کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هجدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18
[1396/05/30]

جلسه: 67 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه دوم آذر ماه ‏1333  

 

فهرست مطالب:

1 -تصویب صورت مجلس‏

2 -بیانات قبل از دستور آقایان دکتر آهى- افشار صادقى – کاشانى - مهندس شاهرخ‌شاهى - ارباب‏

3 -تقدیم لایحه بودجه 1333 و لایحه تفریغ بودجه 1331 مجلس شوراى ملى به وسیله آقای امید سالار

4 -تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقای معاون نخست‌وزیر

5 -تقدیم طرح راجع به اضافه شدن حداقل مدت جلسات به وسیله آقای مشایخى و مسکوت ماندن آن‏

6 -بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون‌هاى فرهنگ و بودجه راجع به اعزام فارغ‌التحصیل‌هاى رتبه اول دانشکده‌ها به خارجه‏

7 -تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏18

 

 

جلسه: 67

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه دوم آذر ماه ‏1333

 

فهرست مطالب:

1 -تصویب صورت مجلس‏

2 -بیانات قبل از دستور آقایان دکتر آهى- افشار صادقى – کاشانى - مهندس شاهرخ‌شاهى - ارباب‏

3 -تقدیم لایحه بودجه 1333 و لایحه تفریغ بودجه 1331 مجلس شوراى ملى به وسیله آقای امید سالار

4 -تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقای معاون نخست‌وزیر

5 -تقدیم طرح راجع به اضافه شدن حداقل مدت جلسات به وسیله آقای مشایخى و مسکوت ماندن آن‏

6 -بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون‌هاى فرهنگ و بودجه راجع به اعزام فارغ‌التحصیل‌هاى رتبه اول دانشکده‌ها به خارجه‏

7 -تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه

 

مجلس ساعت نه و ربع صبح به ریاست آقای رضا حکمت تشکیل گردید

1- تصویب صورت مجلس

رئیس صورت غائبین جلسات قبل قرائت می‌شود: (به شرح زیر خوانده شد) صورت غائبین و دیرآمدگان جلسه پنجشنبه 27 آبان 1333

غائبین با اجازه آقایان، صادق بوشهرى. عبدالحمید بختیار. عبدالرحمن فرامرزى مکرم. شادلو. مهدوى. اورنگ. کیکاوسى مرتضى حکمت. محمود افشار. کاشانى اسکندرى. جفرودى. سنندجى. کى‌نژاد .اردلان. دکتر سید امامى. خرازى. دکتر عدل. اریه. محمود ذوالفقارى. سهرابیان مصطفى ذوالفقارى.

غائبین بى‌اجازه آقایان: صارمى. اسفندیارى. پورسرتیپ. حشمتى. دکتر پیرنیا. نراقى. دکتر شاهکار. شفیعى. بیات ماکو. صورت غائبین و دیرآمدگان جلسه یکشنبه 30 آبان 1333

غائبین با اجازه آقایان: هدى. امامى خویى. دولت‌آبادى. عبدالحمید بختیارى. صادق بوشهرى. برومند. صارمى. اسفندیارى پورسرتیپ. حشمتى. دکتر پیرنیا. میراشرافى. دکتر نیرومند. سنندجى. ابراهیمى. دکتر سید امامى. دکتر بینا. خاکباز. سهرابیان. استخر. غضنفرى غائبین بى‌اجازه آقایان: نقابت. تفضلى دکتر حمزوى. بیات ماکو. دکتر مشیر فاطمى تربتى. پیراسته. دکتر سعید حکمت. مسعودى. صدرزاده. عبدالرحمن فرامرزى . جلیلوند. قنات‌آبادى. مکرم. صراف‌زاده. محمودى. سالار بهزادى. شفیعى. معین‌زاده. کیکاوسى. حمیدیه. تیمورتاش. مهندس ظفر. محمود افشار. فرود. بهادرى دکتر جزایرى. مهندس جفرودى. فرید اراکى. نراقى. بهبهانى. ثقهالاسلامى. دکتر عدل. دکتر شاهکار. اریه. رضا افشار. زنگنه. پناهى. گیو. بوداغبان امیر تیمور کلالى دیر آمده با اجازه آقای سومد ده دقیقه. دیر آمدگان بى‌اجازه آقایان: علم سلطان‌مراد بختیار. فرشى. مهدوى. سعیدى. لارى. صدقى. مرتضى حکمت. دکتر عمید. دکتر افشار. هر کدام ده دقیقه امیر احتشامى پانزده دقیقه‏

رئیس- نسبت به صورت مجلس اعتراضى نیست؟ آقای نقابت.

نقابت- عرض کنم راجع به صورت اسامى غائبین که قرائت شد و در اول همه اسم بنده قرائت شده به این که تأخیر بنده بیش از بیست دقیقه نبود مع‌ذالک بنده از توجهى که جناب آقای رئیس براى حسن انتظام مجلس فرمودند متشکرم (صحیح است) البته مجلس شوراى ملى محلى است که باید به وظایف ملى خود قیام و اقدام بکند (صحیح است) ولى اشکال در اینجاست که گاهى عدم توجه بعضى از آقایان وزار به حوایج حوزه‌هاى انتخابیه باعث می‌شود که یک حالت رخوت و کدورتى در همه ایجاد می‌شود (صحیح است) و چون بنده بیش از این راجع به صورت مجلس اجازه بحث ندارم باز هم عرض خودم را با تشکر از مقام ریاست خاتمه می‌دهم (احسنت)

رئیس- بنده هم خیلى متشکرم از توجه آقایان و امیدوارم انشاءالله کارهاى مملکت به محور خودش وارد بشود و به جریان بیفتد و ما هم با صیمیتى که همه به یکدیگر داریم همکارى کنیم و کارهاى کشور را انجام بدهیم.

آقای قنات‌آبادى- بنده خواستم عرض کنم که اصلاً غایب نبودم که با اجازه یا بى‌اجازه باشد.

رئیس- اگر اشتباه شده باشد اصلاح می‌شود. آقای مشیر فاطمى

دکتر مشیر فاطمى- بنده اجازه خواسته بودم ولى بنده را جزء غائبین نوشته‌اند.

رئیس- تا آن ساعتى که تعطیل شد هر تقاضایى رسیده بود بنده با اجازه منظور کردم و اگر بعد از آن آمده است غایب نوشته‌اند. آقای ثقه‌الاسلامى‏

ثقه‌الاسلامى- بنده دیر آمدم غایب نبودم.

رئیس- فرق نمی‌کند آقایانی که دیر آمده جریمه می‌شوند

عبدالصاحب صفایى- قربان اگر تعهد کنند که منظم بیایند ببخشید همه را

رئیس- دیگر نظرى نیست؟ آقای صدرزاده‏

صدرزاده- علاوه از این که از کمیسیون درخواست مرخصى کردم ملاحظه فرمودید که فقط چند دقیقه دیرآمدگى داشتم

رئیس- شما یک اجازه کلى داشتید که به کمیسیون رفته اگر تصویب شد این غیبت هم مشمول آن خواهد شد. نسبت به صورت مجلس نظر دیگرى نیست؟ (گفته شد خیر) صورت مجلس جلسه قبل تصویب شد.

+++

2- بیانات قبل از دستور آقایان: دکتر آهى. افشار صادقى. کاشانى . مهندس شاهرخشاهى. ارباب‏

رئیس- سه نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند. آقای دکتر آهى بفرمایید.

دکتر آهى- اولاً متشکرم از جناب آقای کاشانى همکار عزیز که نوبت خود را به واسطه اهمیت عرایض بنده به اینجانب واگذار فرمودند. آقایان محترم ملاحظه فرموده‌اند بنده چندان تمایلى به نطق و صحبت زیاد ندارم که ممکن است مربوط به تربیت حرفه‌اى من باشد مع‌هذا با مشاهده اوضاع داخل و خارج مجلس خود را ناگزیر مى‌بینم معذرت خواسته توجه همکاران عزیز را به یکى چند موضوع اساسى که علت خرابى اوضاع میهن عزیز است جلب نمایم تا بلکه مفید افتد و نجاتى پیدا شود عده‌اى از ما از روى یأس و ناامیدى اصلاح وضع کشور را ایده‌آل و آرزو و حتى غیر ممکن میدانند و از این فکر که اساس کار مملکت‌داری است صرف‌ظر نموده سعى نمود با گرویدن به دسته‌اى در این محیط آشفته و متغیر تأمین حفظ جان و رفاه و آسایش حال کرد ولى با چنین طرز فکرى باید با تمام قوا جداً مبارزه نمود زیرا به طور کلى در وضع فعلى کشور دسته‌بندى یا تشکیل دسته و فرقه دادن یعنى نفاق یعنى تفره یعنى بى‌سروسامان جامعه به خصوص که در این محیط احزابى که منظورشان صرفاً مملکت‌دارى باشد و لازمه حکومت دمکراسى است متأسفانه به وجود نمیآید. آقایان عزیز موضوع نفت گذشت، هشت ماه هم هست که از عمر این دوره مجلس میگذرد براى کسانی که قصد قبول نمایندگى خدمت به میهن عزیز است تمام این مدت جز حالت انتظار و بلاتکلیفى چیزى در بر نداشته و تحمل وضع داخل و خارج مجلس صرفاً به امید این بوده که موضوع نفت بگذرد تا بلکه بتوان چاره‌اى ساخت و فکرى نمود ولى اکنون با تصویب قرارداد نفت ما وارد مرحله جدیدى از عمر این مجلس میشویم عده زیادى از ما که رأى موافق به قرارداد مزبور دادیم خیلى امید واریم در نتیجه گشایش که در وضع مالى کشور به زودى پیدا خواهد شد بتوان سر و صورتى به اوضاع خراب مملکت داد البته آقایان همگى اعتراف دارند که چرخ‌هاى زنگ زده امور وطن عزیز از هر جهت به مرمت بوده و با وضع فعلى و این چند سال دموکراسى اگر دقت و تجدیدنظر اصولى در طرز مملکت‌دارى ما نشود عواید نفت که سهل است چندین برابر آن را هم اگر بدون توجه به اصلاحات اساسى مصرف کنیم به هیچ وجه نتیجه مطلوب حاصل نخواهد شد (صحیح است) و کشور ما باز در همان گرداب و منجلابى غوطه‌ور خواهد ماند که تا حال در آن غرق هستیم غرض از این عرایضى این است که هر گاه ما نتوانیم تحولى در تمام شئون مملکت ایجاد کنیم که ما را از این پرتکاه مهیب عقب‌ماندگى بى‌سر و سامانى و فقر و فلاکت دور نماید واى به حال ما وای خلاف ماست توکل به خدا بلاشک در هر امرى لازم است ولى لاابالى گرى و سهل‌انگارى را نسبت به وظایفى که به عهده یک نسلى است خداوند متعال نه تنها نمى‌پسندد بلکه به طور حتم نخواهد بخشید زیرا به مصداق مثل معروف از تو حرکت از خدا برکت پس به عقیده هر فرد دلسوز و علاقمند به وطن این امیدوارى بیجا که اگر خدا بخواهد خود به خود درست خواهد شد بى‌همتى محض و عدم رشد و کوته نظرى ما را می‌رساند و جزایش را خداوند متعال نفرین آن را بازماندگان به ما خواهند فرستاد آقایان عزیز فراموش نفرمایید که این ایران ما کشورى نوظهور نیست بلکه یکى از باستانى‌ترین ملل زنده زمان حال است (صحیح است) که در گذشته به عقیده خیلى از مورخین و سیاسیون خارجى بیش از هر علت دیگر خون خود را فداى تمدن بشر نموده اگر خداى نخواسته پس از این همه قرن بنا شود در نتیجه عدم توجه دقیق و وقوف به اوضاع جهان این ملت هضم در ملل دیگر شود چه بسا سر افکندگى و شرمسارى براى ما و نسل‌هاى آتیه ما زیرا با حرف و خودستایى جاهلانه چنانچه فعلاً رسم و روش زندگى فردى و اجتماعى ما شده و الّا به همان خدایی که بیش از همه حرفش را می‌زنیم کمتر از هر ملت متمدن دیگرى به اوامرش عمل می‌کنیم به جایى نخواهیم رسید و روزى چشم باز خواهیم کرد که دیگر پشیمانى را سودى نخواهد بود درست است که چگونگى تاریخ پر عرض و طول ما به مردم این سرزمین کمتر شدم سیاسى آموخته و به همین علت کمتر شده که اراده ملت توانسته باشد در تعیین سرنوشت خود نفوذ زیادى داشته باشد ولى در عوض به تصدیق تمام کسانی که با ما مردم تماس گرفته‌اند ملت ایران را هوشى است سرشار که اگر امروز هم توأم با علاقمندى صمیمانه نسبت به امور کشور شود بدون تردید و شکى خواهد توانست خود را از اینها که و وضع خطرناک نجات دهد نتیجه سال‌ها عدم توجه و علاقه ما مردم به وضع اجتماعى و امور کشور است که این خانه خرابى را در تمام شئون براى ما به بار آورده من در اینجا مجبورم قبلاً از عموم برادران عزیز ایرانى معذرت بخواهم اگر به ناچار عرایضى می‌کنم که به علت دلسوختگى و هموطن دوستى زیاد بى‌پرده و صریح به نظر می‌رسد به عقیده من براى این که ما بتوانیم هر چه زودتر سر و صورتى به زندگى ملى خود بدهیم که عبارت از رفاه آسایش فرد فرد ما و ترقى و پیشرفت جامعه و سربلندى و عظمت میهن ماست باید اول از همه از تعرافات و عوام غریبى و خودپرستى بیجا دست برداشته همه درصدد پیدا کردن علل واقعى و رفع خرابى اوضاع و احوال اجتماع خود شویم ما بیش از صد سال است که دیگر در هیچ جنگى شرکت نکرده‌ایم ولى آیا بیش از همین قدر سال نیست که پى در پى مثل این که در جنگ‌هاى متعدد شکست خوده باشیم باید تحمل هر نوع فشاری را که حریفان به ما وارد میآورند بنماییم در کشمکش در هر توقع رحم از حریف بی‌مورد است، جامعه‌ای که سال‌ها بلکه قرن‌هاست عادت به علاقمندى به امور خود را ندارد و گرفتار خودخواهى جهل خرافات و عدم فکر و عمل جدی است مسلماَ هیچ کارش درست نیست و هیچ هماهنگى در کارها و دستگاه‌هایش مشاهده نمی‌شود باز جاى شکرش باقى است که افرادى از همین جامعه هر چند وقت یک بار پیدا شده به اتکاى فکر و هوش و پشت کار خود نه تنها از انقراض این کشور جلوگیرى کرده‌اند بلکه توانسته‌اند تکانى به حالت رکود و بیحالى این جامعه بدهند از آقایان محترم این مجلس که سنشان اقتضا دارد خواهشمندم براى یک ثانیه هم شده وضع اسفناکی را که کشور ما در روزهاى قبل از سلطنت رضاشاه فقید در اثر هرج و مرج اجتماعى دارا بود فرمایند وضع زندگى افراد و جامعه ما در پیش از سى سال قبل به قدرى مفتضح و مسخره بود که نه فقر خارجى ارزشى براى ما قائل نبود و ما را به هیچ حسابى نمیآورد بلکه افراد جامعه هم از ناامیدى و بیچارگى اغلب یا جلاى وطن می‌کردند یا از ناچارى براى حفظ حیثیت آمدند پس درود پاک رضاشاه فقید یگانه رادمردى که توانست از فرط علاقه به میهن عزیز با کاردانى واراده تزلزل ناپذیر مخصوص به خود مانع از انقراض حتمى و ورشکستگى ما ایرانی‌ها شده تا حدى جاده ترقى و تکامل ما را صاف نماید زیرا در نتیجه مساعى و دلسوزى همان شاه فقید است که جامعه امروز ما با جامعه سى سال پیش از لحاظ به خود آمدن و باز شدن چشم و گوش تفاوت بارزى دارد بنابراین آقایان عزیز در وضعیت فعلى هم که ما و تمام ملت ما به حق از طرز زندگى خود ناراضى هستیم و چنانچه به همین منوال بگذرد نمى‌توانیم بقاى صحیصى در این دنیاى امروزه براى خود فرض کنیم اشتباه محض است اگر تصور شود که تقصیر تنها متوجه هیأت حاکمه است اگر کار وطن عزیز پیشرفتى ندارد و اوضاع آن چنانچه در همین دوره مجلس به کرات تکرار شده از هر جهت خراب و وخیم است علتش عیوبى است که بیش از همه مربوط یکسانى است که همواره ادعاى شایستگى و لیاقت مینمایند و عبارت است اول از بى‌علاقگى ما به امور جامعه به طور کلى در ثانى از حس خودخواهى و سودپرستى و سوم از عدم وجود حس همکارى هموطن دوستى هنگامى کارهاى کشور ما سرانجام خواهد گرفت و فرد فرد ما غنى و فقیر، جاهل و عالم از این وضع رق بار و مأیوس کننده رهایى خواهیم یافت و در بین ملل مترقى جهان خواهیم توانست عرض اندام کنیم که وجداناً به خود آییم و مانند افراد سایر ملل فکر اساسى در پاره وضع جامعه خود و اوضاع در هم ریخته کشور نماییم (صحیح است) ما مردم هنوز نفهمیده و یا نخواستیم بفهمیم که تا جامعه ما به معنى واقعى انضباط نداشته تحت اصول معینى اداره نشود هیچ یک از ما مردم زندگى مرفه و راحتى نخواهیم داشت زیرا حتى ثروتمندان و سرمایه‌داران ما هم لازم است بدانند که اگر باید در ایران زندگى کنند هر قدر هم دم و دستگاه‌شان عریض و طویل بوده بتوانند تا کوچک‌ترین مایحتاج خود را از خارج براى خود و خانواده‌شان تهیه نمایند باز به علت تماس‏ دائم با سایر طبقات جامعه از هیچ حیث مصونیت جانى و مالى نداشته همواره روح‌شان در عذاب می‌باشد خلاصه این چند سال دمکراسى به خوبى به ما نشان میدهد که ما مردم یا بهتر بگویم افراد آن طبقات از ملت ایران که ادعاى همه گونه استعداد لیاقت و شایستگى را می‌نماییم فکر همه چیز هستیم جز به فکر اصلى سرنوشت خود و جامعه خود (احسنت- صحیح است) اگر کسانى که از هیئت حاکمه تکذیب می‌کنند منظورشان تمام افراد این طبقه به خصوص است من حرفى ندارم و صحیح می‌دانم ولى چنانچه بنا شود مقصر و تبهکار فقط کسانى باشند که به طور موقت چند صباحى روى کار می‌آیند و می‌روند من قبول ندارم و به نظرم این طرز فکر نیخته و بى‌معنى می‌آید (صحیح است) چرا که این قبیل هیئت‌هاى حاکمه خود نماینده طبقه مزبور بوده از این طبقه است که مرتباً این هیئت‌هاى حاکمه درست می‌شود از کوزه همان برون‌  تراود که در اوست بنابراین آقایان محترم ما هم که به طور حتم همگى خود جزء این طبقه از مردم هستیم و به تلاش و میل خود وظیفه شاق نمایندگى را به عهده گرفته‌ایم چنانچه اول از همه در رفع عیوب و نواقص کار کشورمان نشتابیم بیش از همه گنهکار و مقصریم و باید مورد لعن و تنفر مردم قرار گیریم. اما از کسانی که جز طبقه ما هستند و بیرون از این مکان مقدسند خود حق هیچ گونه ایراد و ناسزا گویى را به ما ندارند به دلیل این که این افراد هم بهتر از ما نبوده اکثراً به عوض مجاهدت در اصلاح همان مطامع شخصى می‌باشند که مبتلا به وکلاى این چند دوره دمکراسى است و در مقابل هیچ محکمه‌اى که براى رسیدگى به علل اصلى این اوضاع اسفناک یک ملتى تشکیل شده باشد قابل دفاع نیستند (شوشترى- صحیح است) و حس مسئولیت

