قائل به کمیت و زیادى نیستم و قائل به کیفیت

+++

هستم و دیگر وارد در موضوع هم نمی‌شوم چون شور در کلیات هم شده است و بالاخره جایش هم همین اینجا است براى این که آقایان اعضا خاطرشان متوجه است از ماده 23 شروع به اصلاح شده و موادى که تعیین تکلیف مدت خدمت را کرده است پیش از ماده 23 است و در این لایحه از ماده 23 شروع شده است و مواد قبل به قوت خودش باقى است و اصلاح نشده است. و در ماده 23 مدت باید تعیین شود و نظریه مجلس هر چه هست همان باشد.

دشتى- در شور دوم

مخبر- بیانات آقایان راجع به مدت بسیار صحیح است و من عقیده‌ام این است نسبت به مدت پیشنهاد بدهند و در کمیسیون به دقت رسیدگى می‌شود و بنده به نوبه خودم با هر پیشنهادى موافقت می‌کنم تا در کمیسیون مورد بحث واقع شود.

رئیس- آقاى تهرانچى‏

تهرانچى- بنده نمی‌دانم اینجا مقصود از این کلمه آماده به خدمت چیست؟ یکى دیگر این که نوشته شده در صورت تأخیر و یا غیبت مشمول مقررات ماده 156 خواهند بود اینجا تصور می‌کنم البته یک چیزى افتاده باشد مثل عذر موجه براى این که مشمولینى که نتوانند به خدمت حاضر شوند ممکن است مریض باشند یا عذر موجهى داشته باشند یا فرض بفرمایید گرفتار باشند و این را در ماده ننوشته‌اند.

طباطبایى- همه اینها را قانون دارد.

مخبر (روحى)- پیش‌بینى شده است. عذر موجه نوشته شده است.

تهرانچى- ماده 156 که اینجا نیست و ما نمی‌دانیم چیست که بر طبق آن با آنها رفتار می‌شود.

دکتر طاهرى- چرا هست به ماده 156 رجوع کنید نوشته شده است.

تهرانچى- خیر ندارد اینجا ماده 154 است بعد هم ماده 157 است و ماده 156 نداریم.

مخبر (روحى)- چرا در صفحه پانزده ملاحظه بفرمایید بعد از ماده 154 ماده 156 است و عذر موجه آنجا نوشته شده است.

تهرانچى- در هر صورت گذاشتن با عذر موجه در اینجا ضررى ندارد.

رئیس- آقاى اعتبار

اعتبار- بنده عرضى ندارم فقط خواستم تذکر بدهم همه‌مان معتقد هستیم که این قانون مبتلا به عموم است و همه مردم گرفتار آن هستند و در شور اول هم هر قدر صحبت کنیم نتیجه ندارد و نتیجه‌اش این است که یک پیشنهاداتى بشود و برود به کمیسیون و مورد مطالعه قرار گیرد بنابراین بنده معتقد هستم شور اول را زودتر خاتمه بدهیم و پیشنهادات را بخوانیم و برود به کمیسیون و آنجا هم برویم و تعقیب کنیم و نظریات‌مان را بگویم تا اصلاح شود.

رئیس- پیشنهادات خواهند می‌شود:

پیشنهاد آقاى دکتر طاهرى

تبصره ذیل به ماده 34 اضافه شود:

تبصره- فصل سربازگیرى اول آذر تا آخر دى خواهد بود و فقط یک مرتبه در سال سرباز گرفته می‌شود.

رئیس- پیشنهاد آقاى ملک مدنى و جمعى از آقایان: اصلاح بند اول ماده 2 قانون نظام وظیفه را به شرح زیر پیشنهاد می‌نمایم:

بند اول- خدمت نظامى و مدت آن سه سال است که یک سال اول مدت تحت‌السلاح و دو سال بعد احتیاطى است.

رئیس- پیشنهاد آقاى دهستانى: تبصره زیر را به ماده 23 فصل دوم پیشنهاد می‌کنم:

تبصره- همه ساله در بهمن و اسفند ماه هر سال حوزه‌هاى سربازگیرى تشکیل و در اول فروردین تکلیف مشمولین معلوم شده و خاتمه خواهد یافت.

رئیس- ماده 35

ماده 35- حوزه‌هاى فرعى بر حسب اقتضا ممکن است به طور سیار انجام وظیفه نمایند.

تبصره 1- کدخدایان بایستى در تجسس و جمع آورى مشمولین غایب دهات ابواب جمعى خود مطابق صورتی که از

+++

حوزه داده می‌شود کمال مساعدت را با مأمورین بنمایند.

تبصره 2- در شهرها و نقاطى که شهربانى وجود دارد وظیفه مقرر در این ماده به عهده مأمورین شهربانى و در صورت نبودن شهربانى به عهده مأمورین امنیه است.

رئیس- ماده 36

ماده 36- حوزه‌هاى اصلى مکلفند محل گردآورى مشمولین را در حوزه‌هاى فرعى طورى تعیین نمایند که مشمولین براى حضور در مراکز معینه بیش از 36 کیلومتر مجبور به طى مسافت نباشند.

رئیس- ماده 46

ماده 46- مشمولینى که در خارج از منطقه مربوطه سکنى گزیده‌اند در صورت تمایل می‌توانند در پادگان مقیم مسکن خودشان زیر پرچم را انجام دهند و حوزه مربوطه موظف است نسبت به این مشمولین مطابق مقررات تبصره 148 عمل نماید.

