کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15
[1396/05/25]

جلسه: 61 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه نهم اردیبهشت ماه 1327  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات آقای رئیس

3- تصویب دو فقره اعتبارنامه

4- انتخاب اعضاء دیوان محاسبات

5- موقع و دستور جلسه بعد. ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15

 

 

جلسه: 61

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه نهم اردیبهشت ماه 1327

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات آقای رئیس

3- تصویب دو فقره اعتبارنامه

4- انتخاب اعضاء دیوان محاسبات

5- موقع و دستور جلسه بعد. ختم جلسه

 

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه نهم اردیبهشت ما سال 1327

مجلس ساعت دو و نیم قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید

1- تصویب صورت مجلس

صورت مجلس جلسه قبل را آقاى فولادوند (منشى) قرائت نمودند دو ساعت و نیم به ظهر روز شنبه 4 اردیبهشت مجلس به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل و صورت جلسه پیش قرائت گردید.

اسامى غائبین جلسه روز شنبه 4 اردیبهشت ماه‏

غائبین با اجازه- آقایان:

محمد‌على دادور. عباس قبادیان. غلامرضا فولادوند. حسین وکیل. على وکیلى. یمین اسفندیارى. شریف‌زاده. حسن مکرم‏

غائبین بى اجازه- آقایان:

عزت الله بیات- دکتر فلسفى. سلطانى. ابوالقاسم بهبهانى. على اقبال. عبدالرحمن فرامرزى. محمد‌على مسعودى. محمد تقى بهار. منوچهر گلبادى. سالار بهزادى. محمد عباسى. صفا امامى. بهاء‌الدین کهبد دیرآمدگان با اجازه- آقایان:

رضا آشتیانى‌زاده. عسگر صاحب‌جمع. دکتر راجى. اورنگ. محمد ذوالفقارى. اخوان. منصف. ناصر ذوالفقارى. عباس نراقى. دکتر طبا. ملکپور. سلمان اسدى‏

دیرآمدگان بى اجازه- آقایان:

دکتر اعتبار. تولیت. آقاخان بختیار. شریعت‌زاده. مسعود ثابتى. شهاب خسروانى.

 آقاى گنجه راجع به آفت محصول آذربایجان و مازاد مالکین و آقاى دکتر شفق راجع به مذاکرات در اطراف یک دوازدهم تذکرى دادند و صورت مجلس تصویب شد. آقاى آصف راجع بیانات آقاى وزیر دارایی و حفظ شئون مجلس و کمک مالکین به کشاورزان و شروط موافقت فراکسیون ملى با دولت مشروحاً تذکراتى دادند و آقاى مهدى ارباب راجع به سیل زاهدان و لزوم مساعدت فورى به آسیب دیدگان بیاناتى نمودند. آقاى حاذقى پیشنهاد کردند که یک دوازدهم مطرح شود و گزارش کمیسیون بودجه قرائت شد آقاى ملک مدنى پیشنهادى که براى ایجاد کار در جلسه گذشته داده بودند تقاضا نمودند ضمیمه یک دوازدهم شود. آقاى رضوى ماده 63 نظامنامه راجع به قرائت پیشنهادها را یادآور شدند و ماده مذکور قرائت شد آقاى دکتر بقایی نیز معتقد بودند که پیشنهادها هنگام طرح بودجه کشور قرائت شود و آقاى وزیر راه پیشنهاد نمودند پنجاه میلیون ریال از اعتبارات ساختمانى وزارت راه در سه ماهه اول سال با اختیار این وزارتخانه بگذارند که از این طریق وسایل تهیه کار فراهم شود. آقاى دکتر متین دفترى پیشنهاد نمودند که حقوق رتبه‌های استحقاقى معلمین از درآمد عمومى کشور پرداخت شود همچنین حکمیت نسبت به ورثه خزعل به وسیله هیئتى از دیوان کشور مورد تجدید‌نظر قرار گیرد و ضمن توضیحات مربوط به حقوق آموزگاران و دبیران و خساراتى که از اجراى حکمیت بین دولت و