+++

و وظیفه‌شناسى را در خود گشته یا کنار خودمان یا بیرون کشیدن جل خود از آب یا در صورتی که امکانات بیشتر و وجدان کمتر باشد پایمال نمودن حقوق غریبه و خودى براى انتقاع بردن زیادتر است (شوشترى- پر کردن جیب) اما اگر بنا شود راجع به خودمان بیشتر حق صحبت داشته باشم باید متذکر شوم که چنانچه هر یک از ما وجداناً حیثیت و شرافت براى خود قائل هستیم موقع آن است نشان دهیم که در ما نمایندگان دوره هجدهم روح دیگرى میدمد و ماهر چه ممکن است به موضوع مملکت‌دارى کمتر آشنا باشیم ولى با ملاحظه گرفتارى‌هاى فردى و اجتماعى و خطراتى که متوجه میهن عزیز است بیش از این حاضر نیستیم اوضاع را آن چنان که بوده و هست تحمل نماییم (صحیح است) خود ما فعلاً قسمتى حاکمه را تشکیل می‌دهیم و اگر بنا شود وجداناً متوجه این عقب‌ماندگى و فسادى که در کشورمان حکفرماست بوده براى ریشه کن کردن آن کوشش به کار رود قبل از همه این وظیفه به عهده کرسى‌نشینان مجلسین است زیرا کسانى از ما که درباده خود ابداً حاضر به تهمت بى‌علاقه بودن نیستند و خود را به هر حال نماینده ملت میدانند و با اهمیت موفقیت خود کاملاً واقفند دور از جوانمردى و وظیفه‌شناسى است اگر به خود نیامده براى یافتن راه‌هاى اساسى جهت بهبود وضع میهن به آن معنى که نسبت به شاه مملکت و دنیاپسند باشد شاهنشاهى مانند محمدرضا شاه پهلوى که حقاً جز رفاه و آسایش ملت و برقى و تعالى کشور خود از خداوند متعال چیز دیگرى نمی‌خواهند و انصافاً براى هر گونه فداکارى و اقدام در این راه به طورى که بارها در این چند سال مشاهده شده حاضر بوده و میباشند سزاوار و شایسته نیست که ما مجلسیان دست روى دست گذارده تنها عقب کارهاى خصوصى خود باشیم و توجهى آن طور که شاید و باید به وضع ناهنجار وطن ننماییم آقایان عزیز من عقیده‌مندم باید فرصت را مغتنم دانسته پشتیبانى از نیات پاک اعلیحضرت همایونى متحد شویم و در تشریک مساعى در فکر و عمل عاقلانه به این وضع خاتمه دهیم و راه را براى پیشرفت امور و آسایش اجتماعى گشوده گام‌هاى بلندى به منظور پى‌ریزى ترقى و عظمت کشور صورت گیرد برداریم براى این هم علاوه بر صمیمیت و علاقه به خانه زندگى خود و میهن عزیزمان تنها جدیت و پشتکار لازم است

رئیس- آقای دکتر آهى وقت شما تمام شد.

دکتر آهى- بنده یک ربع دیگر وقت لازم دارم

رئیس- تقاضاى یک ربع وقت دارند آقایانی که صحبت ایشان با یک ربع موافقند قیام فرمایند (اکثر قیام کردند) تصویب شد بفرمایید به شرط این که آقایان هم گوش بدهند.

دکتر آهى- زندگى پارلمانى فقط این نیست که وکلا هفته دو سه روز جلسه علنى با دادن طرح‌ها و پیشنهادهاى به امورد و بیمورد وقت خود و کشورى را بگذارنند زندگى پارلمانى باید بیشتر در کمیسیون‌ها بگذرد در این کمیسیون‌ها و مشورت‌هاى دسته‌ جمعى خارج از جلسات علنى است که همه گونه موضوعات مهم و غیرمهم مربوط به صلاح جامعه و مملکت مورد توجه و بررسى قرار گرفته نقشه‌هاى اصلاحى و ابتکارى لازم با تشریک مساعى اعضاى دولت وقت براى تصویب مجلس تهیه و تدوین می‌شود و الّا از این نطق‌هاى بى‌نتیجه راجع به سو اداره امور مختلف کشور چه حاصل وقتى در این جامعه بى‌بند و بار جمعى دلسوز پیدا نشوند که روى خلوص نیت و منافع عمومى یک دفعه براى همیشه به این گرفتارى‌ها خاتمه دهند (احسنت) باید کارى کرد که تمام دستگاه‌هاى امور مملکت همواره به صلاح جامعه و کشور بچرخد نه این که براى هوى و هوس و نفوذ اشخاص همه روز صدها قانون و مقررات لگدمال شده ضمانتى براى حفظ حقوق افراد و مصالح عالیه مملکت موجود نباشد (صحیح‌تر بگویم به تصدیق خود آقایان هیچ یک از ادارات و مؤسسات دولتى و مجلسین براى ابتکار و فکر معینى راجع به امور کشور آن طوری که شاید و باید نبوده و نیستند وقت می‌گذارد و ما همه دل‌مان خوش است که به زودى به واسطه تصویب قرارداد نفت گشایش پیدا خواهد شد ولى این طور نیست تا ما ندانیم چه می‌خواهیم تا برنامه و نقشه معینى در کارها نباشد که هر فرد را از روى مساوات به جاى خود بنشاند و قانون را پایدار نگه دارد تا جداً و بى‌نظرانه تشویق و تنبیه در کار نباشد تا حفظ مصالح کشور آن طور که صلاح واقعى وطن عزیز است به طور یقین و حتم رعایت نشود قسم یاد می‌کنم که هیچ گشایش واقعى صورت نخواهد گرفت و هیچ بهبودى در این وضع بلاتکلیفى عمومى دیده نخواهد شد بنابراین بر نمایندگان است که پس از اصغاى فرمایشات حکیمانه اعلیحضرت همایونى در شرفیابى دو هفته قبل و اگر خود را واقعاً شایسته نمایندگى ملت میدانیم از این خواب غفلت برخیزیم و چاره بیاندیشیم چاره هم به نظر بنده تنها همان صمیمیت و علاقه نشان دادن به امور و جدیت و پشتکار است بیایید حب و بغض‌ها و مطالع شخصى را کنار گذاشته قلباً متفق شویم و در سایه این اتفاق و راهنمایى عالیه اعلیحضرت همایونى با تشکیل کمیسیون‌ها شب و روز وقت خود را صرف ایجاد وضع بهترى نماییم همکاران عزیز مسلم بدانید که اگر به عوض گفتار بیهوده جداً به کار بپردازیم و نیت‌مان تنها بهبود اوضاع و پیشرفت امور کشور باشد به زودى به نتیجه خواهیم رسید و دولت‌ها دیگر نخواهند توانست از وظایف محوله سر باز زده مردم کشور را دچار بلاتکلیفى و دست‌خوش حب و بغض و گرفتاری‌هاى گوناگون نمایند یا شانه از دیربار مسئولیت‌هاى وجدانى که به عهده هر دولتى است خالى کنند آقایان محترم ملاحظه فرمودید چگونه یک سهل‌انگارى از طرف مجلس وقت که علتش بى‌حوصله‌گى و عدم تعمق در امور بود وطن عزیز ما را در این سه سال گذشته به چه پرتگاه هولناکى کشانید و عواقب و خیم آن تازه با کشف شبکه‌هاى معروف اخیراً پس از یک سال آشکار شد این قبیل گرفتاریها که مرتباً براى کشور ما پیش مى‌آید تنها به علت عدم همکارى و شور در امور است و نه به واسطه سوء نیت متصور نیست که به طور کلى ایرانى خیانت کند عدم احساس صحیح مسئولیت ندانم کاریها و سر باز زدن از آنجام وظیفه ماست که مردم را ناراضى و کشورى را به سوى نیست میبرد من معتقدم و اطمینان می‌دهم که اگر ما براى اولین بار در تاریخ مشروطیت ایران از این رو به که عادت مجلس ما شده دست کشیده به نام ترقى و تعالى مملکت و رفاه و آسایش جامعه ایرانیت که منافع ما و هر یک از افراد و برادران ایرانى در آن مستتر است طریق جدیدى را که عبارت از صمیمیت و کار باشد بپیماییم نه تنها به واسطه همکارى بیشتر حس دوستى و اعتمادمان نسبت به یکدیگر زیاد خواهد شد بلکه به طور یقین با این طرز عمل دولت‌ها و هر یک از مأمورین ادارى مجبور خواهند شد چون مراقبت و باز خواستى در کارها خواهد بود جداً به وظایف خود رفتار نموده به خوبى حس مسئولیت کنند و انصافاً ما به چه حق از دولت‌ها متوقع هستیم و دم از فساد و خرابى دستگاه‌هاى دولتى میزنیم وقتى با رفتارى که داریم کمتر علاقه وجدانى‏ به وظایف قانونى خود نشان می‌دهیم مگر در حکومت مشروطه و دموکراسى که ما آن قدر پایبند آن هستیم مجلسین به این منظور تشکیل نشده‌اند که جلوگیرى از تصمیمات بى‌رویه دولت‌ها و سوءاستفاده‌ها و مضرات حاصله از آن را بنمایند و یا با مشاوره و همکارى جدى در هرامرى از امور مملکتى ضامن استقلال کشور بوده دقیقاً مراتب اجراى قوانین و ترویج عدالت و ترقى اجتماع باشند آقایان عزیز خیلى معذرت می‌خواهم ولى به طور فردى متذکر عیوب و نواقص کارها شدن به طوری که رویه مجلسین ما بدین منوال بوده و می‌باشد جز وقت تلف کردن و متهم خودنمایى گشتن حاصل دیگرى نداشته و نخواهد داشت بنابراین آقایان در پیروى از فرمایشات ملوکانه تحولى که لزومش براى همه ما در این اوضاع بى‌سر و سامان واضح است باید اول از همه از مجلس شروع شود ما لازم است با تجدیدنظر در طرز کار مجلس ترتیبى اتخاذ کنیم که به نام شرکت در کمیسیون یا به هر اسم دیگرى که مفتضى باشد همه روزه از صبح تا شب با یک روح صمیمى و اراده محکم و با جلب نظر هموطنان بصیر و درست کار خارج از مجلس به کارهاى مملکت رسیدگى کنیم تا در هر موردى که تبهکارى یا عدم وظیفه‌شناسى و بى‌عدالتى مشاهده شد متفقاً و یک صدا از دولت‌هاى وقت رفع معایب و نواقص را جداً بخواهیم و بدین وسیله رشد سیاسى خود را نشان داده نقشه‌اى طرح کنیم تا هم خود و هم مردم را براى رضاى خدا از این همه گرفتارى براى همیشه خلاص نماییم و ملت و کشور عزیزمان را باز به سوى بلندى و عظمت سابق خود سوق دهیم. عرایض بنده بدین ترتیب خلاصه مى‌شود چون رژیم پارلمانى ما متأسفانه چنانچه متذکر شدم دنیاپسند نبوده متکى بر احزاب سیاسى نیست حس وطن‌پرستى و تشخیص مصالح عالیه مملکت و از خودگذشتگى ما نمایندگان در تأمین این مصالح باید جبران این نقیصه را بنماید ما باید در درجه اول با فساد و تبهکارى و دزدى جداً و قویاً مبارزه کنیم و بدانیم که تا این اصل در کشور ما جاری است به پیشرفت‌هاى مطلوب و آمال خود نایل نخواهیم شد و این نواقص بر طرف نخواهد گردید مگر این که مجلس سرمشق کار و فعالیت و دلسوزى براى میهن عزیز قرار گیرد مظاهر این دلسوزى تنها به آنجام کار مفید است چنانچه گفته‌اند دو صد گفته چون نیم کردار نیست (احسنت) بقیه وقتم را به آقای افشار صادقى می‌دهیم‏

رئیس- آقای افشار صادقى بفرمایید پنج دقیقه وقت دارید

افشار صادقى- آقایان نمایندگان محترم به خوبى استحضار دارند که بنده کاملاً امساک دارم که اوقات گران‌بهاى مجلس را اشغال بکنم مگر در مواردى که ضرورت ایجاب می‌کند حالا چند کلمه مزاحم میشوم چندى است شکایات و تلگرافات متعددى از صاحبان باغات اختصاصى انگور و خورده مالکین رضاییه که اکثریت سکنه آنجا را تشکیل می‌دهند رسیده مبنى بر این که مأمورین فرماندارى و بخشدارى بر خلاف مواد و مفاد لایحه قانونى بیست درصد از نامبردگان مطالبه سهم زائد مینمایند شکایات واصله چندى پیش به وسیله جناب آقای فولادوند معاون محترم نخست‌وزیرى به مقام نخست‌وزیر تقدیم شده بود متأسفانه تا حالا کوچکترین اقدامى به عمل نیامده بنده از جناب آقای نخست‌وزیر تمنا می‌کنم نسبت به شکایات خورده مالکین و مخصوصاً صاحبان باغات اختصاصى انگور که خود را مشمول لایحه مورد بحث نمی‌دانند توجه مخصوص مبذول فرموده رفع شکایت کنند (صحیح است) و همچنین نسبت به بدرفتارى مأمورین کارخانه قند رضاییه با زارعین و چغندرکاران توجه مخصوص فرمایند

+++

که در تحویل گرفتن محصول چغندر قبل از فرا رسیدن فصل یخبندان تسریع نمایند (صحیح است. احسنت)