رئیس- ماده 51

فصل پنجم- رسیدگى به وضعیت مشمولین‏

ماده 51- مشمولینى که براى اجراى مراسم سربازگیرى حاضر می‌شوند بایستى وضعیت خود را شخصاً یا به وسیله نماینده با نشان دادن برگ شناسنامه به شرح زیر به مجلس سربازگیرى اطلاع دهند:

الف- میزان سواد و معلومات

ب- اطلاعات فنى و تخصصى که در هر یک از پیشه‌ها دارند

ج- وضعیت مزاجى

د- وضعیت خانوادگى

ه- شغل و محل سکنى

رئیس- آقاى اوحدى

اوحدى- بنده پیشنهادى دارم و معتقد هستم که مأخذ اصلاحات قانون نظام وظیفه همان قانون سال 1304 نظام وظیفه باشد آقایان باید این نکته را توجه بفرمایند قانون سال 1304 نظام وظیفه مشتمل بر 36 ماده است و قانون اصلاحى نظام وظیفه سال 1310 آن هم 36 ماده است قانون سال 1317 نظام وظیفه که بنده در چند جلسه قبل عرض کردم که نه خدا راضى است و نه پیغمبر خدا آن هم 166 ماده است. این مواد اصلاحى که حالا آمده است به مجلس این چهل ماده است یعنى چهل ماده که در اطرافش صحبت می‌شود و نتیجه‌اش این است که یک صد و بیست و شش ماده از قانون نظام وظیفه سال 1317 به قوت خودش باقى است و من چون مخالف با آن قانون هستم از این جهت این پیشنهاد را دادم که قانون نظام وظیفه سال 1304 به جاى قانون 1317 قرار بگیرد و اصلاحات لازمه نسبت به آن قانون بشود و این نه براى خاطر این است که من مخالف با نظام وظیفه هستم. خیر. من به حکم عقل به حکم راستى به حکم وجدان- به حکم نمایندگى- به حکم هر چه اسمش را می‌خواهید بگذارید نظام وظیفه را واجب و لازم می‌دانم اما نسبت به قانون نظام وظیفه سال 1317 که گذشت و در آن تاریخ هیچ کس نمی‌توانست در اطراف آن صحبت کند مخالف هستم چون این قانون یک مواد خیلى بدى دارد یک مواد زننده دارد یک مواد اذیت کننده‌ای دارد و چون در مقدمه این لایحه اصلاحى که خود آقاى وزیر جنگ پیشنهاد کرده‌اند معترف شده‌اند که می‌خواهند از نقطه‌نظر رفاهیت از نقطه‌نظر سهولت از نقطه‌نظر آسایش مردم این قانون نظام وظیفه بگذرد تکلیف ما نسبت به 126 ماده دیگر که آقایان هیچ منظور نظرشان نیست و یا اگر نظرشان هست درست ملتفت مواد نیستند چیست؟ حالا بسته به نظر مجلس است این بود پیشنهاد بنده که تقدیم کردم.

رئیس- خوب شما پیشنهاد خودتان را کرده‌اید می‌رود به کمیسیون.

وزیر جنگ- بنده این طور استنباط کردم که در مجلس تصمیمى اتخاذ شد که در کلیات دیگر صحبت نشود باز مجدداً آقایان در اطراف کلیات صحبت مى‌کنند این که می‌فرمایند قانون 1304 البته مستحضرند این قانون مدت مدیدى است گذشته است و البته هر چه زمان می‌گذرد در همه جاى دنیا

+++

قانون هم تغییر می‌کند و البته بدون مطالعه صرف گرفتن قانون 1304 به نظر بنده صلاح نیست که آن را مأخذ قرار بدهیم و تغییرات یا اصلاحاتى در آن به عمل بیاوریم. اما راجع به این که می‌فرمایند چرا مواد دیگر قانون نظام 1317 را نیاوردید چون دولت این طور به نظرش آمد مواد دیگر عیب ندارد این است که تغییر آنها را نخواست حالا اگر آقایان نظرى دارند البته باید اول در این مورد مواد را خواند نخوانده نمی‌شود گفت کدام عیب دارد کدام عیب ندارد مطالعه بفرمایید اگر عیب دارد البته اصلاح می‌کنیم و همان طور که آقاى اعتبار فرمودند مطلب دو شورى است باز هم مطالعه می‌کنیم .