+++

 ورثه خزعل به مملکت وارد می‌شود تقاضا نمودند دولت لایحه تأسیس دانشگاه تبریز را زودتر به مجلس تقدیم کند. آقاى مخبر کمیسیون و آقاى وزیر دارایی موضوع تجدید‌نظر در حکمیت ورثه خزعل را قبول نمودند ... آقاى دکتر شفق راجع پیشنهادها و این که مطالب مهم و مفید به مورد گفته شود تذکراتى دادند و آقاى شریعت‌زاده پیشنهاد نمودند حکمیت ورثه خزعل در کمیسیونى از دیوان کشور مطالعه شود و نتیجه به عرض مجلس برسد و توضیحاتى نیز در چگونگى موضوع و رأى حکما دادند و آقاى دکتر متین دفترى قسمتى از بیانات آقاى شریعت‌زاده را نسبت به قبول حکمیت هنگام تصدى معاونت وزارت دادگسترى رد نمودند.

آقاى اسلامى پیشنهاد کردند که بودجه دانشگاه جزء بودجه مملکت و تصمیمات شوراى دانشگاه با تصویب وزیر فرهنگ اجرا شود و در ضمن توضیحات بیان کردند که دودستگى در دانشگاه ایجاد شده است آقاى دکتر عبده در پاسخ آقاى اسلامى در باب استقلال دانشگاه معتقد بودند که استقلال مالى دانشگاه نیز به حد کافى باید تأمین شود و آقاى دکتر سیاسى وزیر فرهنگ ضمن توضیحاتى اظهار نمودند که دستگاه علمى دانشگاه باید از اعمال نفوذ وزراء فرهنگ و نفوذ سیاست و دیانت و مذهب دور باشد- بیانات آقاى وزیر فرهنگ از طرف آقایان رفیع و معتمد دماوندى و بعضى دیگر از نمایندگان مورد اعتراض قرار گرفت و جمعى از مجلس خارج شدند نیم ساعت به ظهر مجلس به تنفس تعطیل شد و مقارن ظهر مجدداً تشکیل گردید.

آقاى عدل وزیر مشاور در اطراف بیانات آقاى وزیر فرهنگ توضیحاتى داده گفتند دین اسلام دین رسمى مملکت است و در مدارس مطابق فهم محصلین تدریس می‌شود ولى در دانشکده حقوق محصلین مسیحى و زردشتى و یهود هم مشغول تحصیل هستند نباید عقاید خاصى به دیگران تحمیل شود آقاى اسلامى به استناد اصل 19 قانون اساسى اعتراض نمودند در این موقع به ماده واحده یک دوازدهم اخذ رأى و تصویب شد و تبصره یک و دو نیز قرائت و تصویب و تبصره سوم قرائت و نسبت به آن با ورقه اخذ رأى و تصویب گردید و سپس به مجموع ماده واحده و 3 تبصره با ورقه اخذ رأى به عمل آمد از یکصد نفر عده حاضر به اکثریت 80 رأى تصویب شد آقاى اسلامى پیشنهاد نمودند که جلسه عصر تشکیل شود و آقاى حاذقى مخالف بودند آقاى عباس اسکندرى آغاز استیضاح نمودند و در مقدمه مطلب بیان داشتند که مجلس هنگام استیضاح به منزله هیئت قضائیه و منصفه است و قضاوت هیچ گاه قبل از وقت اظهار نظر نمی‌کنند و بعد با اشاره به نطق آقاى تقى‌زاده در تقسیم مردم معتقد بودند مردمى که بخواهند در جهان زنده باشند باید ابراز وجود و اثبات لیاقت کنند.