رئیس- آقای کاشانی

آقای کاشانی- قبل از این که وارد در اصل عرایض که در نهایت اختصار است بشوم لازم می‌دانم مطلبى را که از لحاظ جامعه مسلمانان کمال ضرورت را دارد عرض کنم این تذکر مربوط به خونریزى و قتل و وحشتى است که در سرتاسر کشورهاى مسلمان تونس و الجزیره حکمفرماست و دولت فرانسه با نهایت قساوت بدون توجه به آمال ملل استقلال طلب تونس و الجزیره دست به کشتار دسته‌جمعى زده است (صحیح است) و مسلمانانى که هیچ گناهى جز استقلال طلبى و مبارزه با استعمار فرانسه را ندارند به خاک و خون می‌کشد (صحیح است) واین امر براى همه ملل مسلمان از جمله ملت مسلمان ایران بسیار ناگوار است من در این مجلس مقدس که مجلس یک کشور مسلمان است به ملل آزاد صریحاَ تذکر می‌دهم دیگر گذشت آن موقعى که فرانسوی‌ها و انگلیسی‌ها و هلندی‌ها تازیانه بر پیکر ملل مسلمان بزنند. اندونزى و پاکستان در حلقه ملل مستقل در آمدند و باید الجزیره و مراکش هم در جامعه ملل آزاد جهان حق خود را به دست گیرند و این تلاش مذبوحانه دستگاه استعمارى فرانسه بیفایده و عبث است آیا هنوز حکومت فرانسه از قضیه هند و چین درس عبرت نگرفته و آیا هیئت حاکمه فرانسه متوجه نشدند که این ظلم و تعدى و فشار فرانسوی‌ها بود که هند و چین را به دامن کمونیست‌ها افکند. مسلماً ملل مسلمان جهان اجازه نخواهند داد که فشار و تضیقات و قتل عام‌هاى پى‌درپى فرانسه در الجزیره و تونس واین ملل و تجدیده را علیرغم تمایلات مذهبى آنها به طرف کمونیزم سوق بدهد (صحیح است) من به دو جهت یکى از لحاظ این که مبارزات ملت تونس و الجزیره براى به دست آوردن استقلال است و دیگر این که این ملت‌ها مسلمان و هم کیش ما هستند (صحیح است) و براى دفع شر کفار مبارزه می‌کنند به مبارزات آنها غائبین استقلال و حکم رانان غیر مسلم احترام میگذارم و از دولت می‌خواهم که به افکار عمومى ملت مسلمان ایران احترام گذاشته به نمایندگان خود در سازمان ملل متحد دستور اکیداً صادر نماید (صحیح است) که جز راهى که افکار عمومى ملت ایران مى‌پسندد راه دیگرى را در پیش نگیرد (صحیح است) و امیدوارم دولت فرانسه اسلحه خود را به روى برادران مسلمان ما نکشد (صحیح است) و در برادران مسلمان ما نکشد (صحیح است) و در برابر توقعات ملل تونس و الجزیره که جز به دست آوردن استقلال و آزادى چیز دیگرى نیست بیش از این پافشارى نکند و به کشت و کشتار مسلمانان خاتمه دهد (صحیح است) و اما عرایض بنده راجع به چند قسمت از ابتلائات عمومى است که به عرض مجلس شوراى ملى می‌رسانم و امیدوارم اولیاى امور این تذکرات بى‌غرضانه را مورد توجه قرار دهند تا انشاءالله قدمى به نفع اکثریت مردم مملکت برداشته شود قسمت اول عرایض بنده مربوط به مسئله ذغال است این موضوع از این جهت حائز اهمیت است که ارتباط مستقیم با آسایش و حیات طبقه متوسط و کم‌بضاعت دارد (صحیح است) و چنانچه این فرصت کم فوت شود و با شروع بارندگى و بنده آمدن راه‌ها ذغال مورد احتیاج عامه در دسترس نباشد نه تنها عده کثیرى در مضیقه خواهند بود بلکه بیم آن می‌رود که عده‌اى از هموطنان بى‌بضاعت ما که روزمره ذغال و خاکه روزهاى سخت زمستان را فراهم مى‌کنند خدا نکرده تلف شوند گمان نمی‌کنم دولت ادعا کند که مصرف‏ ذغال زمستان شهر تهران تأمین است زیرا آقایان نمایندگان محترم از کمبود ذغال مستحضرند (عبدالرحمن فرامرزى- همه‌شان نه) و بهترین نمونه کمبود ذغال همین که کارپردازى مجلس شوراى ملى با همه کوشش که براى تأمین مصرف ذغال آبدارخانه مجلس شوراى ملى نموده تاکنون موفق نگردیده است و با ذکر این نمونه باید در نظر گرفت که خانواده‌هاى بى‌بضاعت و بى‌سرپرست و پیره‌زن‌ها و یتیم و صغیرها دیگر می‌توانند خود را از آسیب سرماى زمستان حفظ نمایند. من هم قبول دارم که باید سیستم سوخت عوض شود ولى این کار امسال و سال دیگر و این زمستان نیست به مردمى که درآمد کم دارند و با چند ریال عائله را در زیر کرسى نگه میدارند نمی‌شود تکلیف کرد ذغال‌سنگ مصرف کنند یا بخارى نفتى به کار ببرند بلکه میزان عایدات و چگونگى زندگى اجتماعى است که مصرف ذغال چوب را در مملکت ما رواج داده و اگر دقت در نحوه استفاده جنگل بشود و چوب‌ و درخت‌هاى خشک شده و مجاز براى تهیه ذغال به مصرف برسد و کوره‌هاى فنى تأسیس شود هم ذغال مورد احتیاج تأمین است و هم آسیبى به جنگل‌ها که سرمایه‌هاى ملى هستند نمیرسد (صحیح است) نمی‌دانم دولت ریشه گرانى و کمبود ذغال را تشخیص داده است یا نه؟ ولى آنچه مسلم است در درجه اول گرانى قیمت حمل و نقل موجب افزایش قیمت و کمبود ذغال است زیرا فقط یک چهارم قیمت ذغالى که در تهران مصرف می‌شود به دست تهیه‌کنندگان ذغال در جنگل می‌رسد و سه چهارم دیگر مربوط به کرایه حمل و منافع خریداران عمد ذغال در جنگل می‌رسد و سه چهارم دیگر مربوط به کرایه حمل و منافع خریداران عمده ذغال است و معلوم نیست کدام یک از دستگاه‌هاى اقتصادى دولت خود را مسئول می‌داند که در باب تنزل قیمت حمل و نقل به طور طبیعى اقدام اساسى به عمل آورد تا قیمت کالاها از جمله ذغال تنزیل پیدا کند دیگر این که طبق اطلاعى که به اینجانب رسیده چون امکان تهیه ذغال در جنگل‌هاى کنار جاده وجود ندارد و از طرف بنگاه جنگل‌ها به عنوان احیاى جنگل‌هاى مخروبه ذغال‌سوزى در آن نواحى ممنوع است باید براى تهیه ذغال به اعماق جنگل‌ها رفت کامیون‌ها و خریداران ذغال به داخل و اعماق جنگل یعنى محل تهیه ذغال کمتر می‌روند و اصولاً به علت بارندگى زیاد این کوره‌ها غیر قابل عبور می‌شود از این جهت اصرار دارند که تهیه کنندگان ذغال چندین کیلومتر ذغال را با وسایل محلى به کنار جاده بیاورند تا براى حمل وسیله کامیون آماده باشد و همین امر یعنى حمل مقدار متنابهى ذغال از محل کوره‌هاى ذغال سوزى تا کنار جاده مشکل است و لااقل مدت مدیدى وقت لازم دارد و چنانچه بارندگى‌هاى زمستانى شروع شود امکان راه یافتن کامیون‌ها به داخله جنگل به کلى از بین می‌رود و در نتیجه حمل ذغال‌هاى موجود در جنگل به تهران میسر نخواهد بود. من از دولت تقاضا می‌کنم در این مورد چون پاى جان عده کثیرى از هموطنان بى‌بضاعت ما در بین است عملاً اقدام جدى کند و مطلب را به حرف برگذار ننمایند. ضمناً موقع را مغتنم شمرده از پیشگاه اعلیحضرت همایونى استدعا می‌کنم او امر اکیدى براى تشکیل انجمن‌هاى خیریه که همه ساله در تهیه ذغال مستمندان پیشقدم بودند صادر فرمایند که تا هنوز وقت نگذاشته به داد مردم بى‌بضاعت برسند چون تردیدى نیست که جمعیت‌هاى خیریه از نیروى مادى و معنوى اعلیحضرت همایونى الهام می‌گیرند در تسکین آلام مستمندان خاصه در زمستان‌هاى سخت سهم به سزایى دارند (آفرین) در سال گذشته در چنین موقعى انجمن خیریه طهران و سایر انجمن‌ها تشکیل شده بود و مقدار معتنابهى خاکه و ذغال جهت توزیع تأمین و آماده داشت و امسال اگر مجال از دست داده شود کمبود ذغال خطرات جانى براى مردم بى‌بضاعت خواهد داشت. قسمت دوم عرایض بنده راجع به جلوگیرى عملى از توسعه مصرف تریاک و شیره ندارم به ریشه اصلى این سهم مهلک که چگونه و با چه وسایلى توسعه پیدا کرده و حتى دولت‌هاى گذشته براى مصرف تریاک جایزه می‌دادند و رؤساى دارایى ولایاتى که مصرف تریاک را افزایش می‌دادند پاداش می‌گرفتند (خرازى- مشروبات الکلى را هم بفرمایید که دولت تازه بطرى یک تومان مالیات آن را اضافه کرده و می‌خواهد یک دستگاه رسومات تازه بسازد استعمال مشروبات الکلى هم شرعاً و هم قانوناً ممنوع است) مگر من گفتم مشروبات الکلى نباید ممنوع شود؟ من نمى‌خواهم توضیح بدهم که چگونه بیگانگان مخصوصاً انگلیس‌ها در رواج این سهم مهلک و بى‌قید کردن و خواب نمودن مردم و تخدیر اعصاب بذل مساعى نمودند ولى مى‌خواهم عرض کنم ممکن است دولت بعضى اقدامات را به علت کمبود بودجه یا ضعف مالى نتواند به عمل آورد ولى جلوگیرى کردن از توسعه استعمال تریاک و شیره و سایر مشقات آن پول لازم ندارد. متأسفانه باید عرض کنم که کم‌کم نسل جوان مملکت دارد به این درد خانمان‌سوز مبتلا مى‌شود و اکنون مصرف مرفین کوکآئین و هرویین و سایر ادویه مخدره که مغز را تباه و اعصاب را ناتوان می‌سازد به سرعت پیش می‌رود و کم‌کم در بین بعضى اغنیا تعمیم پیدا می‌کند بنده نمى‌خواهم به دولت ایراد بگیرم که چرا کلانتری‌ها صاحبان عمده شیره کشخانه‌ها را که از این طریق بیش ما نه صاحب آلاف و الوف شده‌اند از این عمل باز نمی‌دارد چون می‌ترسم به جاى این که گردن کلفت‌ها و صاحبان شیره کشخانه‌هاى عمده تحت تعقیب فردا چندین شیره‌اى و تریاکى مردنى لاجون را به زندان بفرستند و بلکه میخواهد دولت شرافتمندانه قول بدهد که قدرت خود را در قلع و قمع باندهاى خطرناک و متنفذى که متأسفانه در اغلب دستگاه‌هاى انتظامى و قضایى رخنه کرده‌اند و کارگردان مصرف شیره و تریاک هستند به کار ببرد و همه علاقه‌مندان به نیروى نسل معاصر را با چنین عملى ممنون خود سازد هر قدر به توسعه امور تربیت بدنى و ورزش کمک شود مآلاَ به نیرومندى و قدرت ملى ایران کمک شده است و به طور قطع ملت نیرومند و سالم بهتر می‌تواند در برابر مشکلات مقاومت کند و استقامت نشان دهد. و من در اینجا باید از اعلیحضرت همایونى که شخصاً در تشویق و ترغیب جوانان وطن ما به ورزش و تربیت بدنى پیشقدم می‌باشند و هم خود را مصروف توسعه این مؤسسات مفید و مردپرور می‌نمایند تشکر کنم ولى حقاً هر چه در آنجا رشته می‌شود در شیره خانه‌ها و سایر مراکز فساد پنبه می‌شود زیرا اعتیاد جوانان به این مواد مخدره قسمتى از آن زحمات را به هدر می‌دهد و من در این مورد اعلام خطر می‌کنم زیرا نسل جوان مادر شرف آلوده شدن به این مرض خانمانسوز است.

قسمت سوم عرایض بنده راجع است به توسعه روزافزون مرض سل و عدم تکافوى وسایل مداوا و معالجه و پیشگیرى است تا کسى به آسایشگاه‌هاى مسلولین سرکشى نکند و ملاحظه نکند که فرزندان وطن ما چگونه از بیجایى حتى در راهرو‌ها و گاهى زیر چادرها در زمستان سرد زندگى می‌کنند نمى‌تواند این خطر عدم توجه را حس کند تردیدى نیست که فراهم نبودن وسایل بهداشت موجب مرض سل است ولى چه باید کرد براى این عده کثیرى که براى جا گرفتن و بسترى شدن در آسایشگاه یا هزارها دوندگى ماه‌ها در منتظر نوبت مى‌باشند و سبب آلوده شدن سایر افراد جامعه می‌شوند باید فکرى کرد اینها برادران و خواهران ما هستند و افزایش تعداد مسئولین باید موجب شود که دولت

+++

اقدام جدى و فورى به عمل آورد و اکنون که دیگر عایدات دارند بیایند فکرى هم به حال این جوانان مسئول بکنند چون بهبودى این عده خود سبب سلامتى باقى افراد ملت ایران خواهد بود. چهارمین مطلبى که باید به عرض برسانم سه هزار ریالى است که دولت از زوار عتبات مالیات دریافت می‌دارند این مبلغ هم عادلانه نیست و هم در شأن حکومتى نیست که شرعاً و قانوناً باید مروج دین اسلام و مذهب حقه شیعه باشد هیچ کس نیست که نداند مردم مسلمان این مملکت تا چه حد عاشق زیارت مزار حسین ابن على علیه السلام و قبور سایر ائمه اطهارند و به عقیده اینجانب سختگیرى و وضع عوارض و خراج براى این مردم متدین و حق‌پرست شایسته نیست و بى‌شک توجه و عنایات خاصه ائمه اطهار علیهم‌السلام بارها این مملکت را از گزند حوادث و بحران‌هاى پى در پى مصون نگهداشته حالا چه بهتر که دولت این عابدى را از ممر دیگر تأمین کند و از مسافرین پولدار که به امریکا و اروپا براى گردش و تفنن می‌روند و چند هزار تومان فقط قیمت بلیط هواپیما را میپردازند جبران این مبالغ را بخواهد (صحیح است) و موانع را از سر راه زیارت حسین ابن علیه السلام بر دارد. در خاتمه عرایضم یک تذکر مختصر به دولت می‌دهم و آن این است که 125 درصد سهم نفت ایران از کل محصول نباید با عقد قراردادهاى طویل المده عملاً از اختیار ملت ایران خارج شود (عبدالراحمن فرامرزى- صحیح است) چون شنیده می‌شود که براى آن خوب‌هایى دیده شده که آن هم من غیر‌مستقیم وسیله عمال شرکت نفت انگلیس و کمیاب‌هاى همدست آنها بلع شود و من در این مورد به دولت تذکر می‌دهم که قبل از تقدیم گزارش به مجلس شورای ملى و توضیحات کافى از وضع بازار و مشتری‌هایی که مراجعه کرده‌اند نباید اقدامى به عمل آورد (صحیح است)

رئیس- وقت شما تمام شد

کاشانى- عرض بنده تمام شده فقط یک کلمه مانده و آن این است که تلگرافاتى از عدم رضایت از انتخابات کرمان رسیده براى رسیدگى و توجه و احقاق حق تقدیم مقام معظم ریاست می‌کنم‏

