کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره چهاردهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملی دوره 14
[1396/05/21]

جلسه: 64 صورت مشروح مجلس روز یکشنبه دوم مهر ماه 1323  

 

فهرست مطالب:

  1. تصویب صورت مجلس
  2. مذاکره در دستور
  3. قرائت و تصویب گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع به تمدید مدت رسیدگی به اعلام جرم آقای فرخ نسبت به آقای سهیلی
  4. تصویب سه فقره گزارش کمیسیون مرخصی
  5. قرائت گزارش شعبه سوم راجع به نمایندگی آقای دکتر فلسفی و موکول شدن به بعد
  6. تصویب سه فقره گزراش کمیسیون مرخصی
  7. طرح و تصویب لایحه دودوازدهم بودجه کل کشور برای شهریورماه و مهر ماه
  8. اظهارات آقایان وزیر فرهنگ و وزیر دارایی
  9. بقیه مذاکره در بودجه سال 1323 مجلس شورای ملی
  10. موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملی دوره 14

 

 

جلسه: 64

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه دوم مهر ماه 1323

 

فهرست مطالب:

  1. تصویب صورت مجلس
  2. مذاکره در دستور
  3. قرائت و تصویب گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع به تمدید مدت رسیدگی به اعلام جرم آقای فرخ نسبت به آقای سهیلی
  4. تصویب سه فقره گزارش کمیسیون مرخصی
  5. قرائت گزارش شعبه سوم راجع به نمایندگی آقای دکتر فلسفی و موکول شدن به بعد
  6. تصویب سه فقره گزراش کمیسیون مرخصی
  7. طرح و تصویب لایحه دودوازدهم بودجه کل کشور برای شهریورماه و مهر ماه
  8. اظهارات آقایان وزیر فرهنگ و وزیر دارایی
  9. بقیه مذاکره در بودجه سال 1323 مجلس شورای ملی
  10. موقع و دستور جلسه آتیه - ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و ده دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقای امر تیمور(نائب رئیس )تشکیل گردید .

صورت جلسه روز پنجشنبه سی­ام شهریور را آقای طوسی (منشی )قرائت نمودند

(اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده :

غائبین بی اجازه - آقایان :تربتی - اغفخمی - ذوالفقاری - مجد ضیایی - خاکباز - ذوالقدر - دکتر کشاورز-نبوی - کفایی - صمصام - فتوحی - بوشهری - سلطانی - قبادیان - ظفری - سید ضیاءالدین طباطبایی - فداکار- دکتر رادمنش - معدل - مجد - گله­داری .

دیر آمدگان بی اجازه - آقایان :سیف­پور - حاذقی - دکتر کیان)

]1- تصویب صورت مجلس[

نائب رئیس - در صورت مجلس نظری نیست آقای دکتر کیان .

دکتر کیان- بنده اسمم جزء غائبین نوشته شده بود در صورتی که بنده حاضر بوده­ام خواهش می­کنم اصلاح بفرمایید .

نائب رئیس - اصلاح می­شود آقای اردلان .

اردلان- بنده در جلسه قبل پیشنهادی تقدیم کرده بودم که دو ماه به مستخدمین مجلس شورای ملی برسم انعام کمک داده شود بنده پیشنهاد خودم را مسترد نکردم که در صورت جلسه نوشته شده است مسترد شده فقط آقای رئیس فرمودند که پیشنهاد خرج است بنابراین بنده خواستم ببینم که آیا وکیل می­تواند پیشنهاد خرج بکند فرصتی پیدا کردم و مراجعه به سوابق ادوار مجلس کردم در دوره چهارم موقعی که بودجه مجلس شورای ملی مطرح بوده است آقای

+++

شیخ­الاسلام اصفهانی پیشنهاد می­کنند که ماهی یک تومان به حقوق فراش­های مجلس شورای ملی اضافه  شود آقای موتمن­الملک هم رئیس مجلس بوده­اند رأی می­گیرند وتصویب می­شود و در دوره­های بعد هم چند نوبت آقایان نمایندگان در موقعی که بودجه مجلس مطرح بود پیشنهاد ترفیع رتبه برای بعضی از اعضا کرده­اند و تصویب شده است این بود که بنده پیشنهاد را مسترد نکردم.

نائب رئیس - آقای حاذقی .

حاذقی- در صورت مجلس بنده را غائب بی­اجازه نوشته بودند بنده چون در فراکسیون بودم دیر آمدگی بنده از آن جهت بوده است خواستم عرض کنم اصلاح شود.

نائب رئیس- اصلاح می­شود در صورت مجلس نظری نیست (خیر) صورت مجلس تصویب شد.

]1- مذاکره در دستور[

نائب رئیس - چند نفر از آقایان نمایندگان اجازه نطق قبل از دستور خواسته­اند .

جمعی از نمایندگان - دستور .

رحیمیان - بنده مخالفم .

نائب رئیس -آقای رحیمیان با ورود در دستور مخالفید؟

رحیمیان - بله اولاً خود بنده یک مطالبی دارم که باید به عرض مجلس برسانم ثانیاً آقای سرتیب­زاده یک اعلام جرمی به نام آقای اعتبار کرده بودند و چون خودشان تشریف برده­اند به تبریز تقاضا کرده­اند که قرائت شود.

نائب رئیس- آقایانی که با ورود در دستور موافقند قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

]3- قرائت و تصویب گزارش کمیسیون عرایض و مرخصی راجع به تمدید مدت رسیدگی به اعلام جرم آقای فرخ نسبت به آقای سهیلی[

نائب رئیس - چند فقره خبر از کمیسیون عرایض و مرخصی رسیده است که قرائت می­شود یکی راجع به اعلام جرم آقای فرخ نسبت به آقای سهیلی است که به عرض مجلس شورای ملی می­رسد:

(به شرح آتی قرائت شد).

مقام محترم  ریاست مجلس شورای ملی- اعلام جرم آقای فرخ علیه آقای سهیلی نخست­وزیر سابق نسبت به دخالت در امر انتخابات شیراز و جهرم و آباده که به کمیسیون عرایض سابق فرستاده شده بود و چون رونوشت مدارک غیر مصدق و اصل آن محتاج مطالعه بوده از وزارت پست و تلگراف اصل تلگراف شماره خواسته شده بود اظهار بی­اطلاعی کرده بودند و بالاخره به انتظار مدارک موعد قانونی رسیدگی کمسیون عرایض که 15 روز است منقضی و مراتب در کمیسون فعلی عرایض مورد مطالعه واقع و با اکثریت معتقد شدند که تمدید مدت خواسته شود لذا با توجه به گزارش فوق از مجلس شورای ملی درخواست 15 روز تمدید می­شود که موضوع را طبق مقررات قانون رسیدگی نماید.

نائب رئیس - نظری نیست؟

طباطبایی- بنده مخالفم .

نائب رئیس - بفرمایید .

طباطبایی- عرض می­کنم که یک علت اساسی و مهم در کارهای ادارات و وزارتخانه‌ها تعلل و مسامحه و بطوء جریان است که سر منشأ تمام مفاسد است بنده می­بینم که این منقصت در مجلس و در کمیسیون­های مجلس هم سرایت کرده است در نظامنامه پیش­بینی شده است و اجازه هم داده شده است یک نفر وکیل می­تواند  اعلام جرم بکند و تشریفاتی هم برایش معین شده است مدتش هم توی نظامنامه هست اعلام جرمی شد رفت به کمیسیون عرایض پانزده روز هم وقت دارد حالا این دست و آن دست کردن و از این پانزده روز تمدید به پانزده روز دیگر  تمدید کردن اصلاً مجوز قانونی ندارد بنده که در نظامنامه مجوزی برای این عمل ندیدم  شما پانزده روز فرصت داشتید و می­بایستی کار خودتان را تمام کنید و نکردید وقتی که نکردید تضییع حق سایرین نباید بشود - و این چندان کار مهمی نیست یک جلسه دو جلسه می‌نشینند به مدارک و دلایل اعلام جرم کننده رسیدگی می­کنند و خبرش را می­دهند دیگر تمدید کردن معنی ندارد من نمی­خواهم

+++

جسارت کنم این نوع عمل در خارج تأثیر سوء ‌و سوء انعکاسی دارد ریش گرفتن و گرو کشیدن و اشخاص را به مضیقه انداختن این منافی با بی­غرضی و عدالت است اعلام جرمی شده است رسیدگی کرده­اند راپورت آن را بدهید خود من یک اعلام جرمی بالضروره کردم سه چهار ماه است مکرر در خارج از خود من پرسیده­اند گفتم  اطلاعی ندارم اینجا هم چند مرتبه تعقیب کرده­ام چیزی نفهمیده­ام این معنی ندارد.

مخبر کمیسیون عرایض(آقای مظفر زاده ) - نقص بزرگ اعلام جرم­های این است که هیئت رئیسه مجلس شورای ملی ماده سوم قانون محاکمه وزرا را رعایت نمی­کند در مقدمه ماده سه قانون محاکمه وزرا می­گوید در هر یک از موارد مزبور در ماده قبل رئیس مجلس شورای ملی در ظرف یک هفته نوشته­جات و اسناد و مدارک موجوده راجع به اتهام را به کمیسیون عرایض مجلس ارجاع می­نماید آن وقت بقیه­اش مربوط به کمیسیون است اینجا در اعلام جرمی که شده است یک مدارکی ضمیمه نشده است و کمیسیون هم به واسطه نبودن مدارک ناچار شده است مدارک را از وزارتخانه­ها بخواهد و البته خواسته شده است ممکن است در بعضی موارد گفته شود که این تلگرافاتی که ما خواستیم در دفتر مخصوص نخست­وزیری است و باید این تلگرافات برسد البته در قانون گفته شده است که پانزده روز و صحیح است  ولی اگر تمام نشد نباید تعقیب جرم موقوف بماند و موضوع مورد موافقت مجلس واقع نشود برای این که این تمدید برای این است که قضیه روشن شود و مدارک لازمه به دست بیاید این است که کمیسیون تقاضای تمدید کرده است و اگر تمدید در نظامنامه نیست در مجلس شورای ملی هم بی­سابقه نیست .

نائب رئیس - آقایانی که با تمدید پانزده روزه خبر کمیسیون موافقت دارند قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

]4- تصویب سه فقره گزراش کمیسیون مرخصی[

نائب رئیس - خبرهای دیگر کمیسیون عرایض و مرخصی راجع به مرخصی­ها خوانده می­شود. خیر مرخصی آقای دشتی:  آقای دشتی مرداد 1323 نموده و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می­شود.

فیروز‌آبادی- بنده مخالفم .

نائب رئیس - آقای فیروز‌آبادی بفرمایید .

فیروز‌آبادی- بنده خیلی متأسفم که با این قسم راپورت­ها مجبورم مخالفت کنم ما باید بدانیم که در بیت­المال مسلمین چطور باید عمل کرد همه می­دانیم که حضرت امیر علیه­الصلوه والسلام موقعی که طلحه و زبیر خدمتشان رسیدند فرمودند چراغ را بردارید و چراغ دیگر بگذارید سؤال کردند چرا؟ فرمودند که این چراغ از بیت­المال مسلمین است و با این عمل یک سرمشقی به همه دادند و یک دستوری دادند بنابراین ما نباید در بیت­المال مسلمین این قصم تصرفات بکنیم هر کس خدمت نکرده نبایدمزد بگیرد بنابراین من با کمال ارادتی که به آقای دشتی دارم با این راپورت مخالفم.

نائب رئیس - آقای  دهستانی .

دهستانی- عرض می­کنم آقای فیروز‌آبادی به هیچ وجه نظری به آقای دشتی ندارند ( صحیح است ) بلکه اخلاقاً این طور هستند و خوشبختانه مجلس هم اعتنایی به فرمایشات ایشان نمی­کند بنده خواستم این را در نظر بگیرند برای بعد از این چون این مرخصی که آقایان نمایندگان می­خواهند یا از نظر کسالت مزاج است و یا از نظر کارهای مهمی است که دارند بنابراین بنده خواهش می­کنم که این رویه را ترک کنند.

نائب رئیس - موافقین بامرخصی آقای دشتی قیام فرمایند ( اغلب برخاستند) تصویب شد. خبر دیگر کمیسیون راجع به مرخصی آقای مؤیدثابتی:

آقای مؤید ثابتی درخواست بیست و دو روز مرخصی از تاریخ 18 تیر ماه 1323 نموده‌اند و کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می­رسد.

+++

فیروز‌آبادی- مخالفم .

نائب رئیس -آقای فیروز‌آبادی بفرمایید .

فیروز‌آبادی- بنده به طوری که عرض کردم هیچ نظری با اشخاص دوست باشد یا دشمن باشد بنده عقیده ندارم که کار نکرده مزد بگیرد این است عقیده بنده و با این راپورت هم مخالفم .

نائب رئیس - آقای ملک­مدنی .

ملک­مدنی- آقای فیروز‌آبادی این عقیده را از دوره ششم مجلس داشته­اند ولی بنده خواستم عرض کنم که تصمیم مجلس شورای ملی برخلاف این بوده است کمیسیون عرایض یک تصمیمی اتخاذ کرده است که هر نماینده می­تواند در مدت سال از یک ماه مرخصی استفاده بکند و این حق قانونی و حق مشروع یک نفر نماینده است در همه جای دنیا هم معمول است ( صحیح است ) مخصوصاً راجع به آقای دشتی که صحبت شد ایشان مریض بوده­اند و البته این قبیل مرخصی­ها مشروع و قانونی است و هیچ مانعی ندارد و طبعاً ‌بایستی تصویب شود و آقای مؤیدثابتی هم با همان مقرراتی که در کمیسیون عرایض و مرخصی رعایت می­شود تقاضای مرخصی کرده­اند و این یک اصل کلی است یا باید به هیچ کس مرخصی نداد یا اگر مرخصی بنا است بدهند به همه باید داده شود.

نائب رئیس- آقایانی که با یک ماه مرخصی آقای مؤیدثابتی موافق­اند قیام فرمایند (‌اکثر برخاستند) تصویب شد.خبر کمیسیون راجع به مرخصی آقای شیخ­الاسلام ملایری خوانده می­شود:

(به شرح زیر قرائت شد)

آقای شیخ­الاسلام به واسطه کسالت خود و خانواده­شان بر حسب تجویز پزشک معالج برای تغییر آب و هوا لازم شده است مسافرتی بنمایند درخواست یک ماه مرخصی از تاریخ حرکت نموده­اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده این که گزارش آن به عرض می­رسد.

فیروز‌آبادی- اجازه می­فرمایید؟

نائب رئیس -آقای فیروز‌آبادی بفرمایید .

فیروز‌آبادی- بنده به همان دلایلی که عرض کردم با این خبر هم مخالف هستم .

نائب رئیس - موافقین با مرخصی آقای شیخ­الاسلام برخیزند ( اغلب برخاستند) تصویب شد.

]5- قرائت گزارش شعبه سوم راجع به نمایندگیآقای دکتر فلسفی از گرگان و موکول شدن به بعد[

نائب رئیس- گزارش شعبه سوم راجع به نمایندگی آقای دکتر فلسفی از گرگان  قرائت می­شود: آقای دکتر زنگنه مخبر شعبه بفرمایید.

(آقای دکتر زنگنه گزارش شعبه سوم راجع به نمایندگی آقای دکتر فلسفی را به شرح ذیل قرائت نمودند)

گزارش از شعبه سوم به مجلس شورای ملی

مجلس شورای ملی:

انتخابات حوزه گرگان در تاریخ 26 آبان ماه 1322 با تعیین انجمن نظارت شروع گردیده‌ جریان کار طولانی شده تا این که از تاریخ 20/4/23 تا 31/4/23 اخذ رأی به عمل آمده‌- عده مجموع آراء 14308 رأی بوده است از تاریخ 8/5/23 تا 16/5/23 استخراج آراء نموده­اند و در نتیجه آقای دکتر خلیل فلسفی با 918 رأی حائز اکثریت شناخته شده­اند و اعتبارنامه نمایندگی دوره چهاردهم قانونگذاری به نام ایشان صادر شده است .

اعتراضاتی که در ظرف مهلت مقرر به انجمن رسیده بود مورد رسیدگی شده ولی قابل توجه تشخیص نگردیده است شکایاتی هم که به مجلس شورای ملی رسیده بود پس از اطلاع از پرونده امر در شعبه سوم رسیدگی شده و چون هیچ یک از شکایات را شعبه مؤثر ندانست صحت نمایندگی آقای دکتر خلیل فلسفی را تصدیق نموده به این وسیله به مجلس شورای ملی برای تصویب پیشنهاد می­نماید.

ایرج اسکندری- اجازه می­فرمایید؟

نائب رئیس- آقای ایرج اسکندری .

ایرج اسکندری- بنده مخالفم.

نائب رئیس - می­ماند برای جلسه بعد.

+++

6]- تصویب سه فقره گزارش کمیسیون مرخصی[

نائب رئیس - خبر مرخصی آقای آشتیانی قرائت می­شود:

آقای آشتیانی برای تشریف به آستان قدس رضوی درخواست یک ماه مرخصی از تاریخ حرکت نموده­اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن به عرض می­رسد.

نائب رئیس - موافقین با مرخصی آقای آشتیانی قیام فرمایند( اغلب قیام نمودند) تصویب شد. خبر دیگر کمیسیون عرایض راجع به آقای سرتیپ­زاده :

آقای سرتیپ­زاده درخواست یک ماه مرخصی از تاریخ حرکت نموده­اند و کمیسیون عرایض و مرخصی با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

نائب رئیس - آقای صفوی .

