کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره چهاردهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملی دوره 14
[1396/05/21]

جلسه: 66 صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه 6 مهر ماه 1323  

فهرست مطالب:

  1. تصویب صورت مجلس
  2. مذاکره در دستور
  3. بیانات آقای رئیس راجع به اعلام جرم آقای سرتیپ­زاده نسبت به آقای اعتبار
  4. بقیه مذاکره در دستور
  5.  بقیه شور و تصویب بودجه سال 1323 چاپخانه مجلس شورای ملی
  6. شور در گزارش کمیسیون بودجه راجع به اعتبار اجرای قانون تعلیمات عمومی
  7. اظهارات آقای وزیر فرهنگ راجع به طرح لایحه دولت سابق برای ایجاد دادگاه نظامی جهت ژاندرمری
  8. موقع و دستور  جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملی دوره 14

 

 

جلسه: 66

صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه  6 مهر ماه 1323

 

فهرست مطالب:

  1. تصویب صورت مجلس
  2. مذاکره در دستور
  3. بیانات آقای رئیس راجع به اعلام جرم آقای سرتیپ­زاده نسبت به آقای اعتبار
  4. بقیه مذاکره در دستور
  5.  بقیه شور و تصویب بودجه سال 1323 چاپخانه مجلس شورای ملی
  6. شور در گزارش کمیسیون بودجه راجع به اعتبار اجرای قانون تعلیمات عمومی
  7. اظهارات آقای وزیر فرهنگ راجع به طرح لایحه دولت سابق برای ایجاد دادگاه نظامی جهت ژاندرمری
  8. موقع و دستور  جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت پیش از ظهر به ریاست آقای آقا سید محمد صادق طباطبایی  تشکیل گردید

صورت مجلس روز سه­شنبه 4 مهر ماه را آقای طوسی (منشی ) قرائت نمودند. (اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده :

غائبین با اجازه - آقایان : تولیت - ساسان

غائبین بی­اجازه - آقایان : تربتی - مجد ضیایی - خاکباز - ذوالقدر - دکتر کشاورز - نبوی - کفایی - فتوحی - سلطانی - قبادیان - ظفری - سید ضیاءالدین  - فداکار - دکتر رادمنش - معدن - گله­داری - سرتیپ­زاده .

دیر آمدگان بی­اجازه - آقایان : حیدر علی امامی - فرود - بوشهری - تیموری )

]1- تصویب صورت مجلس[

رئیس - آقای دکتر شفق .

دکتر شفق- پیشنهادی که بنده جلسه قبل کرده بودم تصریح نشده بود در صورت مجلس پیشنهاد بنده این بود که نوشته شود به شکل تبصره که چاپخانه مجلس بهره­برداری و بازرگانی بشود و بعد برای سال 1324 عملی شود نه الان گویا این قسمت در صورت مجلس نوشته نشده است (جمعی از نمایندگان  - دستور)

رئیس - اصلاح می­شود دیگر در صورت مجلس نظری نیست (اظهاری نشد) صورت مجلس تصویب شد.

]2- مذاکره در دستور[

رئیس - چند نفر از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته­اند. آقای صادقی

صادقی- بنده تقریباً یک هفته پیش هم عرض کردم من عرایضی داشتم که می­خواستم تذکر بدهم و با این ترتیب هم می­بینم وقت تنگ است و آقایان حق دارند که می­فرمایند.

+++

دستور الان ساعت یازده است به عقیده بنده اگر آقایان موافقت بفرمایند جلسه در ساعت هشت یا نه تشکیل شود که صحبت­های قبل از دستور هم بشود بهتر است حالا هم بنده تقاضا می­کنم اجازه بفرمایند که یک تذکراتی هست که باید به عرض آقایان برسانم بعد وارد دستور بشویم .

نایب رئیس - آقای فرمانفرمائیان .

فرمانفرمائیان- یک تذکری است که بنده لازم می­دانم به عرض آقایان نمایندگان برسانم و آن راجع به اعتبارنامه­هایی است که ده جلسه قبل پانزده جلسه قبل مطرح شده است و هنوز تکلیفش معین نشده در نظامنامه نوشته شد است که وقتی که یک اعتبارنامه مطرح می­شود و مخالفت می­شود موکول می­شود به جلسه بعد این جلسه بعد گویا مورد سوء‌تفسیر ‌واقع شده است که مقصود این است که تا آخرین جلسه دوره چهاردهم تقنینه هم می­شود بماند در صورتی که این طور نیست اعتبارنامه آقای دکتر مجتهدی و چند نفر دیگر از آقایان نمایندگان تبریز مورد مخالفت قرار گرفته و الان ده پانزده جلسه هم گذشته و تا به حال مانده است در صورتی که ما باید تکلیف این آقا را معلوم کنیم نه این که چون کار خودمان گذشته است هیچ توجهی به حال اینها نداشته باشیم و اینها همین طور بلاتکلیف بمانند ضمناً یک پرونده­ای است راجع به گزارش نماینده اردبیل آن هم تقدیم مقام ریاست شده است به هر حال بنده تمنا دارم که اعتبارنامه­ها مقدم بر دستور باشد.

جمعی از نمایندگان -رأی، رأی

رئیس -رأی می­گیریم به ورود در دستور آقایانی که موافقند قیام فرمایند (‌اغلب برخاستند) تصویب شد.

] 3- بیانات آقای رئیس راجع به اعلام جرم آقای سرتیپ­زاده نسبت به آقای اعتبار [

رئیس - بنده یک توضیح مختصری می­دهم بعد وارد دستور می­شویم در دو جلسه قبل آقای رحیمیان راجع به اعلام جرمی که آقای سرتیپ­زاده نسبت به آقای اعتبار داده بودند اینجا توضیح خواستند چون سابقه دارد و این را باید عرض کنم در دو جلسه قبل آقای سرتیپ­زاده یک ورقه اعلام جرمی به بنده دادند که یک صفحه مقدمه آن را خواندم ولی چون اصل اعلامیه مفصل بود خوانده نشده گفتندکه میل دارند آن را در مجلس بخوانند بعد تقریباً ‌نیم ساعت بعد اینجا جلوی من آمده گفتند فردا می­خواهند بروند تبریز و این را می­گذارم اینجا هر موقع صلاح دانستید بدهید بخوانند گفتم باید خودتان تشریف داشته باشید دو روز پس از آن توسط آقای تهرانی به بنده پیغامی دادند که پیغامشان این بود که چون اطلاعات جدیدی در این باب پیدا کرده­اند و لازم است در این خصوص تحقیقاتی بکنند و با تحقیقات و مطالعات لازم تصمیم بگیریم و لذا فعلاً شما آن را تعقیب نکنید تا از تبریز مراجعت کنم آقای تهرانی هم این موضوع را شفاهاً به بنده فرمودند و بنده خواهش کردم آن را بنویسند و نوشتند لذا چون ایشان گفتند این که بنده ندادم از این نظر بود چون اینجا دو دفعه سؤال کردند خواستم بدانند که جریان کار از چه قرار بوده است .

4] - بقیه مذاکره در دستور [

رئیس - حالا اعتبارنامه­ها مطرح می­شود.

جمعی از نمایندگان - آقا بودجه چاپخانه را تمام کنید که جزء دستور است  .

رئیس - آقای دکتر زنگنه .

دکتر زنگنه - عرض کنم ما چند تا قانون داریم اینجا مطرح شده است هر کدام چند ماده­اش مطرح شده و رفته است کنار یکی قانون بودجه چاپخانه است یکی اجازه گرفتن مازاد غله بود هر کدام نصفش مانده است و حالا هم بودجه چاپخانه سه ماده آن گذشته است و یک ماده­اش مانده و به علاوه یک موضوع دیگر که به عقیده بنده خیلی فوریت دارد راجع به لایحه اعتبار تعلیمات اجباری است که خواهش می­کنم آقایان اجازه بفرمایید اینها تمام شود بعد وارد اعتبارنامه­ها بشویم.

رئیس - آقای هاشمی .

هاشمی- بودجه چاپخانه مجلس چند ماده­اش تصویب شده بقیه­اش مانده جزء دستور هم که اعلام شده است استدعا می­کنم اجازه بفرمایید مطرح شود بعد به سایر مسائل بپردازیم. (صحیح است)

+++

رئیس - آقای صادقی .

صادقی- عرض کنم که اعتبارنامه­ها چهار ماه است مانده است و بایستی بر همه لوایج مقدم باشند مدتی است آقایان آمده­اند اینجا و هنوز تکلیفشان معلوم نشده در صورتی که وقتی هم نمی­گیرد اگر کسی از ما بپرسد این اعتبارنامه­ها چرا مانده است چه جواب بدهیم بگوییم موافق نیستند که صحیح نیست قابل نیستند این هم صحیح نیست غرض شخصی داریم باز هم صحیح نیست پس واقعاً باید تکلیف این آقایان هم معلوم شود.

رئیس - آقای دکتر اعتبار .

دکتر اعتبار- بودجه چاپخانه مجلس پنج دقیقه بیشتر وقت نمی­گیرد و چاپخانه هم یک مصارفی دارد که باید تأمین شود اگر آقایان موافقت بفرمایند همان طور که جزء دستور هم بوده حالا مطرح شود بعد سایر لوایح و اعتبارنامه­ها

رئیس - بنابراین چون اختلاف­نظر هست باید رأی گرفته شود آقایانی که موافق‌اند با مطرح شدن اعتبارنامه­ها قیام فرمایند (عده قلیلی برخاستند) تصویب نشد.

]5- بقیه شور در بودجه سال 1323 چاپخانه مجلس شورای ملی و تصویب آن[

رئیس - بودجه چاپخانه مجلس مطرح است پیشنهاد آقای طوسی قرائت می‌شود:

پیشنهاد می­کنم مازاد عواید چاپخانه برای ساختمان­های ضروری مجلس اختصاص داده شود.

طوسی- چنانچه در جلسه قبل مقام ریاست هم تذکر فرمودند مقصود بنده از این که پیشنهاد کردم مازاد عواید چاپخانه ‌خرج ساختمان­های لازم بشود این است چون اینجا صرفاً ‌در ماده دارد که خرج ساختمان کتابخانه بشود البته آن نظری که آقایان نمایندگان داشتند که ما یک کتابخانه متعینی داشته باشیم کاملاً ‌صحیح است و حق هم همین است ولی الان کارمندان ما جا ندارند و در اتاق­ها قدم می­زنند به عقیده بنده این را به نظر هیئت رئیسه واگذار بفرمایید که به طور الاهم فالاهم این مبلغ نود و پنج هزار تومان اختصاص داده شود به ساختمان­های مهم مجلس یا نظر هیئت رئیسه به طور الاهم فالاهم بهتر است و حالا اگر هم به همت آقایان طرحی تهیه شد برای ساختمان پارلمانی بهتری زهی سعادت و موفقیت و الّا این مبلغ را با ترتیبی که عرض کردم موافقت بفرمایید که اختصاص داده شود به ساختمان­های مهم و ضروری مجلس.

تهرانچی- (مخبر کمیسیون) بنده برای این که خاطر آقایان نمایندگان محترم را مستحضر کنم توضیح می­دهم که اصل بودجه پیشنهادی کارپردازی هفت میلیون ریال که هفتصد هزار تومان باشد پیش­بینی شده بود که از عوائد مطبعه بدهند به دولت در مقابل هزینه سالیانه چاپخانه که دریافت می­کند ولی مطبعه عواید اضافی داشت یعنی بیش از هشت میلیون ریال عایدی داشت و پیش‌بینی می­شد که در شش ماهه دوم هم اضافه عایدی داشته باشد این بود که در کمیسیون پیش­بینی شد که در سال 1323 هشت میلیون ریال بدهد در مقابل هفت میلیونی که در بودجه کل مملکتی برای چاپخانه در نظر گرفته شده است حالا تعیین تکلیف این اضافه بسته است به نظر مجلس شورای ملی اگر  تصویب می­کنند که همان طور که در لایحه است به دولت پرداخت شود و یا مطابق این پیشنهاد که پیشنهاد مفیدی است رفتار شود یعنی در حدود هفت میلیون ریال به دولت برگرداند و بقیه به مصرف ساختمان­های ضروری برسد به بودجه مملکتی هم نقصی وارد نمی­شود و این نود و پنج هزار تومان هم نمی‌شود و همان یک میلیون ریال است (طوسی- هر چه بشود) البته هر چه بشود مطابق پبیشنهاد مازاد برای ساختمان­های مجلس باید تخصیص داده شود البته در خور ماده هست که اضافه بر آن هشت میلیون اگر عایدی داشت تخصیص داده شود برای ساختمان کتابخانه اما اگر این پیشنهاد تصویب شود آن وقت یک میلیون ریال هم از او کسر می­شود و اضافه می­شود بر آن اضافه عایدات و آن وقت این بسته است به نظر مجلس که برای ساختمان­هایی که مقتضی بدانند تخصیص داده شود.

طوسی- این از مسائل بسیار لازم و مفیدی است و بنده واگذار کردم به نظر هیئت رئیسه که صرف ضروریات مجلس بکنند به طور الاهم فالاهم.

+++

تهرانچی- بنده هم عرض کردم کار مفیدی است و بسیار لازم است ولی بسته است به نظر مجلس.

رئیس - آقای دکتر کیان .

دکتر کیان - بنده این را مخالف اصول می­دانم بعنی بودجه مجلس شورای ملی را خود هیئت رئیسه تنظیم می­کنند و بودجه معنیش این است که پیش­بینی عواید و هزینه یک بنگاهی برای یک مدت معینی این را ممکن بود در همان موقع عواید و هزینه را در نظر می­گرفتند مبلغی را که لازم بود برای ساختمان آن مبلغ را در بودجه پیش­بینی می­کردند و در بودجه می­گذاشتند به مجلس می­آمد و تصویب می­شد و حالا بعد از این که یک بودجه را خود هیئت رئیسه تنظیم کرده است حالا این پیشنهاد دلیل بر این است که هیئت رئیسه مطالعات قبلی را نکرده و این شایسته نیست که ما یک عبارت مبهمی را در بودجه بگذرایم که هیئت رئیسه هم ندانند که این مبلغ  چقدر خواهد بود که معادل آن ساختمان بکنند .

رئیس -آقای مرآت .

مرآت اسفندیاری- عرض می­کنم که این لازم به پیش­بینی نبوده است و پیش­بینی باید این طور بشود که ما چه مبلغ  عایدات داریم و چه مبلغ خرج و البته ما اضافه عایداتی داریم و آن وقت یک بنایی­هایی هم لازم داریم که امروز نمی­شود پیش­بینی کرد که خرج آن 50 هزار تومان است یا بیشتر اول کتابخانه بنا لازم دارد و بناهایی دیگر لازم داریم به طوری که آقای طوسی توضیح دادند که یک عده از کارمندان بی­جا و بی­محل هستند این است که هیئت رئیسه و کمیسیون محاسبات این طور صلاح دانسته­اندکه چاپخانه مخارجی که دارد ازش کسر می­شود و علاوه بر چیزی باشد جمع­آوری شود و در سال آتیه پیش­بینی شود و یک بناهایی که لازم است بشود و این سابقه دارد و اگر نظر آقایان باشد از این محل مبالغی پول جمع­آوری شد برای یک کارخانه کاغذسازی منتها در وزارت دارایی آقای فیروز و به اصرار آقای تیمورتاش از بانک سیصد میلیون از این پول را گرفتند و البته این پول در بانک از بین نمی­رود و جمع­آوری می­شود و به علاوه با شور و نظر مهندسین و با نظر آقایان یک محل خوبی ساخته می­شود حالا آقایان میل دارند رأی می­دهند میل ندارند رأی نمی­دهند ولی به بودجه کشور ضرری وارد نمی­شود و این را هم عرض کنم دیروز که بیمه کارگران مذاکره شد بنده فراموش کردم و معذرت می­خواهم چند ماه قبل با شرکت بیمه مذاکره کردیم و تمام کارها را هم انجام دادیم و فقط انتظار این بودجه را داریم به علاوه تا حالا ما آئین­نامه داشتیم و حالا با رأیی که آقایان دادند ما از آئین­نامه خلاص شدیم بنابراین همین دو روزه شاید کارگرها بیمه شوند.