عبدالراحمن فرامرزى- در هر انتخاباتى یک عده‌اى اعتراض می‌کنند

رئیس- آقای شاهرخشاهى‏

مهندس شاهرخشاهى- قبل از این که به اظهار مطالب اساسى خود بپردازم از دولت و به خصوص جناب آقای وزیر محترم راه در مورد انتصاب جناب آقای مهندس حامى به معاونت ساختمانى وزارت راه که مورد علاقه عموم طبقات روشنفکر و تحصیل کرده این مملکت تشکر نموده (صحیح است) و امیدوارم ایشان بتوانند در وزارت راه اقدامات مفیدى بنمایند (بهبهانى- ولى وزیر راه نکرد) خاطر نمایندگان محترم را به این نکته متوجه می‌سازم که اینجانب بر حسب سابقه فطرى و تربیت خانوادگى به هیچ وجه نمى‌توانم غرض و نظرى در عرایضم داشته باشم و هر مطلبى را که از پشت این تریبون به عرض نمایندگان محترم و ملت نجیب ایران مى‌رسانم منحصراً بیان حقایق و مطالبى است که براى تبعیت از نداى وجدان و مصالح عالیه مملکتى کتمان آن را نوعى خیانت تشخیص داده‌ام و چون در محیط آزادى تحصیلات خود را به پایان رسانیده‌ام که آزادى فکر و عقیده و بیان از واجبات حیات اجتماعى مردم بوده است لذا هیچ گونه عقیده‌اى که مخالف عقل سلیم بوده مضافاً به این که آن عقیده هم فاقد منطق باشد براى من قابل قبول نخواهد بود و با طرز سراغ دارم بر خود واجب مى‌دانم که با هر گونه بت‌سازى و بت‌پرستى تا آنجا که مقدورم باشد مبازره نمایم آقایان محترم خوشبختانه به واسطه تحول اوضاع که بر اثر نهضت بیست و هشت مرداد به وجود آمد من و امثال من دیگر احتیاجى به ورود به کلاس عوام‌فریبى و دودوزه بازى را نداریم چون ثابت گردید که آن سبک و سلیقه سیاسى محکوم به زوال و نیستى است و امیدوارم مشت عوامفریبان تازه به دوران رسیده را که هنوز شاگردان آن کلاسند در آتیه بسیاز کوتاهى از پشت همین تریبون باز و ماسک ربا و تزویز را از چهره آنها بردارم آقایان اعمال شخص همیشه قابل اشتباه است و به همین دلیل است که گفته‌اند بشر جایزالخطا است ولى مسلماً و محرزاً اجتماع اشتباه نخواهد نمود ممکن است براى زمان کوتاهى او را فریب داد ولى عاقبت به حقایق امور واقف خواهد گردید اشخاصى به تفسیر و تعبیر عرایضم که در جلسه روزه شنبه گذشته به عرض رسانیده‌ام پرداخته‌اند که اعمال سیاسى و اجتماعى و اخلاقى آنها اظهر من الشمس مى‌باشد مرا کسى انتقاد می‌کند که زمانى هیتلر و موسولیتى را ناجى بشر دانسته و روزى همکارى با پیشه‌ورى و حزب منفور منحله توده را می‌ستوده و زمانى مصدق‌السلطنه را مدح و تنا میگفته و امروز خود را ناسیونالیست افراطى معرفى می‌کند این طرز عمل و کار مورد انزجار طبقه ما بوده و امیدوارم به خواست  قادر متعال و اراده ملت ایران در ظل عنایت شاهنشاه که امروز مظهر خواسته‌هاى ملى ما هستند و یگانه تکیه گاه میهن‌پرستان و مایه بقا ملیت ایران به شمار می‌روند درب این کلاس سیاسى عوام‌فریبى و سفسطه (تفضلى- آقا اسم ببرید) که در این چند سال اخیر موجب این همه بدبختى براى مملکت گردیده است هر چه زودتر براى همیشه بسته و ملت ایران به خواست خداوندى صفحه جدیدى را در تاریخ براى ایجاد مجد و عظمت خود باز نماید (تفضلى اسم ببرید قربان) آقایان نمایندگان محترم به خداوند متعال و شافتم سوگند یاد می‌کنم که تا امروز نه به سازمان رفته و نه کارى به آن دستگاه داشته‌ام و به شهادت شخص آقای ابتهاج تا حال او را ندیده‌ام و اگر ادعا کند که مرا یک بار در عمر خود دیده است حاضرم تمام آنچه را که راجع به اعمال و افعال ایشان در سازمان برنامه به عرض رسانید و می‌رسانم از پشت همین تریبون تکذیب و از ایشان معذرت بخواهم متأسفانه حقایقى را که با کمال ادب بر حسب ضرورت به عرض رسانیدم انتظار نداشتم که این قدر بیان آن مطالب ناگوار و دردناک باشد من که وارد مسائل بانک ملى موضوع لیره و اعلام چرم نشده بوده و نمی‌خواستم بشوم

(مهندس- جفرودى حق داشتند آقا شما نمى‌توانید توهین کنید) (همهمه نمایندگان)

(مهندس ظفر- چرا توهین می‌کنید آقا)

(مهندس جفرودى- حق ندارى بر حال این مملکت توهین کنى بیا پآئین آقا)

(ظفر- ما حاضر نیستیم این حرف‌ها را بشنویم) (زنک ممتد رئیس دعوت به سکوت) (در این موقع عده‌اى از آقایان نمایندگان به حال تعرض و با همهمه برخاستند و قصد داشتند تالار جلسه را ترک کنند)

رئیس- به همه‌تان تذکر می‌دهم بفرمایید بنشینید این وظیفه من است به تمام آقایانى که بلند شده‌اید و مجلس را شلوغ کرده‌اند اخطار خواهم کرد آقای شاهرخشاهى شما هم اگر به کسى توهین کنید به شما هم اخطار می‌کنم و بعد شما را توبیخ می‌کنم این وظیفه من است که حفظ انتظامات را بکنم

مهندس اردبیلى- آقای شاهرخشاهى اسم نبرید آقا

رئیس- آقای شاهرخشاهى اینجا جاى بحث و استدلال است و وظیفه وکیل هم سؤال است اینجا اهانت کردن به اشخاص ممنوع است شما نمیتوانید فعلاً این کار را بکنید بنده 20 دقیقه فعلاً تنفس می‌دهم (در ساعت ده و ربع جلسه به عنوان تنفس تعطیل و مجدداً در ساعت ده و چهل دقیقه صبح تشکیل گردید)

صدرزاده- بنده یک تذکر مختصرى دارم.

رئیس- بفرمایید

صدرزاده- از آقایان محترم استدعا می‌کنم به این نکته توجه بفرمایند و آن این است که موقعیت مجلس از این است که مدیحه‌سرایى بکند یا اهانت بکند خاصه این که نسبت به یک مأمورى که به تازگى به یک کارى از طرف دولت منصوب شده است (صحیح است) ما باید فرصت بدهیم به مأمورین اگر خدمت کردند تشویق کنیم و اگر خداى نخواسته منحرف شدند از اینها باز خواست کنیم (صحیح است) این روش خوبى نیست که در اینجا مدیحه‌سرایى نسبت به اشخاص بشود یا این که تازه مشغول کار شده‌اند تکذیب بشود (صحیح است احسنت)

رئیس- مسئول امور کلى برنامه رئیس دولت است و مسئول امور مالى آن وزیر دارایى است و مسئولیت امور فنى با وزارت اقتصادى ملى است هر کدام از آقایان سؤالى دارید راجع به برنامه بدهید تا براى جواب حاضر شوند حالا هم که سؤالات مرتب شده است یک روز در میان سؤال به عمل میآید در اینجا یک مذاکراتى کردن و حملات بى‌موردى کردن در شأن مجلس شوراى ملى نیست و بنده باید بگویم که آقایان نمایندگان هم در این موارد هیچ وظیفه‌اى ندارند جز این که مرا تأیید کنند که اگر یک جریان خلاف آئین‌نامه‌اى پیش آمد من جلوگیرى بکنم (صحیح است) نه این که خودشان باعث اختلال نظم بشوند آقای شاهرخشاهى بفرمایید بقیه بیانات خودتان را بکند و البته این نکات را هم در نظر بگیرید

شاهرخشاهى- کمال تأسف را دارم از این که آقایان نگذاشتند آنچه که عقیده شخصى خودم بود بگویم و قبل از این که بشنوند که بند چه می‌خواهم به عرض (کاشانى- حالا جنابعالى این قسمت را صرف‌نظر بفرمایید از آن بگذرید) بنده یک ایرادى به دستگاه سازمان برنامه دارم و به شخصى آقای ابتهاج از لحاظ درستى هیچ ایرادى ندارم (احسنت) ایشان خیلى درستکار هستند ولى آقایان من یک ایرادى دارم و آن ایراد این است که این شخص که بنده به درستیش ایمان دارم چه طور به خودش اجازه داده که تمثال والاحضرت شاهپور عبدالرضا را که از طرف اعلیحضرت همایونى به ریاست افتخارى سازمان برنامه معین شده‌اند در اطاقش پآئین بیاورد

(جمعى از نمایندگان- بد کرده است)

(مهدوى- این حرف‌ها چه ربطى به عمل دارد) بنده از مقام ریاست مجلس تقاضا دارم که دستور بفرمایید به این وضعیت رسیدگى بشود

(شوشترى- استدعا دارم آقای شاهرخشاهى) راجع به این عقیده بنده حالا اگر آقایان نظرشان این باشد که توهین نشده از دولت بخواهند که رسیدگى و گزارش بدهد (پناهى- به مجلس چه مربوط است)

رئیس- آقایان باز که شروع کردند

شاهرخشاهى- بنده تقاضا دارم که این عکس دو مرتبه زده بشوند بقیه وقتم را هم به آقای ارباب دادم‏

شوشترى- آقای رئیس بقیه وقتشان را به بنده دادند

+++

رئیس- به آقای ارباب دادند چهار دقیقه هم بیشتر وقت ندارید

ارباب- بنده مطالب زیادى دارم که در ظرف چهار دقیقه گفتنش میسر نیست‏

ارباب- چشم حالا از همان 4 دقیقه استفاده می‌کنم به شهادت صورت جلسات در ادواره 15 و 16 مجلس بنده مکرر مفاسد و مضار زیاد مأمورین دولت را در امور مردم تذکر دادم و امروز روزبه‌روز زیادتر شده و مفاسدش هم بیشتر شده توضیحاتش را در جلسه دیگر خواهم داد مخصوصاً مأمورین برزن‌ها طورى به جان کسبه خیابان‌ها و بازارها افتاده‌اند و به عناوین مختلف به اسم دادگاهى که اصلاً در بر زن وجود ندارد از مردم پول می‌گیرند (صحیح است) و مردم را ناراضى کرده‌اند موضوع دیگر این که در امور قضایى مثل این که آدم‌کشى‌ها آن قدر که باید و شاید مورد توجه قرار نمی‌گیرد در دستگاه‌هاى قضایى و ضابطین آنها که ژاندارمرى باشند اینها یک اختلافاتى دارند که پرونده‌هاى بلوچستان را دارند از بین می‌برند و بنده جداً تقاضا می‌کنم از دولت که به این وضع توجه کند موضوع دیگر که جاى خوشوقتى است این است که اصلاحات شروع شده و یک وزارتخانه‌اى هم معاون فنى دارد هم معاون ادارى دارد یک معاون ساختمانى پیدا کرده و یک معاون پل‌سازى پیدا کرده و یک معاون سدسازى پیدا خواهد کرد و هم یک معاون دالان سازى خواهد داشت به این ترتیب اصلاحات شروع شده است بقیه عرایضم را در جلسه بعد عرض خواهم کرد

3- تقدیم لایحه بودجه سال 1333 و لایحه تفریغ بودجه سال 1331 مجلس شوراى ملى به وسیله آقای امید سالار

رئیس- وارد دستور می‌شویم.

آقای امیدسالار- امیدسالار (کارپرداز) با اجازه آقایان محترم بودجه سال جارى مربوط به سال 1333 و لایحه تفریغ بودجه سال 1331 مجلس شورای ملى را تقدیم می‌کنم و از فرصت استفاده می‌کنم و از راهنمایی‌ها و مساعدت‌هاى مقام محترم ریاست مجلس و همچنین اعضاى محترم هیئت رئیسه و مخصوصاً ابراز لطفى که کارپردازان محترم جناب آقای میراشرافى و جناب آقای پناهى در مورد بنده فرمودند اظهار تشکر می‌کنم و ضمناً بى‌موقع نمی‌دانم که از آقایان کارمندان مجلس که اکثراً مردمان درستکار و علاقمند به کار و بسیار حساس هستند (صحیح است) و لیاقت آن را دارند که مورد عنایت مخصوص آقایان واقع بشوند به نام یک کارپرداز از آقایان کارمندان ابراز تشکر کنم و به طورى که آقایان ملاحظه فرموده‌اند در این مدت امور داخلى مجلس بهبودى مخصوصى پیدا کرده است و امید است با اصلاحاتى که تحت نظر مقام محترم ریاست در آینده در نظر است رضایت خاطر آقایان از هر حیث حاصل گردد

صدرزاده- از جدیت خود جنابعالى هم قدردانى می‌کنیم

رئیس- لایحه بودجه 1333 و لایحه تفریغ بودجه 1331 به کمیسیون محاسبات فرستاده می‌شود

4 -تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقای معاون نخست‌وزیر

رئیس- آقای فولادوند

فولادوند (معاون نخست‌وزیر)- دو لایحه است راجع به سازمان برنامه یکى مربوط است به رفع نیازمندى کشور از محصولات چاى و قند و قماش و دیگرى مربوط است به برنامه عمرانى که براى تصویب به مجلس شورای ملى تقدیم می‌شود

رئیس- به کمیسیون‌هاى مربوط فرستاده می‌شود

5 - تقدیم طرح به اضافه شدن مدت جلسات به وسیله آقای مشایخى و مسکوت ماندن آن‏

رئیس- آقای مشایخى

مشایخى- مقام محترم ریاست براى تشکیل جلسات مجلس شورای ملى کمال علاقمندى و کمال توجه را همیشه مبذول فرموده‌اند ولى حقیقت مطلب این است که باید اعتراف کنیم که در ظرف مدت 8 ماه جز یک کار اساسى که موضوع نفت بوده آن طوری که لازم بوده مجلس کارى نکرده به این جهت طرحى است که عده‌اى از نمایندگان محترم تقاضا کرده‌اند که ماده 70 آئین‌نامه که حداقل کار را 3 ساعت تعیین کرده است تغییر کند و این طرح 3 فوریتى است که تقدیم می‌کنم مسلم است که آقایان نمایندگان علاقمند هستند و ملت ایران هم طرفدار زیادى کار مجلس است (صحیح است) (یک نفر از نمایندگان- ما که کار معوق نداریم آقا)

رئیس- این طرحى که آقایان به مجلس داده‌اند مربوط به تغییر ماده 70 آئین‌نامه است که به این ترتیب حداقل کار 4 ساعت باشد این به اختیار خود مجلس است اگر شما بخواهید 4 ساعت یا پنج ساعت بنشینید مانعى ندارد بنده خیلى خوشوقت می‌شوم که آقایان زودتر بیایند و بیشتر بنشینند بنابراین این تحصیل حاصل است آقایان همان طوری که امروز با یک خورده نشاط و فعالیت حاضر شدند و مشغول کار هستند هر جلسه این کار را بفرمایند و آن وقت احتیاجى به این طرح هم نیست‏

مشایخى- فرمایش مقام ریاست کاملاً صحیح است اما نظر به این که حداقل مدت کار را آئین‌نامه سه ساعت تعیین کرده است مورد تقاضا این است که حداقل تغییر کند و 4 ساعت باشد

رئیس- بنده هم نسبت به آئین‌نامه نظریاتى دارم در آئین‌نامه موادى هست که لازم است اصلاح شود اگر آقایان موافقت بفرمایند در جلسات بعد یک کمیسیون مخصوصى انتخاب بشود براى تجدیدنظر در آئین‌نامه مجلس (صحیح است) که به طور کلى آئین‌نامه را مطابق وضعیت امروز اصلاح کنیم و باعث بشود که کارها در مورد حضور افراد در موقع رأى و غیره بهتر انجام بشود (صحیح است) این را مى‌گذاریم براى آن قسمت‏

مشایخى- آن نظر حضرتعالى منافاتى با این طرح ندارد

6- بقیه مذاکره در لایحه اعزام فارغ‌التحصیل‌هاى رتبه اول دانشکده‌ها به خارجه‏

رئیس- آقای درخشش‏

درخشش- لایحه تغییر اشل فرهنگیان که چندین ماه در مجلس معطل شد و بعد به تصویب رسید و بعداً هم به مجلس سنا فرستاده شد حالا از مجلس سنا بر گشته است پیشنهادى است که به امضاى آقایان نمایندگان رسیده که آن لایحه مطرح بشود

رئیس- پیشنهاد مخصوصى لازم نیست لوایحى که از مجلس شوراى ملى به مجلس سنا فرستاده می‌شود به محض این که برگشت در دستور قرار میگیرد و مطرح می‌شود درخشش تقاضا شده است که قبل از هر چیز مطرح بشود

رئیس- بسیار خوب حالا لایحه مربوط به اعزام فارغ‌التحصیلان به اروپا که در جلسه قبل مطرح بود مطرح است پیشنهادات قرائت می‌شود (پیشنهاد آقای مهندس اردبیلى به شرح زیر خوانده شد) پیشنهاد می‌نمایم محصلینى که به خرج خود در دانشگاه‌هاى خارج از ایران شاگرد اول باشند آنها هم مشمول این قانون باشند مهندس اردبیلى.