صفوی - بنده راجع به مرخصی آقای سرتیپ­زاده عرضی ندارم و مخالفتی ندارم ولی می­خواستم عرض کنم که کمیسیون این موضوع را رعایت کنند چون در فصل 9 آئین‌نامه داخلی از ماده 66 به بعد چند ماده راجع به وظایف‌ کمیسیون عرایض و مرخصی است و مربوط به عرایضی است که به مجلس شورای ملی داده می­شود مجلس شورای ملی ملجأ و پناهگاه مردم است و شکایاتی که مردم می­کنند باید رسیدگی شود و جواب داده شود متأسفانه کمیسیون عرایض و مرخصی همین مرخصی­ها را در نظر گرفته است و اگر عرایضی هم رسیده است کمیسیون عرایض صرفاً یک رونوشت فرستاده­اند به وزارتخانه مربوطه و از وزارتخانه هم علی­الرسم یک جوابی به مجلس و به مقام ریاست نوشته می­شود در صورتی که مقصود این نیست و باید کمیسیون این را در نظر داشته باشد که رسیدگی کنند و جواب قانع کننده به مردم بدهند بنده می­خواستم تذکر بدهم که این را هم در نظر داشته باشند.

مظفرزاده - اجازه می­فرمایید؟

نائب رئیس- آقای مظفرزاده مخبر کمیسیون هستند بفرمایید .

مظفرزاده- بنده می­خواستم یک توضیح کوچکی بدهم  و آن این است به طوری که آقای صفوی فرمودند تا به حال کمیسیون عرایض و مرخصی کارش همان بوده ولی از حال به بعد ما یک تصمیماتی گرفته­ایم که به عرض  مجلس شورای ملی خواهد رسید و آن این است که این زحماتی که کمیسیون می­کشد می­خواهدبه یک نتیجه  برسد من جمله اجرای یکی از  مواد نظامنامه است که دستور دادیم و آن راجع به شکایاتی است که از مملکت می­رسد که یک جواب­های مساعدی داده شود این کارها را شروع کرده­ایم که برای هر وزراتخانه یک جدول معینی از اول مهر ماه تشکیل بدهیم که آقایان نمایندگان عموماً از شکایات حوزه­های خودشان مسبوق باشند آقایان وزرا هم مسبوق و مطلع باشند و جواب قانع کننده بدهند و مجلس هم مستحضر شود این کارها را شروع کرده­ایم و بعد‌ خبرش را به عرض مجلس می­رسانیم. (صحیح است ) .

نائب رئیس - آقایانی که با خبر مرخصی آقای سرتیپ­زاده موافقند قیام فرمایند (‌اغلب برخاستند) تصویب شد. خبر دیگر راجع به مرخصی آقای ایرج اسکندری .

آقای ایرج اسکندری درخواست سیزده روز مرخصی از تاریخ هفدهم تیر ماه 1323 نموده­اند و مورد موافقت کمیسیون عرایض و مرخصی واقع شده اینک گزارش آن تقدیم می­شود.

فرهودی- اجازه می­فرمایید؟

نائب رئیس -آقای فرهودی .

فرهودی- بنده می­خواستم عرض کنم که کمیسیون عرایض با این اجازه­هایی که می­دهند در نظر داشته باشند‌ که مجلس از اکثریت نیفتد و رعایت حد نصاب را بفرمایند ( صحیح است )

 مخبر کمیسیون عرایض و مرخصی (آقای مظفر‌زاده ) یک دفتر مخصوصی برای این کار هست که همیشه رعایت می­شود و نظر آقای فرهودی تأمین است و به علاوه این مرخصی­ها مال گذشته است و استفاده شده است .

نائب رئیس - موافقین با مرخصی آقای ایرج اسکندری برخیزند ( اغلب برخاستند) تصویب شد.

نائب رئیس - پیشنهادی از آقای  فاطمی راجع به دستور

+++

رسیده است قرائت می­شود:

]7- طرح وتصویب  لایحه دو دوازدهم  بودجه کل کشور برای شهریور و مهر[

پیشنهاد می­کنم که قبل از مطرح شدن بودجه مجلس لایحه دو دوازدهم کشور مطرح شود.(صحیح است )

فاطمی- بنده می­خواستم عرض کنم که تا دو دوازدهم تصویب نشود وزارت دارایی اعتبار ندارد که بودجه مجلس  را بپردازد لهذا بنده پیشنهادکردم که اول لایحه دو دوازدهم مطرح شود بعد بودجه مجلس (صحیح است )

فیروز‌آبادی- بنده مخالفم .

نائب رئیس-آقای فیروز‌آبادی بفرمایید

فیروز‌آبادی-غرض بنده از مخالفت نه این است که پول ندهند بلکه جهتش  این است که تا به حال مدتی از سال می­گذرد هنوز دولت بودجه خودشان را تکمیل  نکرده­اند و هنوز خرج و دخل مملکت معلوم نیست  آخر  چرا بودجه را به مجلس نمی­فرستند که وکلای ملت بدانند که چقدر خرج مملکت است و چقدر دخل مملکت این دو دوازدهم­ها در کجا معمول است به این جهت بنده عقیده­ام‌ این است که نباید ما به این دو دوازدهم رأی بدهیم تا مجبور شوند بودجه خودشان را به مجلس بفرستند بودجه قانوناً باید پانزدهم اسفند ماه به مجلس بیاید و حالا هم هفت ماه از سال می­گذرد و نیامده از این جهت بنده مخالفم .

نائب رئیس - آقایانی که با پیشنهاد آقای فاطمی موافقند برخیزند ( اغلب برخاستند) تصویب شد.

نائب رئیس - لایحه دولت راجع به دو دوازدهم مطرح است .ماده واحده قرائت می‌شود:

با آن که در اجرای تبصره قانون اجازه پرداخت دو دوازدهم هزینه­های کل کشور مصوب 27 تیر ماه 1323 بودجه­های  تفصیلی وزارتخانه­ها و بودجه­های بازرگانی و کارخانه‌جات و مؤسسات اقتصادی به کمیسیون بودجه مجلس شورای ملی تقدیم شده است ولی نظر به این که تا تصویب بودجه­ها پرداخت هزینه­­های جاری از شهریور ماه معطل نشود قانون اجازه پرداخت­های دو ماه شهریور و مهر ماه تقدیم و تصویب آن با قید یک فوریت تقاضا می­شود.

ماده واحده - قانون مصوب 31 فروردین 1323 و قانون مصوب 27 تیر ماه 1323 برای پرداخت هزینه­های کشور در دو ماهه شهریور و مهر ماه 1323 به قوت خود باقی و به وزارت دارایی اجازه داده می­شود هزینه ماه­های مذکور را بر طبق قانون مصوب 31 فروردین ماه 1323 بپردازد.

نائب رئیس- فوریت مطرح است -آقای اردلان

اردلان -  بنده با فوریت مخالفم و آقایان توجه بفرمایند چون یک فردا که دوشنبه است بیشتر طول نمی­کشد اگر اجازه بفرمایند لایحه برود در کمیسیون بودجه و با حضور دولت و دکتر میلسپو رئیس مالیه راجع به این موضوع صحبت شود بهتر است چون در برنامه دولت نوشته شده بود و بهبودی حال مستخدمین و این موضوع اینجا در نظر گرفته نشده است و در کمیسیون باید مطرح شود بنده خواهش می­کنم آقایان اجازه بفرمایند لایحه برود در کمیسیون و در این موضوع هم تصمیم گرفته شود چون متأسفانه این دودوازدهم که الان آقایان می­خواهند تصویب کنند این برابر با حقوق اسفند ماه1322 است و آنچه ما حساب کردیم مطابق ده روز حقوق مستخدمین است متأسفانه می­فرمایند وکیل نمی­تواند پیشنهاد خرج  بکند والّا بنده پیشنهادی می­کردم این است که تقاضا می­کنم که فوریتش را تصویب نفرمایند و یک روز این لایحه را عقب بیندازند و دیگر این که در کمیسیون که تشکیل شده بود بنده این موضوع را عرض کردم و عده­ای از آقایان هم موافقت فرمودند راجع به استقراض از صندوق تقاعد و خوشبختانه آقای دکتر طاهری وعده از آقایان در کمیسیون با این نظر موافقت فرمودند و آن این بود که از وزارت دارایی پرسیدیم که ما می­توانیم به طور استقراض که در بودجه مملکت هم تأثیر زیادی نداشته باشد و باعث گرانی زندگی نشود و به نشر اسکناس زیادتر هم مجبور نشویم از صندوق تقاعد بگیریم و در ظرف پنج سال آن پول را به صندوق مستردداریم یاخیر؟ دیروز یک کاغذی از وزارت دارایی

+++

به کمیسیون رسید و موجودی صندوق تقاعد را که خواسته بودیم در حدود بیست کرور تومان صورت داده بودند و به علاوه در آن کاغذ تصریح کرده بودند که با این عایدات تقاعددر هر ماه دومیلیون ریال اضافه دارد و یک میلیون هزینه­اش هست بنده فکر کردم که این کاغذ آمده است و اگر آقایان هم موافقت بفرمایند این لایحه برود به کمیسیون و ما تقاضا کنیم از دولت که این چند میلیون ریال را از صندوق تقاعد فرض کنند و با این وضع ما بتوانیم تا آخر سال کمکی به مستخدمین خودمان بکنیم و بقیه در ظرف پنج سال مستهلک کنیم و الّا با این ترتیب و این حقوقی که ما به مستخدمین می­دهیم ملاحظه می­فرمایید یک عصیان و یک عدم اطاعتی و انتظاماتی در وزارتخانه­ها بار آورده است که به هیچ صورتی نمی­شود درست کرد وقتی که انتظامات گسیخته شد دیگر نمی­شود درستش کرد بنابراین بنده خواهش می­کنم آقایان اجازه بفرمایند که لایحه برود به کمیسیون تا در آنجا تکلیفش معلوم شود.

نائب رئیس -آقای فاطمی .

فاطمی-بعضی از مطالب  البته گفته می­شود ولی با عمل خیلی جور در نمی­آید بیاناتی که آقا فرمودند البته بنده هم موافق هستم که بایستی نسبت به مستخدمین دولت مساعدت بیشتری بشود ولی این موضوع مربوط  به لایحه دودوازدهم نیست که شما می­فرمایید برود به کمیسیون شما عضو کمیسیون هستید فردا در کمیسیون بودجه چه دزدی را ما می­توانیم درمان کنیم فرمودید که در کمیسیون پول تقاعد را بگیریم وبدهیم به مستخدمین ما اصلاً صلاحیت این کار را نداریم این پول مال خود مستخدمین است که گذاشته­اند برای روز  پیری خودشان فوت خودشان ما نمی­توانیم این پول را به یک عده دیگری بدهیم این پول امانت است و این را هم بنده باید عرض کنم که امروز دوم مهر است و باید مخارج مملکت تصویب شود و به ولایات ابلاغ شود که مخارج مملکت پرداخته شود .

نائب رئیس - آقای طباطبایی .

طباطبایی- بنده در اصل لایحه عرض دارم .

نائب رئیس - موافقین با فوریت لایحه قیام فرمایند ( اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده واحده مطرح است آقای فرهودی .

فرهودی- عرض کنم گذراندن بودجه و تصویب دو دوازدهم البته آقایان توجه دارند که یک کار خلاف اصلی است اصل این است که بودجه مملکتی اول سال داده شود و بر طبق آن رفتار شود و این سیستم یک دوازدهم و دو دوازدهم ما را به جایی نخواهد رسانید جز این که بدون این که بودجه مراتب و منظمی داشته باشیم به صورت اجازه‌های موقتی ما لایحه بگذرانیم برای جلوگیری از این کار کمیسیون بودجه یک اختیاراتی خواست و مجلس هم داد و قانون تصویب شده­اش پیش بنده است اشکال بزرگ برای کمسیون بودجه همیشه تهیه بودجه بوده است خوشبختانه بودجه­ها عموماً تهیه شده و بودجه­های ملی و اقتصادی به کمیسیون داده شده و الان چهل روز تازه  می­بینم که لایحه دو دوازدهم آمده است بنده از این به بعد دیگر تقصیری متوجه دولت نمی­بینم برای این که دولت و وزارت دارایی کار خودشان را کرده­اند انتظار ما از کمیسیون بودجه این است که با اختیاراتی که دارند کار بودجه­ها را تمام کرده باشند که دیکر محتاج به دو دوازدهم نباشیم و اگر به همین سیستم ادامه بدهیم بودجه 1324 هم به همین بلا گرفتار خواهد شد لااقل بودجه را تصویب کنیم که چند ماه از مخارج مملکت بر طبق بودجه تصویب شود که یک پایه صحیحی باشد برای بودجه سال 1324 بنابر این روی سخن بنده با کمیسیون بودجه است که بر طبق  اختیاری که از مجلس گرفته­اند و وظیفه که به عهده گرفته­اند زودتر انجام بدهند برای این که دولت کار خودش را انجام داده و تمام بودجه­ها را تقدیم کرده است .

نائب رئیس - آقای ملک­مدنی .

ملک­مدنی- همان طوری که آقای فرهودی فرمودند مجلس به کمیسیون اختیارداد و کمیسیون هم مشغول کار است 

+++

خود حضرتعالی فرمودید که بودجه باید شش ماه قبل از سال به مجلس داده شود و در کمیسیون بودجه مطرح شود سال گذشته بود به واسطه این که دوره مجلس در آبان ماه خاتمه پیدا کرد امسال هم اساساً بودجه به مجلس داده نشد و بودجه­ها در واقع دو ماه پیش داده شد بلکه شاید بعضی از بودجه­ها یک ماه بیشتر نیست که به کمیسیون آمده است یک ماه قبل اینجا صحبت شد و بنده عرض کردم که کمیسیون بودجه دارد یک سازمان اساسی برای وزارتخانه­ها در نظر می­گیرد که در واقع ملاک عمل سال 1324 باشد همان طور که می­دانید در این سنوات اخیر دقت­هایی در سازمان و تشکیلات وزارتخانه­ها نشده است و در بعضی از وزارتخانه­ها یک سازمان‌های زاید و یک اقلام زیادی است که باید آنها را حذف کرد و به جاهای دیگر گذاشت و این مستلزم یک رسیدگی­ها و دقت بیشتری است که این بودجه که ما در امسال می­گذرانیم در واقع ملاک عمل 1324 خواهد بود که بعدها شاید از آن منحرف نشوند الان غیر از وزارت دادگستری که قانون تشکیلاتش از مجلس گذشته است سایر وزارتخانه­ها قانون تشکیلات ندارند بنده خاطر دارم که یک وقتی قانونی از مجلس گذشت و دولت را ملزم کرده بود که بعد از شش ماه دیگر قانون تشکیلات هر وزارتخانه را باید وزیر مسئولش تهیه کند و تقدیم مجلس بکند که در واقع یک اساسی داشته باشد مثل سایر ممالک متمدنه دنیا متأسفانه این کار نشده است و حالا ما مواجه شده­ایم با یک بودجه­های عریض و طویل و بایک وضعیتی که سو کمیسیون­هایی که رسیدگی می­کنند دقت کامل می­کنند و تقریباً دو سه وزارتخانه کارش خاتمه یافته است و وزارتخانه­های دیگر هم در واقع کارهای بدویش که رسیدگی­های فرعی باشد شده است و در کمیسیون فرعی مورد بحث و رسیدگی واقع شده سایرین هم رسیدگی خواهد شد بنده خواستم به آقای فرهودی عرض کنم که مطمئن باشند که کمیسیون غفلت نکرده است بلکه آقایان متوجه هستند که هفته سه روزی که مجلس نیست ما هفته سه روز کمیسیون بودجه داریم حتی در جلسه دیروز ما تصمیم گرفتیم چون هفته سه روز کافی نیست بعد از این عصرها هم جلسه را تشکیل بدهیم که کارها را زودتر انجام بدهیم ما نظرمان این است که رسیدگی کنیم و اگر موفقیت انشاءالله پیدا کنیم نتیجه­اش به خیر و صلاح کشور خواهد بود بنابراین اگر یک دو ماه دیگر هم دو دوازدهم داده شود و کمیسیون بودجه بتواند یک کار اساسی انجام بدهد به نظر بنده بهتر از این است که ما عجله کنیم و آن وقت چیزی به مجلس بیاید که مورد بحث زیاد در مجلس باشد و مفید هم نباشد.

نائب رئیس - آقای طباطبایی .