رئیس - رأی می­گیریم به پیشنهاد آقای طوسی آقایان موافقین برخیزند (عده برخاستند) تصویب نشد.

رأی گرفته می­شود به ماده دوم بودجه چاپخانه آقایانی که موافقند قیام فرمایند(‌اغلب برخاستند) تصویب شد.ماده سوم:

ماده سوم - خدمتگزاران جز چاپخانه مجلس از تحصیلدار انباردار - کمک انباردار- دربان - پیشخدمت - سرایدار - آبدار - فراش - مشمول کلیه مقررات آئین­نامه اساسی خدمتگزاران جزء‌ مجلس که به تصویب هیئت رئیسه مجلس رسیده است می­باشند و حقوقی که در بودجه سال 1323 برای آنها منظور شده است با تطبیق ماده 3 آئین­نامه و جدول حقوق مصوب 7 آذر1321 ‌هیئت رئیسه مجلس مأخذ پایه قانونی آنها خواهد بود.

تبصره 1- تحصیل­دار- انباردار- کمک انباردار در عدد طبقه ناظر محسوب می‌شوند.

تبصره 2- خدمتگزاران نامبرده در صورت پرداخت کسور بازنشستگی یک جا و پایه اقساطی که مدت آن از آخر  اسفند 1324 تجاوز نکند به نسبت سنواتی که در چاپخانه مجلس خدمت نموده پیشینه آنان جزء خدمت رسمی محسوب و در صورت مشمولیت از حقوق بازنشستگی بهره­مند می­شوند و چنانچه پیش از بازنشسته شدن فوت نمایند در صورت پرداخت کسور بازنشستگی از طرف بازماندگان ورثه قانونی از وظیفه مقرره استفاده خواهند نمود.

رئیس - نظری نیست رأی می­گیریم به ماده سوم با دو تبصره

+++

آقایان موافقین برخیزند( اغلب برخاستند) تصویب شد. مذاکراه در کلیات بودجه چاپخانه است . آقای طباطبایی

طباطبایی- عرض کنم که بنده مطلبم یک قدری کم است خواستم عرض کنم اینجا مکرر و صحبت شد از این که هفت میلیون یا هشت میلیون عایدات چاپخانه است اگر آقایان توجه بفرمایند به ماده اول و دوم اگر هشت میلیون عایدات چاپخانه است در همین حدود هم مخارجش است یکی دیگر خواستم این را عرض کنم که اینجا گفته شد که تمام ماشین­آلات هر چه هست الان مفت تمام شده است خواستم عرض کنم که این هنری نیست برای این که دولت هر جا که بخواهد کاسب باشد یا تاجر باشد دست هرکس هرچه هست می­گیرد و جمع می­کند و البته توجه می­فرمایند مطبعه مجلس و اثاثیه مجلس حتی میز و صندلی هم مال دولت است و جزء اموال عمومی است و بالاخره دولت نباید دخالت بکند در یک کارهایی که مال مردم است وقتی که کرد هر چه هست جمع می­کند و این هنری نیست چون دولت محیط به اوضاع است اطلاعات دارد سرمایه­اش بیش از افراد است اما هیچ جای دنیا این طور نیست دولت بیاید کسب کند دولت نباید چاپخانه­چی باشد نباید تجارت بکند دولت باید مشاغل ،حرف، صنایع کسب و تجارت را در دست اشخاص بگذارد و از منافع مردم مالیات بگیرد و این عرض را که من کردم توجه بفرمایید که مقصودم تأیید یک مطلبی که در خارج شنیده بودم نیست و آن این است که یک عده شنیدم پیدا شده­اند که می­خواهند کارخانه­جات را خریداری کنند من با فروش کارخانه­جات یا واگذار کردن کسب و  تجارت به مردم صد در صد موافقم اما البته لازم­تر از اجرای این عمل این است که یک روزی با دقت کامل و مطالعه صحیح این مطلب انجام شود بنابراین اگر سلیقه من مؤثر بود عرض می­کردم برای مجلس یک مطبعه لازم بود که فقط حوائج داخلی مجلس را انجام بدهد و بس ولی حالا با این وضع در آمده و دارد کاسبی می­کند و این کار هم سرایت کرده است به سایر مؤسسات عمومی حتی بانک ملی و وزارت کشاورزی هم مطبعه دارند و این کارها صحیح نیست و در هیچ کجای دنیا مرسوم نیست خواهش من این است که آقایان هم فکرهای ناصواب را تأیید نکنند و کارهایی که جزو شئون مردم است باید با خود مردم باشد.

مخبر- قسمت اولی که نماینده محترم فرمودند که هشت میلیون ریال عایدات و هفت میلیون و پنج هزار ریال هزینه است پس عایدی نداشته است تصدیق بفرمایید وقتی که یک مطبعه در شش ماهه اول سال عایداتش برآورد شد و  معلوم شد که ممکن است سالیانه هشت میلیون عایدی داشته باشد و هفت میلیون هم مخارج داشته باشد تا آخر سال 1323 پس یک میلیون ریال عواید داشته است و در شش ماهه دوم ممکن است عایداتش بیشتر هم بشود و در خود ماده هم پیش­بینی شده است که اضافه عواید به مصرف ساختمان کتابخانه برسد پس تصدیق می­فرمایید که عایداتش بیش از خرجش است نه تنها با هشت میلیون ریال بلکه مازاد از هشت میلیون ریال هم ممکن است باشد و مطابق ماده دوم برای ساختمان کتابخانه و سایر چیزها با اصول فنی اختصاص داده شده است . فرمودند که قیمت ماشین­آلات استهلاک شده اصلاً دولت حق ندارد این کارها را بکند و هر کاری که دولت در دست گرفت این طور می­شود این صحیح  است (طباطبایی -  یعنی همه مطابع را ببندند) اجازه بفرمایید بنده با این فرمایش حضرتعالی صد در صد موافقم ولی این وقتی است که دولت این کارها را در دست  بگیرد و به خودش انحصار بدهد آن وقت البته رقابتی در مقابل نیست و کار بدی است ولی چاپخانه مجلس شورای ملی که برای کارهای مجلس لازم است که یک چاپخانه داشته باشد ضمناً کارهای خارج را هم قبول می­کند و بهتر از سایرین هم کار می­کند و مردم خودشان رغبت دارند که بیاورند اینجا بنابراین در این کار به روی سایرین بسته نشده آنها هم می­توانند ماشین­آلات بخرند و استهلاک کنند و کار بکنند چنان که همین طور هم می­کنند و انحصاری نیست و اما راجع به کارخانه­جات چون مطرح نیست و مربوط به این موضوع نیست بنده در آن قسمت وارد نمی­شوم و در خاتمه هم از هیئت کارپردازان مجلس شورای ملی و هیئت

+++

رئیسه و کارکنان چاپخانه مجلس شورای ملی باید تشکر کرد و این مؤسسه هم از بهترین موسسه­هایی است که تاکنون تأسیس و اداره شده است .

جمعی از نمایندگان - مذاکرات کافی است .

رئیس - چند نفر از آقایان اجازه خواسته­اند. رأی می­گیریم به کفایت مذاکرات آقایانی که با کفایت مذاکرات موافق­اند برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. رأی گرفته می­شود به مجموع گزارش با ورقه آقایان موافقین ورقه سفید می‌دهند ( اخذ آراء به عمل آمده 5 ورقه سفید تعداد شد ) (اسامی رأی دهندگان - آقایان: دکتر معاون - دکتر معظمی - حسین تهرانی - خلیل دشتی - عضاءاللٌه روحی - دهقان - مؤید ثابتی - تولیت - رفیعی - دکتر آقایان - شیخ­الاسلام ملایری - جواد مسعودی - طوسی - محمدعلی مجد - رضا تجدد - تیموری - عبدالکریم صدریه - مقدم - حیدر علی امامی - محمدعلی امام جمعه - محمد گرگانی - میرزا ابراهیم آشتیانی - اقبال - جلیلی - عباس مسعودی - فرج­اللٌه آصف - امیر ابراهیمی - دهستانی - نراقی - دکتر جلال عبده - مصطفی کاظمی - رحیمیان - ملک­مدنی - عامری - فرخ - فرمند - ساسان - محمدتقی اسعد - دکتر مصدق - دکتر مجتهدی - ایرج اسکندری - فرود - بوشهری - مراداریه - دکتر کیان - فولادوند - حاذقی - اردلان - ثقة­الاسلامی - بهادری - مهندس پناهی - ارباب گیو - سنندجی - مهدی عذل - صمصام بختیاری - افشار صادقی - ذوالفقاری - دکتر طاهری - دکتر کشاورز - مهندس فریور - افخمی - حشمتی - فرهودی - دکتر رضازاده شفق - یمین اسفندیاری - مؤید قوامی - سیف­پور فاطمی - ریگی - پور رضا - تیمورتاش - شهاب فردوسی - محمد هاشمی - دکتر زنگنه - پروین گنابادی - ذکایی - بیات - نجومی -طهرانچی - مرآت اسفندیاری - شجاع - محمد طباطبایی - لنکرانی - دکتر فلسفی )

جمعی از نمایندگان - لایحه تعلیمات عمومی.

رئیس -  اجازه بفرمایید عده حضار در موقع اعلام رأی 92 نفر با 85 رأی تصویب شد.

]6- شور در گزارش کمیسیون بودجه راجع به اعتبار اجرای قانون تعلیمات عمومی[

رئیس - گزارش کمیسیون بودجه راجع به اعتبار تعلیمات عمومی مطرح است .

دکتر کشاورز - آقا بنده مخالفم .

رئیس - بفرمایید .

دکتر کشاورز - در ضمن مذاکراتی که چند دقیقه قبل شد قرار این طور شد که ابتدا بودجه چاپخانه مجلس مطرح شود و تمام شود بعد اعتبارنامه­ها حالا این تصمیم را جنابعالی که رئیس مجلس هستید باید توجه داشته باشید که مطلب دیگری نباید طرح شود بنابراین همان طور که تصویب شد بعد از بودجه چاپخانه باید اعتبارنامه­ها مطرح شود.

رئیس - آقای دهستانی .

دهستانی- به طوری که تمام آقایان می­دانند و تمام آقایان هم علاقه­مند هستند و مکرر هم گفته شده قانون تعلیمات اجباری باید در تمام کشور اجرا شده و دبستان­ها تأسیس و تشکیل شود متأسفانه در این موقع که بنده می‌بینم این قانون باید مطرح شود گمان می­کنم چیز دیگری را نباید مطرح کنیم بنابراین باید این را مقدم بداریم که تصویب شود . ما دیگر به وزارت فرهنگ حمله نیاوریم که قانون تعلیمات اجباری چه شد همه آقایان هم با طرح آن موافقند. (صحیح است ).

رئیس - همان طور که آقای دکتر کشاورز فرمودند و در اینجا مذاکره شد و قرار شد که اعتبارنامه­ها مطرح شود بعد سه چهار فقره پیشنهاد دیگر شد بنده می‌خواستم بگویم که اعتبارنامه­ها را طرح کنیم بعد یکی از آقایان فرمودند قانون تعلیمات عمومی بنابراین بنده جز اجرای نظامنامه نظری ندارم حالا مخالفی نیست با این که اعتبارنامه­ها مطرح شود؟ آقای سیف­پور فاطمی .

سیف­پور فاطمی- قانون تعلیمات عمومی جزء دستور است اجازه بفرمایید مطرح شود و تصویب شود بعد اعتبارنامه­ها را مطرح کنیم .

رئیس - آقای دکتر اعتبار .

دکتر اعتبار - عده از آقایان از بنده گله کردند که تو چرا مخالفت کردی که اعتبارنامه­ها مطرح بشود می­خواستم عرض کنم که بنده شخصاً نظری با اعتبارنامه­ها نداشتم بلکه نظرم این بود که بودجه چاپخانه مجلس که قبلاً ‌مطرح شده تمام شود بعد وارد اعتبارنامه­ها بشویم همین طور هم عرض کردم.

رئیس - چهار فقره پیشنهاد راجع به طرح لایحه اعتبار تعلیمات عمومی رسیده است بنده برای این بود که قبلاً سؤال کردم حالا بسته است به نظر مجلس . آقای حاذقی

+++

حاذقی- بنده خواستم به استحضار آقایان محترم برسانم . که موضوع تعلیمات اجباری و عمومی بر خلاف فرمایش منفی آقای طباطبایی که آن روز با نظر منفی که در تمام امور دارند فرمودند یکی از مسائل اساسی و مهم است که همه افراد ایرانی و همه ما علاقه­مند هستیم این است که بنده پیشنهاد می‌کنم که الان مطرح شود چون به عقیده بنده اجرای این امر یک روز هم جلوتر مؤثر است برای این که الان اول مهر است و مدارس هم باز شده  و باید تکلیف آموزگاران و معلمینی که برای این کار هستند معلوم شود که دچار زحمت نشوند و برای وزارت فرهنگ هم اشکالی پیش نیاید این است که بنده پیشنهاد می­کنم این لایحه مقدم بر سایر مطالب جزو دستور واقع شود.

رئیس - آقای دکتر کشاورز .

دکتر کشاورز - بنده با این پیشنهاد مخالفم خواستم خدمت آقایان عرض کنم که مخالفت در این موضوع مخالفت با عملیات اجباری نیست . آقای دهستانی و آقای حاذقی راجع به محاسن تعلیمات اجباری فرمودند کسی مخالف نیست تعجب می­کنم که آقایانی که این قدر مدافع لایحه تعلیمات اجباری هستند و سن­شان اقتضا دارد چرا بیست و سه سال  مردم ایران را بی­سواد نگاه داشتند که حالا می­فرمایند یک روز  هم مؤثر است . مجلس شورای ملی باید اول تکلیف انتخابات نقاطی را که تمام شده است معلوم کند بعد وارد مطالب دیگر بشود این را هم عرض می­کنم باید آقایان این را در نظر بگیرند که تمام آقایان ثروتمند نیستند و حقوق اغلب از اینها که از شغلشان صرف­نظر کرده­اند در زندگانی­شان مؤثر است و حالا هم همین طور بلاتکلیف مانده­اند بنابراین اول موافقت بفرمایید که اعتبارنامه­ها مطرح شود بعد هم لایحه تعلیمات عمومی که مربوط به اضافه دادن حقوق است و مربوط به تعلمیات عمومی متأسفانه نیست مطرح شود.

رئیس - رأی می­گیریم به پیشنهاد آقای حاذقی آقایانی که موافق­اند با مطرح شدن لایحه تعلیمات اجباری قیام فرمایند ( اغلب برخاستند) تصویب شد. آقای فرمانفرماییان پیشنهاد کرده­اند. که اعتبارنامه­ها بماند برای جلسه یکشنبه اگر مخالفی نیست بماند برای جلسه یکشنبه (صحیح است ) .