در این موقع آقاى حائرى‌زاده هم پیشنهاد تنفس نمودند و آقاى حاذقى‌ مخالف بودند و اخذ رأى به عمل آمد تصویب نگردید. آقاى اسکندرى ضمن بیانات خود ابیاتى از مرحوم عارف قرائت نمودند گفتند باید سعى کرد که قانون اساسى وسیله ارتباط بین مردم و دولت حفظ شود و سپس با اشاره به نصایح و تعالیم على علیه السلام اضافه نمودند که باید سرمشق زندگى ما قرار گیرد آقاى دکتر طبا پیشنهاد تنفس نمودند و آقاى دکتر بقایی مخالف بودند و یک ساعت و نیم بعد از ظهر جلسه به عنوان تنفس ختم و به صبح یکشنبه موکول شد. دو ساعت و سى و پنج دقیقه به ظهر روز یکشنبه پنجم اردیبهشت مجلس به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید

اسامى غائبین جلسه یکشنبه پنجم اردیبهشت ماه 1327 غائبین با اجازه- آقایان:

محمدعلى دادور- غلامرضا فولادوند- اورنک- حسین وکیل- یمین اسفندیارى- شریف زاده- حسن مکرم: غائبین بى اجازه- آقایان عزت الله بیات- دکترفلسفى- سلطانى- ابوالقاسم بهبهانى- عبدالرحمن فرامرزى- محمدعلى مسعودى- محمدتقى بهار- منوچهر گلبادى- سالار بهزاری- محمد عباسى- صفا امامى- بهاء الدین کهبد، دیرآمدگان بااجازه- آقایان: عباس قبادیان- دکتر اعتبار- کشاورز صدر- اعظم زنگنه- دکتر راجى- منصف- دکتر طبا- سزاوار- دکتر عبده- دکتر آشتیانى- عباس اسکندرى- صاحب دیوانى- حاجى امین؟

دیرآمدگان بى اجازه- آقایان: محمد‌حسین قشقایی- تولیت- آقا خان بختیار- عباس نراقى- شریعت‌زاده- مسعود ثابتى- خوئیلر- اسدى.

آقاى اسلامى راجع به مذاکرات خویش در جلسه گذشته و عرایض دانشجویان حقوق توضیحاتى دادند آقاى عباس اسکندرى با قرائت نامه جامعه لیسانسه‌هاى معقول و منقول گفتند دانشجویان عموماً اصول و مبانى اخلاقى خودشان را بر طبق تعالیم عالیه که بوده است پیروى خواهند کرد و روش جدیدى که براى ترقى کشور پیش گرفته‌اند منافى اصول دیانتى خود نمی‌دانند و سپس با توضیحاتى از ادوار عظمت و انحطاط ایران و آثار بزرگان کشور در باب مطالب آقاى آشتیانى و آقاى شریعت‌زاده و نیز آقایان امینى و سزاوار موضوع وضع نان و اختیارات دولت در انحصارها و اخراج کارمندان و سؤالاتى که بلاجواب مانده مشروحاً ایراد سخن نموده نسبت دو سؤالى که شخصاً از وزارت دادگسترى راجع زندان و جریان امور اقتصادى کشور نموده بودند با قرائت اصل هشتم و نهم قانون اساسى گفتند معترض کسى نمی‌توان شد مگر به حکم قانون و در زندان شهربانى کسانى هستند که توقیف موقت هستند و یا محکومیتشان سر آمده و بلاتکلیف می‌باشند و بعد با اشاره به نامه مربوطه با آقاى امیر نصرت اسکندرى راجع بهشت هزار بقچه نخ براى یکى از کارخانه‌جات قالى بافى معتقد بودند که آقایان نمایندگان در این امور مداخله نکنند و در قسمت بیانات آقاى وزیر دارایی با قرائت اصل 18 قانون اساسى و اشاره به بخشنامه صادره بمحاضر اظهار داشتند که به اعتراف خودشان دو باب اخذ مالیات از فروش اراضى در محضر نقض قانون نموده‌اند و نیز در باب استیضاح از دولت آقاى حکیمى گفتند که مخالف ایشان روى قضایاى اصولى و براى وحدت ایران است و در این منظور عموم بیگانگان در نظر ما یکسان و براى ما بیگانه هستند همچنین در موضوع بحرین و تجدید‌نظر در قرارداد نفت جنوب گفتند هنوز از طرف دولت اقدامى نشده است درحالی که باید از موقع کنونى دنیا استفاده کرد. در این موقع پنجاه دقیقه به ظهر به تقاضای آقاى اسکندرى به علت کسالت تنفس داده شد. و یک ربع به ظهر مجدداً مجلس به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید و آقاى رئیس اظهار داشتند که کسالت آقاى اسکندرى هنوز رفع نشده است آقاى دکتر سجادى وزیر اقتصاد ملى گفتند ارزهایی براى ورود وسایل تولید آب داده شده و باز هم به هر کس که در پى این اقدام مفید باشد داده خواهد شد و در باب نخ بانک صنعتى دستور داده شده است که مصنوعات به بافندگان و اهل حرفه داده شود