رئیس- آقاى انوار

انوار- گمان می‌کنم آقاى وزیر جنگ کاملاً توجه دارند که بنده فوق‌العاده علاقه‌مند به نظام هستم مخصوصاً به نظام وظیفه و مخصوصاً اگر صورت‌هاى مجلس دوره پنجم باز بشود ملاحظه خواهد شد که بنده از جمله مدافعین این قانون بودم حالا هم هستم و مطالبى که در این باید صحبت بشود بعضى موادش را که نظر دارم در اینجا نیست و اینها را ناچارم در مواد دیگر به تناسب موضوع تذکر بدهم و بگویم اولاً خدا شاهد است آقاى وزیر جنگ بنده عقیده دارم که شما تا سر وزارت هستند و خدمت می‌کنید دستور بدهید تا عمل کنند و تکرار نشود کارهایى که در گذشته می‌شده است تا این که نگرانى مردم رفع شود. یکى از نگرانى‌ها که باید تذکر بدهم تا رفع شود این است که هر افسرى را می‌بینم سه یا چهار تا پنچ تا مصدر دارد یک مصدر برایش بنایى یک مصدرش نجارى برایش می‌کند یک مصدرش آشپزى می‌کند یک مصدرش کار دیگر آخر ملاحظه بفرمایید آقا این نظامى وظیفه برادر من پسر من برادر شما پسر ایشان است که سرباز می‌شود آخر براى چه؟ اینجا در ماده نوشته است الآن تذکر می‌دهم که هر کس اطلاعات فنى و تخصصى که در هر یک از پیشه‌ها دارد باید بدهد یعنى باید بگوید که من نجار هستم بنا هستم از فردا اخطار قانونى است که در پى در پى مى‌آید که ژنرال می‌خواهد عمارت بسازد این آدم مأمور نجارى و بنایى می‌شود. بنده در نظر دارم و عرض کردم و عقیده دارم به این وزیر و می‌دانم که دیگر این اعمال برداشته می‌شود و دیگر این اعمال در این نظام تکرار نمی‌شود و تکرار نخواهد شد. این نظامى که تشکیل می‌شود از اولاد ما هست برادر من پسر شما برادر ایشان است ما هم علاقه‌مند به آنها هستیم (صحیح است) الان بنده در دزآشوب شمیران مى‌بینم که فلان صاحب منصب چهار تا مصدر دارد براى آشپزى براى رخت‌شویى براى باغبانى چرا؟ اینها براى نظام و براى خدمت به مملکت آمده‌اند نه این که به فرد خدمت کنند من روى علاقه‌ای که به نظام دارم و به این آقاى وزیر جنگ دارم عرض می‌کنم که این موضوع را تحت توجه قرار بدهند و بگذارند دیگر یک نظامى را که داراى یک پیشه است پیشه‌شان را پیش فلان افسر که هستند پیش فلان کس که هستند براى شخصى او خدمت کنند؟ آقاى روحى هم هى می‌گویند تو کلیات می‌گویى آقا جان نظامى نباید خدمت شخصى بکند آشپزى کند نجارى کند بنایى کند. آقا چرا؟

وزیر جنگ- در اینجا عقیده بنده این است بعضى اوقات ممکن است قانون خیلی قانون خوبى باشد ولى بسیار بد اجرا شود و به نظر بنده این تقصیر و نقصى از قانون نیست از اجرا است (صحیح است) ما اینجا داریم در اطراف قانون صحبت می‌کنیم و هر مطلبى هم که هست البته در نظر می‌گیریم و البته هر چه هم که بد انجام شده است بد اجرا شده است آنها را هم با کمال جدیت مشغول هستم و سعى می‌کنیم که خوب اجرا شود مخصوصاً براى مثال عرض می‌کنم بنده پریروز اطلاع حاصل کردم که سربازى پشت سر چند گوسفند در صحرا می‌گردد بلافاصله فوراً موضوع تعقیب شد و همان ساعت تحقیق به عمل آمد و آن افسر آن سرباز هم به مجازات سخت خواهد رسید و اصلاً محروم می‌شود از این که داراى سرباز باشد (نمایندگان- صحیح است. بسیار خوب) به این واسطه استدعاى بنده این است براى سرعت کار در اطراف خود قانون صحبت کنیم و البته اجراى صحیح آن را هم کوشش خواهیم کرد هر کجا هم به خطا رفتیم البته

+++

تذکر خواهند داد که به خطا نرویم (صحیح است)

رئیس- آقاى شاهرودى‏

شاهرودى- بنده خواستم یک تذکر مختصرى بدهم راجع به این که در اینجا می‌نویسند مشمولین باید شخصاً یا به وسیله نماینده وضعیت خودشان را بنویسند و اطلاع بدهند البته داشتن سواد و میزان معلومات وضعیت خانوادگى و اطلاعات فنى و تخصصى و شغل و محل سکنى را خودش می‌تواند شخصاً بنویسد ولى وضعیت مزاجى چیزى نیست که کسى بتواند هر دهاتى بتواند خودش وضعیت مزاجى خودش را بنویسد و اطلاع بدهد این وضعیت مزاجى و تعیین آن موکول به تصدیق دکترها و پزشک‌هایى می‌شود که اطلاعات علمى و فنى در این قسمت دارند این است که بنده عقیده دارم که نوشتن این قسمت (ج) در این ماده زائد است و یک تکلیف مالایطاقى است براى اشخاصى که اطلاعاتى ندارند مانند کشاورزان و امثال آنها که راجع به وضعیت مزاجى‌شان اطلاع ندارند و باید در این قسمت بنویسند برحسب تصدیق و گواهى پزشک.

مخبر- در کمیسیون مورد بررسى واقع می‌شود جنابعالى هم پیشنهاد بفرمایید.

وزیر جنگ- یک موضوع دیگرى است که بنده لازم می‌دانم به اطلاع ‏آقایان برسانم و آن راجع به اطلاعات فنى و تخصصى است الان در ارتش احتیاج مبرمى است به این که از اشخاصى که تخصص دارند استفاده برده شود مثلاً اگر یک کسى شوفور است حتماً به این کار گماشته می‌شود چون احتیاج مبرمى در ارتش به این کار هست یا نجار یا بنا یا هر فنى و تخصص دیگرى که دارد و البته این دلیل نمی‌شود که بنده وقتى در بین سربازها سربازى پیدا کردم که نجار فوراً او را ببرم خانه که براى من در و پنجره بسازد. خیر ولى در سنگر لازم است که یک چیزهاى چوبى را بسازد براى ارتش...

انوار- سنگر بلى ولى خانه شخصى خیر.

وزیر جنگ- به این واسطه است که در این ماده ذکر شده است که اینها نباید اطلاعات فنى خودشان را کتمان بکنند و حتى یک جاى دیگر هم نوشته شده که اگر کتمان کنند مجازاتى براى آنها معین است.