رئیس- آقای مهندس اردبیلى‏

مهندس اردبیلى- بنده یک پیشنهادى داده بودم که یک عده از محصلین هستند که به خرج خود در اروپا مشغول تحصیل هستند و اغلب شاگرد اول می‌شوند و اکثر آنها از حیث ارز در مضیقه هستند و به همین جهت اغلب اینها مجبور می‌شوند برگردند به ایران این حیف است که محصلى که شاگرد اول می‌شود تحصیلش را ناتمام بگذارد و برگردد به ایران

(یکى از نمایندگان- این در لایحه دبیران بود و تصویب شده) نه خیر این نبوند این پیشنهاد را بنده دارم که آقایان توجه بفرمایند هم زحمات چند ساله آنها از بین نرود و هم دولت بتواند از آنها که مدتى به خرج خودشان تحصیل کرده‌اند استفاده کند (فرامرزى- قابل طرح نیست پیشنهاد خرج است) آقای وزیر فرهنگ و وزیر دارایى موافقت کرده‌اند

عبدالرحمن فرامرزى- وکیل نمى‌تواند پیشنهاد خرج بدهد

رئیس- مگر این که آقای معاون وزارت فرهنگ و معاون وزارت دارایى قبول کند الّا همان طوری که گفته شد قابل طرح نیست آقای تفضیلى مخالفید بفرمایید

تفضلى- بنده به طور کلى نسبت به اعزام محصل به خارج از ایران یک نظر مخصوصى دارم و ممکن است عده‌اى از آقایان نمایندگان هم یا بنده هم عقیده باشند البته چون فرصت زیاد نداریم به تفصیل عرض نمی‌کنم و به اختصار عرض می‌کنم به طور کلى بنده معتقدم به جاى این که ما محصل به خارج بفرستیم بهتر این است که معلم از خارج بیاوریم و سوابقى هست که نشان بدهد نتیجه خیلى بهتر گرفته شده بنده تا آنجا که به خاطر دارم سالش را به دقت نمیتوانم عرض کنم قبل از سال 1905 بود که دولت ژاپن یک عده معلم متخصص از آمریکا آورد آقایان اطلاع دارند که دولت ژاپن بندرهاى مملکتش را به روى خارجى‌ها بسته آن قدر متعصب بودند که خارجى‌ها را راه نمی‌دادند در آن سال در مملکت خود را به روى خارجی‌ها باز کردند حد از این که یک عده متخصص و معلم آمریکایى آوردند از معلمین التزام گرفتند که مقدارى از حقوقشان را ندهند تا این که آنها عده‌اى را به جاى خودشان تربیت کنند کار آنها را انجام بدهند و ما اگر دانشگاه‌هاى خودمان را مجهز بکنیم بهتر از این است که محصل به خارج بفرستیم یعنى مخارجى که براى اعزام محصل به خارج می‌کنیم اگر خرج معلمین بکنیم خیلى بهتر است (صحیح است) بنده یک عقیده دیگر هم دارم که باز اجازه مقام ریاست عرض مى‌کنم انستروکسیون (Instruction) که تعلیم باشد شاید از شش از تربیت که ادوکاسیون(Education) می‌گویند بیشتر نباشد ما بیشتر به تربیت احتیاج داریم وقتى که تربیت اجتماعى خوب شد ما می‌توانیم از معلم خارجى استفاده کامل بکنیم یک عرض دیگر هم دارم که مربوط به همین موضوع است ما به جاى این که محصل به خارج بفرستیم و تشویق کنیم آنها را عقیده بنده این است که داخل‌هایی که در مملکت ما هستند و اینها از لحاظ تربیتى که دارند مورد استفاده هستند اینها را تشویق کنیم یا لااقل توهین بهشان نکنیم و بنده عقیده‌ام این است که یکى از این اشخاص آقای ابتهاج است ایشان از لحاظ تربیت اجتماعى می‌توانند خدمت کنند

رئیس- این مطالب مربوط به لایحه فرهنگ نیست آن تمام شد و گذشت

+++

صدرزاده- جنبه شخصى پیدا مى‌کند.

تفضیلى- یک کلمه دیگر اجازه بفرمایید و این که تصور شد که بنده می‌خواهم از آن شخص دفاع بکنم خیلى معذرت می‌خواهم ولى مقصود بنده این بود که باید به قسمت تربیت بیشتر توجه بکنیم و من خودم کسى هستم که امیدوارم ترتیب مجلس را مراعات بکنم و یک وکیل با تربیت باشم آقایان اطلاع دارند که بنده همیشه در زندگى سیاسیم با اشخاصى مبارزه کرده‌ام که از من خیلى بزرگ‌تر بوده‌اند یا همردیف من بوده‌اند و آقایان مطمئن باشند بنده با اشخاصی که از من کوچکترند مبارزه نمی‌کنم (احسنت )

رئیس- آقای مهندس اردبیلى گمان می‌کنم این طور قصد دارند که شاگردهایى که مشغول تحصیل در اروپا هستند اگر آنجا هم رتبه اول را حائز شدند آنجا هم مشمول این قانون بشوند دولت به آنها کمک کند (صحیح است) آقای معاون وزارت فرهنگ.

عمیدى نورى- بنده هم مشابه این پیشنهاد را داده بودم و آقای وزیر فرهنگ موافقت کرده بودند

معاون وزارت فرهنگ (حداد)- با اجازه آقایان نمایندگان محترم عرض می‌کنم لایحه‌اى که از طرف وزارت فرهنگ تقدیم مجلس شده است ناظر بر دانشجویانى است که از دانشکده‌هاى خود ایران فارغ‌التحصیل شده‌اند به منظور این که تحصیلاتشان و آنجا تکمیل کنند و در واقع دوره تکمیل را دید باشند بنابراین به نظر بنده ما نمیتوانیم محصلینى را که در دانشگاه‌هاى آنجا هستند مشمول این امر بکنیم

(عمیدى نورى- آقای جعفرى موافقت کردند آقای حداد) عرض کنم اما در مورد بیانات آقای تفضلى نظر خود وزارت فرهنگ هم این است که بیشتر آقایان دبیران و معلمین عازم بشوند براى تحصیلات و براى مطالعات در حدود یک سال و این امر در دست اقدام است و به زودى لایحه آن هم تقدیم خواهد شد.

مهندس اردبیلى- اگر در نظر دارند لایحه آن را بیاورند بنده پیشنهادم را پس می‌گیریم

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم فارغ‌التحصیل رتبه اول دانشکده معقول و منقول به کشور مصر و دانشگاه جامعه از هر فرستاده شود عمادتربتى‏

رئیس- آقای تربتى‏

عماد تربتى- در قانونى که در جریان تصویب است به طوری که آقایان ملاحظه می‌فرمایند براى جمیع دانشجویانى که حائز رتبه اول باشند پیش‌بینى شده است که وزارت فرهنگ مجاز است آنها را به خارج اعزام بکند در این قانون استثنایى نشده است یعنى شامل جمیع دانشکده‌ها هست البته یا این که استثنایى نشده است شامل دانشکده معقول و منقول هم خواهد بود و خارجه هم اختصاصى به اروپا و امریکا داده نشده است بنده چیز اضافه‌اى پیشنهاد نکردم مطلب اضافه‌اى که بنده پیشنهاد کردم این است که دانشجویان رتبه اول فارغ‌التحصیل دانشکده معقول و منقول را که وزارت فرهنگ مکلف است آنها را بفرستد به خارج به جامعه الازهر بفرستند علتش این است که دو کشور اسلامى است که دانشجویان اسلامى در آنجا تحصیل می‌کنند یکى عراق است که در نجف اشرف تحصیل می‌کنند و دیگرى دانشکده الازهرا مصر است در عراق دانشجویان ایرانى و طلاب علوم دینى به حد کافى وجود دارند و به عقیده بنده چنانچه به جامعه الازهر فرستاده شود مقدم خواهد بود براى این که از خیلى کشورهاى اسلامى حتى از افغانستان طرابلس و الجزایر و مراکش در دانشکده الازهر مصر دانشجو هست جز ایران و این مطلب علاوه بر این که کادر تحصیلى دانشجویان اسلامى را تکمیل خواهد کرد به اتحاد اسلامى که مدت‌هاست هدف جمیع مسلمین است کمک بسزا و شایسته خواهد کرد زیرا دانشجویان ایرانى با علماى اسلامى سایر ممالک و کشورها همدرس و همطراز خواهد بود این بود که بنده پیشنهاد کردم حالا که میخواهند این دانشجوها اعزام شوند وزارت فرهنگ بداند که اینها را به الازهر بفرستد (احسنت) مطلب دیگرى که مى‌خواستم در خاتمه پیشنهاد خودم به عرض آقایان برسانم این بود که بعضى از آقایان ناطقین هم که پیشنهاداتى در این باب داده‌اند متذکر شدند که یک عدم رشایت‌هایى از محلیتى که در اروپا هستند دیده شده است و یک عده‌اى از آنها در جبهه‌اى که خلاف اصول مذهب است عمل می‌کنند البته عده‌شان معدود است ولى در قسمت دانشجویان اسلامى و معقول و منقول چون مذهب اسلام در خط مخالف کمونیسم سیر می‌کند از این دانشجویان خیال ما به کلى راحت است چون جامعه الازهر جامعه‌اى است اسلامى و از این جهت نکرانى نخواهد بود (پیراسته- راجع به برقعى چه میفرمایید) النادر کالمعدوم را که خود علما گفته‌اند در جواب آقای پیراسته است که آن کالمعدوم است البته یک نفر ممکن است در هر قسمتى منحرف بشود بنده در اینجا خواستم از یک ربع وقت خود استفاده کرده باشم به مناسبت دانشجویان اسلامى البته آن قسمت از دانشجویانى که منحرف شده‌اند انحرافاتشان به وطن و مذهب و استقلال ما لطمه کلى خواهد کرد درست اسلام در جهت مخالف کمونیسم سیر مى‌کند یعنى اسلام مرز و وطن را قابل دفاع و جهاد دانسته است در صورتی که کمونیسم براى وطن مرز قائل نیست بلکه مرز کمونیسم مربوط به خود کمونیسم است اگر چنانچه پراک وارد کمونیست بود و تهران نبود یک نفر کمونیست ممکن است از پراک دفاع کند و از دفاع نکند اسلام با آتش سوزى با انقلاب با حس حسادت و رقابت و اختلافات به کلى مخالف است در صورتی که کمونیسم اول کارش در هر کشورى ایجاد انقلاب و آتش‌سوزى است و بعد هم سلب آزادى و رفتن پشت پرده آهنین است این است آنچه از دانشجویان اسلامى تقویت بکنیم این تقویت از وطن خواهد بود تقویت از کشور خواهد بود و از یک جامعه اسلامى چنانچه تقویت شود و به حال کشور مفید این است که بنده این پیشنهاد را دارم و از آقایان هم تقاضاى تصویب آن را دارم

رئیس- آقای دکتر افشار مخالفید (دکتر افشار-بلى مخالفم) بفرمایید

تربتى- آقای حداد هم موافقت دارند که نجف هم اضافه شود

عبدالرحمن فرامرزى- تحصیلات نجف دانشگاهى نیست مقررات دانشگاه را ندارد

دکتر افشار- راجع به اعزام شاگردان اول که از دانشکده معقول و منقول بنده خواستم عرض کنم استدعا می‌کنم توجه بفرمایید (صدرزاده- بفرمایید) اجازه بفرمایید گوش کنند که مطلبم را عرض کنم بنده خواستم عرض کنم که این فکر کاملاً صحیح است و هیچ استثنایى هم قائل نشده‌اند بین دانشکده معقول و منقول و سایر دانشکده‌ها ولى با یک مطلبى که بنده مخالفم این است که مجلس شوراى ملى در یک قانون و تبصره قانونى تعیین کند که فارغ‌التحصیل به کدام دانشکده برود این کار ما نیست این کار وزارت فرهنگ و دستگاه فنى آن است که باید دقت کند با توجه به سوابق تحصیلات اشخاصى که فارغ‌التحصیل شده‌اند و برنامه‌هایى که‏ در خارج هست ببیند کجا مناسب است به آنجا بفرستند و الّا بنده در عین این که اصولاً به اعزام آقایان رتبه اول دانشکده‌ها موافقم ولى با تعیین این که به کدام مدرسه بروند بنده این را کار مجلس شورای ملى نمى‌دانم و اظهار نظرش هم شاید در مجلس زیاد صحیح نباشد

رئیس- آقای معاون وزارت فرهنگ نظرتان را بفرمایید

معاون وزارت فرهنگ- بنده با پیشنهاد جناب آقای تربتى و اعزام شاگرد اول‌هایى که از دانشکده معقول و منقول خارج شده‌‌اند به جامعه الازهرا موافقت دارم (احسنت)

رئیس- باید رأى گرفت.

دکتر افشار- برنامه جامعه الازهر را بفرمایید چیست‏

فرامزى دانشگاهى است مثل دانشگاه‌ها

کریمى بنده مخالفم

رئیس- آقای دکتر افشار به عنوان مخالف صحبت کردند بیش از یک نفر نمی‌شود

فرامرزى سوءتفاهمى شده اگر اجازه مى‌فرمایید چند کلمه توضیح بدهم.

رئیس- دیگر نمی‌شود توضیح داد پیشنهاد را یک بار دیگر قرائت می‌کنند و رأى می‌گیریم (پیشنهاد آقای تربتى به شرح سابق قرائت شد)

رئیس- آقایانی که با این پیشنهاد موافقند قیام کنند (اکثر برخاستند) تصویب شد. پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم لایحه اعزام دانشجویان سال اول دانشکده‌ها به خارجه مسکوت بماند درخشش

رئیس- آقای درخشش‏

درخشش- یقیناً یکى از لوایح بسیار مفیدى که تقدیم مجلس شده همین لایحه اعزام دانشجویان اول دانشکده‌ها به خارجه است ولى قوانین مفید در صورتى مفید واقع خواهد شد که پس از تصویب مجلس به مورد اجرا گذاشته شود همین لایحه اعزام محلصین اگر پس از تصویب در اجرایش تأخیر شود سال تحصیلى تمام می‌شود (صدرزاده- چه طور می‌توانند تأخیر کنند؟) حالا عرض می‌کنم چه طور. یکى از لوایحى که از تصویب مجلسین شوراى ملى سنا گذاشته لایحه اضافه شدن حقوق آموزگاران از 150 تومان به 250 تومان است 8 ماه است که معلمین و آموزگارها با ماهى 150 تومان زندگى می‌کنند در صورتی که 8 ماه است که بایستى حقوق آنها 250 تومان داده شود بنده که 1200 تومان حقوق می‌گیریم و همیشه مقروضم براى بنده جزو اسرار است که یک نفر چه طور می‌تواند با زن و بچه در شرایط فعلى و مخارج کمرشکن فعلى با 150 تومان زندگى بکند اگر جناب آقای حداد که توجه کامل به وزارت فرهنگ دارند در این مورد توضیحى بدهند بنده پیشنهادم را پس می‌گیریم (دکتر شاهکار- اسرار نیست گرسنگى مى‌خورند)

رئیس- آقای صدرزاده‏

صدرزاده- بنده از باب این که آقای درخشش راجع به آموزگاران تذکرى به آقای معاون وزارت فرهنگ دادند عرضى ندارم و تذکرشان بسیار به جاست اما پیش نهاد سکوتشان به هیچ وجه موردى ندارد فلسفه ندارد که یک قانون مفیدى طرح شود و مقدارى از اوقات مجلس مصروف آن بشود موقعى که بخواهد به مرحله نهایى برسد مسکوت بماند بنابراین بنده با پیشنهاد ایشان مخالفم

درخشش- بنده مفید بودن این لایحه را صددرصد می‌دانم عرض کردم که آقای

+++

معاون وزارت فرهنگ توضیح بدهند که بعد از 8 ماه 250 تومان را کى مى‌خواهند پرداخت کنند این را تقاضا می‌کنم توضیح بدهند

رئیس- هر قانونى که گذشت همین که به مرحله نهایى رسید باید اجرا بشود در آن قانون ذکر شده که از اول سال باید پرداخت شود

درخشش- اجرا نشده‏

رئیس- سئوال کنید

درخشش- پس بنده پیشنهادم را پس می‌گیریم و تقاضایم این است که آن قانون هر چه زودتر اجرا بشود

عمیدى نورى- بنده از وزیر فرهنگ سؤال کردم که این قانون چرا اجرا نمی‌شود این سؤال هم مطرح نمی‌شود

رئیس- سؤالات بعد از این به ترتیب مطرح می‌شود این طور که مرتباً پیشنهاد مى‌ و این کار را به تعویق میاندازند پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم که وزارت فرهنگ از دانشجویان اعزامى تعهد بگیرد که بعد از فارغ‌ شدن آنها را به هر یک از شهرستان‌ها که دولت صلاح بداند بفرستد در صورت استنکاف دانشجوى مزبور بایستى دو برابر مخارج خرج شده را به دولت بپردازد مهندس اردبیلى

رئیس- به این پیشنهاد رأى گرفته نمى‌شود براى این که علاوه بر این که قانونى براى فرستادن فارغ‌التحصیل‌ها به شهرستان‌ها هست این مطلب جز مقررات و آئین‌نامه‌هاى وزارت فرهنگ است. پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود. (به شرح ذیل خوانده شد)

پیشنهاد می‌نمایم تبصره ذیل نیز اضافه شود.