طباطبایی- بنده چند روز قبل اینجا عرض کردم برای این که بشود در اطراف اوضاع عمومی مملکت به قدر کفایت صحبت کرد یک فرصت قانونی بودجه است موقعی است که بودجه مملکتی به مجلس می­آید و برای یک نفر وکیل ‌یک فرصتی است قانونی و یک مجالی است به موقع برای صحبت کردن در اطراف تمام مسائل مملکتی متأسفانه با روشی که پیش آمده این در به روی ما بسته شده صحبت­های قبل از دستور هم موقعیت ندارد و کمتر هم ممکن است مؤثر باشد ملاحظه می­فرمایید که بودجه تکه تکه می­آید به مجلس بنده شخصاً این طور تصمیم دارم که تکه تکه صحبت کنم برای این که این دو دوازدهم که تصویب شود گویا هشت ماه کار بودجه ساخته شده الباقی می­ماند چهار ماه اگر آینده هم از همین قرار باشد که دیگر حسابی نداریم سال گذشته بودجه مملکتی به مجلس نیامد امسال هم نخواهد آمد به علاوه یک فورمول مستحدثی و یک کار بی­سابقه این اختیاری است که به کمیسیون بودجه داده شده، که بودجه مملکت برود به آنجا و بعد تکه تکه بیاید به مجلس شورای ملی و بودجه دفعتاً آن طوری که در قانون پیش­بینی شده است به مجلس دیگر نمی­آید بنده با دکتر میلسپو از آن جهتی که گویا یک قدری عوام‌پسند است مخالفتی ندارم بلکه از لحاظ گندم و جمع­آوری آن کاملاً با او موافقم ولی از لحاظ تعدیل خرج و دخل مملکت و نظارت در مخارج مخصوصاً ‌من خودم شخصاً انتظار و امیدواری خیلی زیادتری از میلسپو

+++

داشتم که حالا مأیوسم قریب دو سال است که دکتر میلسپو برای کاری که او را خواستیم و وظیفه اصلی او است یعنی نظارت در عواید و مخارج مملکت مشغول کار است من خیلی متأسف شدم که در اقدامات و اعمال او جریانی که تا به حال هست وقتی که مطالعه می­کنم می­بینم که ایشان آمده­اند گویا تقلید کنند و دنبال کنند یک روش نامطلوبی را که تا به حال در این مملکت بوده و مملکت را به روز فلاکت انداخته به نظر من دکتر میلسپو از عهده انتظاری که مجلس شورای ملی و مملکت از او داشت از نظر نظارت در مالیه مملکت و تعدیل خرج بر نیامده است اینجا آقای ملک‌مدنی که در کمیسیون بودجه تشریف دارند اشاره کردند که کمیسیون می­خواهد سازمان بدهد من معنی این حرف را نفهمیدم  یعنی تشکیلات اداری مملکت را کمیسیون می­خواهد بدهد این از وظیفه اصلی کمیسیون خارج است اگر کمیسیون بودجه یا  ما بخواهیم یک کار اساسی در این مملکت بکنیم باید دولت را مکلف  کنیم که یک سازمان جدید و یک تشکیلات تازه در خور احوال و اوضاع فعلی ترتیب بدهد و بودجه­اش را مطابق آن تشکیلات جدید تنظیم بکند و بیاورد به مجلس کمیسیون بودجه هم دقت کند و آن را تعدیل کند این کار نشده و نخواهد شد من اشاره کردم در هر موقعی که راجع به میلسپو صحبت می­شود بعضی حرف­ها است که در خارج  یک عده ساده­لوح هستند که آن را می­پسندند ولی از لحاظ‌ مجلس و از لحاظ وضعیت مملکت این حرف­ها یک پاپاسی ارزش ندارد ملاحظه بفرمایید که یک وکیل اینجا می‌آید و می­گوید که ده میلیون پول بدهید به مستخدمین آقا برای چه بدهند پول مال کی است که شما می­خواهید ببخشید؟ می­گویید مستخدم چه بکند آقا آقا مگر کار در این مملکت قحط است ؟ یک عمله که روزی چهار قران می­گرفت حال روزی هفت هشت تومان می­گیرد برود در راه آهن کار بکند شما یک اصول بدی را در این مملکت ترویج نکنید این اصول نوکری را تصویب نکنید بگذارید بروند کار دیگری بکنند جز عده که لازم دارید بقیه را بیرون بریزید عرض کردم من از حرف عوام­پسند هیچ خوشم نمی­آید گروهی از مستخدمین ممکن است از بنده برنجد جهنم - آقا مردم ندارند با این که حقوق­ها را چند برابر کرده­اند به جز یک عده معدودی که شاید اشخاص صحیح العملی هستند باقی­شان می­دزدند و می­برند،‌(اردلان- پس با این ترتیب شما اجازه دزدی می­دهید) آخر آقای اردلان شماخیال کردید یک صحبت عوام پسند اینجا بکنید و این حرفه­ها را اینجا بزنید من موافق نیستم ( آقای دل آرا!) (خنده نمایندگان ) .! پس من از این جهت با این فورمول مخالفم نه از این جهت که دو روز زودتر یا چهار روز دیرتر بودجه بگذرد خوب یک عملی است که باید انجام شود یک عده مستخدمین فعلاً هستند و تا وقتی که هستند باید حقوق­شان را داد از این جهت مخالفم که این روش ما را از انجام وظیفه اساسی و قانونی خودمان که دقت در جمع و خرج مملکت است محروم کرده است اولین وظیفه ما دقت در بودجه است فرض کنیم اگر جمع و خرجی برای مملکت نبود مجلس هم لازم نبود آقا این ترتیب ترتیب کار نیست این خلاف ترتیب یعنی خلاف اصل است و یک روزی باید موقوف شود من خودم هم ممکن است که به این فورمولی که فعلاً‌ آورده­اند ملزماً رأی بدهم اما خواستم از کمیسیون بودجه از مجلس شورای ملی و بعداً ‌از هیئت دولت خواهش کنم که سعی بکنند اگر می­توانند و اگر مدعی اصلاح هستند این بودجه­های بی­معنی که داده  شده است به کمیسیون ( و من از حالا وعده می­دهم و خط و نشان بگذارید که به همان شکل با یک مختصر پس و پیشی به مجلس می­آید ) اینها را پس بگیرید و ببرید و پنج شش تا وزارتخانه را به کلی منحل کنید اینها لازم نیست مثلاً ‌وزارت پست و تلگراف معنی ندارد جز این که یک وزیر بتراشید یک معاون و یک دفتر و مبالغی خرج اینها بشود و این یک کار بیهوده و لغوی است برای یک مملکتی مثل مملکت ما فقط سه چهار تا وزارتخانه لازم است یک وزارت کشور می­خواهید که از عهده کارهای کشور بر آید یک وزارت دارایی جمع و جور می­خواهیدکه متلف نباشد لااقل دو ثلث اعضا فعلی آن زیادی هستند آنها را جواب کنیدمی­فرمایید چه کنند اگر

+++

آنها را جواب کنیم؟ این به مردم مربوط نیست ممکن  است در نتیجه این عمل یک نفر، صد نفر هزار نفر متضرر شوند ، بیچاره شوند، جهنم زیر ا جامعه­ای خلاص می­شود برای استخلاص یک  مملکتی، برای نجات مردم شما هزار نفر که سهل است می­توانید صد هزار نفر را فدیه کنید و این حرف من شاید از آن جهاتی که بعضی از آقایان می­آیند اینجا صحبت می­کنندخریدار زیادی نداشته باشد ولی من نظر خودم را می­گویم می­خواهد یک عده هم بدشان بیاید این بودجه­ها غلط است اینها اگر عمداً ‌و بامطالعه ودقت به مجلس آمده باشد خیانت به مملکت  است مملکت رفته است روز فقر و نیستی و دوباره همان بساطی که بود از 1300 به این سمت همان بساط  باشد احوال و مفتضح­تر در جریان است در سال­های اخیر دوره سابق هر سال‌ که بودجه می­آمد دنبال رقم می­رفتند که رقم بزرگ باشد تبدیل واحد پول ازتومان به ریال برای چه بود؟ هیچ فلسفه نداشت جز این که اگر بگویند صد هزار تومان کوچک­تر از آن بود که بگویند یک میلیون ریال کسی هم نیامده است حساب کند که برای این مملکت  چه تشکیلاتی لازم است و پولش از کجا می­آید و مردم چرا باید این پول­ها را بدهند به این جهت هر سال که بودجه به مجلس می­آمد سعی می­کردند پنجاه میلیون تومان صد میلیون تومان بهش اضافه کنند الان هم شما  گرفتارش هستید وقتی که اولین دفعه بودجه بعد از شهریور به مجلس آمد من گفتم که به وزارت جنگ یک دینار ندهید این پول­هایی که در این سال­ها به وزارت جنگ داده­اید کجا رفته است اول باید حساب ده پانزده ساله وزارت ‌جنگ را روشن کنید که بفهمید آن پول­ها کجا رفته است و بعد پول داده شود آن کسی که مدعی اصلاح وزارت جنگ است  اول باید یک لایحه بیاورد و در درجه اول وزارت جنگ را منحل کند تمام درجات و مناصب را ملغی کند بعد بنشینند ببینند برای وزارت جنگ چه جور تشکیلاتی لازم است چه  چیز لازم است این مملکت گنجایش هفت هزار نفر صاحب منصب سرهنگ و سرتیپ و سر لشکر بالاتر و پآئین­تر ندارد؟ برای این مملکت پانصد نفر صاحب منصب تحصیل کرده شریف کافی است شما چقدر از این بودجه را می­خواهید بدهید به وزارت جنگ ؟ شما که کمیسیون بودجه هستید بودجه وزارت جنگ را به چه صورت می­خواهید به مجلس بیاورید  ( یک نفر از نمایندگان- هنوز که نیامده است ) می­فرمایید من این حرف­ها را نزنم و تأمل کنم که سال تمام شود و بودجه سال را یک دوازدهم و دو دوازدهم بدهید و من هم صبرکنم تا سال تمام شود آن وقت پس از آن که سال تمام شد بیایم صحبت کنم؟ امروز صبح بنده با آقای وزیر فرهنگ صحبت می­کردم این همه پول که می­ریزید در وزارت فرهنگ چه می­خواهیدبکنید؟ (مطالبین بنده و ایشان گذشت البته ظاهراَ کوچک بود اما خیلی دقیق و اینجا نمی­شود گفت.) گفتم این پول‌ها را برای چه می­دهید چطور می­خواهید تعلیمات را عمومی کنید؟ آیا فقط برای این که چهار پنج نفر می­خواهند در مجلس بگویندکه ما طرفدار تعلیمات عمومی هستیم می­خواهید چهار پنج میلیون تومان دیگر هم بریزید توی گودال وزارت فرهنگ (سیف­پور- آن که لازم است) برای چه آقا) الان مهر ماه است مدارس ناسلامتی باز شده است بروید ببینید وضع چطور است جا نیست معلم نیست وقتی که جا نبود و معلم نبود مردم نمی­تواند اطفال­شان را به مدرسه بسپارند ( وزیر فرهنگ - می‌خواهیم درست کنیم) آقا چه را درست کنید؟ شما تعلیمات  داوطلبی را نمی­توانید درست کنید آن وقت تعلیمات اجباری و عمومی را می­خواهید انجام بدهید به علاوه بودجه که برای وزارت فرهنگ می­گیرید اول باید بودجه باشد که اگر من به آن رأی دادم پیش وجدان خودم شرمنده نباشم الان از خود حضرتعالی که وزیر فرهنگ هستید وجداناً و از لحاظ شرافت شخصیت­تان می­پرسم که بودجه فرهنگ به مصرف فرهنگ می­رسد یقیناً نمی­توانید جواب مثبت به من بدهید بنابراین حالا که این ماده واحده دو دوازدهم را که پس نمی­گیرید و تصویب می­شود یک عده هم فعلاً سرکار هستند و باید به آنها حقوق داد و من هم رأی خواهم داد ولی برای بودجه­ها باید یک فکری بکنید یا کمیسیون بودجه  لااقل کاری کند این بودجه­ها را به مجلس نیاورند بگذارید به همین ترتیب باقی باشد تا یک دولتی

+++

و یک حکومتی که عرضه و کفایت انجام این مطالبی را که عرض کردم و رفع این نقایص و خرابی­هایی که مملکت‌ را دارد رو به انقراض می­برد داشته باشد سر کار بیاید وقتی که یک دولتی پیدا شد که بتواند معایب و بدبختی­ها را اصلاح کند آن وقت با نظر آن دولت یک بودجه صحیحی به مجلس بیاورید.

نائب رئیس - آقای کاظمی .

مصطفی کاظمی-آقای طباطبایی یک اظهاراتی فرمودند که البته از نظر آزادی فکر مختار هستند که هر طور دل­شان می­خواهد بفرمایند ما هم روی آزادی ممکن است فکر دیگری داشته باشیم بنابراین اگر تعارض فکری و تماس فکری داشته باشیم آن مربوط به ساختمان دماغی­مان است مربوط به چیز دیگری نیست شکی نیست و جای تردید نیست که در یک قسمت از اظهارات آقای طباطبایی همه آقایان نمایندگان موافق­اند و آن راجع به عیوب گذشته است و ناهمواری­هایی است که در تمام کارهای اجرایی و در تمام شئون کشور دیده می­شود این را گمان می­کنم که دولت ،‌اقلیت ، اکثریت و بنده و آقای تجدد همه موافق هستیم فقط صحبت در طریق اصلاحش است که ایشان بیان فرمودند که همین الان دولت این لایحه را پس بگیرد و وزارت پست و تلگراف را منحل کند یعنی روابط ما را با همه مملکت قطع کنند (طباطبایی- من مقصودم این نبود) بنده این طور فهمیدم بعد فرمودند اگر بخواهیم صرفه­جویی بکنیم نباید برای تعلیمات اجباری پول بدهیم ضمناً فرمودند که بهتر این است که قشون را منحل کنیم شاید بنده شخصاً در این عقیده زیاد با ایشان مخالفت نداشته باشم در هر حال عقاید ایشان یک طوری است که انسان خوب نمی­تواند بگوید کدام صلاح و صواب است و کدام خوب نیست ولی چیزی که هست این است که تنها اولین دفعه‌ای است از بعد از شهریور بلکه از اول حکومت پهلوی تا امروز که کمیسیون بودجه به معنای کمیسیون بودجه وظایف خودش را خواسته است انجام بدهد حالا شاید تمام آروزهای آقای تجدد را نشود صد در صد اصلاح کرد و انجام داد اما کمیسیون بودجه جداً وارد یک سلسله اصلاحات شده است یعنی خواسته است تا حدودی که مقتضیات و وضع مملکت اجازه می­دهد و جریان مملکت و کارها کند نشود کارهایی بکند و آقای تجدد با تمام افکار تند و تیزی که دارند باید اذعان بفرمایند که اصلاحات تدریجی است و میسر نیست که یک مرتبه  کمیسیون بودجه تمام این نکات را در نظر دارد و مدت زیادی وقت صرف کرده است و امروز هم جزء به جزء بودجه­ها تحت مداقه و مطالعه است و نتیجه فکرش را هم به عرض مجلس خواهد رسانید و امیدواریم مورد موافقت  مجلس هم واقع شود و آقای تجدد هم ملاحظه خواهند فرمود که اصلاحات بسیاری چه در تشکیلات و چه در قسمت­های دیگر مورد توجه کمیسیون بودجه قرار گرفته است . یک چیز دیگری را اینجا آقای اردلان فرمودند در موقع طرح فوریت که بهتر این است این لایحه برود به کمیسیون بودجه تا در کمیسیون بودجه پیشنهادی که دادند راجع به صندوق تقاعد و چیزهای دیگر بیان فرمایند. بنده چون افتخار همکاری ایشان را در کمیسیون بودجه دارم به افکار ایشان آشنا هستم البته افکار ایشان در جای خودش یک قسمت شاید مورد احترام و توجه استخصوصاً ‌دلسوزی­هایی که  نسبت به مستخدمین دارند و حالا بنده به نام یک نفر مستخدم دولت از ایشان سپاسگزاری می­کنم اما با کمال تأسف اغلب افکار  ایشان خیلی زود قابل اجرا و عمل نیست و این که فرمودند پس فردا این کار را در کمیسیون بودجه انجام می­دهیم ( اردلان - عرض کردم فردا) دیگر بهتر. و نتیجه­اش رامی­آوریم به مجلس و مستخدمین را سیر می­کنیم گمان می­کنم در کمیسیون بودجه به این زودی و سرعت این کار انجام نشود چون ایشان می­دانند همه ما که عضو کمیسیون بودجه هستیم و آقای نائب رئیس هم که الان ‌دارند مجلس را اداره می­کنند به افکار ایشان آشنا هستیم و می­دانیم که افکارشان طوری است که مشکلات بسیاری در اجرای آن افکار هست که البته اغلبش قابل توجه است ولی باید به تدریج از پیش برود و از طرف دیگر هم تصور می­کنم این مطلب جای بحث نیست و با آن دلسوزی که آقای اردلان

+++

نسبت به مستخدمین دارند می­دانند که مستخدمین ما اکثریتشان یعنی اکثر قریب به اتفاق­شان دست به دهن هستند اگر روز آخر ماه بهشون حقوق داده نشود آن صاحبخانه برای کرایه خانه از خانه­اش او را بیرون می­کند بچه­اش را نمی­تواند به مدرسه بفرستد نانوای سر کوچه بهش نان نمی­دهد هیچ چیز ندارد باید روز کار کنند و شب بخورند و از عمله وضعیت­شان بدتر است و گمان می­کنم آقای اردلان خودشان به این مطلب توجه بفرمایند که الان دوم مهر ماه است و ما هنوز نتوانسته­ایم حقوق شهریور مستخدمین را بدهیم و تا تشریفات این قانون هم انجام شود سه چهار روز طول می­کشد این است که بنده می­خواستم استدعا کنم  هم از آقای اردلان و هم از آقای تجدد که به نام همان اصلاحات که در نظر  دارند موافقت بفرمایند این لایحه امروز تصویب شود و این مستخدمین که از هر حیث مستحق هستند به حقوق خودشان برسند و یک فرصت و وقتی باشدکه بشود با آن فرصت به آن اصلاحاتی که فرمودند رسیدگی کرد.

نائب رئیس - آقای رفیعی .