رئیس- آقاى طباطبایی

طباطبایى- یک قدرى عرض کنم که بى‌نظم صحبت کردیم. من به اشتباه افتادم گویا ماده 51 مطرح است این طور نیست آقاى روحى؟

مخبر- بلى

طباطبایى- این مطلبى که گفته شد و آقاى وزیر جنگ توضیح دادند مربوط به ماده 53 است که اشخاصى که اطلاعات فنى و تخصصى دارند باید اطلاعات و تخصص خودشان را در دسترس استفاده قشون بگذارند این مسأله در کمیسیون هم مذاکره شد و قرار بر این شد که از تخصص و فن سربازان و این اشخاص فقط قشون باید استفاده کند نه اشخاص (صحیح است) اما آن قسمتی که آقاى شاهرودى فرمودند راجع به وضعیت مزاجى این موضوع در مواد دیگر هست اینجا فقط یک اظهارنامه‌ای است که باید بنویسند اما رسیدگى و تصدیق آن اظهارات من جمله وضعیت مزاجى با دکتر و پزشک نظام وظیفه و پزشک محلى است.

رئیس- آقاى دکتر ملک‌زاده

دکتر ملک‌زاده- عرض کنم اگر چه بنده نظریات خودم را در جلسه گذشته به طور مفصل در اطراف نظام وظیفه و اهمیت و ضرورت آن به عرض مجلس شوراى ملى رساندم ولى چون موضوعى است که هم مجلس و هم مردم کاملاً به آن علاقه‌مندند و در اینجا نکاتى ذکر می‌شود و مذاکراتى می‌شود که به عقیده بنده قابل بحث و قابل نظر است باید توضیح داده شود. یکى نظر آقاى اوحدى است که اظهار کردند اصولاً بنده با نظر ایشان مخالف نیستم ولى یک نکته را تذکر می‌دهم به ایشان که در حکومت ملى و پارلمانى قوانین هم مثل افراد سیر تکاملى می‌کند و همان طور که طبقات ملت باید راه تکامل و ارتقا را بپیمایند. قوانین هم البته برحسب مقتضیات زمان رو به تکامل می‌رود و البته باید اصلاح شود و نواقصی که

+++

در عمل مشاهده می‌شود رفع شود و نکاتى که بیشتر مورد احتیاج هست در آن منظور گردد ولى این دلیل نمی‌شود که یک قانونى که داراى 166 ماده است 150 ماده است آن را لغو کنید و یک قانون 50 ماده‌ای 40 ماده‌ای را جاى آن بگذاریم خیر نظر کلى باید این باشد که مواد غیر ضرورى با مواد مضر و بد برداشته شود این رویه و اصول پارلمانى است و موادى که به نظر نمایندگان یا دولت غیر مفید یا غیر نافع تشخیص داده می‌شود آنها را لغو کنند و فسخ کنند و یک مواد دیگرى که متناسب‌تر به نظر می‌آید از طرف نمایندگان ملت یا دولت پبشنهاد شود و تصویب شود و ضمیمه قانون گردد و این منظور آقاى اوحدى به عقیده بنده با این مشکل خیلى بهتر تأمین می‌شود تا قانون 150 ماده را ما ازش صرف‌نظر کنیم و بیاییم قانون 36 ماده قدیم را جاى آن بگذاریم. یک نکته دیگر هم آقاى انوار اظهار کردند که بنده اینجا از نظر حیثیت ارتش و صاحب منصبان باید تذکر بدهم و عرض کنم که در همه جاى دنیا یک کمک‌هایى به صاحب منصبان قشونى می‌شود که نسبت به سایر طبقات نمی‌شود و این در تمام ممالک متمدنه دنیا مرسوم است یک کمک‌ها و ارفاقى‌هایى به صاحب منصبان می‌شود علتش هم این است که حقوقی که به آنها داده می‌شود کافى براى معاش این طبقه نیست در همه جاى دنیا هست بنده قانون نظام فرانسه را خوانده‌ام مال ممالک دیگر را هم دیده‌ام این است که یک کمک و ارفاق‌هایى می‌شود مثلاً نظامى وقتى که در هر جاى دنیا سوار خط آهن می‌خواهد بشود نصف قیمت می‌دهد در صورتی که این مزیت براى دیگران نیست. در تئاتر در نمایشگاه‌ها در جاهاى دیگر تخفیفاتى براى اینها منظور شده است و این قضیه مصدر هم در واقع یک نوع کمکى است که به این طبقه می‌شود چون حقوق آنها که کافى نیست و محتاج به مستخدم هم هستند و نسبت به مقامى و درجه‌ای که دارند به آنها به عنوان کمک مصدر می‌دهند ولى البته آن صاحب منصب باید بداند همان طور که او سرباز است این هم سرباز است...

انوار- اولیش را می‌داند ولى دومیش را نمی‌داند...