گزارش کمیسیون بودجه راجع به اعتبار تعلیمات اجباری مطرح است . ماده واحده قرائت می­شود:

ماده واحده - وزارت فرهنگ مجاز است مبلغ پنجاه میلیون و چهارصد هزار ریال اعتبار اضافی اعطایی به وزارت فرهنگ در امسال را از اول مهر ماه 1323 به مصرف اجرای قانون تعلیمات اجباری از حیث ترمیم حقوق و اجرای اشل جدید منظور در ماده 12 قانون  تعلیمات اجباری ( به استثنای تبصره 1 و تبصره 2 آن) و تأسیس و تکمیل دانش­سراهای مقدماتی و کلاس­های کمک آموزگاری و تأسیس و تکمیل آموزشگاه­های مرکز و شهرستان­ها و هزینه­های مربوط به آنها و همچنین کمک به آموزشگاه­های ملی و کمک به دانش­آموزان بی­بضاعت برساند.

تبصره - اضافه کمک به کارمندان دولت مصوب 23 شهریور 22 شامل آن قسمت از ترمیم حقوق مربوط به اجرای ماده 12 قانون تعلیمات اجباری که به موجب این ماده بر قرار می­گردد نخواهد بود.

رئیس -آقای فرهودی مخالف­اید بفرمایید .

فرهودی- بنده اولاً نمی­دانم لایحه که امروز مطرح است از لحاظ مقررات پارلمانی چه عنوانی دارد من آنچه که از مقررات نظامنامه می­فهم این است که فقط به دو صورت می­شود یک موضوعی را در مجلس به نام قانون مطرح کرد و تصویب کرد یک صورت این است که دولت لایحه بیاورد و البته آن لایحه اگر فوری نباشد به کمیسیون می­رود و کمیسیون گزارش می­دهد و در مجلس مطرح م‌شود صورت دیگر این است که طرح قانونی باشد که عده از آقایان نمایندگان امضا می­کنند و به کمیسیون مبتکرات می­رود و جریان خودش را طی می­کند و می آید به مجلس وقتی در مجلس

+++

قابل توجه شد به کمیسیون مخصوص خودش می­رود ولی وقتی به این گزارش مراجعه می­کنیم می­بینیم که این گزارش هیچ یک از این دو صورت را ندارد یعنی نه متکی به لایحه دولت است نه متکی به طرح قانونی است (مهندس فریور - متکی به اختیاراتی است که به کمیسیون بودجه داده شده) مخصوصاً چون این لایحه مالی است وزیر دارایی هم علاوه بر وزیر فرهنگ و نخست­وزیر می‌بایستی آن را امضا کرده باشد و حال که به این صورت است بنده نمی­دانم که طرحش در مجلس شورای ملی چه وضعی دارد از آقایان مجتهدین نظامنامه خواهش می­کنم در این باره رفع اشکال از ما بفرمایند ( مهندس فریور- اشتباه می­کنید) در هر حال این گزارش مربوط است به تعلیمات عمومی پس جلسه امروز ما یک جلسه­ای است که می­توانیم در یکی از آروزها و آمال ملی بحث کنیم به این جهت بنده از آقایان اجازه می­خواهم که به نیت پاک و روح وطن‌پرستانه قانونگذاران دوره دوم مجلس درود بفرستیم چرا؟ برای این که آنها بودند کسانی که برای اولین دفعه اصل قانون  تعلیمات ابتدایی اجباری را برای ما تصویب کردند و به یادگار گذاشتند و در قانون اساسی فرهنگ درسی و سه سال پیش این عبارت را نوشتند که : تعلیمات ابتدائیه برای عموم ایرانیان اجباری است بنابراین اصول تعلیمات اجباری از لحاظ  قوانین ما یک چیز تازه نیست و جزء ‌اصولی است که پیشروان مشروطیت ما آن را پذیرفتند و قبول کردند و برای ما گذاشتند اگر از سی  و سه سال پیش تا به حال اصل تعلیمات ابتدایی و اجباری اجرا نشده برای این بوده است که وسایلش فراهم نبوده است  و الّا یک اصل مصوبی بوده است و در قوانین اساسی ما هم بوده است و همه میلیون هم خواستار اجرای آن بوده­اند و علت این که اجرا نشده برای این بوده است که وسایل اجرای آن نبوده حال که می­خواهیم اجرا کنیم باید ببینیم وسیله­اش هست یا نه قانونی که در دوره سیزدهم گذشت این قانون در اصل ترجمه بود از قانون تعلیمات عمومی فرانسه که درسال 1882 وضع شده است یعنی این قانون در اصل ترجمه بود از یک قانون شصت سال پیش فرانسه در آن موقع یعنی شصت سال پیش یک اشتباه اساسی در فرانسه وجود داشت در  مسأله تعلیم و تربیت و آن این بود که تصور می­کردند توانایی خواندن و نوشتن و حساب کردن به نفسه یک سعادتی است و بایستی این سعادت هدف مطلوب ملت واقع شود (اردلان - بعد فهمیدند که اشتباه کرده­اند) متأسفانه قانون مصوب دوره سیزدهم همین فکر را که جنابعالی می­فرمایید اشتباه است تعقیب کرده است و به صورت قانون تعلیمات اجباری و عمومی در  دوره سیزدهم تصویب شده است و حال بنده  موارد اشتباه آن را ظاهر می­کنم اولاً در قانون دوره سیزدهم دوره تعلیمات عمومی را چهار سال قرار داده­اند که دوره خواندن و نوشتن و حساب کردن باشد و در یکی از موادش که گویا ماده سیزدهم باشد اجازه داده است که کسانی که شش سال ابتدایی را تمام کرده­اند می­توانند در این مدارس معلم بشوند و درس بدهند پس هدف را در آن قانون فقط تعلیم خواندن و نوشتن قرار داده است و آن هم همان روحی است که قانون شصت سال پیش فرانسه داشته است در صورتی که اشتباه است مطابق تجربیاتی که در خود فرانسه شده است و مطابق تحقیقاتی که در کشورهای انگلوساکسون شده است معلوم شده است که هدف اصلی تعلیمات عمومی باید تربیت عمومی باشد نه تعلیم خواندن و نوشتن اهمیت می­دهیم برای این است که وسیله باشد برای  تربیت خواندن و نوشتن غرض بالاصاله و مقصود بالاصاله نیست بلکه وسیله است واز این جهت اهمیت دارد بنابراین حالا که ما می­خواهیم تعلیمات عمومی را شروع کنیم باید از تجاربی که دیگران کرده­اند استفاده کنیم و هدف خودمان را یک نوع تربیت ملی قرار بدهیم و صفاتی را که یک نفر  ایرانی

+++

امروز لازم دارد در ضمن این هدف منظور کنیم و در ضمن اجرای قانون تعلیمات عمومی به آن منظور برسیم در مدارس فعلی ما برنامه­اش و همچنین طرز تحصیلاتش با اقتباس از فرانسه است یعنی از همان فرهنگ شصت سال پیش (دکتر آقایان - و بسیار بد است ) و بسیار هم بد است و تعلیمات عمومی را هم همین طور می­خواهید عملی کنید همین عیوب را الان در مدارس فعلی می­بینیم به طوری که محسوس است که نونهالان و نوجوانانی که در مدارس امروز تحصیل می­کنند هر کدام که بیشتر حافظه خودشان را پر می­کنند ما می‌گوییم خوب تحصیل می­کنند شاگرد برجسته ما امروز چه در مدارس ابتدایی و چه در مدرس عالی آن کسی است که بیشتر حافظه خودش  پر کند .

متفکرین خود فرانسه از این طرز تعلیمات به ستوه آمده­اند و ناله­شان بلند شده است حالا بنده قول یکی از وزرای فرهنگ فرانسه را برای شما می­خوانم:زول سیمون یکی از وزرای فرهنگ فرانسه است (مهندس فریور - این جرجیس را از کجا پیدا کردید؟) این طور می­گوید: « ما دیگر فن تربیت نداریم در مدارس ما شاگردان و جوانان را صاحب معلومات و دیپلم و دکتر در علوم می­کنند اما آدم و مرد تربیت نمی­کنند و بر  عکس پانزده سال تمام به تخریب صفات مردی و شخصیت آنها صرف می­شود » مدارس عالیه ما به جامعه یک مرد متفنن و مسخره آمیز تسلیم می­کند که نه عضلات دارد و نه از حائلی جستن می­تواند » (فریور - این شخص کی مرحوم شده است ) این قول مال 1924 است و این شخص هنوز  هم مرحوم نشده مگر در حوادث جنگ مرحوم شده باشد. « و بر عکس هر چه دارد (جوان­های فرانسه البته ) عبارت از مقداری معلومات بی‌مصرف است و در مقابل آن لازم­ترین چیزها را نمی­دانند نه به خود و نه به دیگران رأیی نمی­تواند بدهند و راهنمایی کند و خود محتاج اداره شدن است و چون احساس ضعف در خود کرده و تکیه­گاهی هم از خود ندارد به گردن دولت می­افتد و می­گوید حکومت باید مرا دستگیری کند)ملاحظه بفرمایید عین این روحیه کم و بیش در جوانان ما که امروز از مدارس بیرون می­آیند‌ هست چرا؟  برای این که ما هم همان روش را تعقیب کردیم حالا این اشتباه را هر کس کرده است من نمی­دانم ولی تصدیق می­فرمایید که رجال فرانسه هم خودشان به دلیل مشاهده و تجربه از دست این طرز غلط تعلیم و تربیت­شان به ستوه آمده­اند متأسفانه فرهنگ ما هم کم و بیش همین رویه را تا به حال تقلید کرده است حالا هم که ما می­خواهیم تعلیمات عمومی را شروع کنیم باز روح تعلیمات لاتینی را می­گیریم در صورتی که با این تجربیات ما بایستی در تعلیمات عمومی هدف خودمان را تربیت مردم قرار بدهیم یعنی ببینیم که نونهالان و جوانان و مردان کشور به دارا شدن چه صفات و خصایلی محتاج هستند و روش تعلیمات و تربیت خودمان را طوری بکنیم که آن صفات را در میان جوانان ما تولید بکند و آن خصایل را تقویت کند پس تعلیمات عمومی نباید باشد حق این است که گفته شود تربیت عمومی تربیت عمومی را کی می­کند؟مربی می­کند از آقایان انصاف می­خواهم یک بچه که در سن سیزده چهارده سالگی این مدارس ناقص ابتدایی را طی کرده باشد و شما مطابق قانون دوره سیزدهم می­خواهید او را معلم کنید او می­تواند مربی باشد؟ یک کاغذی امروز صبح مدیر یکی از روزنامه­ها به من داد که خیلی جالب توجه است یکی از مدیران جراید که از زحمت کشیده‌های فرهنگ است و در نوشتن مقالات فرهنگی و کتب فرهنگی و نوشتن مقالات تربیت بدنی سابقه زیادی دارد این شخص بچه خودش را فرستاده است به یکی از این مدارس دولتی که در خیابان ژاله است این بچه را بیرون کرده­اند و گفته­اند که موی سرش بلند است همان ساعت پدر طفل رفته است وزارت فرهنگ و به معاون وزارت فرهنگ

+++

و اداره تفتیش نشان داده است که آقا این این موی سرش بلند است و گفته­اند خیر بعد آن شخص شرح مفصلی نوشته است به مدیر مدرسه که این  طرز تعلیمات  و تربیت نیست بنابر فرض بچه من یا بچه کسی دیگر را اگر می­خواهی بیرون کنی این طور جلوی پانصد نفر شاگرد نباید بگویید برو بیرون این روحیه طفل را خراب می­کند باید وقتی بچه­ها رفتند سر کلاس او را بخواهی بفرستی و موی سرش را اصلاح کند خلاصه یک کاغذی روی اصول روان­شناسی و روی اصول تعلیم و تربیت به مدیر مدرسه نوشته است و اساساً هم باید یک همکاری کافی بین  مدیر مدرسه و معلم و اولیای اطفال باشد تا بچه تربیت شود آن وقت مدیر مدرسه یک جوابی نوشته است برای آقایان می­خوانم :پاسخ  نامه شماره 438 اشعار می­دارد که جواب چند نقطه ، خاموشی است یعنی جواب ابلهان خاموشی است و گفته­اند مه فشاند نور و سگ عوعو کند این کاغذی است که به تاریخ دیروز و با نمره و روی کاغذ شیر و خورشیددار در جواب یک ولی طفل یک مدیر مدرسه که در همین  خیابان ژاله است نوشته !

نراقی - کاغذی هم که او نوشته است بخوانید شاید هرزگی کرده باشد ، بی‌ادبی کرده باشد) فرض کنیم  که یک ولی طفل بی­ادبی هم کرده باشد مدیر مدرسه باید این ولی طفل را تربیت بکند نه این که فحش بدهد( صحیح است ) پس ملاحظه می­فرمایید این مدارسی که ما داریم دستگاه تربیت نیست و این کاغذ مدیر مدرسه­اش است . قانونی را هم که شما می­خواهید اجرا کنید غایت آمالش این است که خواندن و نوشتن را به یک عده یاد بدهد ولی تربیت  را یاد نمی­دهد حالا ملاحظه بفرمایید که در کشورهای انگلوساکسون بچه­ها را چه جور تربیت می­کنند تعلیمات در آنجا عموماً جنبه عملی دارد و از محسوسات طفل برای این که چیزی بهشان یاد بدهند استفاده می­کنند و جنبه حفظ  کردن ندارد  و در عین حال احساسات وطن پرستی و ملی هدف تربیت انگلوساکسون است در این خصوص باز هم به وسایل عملی متوسل می­شوند مثلاً پرچم ملی را بالای کلاس­ها می­زنند که اهتراز آن در نظر شاگردان باشد به شاگردان یاد می­دهند که هر روز صبح در مقابل پرچم نغمات ملی بخوانند و به آن احترام  بگذارند و بیرق­های کوچکی دست شاگردان می­دهند که در هنگام ورزش با آن بیرق­ها طوری حرکت کنند که یک حال ظفر و جنگجویی درشان پیدا شود (فرمند‌- سابقاً هم  این چیزها اینجا بود) و بعد هم آن پرچم را به روی قلب خودشان بگذارند و فشار بدهند برای این که از بچه­گی احساسات ملی و طن پرستی در درون آنها تولید شود بنابراین ما باید در تعلیمات عمومی هدف خودمان را تربیت قرار دهیم و ببینیم  از حیث اخلاق و رفتار و صفات  عمومی و ملی اهل این مملکت به چه  چیز احتیاح   دارند همان صفات را در آنها تولید  کنیم و در تربیت  مردم  در آن صفات  کوشش کنیم ( رفیع - خداشناسی فقط) و الّا اگر صرف خواندن و نوشتن باشد یا از لحاظ تربیت کار بی­حاصلی است یا قضیه دزد می­شود و چراغ. حالا فرض کنیم قانون تعلیمات عمومی که در دوره سیزدهم تصویب شده است این نواقص را ندارد و پاک و سالم است آقای وزیر فرهنگ هم با یک حسن نیتی می­خواهند آن را اجرا کنند پیش از شروع به اجرای  تعلیمات عمومی در هر کشوری چهار عنصر، چهار رکن لازم است که موجود باشد تا بشود تعلیمات عمومی را شروع کرد یکی معلم، یکی برنامه یکی کتاب چهارم، محل و ساختمان مدرسه بنده از آقای وزیر فرهنگ می­پرسم  که از این چهار رکن ضروری که گمان نمی­کنم احدی بتواند منکر آن بشود کدامش را حاضر دارید؟ راجع به معلم بنده تصدیق می­کنم که از سال 1313 که دانش­سراها تأسیس شد تا به حال ما بیش از پنج هزار  آموزگار تربیت شده در دانش­سراها تربیت کرده­ایم و اینها واقعاً آموزگاران خوبی هستند و شغل شریف آموزگاری را به وجه خوبی انجام  داده­اند اما اینها در مدارس فعلی مشغول کار هستند.