آقاى امیر نصرت اسکندرى شرحى در پاسخ آقاى عباس اسکندرى و دکتر متین دفترى در موضوع اتومبیل و اخذ مالیات غیر قانونى و بودجه توضیحاتى داده گفتند مطالب بى اساسى اگر در مجلس گفته شود سوء اثر می‌بخشد و اضافه نمودند که اهتمام دولت در تهیه وسایل تعلیمات اجبارى و توسعه دانشکده فنى و دانشکده پزشکى است و ثروتمندان می‌توانند با پرداخت حقوق از دانشکده حقوق و دانشکده ادبیات استفاده کنند. آقاى وزیر دادگسترى در پاسخ آقاى عباس اسکندى موضوع ساختمان زندان و توقیف موقت و بلاتکلیفى زندانیان توضیحاتى داده گفتند هیچکس بدون دستور مقامات صلاحی‌ات دار توقیف نشده و کمیسیونى از قضات عالیمقام براى رسیدگى به وضع زندانیان مأمور و مراقب هستند و کسى برخلاف قانون توقیف نمی‌شود.

آقاى امینى طبق ماده 109 اظهار نمودند که مقصود از این تذکرات آن بوده که کارها بهتر انجام شود لوایح وزارت دارایی در مجلس معوق نمانده و نباید مجلس را مانع کار دولت معرفى کرد. آقاى دکتر متین دفترى نیز طبق ماده 109 راجع به بودجه و حقوق آموزگاران و دبیران و دانشگاه تبریز توضیحاتى داده گفتند وزارت دارایی سیاست اقتصادى کشور را اصلاح کند کافى است موضوع دانشکده‌ها مروط به دانشگاه و فرهنگ است درینموقع سه ربع بعداز ظهر روز دوشنبه ششم اردیبهشت مجلس به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

اسامى غائبین روز دوشنبه ششم اردیبهشت‏

غائبین با اجازه- آقایان:

محمد‌حسین قشقایی. بیات. دادور. قبادیان. فولادوند. اورنک.

+++

 اقبال. حسین وکیل. ناصرى. اسلامى. شریف‌زاده. حسن مکرم.

غائبین بى اجازه- آقایان:

یمین اسفندیارى. دکترفلسفى. سلطانى. ابوالقاسم بهبهانى. عبدالرحمن فرامرزى. محمد‌على مسعودى. محمد‌تقى بهار. شریعت‌زاده. گلبادى. سالار بهزادى.

محمد عباسى. صفا امامى. کهبد.

دیرآمدگان با اجازه- آقایان:

دکتر راجى. دکتر طبا. دکتر آشتیانى. جواد گنجه. دکتر شفق. امیر تیمور.

دیرآمدگان بى اجازه- آقایان:

منصف تولیت. معتمد دماوندى. آقاخان بختیار. شهاب خسروانى. دکتر امینى. ساعد. اسدى. دکتراعتبار. مسعود ثابتى. آقاى عباس اسکندرى در تعقیب بیانات جلسه پیش نسبت به توضیحات آقاى وزیر دارایی راجع به مالیات اراضى و نقض قانون اظهار داشتند که مطابق ماده 82 قانون مجازات عمومى محکوم هستند کسى نباید قانون اساسى و قوانین را تفسیر کند زیرا نتیجه آن موضوع ماده 49 مطبوعات می‌باشد سپس راجع به علاقه آقاى حکیمى به مشروطیت و حکومت ملى با اشاره به دور دوم مجلس و قرارداد 1907 و اولتیماتوم روس و انگلیس که آقاى حکیمى عضو دولت وقت بودند گفتند دولت قبول اولتیماتوم را به مجلس پیشنهاد کرد و مجلس نپذبرفت و بعد به تقاضای دولت نایب‌السلطنه مجلس را منحل کرد نامه صمصام‌السلطنه نخست وزیر وقت نوشته شده بود قرائت گردید. ودر باب بحرین و نفت جنوب گفتند که قوام‌السلطنه وارد مذاکره شده بود و دولت فعلى تعقیب نکرد در حالیکه از موقع دنیا و اختلاف دول بزرگ باید به نفع کشور استفاده کرده و ضمن بیانات خود به اعلان اداره انتشارات شرکت نفت نیز اشاره نمودند در قسمت اقتصادى نیز اعلام کردند که دولت از اطاق بازرگانى و بانک ملى مشورت نمی‌کند و بانک کشاورزى به جاى صدى شش صدى هیجده از مردم دریافت می‌کند و نزول یک سال را هم قبلا باید پرداخت و در خاتمه تذکر دادند کارى باید کرد که براى مملکت مفید باشد و از بیان بقیه مطالب به علت کسالت منصرف شدند. آقاى وزیر خارجه در پاسخ آقاى آشتیانى‌زاده راجع به کنفرانس پروفسور شوروى توضیحاتى داده گفتند آرزوى دولت و ملت ایران تشیید مبانى دوستى و صمیمیت دولتین است با احترام کامل متقابل در موضوع پست‌های خالى وزارت خارجه نیز توضیحاتى دادند و راجع به بحرین هم گفتند دولت هیچ فرصتى را از دست نمی‌دهد. آقاى وزیر راه راجع به همکاری با سلیمان میرزا و پیشنهاد رد اولتیماتوم روسیه تزارى در مجلس دوم و انحلال مجلس و همکارى اعضاى دولت با مجلس سوم بیاناتى نمودند و راجع به عمل دولت فعلى اضافه نمودند که آنچه گفته شده مورد توجه دولت خواهد بود. آقاى نخست وزیر در باب اقدامات دولت خود نسبت به امور ادارى و اقتصادى و سیاسى و مشکلاتى که در طریق توفیق دولت در تهیه وسایل آسایش عمومى و تامین مصالح کلى مملکت بوده است توضیحاتى داده و اشاره نمودند که در طى صد روز با پنج فقره استیضاح مواجه شده‌اند و در پایان بیانات خود تصریح نمودند که در پى جاه و مقام نیستند و جز خدمت به مملکت منظورى ندارند و مقدرات دولت را براى نمایندگان محترم می‌گذارند. آقاى وزیر راه راجع به شرکت نفت نیز تذکر دادند که دولت مشغول اقدام است. آقاى امیر تیمور پیشنهاد نمودند که در خصوص استیضاح نسببت به دولت رأى ساکت گرفته شود و ماده 50 نظامنامه قرائت و رأى به پیشنهاد مذکور اخذ و تصویب شد- آقاى نخست وزیر تقاضاى رأى اعتماد نمودند و پس از اخذ رأى از 88 نفر عده حاضر 67 رأى اعتماد به دولت داده شد. آقاى وزیر راه از نظر آقایان نمایندگان و رأى اعتماد به دولت اظهار امتنان و دو فقره لایحه راجع به استخدام دو نفر تقدیم نمودند پنجاه دقیقه بعد از ظهر مجلس خاتمه یافت و به صبح روز پنجشنبه محول گردید.

رئیس- نسبت به صورت جلسه اعتراضى نیست؟

اردلان- عرض کنم که بنده خواستم از مقام ریاست استدعا کنم که هر وقت قبل از دستور یا بعد از دستور به بنده اجازه بفرمایید که راجع به موضوع ارز صحبتى داشتم بگویم.