تبصره- وزارت فرهنگ مکلف است دانشجویان ایرانى دانشکده‌ خارجه را هم در صورتی که رتبه اول کلاس خود بشوند مشمول مزایاى این قانون بنماید. عمیدى نورى

یکى از نمایندگان- این نظیر پیشنهاد آقای مهندس اردبیلى است که مسترد داشتند

رئیس- این عین همان پیشنهادى است که مذاکره شد و مورد توجه قرار نگرفت‏

عمیدى نورى- اجازه بفرمایید آقایان معاونین خبر ندارند از تصمیم وزرا آقای جعفرى و آقای دکتر امینى در جلسه گذشته با این نظر موافقت کردند تمنى می‌کنم از آقایان معاونین سؤال بفرمایید و اگر ایشان قبول کردند مطرح بشود.

رئیس- تا آقایان معاونین موافقت نکنند نمی‌شود مطرح کرد و توضیحى ندارد.

عمیدى نورى- اجازه بفرمایید بنده توضیح عرض می‌کنم‏

رئیس- توضیح ندارد براى این که وقتى موافقت نگردد بنده نمى‌ مطرح بکنم.

عمیدى نورى- از وزرا بپرسید با این پیشنهاد موافقند

رئیس- مجالتاً ماه رو کارمان با این دو نفرى است که اینجا نشسته‌اند.

عمیدى نورى- پیشنهاد مورد توجه مجلس است‏

رئیس- پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد)

مقام ریاست مجلس شوراى ملى

پیشنهاد می‌نمایم تبصره ذیل به لایحه اعزام دانشجو اضافه شود

تبصره- وزارت فرهنگ مکلف است با توجه به احتیاجات دستگاه‌هاى دولتى شعب تحصیلى دانشجویان اعزامى را تأمین و ترتیبى اتخاذ نماید که پس از پایان تحصیل و در مراجعت به میهن این دانشجویان بدون شغل نمانند. دکتر افشار

رئیس- آقای دکتر افشار

دکتر افشار- پیشنهاد بنده دو قسمت دارد یک قسمت مربوط به دوره تحصیل است یک قسمتش مربوط به موقعى است که محصلین برمی‌گردند چون متأسفانه بیشتر کارهایى که ما می‌کنیم کامل نیست یعنى در یک قسمتش مطالعه دقیق مى‌شود و در یک قسمت بدون مطالعه عمل و به این جهت ما نمى‌توانیم از اقداماتى که می‌کنیم نتیجه کامل بگیریم در قسمت اول بنده عرض می‌کنم آقایانى که می‌روند به خارج باید از همین جا وزارت فرهنگ با توجه به برنامه‌هاى دانشکده‌هاى خارج و با توجه به تحصیلاتى که آقایان کرده‌اند این آقایان را به دانشگاه‌هاى مربوط اعزام دارد نه مثل این که آقای معاون وزارت فرهنگ آمدند موافقت کردند با جامعه الازهر بدون این که برنامه از هر و شرایط ورود به آنجا را مطالعه فرموده باشند و بدون این که توجه فرموده باشند که ممکن است دولت مصر به یکى از دانشجویان ما روادید ندهد در صورتى که مقصودمان این است که این آقایان را به خارج بفرستیم به این ترتیب اصلاً نمى‌توانند بروند

(عبدالرحمن فرامرزى- بروند جاى دیگر) اینجا تصریح کردیم که بروند به مصر اگر دولت مصر ویزا نداد دیگر نمى‌ جاى دیگر برود مخصوصاً عرض کردم دیگر این که خواستم عرض کنم این آقایانى که می‌روند معلوم شود که تحصیلاتشان در چه رشته‌اى بوده و بچه رشته‌اى می‌روند و مدرسه‌اش تعیین شود از همین جا، نه این که وقتى راه افتاده محتاج توصیه باشد نمی‌دانم توصیه براى این که فلان کس نمى‌ برود به فلان شهر نمى‌خواهد برود به فلان مملکت فلان کس از فلان دانشکده خوشش نمى‌آید این باید تصریح بشود و به شاگردى که از اینجا حرکت می‌کند مدرسه و کارش تعیین شود نه این که برود آنجا توى خیابان‌هاى این شهر و آن شهر راه بیفتد تا فلان کس بنویسد که برود به فلان دانشگاه مطلب دیگر مربوط به مراجعت این آقایان است که بعد از این که برگشتند و مقدار زیادى خرج درباره‌ شد یک مرتبه توى فرودگاه مهرآباد ولشان نکنند برود و بیاید و معلوم نباشد که چه خواهد کرد و یک آدم ناراضى با پول دستگاه درست شده است شما می‌فرستیدش بیرون و وقتى که برگشت به فرودگاه مهرآباد همان جا با او خداحافظى می‌کنید و معلوم نیست که کجا برود نانش را چه جور تهیه کند از این به بعد زندگیش چه جور باید بچرخد و در نتیجه اگر آدمى باشد که دست و پا نداشته باشد و آشنا زیاد نداشته باشد یک آدم ناراضى و مخالف دستگاه به وسیله خود دستگاه با پول دستگاه و با پول این مملکت درست کرده‌اند این است که بنده پیشنهاد کردم در قسمت دوم که تعیین بشود و معلوم شود که این اشخاص بعد از مراجعت کارشان معلوم باشد و وقتى برگشتند بروند سر کارشان و توى خیابان نگردند این دو قسمت پیشنهاد بنده است

رئیس- آقای مشایخى بفرمایید در پیشنهادات مخالفت باید به طور اختصار باشد یعنى در ظرف پنج دقیقه چون شور دوم است آقایان توجه کنند که در پیشنهادات زیاد صحبت نکنند.

مشایخى- بنده واحده‌اى مطرح است که شاگردان اول فارغ‌التحصیلان دانشکده‌ها به خرج دولت بروند به ممالک مترقى براى تحصیل این اصل مورد توجه ذات مبارک اعلیحضرت همایون شاهنشاهى واقع شده دولت هم لایحه‌اش را به مجلس آورده و تمام نمایندگان هم با اعزام به خارج موافق هستند بنده این چند پیشنهادى را که در این جلسه مطرح شده غیر مربوط و غیر وارد به این لایحه می‌دانم ملاحظه کنید آقای دکتر پیشنهادشان این بود که محصلینى که باید در آنجا تحصیل رشته مخصوصى که باید در آنجا تحصیل کنند معلوم باشد البته در آن رشته‌اى که در دانشکده کشور تحصیل خود را تمام کرده‌اند باید ادامه تحصیل بدهند بدیهى است جناب آقای دکتر کسی که دانشکده پزشکى را تمام کرده است دولت او را براى تحصیل حقوق نخواهد فرستاد کسی که دانشکده حقوق دیده است دولت او را در راه‌سازى نخواهد فرستاد که تحصیل کند محل تردید نیست که بایستى در همان رشته‌اى که تحصیلات داخلى را تمام کرده است و لیسانس دریافت کرده است تکمیل تحصیلاتش هم در همان رشته باشد بنابراین با دادن این قبیل پیشنهادات ما اتلاف وقت می‌کنیم اما واجع به برگشت آنها آن هم تابع مقدمه اولیه است کسی که میرود در اروپا دکتر می‌شود و تحصیلات پزشکى را تمام می‌کند باید در دستگاه‌هاى وزارت بهدارى و سازمان‌ وابسته به او خدمت کند آن که در رشته تعلیم و تربیت متخصص می‌شود وقتى که مراجعت به مملکت کرد بایستى در رشته تعلیم و تربیت‏ مدرس بشود و کار بکند اگر یک محصلى تحصیل در امور بانکى می‌کند پس از خاتمه تحصیلات باید در بانک کار کند بنابراین اینها در داخل ماده واحده مستتر است و بنده تصور می‌کنم که توضیح واضحات است اگر مقصود جناب آقای دکتر این قضیه است که این مطلب روشن بشود با توضیح موافق و مخالف روشن‌تر شد حالا تمنا می‌کنم پیشنهادتان را پس بگیرید بدیهیات که قانون نمی‌خواهد

رئیس- آقای معاون وزارت فرهنگ.

معاون وزارت فرهنگ- عرض کنم توضیحاتى که آقای مشایخى بیان کردند کاملاً صحیح است و قطعى است که هر دانشجویى باید در همان رشته‌اى که اینجا تحصیل کرده ادامه تحصیل بکند البته پزشکى را به حقوق نمى‌آورند و حقوق را هم به راه سازى نمى‌آورند بنده تصور می‌کنم که در خود متن لایحه هم تقریباً اشاره شده که با توجه و رعایت سایر مقررات اینجا مخصوصاً ذکر شده با رعایت سایر مقررات مربوط به قانون اعزام محصل آن قانون یکى از موادش این است که این آقایانى که می‌روند به خارجه تحصیل می‌کنند باید براى دولت خدمت کنند و با بسط دانشکده‌هایى که در شهرستان‌ها خواهیم داشت بنده خیال می‌کنم که وجود آنها در ایران پس از برگشتن عاطل و باطل نخواهد ماند و قطعاً رعایت این نکات را وزارت فرهنگ خواهد کرد بنابراین بنده خیال می‌کنم پیشنهاد جناب آقای افشار تحصیل حاصل است اما از لحاظ جامعه از هر که بنده موافقت کردم این جامعه یکى از جوامع بزرگ اسلامى است که شاید مدت هزار سال (فرامرزى- بیشتر) هزار سال و اندى تاریخ دارد و البته دانشجویان قسمت معقول ما می‌توانند بروند به اروپا و در رشته‌هاى فلسفه و روانشناسى تحصیل کنند ولى دانشجویان منقول باید بروند به دانشگاهى که مربوط به تحصیل آنها است در قسمت منقول آنچه که مربوط به خود ماست کاملاً وارد هستند و حالا که آقایان تصویب فرمودند آنها بروند به دانشگاه الازهرا فقط براى دیدن و برخورد با دانشمندان که در آن جامعه هستند بسیار به مورد است و بنده خیال می‌کنم جامعه ازهر هم یکى از جوامع بسیار بزرگ و یکى از دانشکده‌هاى بزرگ دنیاست و از لحاظ ارتباط دینى و اسلامى هم که ما با آنجا داریم خیال می‌کنم که بى مورد نباشد

رئیس- رأى گرفته می‌شود پیشنهاد آقای دکتر افشار. آنچه که رأى گرفته

+++

می‌شود این است که آنهایی که می‌روند وقتى بر‌می‌گردند بى‌شغل نمانند و رشته تحصیلیشان را هم وزارت فرهنگ معین کند رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقای دکتر افشار آقایانی که موافقند قیام کنند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد پیشنهاد حذف تبصره 2 از طرف آقای دکتر شاهکار رسیده است و در حکم تجزیه است باید در موقع رأى تجزیه کرد آقای دکتر شاهکار

دکتر شاهکار- تبصره 2 این ماده واحده این است که رعایت جهات اخلاقى دانشجویان شرط استفاده از مزایاى این قانون می‌باشد من پیشنهاد تجزیه دادم که در اطراف این قسمت دقت بیشترى بشود عرض کنم که در این قانون باید سعى شود که رعایت جانبدارى وفاوریسم نشود این مطلب به قدرى مهم است و به قدرى کلى است که نمره در اخلاق دادن منوط خواهد شد به اوضاع و احوال زمان و یک دانشجویى که تحصیلات خوبى کرده است و زحمت کشیده است و رتبه اول را حائز شده است ممکن است بگویند که اخلاقش خوب نیست و حال آن که در دانشکده نمره انضباط هست و نمره اخلاق هست مجموع این نمرات ممکن است یک نفر را به رتبه اول برساند یا او را از آن نمره بیاوردش پآئین و شاگردى که رتبه اول را حائز شده است ممکن است این را بگذارند به احتیاج دستگاه دیگرى و بگویند اخلاقش خوب نیست و یک نفر دیگر را میفرستیم این است که بنده پیشنهاد کردم که این تبصره تجزیه شود و در موقع تجزیه آقایان به آن رأى ندهند و رعایت بفرمایند که خداى نکرده است استفاده ناحق نشود و اشخاصى استفاده از قانون بکنند که واقعاً استحقاق دارند.

رئیس- در موقع رأى البته تجزیه خواهد شد. پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌نمایم تبصره 2 به طریق زیر اصلاح شود:

تبصره- رعایت جهات اخلاقى دانشجویان شرط استفاده از مزایاى این قانون بودم و تشخیص صلاحیت اخلاقى دانشجو با شوراى دانشکده مربوط می‌باشد

رئیس- آقای جلیلى بفرمایید

جلیلى- بنده در جلسه گذشته پیشنهاد حذف تبصره را داده بودم همین طور که آقای دکتر شاهکار توضیح دادند. ولى بنده آن پیشنهاد خودم را پس می‌گیریم و به جاى آن پیشنهاد این پیشنهاد را می‌دهم که شوراى دانشکده‌ها صلاحیت اخلاقى دانشجویان را تشخیص بدهند

رئیس- آقای رضایى مخالفید؟

رضایى- همکارم محترم جناب آقای جلیلى پیشنهاد کردند که جهات اخلاقى اینها را شوراى هر دانشکده تشخیص بدهد بسیار پیشنهاد به جایى است بنده هم موافقم ولى بنده خواستم از فرصت استفاد کنم سؤالى است از دولت در مورد انتخابات کرمان تقدیم کنم

رئیس- بگذارید بعد به موقع خودش اجازه بگیرید و سئوال کنید مربوط به این پیشنهاد نبود پیشنهاد یک مرتبه دیگر قرائت می‌شود (پیشنهاد آقای جلیلى مجدداً به شرح سابق قرائت شد)

رئیس- آقایانی که با این پیشنهاد موافقند قیام کنند (عده زیادى برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود (پیشنهاد آقای جلیلی به شرح سابق قرائت شد)

رئیس-آقایانی که با این پیشنهاد موافقند قیام فرمایند (عده زیادی برخاستند) تصویب شد. پیشنهاد دیگری قرائت می‌شود (پیشنهاد آقای مسعودی به شرح زیر قرائت شد)

تبصره ذیل را پیشنهاد می‌نماییم. دانشجویان اول کلیه مؤسسات فرهنگى در طهران و شهرستان‌ها که فارغ‌التحصیلان آنها لیسانسیه یا بالاتر از آن شناخته می‌شوند مشمول مقررات این قانون می‌باشند)

رئیس- آقای مسعودى‏

مسعودى- گو این که در خود لایحه نوشته شده است که فارغ‌التحصیلان دانشکده‌ها به طور اعم ولى یک نکته‌اى پیش می‌آید و آن این است که اگر تصریح نشود باز ممکن است به ترتیب دیگرى در وزارت فرهنگ و جاهاى دیگر تفسیرش کنند بنابراین بنده پیشنهاد کردم که نوشته شود فارغ‌التحصیلان مؤسسات فرهنگى چه در طهران و چه در شهرستان‌ها که ارزش تحصیلى آنها لیسانس یا مافوق لیسانس باشد مشمول این قانون می‌شوند و خیال نمی‌کنم که یک نفر مخالف داشته باشد چون این را که نمی‌شوند تبعیض کرد به یک عده‌اى گفت که شما لیسانسیه و دکتر هستید ولى مشمول این قانون نیستید (احسنت) این پیشنهاد بنده است و اجازه بدهید که یک مرتبه دیگر بخوانم دانشجویان کلیه مؤسسات علمى و فرهنگى در طهران و شهرستان‌ها که فارغ‌التحصیلان آنها لیسانسیه یا بالاتر از آن شناخته می‌شوند مشمول مقررات این قانون مى‌باشند.

رئیس- آقای صفایى مخالفید؟ (صفایى- خیر) آقای مشایخى مخالفید بفرمایید

مشایخى- آقای مسعودى توجه بفرمایید پیشنهاد جنابعالى براى تعیین و تبیین روشن شدن مطلب خیلى خوب است ولى به نظر بنده پیشنهادى که فرموید ابهام دیگرى براى اصل ماده واحده ایجاد کرده است ماده واحده این بود که شاگردهاى اول دانشکده‌ها شما می‌گویید فارغ‌التحصیلان و لیسانسیه‌ها (مسعودى- خیر) بنده تصور می‌کنم که تبصره جنابعالى این است که شاگردان اول دانشکده‌ها اعم از طهران و شهرستان‌ها که تحصیلات خودشان را تمام کردند و شاگرد اول می‌شوند از مزایاى این قانون بهره‌مند شوند بنابراین اصلاح عبارتى لازم است و باید بشود.

رئیس- باید رأى گرفت‏

مسعودى- اجازه بفرمایید یک اصلاحى هست‏

رئیس- بفرمایید با اصلاح قرائت می‌شود. (به شرح زیر قرائت شد) شاگردان اول کلیه دانشکده‌ها در تمام کشور که ارزش تحصیلى آنها لیسانس به بالا باشد مشمول مقررات این قانون میباشند

رئیس- آقایانی که با این پیشنهاد موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود (پیشنهاد آقای ارباب به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود: فارغ‌التحصیلان دانشکده پزشکى پس از تکمیل تحصیلات پزشکى و جراحى در خارج و مراجعت به ایران موظفند هر یک به نوبت یک سال در بهدارى‌هاى جنوب کشور انجام وظیفه نمایند مدت یک سال الزامى و مازاد از آن اختیارى است.