رفیعی- بنده الان واقع شدم در مقابل یک امر تشریفاتی و یک انجام وظیفه­ای البته انجام وظیفه به نظر بنده مقدس­تر است . عرض کنم یکی از مهم­ترین وظایف ما یعنی مجلس شورای ملی و هریک از آقایان نمایندگان  رسیدگی به بودجه کشور و حساب خرج و دخل مملکت است تا بتوانیم هر کدام در هر قسمت که هستیم نسبت به بعضی  مخارجات بی­جا یا سازمان­هایی که مفید به حال کشور نیست وارد بحث شویم  و تقاضا کنیم که حذف شود وقتی که بنا شد بودجه تفصیلی به مجلس نیامده باشد و ما ندانیم که کدام خرج به جا است و کدام سازمان برای مملکت مفید است و کدام مضر است چطور می­توانیم یک چنین اظهار عقیده­ای بکنیم برای این که دوره سیزدهم مجلس برای زمان خودش این طور تشخیص داده بوده که این خرج برای مملکت مفید است یا این سازمان برای مملکت لازم  است . در آن دوره آن آقایان حق نمایندگی داشتند البته مطالعه کرده­اند و متناسب با زمان خودشان یک بودجه را تصویب کردند حالا ما نمی­توانیم بیاییم بگوییم هر چه آنها گفته­اند صحیح است این که درست نیست ممکن است در سال گذشته یک سازمان­هایی بوده است که آن وقت لازم و مفید بوده است به حال مملکت ولی امروز لازم نیست . آقای طباطبایی گفتند که وزارت جنگ را خرابش کنیم و از نو درست کنیم بنده آن اندازه تند نیستم که بگویم وزارت پست و تلگراف را بیندازیم بیرون ولی در قسمت اداره ثبت اسناد یا اداره آمار بنده عرض می­کنم  آن روزی که ادارات تشکیل شد احتیاجات مملکت و احتیاج جامعه را رفع می­کرد و لازم بود آن روز در سر تا سر مملکت در هیچ یک از نقاط جز شاید شهر تهران اداره ثبت اسناد نداشتیم و املاک به ثبت نرسیده بود  و لازم بود یک چنین تشکیلات عریض و طویلی باشد ولی این تمام شد کار ادارات ثبت در هر محل عجالتاً جز اسباب زحمت برای مردم درست کردن چیز دیگری نیست( ساسان- این طور نیست اشتباه می­کنید) بعد موقع به آقا هم می­رسد می­آید می­فرمایید. در اداره ثبت قسمت­های معاملات که مربوط به دفاتر است بنده نمی­گویم ادارات ثبت منحل شود عرض می­کنم محدودش کنید آن تشکیلات زیادی که آن روز لازم بود امروز دیگر لازم نیست همان طور  که در تمام جاها تشکیلات دادگستری هست کارهای ثبت اسناد هم با یک شعبه از تشکیلات دادگستری باشد و فعلاً اداره ثبت اسناد با این عرض و طول و با این همه مخارج گزاف به درد این مملکت نمی­خورد مثلاً بنده نمی­گویم اداره آمار لازم نیست خیر لازم است نه با این عرض و طول و نه به این کیفیت .بنده می­شنوم و در جراید هم ملاحظه فرموده­اید که می­نویسند که اداره تثبیت قیمت­ها بیست و چهار میلیون تومان در سال برای مملکت خرج دارد ولی دو قاز به درد این مملکت نخورد و نخواهد خورد بودجه فرهنگ این کشور هم بیست و چهار میلیون است لابد حالا آقایان خواهند گفت که اداره تثبیت قیمت­ها منحل شده است (امینی-ولی تمام اعضایش همان حقوق­ها را می­گیرند) بلی تمام اعضا آنجا همان حقوق را می­گیرند حالا اگر بگوییم که این خرج و این اعتبار

+++

می­رود در دیوان محاسبات و در آنجا رسیدگی می­شود که اگر یک سازمانی سابقه ندارد بودجه­اش را رد می­کنند آن هم که نیست دیوان محاسبات ما فعلاً برای تثبیت و تسجیل است و کار دیگری ندارد ( ساسان - خود دیوان محاسبات هم زاید است ) خیر به عقیده بنده زاید نیست ولی باید درستش کرد و کاری کرد که مفید به حال مملکت باشد برای این که مجلس شورای ملی خودش که نمی­تواند به این نوع محاسبات رسیدگی کند دیوان محاسبات به عقیده بنده خیلی مفید است و بسیار هم لازم است باید آن را  تقویت کرد و اختیارات بیشتری داد. پس این طور دو دوازدهم که الان هفت ماه از سال گذشته است شش ماه را که قبلاً تصویب کرده­ایم دو ماه هم الان تصویب می­کنیم در این چهار ماه دیگر چه می­توانیم بکنیم من متحیرم  که مخالفت با مرخصی­ها برای چیست اصلاً بدون ما برای چیست ؟ بودن ما در مجلس برای این است که به این چیزهایی که عرض کردم رسیدگی کنیم. سایر آقایان از نظر مخالفتی که با دولت داشتند یک اظهاراتی فرمودند ولی معلوم  است که بنده از تیپ موافقین دولت هستم حقیقت هم موافق دولت هستم ولی این موافقت با دولت مانع وظیفه­ای نیست که بنده دارم این اظهارت بنده مربوط به یک وظیفه­ای است که دارم و خودم را حتماً مکلف می­دانستم که باید این اظهار عقیده را بکنم اکثریت ممکن است اظهارات بنده را اعتنا نکنند ولی عقیده بنده این است که سعی کنند هر چه زودتر بودجه بیاید به مجلس و تکلیفش معلوم شود.

نائب رئیس - آقای نقابت .

نقابت - عرض کنم گویا موضوع این دو دوازدهم مربوط است فقط به شهریور و مهر شهریور که تمام شده است و حقوق هم داده نشده است یعنی حقوق آنهایی که مستحق هستند ( حالا بحث نداریم که به قول آقای طباطبایی غیر مستحق هم بسیار است ولی مستحق هم خیلی هست ) فعلاً حقوق آن مستحقین هم تأخیر شده است . عرض کنم زندگی مستخدمین به نظر بنده خیلی قابل مطالعه است چون مستخدمین صدیقی که بیست­ سال، بیست و پنج سال خدمت می­کنند در روزهای آخر جز موی سفید و رنگ زرد و اعصاب خسته هیچ چیز ندارند ناچار هستیم که ما توجه کنیم به این اوضاع فقط این مستخدمین با یک مطلب معنوی زنده بودند و آن افتخار بود زنده بودند و می­گفتند برای این که کسی  به رتبه 9 برسد به رتبه هشت برسد باید بیست و پنج سال، بیست سال در دوره استخدامی زحمت بکشد  و رنج ببرد و چون کسی به ما نمی­رسد از این جهت این افتخار بین خودشان و خانواده­شان و پسرشان بود و به همین قسمت افتخاری داشتند متأسفانه در ادوار اخیر طوری شد که هر کس را از هر جا خواستند بدون این که توجه به ارزش مقام و موقعیت و صلاحیت آنها داشته باشند آنها را بر رتبه­های نه و ده حکومت دادند و این افتخار هم از بین رفت به این جهت حالا که دو دوازدهم مطرح است دیگر اقتضا ندارد که ما  هم یک سنگی بیندازیم گفتند بهلول در خیابان می­گذشت دید یک کسی را کتک می­زنند او هم یک سنگی به او انداخت از او پرسیدند چه می­گفتی گفت کمک خدا می­کنم این را خدا زده و ما هم می­زنیم  ولی ما نباید در اینجا کمک با دولت کنیم و باز هم مزاحم این مستخدم مستحق وجود دارند باید حقوقشان پرداخته شود و در همین  زمینه بنده یک تذکری داشتم خدمت آقای وزیر دارایی و آن این بود که راه آهن جنوب را در سال 1309 مسترکارل شروع کرد به ساختمان و تا یک فرنگی سرش بود یک عده مستخدمین از نقاط مختلف کشور رفتند آنجا و مشغول کار شدند چون کار فنی بود نمی­توانست راه آهن از اعراب از محلی­ها از اشخاصی که بی­اطلاع­اند استفاده کند تبریزی رفت خراسانی رفت ،‌شیرازی رفت ، دکترها رفتند،  لیسانسیه­ها رفتند مهندسین و تحصیل کرده­ها رفتند آنجا استخدام شدند و فعلاً مدتی است آنجا خدمت می­کنند و امروز مطابق آئین­نامه مزایا و فوق­العاده بدی آب و هوا می­گویند مستخدمین جنوب و کسانی که در آنجا استخدام شده­اند حق ندارند از فوق­العاده بدی آب و هوا و مزایا و آن صدی هفتاد که به همه

+++

 می­دهند استفاده کنند و مال آنها را قطع  کرده­اند و از اول امسال نداده­اند بنده خودم از آقای دکتر میلسپو ملاقات کردم به اتفاق نمایندگان خوزستان آقای اسعد هم تشریف داشتند اظهار کردیم که خوزستان گرم است و زندگی در آنجا از خیلی از نقاط سخت­تر است و گران­تر است اگر یک نفر اهل تبریز رفته است آنجا و خدمت می­کند این که عرب نشد محلی نشد آن هم باید نان بخورد خرج ، بکند ایشان قبول کردند (به عقیده بنده وقتی با اشخاص  فهمیده با منطق صحبت کنید مطلب سرشان می­شود) ایشان قبول کردند و جواب کتبی مبنی بر موافقت دادند و گفتند که من به هیئت دولت نوشته­ام و خواسته­ام که این نظامنامه را اصلاح کنند و حتی آقای اسعد معاونشان را هم فرستادند دنبال این کار که ببینند در هیئت دولت چه شده است ولی هنوز هیئت دولت در این خصوص تصمیمی نگرفته است . گویا نظامنامه را باید هیئت دولت تصویب کند. بنده می­خواستم خواهش کنم از آقای وزیر دارایی که توجه بفرمایند این قسمت اصلاح شود. نکته دیگری بود که می­خواستم به عرض آقای وزیر فرهنگ  برسانم ولی نمی­خواستم اینجا مزاحم شوم یک یادداشتی خدمتشان نوشتم و اجازه خواستم که ده دقیقه به بنده وقت بدهندکه بنده راجع به فرهنگ خوزستان عرضی دارم در حاشیه مرقوم فرمودند که اوقات من صرف تعلیمات اجباری می­شود و وقت ندارم به این جهت حالا بنده وقت پیدا می­کنم و ناچار هستم حضوراً عرضم را بکنم و ملت ایران هم بدانند که من این مطلب را خدمت آقای وزیر فرهنگ عرض کردم. عرض کنم بیست سال است از زمان پهلوی تا حالا غیر از محوطه آبادان که آن هم با توجه شرکت نفت یک ساختمان­هایی برای معاونت شده است دو تا خشت وزارت فرهنگ و دولت ایران روی هم نگذاشته است در خرمشهر نگذاشته است ،‌در اهواز  نگذاشته است ، در شادکان نگذاشته است در مهرزی نگذاشته است در کوت شیخ نگذاشته است در هیچ کجا نگذاشته است  قسمت عشایر خوزستان را توجه نکرده­اند ( بعضی از نمایندگان - در هیچ جا نکرده­اند) حالا در جاهای دیگر ممکن است اقدامی کرده باشند مثلاً وقتی از مازندران عبور می­فرمایید ملاحظه می­فرمایید که دبستان­هایی و دبیرستان­هایی ساخته شده است ولی لوازمش تکمیل نیست و بی­استفاده مانده است بنده چند روز پیش مشهد مشرف شدم در فریمان حقیقتاً ‌انسان تعجب می­کند میلیون­هاخرج شده است توی بیابان دوازده فرسخ دور از جاده در یک دهی که جمعیت ندارد یک دبیرستان یک دبستان یک هنرستان یک بانک ملی و یک کشاورزی از بودجه این مردم بدبخت ساخته شده است بروید ببینید چه لوازمی دارد چه زینت­هایی دارد چه مبل­هایی دارد چه مرمرهایی چه فرش­هایی دارد آنجا مانده است بیکار و تمام دستگیره­های درها را دارند می­کنند و می­برند و می­فروشند بیمارستانش همین طور لنگ مانده است خدا شاهد است آدم متأثر می­شود که این پول­ها را چرا برده­اند آنجا خرج کرده­اند و حرام کرده­اند. عشایر خوزستان در ادوار مختلف نسبت به دولت طغیان نکرده­اند و هیچ وقت بر ضد آزادی و استقلال مملکت قیام نکرده­اند و هیچ وقت بر ضد آزادی و استقلال مملکت قیام نکرده­اند  و اگر احیاناً یک نفر از بین آنها قیام کرد یا این که عملی بر خلاف اخلاق کرد خود آنها او را گرفتند و تسلیم دولت کردند مع­الوصف نسبت به این عشایر با تقاضاهای زیاد با این که یک عده از آنها مدتی است آمده­اند در تهران متوقف هستند و نمی­روند برای این کار توجهی نشده است. بنده یک خواهش داشتم از وزارت فرهنگ که در اعتبار  بودجه فرهنگ خرمشهر شما بیست هزار تومان برای ساختمان بگذارید البته این چیزی نمی­شود از طرف دیگر  رفتیم با اولیای شرکت نفت مذاکره کردیم آنها قبول کردند که این اعتبار به آنجا داده شود و آنها حاضرند در حدود  پانصد هزار تومان ،‌ششصد هزار تومان هر قدر که خرج ساختمان آن بشود یک مدرسه بسازند با بهترین مد و آخرین سیستم با تمام تشریفات و لوازم و اسباب برق و لوله­کشی و غیر ذلک تحویل معارف بدهند بعد به قسط­الشهور قسط­السنوات از محل این اعتباری که در بودجه فرهنگ خرمشهر برای ساختمان می­گذارند جبران شود آقای دکتر میلسپو هم رفتم صحبت کردم موافقت کردند ولی الان شش ماه

+++

است این وزارت فرهنگ حرف مرا نمی­پذیرد کمیسیون کرده است و رد کرده است این تقاضا را دیروز رفتم پیش آقای وحید یقه ایشان را گرفتم گفتم آقا من یقه­ام را پاره می­کنم شما که بی­غرض­ترین اعضای فرهنگ هستید ( مهندس فریور - آقا توهین نکند این حرف­ها چیست) بنده نخواست توهین بکنم البته آقای وحید شخص محترمی هستند. معلم ریاضیات بوده است معلم آقای مهندس فریور بوده است . (مهندس فریور- معلم شما هم بوده است‌ با هم بودیم) بنده فقط خواستم آن حرفی را که آنجازدم اینجا هم جسارت کنم و تکرار کنم به هر صورت با این کیفیت خواهش کردم که این بیست هزار تومان را بگذارید در بودجه فرهنگ خرمشهر ولی قبول نکردندحالا آقای مهندس فریور ملاحظه بفرمایید ببینید این پیشنهاد و این تقاضا غیر مشروع است ؟(مهندس فریور - بنده کاری به خواهش شما ندارم گفتم به معلمتان بی­احترامی نکنید) یک تقاضای دیگر از آقای وزیر فرهنگ هست راجع به افتتاح دوره دکترای حقوق است ماده در قانون متمم بودجه سال 1321 گذشت که وزارت فرهنگ مکلف است در ظرف یکسال دوره دکترای مدرسه حقوق را تکمیل کند که بتوانند لیسانیسیه­های حقوق دوره دکترای خودشان را بگذرانند این را مجلس شورای ملی رأی داد بعد مواجه شد با یک مشکلی مشکلش را هم ما رفتیم با خود آقایان صحبت کردیم بعضی می‌‌گویند که نمی­خواهند این دوره دکتر ا تکمیل شود که به تعداد دکترهای حقوق اضافه شود   بعد جواب دادند که این جور نیست ما مردمان بخیلی نیستیم و مخالفت با علم که نمی­خواهیم بکنیم بعد گفتیم که یک عده داوطلب هستند تلمذ شما را قبول کنند گفتند ما حرفی نداریم ولی بودجه نداریم برای این کار  هم سال گذشته در کمیسیون بودجه آقایان شاهدند هشتاد هزار تومان از محل حق­التألیف زدیم و اضافه کردیم به بودجه دانشگاه که از این محل این کار را عملی کنند باز رفتند وزرای وقت و آمدند در موقع دیگری این را عوض کردند و دادند به حق­التألیف امسال گفتند حتماً عملی می­کنیم شورای دانشگاه تشکیل شده و برنامه کور دکترا را هم تصویب کردند و رفت به وزارت فرهنگ دنبال آن رفتیم و وزارتخانه هم تصویب کرد و محلش را هم در بودجه  گذاشتند و همه این کارها شده است و الان سال دارد تمام می­شود اصلاً نه اعلانی نه پیشنهادی نه عملی به هیچ وجه از آن خبری نیست در صورتی که بنای به آن معظمی ساختمان به آن مهمی به تمام  وسایل هست خواهند فرمود که بودجه‌اش نیست شما برای این که بخواهید صد نفر، چهار صد نفر ، پانصدنفر ،هزار نفر هم شاگرد قبول کنیدبرای کور دکترا بنده اینجا درحضور مجلس شورای ملی متعهد می‌شوم که از داوطلبان کور دکترا بودجه امسالتان را بگیرم و به شما بدهم که از جیب دولت یک شاهی در نیاید آنها حاضرند مخارج امسال را به شما بدهند و کمک بدهند استدعا می­کنم اینجا را باز کنید این طور نکنید بد است بدنامی دارد خواهید گفت که یک عده نمی­خواهند شما این کار را بکنید در صورتی که این طور نیست فقط انجام این کار به مسامحه می­گذرد این سه موضوعی بود که بنده خواستم تذکراً عرض کنم ولی البته با تصویب دو دوازدهم و پرداخت حقوق مستخدمین موافقم ولی تقاضا می­کنم که این قسمت­هایی راهم عرض کردم در نظر بگیرند و این مطالبی که عرض می­شود آقایان باید در نظر بگیرند و توجه بفرمایند و از این که بنده عصبانی بودم و نسبت به آقای وحید چیزی گفتم عذر می­خواهم البته آقای وحید یک شخصی است که سال­ها در وزارت فرهنگ خدمت کرده است به پاکی و بزرگ­ترینشان ایشان این است که به هیچ وقت در این مدت نسبت خلافی به این مرد داده نشده است  ولی در جریان عمل سست هستند و بی­تصمیم و به حرف این و آن تغییر عقیده پیدا می‌کنند این را دیگر نمی­توانید منکر شوید مگر این که از ایشان تقویت شود که با حضور آقای کاظمی که رشید و فعال و جدی هستند کار کنند و بنده از آقای کاظمی خاطره دارم که حکومت آذربایجان ایشان است که بنده بعد از ایشان رفتم آنجا و دیدم  که چه جور کار کرده­اند.

نائب رئیس- آقای طباطبایی می­فرمایند که در بیانات 

+++

ایشان سوء تعبیر شده است اجازه می­خواهند که توضیح بدهند ولی خواهش می­کنم مختصر بفرمایید.

محمد طباطبایی- بنده توضیحم مختصر است . در قانون مناظره در قسمت جواب به معترض به کسی که انتقاد  می­کند دو جور می­شود جواب داد جواب نقضی و جواب حل شق سوم مغلطه است شق ثالث ندارد مگر مغلطه‌ بنده که اینجا عرض کردم وزارت پست و تلگراف یعنی وزیر و معاون و دستگاه وزارتی لازم نیست تحقیق بفرمایید در خیلی از ممالک  هم وزارت پست و تلگراف به معنای وازرتخانه نیست این مخصوص اینجا است این حرف لازمه­اش این نیست که بنده گفته باشم با دنیا می­خواهیم قطع روابط بکنیم این که عرض می­کنم مغلطه است این است و الّا یک اداره پستی است کار خودش را می­کند و مشغول است تلگراف هم کاسبی خودش را می­کند تحت نظر دولت این کار لازمه­اش این نیست که در یک چنین مملکتی یک وزارتخانه­ای و یک سرباری به این عنوان داشته باشیم وزارت پست و تلگراف را هم من باب مثال عرض کردم عرض کردم این مملکت بیشتر از دو سه وزارتخانه چهار وزارتخانه بیشتر لازم ندارد بقیه هم زیاد است این بود که خواستم این توضیح را بدهم چون آقای کاظمی فرمایش کردند که من گفتم روابطمان را دنیا قطع کنیم فرمایش ایشان تولید سوء‌تعبیری در خارج نکند.