رئیس- من گفتم اگر اعتراضى نسبت به صورت جلسه دارید. آقاى رفیع نسبت به صورت جلسه؟

رفیع- بلى‏

رئیس- بفرمایید

رفیع- در صورت جلسه نوشته شده بود به واسطه مذاکرات وزیر فرهنگ مشاجره‌ای در مجلس پیش آمد، محل تردید نیست که دانشگاه مورد احترام همه نمایندگان و مجلس شوراى ملى است (صحیح است) آن سوء تفاهم راجع به صحبت و حرفى بودکه سهواً از دهن وزیر فرهنگ سابق در آمد اگر خود استادان دانشگاه و شاگردان و محصلین دانشگاه در مجلس بودند مثل من عصبانى می‌شدند براى خاطر این که تمام این زحمات براى اینست که در مملکت اسلامى دین اسلام برقرار باشد (صحیح است) و شاگردان متدین به دین اسلام باشند انشاء الله و هستند، فرزندان من، دکترها، مهندس‌ها، بالاخره همه از همین دانشگاه درآمده‌اند، دانشگاه محل احترام من است استادان دانشگاه برادران من هستند، آنهایی که درس می‌خوانند این‌ها همه فرزندان من هستند من به پیروی فرمایش پیشواى اسلام که فرمود:

من علمنى حرفا فقر صیرنى عبدا. هرکس یک حرف یاد بدهد به من من عبد او هستم، محلى که مردم را به خدا انشاء الله آشنا به کند و معرفت و علوم قدیمه را به همه درس بدهد محل احترام همه مردم است (صحیح است)

رئیس- نسبت به صورت جلسه بفرمایید.

رفیع- بلى جهت تشنج را عرض می‌کنم و به این جهت گفتم در اینجا اگر چنانچه متوجه باشند فردوسى هم می‌گوید: چو از نام دادار یاد آورم ... جهان را همه سوى داد آورم حالا من خواستم عرض کنم که راجع به دانشگاه به هیچوجه اینجا تشنج وارد نبوده راجع به آن کلمه‌ای که آقاى وزیر فرهنگ گفتند و همه آقایان هم تصدیق دارند که بد حرفى زدند (صحیح است) ما همه احترام داریم به دانشگاه (صحیح است)

رئیس- آقاى مهندس رضوى.

مهندس رضوى- عرض کنم که دو موضوع و رد اعتراض بنده بود در صورت مجلس یکیش را چون جناب آقاى قائم‌مقام توضیحاتى دادند و البته اسباب امتنان ما بود و ما هم می‌دانستیم که ایشان نسبت بدانش و دانشگاه نظرى غیر از احترام و تأیید دانش ندارند (صحیح است) منتها نظر بنده هم این است که یک چنین جریانى که پیش می‌آید باید به آن وزیر وقت هم فرصت داد که مطلبى را که شروع کرده بود توضیح بدهد و البته در قلب ایشان هم غیر از رعایت شئون اسلام چیز دیگرى نبود (صحیح است) و اگر سهوى در بیان ایشان شده است مجلس شورای ملى البته باید موافقت بنماید که ایشان بیایند و توضیحات کافى بدهندو رفع هرگونه شبهه از همه ملت بشود قسمت دوم اعتراض بنده راجع به صورت جلسه این بود که در خاتمه موضوع استیضاح چون چند نفر از آقایان استیضاح کنندگان موضوع حساسى را که عبارت از منافع ما در شرکت نفط جنوب بود تذکر داده بودند و متأسفانه دولت جواب نداده بود بنده به آقای اردلان عرض کردم که اگر توضیحى داده بشود این موضوع (چون ایشان نزدیک ما بودند) این موضوع در رأى ما تأثیر خواهد داشت یعنى ممکن است که ما ناچار بشویم که عدم اعتماد اظهار بکنیم و ایشان یک توضیحاتى دادند که آن توضیحات را بنده می‌خواستم در صورت جلسه منعکس باشد که حق مملکت ایران در این موضوع همیشه محفوظ و ما مطمئن باشیم که دولت تعقیب می‌کند و ما هم به نتیجه می‌رسیم (صحیح است)

رئیس- آقاى اسکندرى.