رئیس- الان همه همین طور عمل می‌شود هر یک از اطبا موظفند دو سال در شهرستان‌ها خدمت کنند در آئین‌نامه هست. پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود (پیشنهاد آقای دکتر بینا به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم در ماده واحده پس از کلمه رتبه اول جمله «رشته‌هاى مختلف» اضافه شود.

رئیس- آقای دکتر بینا

دکتر بینا- در اینجا یک اشتباهى ممکن است و تصور از هر دانشکده یک نفر فارغ‌التحصیل رتبه اول می‌شود در صورتی که در هر دانشکده‌اى رشته‌ مختلف هست مثلاً در دانشکد علوم رشته ریاضى است دانشکده فنى رشته راه‌سازى است رشته نفت و رشته‌هاى دیگر در دانشکده ادبیات رشته فلسفه رشته تاریخ رشته جغرافیا است در دانشکده حقوق رشته اقتصاد و رشته قضایى و رشته سیاسى هست با این قانونى که دارید میگذارنید از مجلس به این ترتیب تصور می‌شود که از هر دانشکده‌اى باید یک نفر برود بنده اضافه کردم که پس از کلمه سال اول رشته‌هاى مختلف دانشکده‌ها را بنویسیم چون که اگر ننویسیم ممکن است زحمت تولید کند و استدعا می‌کنم که آقایان به این پیشنهاد که اضافه می‌شوند رشته‌هاى مختلف رأى بدهند.

رئیس- آقای معاون وزارت فرهنگ موافقید؟

معاون وزارت فرهنگ- بنده موافقم‏

رئیس- رأى گرفته می‌شود به اضافه کردن این جمله آقایانى که موافقند قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود (پیشنهاد آقای فرامرزى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم کسانى که با داشتن حکم خدمتگذارى جز به کار آموزگارى اشتغال دارند از حقوق 2500 ریال استفاده کنند عبدالرحمن فرامرزى‏

بعضى از نمایندگان- وارد نیست‏

عبدالرحمن فرامرزى- چه طور وارد نیست لایحه فرهنگى است.

رئیس- بفرمایید

عبدالرحمن فرامرزى- عرض کنم یک پیشنهاد دیگرى هم من کرده‌ام چون اینجا صریح ننوشته‌ام ممکن است که درست اداى مقصود نکرده باشد توجه جناب آقای حداد را جلب می‌کنم به این قسمت در بسیارى از شهرستان‌ها کسانى که به اصطلاح وزارت فرهنگ واجد شرایط براى معلمى باشند یعنى دیپلم یا حتى تصدیق شش ساله ابتدایى داشته باشد نیستند ولى از لحاظ تحصیلات در قسمت‌هاى دیگر اطلاعاتشان زیاد است (صحیح است) و حتى می‌خواهم بگویم که خود مجتهدین شما هم در اصطلاح وزارت فرهنگ واجد شرایط براى تدریس در کلاس ابتدایى نیستند. این قضیه ایجاد یک اشکالاتى در شهرستان‌ها کرده مثلاً فرض بفرمایید در لارستان خیلى جاها هست که آنها براى آموزگار حتى کسى که تصدیق شش ساله ابتدایى را داشته باشد ندارند آن وقت چه کار مى‌کنند یک کسانی را آنجا به عنوان خدمتگزار جز استخدام می‌کنند ولى درس می‌دهد سوادش هم خیلى از آن کسانی که تصدیق شش ساله ابتدایى دارد زیادتر است من یک پیشنهاد اینجا کردم که بعد خوانده مى‌شود که به عنوان قرار دادى دولت می‌تواند از وجود آنها البته بعد از امتحان استفاده کند بعد از امتحان هم در آن پیشنهاد باید اضافه شود یک پیشنهاد دیگر این است که من اشخاصى را مى‌شناسم که اینجا معلمى می‌کنند در دهات شهرستان‌ها ولى چون تصدیق ندارند حکم مستخدم جز در دست آنها است آن وقت اینها با این که سوادشان زیادتر از تصدیق داراست نمی‌توانند بیش از صد تومان بگیرند من گفتم که هر که آموزگارى می‌کند با هر حکمى باشد می‌تواند از این 250 تومان استفاده کند

رئیس- آقای معاون وزارت فرهنگ اگر موافق هستید رأى بگیریم‏

معاون وزارت فرهنگ- بنده خواستم از جناب آقای فرامرزى خواهش کنم که این پیشنهاد را در لایحه ترمیم حقوق کارمندان فرهنگ بفرمایید و باز جز تبصره این لایحه نفرمایند و خیال می‌کنم مقدارى از این پیشنهاد جنابعالى در آنجا اساساً پیش‌بینى شده و اما از لحاظ این که فرمودند کسانی که در مدراس ابتدایى مى‌توانند درس بدهند هر کس که تصدیق دارد و وسیله حساب مى‌شود در مدارس درس می‌دهد و عنوان آموزگارى پیدا می‌کند. کسانی که عنوان و اجازه تدریس دارند آن اجازه در حکم دیپلم است درجه اجتهاد هم مافوق لیسانس است شورای عالى فرهنگ هم قبول کرده است بنده خواهش می‌کنم که این پیشنهاد را فعلاً

+++

پس بگیرید و در مواقعش پیشنهاد بفرمایید

فرامرزى- بنده پس گرفتم

رضایى- سؤالى است از دولت راجع به انتخابات کرمان تقدیم می‌کنم

رئیس- خواستم عرض کنم که آقایان هر سؤالى دارند موقعی که وارد دستور مى‌ باید بدهند پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود (پیشنهاد آقای داراب به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم محصلینى مشمول این قانون خواهند بود که والدین یا مسئولین آنها در ظرف 4 سال اخیر به طور متوسط تا دویست هزار ریال مالیات بده تشخیص شده باشد.

رئیس- این وارد نیست‏

داراب- اجازه میفرمایید توضیح عرض کنم‏

رئیس- وارد نیست تشخیصش با بنده است پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود (پیشنهاد دیگرى آقای فرامرزى به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم که در جاهایی که معلمین واجد شرایط وجود ندارد وزارت فرهنگ می‌تواند از کسانی که لیاقت تدریس دارند به صورت قرارداد استفاده کند

رئیس- ابتکار را گمان می‌کنم می‌کنند

فرامرزى- خیر قربان براى دبیر می‌کنند براى استاد می‌کنند براى آموزگار نمی‌کنند

رئیس- بفرمایید

فرامرزى- این نظر را من پارسال هم پیشنهاد کردم و آقای وزیر فرهنگ وقت وعده دادند که خودشان این کار را بکنند و لایحه این را بیاورند و نیاورند اگر کسى لیاقت تدریس داشته باشد این را مى‌شود به عنوان استادى بردش در دانشگاه درس بدهد به عنوان دبیر استخدامش کرد و در دارالفنون درس بدهد اما به عنوان آموزگارى که برود الف با درس بدهد نمیتوان استخدامش کرد و این ایجاد اشکال در تمام شهرستان‌ها کرده است و ما هم در قسمت محل خودمان کاملاً مواجه با امکان هستیم از این جهت این را پیشنهاد کردم که وزارت فرهنگ بتواند با امتحان البته این کلمه امتحان را هم اضافه بفرمایید از این اشخاص استفاده کند این پیشنهاد بنده است‏

رئیس- آقای معاون وزارت فرهنگ‏

معاون وزارت فرهنگ- عرض کنم وزارت فرهنگ به مقدار کلاس‌هایى که هر سال افتتاح می‌کنند البته دبیر و آموزگار کم دارد تا آن مقدارى که میسر است از لیسانسیه‌هاى دانشسرای عالى فارغ‌التحصیل‌هاى دانشسراى مقدماتى استفاده می‌کند و کمبود آنها را هم به عنوان قرار داد استخدام مى‌کند بعضى از افراد که تحصیلات قدیمه دارند یک رسمى است در وزارت فرهنگ که رسمى است در وزارت فرهنگ که به عنوان صلاحیت از آنها امتحان می‌کنند و بعد به کار آموزگارى یا دبیرى مشغول مى‌شوند (فرامرزى- آموزگار نمی‌شود) براى این که این کمبود تأمین بشود یک کلاس‌هایى افتتاح خواهد شد از اول آذر ماه (فرامرزى-­ در کجا؟) در طهران و مراکز استان‌ها

(عبدالرحمن فرامرزى- بلوچ و ترکمن که نمی‌تواند بیاید به مرکز استان) که کسانى که تصدیق سه ساله دارند یک سال هم درس می‌خوانند آموزگار می‌شوند از کلاس اول تا چهارم براى دوره اول متوسطه و پنجم و ششم ابتدایى تصدیق شش ساله متوسطه لازم است در قسمت تصدیق صلاحیت و یا قرارداد وزارت فرهنگ می‌تواند کسانى را که قبول می‌شوند استخدام کند در طهران امسال ما به 250 آموزگار احتیاج داشتیم از همین راه استفاده کردیم بنابراین بنده گمان می‌کنم که این عمل در وزارت فرهنگ جارى است البته اگر ایشان نظریاتى دارند بفرمایید در آن لایحه یا لوایح دیگرى که بعداً تقدیم خواهد شد در نظر خواهیم گرفت امروز خواهش مى‌کنم از آقایان که لایحه را تصویب بفرمایند تا بتوانیم زودتر اجرا کنیم‏

رئیس- آقای فرامرزى‏

فرامرزى- من تصور می‌کنم آنچه را که آقای حداد فرمودند الان غیر از این عمل می‌شود براى آموزگارى وزارت فرهنگ نمی‌تواند استخدام کند جز این که تصدیق داشته باشند براى این که ما مرتباً مواجه هستیم با وزارت فرهنگ در جدال بوده‌ایم و گفته‌اند که نمی‌شود این کار را کرد

رئیس- بسیار خوب پس می‌گیرید یا این که رأى بگیریم‏

فرامرزى- پس گرفتم در آن لایحه‌اى که بعد مى‌آید پیشنهاد خواهم کرد

رئیس- پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود (پیشنهاد آقای شوشترى به شرح زیر قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده اضافه کرد: تبصره چنانچه سرپرست محصلین گزارش دهد و تحقیق یافت که محصلین اعزامى از رشته تحصیل انحراف جسته و وارد امورى شده که بر خلاف مصالح کشور و آبروى مملکت باشد دولت کمک ارزى را از آنها قطع باید بنماید و به نسبت بزه آنها تصمم لازم را بگیرد

رئیس- این امتحان گذاشتن در قانون نیست این از وظایف وزادت فرهنگ است من خودم در نظر دارم که مرحوم سرآت عده‌ را که خوب تحصیل نمی‌کردند از آنجا برگرداند این وارد نیست که رأى بگیریم پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود پیشنهاد آقای مهندس جفرودى (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اعزام شاگرد اول به خارج اضافه شود: تبصره محصلینى که از عهده امتحانات سال تحصیلى برنیایند و مردود کردند از دریافت ارز به نرخ دولتى محروم می‌گردند تبصره به کسانی که براى گذراندن دوره دکترا به خارج می‌روند و از ارز به نرخ دولتى استفاده می‌کنند حداکثر تا مدت سه سال می‌توانند از این مزیت بهره‌مند کردند و بعد از سه سال به آنها ارز به نرخ دولتى داده نخواهد شد

رئیس- آقای مهندس جفرودى‏

مهندس جفرودى- این یک مزیت بزرگى است که به شاگرد اول‌هاى مملکت داده می‌شود بروند اروپا و بامالیاتى که از این مردم گرفته می‌شود درس بخوانند ولى آقایان اطلاع دارند که یک عده‌اى می‌روند اروپا و نمى‌خواهند برگردند و از ارز دولتى هم استفاده می‌کنند این بهترین جایى است که جلوى این کار را بگیرید و قید شود محصلینى که از عهده امتحانات سال تحصیلى بر نمى‌آیند و مردود گردند از دولت ارز به نرخ دولتى محروم گردند (صحیح است) (مشایخى- بدون عذر مریض شد به سرپرست می‌گوید و امتحان نمى‌دهد اصلاً بنده از آقایان استدعا می‌کنم این راه را مسعود کنند که کسانى بروند سال‌ها در آنجا بمانند و از ارز دولتى استفاده کنند (صحیح است) تبصره دیگر از این هم مهمتر است آقا

رئیس- یکى‌یکى باید تکلیفش معلوم شود. آن یکى بماند براى بعد آقای تیمورتاش مخالفید؟ (عبدالصاحب صفایى- آقا این را نفرمایند شاگرد اول هیچ وقت رفوزه نمی‌شود)

آقای صفایى- اینجا که مدرسه نیست

(عبدالصاحب صفایى نزدیک مدرسه است) اینجا مجلس شوراى ملى است پس شما بفرمایید آنجا

تیمورتاش- بنده مخصوصاً استدعا می‌کنم که جنابعالى آقای مهندس جفرودى توجه بخصوصى بفرمایید منظور من مخالفت با اصل پیشنهاد آقا نیست می‌خواستم یک توضیح کوچکى بدهم شاید خود آقا هم قانع بشوید اولاً این لایحه ناظر بر کسانی است که شاگرد اول بشوند در مدارس و بنابراین معقول این است این آقایانى که به قصد فرا گرفتن علم می‌روند (پیراسته اگر دو سال رفوزه شدند چه می‌شود؟)

(عبدالصاحب صفایى- مگر تعهد می‌کنند که رفوزه بشوند) خواهش می‌کنم تأمل بفرمایید استدعا می‌کنم توجه بفرمایید ممکن است که در نتیجه ندانستن زبان و یا علل دیگرى رفوزه شوند (عبدالصاحب صفایى- مریض شوند) یا نتوانند به دلایل دیگرى از عهده امتحان برآیند و شاید براى خود جنابعالى هم پیش آمده است که طى سال به علل مختلف از قبیل کسالت و غیره نتوانسته باشید از عهده امتحان بربیایید بدون این که واقعاً قصد اهمال در کار باشد به این مناسبت خواستم از آقا استدعا کنم که یک سال را دو سال کنید (صفایى- بنده مخالفم ایشان موافق هست که به او ارز دولتى نمی‌دهند این قانون هست که به او ارز دولتى نمی‌دهند

مهندس جفرودى- دو سال بکنید موافقم‏

رئیس- آقای صفایى‏

عبدالصاحب صفایى- متأسفانه احساسات بر منطق آقایان غلبه کرد

(مشایخى- آقای رئیس یک کلمه من اضافه کرده‌ام) به عقیده من این پیشنهاد راه تقلب را به محصلینى که در خارجه تحصیل می‌کنند یاد میدهد ما از یک طرفى میخواهیم که محصلینى را که شاگرد اول در رشته تحصیلى خودشان بوده‌اند به عنوان تشویق به خرج دولت بفرستیم به فرنک که در آنجا بتوانند ادامه تحصیل بدهند ولى این پیشنهاد سبب می‌شود که ما اجازه بدهیم یک محصلى اگر رفوزه شد ادامه تحصیل بدهد دو سال نتیجه‌اش این است که آن فردى که میرود در خارج هر سال آخر سال خودش را تعمداً (همهمه نمایندگان) (از یک رئیس)

رئیس- آقایان توجه کنید آقای تیمورتاش شما که خودتان اینجا می‌آیید چه طور مایل نیستید کسى قطع کلام‌تان را بکند بفرمایید آقای صفایى‏

عبدالصاحب صفایی- بنده معتقدم که این موضوع مسکوت بماند نه گفته شود یک سال و نه گفته شود دو سال چون یک جریان عادى دارد قضیه اعزام محصل به اروپا یک آئین‌نامه‌اى دارد و طبق آن آئین‌نامه عمل می‌شود ولى اگر متذکر شدیم یک سال یا دو سال تعمداً مجال داده‌ایم که سوءاستفاده شود بنده استدعا می‌کنم از آقای مهندس جفرودى که این پیشنهاد را پس بگیرند و طبق آئین‌نامه‌اى که سابقه دارد عمل شود اجازه ندهند که ما رسماً قانون بگذاریم که اگر رفوزه شدند دو سال بمانند (صحیح است) و به نظر بنده بهتر این است که مسکوت بماند.