نائب رئیس - پینشهادی از آقای هاشمی رسیده است به عرض مجلس می­رسد:

پینشهاد کفایت مذاکرات را می­نمایم .

نائب رئیس - آقای هاشمی .

هاشمی- اولاً بنده مدت­ها است یعنی ده سال است و بیشتر می­شود نگرانی زیاد داشتم که مستخدمین دولت نسبت به وسع و گشایش کشور ایران دارد زیاد می­شود ولی تمام این موضوعات برای موقعی است که دنیا یک حال سلم و آرامشی پیدا کند امروز ملاحظه بفرمایید که حوادث گیتی و پریشانی بشر به چه ترتیبی است و واقعاً به حدکمال رسیده است و موقع نیست که فعلاً بنیانی که در مملکت هست از روز هوی و هوس ما به هم بریزم استدعا می­کنم همان طور که مذاکره شد از روی یک فکر و اندیشه تهیه کار برای اشخاصی که بیکار  می­شوند بشود و بودجه درست بشود فعلاً ‌لازم است موافقت بفرمایید که این دو دوازدهم بگذرد و در این سختی و گرفتاری که زندگی مستخدمین به سختی می­گذرد حقوق آنها داده شود که بیش از این نگران نباشند بعداً ‌آقایان  تشریف بیاورند در کمیسیون بودجه فکر بدهند. پیشنهاد بدهند و یا یک آرامش خاطری یک فکر صحیح و اساسی برای کار مستخدمین دولت بشود( صحیح است ) .

امینی- بنده مخالفم با کفایت مذاکرات .

نائب رئیس- بفرمایید .

امینی- بنده مخالفم باکفایت مذاکرات و اطاله کلام را در این مورد جایز نمی­دانم چون این ماده واحده برای پرداخت حقوق مستخدمین لازم  است و بیاناتی هم که خودم لازم می­دانستم عرض کنم اینجا نمی­کنم چون مقتضی نیست ولی مطالبی اینجاگفته شد و یکی از آقایان ایراد کردند به کمیسیون بودجه که تا حال بودجه را به مجلس نه فرستاده است بنده خواستم عرض کنم که بودجه که کمیسیون بودجه بفرستداین کافی نیست زیرا بودجه­ای را که دکتر میلسپو فرستاده است یک بودجه غلط  و سراپا بی­اساس است و هم از لحاظ هزینه و هم از لحاظ  در آمد بنابراین هیچ ایرادی به کمیسیون نیست و ایراد مربوط به آقای دکتر میلسپو است ایشان راجع به جمع­آوری غله.

نائب رئیس - آقای امینی راجع به کفایت مذاکرات بفرمایید .

امینی- بنده هم در همین مورد مخالفم اجازه می­فرمایید توضیح بدهم راجع به جمع‌آوری غله ایشان فرمودند.

نائب رئیس - البته اگر مجلس موافقت بکند ولی فعلاً راجع به کفایت مذاکرات باید صحبت بفرمایید .

امینی- بنده می­خواهم در همین قسمت از فرمایشات ایشان که نسبت به جمع آوری غله فرمودند عرایضی عرض کنم .

نائب رئیس- نسبت به مخالفت با کفایت مذاکرات باید بفرمایید .

+++

امینی- بنده مخالفم برای این که جواب این موضوع را باید بدهم والّا بفرمایید ساکت شوم .

نائب رئیس- مجال برای فرمایشاتتان هست حالا اجازه بفرمایید رأی گرفته شود. آقایانی که با پیشنهاد آقای هاشمی موافقت دارند و با کفایت مذاکرات موافق­اند برخیزند. ( اکثر برخاستند) تصویب شد. پیشنهاد آقای دکتر آقایان به عرض مجلس می­رسد: بنده پیشنهاد می­کنم به یک دوازدهم رأی داده شود و دومی باقی باشد تا در اصول بودجه مطالعات بیشتری بشود.

نائب رئیس - آقای دکتر آقایان .

دکتر آقایان- عرض کنم مستخدمین یک حقوقی طلبکارند و حقوقشان باید فوراً پرداخته شود و در این حرفی نیست ولی از حالا تا آخر ماه مهر 27 یا 28 روز داریم چرا بنده این پیشنهاد را کردم علت این پیشنهاد این است که این بودجه را که دولت تقدیم مجلس کرده است اینجا آقای امینی هم گفتندکه سر و ته ندارد بنده بیشترش را عرض کنم اکثر این ارقامی را که ملاحظه می­فرمایید خالی است رقم عوایدش هست ولی عایداتش وجود خارجی ندارد یک مثالی عرض کنم اگر به گزارش  اخیر رئیس کل دارایی مراجعه فرمایید خواهید دید که ایشان در آنجا مدعی شده­اند که عایدات 3 ماهه اول سال جاری با تطبیق با عایدات سال گذشته فزونی دارد این فزونی این حال  را دارد دولت در قسمت اقتصاد مبلغ 80 میلیون تومان به بانک ملی مقروض است و دو سال است که ‌ماهی ششصد هزار تومان تنزیل آن را می­دهد و این قرض در نتیجه خرید یک مال­هایی بوده است و آقایان این مال­ها را می­فروشند

مهندس فریور- مقصود از مال چیست یعنی یابو.

دکتر آقایان - خیر آقا مال به زبان فارسی یعنی جنس .

مهندس فریور- پس بهتر است بفرمایید کالا .

دکتر آقایان - عرض شود این کالا را می­فروشند و مبلغ حاصله از فروش کالا می‌رود به خزانه و این را جزو عایدات می­دانند در صورتی که اصل سرمایه را که بانک ملی مقروض بوده­اند باقی است و ماهی ششصد هزار تومان تنزیل آن را باید بپردازند و عمل دولت درست در این قسمت شکل یک کلاه­برداری را دارد که نسیه می­خرد و نقد می­فروشد و حاصل فروش را عایدی برای خودش فکر می­کند و این عیناً‌ همان طور است . شما آقای وزیر دارایی که من خدمت­تان 20 سال است ارادت دارم باید بدانید که حساب ندارید و حساب خزانه­مان این حال را دارد که بنده عرض کردم . شما در قسمت اقتصادی­تان مثلاً کارخانه نخ­ریسی شاهی امروز ماهی پانصد هزار تومان ضرر دارید در صورتی که باید ماهی پانصد هزار تومان منفعت داشته باشید. شما آقای وزیر دارایی یک مخارجی دارید مثل همان که آقای امینی هم فرمودند باربری که 450 هزار تومان بودجه­اش است این کار را من تعهد می­کنم که با 15 هزار تومان بکنیم شما آقای وزیر دارایی که نظارت در کار دکتر میلسپو دارید شما حق ندارید سکوت بکنید شما حق ندارید ساکت باشید که ماهی دو میلیون تومان اقلاً پول این مملکت را بی­جهت از در و پنجره بیرون بریزند اگر ما الان یک فشاری نیاوریم و به کمیسیون بودجه هم یک فشاری نیاوریم این وضعیت تا آخر سال ادامه پیدا خواهد کرد و اول سال هم یک بودجه تو خالی مثل خیکی که تویش را هوا پر کنند شما می­آورید و تحویل می­دهید و این وضعیت اگر 6 ماه دیگر ادامه پیدا کند به کلی دولت ورشکست خواهد شد و این دیگر مربوط به ملت نیست برای این که شما نه حساب دارید و نه می­توانید جمع و خرج مملکت را بدهید. اینجا همکار محترم بنده آقای رفیعی یک بیاناتی فرمودند و راجع به اصلاحات اداری مملکت یک توضیحاتی فرمودند که به عقیده بنده محتاج به یک توضیحات مختصری است آقا اصلاً این اداره ثبت اسناد معاملات مردم را ثبت می­کند و اداره آمار هم تولد و ازدواج و فوت اینجور چیزها را ثبت می­کند و این هیچ اشکالی ندارد که این دو اداره را شما با هم جمع کنید و سه میلیون تومان که برای آمار در بودجه پیش­بینی شده است اقلاً دو میلیون و پانصد هزار تومان آن را صرفه­جویی بکنید و گفته شد اینجا که چه طوری می­شود این کار را کرد یک عده از اشخاص

+++

بیکار می­شوند ؟ اولاً باید یک مسأله اصولی را حل کرد این مملکت دو نوع مالیات می‌پردازد یک مالیات به دولت می­دهد و یک مالیات به مستخدمین دولت و این را تصور می­کنم کسی منکر نباشد آیا یک مملکتی برای این که چهار هزار نفر پنج هزار نفر بتوانند زندگی کنند باید تمام زندگی اجتماعی خودش را متزلزل بکند؟ این که معنی ندارد آقا منطق ندارد شما سه جور مستخدم دارید شما یک مستخدمی دارید که از هر تاجری متمول­تر شده است اینها را بفرسیتد بروند توی خانه­شان و یک مستخدمینی دارید که کارشان خوب است آنها را نگاه دارید و آن قسمت از مستخدمینی که  مدت زیادی خدمت کرده­اند برای آنها هم یک حق تعیین کنید بروند توی خانه­شان شما شرکت بیمه دارید می­توانید اگر از اقتصادیات می­فهمند یا اگر از مالیه می­فهمند (نائب رئیس - یک قدری رعایت اختصار را بفرمایید) .

جمعی از نمایندگان - مطابق ماده63 باید رعایت  اختصار بشود.

دکتر آقایان - بنده می­خواهم پیشنهاد خودم را ثابت کنم آقای وزیر دارایی شما در قسمت بودجه بازرگانی­تان یک رقمی دارید مربوط به کارخانه تصفیه مس که در عایدات ما یک رقم خیلی گنده عایدی نشان می­دهد ولی می­دانید این عایدات را چطور نشان داده­اند وقتی که دیده­اند هیچ طوری نمی­توانندحساب بدهند آمده­اند این طوری حساب کرده­اند که در این کوه چقدر مس مخلوط دارد و این راحساب کرده­اند و آورده­اند جزو عایدی گذاشته­اند و در توی حساب عایداتشان مثل این که مس تصفیه شده  است که این مس باید از آسمان بیفتد و تصفیه بکنند در صورتی که معلوم است که این مس تا تصفیه بشود یک مخارج گنده دارد بنابراین بودجه­تان این حال را دارد و بنابراین نباید به چنین بودجه­ای رأی داد باید فقط این یک ماه را تصویب کنیم که این یک ماه حقوق شهریور را بپردازند و از حالا تا آخر ماه مهر 25 روز وقت داریم دولتی که بخواهد کار کند از حالا تا 25 روز دیگر می­تواند یک کاری بکند البته از دو حال خارج نیست یا این که با دکتر میلسپو صحبت کنید و او راحاضر کنید در کمیسون بودجه که بودجه را رسیدگی کند و به این کارها یک سرو صورتی بدهد لااقل اگر این وضعیت تا آخر سال امتداد پیدا بکند معلوم نیست چه صورتی پیدا می­کند و خوب است لااقل تا آخر سال یک سرو صورتی این کار داشته باشد و اگر نمی­تواننداین کار را بکنند بیایند اینجا صاف و ساده به ما بگویند که تکلیف دکتر میلسپو را معین کنیم و تکلیف‌ مملکت هم معلوم شود.

حاذقی- بنده هم عرایضی داشتم که بعد از بیانات آقای طباطبایی عرض می­کنم .

نائب رئیس - آقای فاطمی .

فاطمی- بیانات آقای دکتر یک قسمتش کاملاً صحیح است و مورد توجه کمیسیون هم هست ولی جزییات مذاکرات که در کمیسیون می­شود متأسفانه در مجلس شورای ملی منعکس نمی­شود که آقا متوجه بشوند که این ایراداتی که فرمودند مخصوصاً یک قسمت اول که فرمودند مورد توجه کمیسیون هست و الان هم کمیسیون مشغول است ولی این که می­فرمایند که 12/2 را 12/1 بکنیم و در ظرف این 25 روز که داریم کمیسیون بودجه به بودجه­های جزء تمام وزارتخانه­ها و مخصوصاً به تمام قسمت­های اقتصادی رسیدگی کند و گزارش را به عرض مجلس برساند این را بنده خدمت آقا عرض کنم که این یک امر محال است و به خودتان وعده بدهید که باید یک دوازدهم یا دو دوازدهم دیگر هم تصویب کنید برای این که این تصمیمی که کمیسیون گرفته است که امسال کمیسیون باید به کلیه اقلام جزء رسیدگی کند  این خیلی دقت زیاد و وقت زیاد لازم دارد( صحیح است) چون باید اقلام زایدی که هست حذف بکند و این باید کاملاً رسیدگی و توجه بشود و جزء‌ به جزء اقلامش در تحت نظر و توجه کمیسیون قرار بگیرد فرض بفرمایید که هفته چهارم روز هم جلسه بکنند ولی در ظرف 3 هفته غیر قابل تصور است که بتواند یک چنین کاری را بکند و اگر هم من آمدم و گفتم که رسیدگی کردم آقایان نباید قبول کنند چون یک

+++

امر محالی است . آقا ممکن است یک مطالبی را در نظر داشته باشند بهتر است که تشریف بیاورند به کمیسیون  و اینها را به افراد کمیسیون تذکر بدهند تا شاید آنها به موقع اجرا بگذارند و الا این که اینجا شما پیشنهاد می­فرمایید که یک دوازدهم را ندهند فرضاً که به این رأی دادند فردا وزارت دارایی مجبور است یک لایحه 12/3 بیاورد بنابراین این ایراد آقا موردی ندارد .

دکتر آقایان- چون این قول را دادند بنده پس می­­گیرم.

نائب رئیس - پیشنهاد آقای امینی به عرض مجلس می­رسد :

پیشنهاد می­کنم بودجه دو دوازدهم امروز از دستور خارج شود .

نائب رئیس- آقای امینی

امینی- بنده این پیشنهاد را کردم که اجازه صحبت می­خواستم که مطالبم را عرض کنم و الّا از این پیشنهاد نظری نداشتم و این پیشنهاد بسیار غلطی است (خنده نمایندگان )

نائب رئیس- آقای امینی خواهش می­کنم در اطراف پیشنهاد خودتان توضیح بدهید.

امینی- آقا نسبت به بنده بی­مرحمتی نفرمایید بنده یک توضیحاتی داشتم راجع به دکتر میلسپو و چون بودجه مربوط به ایشان است و وزیر مالیه مسئول مجلس است رسماً ولی اسماً این طور نیست و چون یک ذکری شد از مقدار موجودی غله در انبار دولتی و اظهار قدردانی شد از طرف آقای طباطبایی بنده علاوه بر این که این رقم را صحیح نمی­دانم و دروغ است خواستم عرض کنم جمع­آوری این محصول مربوط به خوبی محصول سال 22 است که در ایران نظیر نداشته است و مربوط به این نبوده است که آقای دکتر میلسپو چون زبان هموطنانش را بهتر می­دانسته است کامیون گرفته است و اینها را جمع کرده است این مربوط به ایشان نبوده است این را مالکین دادند  و اگر در اختیار هر ایرانی بود این کار را می­کردند.

طباطبایی- کجا حمل کردند؟

امینی- و بنده خواستم عرض کنم که این هوچی­گری­هایی که دکتر میلسپو می­کند در روزنامه­ها راجع به این قضایا برای این است که پس از سه ماه یک بیلان­کاری نشان بدهد به علاوه این بیلان کار نیست با این وضعیتی که هست حقیقتاً مردم بدبخت ببینید چه می­کشید ؟ به اضافه خواستم به آقای وزیر تذکر بدهم که دکتر میلسپو در حقیقت وظیفه ایشان نیست وظیفه وزیر مسئول است که یک کارهایی بکند ایشان یک خاصه خرجی­هایی می­کند نسبت به ولایاتی که وکلاشان موافقت دارند با ایشان (اگر در این قسمت بنده به همکاران محترم اشاره می­کنم منظوری ندارم) مقصودم این است که به شهرستان­هایی که وکلاشان موافقت دارند با دکتر میلسپو کارهای آن شهرستان خوب­تر انجام می­شود ولی نسبت به شهرستان­هایی که موافقت ندارند کارهای­شان راکد مانده است (همهمه نمایندگان - این طور نیست اقا) و از جمله رشت است که عرض می­کنم.

صفوی - این طور نیست آقا.

امینی- موضوع دیگر این که این خاصه خرجی­ها نیست به جراید هم می­شود به این معنی که ایشان به جرایدی که طرفدار ایشان هستند اعلان می­دهند و کاغذ می­دهند ولی به جرایدی که مخالف ایشان هستند نمی­دهند. من خودم روزنامه دارم ولی از خودم دفاع نمی­کنم من احتیاجی ندارم ولی وقتی که کار این طور است بنده باید اینجا عرض کنم ( صفوی- این طور نیست ) و حالا پیشنهادخودم را پس می­گیرم.

نائب رئیس- پیشنهادی از آقای هاشمی رسیده است که به عرض مجلس می­رسد:

پیشنهاد می­کنم .

 تبصره - دولت مکلف است در مدت یک هفته تکلیف قطعی حقوق کارمندان جدید خود را در سال 1323 معین و پرداخت نماید.

نائب رئیس- آقای هاشمی .

هاشمی- یک عده دبیران و آموزگاران جدید­الاستخدام هستند که در احکامشان حقوق­شان معلوم شده است به تصویب بودجه و از اول سال 7 ماه گذشته است و تکلیف حقوق آنها هنوز معین نیست و حالا هم دو ماه دیگر اضافه شده است این را خواستم خواهش کنم که تکلیف این قسمت را معلوم کنند.