دکتر ملک‌زاده- و شئون سربازى او را به تمام معنى کلمه باید محفوظ بدارد (صحیح است) و این نظر با این جمله به نظر بنده تأمین می‌شود یکى دیگر مسأله اجراى قانون است و همان طور که آقاى وزیر جنگ فرمودند اگر قانون خوب اجرا شود تمام نظریات آقایان تأمین می‌شود و استرضاى خاطر محترم آقایان فراهم می‌شود و امیدواریم با اجراى خوب قانون همین طور هم بشود اما راجع به متخصصین به عقیده بنده بایستى ماشین قشون در تمام قسمت‌هاى تخصصى صد در صد استفاده بکند از تخصص متخصصین از تمام طبقات اولش طبقه اطبا که خود بنده هم افتخار دارم که یکى از آنها هستم این است که البته می‌دانید یکى از مهم‌ترین قضایا و مسائل مسأله بهداشت و صحیه قشون است این را باید به عرض برسانم بعد از جنگ روس و ژاپن مسأله صحیه قشون در جنگ یک انقلابى را در دنیا تشکیل داد. آقایان می‌دانند که وضعیت صحی قشون را اصلاً در دنیا عوض کرد چون از آن وقت یک نکاتى و یک مراقبتى در صحیه قشون به کار برده شد که همه این طور احساس و استنباط کردند که یک بهداشت خوبى در قشون پنجاه درصد در پیشرفت و موفقیت قشون تأثیر دارد ولى امروزه ثابت شده است که در صورتی که قشون داراى بهداشت خوب باشد شاید هفتاد درصد از اشخاصی که مجروح و معلول می‌شوند به واسطه عملیات جراحى با مراقبتى که از آنها می‌شود آنها را می‌توان دوباره به جنگ برد البته در روحیه قشون هم این تأثیر دارد وقتى افراد قشون وقتى سرباز حس کرد که مریضخانه‌هاى منظم سیار در تحت نظر اطباى متخصص در پشت سر فرونت حاضر است و اگر او مجروح شود فوراً به آنجا منتقل می‌شود و تحت معالجه قرار می‌گیرد و این روحیه قشون را تقویت می‌کند بنابراین بنده معتقدم که باید قشون از کلیه متخصصینى که وارد آنجا می‌شود از معلومات‌شان استفاده کند.

جمعى از نمایندگان- مذاکرات کافى است.

رئیس- ماده 52

ماده 52- این اطلاعات در صفحه مخصوص برگ‌هاى شناسنامه ذکر و همچنین مراتب در دفاتر اسامى قید و تاریخى که مشمولین براى انجام خدمت باید حاضر شوند از طرف مجلس سربازگیرى در برگ شناسنامه یا برگ وضعیت آنها ذکر می‌شود.

+++

تبصره 1- به اشخاصى که داراى برگ شناسنامه جدید نیستند از طرف مجلس سربازگیرى برگ وضعیت داده می‌شود.

تبصره 2- هرگاه فهرست اسامى که از ادارات آمار تسلیم شده با مندرجات برگ شناسنامه اختلاف داشته باشد علل آن در مجلس سربازگیرى رسیدگی و از طرف اداره آمار طبق مقررات مربوطه در رفع اختلاف اقدام خواهد شد.

رئیس- آقاى انوار

انوار- اینجا در ماده یک اصلاح عبارتى لازم دارد اینجا که می‌نویسد (در صفحه مخصوص برگ‌هاى شناسنامه این اطلاعات ذکر می‌شود) این را باید بنویسیم (در صفحه مخصوص برگ‌هاى شناسنامه نوشته می‌شود) موضوع دیگر این را خواستم عرض کنم این را بنده در نظر ندارم اگر آقاى وزیر توضیح بفرمایند رفع اختلاف می‌شود اینجا می‌نویسد: اگر اختلافى پیدا شد علل آن در مجلس سربازگیرى رسیدگى و از طرف اداره آمار طبق مقررات مربوطه در رفع اختلاف اقدام خواهد شد. این اقدام باید از طرف اداره آمار بشود یا از طرف اداره سربازگیرى؟ یا این که اگر اختلاف واقع شد هر دو مدخلیت دارند هم مجلس سربازگیرى و هم اداره آمار؟ و بنده عقیده‌ام این است که هر دو باید نظر داشته باشند و مورد نظر هر دو باید واقع شود که موافق اصول باشد.

مخبر- اگر اختلافى باشد بین برگ شناسنامه و فهرست اداره آمار بدواً در مجلس سربازگیرى طرح می‌شود اگر اختلاف به نظر آنها مسلم آمد مراجعه می‌کنند به اداره آمار و طبق مقررات قانون رفع اختلاف می‌شود. و به همین ترتیبى که هست بهتر است.

رئیس- ماده 53

ماده 53- مشمولینى که اطلاعات فنى و تخصصى خود را در موقع رسیدگى مکتوم نمایند پس از اثبات مدت سه ماه خدمت آنان تمدید یافته و در پیشه خود مورد استفاده ارتش واقع خواهند شد.