رئیس- آقای معاون وزارت فرهنگ

آقای مهندس جفرودى- پس گرفتید (مهندس جفرودى- نه آقا)

معاون وزارت فرهنگ- عرض کنم نظریات آقایان نمایندگان محترم پسندیده است ولى این محصلینى که اعزام می‌شوند همان طور که آقای صفایى فرمودند تابع یک آئین‌نامه‌اى هستند و اگر یک محصلى 2 سال آنجا رفوزه شود ناچار از بازگشت است این عملى است که تابع آئین‌نامه است و مخصوصاً ذکر شده محصلینى که سال اول می‌روند ممکن است از لحاظ زبان خوب نباشند بعضى از اینها سر کلاس نمی‌روند مثلاً دکترهاى در طب اینها می‌روند در مریضخانه کار مى‌کنند در امور کار روزی، لحاظ محصلین منحرف هم که فرمودند الان این عمل در وزارت فرهنگ می‌شود و چندى پیش عده‌اى از

+++

معلمین در سوئیس انحرافاتى داشته‌اند آنها را علاوه بر این است که حقوقشان را قطع کردیم مجبور به مراجعت کردیم و همان طور که فرمودند اگر این موضوع مکسوب باشد خود وزارت فرهنگ اقدام مى‌کند

رئیس- پس در این صورت دیگر محتاج رأى نیست اما تبصره دیگر آقای مهندس جفرودى آن هم در جلسه پیش  به این ترتیب براى مدت تحصیل و گرفتن ارز پیشنهادى تصویب شد که تکلیف این کار را معلوم کرده آن پیشنهاد قرائت مى‌شود (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد مى‌کنم‌ پس از کلمه به خارجه در ماده واحده جمله زیر علاوه شود: براى مدتى که در آئین‌نامه مصوبه شوراى عالى فرهنگ تعیین خواهد شد

رئیس- یعنى هر شاگردى که مى‌رود باید مدت تحصیلش و گرفتن ارزش با تصویب شوراى عالى فرهنگ باشد چون اینجا گفته شد که بیشتر باشد یا کمتر باشد گفتیم بهتر است با شوراى عالى به فرهنگ باشد پیشنهاد دیگر قرائت شود (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد مى‌نمایم دانشجویان مشمول لایحه دستور امروز بعد از مراجعت از کشورهاى بیگانه دولت مکلف به دادن کار به آنها نخواهد بود و در صورت لزوم استخدام مى‌شوند مهندس اردبیلى

رئیس- این هم وارد نیست توضیحى هم ندارد براى این که نمی‌شود قانون گذارند که کار به آنها نداد

(مهندس اردبیلى- توضیح دارم) وارد نیست ماده آئین‌نامه مربوط به پیشنهادات قرائت می‌شود (قسمت آخر ماده 117 به شرح زیر خوانده شد) به اصلاحاتی که به تشخیص رئیس مجلس خارج از موضوع لایحه باشد ترتیب اثر داده نمى‌شود و به قرائت آن اکتفا مى‌گردد.

رئیس. پیشنهاد دیکرى قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد متن دانشجویانى که اولیاى آنها استزاعت مالى دارند و شاگرد اول می‌شوند ارز به آنها با نرخ دولتى هر دلار 32 ریال فروخته شود فرود

کاشانى- تشخیص استطالت با کیست آقا؟

رئیس- وارد نیسب شاید اولیائشان می‌خواستند بفرستند شاید دلشان نخواست بفرستند دیگر پیشنهاد نیست تمام شد فقط پیشنهادى از آقای عمیدى نورى بود راجع به دانشجویانی که در خارج تحصیل می‌کنند و در آن کلاسی که تحصسل می‌کنند رتبه اول شوند. ایشان نظرشان این بود که آنها هم مثل سایر دانشجویان رتبه اول به خرج دولت تحصیل کنند

(عمیدى نورى- من با آقایان وزرا مذاکره کردم آقای دکتر امینى و آقای جفرودى هر دو موافق بودند آقای انوارى هم موافقند) اگر موافقت کنند مى‌شود رأى گرفت. آقای انوارى موافقید؟

معاون وزارت دارایی- بله‏

رئیس-. پیشنهاد قرائت مى‌شود (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد مى‌نمایم تبصره ذیل اضافه شود: وزارت فرهنگ مکلف است دانشجویان ایرانى دانشکده‌هاى خارجى را در صورتی که حائز رتبه اول کلاس خود شوند مشمول مزایاى این قانون بنماید عمیدى نورى

رئیس- آقای عمیدى نورى

عمیدى نورى- عرض کنم توجه کنید آقایان ما مى‌خواهیم قانونى بگذاریم و بگوییم که علم اهمییت دارد هر دانشجویى که خوب تحصیل کند باید جایزه داشته باشد وقتى که ما این جایزه را براى محصلین داخلى قائل مى‌شویم این خیلى اهمیت دارد که یک دانشجوى ایرانى فرض کنید بتواند از دانشگاه کمبریج بین صد نفر انگلیسى اول شود پس باید از نظر از تشویق علم به او کمک شود از این جهت این پیشنهاد را دادم و در جلسه گذشته هم با آقای جعفرى هم مذاکره کردم و هم با آقای دکتر امینى، متشکرم که آقای انورى هم با این نظر موافقت دارند و از آقایان خواهش مى‌کنم که با این پیشنهاد رأى بدهند.

رئیس- آقای دکتر جزایرى‏

دکتر جزایرى- عرض کنم بنده تصور نمى‌کنم هیچ کس در مجلس شوای ملى باشد، جناب آقای عمید نورى که نخواهد به دانشجویان خوب کمک شود و جایزه بدهند. اما این مطلب را به طور عموم و مطلق پیشنهاد کردن تصور مى‌کنم اکر هود جناب آقای عمیدى نورى هم توجه بکنند اسباب زحمت شود به نظر بنده یک عده از دانشکده‌هایى که در خارج هستند یک دسته‌اى از آنها سر پول و جدى هستند نمونه‌اش هم همان دانشکده‌اى است که خودتان اسم بردید از این نوع دانشکده‌ها در ممالک مختلف هست اما یک دسته از دانشکده‌ها هستند در یک قسمت از نقاط دور دست امریکا در کوه‌ها و دشت‌هاى آنجا بعضى مدرسه‌هاى غیرجدى هستند که اسمش هم دانشکده است و دانشجویان مى‌ آنجا شاگرد اول مى‌شوند بین خود و خدا این قبیل دانشجویان که رفته‌اند در یک دانشکده‌اى غیر جدى شاگرد اول شده‌اند که واقعاً برنامه‌اش معلوم نیست می‌توانند به خرج دولت باشند؟ بنابراین به نظر بنده این آقا اصلاح بفرمایند

(عمید نورى- انیورسیته بفرمایید) نوشته شود دانشکده‌هایى را که وزارت فرهنگ برنامه آنها را قبول کرده اگر به این صورت در بیاید خیال می‌کنم همه آقایان با نظر بنده موافقند و وزارت فرهنگ هم شاید موافق باشند عرض کردم کسى نیست که نخواهد از دانشجویان که به طور جدى و منظم تحصیل می‌کنند در ندارى جدى اروپا و خارج شاگرد اول مى‌شوند تشویق کنند این تردیدى نیست این مسلم است اما به طور مطلق پیشنهاد کردن به نظر بنده خود آقای عمید نورى هم شاید حالا موافق نباشند مگر این که دانشکده‌هایى که وزارت فرهنگ برنامه‌شان را قبول کرده باشد. بنابراین خیال می‌کنم تصدیق بفرمایید

(عمیدى نورى- نوشته شود دانشکده‌اى که مورد تصدیق اداره سرپرستى باشد)

رئیس- آقای عمیدى نورى اگر اصلاحى در پیشنهادتان دارد بفرمایید اینحا اصلاح کنید.

دکتر جزایرى- یک مطلب دیگرى هم بنده می‌خواستم عرض کنم و جلب نظر آقایان را می‌کنم اینجا ملاحظه بفرمایید دانشجویانى که منحرف شده‌اند و امثال آنها به نظر بنده در این مطلب وزارت فرهنگ مسئول است همان طور که یکى ار آقایان تذکر فرمودند در دوره گذشته سرپرست وقت واقعاؓ جدیت می‌کرد و مراقبت مى‌ اشخاصى که منحرف مى‌شدند از آنجا اخراج می‌کرد و می‌فرستادند به ایران اینها را جناب آقای حداد در نظر بگیرید و به جناب آقای جعفرى هم تذکر مى‌دهیم به سرپرستى‌ها دستور کافى بدهید بنده اطمینان دارم که مراقبت لازم است در عین این که سرپرستى‌ها باید مراقبت کنند دستگاه حاکمه وزارت فرهنگ هم باید خودش مراقبت کند که در آنجا انحراف و فساد اخلاق نباشد جناب آقای حداد شما را که من به راستى مى‌شناسم متأسفانه شنیده مى‌شود‌ که در امتحانات متوسطه و 5 ساله پول گرفته‌اند (صحیح است) ببینید با این حال چگونه انحراف را در دانشجویان مى‌شود جلوگیرى کرد؟ چه طور جلو فساد را می‌گیرید؟ (صحیح است- احسنت)

عمیدى نورى- بنده پیشنهادم را اصلاح کردم‏

دکتر بینا- سوالى است که از وزارت دادگسترى کرده‌ام، تقدیم مى‌کنم

رئیس. سوال را بدهید اما خواهش مى‌کنم که بعد از این سوال‌ را اول وقت ورود در دستور بدهید، یک پیشنهاد مشابه دیگرى هم از آقای اردلان رسیده که قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد اصلاحى شاگردان حائز رتبه اول دانشکده‌هاى خارجى که برنامه آنها مورد موافقت وزارت فرهنگ مى‌باشد مشمول این قانون خواهد بود

رئیس- آقای عمیدى نورى هم پیشنهادشان را اصلاح کرده‌اند که قرائت مى‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

تبصره- وزارت فرهنگ مکلف است دانشجویان ایرانى دانشکده‌هاى خارجه راهم که شوراى عالى فرهنگ صلاحیت آن را تصدیق کرده باشد در صورتی که حائز رتبه اول کلاس خود شوند براى سال تحصیلى بعد مشمول مزایاى این قانون نمایند.

محمدعلى مسعودى- هر شاگرد ایرانى هم که سه متوسطه را آنجا مى‌گذراند مشمول این قانون می‌شود

رئیس- آقای اردلان توضیحى دارید بفرمایید.

اردلان- با پیشنهاد آقای عمیدى نورى موافقم ولى باید مورد موافقت وزارت فرهنگ باشد آن هم لازم است، یک کلمه هم هست که کلاس‌ها گفته می‌شود در صورتى که باید شاگرد اول دانشکده را قائل شویم

رئیس- اگر اینجا فارغ‌التجصیل شود که میرود به اروپا و آنجا اگر فارغ‌التحصیل شد که باید برگردد پس در آن کلاس دوم و سوم اگر شاگرد اول شد مشمول این قانون می‌شود (صحیح است) حالا به کدام باید رأی گرفت ممکن است اگر فارغ‌التحصیل شد دو سال دیگر بماند و متخصص شود ولى گمان می‌کنم اصل این باشد که در کلاس‌هاى دانشکده هر کدام که شاگرد آب شدند آنها ارزشان را دولت بدهد

محمدعلى مسعودى- آقای مهندس اردبیلى هم پیشنهاد شبیه این داده‌اند که شاگردان اول ایرانى دانشکده‌هاى خارجه هم مشمول این قانون هستند.

رئیس- رأى می‌گیریم با این پیشنهاد آقایانى که موافقند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد دیگر پیشنهادى نیست حالا رأی نهایى گرفته مى‌شود و پیشنهاد شده که با ورقه باشد ضمناً پیشنهاد تجربه هم از آقای دکتر شاهکار رسیده پس باید اول با قیام و قعود رأى گرفت و بعد با ورقه، ورقه ولى آقای دکتر شاهکار آن تبصره‌اى که پیشنهاد تجزیه نیست به آن تقاضا کرده بودید اصلاح شد.

تبصره 2- اصلاح شد مجلس هم رأى داد دیگر تجزیه نمیخواهد

دکتر شاهکار- با اصلاحى که شد و تشخیص صلاحیت اخلاقى با شوراى دانشکده مربوط شد بنده پیشنهاد تجزیه را پس مى‌گیرم.

رئیس- رأى گرفته مى‌شود به این گزارش با پیشنهاد اصلاحى با ورقه آقایان موافقین ورقه سفید مى‌دهند.

 (اسامى آقایان نمایندگان به ترتیب ذیل به وسیله آقای جلیلى (منشى) اعلام ورود در محل نطق اخذ رأى به عمل آمد)

آقایان: امیرتیمور. کریمى. بهادرى. دکتر بینا. پیراسته. صفارى و عماد تربتى. اخوان. تیمورتاش. مهندس اردبیلى. احمد فرامرزى. دکتر سعید حکمت. باقر بوشهرى ارباب. سرمد. کاشانى. محمودى. رضایى

+++

داراب. دکتر شاهکار. پناهى. شیبانى مهندس جفرودى. عبدالرحمن فرامرزى عباسى. فرود. دکتروکیل. ایلخانی‌زاده. سهرابیان. بوداغیان. حمیدیه. درخشش دکتر حمزوى. صدرزاده. بزرگ‌نیا. دکتر جزایرى. غضنفرى. عبدالصاحب صفایى. خزیمه علم. اکبر. قراگزلو. بوربور. امیراحتشامى. اردلان. فرید. افخمى. کاشانیان. کیکاوسى.بهبهانى. توماج سعیدى. عاملى. موسوى. صدقى. دکتر مشیر فاطمى. قریشى. مهدوى. کدیور. سلطانى. محمود افشار. لارى. شادلو. تفضلى. خرازى. گیو. دکتر عمید. خلعتبرى. دکتر افشارزاده. دکترآهى. احمد صفایى. عمیدی‌نورى. نقابت. هدى. نصیرى. ثقه‌الاسلامى. عرب‌شیبانى. مصطفى ذوالفقارى. استخر. مرتضى حکمت. دهقان. قوانى. رضا افشار. سلطان‌مراد بختیار.محمود ذوالفقارى. جلیلوند. امیرنصرت اسکندرى. اورنگ. یارافشار. مسعودى جلیلى. بیات ماکو. (آرا مأخوذ شماره شده 82 ورقه موافق و یک ورقه مخالف و ده ورقه سفید بى‌اسم شمارده شد)

رئیس- لایحه اعزام شاگردان اول فارغ‌التحصیل دانشکده‌ها با 82 رأى موافق تصویب شد. اسامى موافقین. آقایان مهدى لارى. محمد درخشش. سعیدى. باقر بوشهرى. احمد فرامرزى. عماد تربتى. صادق سرمد. امیرمحمد غضنفرى. مهدى ارباب. تیمورتاش. اخوان. رضا کدیور. کاشانیان. عبدالصاحب صفایى. عبدالرحمن فرامرزى. بهادرى. پیراسته. دکتر حمزوى. مشایخى. احمد حمدیه. محمد عباسى. بوداغیان. مهندس جفرودى. ایلخانى‌زاده. دکتر وکیل. محمودى. شیبانى. اردلان. علم ممهندس اردبیلى. پناهى. دکتر شاهکار. صفارى. کریمى. رضایى. دکتر مشیر فاطمى. اکبر. رضا افشار. کیکاوسى. افخمى. امیر احتشامى. فرید. قراگزلو. بزرگ‌نیا صدرزاده. اورنگ دهقان. ثقه‌الاسلامى. قوامى سلطانى. مسعودى. سهرابیان. مرتضى حکمت. دکتر آهى. خرازى. شادلو. عمیدى نورى. هدى. محمود افشار. نصیرى. یارافشار. توماج. قرشى. استخر. عاملى. خلعتبرى. مهدوى. امیر تیمور. دکترافشار. جلیلوند. دکتر سعید حکمت. گیو. دکتر عمید. دکتر بینا. بیات ماکو. دکتر جزایرى. نقابت. موسوى. اسکندرى. اریه. مصطفى کاشانى. (با ذکر این جمله: چون مربوط به فرهنگ است موافقم)

مخالف: آقای جهانگیرى تفضیلى ورقه سفیید علامت امتناع 10 ورقه‏

رئیس- آقای معاون وزارت فرهنگ

معاون وزارت فرهنگ- خواستم از نمایندگان محترم مجلس به این توجهى که به امور فرهنگى دارند اظهار امتنان کنم امیدوارم که حق‌شناسى این دانشجویانى که اعزام می‌شوند به ادامه تحصیلات خود جبران محبت‌هاى آقایان را بفرماید نسبت به فرمایشات جناب آقای دکتر جزایرى که براى بنده متبع است و به بیانات ایشان ارزش می‌دهم امیدوارم که سرپرست‌ها بتوانند وظایف خودشان را انجام بدهند و محصلین با ادب به قول سعدى تربیت شوند و به خدمت این مملکت بیایند البته نسبت به فرمایشات دیگر امیدوارم که تحقیق کنیم

(دکتر جزایرى- از جنابعالى انتظار داریم که عمل کنید)

(عبدالرحمن فرامرزى- آقا پاریس از وقتى که دکتر خوشبین رفته خوب شده است)

تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- در دستور یک لایحه دیگرى است که مربوط به اعتبار ساختمانى شهرستانى هستند و قسمتى از پیشنهادات آن هم مطرح شده و بعضى از آن هم تصویب شده در درجه اول ان طرح در دستور خواهد بود بعد از آن لایحه راجع به بازنشستگان است که از مجلس سنا رسیده مطرح مى‌کنیم، فعلاً جلسه را ختم مى‌کنیم این دستور مربوط به جلسه روز یکشنبه است. جلسه آینده روز پنجشنبه خواهد بود که سوالات مطرح خواهد بود.

(مجلس نیم ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294894!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)