+++

نائب رئیس- آقای ملک­مدنی

ملک مدنی- عرض کنم نظر جنابعالی در کمیسیون مورد بحث واقع شده است و آقای وزیر فرهنگ که تشریف دارند با یک جدیت و مجاهدتی مشغول شدند و کارهای عقب افتاده­شان را تمام کردند و راجع به همین منظور حضرتعالی هم اقدام شده است چون گزارش کمیسیون بودجه که لایحه­اش آمده است و فعلاً جزء دستور است نظر جنابعالی را تأمین می­کند و برای همین منظور است خواهش می­کنم مسترد بفرمایید هاشمی- پس می­گیرم. حالا که می­فرمایید تأمین شده است .

نائب رئیس - پیشنهاد آقای اسکندری به عرض مجلس می­رسد:

پیشنهاد می­کنم ماده واحده به شرح زیر اصلاح شود:

ماده واحده- به وزارت دارایی اجازه داده می­شود که هزینه ماه­های شهریور و مهر 1323 را بر طبق قانون مصوب 31 فروردین 1323 بپردازد.

نائب رئیس -آقای ایرج اسکندری .

ایرج اسکندری- عرض کنم غرض بنده از این پیشنهاد اجازه بفرمایید آن پیشنهاد دیگر بنده راهم بخوانند که بنده یک مرتبه توضیح عرض کنم .

نائب رئیس - پیشنهاد دیگر آقای ایرج اسکندری به عرض مجلس می­رسد:

ریاست مجلس شورای ملی

پیشنهاد می­کنم در ماده واحده تبصره ذیل اضافه شود:

تبصره - تبصره2 و7 قانون 31 فروردین 1323 حذف می­شود.

رئیس - آقای اسکندری .

ایرج اسکندری- عرض کنم این پیشنهادی که بنده کردم راجع به 12/2 برای این است که روی قوانینی که مربوط است به یک دوازدهم بوده و این قوانین معمولاً قوانین موقتی است یعنی یک مدت معینی به قوت خودش باقی است و یک قوانینی نیست که عمومیت داشته باشد این است که اگر ذکر شود که قانون مصوب 31 فروردین 1323 حالا هم به وقت خود باقی است این به نظر من غیر منطقی است قانونی که معین شده است برای سه ماه این دیگر معنی ندارد که بگوییم به قوت خودش باقی است به این جهت بنده پیشنهاد کردم که این طور اصلاح بشود که: وزارت دارایی مجاز است که هزینه ماه­های شهریور و مهر 1323 را بر طبق قانون مصوب 31 فروردین 1323 بپردازد در این صورت دیگر اشکالی از نظر منطقی بر ما وارد نخواهد بود و هم این که یک نقض غرضی در وزارت دارایی نمی­شود. و تصور می­کنم مورد موافقت واقع شود. ( فاطمی- بنده موافقم) دیگر راجع به آن تبصره­ای که پیشنهاد کردم که در قانون گذاشته شود این برای این است که در قانون مصوب 31 فروردین 1323 دو تبصره است که یکی تبصره 2 ذکر شده است و می­نویسد: که وزارت دارایی همچنین مجاز است که اعتبارات را از یک رقم بودجه به رقم دیگر نقل دهد تا پرداخت کمک هزینه از محل صرفه­جویی اعتبارات دو دوازدهم تأمین کند و یک تبصره دیگر تبصره 7 است که دولت مکلف است که بودجه تفصیلی کشور را منتها تا آخر خرداد ماه تقدیم مجلس بکند چون این قسمت عملی شده بنده گمان می­کنم محتاج نیست ذکر بشود و نسبت به قسمت تبصره 2 بنده عرایضی داشتم و آن این است که  آقایان مسبوق هستند که یکی از اصول کلی بودجه این است که اعتبارات را از یک فصل بودجه از یک رقم به یک رقم دیگر نباید انتقال دهند علت آن این است که این بر خلاف یکی از اصول مهم مشروطیت است چون یک چیزی است که حفظ می­کند اصول مشروطیت را زیرا که مجلس شورای ملی همیشه حاکم بر امور بودجه است و اگر سیاست مملکت اقتضا بکند یعنی نظر مجلس شورای ملی این طور باشد که مثلاً بودجه فرهنگ زیادشود یا برای وزارت جنگ یا غیره و این را اگر ما اجازه بدهیم که از یک  قلم بودجه به یک قلم دیگر ببرند در حقیقت این اختیاری را که مجلس شورای ملی دارد یعنی حق حاکمیتی راکه در امر بودجه دارد آن حق را سلب کرده است از خودش چون به دولت اجازه داده­ایم که هر کاری دلش می­خواهد بکند و در

+++

حقیقت قبل از تصویب بودجه تفصیلی این عمل ما معنایش این است که ما یک بودجه یک کاسه تصویب کرده­ایم داده­ایم دست دولت. بنابراین اجازه دادن به این که دولت بتواند از یک قلم به قلم دیگر ببرد این را تصور می­کنم که همه آقایان موافق باشند که این برخلاف اصول کلی بودجه و برخلاف اصول کلی مشروطیت مملکت است . بنابراین بنده پیشنهاد کردم که آن تبصره که در آن‌ قانون است حذف شود به خصوص برای این که به وزارت دارایی اجازه داده­ایم که عوائد را وصول بکنند و به موجب گزارشی که از طرف مجلس داده شده بود گفتیم که عواید ضروری را هم هر وقت بیاورند ما تصویب می­کنیم در این صورت تصور می­کنم که این ماده احتیاجی نداشته باشد که ما ازش استفاده بکنیم برای این که یک اصل کلی بودجه­ای را می­خواهیم حذف بکنیم برای این که یک نظر کوچکی را اجرا بکنیم برای این که می­خواهیم از محل صرفه­جویی اعتبارات کمک بپردازیم خوب این را بهتر است که از محل اعتبارات خودش بپردازیم و هر وقت اعتبارات اضافی لازم شد اعتبارات می­آید اینجا و ماتصویب می­کنم بنابراین بنده عقیده­ام این است که این دو تبصره از این قانون حذف شود و همین 12/2 تصویب شود.

نائب رئیس - آقای فیروزآبادی شما مخالفید؟

فیروز‌آبادی- با این قسمت آخرشان کاملاً موافقم ولی با قسمت اول مخالفم .

ملک­مدنی- ایشان عضو کمیسیون نیستند .

نائب رئیس - خبر کمیسیون مطرح نیست لایحه دولت مطرح است بنابراین مانعی ندارد .

فیروزآبادی- عرض کنم دو پیشنهاد ایشان داده بودند یکی راجع به کلیه مستخدمین بود و اضافاتی که نسبت به آنها مراعات می­شود بنده با این نظر کاملاً مخالفم. برای این که ما طرفداری از بیچارگان باید بکنیم.

اسکندری- من همچو چیزی نگفتم .

وزیر دارایی- قسمت اولش را بنده موافقم ولی با تبصره­ها موافقت ندارم .

نائب رئیس -رأی گرفته می­شود به پیشنهاددوم آقای اسکندری راجع به تبصره­ها موافقین با این پیشنهاد قیام کنند ( عده خیلی کمی برخاستند) تصویب نشد .

مهندس فریور- آقا هنوز عبارت­تان تمام نشده بود فرمودید آقایانی که موافقند و جمله تمام نشد گمان نمی­کنم کسی ملتفت شده باشد.

نائب رئیس - خیر بنده عرض کردم رأی گرفته می­شود به پیشنهاد دوم آقای اسکندری آقایانی که موافق­اند قیام کنند و در نتیجه رد شد و شما توجه نکردید (جمعی از نمایندگان - صحیح است)

پیشنهاد آقای دکتر اعتبار به عرض مجلس می­رسد:

پیشنهاد می­کنم قسمت اخیر ماده واحده به شرح ذیل حذف شود.

وزارت دارایی مجاز است هزینه­های مربوط به احتیاجات سالیانه و فصلی وزارتخانه­ها و ادارات کل و بنگاه­های بازرگانی را همان قسم که معمولاً به طور سالیانه و فصلی پرداخت می­شده بپردازند و نیز مجاز است هزینه­های لازمه را برای تکمیل ساختمان­ها و تعمیراتی که قبلاً شروع شده باشد از مازاد اعتبارات بودجه­های سال 1322 پرداخت نموده و از محل اعتبارات مربوطه تعهدات ساختمانی سال 1321 را نیز پرداخت نماید.

نائب رئیس -آقای دکتر اعتبار.

دکتر اعتبار- در قانون مصوب 31 فروردین این شرح هست همین شرحی که الان اینجا خوانده شد که ( وزارت دارایی مجاز است هزینه­های مربوط به احتیاجات سالیانه و فصلی وزراتخانه­ها و ادارات کل و بنگاه­های بازرگانی را همان قسم که معمولاً به طور سالیانه و فصلی پرداخت می­کرده بپردازد.)این جمله اصولاً ‌برای این بوده است که دست دولت باز باشد هیچ حرفی نیست کی می­تواند به او بگوید این خرج موسمی است یا فصلی نیست همه خرج را می­شود گفت خرج موسمی است و فصلی است ولی هر خرجی را باید در یک فصل معینی کرد و این فقط برای این بوده است که دست دولت باز باشد و تا بودجه تصویب نشود تمام بودجه دولت

+++

منحصر  به این 12/2 نباشد. بنده آن وقت هم متوجه به این موضوع بودم ولی نخواستم که این پیشنهاد را بکنم برای این که نمی­خواستم دست دولت باز نباشد ولی حالا که به کمیسیون بودجه اجازه داده شده اعتبارات اضافی را که در بودجه 23 پیش­بینی شده و تأخیر آن ممکن است مضر به اصلاحات کشور باشد این بودجه را بیاورد به مجلس و بگذارند فکر می­کنم که این ماده دیگر مورد نداشته باشد و تقاضا می­کنم که موافقت بفرمایید حذف بشود قسمت اخیر این ماده یعنی قسمتی که بنده خواندم می­نویسد: و نیر مجاز است هزینه­های لازمه را برای تکمیل ساختمان­ها و تعمیراتی که قبلاً شروع شده باشد از مازاد اعتبار بودجه­های سال 1322 پرداخت نموده و از محل اعتبارات مربوطه تعهدات ساختمانی سال 1321 را نیز پرداخت نماید. بنده موقعی که بودجه مطرح بود پیشنهاد کردم که قسمت مربوط به اعتبارات ساختمانی حذف بشود ولی آقایان موافقت نفرمودند بنده حالا می­خواهم جریاناتی را به عرض­تان برسانم که در نتیجه این که این حذف نشده چه شده است در قراردادهای ساختمانی یک ماده است که در آن ماده می­نویسد که اگر در اجرای این قرارداد اختلاف­نظری بین وزارتخانه و مقاطعه کار پیش بیاید به حکمیت رجوع می­شود و اگر طرفین از تعیین حکم خودشان در ظرف 15 روز استنکاف بکنند مراجعه می­شود به دیوان کشور و دیوان کشور یک حکمی برای طرفین تعیین خواهدکرد این ماده­ای است که در قراردادها هست و حالا چرا هست؟ موقعی که راه­آهن ایران را خواستند بسازند و کامساکس به ایران آمد و علاقه­مند بود که این کار زودتر بشود و شرکت­های خارجی را یک کاری بکند که انترسه بشوند و بیایند در این کار شرکت کنند. شرکت‌های خارجی خلاصه این بود که به دستگاه قضایی ایران زیاد اعتماد نداشتند و می­ترسیدند و این قراردادها چون غالباً ‌موادش یک طرفی بود نمی­توانستند که آن را امضا کنند و این راه حل پیدا شد برای این که آنها را در این کارها شرکت بدهند. اما در تمام مدتی که راه­آهن ساخته می­شد در تمام مدتی که این همه کارهای ساختمانی می­شد یعنی تا شهریور 1320 یک مورد پیدا نشد که دولت در یکی از این حکمیت­ها محکوم  بشود همیشه حاکم می­شد.فقط یک موردپیش آمد که آن را هم اجرا نکردند ولی این ماده حکمیت الان شده یک بلایی برای دولت مثلاً یک مقاطعه­کاری که در چند سال پیش با دولت یک قراردادی داشته می­آید می­نویسد به وزارتخانه که من از شما دو میلیون تومان مطالبه می­کنم وزیر می­نویسد که خیر همچو چیزی نیست و بعد تقاضای حکمیت می­کند و وزارتخانه باز مخالفت می­کند و می­رود به دیوان کشور و به استناد آن ماده حکم­ها انتخاب می­شوند و اختیار اصلاحی هم به هم می­دهند و دو میلیون تومان را می­کنند پانصد هزار تومان و یک حق حکمیت گرفته می­شود و این تعهدی است که تصویب شده و امروز این طوری عمل می­شود . حالا این جریان را می­خواهم به عرض مجلس برسانم و می­خواهم تقاضا کنم که این قسمت حذف بشود ودر بودجه تفصیلی هر قدر لازم است برای ساختمان بگذارند آن امر علیحده­ای است.

نائب رئیس- چون عده کافی نیست برای رأی .

پیشنهاد آقای دکتر شفق به عرض مجلس می­رسد بعد رأی می­گیریم:

پیشنهاد می­کنم تبصره زیرین اضافه شود:

تبصره - دولت مکلف است تا انقضای یک هفته از تاریخ تصویب این لایحه صورت هزینه ضروری سال جاری را از بودجه کل کشور استخراج کند و به کمیسیون بودجه بیاورد.

نائب رئیس- آقای دکتر شفق اجازه بفرمایید قبلاً راجع به پیشنهاد آقای دکتر اعتبار تکلیف معلوم شودچون عده کافی شده است . آقای فاطمی

فاطمی- راجع به پیشنهاد آقای دکتر اعتبار آقای وزیر دارایی اینجا می­فرمایند چون این موضوع یک موضوع قابل دقتی است من نمی­توانم موافقت بکنم بهتر است که این موضوع را بفرستند به کمیسیون روی آن یک مطالعاتی بشود و بعد از مطالعه ممکن است به صورت یک قانونی به مجلس بیاید و تصویب شود.

+++

دکتر اعتبار- بنده موافقم پیشنهادم را پس می­گیرم.

نائب رئیس- آقای دکتر شفق .

دکتر شفق- عرض کنم موافقین دولت معمولاً بیشتر پیشنهاد داده­اند و وقت را می‌گیرند شاید وقت بگذرد و لایحه تصویب نشود بنده کفاره آقایان رامی­دهم و شاید دو سه دقیقه وقت بیشتر نمی­گیرم پیشنهاد بنده این نبود که آقایان اگر اجازه بفرمایند به موجب اختیاری که به کمیسیون داده شده هزینه­های فوری و ضروری را دولت باید هرچه زودتر به کمیسیون بودجه صورت بدهد تا کمیسیون اتخاذ تصمیم بکند و اقداماتی بکند از قبیل ساختمان­هایی که در شرف خرابی است یا بیمارستان­ها و به خصوص حقوق­ها و تعهدهایی که کرده است برای پرداخت حقوق مستخدمین اینها به تعویق نیفتد ولی دولت تا امروز این صورت را به نحوی که کمیسیون خواسته است نیاورده است و این تبصره را بنده پیشنهاد کردم (چون مدت­ها است این موضوع از دولت خواسته شده است ) که دولت تا یک هفته این صورت هزینه­ها را به کمیسیون بودجه بیاورد .

نائب رئیس - آقای دکتر طاهری .

دکتر طاهری- خود آقای دکتر شفق عضو کمیسیون بودجه هستند و می­دانند که دولت تمام هزینه­ها را با بودجه­های تفصیلی داده است به کمیسیون و راجع به فوری و غیر فوری بودنش اختیاری به کمیسیون داده نشده است و کمیسیون اختیاری که مجلس بهش داد راجع به مخارج اضافی بود که به سه وزارتخانه داده شده بود یکی  وزارت فرهنگ و یکی وزارت کشاورزی و یکی هم بهداری برای این که این مخارج به تأخیر نیفتد مجلس به کمیسیون اجازه داد که اگر این سه هزینه اضافی را بخواهند بیشتر مصرف کنند کمیسیون رسیدگی کند و بیاورد به مجلس و یکیش را آورده و امروز اگر مطرح نشود در جلسه آتیه مطرح می­شود که راجع به فرهنگ است و یکی دیگرش راجع به بهداری و کشاورزی است که حاضر می­شود.مقصود عرضم این است که کمیسیون بودجه این  اجازه را ندارد که هزینه­های فوری را جدا رسیدگی کند.

دکتر شفق- بنده راجع به همین سه وزارتخانه خواستم که زودتر رسیدگی شود.

نائب رئیس - آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر شفق موافقت دارند قیام کنند ( عده کمی برخاستند) تصویب نشد رأی گرفته می­شود به ماده واحده برای پرداخت 12/2 آقایانی که موافقت دارند ورقه سفید می­دهند.

(اخذ و شماره آراء به عمل آمده 79 ورقه سفید و یک ورقه کبود شماره شد) (اسامی موافقین - آقایان: نراقی - رضاتجدد - عامری - مهدی عدل - سیف پور فاطمی - اخوان - امام جمعه - کاظم جلیلی - مرآت اسفندیاری - دکتر مجتهدی - تیموری - صدریه - دهستانی - محمد گرگانی - حیدر علی امامی - خلیل دشتی - صفوی -رحیمیان - مصطفی کاظمی - ابوالقاسم امینی - دکتر معظمی - ذوالفقاری - مؤید قوامی - محمدتقی اسعد - دهقان - دکتر زنگنه - فرخ - صادق بوشهری - افخمی - دکتر طاهری - شهاب فردوسی - پروین گنابادی - شریعت­زاده -دکتر رضازاده شفق - امیر ابراهیمی -حسنعلی فرمند - دکتر عبده - محسن افشار صادقی - مخبر فرهمند - صدر قاضی - ارباب گیو - ضیاءالدین نقابت - منصف - اردلان - دکتر کیان - عباس مسعودی - ابوالحسن صادقی - فولادوند - طوسی - نجومی - رضا حکمت - خلعت­بری - کام­بخش - فرمانفرماییان - فرود - آرداشس اوانسیانس - تولیت - فاطمی - ذکایی - سنندجی - آصف - مظفرزاده - عزت­اللٌه بیات - ملک­مدنی - اسکندری - دکتر اعتبار - مقدم - صمصام بختیاری - یمین اسفندیاری - روحی - دکتر معاون - ثقة‌الاسلامی -دولت­آبادی - اصغر پناهی - فرهودی - هاشمی - تهرانی - حاذقی - دکتر فلسفی -

مخالف : آقای ساسان

نائب رئیس - عده حاضر در موقع اعلام رأی 84 نفر لایحه دولت با 79 رأی تصویب شد.