رئیس- آقاى نراقى

نراقى- در این ماده 53 نوشته شده که کلیه سربازان مجبورند حرفه و شغل و کارى را که ازشان ساخته است به ارتش معرفى کنند که از تخصص آنها استفاده کنند به حسب ظاهر این ماده ماده خوبى است که ممکن است اشخاصى که در یک فنى تخصص دارند به کار ارتش بخورند ولى در عمل به وضع خیلى بدى اجرا می‌شود و آقایان متصدیان همیشه از ارباب فنون استفاده خصوصى می‌کردند کسانى که متصدى کارهاى فنى بودند آنها را به انجام خدمات شخصى خودشان می‌گماشتند از اصفهان یک نفر را می‌فرستادند به طهران که براى فلان شخص لوله‌کشى کند چند ماه مرخصى به سرباز می‌داد و همین طور در تهران هم از اینها استفاده‌ها و بیگاری‌هاى خصوصى می‌گرفتند براى این کار باید مجازاتى معین شود که اگر آقایان افسران استفاده‌هاى خصوصى از فکر و بازو و قوه سربازان در مدت سربازى کردند به آن مجازات‌ها مجازات شوند و دیگر جرأت نکنند که با افراد سرباز مثل نوکر شخصى رفتار کنند وقتى دیده شده است که نظامیان وظیفه را که شغل حرفه‌اى یا درآمدى داشته‌اند به کلى آنها را آزاد گذاشته‌اند و ماهیانه‌اى از آنها می‌گرفتند که سر خدمت سربازی حاضر نشوند و آنها هم مشغول انجام کار خودشان باشند حالا امیدوارم که براى بعدها از این اعمال جلوگیرى شود و بنده یک پیشنهادى کرده‌ام و آن این است که کسانى که حرفه‌شان کشاورزى است و خودشان را کشاورز معرفى کردند و از دهات و قصبات آمده‌اند اینها را سالى سه ماه در مواقع مقتضى هر محل به آنها مرخصى داده شود که از وجود آنها در کشاورزى استفاده شود مثلاً در قسمت تهران و آب و هواى تهران این سه ماه یک ماه و نیمش نیمه خرداد و ماه تیر است که موقع درو و برداشت است و یک ماه و نیم دیگرش نیمه شهریور و ماه مهر است که موقع کاشت کشاورزان است و در این دو یک ماه و نیم باید سربازى که حرفه‌اش کشاورزى است رها بشود که بروند عمل کشاورزی‌شان را انجام بدهند و باز سر خدمت حاضر شوند این هم چیز مهمى نیست و نظام فرانسه که دقیق‌ترین نظام وظیفه‌هاى دنیا در فرانسه انجام می‌شود این قسمت کاملاً پا بر جا و مجرى است مثلاً وضعیت خوزستان ایجاب می‌کند که این سه ماه یعنى دو یک ماه و نیم در وقت دیگرى باشد آن موقع را در نظر بگیرید و مخصوصاً بنده استدعا می‌کنم

+++

موافقت بفرمایند که از نظر پیشرفت کار کشاورزى به تناسب زمان و مکان در هر محل این سه ماه به کشاورزان مجال داده شود مخصوصاً بنده روز پنجشنبه که به شهر می‌آمدم در شمیران دیدم که به واسطه نبودن کارگر و دروگر گندم‌ها در صحرا مانده است شهر که آمدم در باغ شاه دیدم قریب صد و پنجاه نفر از این کشاورزان را سربازها احاطه کرده بودند و به سربازخانه می‌بردند در صورتی که در این موقع باید از وجود آنها استفاده کرد مثل این که مملکت ارتباطش از هم گسیخته شده است از یک طرف یک عده فریاد می‌کنند که خواروبار نداریم و از آمریکا و هندوستان گندم بیاوریم ولى کشاورزان را نمی‌گذارند گندم‌های خودمان را جمع‌آورى کنند و به سربازخانه می‌برند اصلاً آن ارتباطى که باید تشکیلات دولت داشته باشد آن ارتباط گسیخته شده است این است که بنده این پیشنهاد را کردم که می‌خوانم:

پیشنهاد می‌نماید این تبصره به ماده 53 اضافه شود.

تبصره- به سربازان وظیفه که حرفه و شغل خود را کشاورزى معرفى کرده‌اند در هر سال سه ماه به مقتضاى زمان و مکان براى عمل کشاورزى مرخصى داده می‌شود بدون آن که از این بابت بر مدت خدمت زیر پرچم آنها افزوده شود.

وزیر جنگ- اولاً آقاى نراقى نماینده محترم تصور می‌کنند که عیوبات ارتش را بهتر از ما می‌دانند در صورتی که تصور می‌کنم این طور نباشد و عیوبات ارتش را متخصصین این فن بهتر می‌دانند و با تمام کوشش و جدیت جدیت می‌کنند و اقدام می‌کنند که عیوبات مرتفع شود و به نظر بنده تکرار هر روزه و علنى گفتن این عیوباتى که همه می‌دانند شاید مورد نداشته باشد. راجع به پیشنهادشان که می‌فرمایند کشاورزان را در سال سه ماه مرخص کنیم به نظر بنده این پیشنهاد عملى نیست اولاً مصافات کشور و دورى نقاط کشور را از یکدیگر و نبودن وسایل حمل و نقل را در نظر نمی‌گیرند مثلاً سربازانى که در تهران خدمت می‌کنند از جاهاى دور دست به اینجا آمده‌اند می‌گویند آنها را در هر سال دو یک ماه و نیم به محل خودشان برسانیم و کار خودشان را که انجام دادند آنها را رجعت دهیم اولاً وقت تنگ است و وسایل کافى نیست و ثانیاً وقتى که رفتند سر محل خودشان مراجعت نخواهند کرد و احضار آنها مشکل خواهد شد و به هیچ وجه عملى نیست مگر این که به طورى که عقیده دارند قائل شویم که قشون لازم نداریم و اگر قشون نداشته باشیم کار کشاورزى بهتر پیشرفت خواهد کرد بنده چندین مرتبه عرض کردم که اگر قشون صحیحى نداشته باشیم کار امنیت دچار اختلال خواهد شد و اصلاً کشاورزى و سایر کارها برقرار نمی‌ماند و اساساً کشاورزى نمی‌شود. (صحیح است)