+++

یعنی در مدارسی که برای تعلیمات اختیاری دارید و اگر بخواهید اینها را از این مدارس بیرون ببرید و به مدارسی که برای تعلیمات اجباری باز می­کنید بخواهید بگذارید این نقض غرض است اگر بخواهید اشخاصی را از کوچه و بازار جمع کنید و معلم کنید که آنها جنبه تعلیم و تربیت ندارند که بتوانند کاری برای شما بکنند. دوم مطلب اساسی برنامه است البته بنده می­دانم برنامه ابتدایی را شورای عالی فرهنگ تصویب کرده است ولی متأسفانه این برنامه هم روی اصول برنامه­های لاتینی است و افراد را بی­اراده و سست و لرزان بار خواهد آورد بنابراین خواست آقای وزیر فرهنگ بفرمایند که در باب برنامه چه نظری دارند آیا واقعاً حاضر هستند که یک تحول فرهنگی در باب اصلاح روش تعلیم و تربیت شروع بکنند یا خیر؟ مدارس ما امروز حقیقتش این است که انگل به جامعه تحویل می­دهد در صورتی که بایستی گلبول قرمز تحویل دهد اگر شما توانستید که یک اقدام  اساسی در روش تعلیمات بکنید البته هم این مدارس فعلی مفید خواهد بود هم مدارس بعد و الّا یک مؤسسات مضری را بر مؤسسات مضر فعلی اضافه می­کنید و این صحیح نیست . موضوع سوم کتاب است کتاب در تعلیمات عمومی اهمیت زیادی دارد هم کتاب برای معلم بایستی باشد هم برای شاگرد و کتاب­هایی که برای تعلیمات عمومی مصرف می­کنید دارای یک شرایط خاصی بایستی باشد از حیث مطلب و از حیث گراور و از حیث چاپ و کاغذ که واقعاً نشانه یک صنعت ظریفی باشد برای این که شاگرد را سر شوق بیاورد و متوجه کتاب و مطالب آن بشود و بنده نشنیدم که حتی یک جلد کتاب برای این منظور حاضر شده باشد و یک جلد کتاب برای تعلیمات عمومی حاضر نشده بنابراین با کدام کتاب می­خواهید تعلیمات عمومی را شروع کنید؟ (ساسان -  مقصود تظاهر است مقصود که اجرای تعلیمات عمومی نیست) بنده که مسئول تظاهر دیگران نیستم بنده باید عرایضم را بکنم شاید نظری باشد که بخواهند بچه­ها را بی کتاب بار بیاورند و این هم کار بنده و آقای وزیر فرهنگ نیست یک فلاسفه­ای مثل سقراط لازم است که بتوانند بچه­ها را بی کتاب تربیت کنند کار ما مردمان نیست . لازم­تر از همه رکن چهارم است که آن محل مدرسه است بنده می­خواستم از آقای وزیر فرهنگ بپرسم که برای محل این مدارس که می­خواهید تأسیس بکنید چه فکری کرده­اید؟ بنده با تجربه و سابقه هیجده ساله­ای که در فرهنگ دارم این طور تشخیص می­دهم که بچه اگر بدون تحصیل توی هوای آزاد بدود و تفریح کند نوع مزارع جست و خیز کند توی باغ­ها از درخت­ها بالا برود ترجیح می­دهم به این که او را بیاورند و ببرند در یک بیغوله مرطوبی که از این و آن اجاره کنند حبسش کنند که در آنجا چند تا شعر یاد بگیرد یا این که جدول ضرب را چند جور بلد شود و حفظ شود و جواب بدهد بچه را اگر به حرکت و نشاط طبیعی واگذار کنید در یک جای بد برای تحصیل نبرید بهتر است شما هدف­تان سن بین شش و سیزده سال است آقایان می­دانند که این سن شش تا سیزده سال سنی است که در این سنوات بچه رشد سریعی می­کند و این سن موقع رشد طبیعی اطفال است به همین جهت است که اطفال در این سن­ها باید در هوای آزاد و هوای پاکیزه باشند و در یک اطاق­هایی نباشند که جنبه تهویه و بهداشتش کامل نباشد. بنده از آقای وزیر فرهنگ می­پرسم آیا یک اطاق با این وصفی که عرض کردم حاضر کرده­اید که می­خواهید تعلیمات عمومی اجباری را شروع کنید یا نه ؟ سه وزیر فرهنگ داشتیم پشت سر هم یکی مرحوم  اعتمادالدوله بود یکی آقای حکمت یکی هم آقای مرآت اینها زحمات زیادی کشیدند برای ساختمان مدارس ( بهادری- آقا اعتمادالدوله غیر از مرآت است قاطی نکنید مرآت خیانت به دین و آئین و ناموس مملکت کرده است) بنده از آقای دکتر معظمی  آقای مهندس فریور آقای دکتر زنگنه می­پرسم شماها که از اروپا بوده­اید مرآت چطور  بود (مهندس فریور- بسیار خوب بود) آقای بهادری شما که اطلاع ندارید چه می­گویید بنده که هیجده سال در فرهنگ بوده­ام می­دانم زحمت کشیده است (بهادری - خیانت به دین و آئین کرده است این بی‌ناموسی­ها را آنها کردند) (زنگ رئیس - دعوت به سکوت )

+++

عرض کنم اعلیحضرت همایون شاهنشاهی چه در دوره ولایتعهدی و چه بعد از آن همیشه تأکید می­فرمودند که می­بایستی اول برای مدرسه جا ساخت بایستی ساختمان­­های جدید و صحیحی برای مدرسه ترتیب داد بعد مدرسه دایر کرد بنده از فرد فرد آقایان خواهش دارم که یک اقدامی بفرمایند ( این هم یک پیشنهاد عملی است ) و آن این است که یک روز تشریف ببرید به این مدارس جدیدی که مرآت ساخته (هاشمی- حرف خودتان را بگویید اسم اشخاص را نبرید) و بعد هم بروید به یکی از این مدارس که در این حیاط­های اجاره­ای است و دو طفلی را که دو یا سه سال در این دو نوع مدرسه درس خوانده­اند مقایسه کنید و تفاوت رشد و وضع مزاجی و جسمانی این دو طفل را ببینید چقدر است آن وقت مسلم می­شود که محل و ساختمان چه اندازه در صحت اطفال مؤثر است . بنابراین آقای وزیر فرهنگ شما می­خواهید شروع به اجرای  تعلیمات عمومی بکنید بدون این که وسایلش فراهم شده باشد موقعی که اصل قانون تعلیمات اجباری از مجلس دوم  می­گذشته است مرحوم صنیع‌الدوله وزیر معارف بوده است نمایندگان آن دوره با یک فشار و با یک حرارت وطن‌پرستانه می‌خواستند اصل سوم قانون اساسی فرهنگ را راجع به اجباری بودن تعلیمات بگذرانند مرحوم صنیع­الدوله‌ آمده است پشت تریبون و گفته است شما که می‌خواهید این قانون را تصویب بکنید فردا مردم بچه­های­شان را می­آورند و می‌گویند که مجلس  تصویب کرده و باید تعلیمات عمومی و مجانی باشد (‌اجباری پیشکش شما همین بچه­های داوطلب را بپذیرید) مرحوم صنیع­الدوله  آن مرد روشن فکر گفته است من که حالا جا ندارم من که ساختمان ندارم من که حالا یک ساختمانی که صد نفر را جا بدهد ندارم چطور می­توانم این کار را اجرا بکنم و جواب مردم را چه بدهم . مرحوم صنیع­الدوله در سی و سه سال پیش آن مرد روشنفکر به این مطلب توجه داشت که تعلیمات عمومی را وقتی می­شود شروع کرد که وسایلش را از هر جهت فراهم باشد حالا هم همین وضعیت را آقای وزیر فرهنگ دارند پنج میلیون و چهار صد هزار تومان اعتبار می‌گیرند برای اجرای قانون تعلیمات عمومی فردا مردم می­ریزند سر شما و در ولایات می­ریزند سر نمایندگان فرهنگ ولایات که حالا که اعتبار این کار را دارید این بچه­ها را ببرید درس بدهید انصافاً با یک چنین وضعیت مشکلی شما چه می­کنید این است که به نظر بنده بایستی به این مسائل توجه شود و در این گزارش کمیسیون بودجه بنده هیچ اسمی از کتاب و ساختمان مدرسه نمی‌بینیم به نظر من حق بود که کمیسیون بودجه با کمیسیون فرهنگ جلسه مشترکی می­کردند و این لایحه را اصلاح می­کردند شاید اشکالات آن کمتر می‌شد آنچه که بنده از این لایحه می­فهمم این است که در درجه اول خواسته‌اند حقوق معلمین را ترمیم کنند بنده با این نظر کاملاً موافقم و به قول مرحوم  ناصرالملک  دو دستی آن را امضاء می­کنم و وقتی که لایحه دو دوازدهم  تیر و مرداد مطرح شود بنده پیشنهاد کردم که حقوق معلمین مطابق اشل قانونی پرداخته شود منتهی دولت و مخبر کمیسیون بودجه آقای فاطمی وعده دادند که در ضمن بودجه این نظر را تأمین کنند پس ترمیم حقوق معلمین معنیش این است که از نواقص تعلیمات فعلی یک قدری می­کاهیم ترمیم حقوق معلمین این است که  می­کاهیم از نواقصی که فعلاً برای تعلیمات اختیاری هست نه این که تعلیمات اجباری و عمومی را شروع کنیم بنابراین این مجلس شورای ملی نباید که به قول آقای ساسان خودش را متظاهر بکند به یک امری که حقیقت ندارد خوب بود که این لایحه را اسمش را می­گذاردید لایحه ترمیم حقوق معلمین و همه ما هم رأی می­دادیم وقتی که می­گویید لایحه تعلیمات اجباری پس از گذشتن این قانون  ملت و عامه انتظار دارند که یک اقدامات اساسی برای این کار بشود و الا خواهند گفت که مجلس شورای ملی ما را اغفال  کرد و فریب داد.  در این لایحه آنچه که راجع به تعلیمات اجباری است و بنده تصدیق می­کنم یک مطلب است و آن تأسیس دانش­سراها است تأسیس دانش­سراها برای تربیت معلم لازم است برای این که همان طور که عرض

+++

کردم عنصر اصلی برای اجرای تعلیمات عمومی تهیه معلم است و در این لایحه نوشته­اند برای تأسیس و تکمیل دانش­سراهای مقدماتی از این اعتبار مصرف می­شود این را بنده کاملاً موافقم و تصدیق می­کنم که این یک مقدمه­ای است برای  تعلیمات اجباری البته وقتی که دانش­­سرا تأسیس گردید و آن وقت بعد از این که آموزگار نزدیک به معنی واقعی خودش تهیه گردید بعد از تربیت آموزگار می­توانید بگویید که می­خواهیم شروع بکنیم به اجرای تعلیمات اجباری ولی برای تأسیس این دانش­سراهای جدید یک اشکالی پیش می­آید برای این که این دانش­سراهایی که شما می­خواهید تأسیس کنید مطابق قانون تربیت معلم باید شبانه­روزی باشد محل مدرسه شبانه­روزی هم محل مخصوصی است و مطابق قانون و حقاً ‌هم لازم  است که شبانه­روزی باشد چون معلم و آموزگاری که می­خواهید تربیت کنید بایستی دو سال انترن باشد و روی اصول خاصی تربیت بشود و شما چنین بنایی ندارید و در مرحله اول بر می­خورید به یک چنین اشکالی بنابراین باید اول قضیه ساختمان مدارس که هم از لحاظ تربیت و صحت اطفال اهمیت دارد و هم از لحاظ تأسیس دانشسرا و تربیت معلم ضرورت دارد حل شود و متأسفانه در این لایحه به هیچ وجه اسمی از ساختمان بنا نیست پس آقایان ملاحظه می­فرمایید که این لایحه از نظر اجرای تعلیمات عمومی آن عناصر اولیه را فاقد است و فقط بنده از این لایحه دو خوشوقتی دارم یکی این که وسیله شده است برای ترمیم حقوق معلمین که به عقیده بنده شریف­ترین خدمتگذاران جامعه هستند و می­بایستی  مجلس شورای ملی و دولت تا آن اندازه که می­توانند رفاه حال آنها را در نظر  بگیرند یکی هم این که این لایحه یک نویدی به ما می­دهد در تاریخ مشروطیت اولین دفعه است در ضمن یک قانون که از مجلس شورای ملی می­گذرد پنج میلیون و چهار صد هزار تومان اضافه اعتبار داده می­شود به فرهنگ و این نشان می­دهد که امور مالی و وضع بودجه ما دارد در یک صراط صحیحی و خوبی سیر می­کند و انشاءالله یک نتیجه درخشانی در بر خواهد داشت . از طرف دیگر بیاناتی که اعلیحضرت  همایونی در روز افتتاح مجلس چهاردهم فرمودند راجع به توسعه فرهنگ از این حیث که این لایحه نماینده ترمیم حقوق معلمین است نماینده عملی کردن فرمایشات ملوکانه هنگام گشایش این مجلس می­باشد و همچنین توجهی است که نشان می­دهد که عموم آقایان نمایندگان علاقه خاصی به رفاه حال فرهنگیان دارند این لایحه از این سه جهت که عرض کردم خیلی خوب است و اسباب تشکر است ولی نام آن را تعلیمات عمومی نمی­شود گذاشت .

رئیس -آقای نراقی

نراقی - بنده اول می­خواهم یک گله­ای از آقای رئیس مجلس بکنم که مراقب انجام وظایف خودشان نیستند این ماده واحده بود دیگر کلیات ندارد آن هم راجع است به دادن اعتبار برای اجرای یکی دو ماده از مواد مخصوص قانون تعلیمات عمومی و بحث این که این قانون تعلیمات عمومی خوب است یا بد مورد نداشت که مطرح شود چون قانون تعلیمات عمومی در موقع خودش گذشته است و به اندازه کافی هم رویش شور شده است و اگر هم یک نواقصی دارد باید در موقعی که قانون اجازه می­دهد یعنی موقعی که دولت برای اصلاح آن قانون می­آورد یا طرحی از طرف آقایان نمایندگان محترم پیشنهاد می­شود آن وقت می­شود رویش صحبت کرد . این اعتبار صرفاً برای اجرای ماده 12 قانون تعلیمات اجباری است بنده برای این که آقایان مستحضر بشوند یک مقدمه عرض می­کنم قانون تعلیمات عمومی که در دوره 13 آمد یک کلیاتی داشت از قبیل این که دوره تحصیل چه جور باید باشد طرز ساختمان­ها چطور باید باشد معلمین و متصدیانش چطور باید تعیین بشوند و خیلی چیزهای دیگر داشت. پس از این که چند ماه در مجلس مورد شور واقع شد بالاخره این نظر در مجلس مورد قبول واقع شد که اول باید برای رفاهیت و ‌آسایش معلمین فکری کرد تا این که شغل معملی یک شغل شریف و آبرومندی باشد تا یک عده از جوان­های با استعداد و با هوش رغبت بکنند و بیایند وارد خدمت معلمی بشوند بعد در صدد اجرای قانون