]8- اظهارات آقایان وزیر فرهنگ و دارایی[

نائب رئیس - آقای وزیر فرهنگ مطلبی دارید؟

وزیر فرهنگ - یکی از قوانین بسیار خوبی که در دوره 13 به تصویب مجلس شورای ملی رسیده است قانون تعلیمات اجباری است و در پروگرام دولت هم اجرای قانون تعلیمات اجباری تصریح شده است و این را در وزارت این طور تشخیص داده­اند که مهم­ترین کار الان برای وزارت فرهنگ داشتن یک اعتباری است برای اجرای قانون تعلیمات عمومی و در این زمینه هم اقداماتی شد و از کمیسیون متشکریم که موافقت فرمودند که اعتبار لازم برای این کار تصویب شده است و می­خواستم از آقایان استدعا کنم که اگر موافقت بفرمایند و

+++

علاقه­ای به وزارت فرهنگ دارند اگر امروز وقت نگذشته است که امروز و الّا برای جلسه آتیه این موضوع مطرح شود چون حالا اول سال تحصیلی است که پس از تصویب کمیسیون بودجه به موقع اجرا گذارده شود.

وزیر دارایی- بنده هم دو عرض مختصر دارم یکی راجع به گزارشی است که از کمیسیون قوانین دارایی تقدیم مجلس شده است راجع به پشتوانه طلا و نقره که تبدیل به هم می­شود این را خواستم استدعا کنم که اگر  ممکن می­شود در جلسه آتیه جزو دستور قرار دهید و یکی دیگر هم لایحه­ای است راجع به حد ترخص در ضرب مسکوک که این را هم خواستم استدعا کنم که جزو دستور گذارده شود.

نائب رئیس- در دستور بودجه مجلس را داریم که بر حسب پیشنهاد آقای فاطمی 12/2 مقدم شد حالا اگر موافقت بفرمایید در درجه اول بودجه مجلس جزء دستور قرار بگیرد و پس از آن دیگر اشکالی برای طرح لایحه پیشنهادی جنابعالی نخواهد بود. آقای وزیر فرهنگ فرمایشی دارید؟

وزیر فرهنگ- خواستم استدعا کنم اگر ممکن است این لایحه را بر طرح بودجه مجلس مقدم دارید.

دکتر معظمی- عرض شود راجع به بودجه مجلس دو دوازدهم حالا تصویب شده است و حقوق مجلس پرداخت خواهد شد اگر این را مقدم بدارید بهتر است.

جمعی از نمایندگان- خیر آقا 12/2 مجلس که نگذشته است .

روحی- بودجه مجلس فقط یک رأی لازم دارد .

دکتر معظمی- اجازه بفرمایید یک عده از آقایان هستند که نمی­گذارند بنده صحبت بکنم در صورتی که اصلاً مقررات و نظامنامه مجلس شورای ملی این است که وقتی که یک نفر حرف می­زند باید حرف خودش را بزند بعدجواب بدهد بنده خواستم در تأیید بیانات آقای وزیر فرهنگ عرض کنم که خبر این اعتبار از کمیسیون بودجه گذشته است بنابراین بهتر است که جزء دستور قرار بدهند اگر مانع باشد که بودجه مجلس مطرح نشود ولی اگر مانع نباشد بودجه مجلس مطرح شود.

نائب رئیس - آقای ملک­مدنی .

ملک مدنی- عرض کنم که هر دو منظور را می­شود تأمین کرد بودجه مجلس کارهایش تمام شده است فقط یک رأی لازم دارد نظر آقای وزیر فرهنگ و آقای دکتر معظمی این است که در جلسه آینده گزارش کمیسیون جزء دستور باشد و مقدم باشد بر سایر لوایحی که مطرح است ولی حالا چون بودجه مجلس طرف احتیاج است و کارمندان و اعضا مجلس هم تا بودجه مجلس نگذشته است نمی­توانند حقوق بگیرند و یک رأی هم بیشتر لازم ندارد بنابراین بهتر این است که آقایان موافقت فرمایند بودجه مجلس مطرح شود (صحیح است ) بعد هم گزارش کمیسیون بودجه راجع به اعتبار اجرای قانون تعلیمات .

نائب رئیس - آقای فاطمی .

فاطمی- چون پرداخت حقوق مجلس هم تابع تصویب لایحه دو دوازدهم کشور است بنابراین بهتر است که پیشنهاد کمیسیون بودجه راجع به اجرا قانون تعلیمات عمومی مطرح شود.

نائب رئیس - آقای امینی .

امینی- عرض بنده هم همین بود که پیشنهاد قانون تعلیمات عمومی مطرح شود  لایحه بودجه مجلس بعد از آن مطرح شود.

]9- بقیه مذاکره د ر بودجه 1323 مجلس شورای ملی[

نائب رئیس - چون بودجه مجلس وارد شور هم شده است بنابراین مقتضی است آقایان اجازه بفرمایند که بودجه مجلس مطرح شود (صحیح است) پیشنهاد آقای دکتر معظمی در جلسه قبل به عرض رسیده چون در پیشنهاد خودشان تغییری داده­اند این است که مجدداً به عرض مجلس می­رسد:

پیشنهاد آقای دکتر معظمی به شرح زیر قرائت شد:

پیشنهاد می­کنم که تبصره ذیل به ماده یک لایحه بودجه مجلس اضافه شود:

هیئت رئیسه مجلس شورای ملی مکلف است از تاریخ تصویب این لایحه تا سه ماه به جای مجله رسمی وزارت دادگستری و صورت مشروح مذاکرات مجلس موجبات تأسیس و ایجاد روزنامه

+++

رسمی حاوی کلیه قوانین مصوبه و مقررات و انتصابات و صورت مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی و گزارش کمیسیون­ها و اخبار مجلس و آگهی­های رسمی و قانونی را به طور یومیه فراهم و در دسترس عموم بگذارد. اعتباری که در بودجه وزارت دادگستری برای مجله رسمی و در بودجه مجلس برای طمع و انتشار صورت مذاکرات  پیش­بینی و تأمین شده است جهت انجام این منظور تخصیص داده می­شود.

نائب رئیس - آقای دکتر معظمی

دکتر معظمی- عرض کنم در روز گذشته دلایل این پیشنهاد را حضور آقایان عرض کردم بعد از آن که  پیشنهاد را تقدیم کردم برای این که بببینم که این پیشنهاد عملی هست یا خیر هیئت رئیسه بنده را دعوت کردند بنده دیروز حاضر شدم بودجه مجله رسمی وزارت دادگستری در حدود دویست هزار تومان است و بودجه اداره تندنویسی هم در حدود 71 هزارتومان است روی هم رفته دویست و هشتاد هزار تومان می­شود بعد ملاحظه کردیم دیدیم که مجله رسمی وزارت دادگستری فقط اعلانات ثبتی و اعتراضات ثبتی است و اعلانات انحصار وراثت و آن منظوری که از مجله رسمی هست از این قسمت حاصل نمی­شود و غالب قوانین ما اشاره می­کند که مطالب باید در روزنامه رسمی درج شود و همچنین قوانین برای اجرا حتماً باید در روزنامه باشد آن هم روزنامه داخلی که اشاره می­کند به روزنامه رسمی این بود که هیئت رئیسه هم موافقت فرمودند و تصدیق فرمودند که این پیشنهاد را به هیئت رئیسه واگذار کردیم برای این بود که در همه جای دنیا یک چاپخانه ملی دارند و چاپخانه ملی ما هم چاپخانه  مجلس شورای ملی است و این مانعی ندارد که یک اداره­ای برای این کار در مجلس تشکیل شود که این منظور را عملی کند و از عهده اداره کردن آن کاملاً برآید سه ماه مهلت هم که داده شده است برای این است که این موضوع کاملاً عملی شود بنده با آقای وزیر دادگستری هم این قسمت را صحبت کردم که ببینم مخالفت دارند یا خیر فرمودند که من مخالفتی ندارم منتهی فرمودند که در این سه ماهی که در این موضوع می­خواهند مطالعه  کنند باید ما هم با آقایان هیئت رئیسه مذاکره نماییم بنابراین منظور حاصل است و مخالفتی ندارد.

نائب رئیس -آقای فرهودی شما مخالفید؟

فرهودی- بله بنده مخالفم .

نائب رئیس - بفرمایید .

فرهودی- خلاصه پیشنهاد آقای دکتر معظمی این است که این را دو قسمت کنیم یکی مذاکرات مشروح مجلس که از دوره ششم تا به حال مرتباً چاپ شده است و در حقیقت مارک مجلس شده است با این ورقه زرد و در تمام کتابخانه­های دنیا و مراجع سیاسی مارک مجلس شده است و بنده نظرم می­آید در موقعی که در جلسه شورای  جامعه ملل قضیه نفت مورد مذاکره بود استناد به این مجله مجلس شد و این مجله در دست سرجان سیمون بود عکسش هم هست حالا ما بیاییم این مجله را از بین ببریم برای این که دیر منتشر می­شود خوب نیست اولاً تندنویسی ما به صورت علمی استنوگرافی در نیامده است و این ترتیبی که واقعاً هنر مخصوصی است و کسی دیگر بلد نیست آقایان تندنویس­ها می­نویسند و بعد استخراج می­کنند و به صورت نطق در می­آید و به روزنامه­نویس­ها هم کمک می­کنند حالا اگر ما بیاییم یک روزنامه یومیه­ای ایجاد کنیم که شامل مذاکرات مشروح مجلس و اعلانات رسمی وزارت دادگستری و ثبت اسناد و غیره باشد این عمل در حقیقت این است که ما آمده‌ایم و یک رقابتی با جراید ایجاد کرده­ایم در صورتی که ثابت شده است که دولت نمی­تواند روزنامه­نویس خوبی باشد بهترین دلیل همان روزنامه اخبار روز است که در سال 1321 دو ماه دولت روزنامه اخبار روز را منتشر می­کرد نه خبر داشت نه سر داشت و نه ته. ما یک دستگاه مرتبی داریم که آن مجله مذاکرات مشروح مجلس است که با یک دقت و تجربیات زیادی مرتباً تهیه و منتشر می­شود و به درد هم می‌خورد هر وقت اشکالی در قوانین پیدا می­کنیم به آن مراجعه می­کنیم ولی وقتی که بنا بشود از این صورت خارج شود و مخلوط

+++

شود با اعلانات ثبتی و انتصاب­ها و چیزهای دیگر آن وقت اگر آقای دکتر معظمی بخواهند به یک شهری مسافرت کنند باید یک کامیونی بگیرند و مذاکرات مجلس را حمل کنند.

مهندس فریور- اقلاً یک مجله جامعی هست .

فرهودی- مجله رسمی وزارت دادگستری مجله­ای است که در آن اعلانات ثبتی رامی­نویسند اعلان دادگاه­ها و تصویب­نامه­ها را می­نویسند هر کس که با آن دستگاه سر و کار دارد به آن مجله مراجعه می­کند و هر کس که با مذاکرات مجلس سر و کار دارد به این مجله مراجعه می­کند این مجله ، مجله مخصوص مجلس است و یکی از تأسیسات خوب مجلس است و خوب هم شد هیچ دلیلی هم ندارد که این مجله را با یک ادارات دولتی مخلوط کنیم و هیچ ضرورتی ندارد که ما این مجله رسمی وزارت دادگستری توأم نماییم هم این ناقص می­شود هم آن و ما یک مجله خوبی را که الان در دستمان است و خوب هم اداره می­شود از دست می­دهیم.

نمایندگان- رأی . رأی .

نائب رئیس - آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر معظمی موافقت دارند قیام نمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

محمد طباطبایی ( تجدد) - این پیشنهاد به منزله یک پیشنهاد خرجی است نمی‌شود آقا .

نائب رئیس- پیشنها د آقای فرهودی به عرض مجلس می­رسد:

پیشنهاد می­کنم تبصره زیر به ماده اول افزوده شود .

تبصره - صرفه­جویی حاصله از مقرری و کمک هزینه آقایان نمایندگان برای تکمیل کتابخانه مجلس شورای ملی اختصاص خواهد داشت.

نائب رئیس - آقای فرهودی .

فرهودی- یکی از مؤسسات مفید مجلس شورای ملی کتابخانه است کتابخانه مجلس در حقیقت یک آزمایشگاه قانونی است برای آقایان نمایندگان که هر وقت یک قانونی یک لوایحی مطرح می­شود می­توانند به کتب کتابخانه مراجعه نمایند و بهترین و جدیدترین کتاب­ها را ملاحظه نمایند این بهترین راه­هاست برای مطالعه آقایان نمایندگان ولی متأسفانه کتابخانه مجلس شورای ملی طرز خرید کتابش خوب نبوده است هر وقت یک شخص متعینی احتیاج داشته است که کتاب­های خود را بفروشد یا کسی که کتاب خوبی داشته است و می­خواسته است بفروشد می­آورده است و به کتابخانه مجلس عرضه می­داشته است و می­خریده است این است که در کتابخانه مجلس کتاب­های جدید فنی و کتاب­هایی که واقعاً باید راهنمای کمیسیون­ها باشد نیست بنده احتیاج پیدا کردم به یک تئوری اقتصادی مراجعه کنم در کتابخانه کتاب‌هایی بود مربوط به تئوری­های1910 و ماقبل آن و کتاب­های شامل تئوری­های جدید در کتابخانه مجلس نبود البته وضعیت کتابخانه از حیث نظم و ترتیب و فهرست کتب خوب است و استفاده خوب هم می­شود ولی کتاب­هایی که جنبه فنی بایدداشته باشد و جنبه کتاب­های اختصاصی مجلس را باید داشته باشد یا کمتر دارد یا اصلاً ندارد این است که بنده عقیده دارم که هیئت رئیسه و اداره مباشرت مجلس یک برنامه­ای برای کتاب­های مفید و لازم تهیه کند از صرفه­جویی­هایی که همیشه در بودجه مجلس از حقوق 136 نفر وکیل می­شود در نظر گرفته شود.

مرآت اسفندیاری- وزارت دارایی نمی­دهد .

فرهودی- عرض کنم مجلس می­تواند به اندازه 136 نفر وکیل که در بودجه منظور شده است بگیرد آنچه را که به مصرف حقوق می­رسد برسد و آنچه که نمی­رسد به مصرف خرید کتاب برسد البته یک اعتباری در خود بودجه  هست ولی آن اعتبار کم است یک نکته دیگری که به آقایان کارپردازان خواستم عرض کنم راجع به وقت اداری کتابخانه مجلس است وقت کتابخانه را به طور اداری قرار داده­اند در صورتی که اگر آقایان نمایندگان مثلاً بخواهند دو ساعت از شب یا 5 بعد از ظهر به کتابخانه مراجعه نمایند کتابخانه باز نیست خوب است که وقت کتابخانه را به طور کشیک ترتیب دهند که عصرها هم کتابخانه مجلس یکی دو ساعت باز باشد (صحیح است) .

نائب رئیس- آقای مرآت اسفندیاری .

مرآت اسفندیاری- در قسمت اول که آقا راجع به کتب مجلس فرمودند عرض می­کنم که چندسال بود از اروپا مقداری کتب ذی­قیمت وارد کردیم بعد جنگ پیش آمد

+++

متأسفانه جلوگیری شد و دیگر نشد کتاب وارد کنیم اما راجع به اوقات کتابخانه که فرمودند تصور می­کنم با وضعیت مجلس نمی­توان اوقات کتابخانه را صبح و عصر کرد به همین ملاحظه پیش­بینی خرجی را کردیم برای ساختمان یک کتابخانه مجلس که از مکان مجلس خارج باشد و به طرز علمی ساخته بشود و بیشتر بتوانیم در دسترس عموم بگذاریم که اوقات صبح و عصر از کتب کتابخانه مجلس استفاده نمایند انشاءالله بعد از تمام شدن جنگ در نظر گرفته می­شود و هیئت رئیسه هم در نظر خواهند گرفت و کتاب­های فنی هم از اروپا می­خواهیم و وارد کنیم و در دسترس آقایان هم می­گذاریم و الان کتاب­هایی که در مجلس هست در تمام کشور نیست اما راجع به خرید کتب فرمودندکه هر کس کتابی به هر قیمت عرضه کرد ما خریدیم این طور نیست بلکه بهترین کتاب را با ارزان­ترین قیمتی که ممکن بوده است از قیمت روزش کمتر خریداری نمودیم و در مجلس جمع‌آوری نمودیم و ابداً ملاحظه­ای از اشخاص نکردیم چون اسناد و مدارک صحیحی دارد خوب است آقا تشریف ببرند در کتابخانه و یک قدری بیشتر دقت فرمایند.

مهندس فریور- آقا راجع به اصل پیشنهاد چیزی نفرمودید .

مرآت اسفندیاری- بله اصل پیشنهاد این بود که اضافات و جرایم تخصیص داده شود به کتب کتابخانه عرض می­کنم که راجع به  اضافات آنچه وکیل در مرکز هست به عده آنها از وزارت دارایی بیشتر حقوق نمی­گیریم و در بودجه هم پیش­بینی نمی­شود و بیشتر هم نمی­دهند فقط به عده آقایانی که در مرکز هستند حقوق می­گیریم و مابقی آن را جزء صرفه­جویی می­گذارند.

شریعت­زاده- خوب باقی آن را بگیرند.

مرآت اسفندیاری- ممکن است با اجازه آقایان قبول کرد که اگر آقایان اجازه فرمودند مااز روی صورت 130 نفر را بگیریم و اضافه آن را برای خرید کتاب تخصیص بدهیم ولی پیشنهاد هم پیشنهادخرج است آن را هم آقایان در نظر بگیرند .

مهندس فریور- اگر شما قبول کنید می­توانید این پول را بگیرید و بردارید برای خریدکتاب .