رئیس- آقاى انوار

انوار- ما هم قشون لازم داریم هم مخارجش را می‌دهیم و از شما که وزیر مسئول هستید اصلاح نظام را می‌خواهیم و انتظار داریم که جلوگیرى بفرمایید که سربازهاى ما را به کارهاى شخصى وا ندارد ما نظام هم می‌خواهیم خرجش را هم می‌دهیم شما را هم یک وزیر جدى و کاری و دانشمند و بی‌طمع می‌دانیم. در اینجا مجازات قرار داده‌اید براى آن نظام وظیفه‌ای که داراى اطلاعات فنى است و نگفته است اینجا می‌گوید دو سه ماه به مدت خدمت او اضافه می‌شود او باید در نظام وظیفه خدمت کند مگر غیر از این است؟ او یا دکتر است یا لیسانس است یا نجار است یا بنا است باید در نظام بیاید خدمت کند مطابق این قانون این شخص مشمول نظام است از سن بیست و یک سالگى دو سال باید خدمت کند چرا باید حتماً اطلاعاتى که دارد بدهد؟ او فقط الزام دارد خدمت خودش را انجام بدهد اگر از خدمت تخطى کرد مطابق قانون مجازاتش کنند ولى اگر معلومات فنى خود را نگفت سه ماه باید بر خدمت او اضافه کنیم چرا؟ بنده از این مجازاتى که در این ماده ذکر شده نتوانستم چیزى بفهمم براى این که اشخاصى که مشمول خدمت وظیفه می‌شوند باید بیایند کار خودشان را انجام بدهند و با این مجازات بنده مخالف هستم و پیشنهادى هم کرده‌ام.

رئیس- آقاى طوسى

طوسى- بنده از این ماده 53 نتوانستم چیزى بفهمم

+++

براى این که می‌گویند مشمولینى که اطلاعاتى دارند نباید اطلاعات خودشان را مکتوم بکنند آیا مقصود نظام وظیفه است و اجراى وظایف نظامى است یا این که اگر تخصصى داشته باشد و مکتوم بکند مجازات خواهد داشت. اگر سراسر کشور را ملاحظه بفرمایید توجه خواهید فرمود که یک قسمت عمارات و سایر وسایل تمام شاید با دست همین افرادى که نظام وظیفه هستند ساخته شده است براى این که تخصصى بوده‌اند و اطلاعات فنى داشته‌اند و روى همان سابقه اطلاعات خودش را مکتوم می‌کند و حاضر نیست مجانى کار بکند و پول نگیرد و این ماده به عقیده بنده اصلاً فایده ندارد این است که پیشنهاد کردم این ماده بالمره حذف شود.

رئیس- آقاى طباطبایى‏

طباطبایى- این مسأله صحبت شد اشخاصی که به خدمت نظام می‌روند و داراى اطلاعاتى هستند به موجب این ماده 53 باید اطلاعات خودشان را در دسترس استفاده قشون قرار بدهند البته قشون در داخله خودش حوایجى دارد نجار می‌خواهد بنا می‌خواهد شوفر می‌خواهد انواع و اقسام ارباب فنون در داخله قشون به نفع وزارت جنگ مشغول خدمت هستند و این تنها ما نیستیم این قاعده در تمام هست که وقتى یک قشونى از خودش شوفر دارد البته رل را دست یک شوفر مستخدم که نمی‌دهد این ایرادى که آقایان کردند البته با منطق و حسابى بود البته یک بنایى را یا نجارى که براى خدمت نظام وظیفه احضار می‌کنند استفاده خصوصى کسى نباید ازش بکند اگر هم در گذشته کرده‌اند تقلب بوده است دزدى بوده است و وزارت جنگ باید فوراً جلوگیرى کند و اگر سابق جلوگیرى نشده است کار خوبى نکرده‌اند ولى حالا بنده اطلاع کامل دارم که در این باب توجه کافى می‌شود که این قبیل سوء‌استفاده‌ها نشود و ضمناً بنده می‌خواستم از آقایان استدعا کنم که اگر مذاکره در کلیات را با این که گفته شد کافى است نمی‌دانند یک جلسه دو جلسه در کلیات مذاکره بفرمایند و بنده هم موافقم با مذاکرات ولى اگر مذاکره‌ای در کلیات را کافى می‌دانند اجازه بفرمایند که در مواد صحبت شود و پیشنهاداتى که دارند بفرمایند که به کمیسیون برود و براى شور دوم مورد مطالعه واقع شود. (صحیح است)

رئیس- پیشنهادات خوانده می‌شود:

پیشنهاد آقاى طوسى‏

پیشنهاد می‌شود ماده 53 حذف شود.

پیشنهاد آقاى دهستانى

پیشنهاد می‌کنم تبصره 3 اضافه شود.

تبصره 3- افسران مکلفند که از رجوع کارهاى شخصى و خانوادگى به مشمولین احتراز کنند.

پیشنهاد آقاى انوار

تبصره ذیل را به ماده 53 پیشنهاد می‌کنم.

تبصره- چنانچه افسران از مصدران خود در پیشه‌ای که مصدر‌دار است استفاده کند در دیوان ارتش محاکمه و به کیفر جنحه محکوم خواهد شد.

پیشنهاد دیگر آقاى انوار

ماده 53 را این نوع پیشنهاد می‌کنم: بعد از کلمه اثبات در پیشه خود الى آخر ماده.

رئیس- آقاى ملک مدنى

ملک‌مدنى- بنده با این که اگر مشمولین تخصص فنى داشته باشند تخصص خودشان را اظهار بکنند مخالف نیستم ولى بیانى آقاى وزیر جنگ کردند و آقاى طباطبایى هم تأیید کردند که آن بیانات بنده را وادار کرد که یک قدرى پرسش کنم و مطلب را واضح کنم. آقا دولت سرباز را احضار می‌کند برای خدمت سربازی نه کفاش وزارت جنگ و سایر کارها و بنده مخصوصاً با این قسمت مخالف هستم که در موقع عادى اشخاصى را که به خدمت سربازى احضار می‌کنند او را ببرند براى کارهاى فنى اگر در فرونت و میدان جنگ باشد البته باید وزارت جنگ از یک کفاش یا یک نجار و بنا استفاده کند ولى در مواقع عادى اگر یک سربازى را احضار کردند که خدمت سربازى را انجام بدهد به نظر بنده موضوع ندارد دیگر