+++

تعلیمات عمومی بر‌آییم و این نظر را مجلس شورای ملی پسندید و طبق ماده 12 همان قانون این نظر مجلس تصویب شد . ماده 12 مفادش این است که کلیه معلمین مدارس را به پنج دسته تقسیم کرده است برای مدراس ابتدایی که اسمش دبستان است دو ردیف معلم قائل شده است یکی آموزگار و یکی کمک آموزگار و برای مدارس متوسطه یک ردیف که فقط دبیران هستند برای مدراس عالی که دانشکده­ها است دو دسته دانشیاران و استادان هستند پس این قانون در ماده 12  پنچ اشل برای حقوق این معلمین پنجگانه تعیین کرده است و یک مقدار قلیلی به حقوق سابق آنها افزوده شده نه مقدار گزافی و البته به رتبه­های پایین یک مقدار نسبتاً زیادی و به بالاها یک حقوق خیلی کمی یعنی برای کمک آموزگاران که پآئین­ترین درجات معلمی باشد پایه یک قرار دادند که برابر است با حقوق پایه یک مستخدمین اداری و برای آموزگارانی که دارای دیپلم دانش­سراهای مقدماتی که معادل دیپلم متوسطه است هستند برای آنها رتبه یک آموزگاری که برابر با رتبه یک و نیم اداری است و بعد دبیران هستند که معلمین مدارس متوسطه باشند که حداقل معلومات آنها داشتن لیسانس است اینها حداقل پایه یک­شان 3 برابر پایه یک اداری است و بعد دانشیاران چهار برابر و نیم این اشل است که برای اینها درست کرده­اند نه این که تصور بفرمایند که پایه­های بالا به همین ترتیب بالا می­رود خیر این طور نیست حداکثر رتبه­ای که در آنها دارند مقابل با 6 اداری می­شود و این رتبه­ها همان طور که عرض کردم خیلی کم و به نسبت ضعیفی بالا می­رود این رتبه­ها یعنی دبیر که ر تبه یکش سه برابر رتبه اداری است ولی رتبه دهش برابر رتبه 9 اداری است پس خیلی در نظر گرفته نشده است و این ماده 12 این است که این اشل تازه را برای حقوق معلمین بر قرار کرده است و طبق این اشل وقتی که حقوق‌ معلمین داده شد شغل معلمی شریف می­شود و آبرویی پیدا می­کند و از این به بعد جوانان زیرک و با استعداد هم ممکن است که تمایلی پیدا کنند و وارد این حرفه بشوند‌. الان ملاحظه بفرمایید از سالی که دانشکده­ها شاگرد می­پذیرند شاگردهای با استعداد و با هوش اول می­روند به دانشکده فنی و پزشکی و دانشکده حقوق و آن ضعفا و بیچارگان که جایی نمی­پذیرند آنها را می­مانند برای دانشسرای عالی ولی وقتی که این اشل اجرا بشود و یک احترامی هم برای شغل معلمی قائل بشوند احتمال می­رود که جوانان بهتری که استعدادشان هم بیشتر است و ذوق تدریس و تعلیم درشان هست مایل بشوند که وارد این حرفه بشوند این نظری است که مجلس 13 پیدا کرد و یک ماده نسبتاً مهمی هم هست در این قانون و آن این است که معلمین فعلی اکثرشان یعنی در حدود 90 درصد از آنها کنتراتی هستند یعنی قراردادی و اینها را هم با یک شرایط و ترتیباتی یعنی آنهایی که سابقه و استعداد و ذوق دارند آنها را هم وارد خدمت  رسمی بکنند و برای این موضوع هم خیلی سخت­گیری شده است به طوری که برای دبیران ده سال سابقه تدریس در مدارس داشته باشد و برای اشخاصی که دارای دیپلم هستند 5 سال سابقه تدریس اگر بدون دیپلم باشند همان طور که عرض کردم با 10 سال سابقه تدریس و اگر خدمت رسمی می­شوند برای آموزگاران 5 سال سابقه تدریس قائل شده­اند که اگر 5 سال سابقه تدریس داشت و تصدیق دوره اول متوسطه داشت او می­تواند رسمی بشود ولی اگر تصدیق نداشت با 5 سال سابقه خدمت کمک آموزگار می­شود و این هم یک کمکی است که ماده 15 کرده است چون احتمال می­رود که از عده کثیر معلمین قراردادی نصف یا ثلث­شان مشمول این قانون بشوند و وارد خدمت رسمی بشوند و البته این هم خودش یک نواقصی دارد که انشاءالله آقای وزیر فرهنگ توجه می­فرمایند و آن نواقصش را رفع خواهند کرد و شاید یک نواقصی هم داشته باشد که لازم به اصلاح باشد و باید به مجلس بیاید . بنده  استدعا می­کنم از آقای وزیر فرهنگ چون اسمی از ماده 15 برده نشده ایشان در مجلس صریحاً  قول و اطمینان بدهند که ماده 15 راه هم در ردیف همین مواد بهش اهمیت بدهند و اجرا بکنند و گویا کمیسیون بودجه هم این ملاطفت و مهربانی را کرده است و وعده کرده است که یک اعتبار کافی در دسترس

+++

وزارت فرهنگ بگذارد که بتواند ماده 15 را هم اجرا کند و یکی دیگر هم در ماده واحده دو تا تبصره که آن ماده 12 داشته است اجرایش را معلق کرده است به بعد و حال آن که آن دو تبصره هم یک چیز مفیدی بود و زیاد هم خرج نداشت و البته حالا با تنگی بودجه و کمی اعتبار نمی­شود تعهد کرد که آن دو تبصره را به موقع اجرا بگذارند و آن این بود که هر معلمی که متأهل بود به اندازه نصف یا ثلث حقوق پایه یک را به عنوان کمک به او می­دادند و تبصره دیگرش این بود که اگر معلمی را به عنوان نظامت یا ریاست یا بازرسی تمام اوقاتش را گرفتند یک کمک مختصری وزارت فرهنگ حق داشته باشد بهش بدهد و این را خواهش می­کنم که این اعتبار مختصر را هم در دسترس وزارت فرهنگ بگذارند که دیگر اینجا ملاطفت مختصر نسبت به  معلمین مدارس وصله­دار نشود و گوشه­ای سوراخ پیدا نکند اما آقای فرهودی چند کلمه راجع به کلیات فرمودند که اگر جواب گفته نشود ممکن است اسباب تشویش خاطر بشود بنده خیلی متأسفم  که ایشان به عنوان کلیات صحبت کردند ولی متن قانون را ملاحظه نفرموده بودند. تعلیمات عمومی ما 4 ساله نیست و صریحاً قید شده است که دوره تعلیمات عمومی 6 ساله است اگر در بعضی دهات و شهرستان­ها موجبات اجرایش فراهم نباشد فعلاً در آن محل­های بخصوص 4 ساله است ولی خود قانون 6 ساله است اگر اجازه بفرمایید بنده متن قانون را بخوانم :ماده  2- دوره تعلیمات ابتدایی اجباری 6 سال است برنامه تحصیلات و کتاب­های دبستانی با رعایت مقتضیات نقاط مختلف کشور ممکن است متنوع باشد تألیف و طبع کتاب‌ها را وزارت فرهنگ با رعایت اصول آموزش و پرورش خاصه تربیت اخلاقی و تقویت حسن دینی کودکان عهده­دار خواهد بود پس هیچ اینجا قید نکرده است که  اختصاصاً 4 سال است و یک نکته دیگر فرمودند که وزارت فرهنگ علت این که 4 سال را تعیین کرده است این است که معلمین آنها صاحبان تصدیق 6 ساله باشند در این قانون چنین چیزی نیست در این قانون دو ردیف معلم قرار داده است برای اجرای این قانون یکی آموزگاران هستند که باید دارای دیپلم از دانش­سرای مقدماتی باشند یعنی دیپلم­شان معادل دیپلم دوره کامل متوسطه است و یکی هم کمک آموزگاران و قید کرده است که اگر آموزگار به اندازه کافی نبود و در صورت اضطرار بتوانند در ولایاتی که دبستان ندارند کلاس­های کمک آموزگاری دایر بکنند و کلاس­های کمک آموزگاری معلمینی را که چندین سال سابقه تدریس دارند می­پذیرند

فرهودی- تبصره ماده 13 را هم بخوانید

نراقی- ... و معلمینی را می­پذیرند که گواهی­نامه 6 ساله ابتدایی داشته باشند بعد از دو سال تحصیل در آن مدرسه آن وقت کمک آموزگار می­شوند اول 5 سال سابقه تدریس و بعد داشتن تصدیق شش ساله ابتدایی و همچنین دو سال تحصیل اضافی این کمک آموزگار می­شود. این است که در متن قانون هیچ قسم کوتاهی نشده است و همه جا راه اجرایش باز شده است و چیزهایی که ایشان فرمودند به عنوان کلیات به عقیده بنده به یک حماسه بیشتر شبیه بود تا به موافقت و مخالفت با اعتبار اجرای یک ماده بخصوص از قانون تعلیمات عمومی. بنده خوب خاطرم هست که یک وقت در یکی از مجلات تهران یک موضوعی را مورد بحث و اقتراع قرار داده بود و نظریات اشخاص را می­خواست و آن این بود که اگر ما یک اعتبار مختصری داشته باشیم این را صرف تعلیمات عالی بهتر است بکنیم یا صرف تعلیمات ابتدایی ؟ اشخاص مختلفی در این موضوع شرکت کردند که غالب آنها به منصب وزارت و نمایندگی مجلس و سایر مقامات عالیه رسیده بودند حالا هم هستند بعضی­هاشان و از جمله کسانی که شرکت کرده بودند همین آقای تقی­زاده بودند که ایشان این طور اظهار عقیده کرده بودند که هر چه اضافه اعتبار برای وزارت فرهنگ به دست می­آید و در در جه اول باید صرف تعلیمات عمومی و ابتدایی کرد و لو این که هیچ وسیله هم در کار نباشد این قسم اظهار عقیده کرده بودند که آن آخوندی که در یک ده نشسته است و رفع احتیاجات شرعی و دینی مردم را می­کند روی حصر پاره نشسته است و کاغذ برای اهل ده می­نویسد

+++

به همان شغل اگر پول بدهند که بچه­های ده را هم روزی چند ساعت الفبا بهشان درس بدهد این عمل را به نظر من مقدم باید داشت بر سایر اقدامات البته اگر کلاس خوب و آفتاب­گیر  و روشن و مدارس وسیع با اسباب ورزش و با اسباب تفریح داشته باشیم چه بهتر از این ولی تا وقتی که بودجه ما کفایت نمی­کند و وسایل در دسترس نیست نیاید از با سواد کردن بچه دهاتی بیچاره­ای که ممکن است با ماهی 50 تومان 60 تومان که می­شود به یک آموزگار داد که برود توی ده اینها را با سواد بکند از این هم مضایقه کرد به عقیده بنده کسانی که با قانون تعلیمات عمومی به عنوان این که تشریفات کلیش موجود نیست به عنوان این که مدرسه عالی 8 طبقه هنوز ساخته نشده کتابخانه­های مجللی برایش موجود نیست و به عنوان این که معلمین دیپلمه و لیسانسیه در دسترس ما نیست و با این قانون مخالفت می­کنند اینها کسانی هستند که یا کمی صاحب ذوق سلیم نیستند و یا واقعاً روی یک اساس و پایه­ای مخالف و پیشرفت سعادت این کشور هستند.

رئیس -آقای وزیر فرهنگ .

فرهودی-  بنده مطابق ماده 109 توضیحی دارم  بعد از فرمایشات آقای وزیر فرهنگ عرض می­کنم .

رئیس - مگر کسی به شما افترایی زده است اگر به شما افترایی بزنند آن وقت حق صحبت دارید .

وزیر فرهنگ -آقای فرهودی در ضمن بیانات­شان اشاره فرمودند به طرز تدریس و این که برنامه و طرز برنامه ما از دولت فرانسه گرفته شده است ملاحظه بفرمایید که در ضمن برنامه دولت که تقدیم شده است تجدیدنظر در برنامه­های تحصیلی ذکر شده است و عقیده هیئت دولت بود که باید در این برنامه­ها دقت کرد و تجدید نظر کرد و مطالعه کرد که کدام تربیت از این سیستم­های تربیتی انگلوساکسون یا لاتین برای ما بهتر است چون این امر نظری است و هر کس نظری دارد و دلایل  موافق و مخالف زیاد است در موقعی که این امر طرح می‌شود بنده از تمام آقایانی که ذی­نظر هستند دعوت می­کنم و نظرشان را می­خواهم که کمکی برای حل این مسأله بشود و بعد اشاره فرمودند به بچه­ای که با پدرش به مدرسه رفته است و از طرف مدیر مدرسه با پدرش این معامله و رفتار بد شده است بنده از این قضیه مسبوق شدم و متأسف شدم و بلافاصله هم دستور دادم که آن مدیر بی­ادب را از کار خارج کنند .

اردلان - موقتاً بیرون کنید .

وزیر فرهنگ - خوب البته تصدیق بفرمایید که کسی که این کار را بکند شایسته برای مدیریت یک مدرسه­ای نیست و باید اصلاً  او را اخراج کرد(صحیح است ) و فرمودندکه چهار رکن ضروری هست که روی این 4 رکن ضروری آیا فکرش شده  است یا نشده است که می­خواهید این کار را بکنید و اشاره فرمودند به معلم البته در درجه اول صحیح است و قانون تعلیمات اجباری هم قدم اول را تربیت معلم قرار داده است و ما هم در قدم اول همان را اجرا می‌‌کنیم یعنی دانش­سراهایی که لازم است که تأسیس می­کنیم همچنین کلاس­های کمک آموزگاری را تأسیس می­کنیم و البته به اندازه­ای که لازم است از کسانی که بتوانند در آنجا وارد شوند معلم تربیت می­کنیم و البته این مسأله قابل توجه است و بعد فرمودند که برنامه­ها چه حالی دارد آیا وزیر فرهنگ در نظر دارد که تجدیدنظری بکند یا نه ؟ بنده عرض می­کنم که تجدیدنظر  خواهد شد و هر کدام که مصلحت باشد عمل خواهد شد و تا وقتی که این تجدید نظر  عملی بشود مطابق برنامه سابق عمل خواهیم کرد و این منطقی نیست که الان برنامه­ای که جاری است آن را کنار بگذاریم به خیال این که یک برنامه دیگری درست خواهیم کرد و همین طور مدارس معطل باشند و اطفال ما درس نخوانند راجع به کتاب فرمودند البته تصدیق می­کنم که در قسمت کتاب نواقص زیاد است و البته این نواقص رفعش تدریجی است و مدت می­خواهد تا عملی بشود و بعد راجع به نواقص‌ ساختمان­های مدارس فرمودند و این را هم تصدیق می‌کنم این کار وسیله می­خواهد که بعد البته درست خواهد شد مطلب چهارم راجع به محل مدرسه فرمودند ما برای تمام مدارسی که داریم و بعد تأسیس خواهیم کرد البته محل صحیحی و مناسبی نداریم ولی بعداً آنها را درست خواهیم کرد‌. و فرمودند که ترجیح  می­دهند که بچه­ها درس نخوانند و