اسکندرى- در صورت جلسه دو سه قسمت دقت نشده بود بنده خاطر مجلس شورای ملى را متوجه می‌کنم که دستور داده شود اصلاح شود. یکى در موضوع اولتیماتوم 1911 قید نشده بود و چون قرارداد 1907 هم قبلاً بسته شده اشتباه خواهد بودو آن اولتیماتوم در 1911 بود و بعد هم انفصال مجلس را نایب‌السلطنه امر نداد که اینجا ذکر شده است که نایب‌السلطنه امر داد دولت پیشنهاد کرد که مجلس را ببندند و موافقت کرد و خود آقاى حکیمى یکى از آن‌ها بودند مأمورین را فرستادند ژاندارم‌ها وکلا را بیرون کردند و قسمت دیگر راجع به نفط جنوب، راجع به نفط جنوب بنده مفصل صحبت کردم و همچنین راجع به بحرین و این اندازه ارزش دارد که با توضیح بیشترى در صورت مجلس قید بشود و جمله‌ای هم که جناب آقاى مهندس رضوى تذکر دادند بسیار لازم و مفیدبود و بیشتر بنده راجع به آن مسابقه‌ای که در آبادان گذارده شده است مسابقه ریش آن واقعه را در این موقعى که شهربانى به مطبوعات این اندازه تضییقات مثل ماده 49 می‌آورد در این موقع مقتضى بود که شهربانى آبادان یا وزارت فرهنگ یا سایر متصدیان دقت می‌کردند یک همچو امر مهمى را براى مسخره ملت ایران درج نمی‌کردند.

رئیس- تمام این نکات در صورت مجلس مشروح قید شده و خواهد شد. آقاى دهقان فرمایشى دارید بفرمایید؟

دهقان- آقاى عباس اسکندرى ضمن بیاناتشان اینجا یک مطلبى راجع به بنده فرمودند که محتاج

+++

 به جواب بود و با این که بنده نوبت داشتم مقام ریاست موافقت نفرمودند بنده به این عمل اعتراض دارم و استدعا می‌کنم که یا به موجب ماده 109 و یا قبل از دستور به بنده اجازه داده شود که در مقابل بیانات آقاى اسکندرى عرایضى بکنم.

اسکندرى- تمنى می‌کنم مجلس موافقت بکند رئیس صورت مجلس تصویب شد.

2- بیانات آقاى رئیس

رئیس- همان طور که در اینجا مذاکره شد در دو جلسه پیش هنگام طرح یک دوازدهم بودجه واقعه پیش آمد که موجب کمال تأسف شد البته چون این گفتگوها و مشاجرات بدون هیچگونه سوء نیت و شائبه غرض بوده است لازم بود همان طور که آقاى عدل از طرف دولت توضیح دادند در همان جلسه از طرف مجلس نیز توضیحى در این باب داده شود و رفع سوء تفاهم به عمل آید بعد از آن جلسه شنیدیم که این موضوع در میان استادان محترم دانشگاه رنجشى ایجاد کرده است و این فکر براى آن‌ها پیدا شده و شایعات نیز آن را تقویت کرده که ممکن است مجلس شورای ملى نسبت به دانشگاه نظرى داشته باشد تا این که دیروز هیئتى از طرف شوراى دانشگاه اینموضوع را به اینجانب تذکار دادند همان طوری که به نمایندگان شوراى دانشگاه اطمینان دادم خواستم در اینجا نیز توضیحى بدهم و یقین دارم که عرایض من مورد تصدیق و تأیید عموم آقایان نمایندگان محترم خواهد بود (صحیح است) استقلال دانشگاه طبق قانونی که از مجلس شورای ملى گذشته است همواره محترم ومعتبر خواهد بود (صحیح است) و مجلس نه تنها هیچگونه نظرى نسبت به استقلال این مؤسسه عظیم علمى که هدف آن سعادت و ترقى ملت ایران است و همچنین شئون استادان ارجمند آن ندارد بلکه تقویت و استحکام بنیان دانشگاه تهران که مایه آبروى مملکت ما در انظار بیگانگان و بالا بردن سطح فرهنگ کشور است همواره مطمح نظر و وجهه همت نمایندگان ملت بوده و هست (صحیح است) مجلس شورای ملى درجه علاقه‌مندى خود را نسبت به دانشگاه ابراز می‌دارد (صحیح است) تا این مؤسسه بتواند بهتر و اساسى‌تر در راه علم و معرفت پیش برود (صحیح است) مجلس شورای ملى نسبت به قاطبه علماء و دانشمندان کشور همیشه با نظر احترام و توقیر می‌نگرد (صحیح است) امیدوارم با توضیحاتى که داده شد از استادان محترم دانشگاه رفع گله و رنجش شده باشد و پس از این نیز مانند گذشته با اطمینان کامل از پشتىبانى مجلس شورای ملى کارهاى علمى خود را دنبال کنند.