مرآت اسفندیاری- بنده قبول می­کنم .

نائب رئیس -آقای مخبر فرهمند .

مخبر فرهمند- عرض می­کنم که عیب کار ما این است که ما به مؤسسات مجلس توجه نداریم یعنی نرفته­ایم بببنیم که وضعیات آن به چه نحو است .

فرهودی- هر روزی توی کتابخانه هستم .

مخبر فرهمند- آقا در کتابخانه تشریف دارند کتابخانه مجلس و بنای کتابخانه را ملاحظه می­فرمایند ولی از تشکیلات آن اطلاعی ندارند این که فرمودندکه کتاب را همین طور می­آوردند و می­خریدند می­خواهم عرض کنم این طور  نیست کتابخانه مجلس دارای شورای عالی است و دارای اساسنامه­ای است که هر سالی یک مرتبه دو نفر از وکلای مجلس و سه نفر هم از خارج انتخاب می­شوند و یک نفر هم از آقایان کارپردازان و پنج نفر هم از دانشمندان با اطلاع در آن شوری دعوت می­کنند این آقایان می­آیند می­نشینند مطابق اساسنامه­ای که از هیئت رئیسه مجلس گذشته است با مشورت اجزا آن شورا هر کتابی را که مصلحت بدانند و لازم باشدخریداری می­کنند یعنی کارپردازان اختیاری ندارند که هر کتابی را که می­خواهند خریداری نمایند این یکی و یکی دیگر راجع به اعتبار دوازده هزار تومان خرید کتاب است که این مبلغ که گذاشته­اند کافی نیست برای این که کتابی را که می­خرند باید مفید به حال مجلس باشد الان کتابی در دسترس نیست که ما خریداری نماییم جنگ هم که راه را بسته است  این اعتبار دوازده هزار تومان هم یک مبلغی از آن صرفه­جویی می­شود و به عقیده بنده این پیشنهاد آقا با وضیعت فعلی هیچ مورد ندارد زیرا یک پولی است داریم می­دهیم برای یک مصرفی که هیچ مورد ندارد و صرفه­جویی می­شود به نظر بنده خوب است پیشنهاد خودشان را مسترد بفرمایند و در موقع دیگر پیشنهاد فرمایند.

نائب رئیس - آقای افخمی جنابعالی هم قبول می­فرمایید؟

چون آقای مرآت  قبول کرده­اند .

محمدطباطبایی (تجدد)- نمی­توانند قبول کنند .

+++

افخمی - بنده هم با نظر آقای مخبر فرهمند موافقم .

نائب رئیس -رأی می­گیریم به پیشنهاد آقای فرهودی آقایانی که موافقت دارند قیام نمایند( عده کمی برخاستند) تصویب نشد. پیشنهادی از آقای شهاب رسیده است که به عرض مجلس می­رسد:

پیشنهاد می­کنم از صد و هشت هزار ریال  اعتبار آبدارخانه مبلغی که بابت ماه رمضان صرفه­جویی شده به حقوق پیشخدمت­ها اضافه شود.

نائب رئیس - آقای شهاب .

شهاب - بنده  آن روز  پیشنهاد کردم که اعتبار آبدارخانه اضافه است داده شود به حقوق پیشخدمت­ها و سایر مستخدمین جزء آن پیشنهاد قبول نشد و حالا پیشنهاد کردم که از اعتبار آبدارخانه بابت یک ماهه رمضان که تعطیل بوده است وکسی چیزی نخورده است به آنها بدهند.

نائب رئیس - آقای مرآت اسفندیاری .

مرآت اسفندیاری- ما یک ماهه رمضان را که تعطیل بوده حساب نکرده­ایم آنچه که مصرف شده حساب کرده­ایم‌ و به علاوه قند هم از وزارت دارایی باید گرفته شود اعتبار این یک ماهه اصلاً قابل نیست که در مجلس اسمی از آن  برده شود.

نائب رئیس- آقایانی که با پیشنهاد آقای شهاب موافقت دارند قیام نمایند( عده کمی برخاستند) تصویب نشد.

نائب رئیس - پیشنهاد آقای نقابت به عرض مجلس می­رسد.

نقابت- پس می­گیرم .

نائب رئیس - پیشنهاد آقای دهستانی به عرض مجلس می­رسد:

پیشنهاد می­کنم تبصره 3 از ماده یک این طور نوشته شود:

تبصره 3- مبلغی که به عنوان اعتبار اضافه­کاری وکمک اعاشه و حقوق ایام مرخصی ضمن این بودجه منظور شده است بر طبق تصمیمی که از طرف کمیسیون مختلط متشکله از کارمندان کمیسیون محاسبات و هیئت رئیسه اتخاذ خواهد شد پرداخت می­گردد توضیح آن که کسانی که مرتباً حاضر نشده و نشوند از استفاده از این حق محروم خواهند بود .

نائب رئیس - آقای کام­بخش .

کام­بخش- یک اصلاحی به نظر من رسیده است که اینجا نوشته است: تبصره 3 مبلغی که به عنوان اعتبار اضافه­کاری و کمک اعاشه و حقوق ایام مرخصی ضمن این بودجه منظور شده است بر طبق تصویب کمیسیون منتخبه از طرف هیئت رئیسه پرداخت خواهد گردید) چیزی را که بنده اضافه کردم این است که این کمسیون مختلط باشد از کمیسیون محاسبات و هیئت رئیسه و دلیلی ندارد که کمیسیون محاسبات در اینجا ذی­مدخل نباشد روز قبل هم آقای تهرانچی این را توضیح دادندکه یک نفر هم از کمیسیون محاسبات خواهد بود ولی دلیلی ندارد که در لایحه اسمی نبرده­اند.

نائب رئیس - آقای مرات اسفندیاری .

مرآت اسفندیاری- کمیسیون محاسبات در تمام محاسبه مجلس حق دخالت ونظارت دارد البته در این قسمت هم کمیسیون محاسبات وارد خواهد شد و این حق را که از حقوق هیئت رئیسه است نمی­شود ممنوع کرد و نمی­شود شرطی کرد که کمیسیون محاسبات در این کار به خصوص دخالت دارد بلکه کمیسیون محاسبات در تمام کارهای مجلس می­تواند دخالت کند.

نائب رئیس - آقای هاشمی .

هاشمی- عرض کنم پردازنده این وجه و تشخیص ­دهنده آن نه کمیسیون محاسبات است و نه هیئت رئیسه بلکه هیئت رئیسه تصویب خواهند کرد که به چه میزان باید پرداخته شود آن وقت رؤسای ادارات مربوطه مجلس می­نشینند و ساعات اضافه­کار و عائله اشخاص را تشخیص می­دهند و آن وقت مطابق آن محاسبات می­پردازند. تصویبش از حقوق هیئت رئیسه است و پرداخت آن با اداره محاسبات دخالت کمیسون محاسبات در اجرا پرداخت مورد ندارد .

نائب رئیس - آقایانی که با پیشنهاد آقای کام­بخش

+++

موافقت دارند قیام نمایند(عده کمی برخاستند) تصویب نشد پیشنهاد آقای دکتر شفق قرائت می­شود:

پیشنهاد آقای دکتر شفق به شرح زیر قرائت شد:

پیشنهاد می­کنم نمایندگانی که تمکن مالی آنان محرز است اگر به مرخصی می­روند از حقوق مرخصی استفاده نفرمایند زیرا حقوق در مقابل کار باید داده شود .

یک نفر از نمایندگان - تمکن را کی تشخیص می­دهد؟

نائب رئیس -آقای دکتر شفق .

دکتر شفق-  عرض کنم که آقایان می­دانند که ما در  یک دوره زندگانی می­کنیم که یک صرفه­جویی­هایی لازم است به واسطه جنگ و خسارتی که به تمام بشر رسیده است و به واسطه فقری که در تمام کشورها است این روزها روزی است که تمام اشخاص متعینین باید از هزینه­های زیادی خودداری کنند آقایانی که متمکن هستند  و مسافرت می­کنند آن طوری که بنده از دور تشخیص داده­ام در حدود پانزده - بیست هزار تومان خرج آقایان است و می­توانند از سیصد - چهار صد تومان آن صرف­نظر کنند این چهارصدتومان جمع می­شوددر داخل مجلس و به نفع کارمندان و به نفع مملکت مورد استفاده واقع می­شود. ما این طور شنیدیم که آقای فیروزآبادی در دوره که وکیل بودند از تمام حقوق­شان صرف­نظر کردند و یک مریضخانه بزرگی به وجود آوردند و ما از ایشان که این مریضخانه را به وجود آورده­اند تشکر می­کنیم حال از خود آقایان می­خواهم که با این کمک جزیی که اهمیتی ندارد خودشان رأی بدهند که پیشنهاد بنده به منزله یک تبصره­ای بشود و از این ممٌر به کارکنان مجلس یک کمکی بشود و هم یک نگرانی از بابت مرخصی­ها از لحاظ مالی مرتفع بشود .

نائب رئیس- آقای روحی .

روحی - بنده موافقم .

نائب رئیس- آقای فاطمی .

فاطمی- بنده با اصل فرمایش آقای دکتر موافقم چون نه متمکن هستم و نه مسافرتی می­نمایم ( خنده نمایندگان) ولی وقتی که این پیشنهاد آقای دکتر تصویب شد چه جور تشخیص می­دهند که فلان وکیل متمکن است کمیسیون عرایض چه جور تشخیص می­دهد؟ که کی متمکن است و کی متمکن نیست بنده خیال می­کنم اشخاصی که متمکن هستند خودشان وظیفه­شان این است که از حقوق مرخصی خود صرف­نظر کنند. (صحیح است ) .

نائب رئیس - آقای دکتر شفق .

دکتر شفق- بنده عرض کردم از اشخاصی که تمکن آنها محرز است بگیریم در مجلس هم عمومیت دارد ممکن است اشخاصی که تمکن آنها محرز است اسم به اسم نام ببریم و ممکن است این  تشخیص را به هیئت رئیسه  واگذار کرد و وقتی که در هیئت رئیسه تمکن آنها محرز شد این را اجرا کنند و تصور می­کنم کسی هم که به تشخیص هیئت رئیسه تمکن او محرز شد اعتراضی نداشته باشد.

نائب رئیس - آقایانی که با پیشنهاد آقای دکتر شفق موافقت دارند قیام نمایند( عده کمی برخاستند) تصویب نشد. پیشنهاد آقای مظفرزاده:

پیشنهاد می­کنم در ماده یک قانون نسبت به تبصره سوم مذکور مستقلاً رأی گرفته شود .

مظفرزاده- بنده خواستم پیشنهاد بکنم در ماده اول بدون تبصره سوم مستقلاً رأی گرفته شود. و به تبصره سوم جداگانه اخذ رأی شود

جمعی از نمایندگان- منظورشان تجزیه است توضیح لازم ندارد در موقع رأی باید تجزیه شود.

مظفرزاده- اجازه بفرمایید توضیحم را عرض کنم مقصودم از این تجزیه یک نکته است که می­خواهم به عرض آقایان برسانم این تبصره حاکی از یک هرج ومرج زیادی است در داخله مجلس و یا حاکی از یک بخشش زیادی است به یک عده بخصوص و به عقیده بنده این موضوع شایسته­ شأن مجلس نیست حالا بنده عبارتش را می­خوانم آقایان درست توجه بفرمایند اینجا می­نویسد: تبصره 3 مبلغی که به عنوان اعتبار اضافه­کاری و کمک اعاشه وحقوق ایام مرخصی ضمن این بودجه منظور شده است بر طبق تصویب کمیسیون منتخبه از طرف هیئت رئیسه پرداخت

+++

خواهد گردید البته آقایان به خوبی اطلاع دارند که به طور کلی پرداخت­ها روی قاعده کلی محاسبات عمومی است که هر کدام یک شروط و یک مقرراتی را لازم دارد که مطابق آن پرداخت شود چنانچه در سایر وزارتخانه­ها هم مقرراتی هست که طبق آن عمل می­شود البته مجلس شورای ملی هم باید آن مقررات را رعایت کند حالا چرا این تبصره  اینجا ذکر  شده است یا در اثر این بوده است که در گذشته برای  این پرداخت‌ها رعایت مقررات نمی­شده و  یا تبعیض­هایی می­شده است که مجبور شده‌اند این تبصره را اینجا نوشته­اند و نوشتن این تبصره حاکی از همین  جریان است که عرض کردم این بود که بنده خواستم پیشنهاد حذف آن را بکنم ولی چون پیشنهاد حذف مطابق آئین­نامه نبود این بود که پیشنهاد تجزیه کردم . موضوع مهم­تر عبارت مکمل این تبصره است که نوشته:

توضیح آن که کسانی که مرتباً حاضر نشده و نشوند از استفاده از این حق محروم خواهند بود این حقیقتاً دیگر خیلی چیز عجیبی است ما قانون بگذرانیم کسانی که لیاقت و استحقاق ندارد چیزی نگیرند این امر مربوط به قانون ‌نیست و این طور می‌رساند که در داخله مجلس یک زور و نیرویی هست که هر روز  یک پولی را می‌گیرند و حالا می­خواهند یک قانونی را بگذرانند که دیگر آن پول را نپردازند و به نظر بنده این یک چیز زایدی است زیرا اگر کسی‌ مستحق حقوق و اضافه است البته مطابق‌ قانون به او پرداخته می­شود دیگر نوشتن چنین چیزی لازم نیست.

نائب رئیس- آقای هاشمی .

هاشمی-  آقا فرمودند یک نیرویی در داخل مجلس است به عقیده بنده آن نیروی عدم توجه به وظایف است زیرا کمیسیون محاسبات این تبصره را اضافه کرد به بودجه مجلس بر خلاف نظر هیئت رئیسه مجلس و هیئت رئیسه هم موافقت کرد به این طریق در صورتی که این تبصره اصلاً مورد ندارد و از هیئت رئیسه مجلس هم حقی تضییع شده است و بنده با حرف حضرتعالی کاملاً موافقم.

نائب رئیس - رأی گرفته می­شود به ماده اول بدون تبصره 3 آقایانی که موافق­اند قیام نمایند ( اکثر برخاستند) تصویب شد. رأی گرفته می­شود به تبصره سوم آقایانی که موافق هستند قیام فرمایند (عده کمی برخاستند) رد شد . ماده دوم قرائت می­شود.

ماده دوم - مواد پنجم و هفتم قانون بودجه سال 1321 مجلس راجع به تفاوت حقوق بازنشستگان و وظیفه وراث  مرحوم میرطوسی مادام که نقض نشده به قوت خود باقی است .

تبصره - به کارپردازی مجلس اجازه داده می­شود مبلغ سه هزار ریال به عنوان کمک به ورثه مرحوم حسن فخاری ناظر سابق دفعتاً بپردازد .

نائب رئیس - آقای ایرج اسکندری .

ایرج اسکندری- عرض کنم نظر بنده این است که اصلاً ‌ماده دوم ضرورتی ندارد از لحاظ این که اینجا ذکر شده است مادام که نقض شده به قوت خودش باقی است این پر واضح است قانونی که نقض نشده باشد به قوت خودش باقی می­ماند ذکر  این عبارت در آن ماده به نظر بنده ضرورت ندارد  مادامی که قانونی هست و نقض نشده است مسلم است که لازم­الاجرا است این است که پیشنهاد می­کنم این ماده حذف شود و آقای مخبر کمیسیون قبول فرمایند.

نائب رئیس - آقای دکتر طاهری .

دکتر طاهری- عرض کنم  قوانین بودجه­ای متعلق به یک سال است اگر بخواهند که بیش از یک سال ادامه داشته باشد باید قید بکنند یا این که هر سال باید بیاورند زیرا اگر تکرار نکنند از بین می­رود پس وقتی که  این قسمت را با قید نکنند و بخواهند باقی باشد باید هر سال تجدید کنند و برای دائم تصویب کنند.

نائب رئیس - آقای مرات اسفندیاری .

مرآت اسفندیاری- آقای دکتر طاهری کاملاً توضیح دادند که این بودجه برای یک سال است اگر این ماده نباشد ما دیگر نمی­توانیم عمل بکنیم .

نائب رئیس - آقای اسکندری پیشنهاد خودتان را پس می­گیرید ؟

+++

ایرج اسکندری- بنده پیشنهادی نکردم که پس بگیرم فقط مخالفت کرده بودم .

(10- موقع  ودستور جلسه آینده - ختم جلسه )

نائب رئیس - متأسفانه اکثریت نیست اگر آقایان اجازه می­فرمایند جلسه را ختم کنیم؟ آقای دکتر معظمی.

دکتر معظمی- چون اعلام ختم جلسه را می­فرمایید تقاضا می­کنم که جلسه آینده را فردا تعیین فرمایید که بودجه مجلس هم که طرف احتیاج است زودتر تصویب شود و جلسه به عنوان تنفس ختم شود.

یمین اسفندیاری- فردا نوبت تشکیل کمیسیون دارایی و کمیسیون­های دیگر است و قبلاً ‌دعوت کرده­اند بنابراین نمی­شود جلسه فردا باشد .

 نائب رئیس - فردا کمیسیون دارایی و کمیسیون­های دیگر مجلس تشکیل می­شود و قبلاً ‌هم وقت تعیین شده است و باید کار کنند بنابراین جلسه آینده روز سه­شنبه و دستور هم لایحه بودجه مجلس و بعد لایحه تعلیمات اجباری است .(صحیح است )

جلسه  یک ساعت و سه ربع بعد از ظهر ختم شد

نائب رئیس مجلس شورای ملی- امیر تیمور

+++

قانون

 اجازه  پرداخت دو دوازدهم هزینه کل کشور بابت دو ماهه شهریور و مهر 1323

ماده واحده - به وزارت دارایی اجازه داده می­شود هزینه ماه های شهریور و مهر 1323 را بر طبق قانون مصوب 31 فروردین ماه 1323 بپردازد.

این قانون که مشتمل بر یک ماده است در جلسه دوم مهر ماه یک هزار و سیصد و بیست و سه به تصویب مجلس  شورای ملی رسید.

رئیس مجلس شورای ملی- سید محمد صادق طباطبایی

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294176!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)