+++

در کوچه­ها بگردند تا این که در این قبیل مدارس تحصیل بکنند. این درست مثل این می­ماند که ما بگوییم چون خانه­های ما مرطوب است و مناسب و صحیح نیست و نمی­شود تویش زندگی کرد بهتر است بیرویم در کوچه­ها  و بیرون از خانه زندگانی بکنیم در صورتی که این صحیح نیست خیلی خانه­ها هست که مرطوب و مخالف صحی است حال ما باید در کوچه­ها زندگی بکنیم و در خانه نرویم ؟ ولی البته این را تصدیق می­کنم که تا اندازه­ای که میسر باشد البته باید در خانه­های تازه­ساز زندگی  کرد ولی اگر نشد بنده بهتر می­دانم که در همان خانه­های کثیف بچه برود و درس بخواند و در کوچه­ها نگردد و فرمودند مرحوم صنیع­الدوله اینجا اظهار کردند که ما مدرسه نداریم ولی از آن وقتی که ایشان این اظهار را فرمودند تا به حال تفاوت خیلی زیادی است برای این که ساختمان‌ها در شهر خیلی زیاد شده است و بناهای دولتی خیلی زیاد است و امروز یک جاهایی را می­شود پیدا کرد که مناسب باشد و بشود مدارس را در آنجا تأسیس کرد و اطفال تحصیل بکنند و فرمودند که تمام این اعتباری که گرفته می­شود صرف تأسیس چند دانشسرا می­شود این را خواستم عرض کنم که این طور نیست بنده صورتش را اینجا دارم و به کمیسیون هم داده­ام و آقایان اگر اجازه بفرمایند می­خوانم ( جمعی از نمایندگان- بفرمایید )  قدم اول و قلم اول همان طوری که آقای نراقی اشاره فرمودند ترمیم حقوق معلمین و همچنین فراهم آوردن موجبات تشویق  و دلگرمی آنها است چون که تا معلم تشویق نشود و دل گرم نشود و شکمش سیر نباشد نمی­تواند به قدر کافی کار بکند( صحیح است )‌پس باید در درجه اول آنها را تشویق کرد و قلم اول این خرج که 26 میلیون و 475 هزار ریال است برای ترمیم حقوق است بر طبق اشل جدید مندرجه در ماده 12 پرداخت خواهد شد و از این مبلغ  که ذکرشد 4586 نفر آموزگار و دبیر و دانشیار و استاد از این ترمیم اشل استفاده می­کنند قلم دوم تأسیس مدارس جدید است و روی هم رفته در تهران و در شهرستان­ها 60 دانش­سرا و دبستان و کلاس­های روستایی تأسیس می­شود  و در این قسمت هم سعی خواهد شد که قسمت عمده این مدارس در ولایاتی باشد که اجرای عدالت در تأسیس مؤسسات فرهنگی آنها نشده است یعنی در تهران کمتر و در ولایات بیشتر و در ولایات هم نسبت به جاهایی که عقب مانده است بیشتر توجه خواهد شد. بنابراین در تهران 15 باب مدرسه جدید ایجاد می­شود که نه تایش تأسیس شده و 6 تای دیگر عنقریب تأسیس می­شود و در شهرستان­ها هم روی هم رفته 35 دبستان تأسیس خواهد شد و 10 دانش­سرای جدید و کلاس­های کمک آموزگاری و اشاره فرمودند که دانش­سراها باید شبانه روزی باشد ما هم با این قسمت توجه داریم ولی امسال نمی­توانیم تمام دانش­سراها را شبانه‌روزی بکنیم به علت گرانی فوق­العاده و گرانی اسباب و لوازمی که برای اینها لازم است شاید بتوانیم دو یا سه مدرسه شبانه روزی تأسیس بکنیم آن هم البته در جاهایی که بیشتر لازم است مثلاً بنده خیال می­کنم در مرکز فارس یا کرمان بتوانیم یک دانش­سراهای شبانه روزی ایجاد بکنیم که از اطراف بیایند آنجا تربیت بشوند برای معلمی ولی در تهران دانشسراهایی که تأسیس می‌شود شبانه‌روزی نخواهد بود بنابراین 200 هزار تومان برای دبستان­هایی که در تهران تأسیس خواهیم کرد و در نظر گرفته شده است و 600 هزار تومان برای 35 دبستان که در شهرستان­ها تأسیس خواهد شد و برای ده دانشسرا و کلاس­های کمک آموزگاری و پانصد هزار تومان در نظر گرفته شده و برای کمک به آموزشگاه­های ملی است که به واسطه سختی معیشت محتاج هستند که کمک بیشتری به آنها بشود صد هزار تومان در نظر گرفته شده است برای تکمیل آموزشگاه­هایی که الآن داریم و به کار انداختن کسانی که از دانشسراهای مقدماتی و دانش­سرای عالی خارج  می­شوند و عده آنها قریب 600 نفر است  و بعد وارد وزارت فرهنگ می­شوند و باید آنها را به کاری بگماریم برای آن اعتبار دو قلم  در نظر گرفته شده است یک قسمت برای مرکز و یک قسمت برای ولایات برای قسمت مرکز در حدود 209 هزار دو ششصد تومان و در قسمت ولایات که بیشتر است و دبستان­های

+++

دولتی هم در ضمن آن است که در حدود 840900 تومان در نظر گرفته شده و برای  دانش آموزان بی­بضاعت  مبلغ مختصری  قریب 22 هزار تومان تعیین شده پس ملاحظه بفرمایید آن قسمت­هایی که ممکن بوده است انجام شده ولی در قسمت ساختمان ملاحظه بفرمایید هیچ کاری امسال نمی­کنیم به این دلیل که اولاً وقت گذشته ثانیاً مصالح و مزد خیلی گران است و اگر اولاً وقت گذشته ثانیاً مصالح و مزد خیلی گران است و اگر دبستان بخواهیم ساختمان بکنیم خیلی گران خواهد شد ولی امیدواریم که وقتی صلح بشود مصالح و مزد پآئین بیاید انشاءالله در سال آتیه ساختمان بیشتری خواهیم کرد (صحیح ‌است )آقای نراقی یک توضیحاتی راجع به اجرای ماده 15 فرمودند البته بنده کاملاً معتقد هستم که باید آموزگاران پیمانی را دلگرم کرد و وسیله راحتی­شان را فراهم کرد. عده آموزگاران پیمانی که در تمام مملکت هستند جمعاً 7460 نفر هستند و یک عده عمده­ای از آنها مشمول ماده 15 هستند ولی تا به حال تطبیق نکرده­اند مواد قانون را با وضعیت این آموزگارها بنده دستور داده­ام و الآن دو سه روز است یک کمیسیونی مشغول این کار است که تطبیق می­کند که چطور ماده 15 با وضعیت آنها تطبیق می­کند و بعد از این که درست تطبیق شد آن وقت احکام لازم به آنها داده خواهد شد و در قسمت تفاوت حقوق آنها امیدوارم همان طور که کمیسیون وعده کرده است یک اضافه اعتباری به بودجه وزارت فرهنگ بدهند که امسال ما بتوانیم وضعیت آنها را بهتر بکنیم و اگر هم امسال نشد در بودجه سال آتیه البته وظیفه وزارت فرهنگ است هر کس که متصدی باشد این قسمت را اجرا بکند. راجع به تبصره 1 سؤال فرمودند این تبصره راجع به آموزگارانی است که متأهل هستند ولی صورت آنها به طوری که بنده تحقیق کردم در وزارت فرهنگ فعلاً نیست و بنده دستور دادم که بلافاصله حاضر بکنند و از خودشان سؤال بکنند تا معلوم بشود از 4580 نفر معلمینی که  داریم چه عده­ای هستند که باید اضافه حقوق بگیرند این را معلوم بکنیم آن وقت اگر توانستیم امسال در ضمن بودجه تفصیلی جابه جا می­کنیم و حقوق اینها را تأمین می­کنیم و الّا در سال آتیه عملی خواهیم کرد نکته دیگر این که اشاره کردند به اضافات اعضا اداری این چند روز هم آقایان که به بنده مراجعه کرده­اند بنده به آنها این طور جواب دادم که آن آقایانی که مستحق ترفیع و اضافه هستند مطمئن باشند که نسبت به اضافه حقوق آنها اقدام خواهد شد و حقوق قانونی آنها محفوظ است و در معرفی در ضمن بودجه برای آنها در نظر گرفته خواهد شد و همان طور که نسبت به تمام اعضای ادارات دولتی که مستحق ترفیع هستند عمل خواهد شد نسبت به اعضای فرهنگ هم عمل خواهد شد آن مراجعه کنندگان هم متقاعد شدند حالا اگر باز هم سؤالی باشد بعداً جواب عرض خواهم کرد .

بعضی از نمایندگان - مذاکرات کافی است .

رئیس -آقای دکتر معظمی پیشنهاد کفایت مذاکرات را کرده­اند. آقای دکتر معظمی .

دکتر معظمی - خاطر آقایان نمایندگان محترم مستحضر است که این گزارشی که آمده است و این اعتباری که خواسته شده است برای اجرای یک قانونی است که در مجلس تصویب شده است و یک قسمت جزیی است از اعتباری که برای تعلیمات اجباری لازم است چون آقایان خودشان مسبوق هستند بنابراین خواستم از آقایان تقاضا کنم که به کفایت مذاکرات رأی بدهند ( صحیح است ) .

رئیس -آقای رحیمیان .

رحیمیان - مخالفت بنده برای این است که این پنجاه میلیون ریال 50 خروار کند و ذغال نیست باید اجازه بفرمایید که بیشتر در اطراف آن مذاکره شود .

رئیس - رأی می­گیریم به کفایت مذاکرات آقایانی که موافقت دارند با کفایت مذاکرات قیام نمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد .

رئیس - پیشنهاد آقای دکتر معاون قرائت می­شود:

پیشنهاد می­نمایم که این تبصره به ماده واحده افزوده شود .

تبصره 2- وزارت فرهنگ مجاز است تا تصویب اعتبار پیش­بینی شده برای تکمیل آزمایشگاه­ها و ساختمان تالار تشریح مبلغ پنج میلیون ریال از محل اعتبار برای اجرای

+++

قانون تعلیمات اجباری به عنوان وام به دانشکده پزشکی بپردازد .

رئیس - آقای دکتر معاون .

دکتر معاون - اغلب آقایان نمایندگان محترم در اینجا از وضع بهداشت عمومی شکایت دارند و برای ترمیم این اوضاع اول وسیله­اش ازدیاد طبیب است ، دانشکده پزشکی در سال بیش از صد نفر شاگرد نمی­تواند بپذیرد چند روز پیش با مقام ریاست و چند نفر از آقایان رفتیم آنجا را بازدید کردیم و کاملاً رسیدگی کردیم و در حدود پنج میلیون ریال برای ساختمان احتیاج دارند و جهت این ساختمان قول داده­اند که اعتباری داده شود و برای خرید لوازم آزمایشگاه هم اعتبار داده می­شود چون فعلاً سال تحصیلی شروع شده است و برای این که آنها بتوانند بیشتر شاگرد بپذیرند اقلاً پنج میلیون ریال به آنها بدهند بعد که بودجه تصویب شد از آن محل بپردازند .

رئیس - آقای فاطمی .

فاطمی - برای اطلاع آقا عرض می­کنم که این پنج میلیون ریالی که اینجا نوشته شده است .

یمین اسفندیاری- پنجاه میلیون ریال .

فاطمی - این محلش که در اینجا نوشته شده است نصف است بیست و پنج میلیون و دویست هزار ریال این هر کدام برای یک ارقام خاصی است نمی­توانند قرض بکنند این اعتباری است که باید داده شود برای این که شش ماهه است و این را مطابق آن اقلامی که الان آقای وزیر فرهنگ توضیح دادند برای یک کارهای خاصی است که نمی­شود از آن برداشت این را نمی­توانند به محل دیگری قرض بدهند اگر می­خواستند قرض بدهند و زیادی داشتند که اصلاً پیشنهاد نمی­دادند و  کمیسیون بودجه هم حرفی نداشت اگر قرض باید داده شود از محل دیگری باید داده شود باید با دولت مذاکره کنند البته آن هم لازم است ولی از این محل نمی­شود داد .

رئیس - آقای وزیر فرهنگ .

وزیر فرهنگ - با وعده­ای که کمیسیون بودجه برای این قسمت­ها داده­اند امیدوارم که نظر آقا را بتوانیم از یک محل دیگر در ضمن بودجه تأمین کنیم .

رئیس -آقای دکتر معاون .

دکتر معاون - حالا که آقای وزیر فرهنگ قول دادند بنده پیشنهاد خود را پس می­گیرم .

رئیس - یک نکته­ای را خواستم توضیح بدهم که مطابق نظامنامه وقتی که پیشنهاد داده می­شود فقط پیشنهاد دهنده باید توضیح مختصری بدهد و بعد یکی از اعضا کمیسیون می­تواند حرف بزند این که آقایان همه اجازه می­خواهند مخالف  نظامنامه است و نمی­شود اجازه داد صحیح است . چهار تبصره است که آقای اردلان به عنوان پیشنهاد داده­اند اجازه می­دهند که هر چهار تبصره یک دفعه خوانده شد و  بعداً ‌توضیح بدهند .

اردلان - یکی یکی بخوانید و توضیح را هم بنده جداگانه عرض می­نمایم .

رئیس - چون هر چهار تبصره مال خودتان است یک دفعه قرائت می­شود .

اردلان - مانعی ندارد.

پیشنهادات آقای اردلان به شرح زیر خوانده شد :

پیشنهاد اول - این بنده تبصره الحاقیه زیر را پیشنهاد می­نمایم .

تبصره - وزارت فرهنگ مکلف است اضافات و ترفیعات قانونی کارمندان وزارت فرهنگ را که در بودجه پیش­بینی شده است ضمن بودجه 1323 خود تأمین نماید .

فاطمی - این پیشنهاد را نفهمیدم دو مرتبه بخوانید

(پیشنهاد اول آقای اردلان به شرح پیش مجدداً قرائت شد)

رئیس - پیشنهاد دیگر آقای اردلان قرائت می­شود . هنر‌آموزان و دبیران هنرستان­های مرکز و ولایات نیز شامل مزایای قانون تعلیمات اجباری خواهند بود‌:

رئیس - پیشنهاد سوم قرائت می­شود:

وزارت فرهنگ مکلف است موضوع تثبیت مقام کارمندان شورای عالی فرهنگ را مطالعه نموده و در ظرف مدت یک ماه

+++

لایحه قانونی در این خصوص تتظیم و به مجلس شورای ملی تقدیم دارد.

رئیس - پیشنهاد چهارم :

تبصره - وزارت فرهنگ مکلف است نسبت به قانون مطبوعات تجدید نظر به عمل آورده و لایحه قانونی جدیدی در ظرف مدت یک ماه تنظیم و به مجلس شورای ملی تقدیم نماید .

رئیس -آقای اردلان .

اردلان - عرض کنم که حق این بود پیشنهادات دانه دانه خوانده شود حالا که این طور شد عرض می­کنم که یک قسمتش را آقای وزیر فرهنگ در جواب آقای نراقی فرمودند و بنده قبلاً این پیشنهاد را تقدیم کرده بودم چون آقایان مسبوق هستند که کارمندان وزارت فرهنگ یک نامه­ای نوشته­اند به آقای وزیر فرهنگ و به بنده هم نوشته­اند و شکایت کرده­اند که این اضافاتی  که در 1323 پیش­بینی شده است . این درخواست حق آنها را از بین خواهد برد به این جهت بنده پیشنهاد کردم که اینها هم چون مردمان زحمت­کشی هستند موافقت بفرمایند و در ضمن بودجه سال 1323 خودشان تأمین بفرمایند در صورتی که آقای وزیر فرهنگ به این نظر موافق­اند جواب موافق هم خواهند فرمود و بنده هم عرضی ندارم پیشنهاد دوم یک قسمتی است که عجالتاً جزو وزارت پیشه و هنر است و آن هنرستان­ها است و اینها همان وظیفه آموزگار آن را انجام می­دهند این است که بنده تقاضا می­کنم که این هنرستان­هایی که در مرکز و ولایات هستند اینها هم شامل همین قانون باشند و این هم این قدرها تأثیر ندارد البته آنها هم عمل آموزگاری را انجام می­دهند در این خصوص آنها یک نامه­ای به بنده نوشته­اند .

یمین اسفندیاری- به خود آقای وزیر فرهنگ نوشته بودند. مذاکره شده و اصلاح هم خواهد شد .

اردلان - بنده به آقای وزیر فرهنگ صحبت می­کنم نه با شما (اظهار شد عده کافی نیست ) .

رئیس - چون اکثریت نیست بنده عرض می­کنم که اگر آقایان بخواهند از این قانون نتیجه بگیریم باید پیشنهادهایی که خیلی ضرورت ندارد نکنند که وقت مجلس را نگیرد (صحیح است ) .

اردلان - پیشنهاد حق وکیل است باید بکند و از حق قانونی خودش باید استفاده کند عوض این توجه خوب است بفرمایید که آقایان ساعت 9 حاضر شوند .