+++

آنجا کار کند این موضوع ندارد که کسانى که صاحبان پیشه و فنى هستند بگذارند آنها را در مؤسسات ارتش کار کنند آن وقت مجبور شوند همه سربازان را از دهاتین و زارعین بگیرند وزارت جنگ بایستى از خودش اشخاصى را به طور ثابت داشته باشد که این کارها را بکنند بودجه هم براى این کار دارد و عقیده بنده این است که سربازى که نجار یا آهنگر باشد نباید در خدمت وظیفه‌اش از آن شغل و تخصصى که دارد استفاده کنند او احضار شده است که فنون سربازى را فرا بگیرد و در موقع از سربازى استفاده بدهد غیر از این باشد بنده موافق نیستم.

مخبر- بیاناتى که آقا می‌فرمایند در کمیسیون مفصل مذاکره شد و اظهارات آقا را در کمیسیون آقایان دیگر هم صحبت کردند اگر بنا باشد ارتش همان طور که سرکار می‌فرمایید از کفاش و نجار که مشمول می‌شوند استفاده نکنند و در عوض یک دسته‌ای از خارج استخدام کند بودجه وزارت جنگ از هفتاد میلیون اگر صد و چهل میلیون هم بشود باز کافى نیست باید افراد وظیفه خدمت کنند کفش‌دوز روزى چهار ساعت خدمت سربازى را فرا می‌گیرد و باقى روز براى خودش و سایرین چکمه می‌دوزد و این خدمت هم جز وظایفى است که یک سرباز باید انجام بدهد جز این باشد محال است و بودجه وزارت جنگ تکافو نمی‌کند و این کار در همه جاى دنیا هم معمول است و حالا هم اگر آقا نظرى دارید ممکن است پیشنهاد بفرمایید ولى خواستم خدمت آقا عرض کنم که کارهاى لازم قشون حتى‌الامکان در حدود تخصص افراد باید به وسیله خود آنها انجام شود و جز این باشد نمی‌شود از وجودشان در مواقع لازم استفاده کرد.

رئیس- آقاى امیر تیمور

امیر تیمور- عرض کنم خدمت آقاى ملک‌مدنى که خدمت وظیفه شقوق مختلفه‌اى دارد و همه‌اش خدمت سربازى نیست خدمات آنها مختلف است از آن جمله کفاشى است، نجارى است، خیاطى است علاوه بر این مملکت ما یک مملکت غنى و ثروتمند نیست که براى تمام این کارها بتوانیم متخصص از خارج بیاوریم و حقوق بدهیم و همان طور که آقاى روحى گفتند صد و چهل میلیون بودجه لازم دارد بنده عرض می‌کنم سیصد میلیون هم کفایت نمی‌کند و این کارها جز خدمات سرباز است در مدت خدمت وظیفه و یکى از قسمت‌هاى خدمت سربازى همین کارهایى است که آنجا به او مراجعه می‌کنند و جز خدماتش است و باید انجام بدهد و لازم است.

بعضى از نمایندگان- ختم جلسه

رئیس- پیشنهاد دیگرى هم در این ماده رسیده است خوانده می‌شود بعد.

پیشنهاد می‌شود تبصره ذیل به ماده 53 اضافه شود

تبصره- هیچ یک از صاحب منصبان حق ندارند مشمولین نظام وظیفه را که به خدمت احضار می‌شوند به خدمات شخصى بگمارند. دکتر طاهرى‏

رئیس- آقایان مستحضرند که چند روز قبل مرخصى براى آقاى صدر تصویب شد در مدت البته صحیح بود ولیکن تاریخ اول و آخر را اشتباه کرده بودند اگر اجازه می‌فرمایید تصحیح شود

جمعى از نمایندگان- صحیح است. اصلاح شود.

3- تقدیم لایحه الغا مالیات صدى سه و برقرارى مالیات ارضى از طرف آقاى وزیر دارایی

رئیس- آقاى وزیر دارایى فرمایشى دارید؟

وزیر دارایى (آقاى بدر)- عرض کنم لایحه‌ای است براى الغاء مالیات صدى سه و برقرارى مالیات ارضى که مدتى وزارت دارایى مشغول مطالعه آن بوده است و حالا حاضر شده است تقدیم می‌شود و ضمناً بنده موقع را مغتنم می‌شمارم و عرض می‌کنم آقاى عدل همکار محترم بنده فرمودند که یک مذاکراتى قبل از دستور در باب موضوع ارزاق شده است خواستم به طور خلاصه به عرض آقایان برسانم به طورى که از طرف ریاست مجلس به آقاى نخست وزیر نوشته بودند بنابر تمایل آقایان موضوع خواربار قرار شد در جلسه خصوصى مذاکره شود و آقاى نخست وزیر شرحى جواباً خدمت‌شان عرض کردند و روز چهارشنبه را معین کردند براى این که در این

+++

موضوع مذاکره شود به این جهت بنده عرایض خودم را در آنجا عرض خواهم کرد و اگر لازم شد بعداً در جلسه رسمى هم توضیحاتى عرض می‌شود و فعلاً به انتظار جلسه خصوصى چهارشنبه عرض ندارم و عرایض لازم در جلسه خصوصى خواهد شد

4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

رئیس- اجازه می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آتیه روز سه‌شنبه 16 تیر ماه سه ساعت و نیم پیش از ظهر دستور لایحه جنگل‌ها

(مجلس مقارن ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:293937!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)