طوسی- این مربوط به خود آقایان است که تشریف نمی­آورند .

اردلان - این دو پیشنهاد بنده بود که توضیح عرض کردم و دو تا پیشنهاد دیگر بود که در موقعی که برنامه دولت مطرح بود بنده عرض کردم که سطح معلومات کشور ما عوض این که ترقی بکند روز به روز تنزل می­کند و این بهترین موقعی است که ما می­توانیم عملی بکنیم که طوری بشود که سطح معلومات برود بالا یکی دیگر این که آقای وزیر فرهنگ فرمودند که در نظر دارم راجع به برنامه وزارت فرهنگ که آقای فرهودی تذکر دادند تجدید نظر کنم ایشان یک نظر صحیحی دارند و در برنامه هم تجدید نظر می­فرمایند ولی این طوری نباشد که یک وزیر فرهنگی شش ماه دیگر بیاید و به نظر خودش این برنامه را صحیح نداند و شروع کند به اجرای برنامه دیگر این است که به رفع این برنامه که تصمیم گرفته می‌شود و از نظر عملی نمی­شود و هر وزیری که می­آید شروع می­کند به تجدید نظر در برنامه این است که یک وزیر فرهنگ از این راه رفته و یکی دیگر ز آن راه هیچ کدام به مطلوب نرسیده­اند ولی بهتر این است که برنامه ثابت باشد و وزیر فرهنگی هم که بعد می­آید همین راه را برود که اینها می­روند این است که بنده تقاضا کردم آقای وزیر فرهنگ تا یک ماه دیگر یک لایحه قانونی تقدیم کند که مقام کارمندان شورای عالی فرهنگ تثبیت بشود و ثابت بماند که با تغییر و تبدیل وزرا در آن تأثیری نداشته باشد آن وقت یک برنامه ثابتی خواهیم داشت و امیدوار خواهیم بود که فرهنگ­مان رو به صعود می­رود و نزول نمی­کند دوم این که بنده راجع به مطبوعات اظهار کردم اتفاقاً نمایندگان فراکسیون­ها هم که

+++

 با دولت حاضر مذاکره نمودند این طور موافقت شده بود که قانون مطبوعاتی که در دوره سیزدهم گذشته است خوب نیست و نتیجه مطلوبه را نداده است بنابراین مجلس و مردم این مملکت و آقایان مدیران جراید و همه عقیده دارند که در این قانون باید تجدیدنظر بشود بنده عقاید خودم را در موقع طرح برنامه دولت در مجلس گفتم که حاجت به تکرار نمی­دانم عقاید خودم محفوظ است ولی آقایان دیگر ممکن است یک عقاید بهتر و مستحسن­تری داشته باشند بنده پیشنهاد کردم که آقای وزیر فرهنگ در ظرف مدت یک ماه یک لایحه­ای برای تجدید نظر در قانون مطبوعات به مجلس بفرستند که ما در دوره چهاردهم مجلس فرصت داشته باشیم که این را مطرح کنیم حالا میل آقا است می‌خواهند قبول بفرمایند می­خواهند قبول نفرمایند .

وزیر فرهنگ - راجع به قسمت اول فرمایشات­تان قبلاً جواب عرض کرده بودم تکرار آن لازم نیست در قسمت دوم راجع به هنرستان بنده فعلاً مطالعه نکرده­ام که چقدر خرج ایجاد می­کند ولی حتماً ‌یک مخارجی را ایجاد خواهد کرد که الان نمی­توانم موافقت بکنم ولی مطالعه می­کنم و با آقای وزیر پیشه و هنر هم صحبت می­کنم و بعد عرض می­نمایم بلکه انشاءالله ‌بتوانیم در ضمن بودجه تفصیلی تأمین نماییم .

یمین اسفندیاری- متشکریم .

حاذقی- ممکن است خود هنرستان­ها تهیه کنند.

وزیر فرهنگ - در قسمت مطبوعات که فرمودند اگر این پیشنهاد بشود و آقایان موافقت بفرمایند بنده عرضی ندارم ولی خود دولت نظر ندارد که قانونی تقدیم کند .

نمایندگان -رأی . رأی

اردلان - (خطاب به آقای وزیر فرهنگ ) راجع به شورای عالی فرهنگ جواب نفرمودید .

رئیس - اگر بخواهیم رأی بگیریم عده کافی نیست .

دکتر اعتبار - این چه بلایی است که ما گرفتار شده­ایم هر که می­خواهد می‌رود و مجلس را از اکثریت می­اندازد .

دکتر معظمی - چون بنده عضو کمیسیون هستم اجازه می­فرمایید؟

رئیس - بفرمایید .

دکتر معظمی - (خطاب به آقای اردلان ) راجع به قسمت ترفیعات وزارت فرهنگ چون خود جنابعالی عضو کمیسیون بودجه هستید می­خواهم عرض کنم که به هیچ وجه منظور این نبود که ترفیعات پرداخت نشود بنابراین پیشنهاد جنابعالی را بنده خواهش می­کنم که مسترد بفرمایید که این نظر تأمین است راجع به قسمت استادان هنرسرا و هنرستان­ها البته حرف این آقایان حسابی است ولی مربوط به وزارت فرهنگ نیست جای آن اینجا نیست این بود که می‌خواستم خواهش کنم که در این مورد هم پیشنهاد خودتان را مسترد بفرمایید .

رئیس -آقای فاطمی .

فاطمی - بنده می­خواستم استدعا کنم که امر بفرمایید ساعت نه جلسات تشکیل شود و هر که نیامد امر بفرمایید اداره مربوطه جریمه کنند و جریمه را از ساعتی منظور کنند که تشکیل جلسه تعیین می­شود اکثریت ساعت 11 بشود این را امر بفرمایید که منظور نمایند .

رئیس - یک نفر مأمور این کار است و صورت می­نویسد و جریمه می­کند و حتی یک صورتی هم محل اختلاف واقع شد ولیکن آقایان باید همت کنند که زود تشریف بیاورند و کراراً هم عرض کرده­ام که آقایان ساعت 9 تشریف بیاورند که وقت داشته باشیم بنده که عرض می­کنم پیشنهادها را زیاد نکنند منظور این نیست که پیشنهاد نکنند البته وکیل منظور دارد و پیشنهاد می­کند بلکه منظورم این بود که پیشنهادهایی که لزوم قطعی ندارد نکنند ولی آن پیشنهاداتی که لازم است باید بکنند .

نمایندگان -رأی ، رأی .

رئیس -آقای اردلان .

اردلان - راجع به پیشنهاد اول بنده چون آقای وزیر فرهنگ فرمودند تأمین است مسترد می­کنم و راجع به سه فقره پیشنهاد دیگر بسته برای مجلس است .

رئیس - رأی گرفته می­شود و به پیشنهاد دوم آقای اردلان .

بعضی از نمایندگان - پیشنهاد را مجدداً قرائت نمایند.

+++

(پیشنهاد دوم آقای اردلان به شرح مذکور مجدداً ‌قرائت شد).

رئیس -آقایانی که پیشنهاد آقای اردلان موافق­اند قیام نمایند. (عده کمی برخاستند )تصویب نشد بنده رأی گرفته می­شود به پیشنهاد سوم آقای اردلان .

بعضی از نمایندگان - پیشنهاد را مجدداً قرائت نمایید( پیشنهاد آقای اردلان به شرح پیش مجدداً قرائت شد)

رئیس - رأی می­گیریم به پیشنهاد آقای اردلان آقایانی که با این پیشنهاد موافق­اند قیام نمایند( عده کمی برخاستند) تصویب نشد حالا رأی می­گیریم به پیشنهاد چهارم آقای اردلان.(پیشنهاد چهارم آقای اردلان به شرح گذشته قرائت شد)

سیف­پور فاطمی - این به لایحه تعلیمات اجباری مربوط نیست این بر خلاف قانون اساسی هم هست .

رئیس - رأی گرفته می­شود با این پیشنهاد آقای اردلان آقایانی که موافقند قیام نمایند( دو سه نفر برخاستند) تصویب نشد. پیشنهاد آقای حاذقی قرائت می‌شود :

این ماده شامل حال آقایان هنر‌آموزان و دبیران هنرستان­های تهران و شهرستان‌ها هم نیز می­شود .

مهندس فریور- بنده یک توضیحی دارم در این پیشنهاد .

رئیس - آقای حاذقی

حاذقی- عرض کنم که همه آقایان در این موضوع با من هم عقیده هستند که آموزشگاه و مدرسه اعم از این که تابع وزارت فرهنگ باشند یا تابع وزارتخانه دیگری در قدم اول که تعلیم و تربیت و آماده کردن جوان­ها برای کارهای علمی و عملی است شریک هستند و هنرستان­های وزارت پیشه و هنر یک مدارس فنی هستند که زحماتشان به مراتب بیش از معلمین  مدارس وزارت فرهنگ است معلمین و دبیران آنجا هر کدام در هفته بیش از 32 ساعت کار می­کنند هم در کارخانه تعلیم عملی می­کنند و هم در کلاس تدریس عملی می­کنند بنابراین همان زحماتی را که آقای دبیران و آموزگاران وزارت فرهنگ متعهد هستند آنها هم متعهد هستند با یک زحمات دیگری حالا ممکن است آقای وزیر فرهنگ همان طوری که تذکر دادند از لحاظ بودجه و اعتبار در زحمت باشند این نامه­ای است که از طرف آقایان دبیران و هنر آموزان تهران و شهرستان­ها عرض کرده­اند و پیشنهاد کرده­اند که اگر آقایان نمایندگان محترم موافقت کنند از نظر مزایا آنها هم شریک باشند که اگر چنانچه ده سال یا 5 سال سابقه دارند مستخدم رسمی بشوند و از سایر قسمت­های قانونی این لایحه استفاده کنند در قسمت مالیش  هم اگر وزارت فرهنگ بودجه ندارد ممکن است آقای وزیر پیشه و هنر خودشان از بودجه وزارتخانه پیشه و هنر تأمین کند این است که استدعا می­کنم با توجه به این که از نقطه‌نظر مالی کاری داشته باشند از نظر مزایای اداری و پرسنلی و تبدیل شدن پایه­های قرار دادی و رسمی و سایر مزایا موافقت بشود در مورد حقوق­شان هم اگر آقای وزیر پیشه و هنر موفق شدند که اعتبار بدهند البته آنها اصلاح شده است و الّا می­ماند برای سال دیگر .

رئیس -آقای دکتر شفق .

دکتر شفق- در باب پیشنهاداتی که آقایان اردلان و حاذقی فرمودند راجع به هنرستان­ها بنده خواستم تذکر بدهم که غیر از هنرستان­ها آموزشگاه­های اختصاصی مربوط به وزارتخانه­های دیگری هم هستند که آنها هم حق دارند نظیر آموزشگاه­های کشاورزی و دامپزشکی و امثال آنها که باید آنها هم از نظر آموزشی استفاده کنند آموزنده از قبیل آموزگار دبیر و استاد از هر طبقه که باشد و در هر مقامی که کار می­کند شغلش مقدس است و باید اجر و مزدش را طبق عدالت دریافت بکند چیزی که هست عده این قبیل مدارس کم نیست بنده آمار درستی ندارم وزارت فرهنگ به موجب این که آموزشگاه­های اختصاصی عجالتاً تحت نظر وزارت فرهنگ نبوده است این قسمت را در نظر نگرفته است کمیسیون فرهنگ طرحی تهیه کرده که آقایان نمایندگان ملاحظه خواهند فرمود و انشاءالله به زودی مطرح خواهد شد در آنجا یک پیش­بینی شده است که اگر آن طرح از

+++

تصویب مجلس بگذرد آن وقت دیگر تمام آقایان آموزگاران و دبیران و استادان آموزشگاه­های اختصاصی وزارتخانه­های دیگر هم مشمول این قانون می­شوند و بعد از مشمولیت آنها بدیهی است که کمیسیون بودجه با همکاری وزارت فرهنگ بودجه اضافی برای آنها منظور می­کند بنده پیشنهاد می­کنم که آقای حاذقی پیشنهاد خودشان را مسترد بفرمایند تا این که طرح و گزارش کمیسیون به مجلس بیاید و تصویب بشود .

رئیس -آقای حاذقی مسترد می­فرمایید؟

حاذقی- در صورتی که قول بدهند که توجه خاصی و یک مطالعه اساسی برای ترمیم حقوق آنها بشود بنده مسترد می­کنم.

فاطمی - قول ندارد- همه موافقیم.

رئیس - پیشنهاد آقای محمد طباطبایی قرائت می­شود:

پیشنهاد می­کنم قسمت آخر ماده حذف شود .

نمایندگان - خودشان تشریف ندارند .

رئیس - پیشنهاد آقای دهستانی قرائت می­شود .

بعد از شهرستان­ها اضافه شود و دبستان­های دهستان­ها .

وزیر فرهنگ - بنده موافقت دارم .

رئیس -آقای مخبر هم موافقت دارند ؟

فاطمی  (مخبر کمیسیون) - بنده هم موافقت دارم .

رئیس - پیشنهاد آقای شهاب فرودسی قرائت می­شود :

کمکی که به مدارس ملی می­شود مستقیماً ‌از طرف وزارت فرهنگ به معلمین مدارس ملی به نسبت حقوقشان تأدیه می­شود .

رئیس -آقای شهاب .

شهاب - بنده اطلاع دارم که کمکی که به مدارس ملی می­شود مستقیماً به مدیر مدرسه داده می­شود و مدیر مدرسه به میل خودش بین آنها تقسیم می‌کند بنابراین اگر بنا بشود که وزارت فرهنگ این محل را به همان ترتیب سابق بدهد معلوم نیست که مدیر مدرسه به چه ترتیب بین معلمین تقسیم خواهد کرد بنده اطلاع دارم که الان معلمینی هستند که در مدارس ملی مشهد با حقوق سی تومان و چهل تومان زندگی می­کنند بنابراین بنده تقاضایم این است که این کمکی که به مدارس ملی می­شود مستقیماً به خود معلمین به نسبت حقوق­شان کمک شود و پرداخت شود (صحیح است )

رئیس - آقای وزیر فرهنگ .

وزیر فرهنگ - بنده در این خصوص اقدام می­کنم و طوری می­کنم که رعایت حال معلمین بشود .

رئیس - آقای وزیر فرهنگ قبول کردید؟

وزیر فرهنگ - بله قبول کردم .

رئیس - آقای مخبر شما هم قبول کردید؟

مخبر کمیسیون -وقتی ایشان قبول فرمودند بنده هم قبول می­کنم .

فرخ - (خطاب به آقای وزیر فرهنگ ) آقا نمی­شود قبول کرد این مخالف با نظامنامه مدارس است .

رئیس - پیشنهاد آقای ذکایی قرائت می­شود :

بنده پیشنهاد می­کنم که اعتبار مقرره برای اجرا قانون تعلمیات اجباری نسبت به نفوس شهرستان­ها علی­السویه تقسیم و مصرف شود به طوری که تمام نقاط مملکت از روی مساوات بهره­مند شوند .

یک نفر از نمایندگان - این غیر ممکن است .

رئیس - آقای ذکایی .

ذکایی - بنده غرضم این بود که مصارف خیریه که برای مملکت تصویب می­شود شهرستان­ها و نقاطی که در دور دست هستند آنها بهره­مند نمی­شوند و همین شهرستان­های بزرگ منتفع می­شوند در صورتی که که برای شهرستان­های کوچک هم باید در نظر گرفته شود این است که پیشنهاد کردم که نسبت به نفوس هر نقطه این قبیل اعتبارات مصرف شود که تمام اهالی بهره­مند شوند و استفاده کنند.

رئیس -آقای دکتر زنگنه .

دکتر زنگنه - عرض کنم نظر آقا برای این که تمام شهرستان­ها استفاده کنند از معارف و تعلیمات کاملاً صحیح است ولی طرز پیشنهاد صحیح نیست چون نوشته­اند به نسبت عده نفوس هر نقطه مثلاً فرض بفرمایید می­خواهید در یک نقطه­ای

+++

دانشسرا درست کنید بعد آن را انتقال بدهید به جای دیگری که جمعیتش زیادتر است این نمی­شود که از روی جمعیت حساب کرد و به نسبت آن این پول­ها را تقسیم کنیم امروز این اعتباری که گذارده شده همان طور که آقای دکتر معظمی فرمودند یک جزء کوچکی است  که برای تعلیمات مقدماتی لازم است شاید یک قسمت آن را صرف درست کردن دانشسرا در تهران بنمایند بعد بپردازند به جاهای دیگر پس این تقسیم به نسبت میسر نیست .

رئیس - رأی می­گیریم به پیشنهاد آقای ذکایی .

صادقی- تابلو صحیح نیست .

طوسی- صحیح است .

رئیس -آقایانی که موافقند با پیشنهاد آقای ذکایی قیام نمایند( عده کمی برخاستند) تصویب نشد پیشنهاد آقای فرهودی قرائت می­شود :

دولت مکلف است نقشه ده ساله برای ساختمان دبستان­ها و یا خرید خانه­های مناسب برای دبستان­ها در تمام شهرستان­ها و بخش­ها و دهستان­ها تنظیم نماید و از طریق وام طویل­المدت از بانک­های داخلی محل آن را تأمین نماید و از محل صرفه‌جویی­های پرسنلی سالیانه بودجه وزارت فرهنگ و اعتبار کرایه­خانه مدارس منظور در بودجه وزارت فرهنگ وام را مسترد نماید .

رئیس - آقای فرهودی .

فرهودی- اولاً ‌آقای نراقی یک فرمایشی فرمودند. فرمودند که در قانون تعلیمات عمومی نیست که فارغ­التحصیل­های شش ساله آموزگار باشند بنده عین ماده 13 را می­خوانم :

ماده 13- هر گاه در نقاطی که تعلیمات عمومی اجباری اعلام گردیده آموزگار و کمک آموزگار تربیت یافته به قدر کافی موجود نباشد وزارت فرهنگ می­تواند کسانی را که لااقل دارای گواهینامه شش­ساله ابتدایی یا تحصیلاتی معادل آن هستند( یعنی از آن هم کمتر ) به آموزگاری چهارم کلاس اول ابتدایی و کسانی را که تحصیلات 3 سال اول متوسطه یا معادل آن را دارا می­باشند به آموزگاری کلاس­های 5 و 6 ابتدایی با رعایت جهات اخلاقی و استعداد آنان برای تدریس انتخاب و به طور قرار داد استخدام نموده به کار بگمارد .

اما راجع به پیشنهاد نظر به این که عرض کردم یکی از اصول مسلم اجرا قانون تعلیمات عمومی مسأله تأمین ساختمان است و روی این ساختمان هم مطالعاتی شده بود ( اگر آقای وزیر فرهنگ توجه بفرمایند) این پیشنهاد آباد می‌کند تمام فرهنگ و شهرستان­ها را خلاصه پیشنهاد بنده این است که یک نقشه ده ساله  طرح کنند برای ساختمان دبستان­ها در تمام مملکت و در شهرها و شهرستان­ها و بخش­ها و یک وام طویل­المدت بگیرند برای این کار البته این وام باید مسترد شود  استردادش  هم از دو محل است یکی از صرفه­جویی‌های سالیانه وزارت فرهنگ و یکی هم آن مقدار از کرایه­خانه منظور در بودجه معارف که در صورت ساختمان دیگر مصرف پیدا نمی­کند به این ترتیب هم ساختمانی برای مدارس تهیه می­شود و هم دولت خرجی نکرده است در این اوقات که بیکاری در تمام مملکت دارد زیاد می­شود به واسطه ایجاد ساختمان‌هایی که می­شود بر طرف می­شود و مردم کمتر ناله می­کنند و وزارت فرهنگ هم موفق می­شود که یک ساختمان­هایی بکند .

نراقی - در متن قانون راجع به ساختمان­ها پیش­بینی شده است .

رئیس - گمان می­کنم اینجا راجع به عده حق با آقای صادقی باشد نمی­دانم چه اشتباهی شده است .

دکتر شفق - دستور بفرمایید دو مرتبه بشمرند و اصلاح کنند .

رئیس - 77 است باید اصلاح شود .

طوسی- این را برای اطلاع خاطر آقایان تذکر بدهم که نه این است که اشتباه شده است بلکه دستگاه خراب شده است .

رئیس - عرض دیگر این بود که برای اطلاع خاطر آقایان عرض می­کنم که آقای فاطمی این طور فرمودند که میزان غیبت از ساعتی که اکثریت می­شود نباید تعیین گردد بلکه از همان ساعتی که آقایان جلسه را تعیین می­نمایند باید

+++ 

غیبت و جریمه منظور گردد و البته هم همین طور هم که آقای فاطمی فرمودند عمل می­شود حق هم با ایشان است لهذا از آقایان خواهش می­کنم که رعایت وقت جلسه را بفرمایند و زودتر تشریف بیاورند که کار بگذرد .

فاطمی- ( خطاب به آقای رئیس ) آقای وزیر فرهنگ کاری دارند .

رئیس - بفرمایند .

]7- اظهارات آقای وزیر فرهنگ راجع به طرح لایحه دولت سابق برای ایجاد دادگاه نظامی جهت ژندارمری[

وزیر فرهنگ- از طرف دولت سابق یک لایحه­ای برای ایجاد یک دادگاه نظامی برای افسران و افراد ژاندارمری تقدیم شده بود حالا هم بنده از طرف دولت تقاضا می­کنم که این لایحه جریان خودش را در مجلس طی کند و زودتر مطرح شود .

8]- موقع و دستور جلسه آینده - ختم جلسه[

یمین اسفندیاری- (خطاب به آقای رئیس ) جلسه آینده را تعیین فرمایید .

رئیس - جلسه آینده روز یکشبنه سه ساعت به ظهر مانده ولی خواهش می‌کنم طوری بکنند که جلسه ساعت 15/9 تشکیل شود دستور هم بقیه این لایحه است بعد هم رسیدگی به اعتبارنامه­ها.

(جلسه یک ساعت و نیم بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شورای ملی- محمد صادق طباطبایی

+++

قانون

بودجه سال یک هزار و سیصد و بیست و سه چاپخانه مجلس شورای ملی

ماده اول -برای حقوق و هزینه دوازده ماهه سال 1323 چاپخانه مجلس مبلغ هفت میلیون و پنجاه هزار ریال (7050000) مطابق فقرات 1 و 2 پیوست اعتبار به کار پردازی مجلس داده می­شود .

تبصره 1- به کارپردازی مجلس اجازه داده می­شود کمک هزینه کارگران فنی چاپخانه مجلس را (موضوع قانون کمک کارمندان دولت ) تا آخر سال 1323 از محل در آمد چاپخانه مجلس بپردازد .

تبصره 2- مبلغی که به عنوان فوق­العاده اضافه­کاری و کمک اعاشه و حقوق ایام مرخصی و تفاوت بهای نان در ضمن این بودجه منظور شده از اول فروردین تا آخر سال 1323 قابل پرداخت می­باشد .

تبصره 3- کارپردازی مجلس مکلف است کلیه کارگرهای چاپخانه مجلس را از حوادث کار بیمه کند.

ماده دوم - به کارپردازی مجلس اجازه داده می­شود معادل مبلغ هشت میلیون ریال در آمد چاپخانه مجلس و باغ بهارستان که در بودجه سال 1323 کل کشور هفت میلیون پیش­بینی شده است به خزانه­داری کل بپردازد و مازاد آن را پس از پرداخت کمک هزینه کارگران فنی چاپخانه مجلس موضوع تبصره ماده اول - تتمه برای ساختمان بنای جدید کتابخانه مجلس اختصاص دهد.

ماده سوم- خدمتگزاران جزء چاپخانه مجلس از تحصیلدار - انباردار - کمک انباردار - دربان - پیشخدمت - سرایدار - آبدار - فراش - مشمول کلیه مقررات آئین­نامه اساسی خدمتگزاران جزء مجلس که به تصویب هیئت رئیسه مجلس رسیده است می­باشد و حقوقی که در بودجه سال 1323 برای آنها منظور شده است با تطبیق ماده 3 آئین­نامه و جدول حقوق مصوب 7 آذر 1321 هیئت رئیسه مجلس مأخذ پایه قانونی آنها خواهد بود.

تبصره 1- تحصیلدار - انباردار - کمک انباردار - در عداد طبقه ناظر محسوب می­شوند .

تبصره 2- خدمتگذاران نامبرده در صورت پرداخت کسور بازنشستگی یک جا و یا به اقساطی که مدت آن از آخر اسفند 1324 تجاوز نکند به نسبت سنواتی که در چاپخانه مجلس خدمت نموده­اند پیشینیه آنان جزء خدمت رسمی محسوب و در صورت مشمولیت از حقوق بازنشستگی بهره­مند می­شوند و چنانچه پیش از بازنشسته شدن فوت نمایند در صورت پرداخت کسور بازنشستگی از طرف بازماندگان ورثه قانونی از وظیفه مقرره استفاده خواهند نمود .

این قانون که مشتمل بر سه ماده است و صورت پیوست است در جلسه ششم مهر ماه یک هزار و سیصد و بیست و سه به تصویب مجلس شورای ملی رسید .

رئیس مجلس شورای ملی- محمد صادق طباطبایی

+++

صورت جزء قانون بودجه چاپخانه مجلس از آغاز فروردین تا آخر اسفند سال 1323

گزارش

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه

مبلغ کل ریال

 

 

ملاحظات

 تفصیل ماده اول

فقره (1)

رئیس

معاون

رئیس حسابداری

معاون

کارمند (4ماهه)

کارمند حسابدار

رئیس دفتر

رئیس بازرسی

معاون

بازرس فنی

کارمند

کارمند

رئیس صندوق

کارمند

رئیس ملزومات (8ماهه)

ناظر

کارمند

رئیس کارگزینی قسمت فنی

معاون کارگزینی و بایگانی

یک نفر رتبه چهار 4 ماهه

مسئول دریافت سفارشات

یک نفر قراردادی 8 ماهه

کارمند

مسئول تصحیح

کارمند

رئیس گراورسازی

نقاش و رتوشه­گر

رئیس فوتولیتو

نقاش ورتوشه گر

تفاوت حقوق دو نفر کارمندان (ناظر و نقاش)

 

 

1

1

1

1

1

4

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

1

 

2

 

1

1

1

1

1

1

1

 

 

 

9

8

6

5

3

1

6

8

5

4

3

1

7

1

5

4

1

6

4

 

به تفاوت

 

3

4

2

8

4

7

6

 

 

58800

43800

31920

25260

4160

31920

28320

49050

25260

13760

14400

7680

40380

7680

16840

16320

7680

31920

16320

 

23440

 

12480

18960

10080

49050

16320

40380

 

28320

22320

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پرداخت این اعتبار وارد بر آئین­نامه کمک هزینه است

  نقل به ص 28

 

 

692820

 

 

 

+++

گزارش

منقول از ص 27

کارمندان قراردادی چاپخانه

فوق­العاده کسر صندوق­های چاپخانه و اندوخته و کرایه درشگه

فوق­العاده اضافه کاری و کمک اعاشه و حقوق ایام مرخصی

 

خدمتگزاران جزء

 

تحصیلدار

انباردار و کمک انباردار

پیشخدمت و آبدار و سرایدار و فراش و دربان

فوق­العاده کارمندان و خدمت گذارانی که بیش از سه اولاد دارند

قمست فنی

معاون فنی گراور سازی

کارگر

کارگر فوتولیتو

مسئول اشتروتیپی

کارگر اشتر وتیپی

مسئول ماشین­خانه

معاون ماشین­خانه

کارگر ماشین­خانه

مسئول افست

معاون

کارگر

مسئول موتورخانه

معاون

کارگر

مسئول حروفچینی

معاون

کارگر

مسئول فرم بندی

معاون

کارگر

 

نقل به ص 29

+++

نفرات

 

5

 

 

 

 

 

 

 

 

2

4

 

15

 

 

 

 

1

8

1

1

4

1

1

50

1

1

13

1

1

4

1

1

20

1

1

20

پایه

 

به تفاوت

 

 

 

 

 

 

 

 

به تفاوت

“  “

 

“ “

مبلغ سالیانه

692820

86940

 

10200

 

 

400000

 

 

 

25344

42720

 

109636

 

 

10000

 

 

20400

67680

10800

20400

23760

44400

20400

450000

44400

21600

131760

32400

18000

36000

24000

11280

184560

24000

14400

245000

2822900

مبلغ کل ریال

ملاحظات

 

 

 

 

 

 

بارعایت تبصره2 ماده اول

 

گزارش

منقول از ص 28

مسئول صحافی

معاون

کارگر

مسئول اوراق بهادار

معاون

کارگر

مسئول حروف ریزی

کارگر

معاون فتورتوگراور

کارگر

اعتبار اضافه اجرت و اضافه­کاری کارگران و کشیک خدمتگزاران جزء فوق­العاده اعاشه کارمندان رسمی و کنتراتی در حدود پایه 1 و 2 و کارگران و خدمتگزاران جزء ماهی 200 ریال

اعتبار جبران کسر اقلام فقره 1

فقره 2

هزینه

بهره هفتصد و پنجاه هزارریال وام

سرمایه انتفاعی چاپخانه

خرید اثاثیه و تعمیرات ماشین­آلات و لوازم آنها

خرید مرکب و روغن و نفت و دواجات و غیره

هزینه اداری چاپخانه

سوخت زمستانی (ذغال سنگ و چوب سفید)

کمک هزینه زمستانی خدمتگزاران جزء و کارگران

نقل به ص 30

نفرات

 

1

1

21

1

1

60

1

5

1

2

 

پایه

مبلغ سالیانه

2822900

42000

13440

176040

18000

9600

430000

20400

33020

22800

16800

953000

 

 

 

 

 

 

5000000

40000

 

 

 

 

45000

200000

 

680000

 

40000

 

200000

 

167000

 

1332000

 

 

 

 

 

 

مبلغ کل ریال

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5098000

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5098000

ملاحظات

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اعتبار اضافه اجرت برای هفت ماهه آخر سال 1323 و اعتبار اضافه کاری برای تمام سال 1323 می باشد با رعایت تبصره 2 ماده اول

 

+++

گزارش

 

نفرات

پایه

مبلغ سالیانه

ریال

مبلغ کل ریال

ملاحظات

منقول از ص 29

لباس خدمتگذاران جزء و روپوش کارگران سالی دو دست

اعتبار کمک کارگرانی که در حین انجام وظیفه ناقص و یا گرفتار امراض سخت می­شوند  و کمک به وراث کارگران بی­بضاعت

عیدی نوروز کارکنان چاپخانه

تفاوت بهای نان کارکنان چاپخانه

اعتبار هزینه پیش­بینی نشده

جمع کل بودجه چاپخانه مجلس

 

 

1332000

60000

 

 

 

 

 

50000

300000

200000

 

10000

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5098000

 

 

1952000

 

7050000

 

 

 

 

مبلغ هفت میلیون و پنجاه هزار ریال بودجه یک ساله یک هزار و سیصد و بیست و سه چاپخانه مجلس شورای ملی است صورت بالا پیوست قانون بودجه سال 1323 چاپخانه مجلس شورای ملی بوده و صحیح است .

رئیس مجلس شورای ملی- سید محمد صادق طباطبایی

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294178!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)