موجبات ترقى و تعالى کشور را که جزء در سایه دیانت و علم میسر نمی‌تواند بود بیش از پیش فراهم آورند (صحیح است احسنت)

3- تصویب دو فقره اعتبارنامه‏

رئیس- اعتبار‌نامه آقاى دولتشاهى مطرح است آقاى ضیاء ابراهیمى مطلبى دارید بفرمایید.

ضیاء ابراهیمى- بنده می‌خواستم عرض کنم که 3 سال در شیراز افتخار ریاست دادگاه آن شهرستان را داشتم و واقعاً اخلاق حسنه و بزرگوارى همه آقایان شیرازى مرا طورى مجذوب و فریفته کرده که تا زنده هستم ممنون مراحم آقایان هستم و به همه احترام می‌گذارم و به همین مناسبت ارادت خاصى که به خانواده آقاى رضوى داشتم خواستم از آقاى رضوى تقاضا کنم از اعتراضى که نسبت به اعتبار‌نامه آقاى دولتشاهى کرده‌اند صرف‌نظر کنند براى این که ایشان هم غرضى نداشتند و مقصودشان تشریح اوضاع و احوال شیراز در آن زمان بوده والّا بر صلاحیت آقاى دولتشاهى و شخصیت ایشان اعتراضى ندارند حالا من استدعا کردم انشاء الله اجابت می‌کنند (صحیح است)

رضوى- بسیار خوب (نمایندگان- احسنت)

رئیس- بنابراین رأى گرفته می‌شود به نمایندگی آقاى دولتشاهى از کرمانشاه، آقایان موافقین قیام کنند (اکثراً برخاستند) تصویب شد، گزارش سیرجان مطرح است راجع به آقای عدل اسفندیارى قرائت می‌شود (گزارش شعبه اول به وسیله آقاى نبوى مخبر (به شرح زیر قرائت گردید)

انتخابات سیرجان- بر اثر فوت مرحوم مرآت اسفندیارى انتخابات دوره پانزدهم تقنینیه حوزه انتخابیه سیرجان به دستور وزارت کشور در تاریخ 26 بهمن ماه 1326 تجدید از طبقات شش‌گانه از طرف فرماندار دعوت به عمل آمده در روز مزبور مدعوین در فرماندارى حاضر شده اعضاء اصلى و على‌البدل را انتخاب و اعضاء اصلى تشکیل جلسه داده هیئت رئیسه خود را تعیین نمودند و سپس اقدام به تعیین شعب و حوزه‌های فرعى کرده براى اطراف سیرجان جمعاً ده حوزه دز نظر گرفته اعضاء اصلى و على‌البدل حوزه‌ها تعیین شده‌اند از 9 اسفند 1326 آگهى انتخابات منتشر شده و روز 19 تا 23 اسفند را براى توزیع تعرفه و اخذ رأى تعیین کرده‌اند از روز 24 اسفند شروع به قرائت آراء شده مجموعاً در شهر و اطراف 11760 تعرفه توزیع و اخذ رأى شده است.

در مدت مقرر و در جریان انتخابات شکایاتى به انجمن و فرماندارى و انجمن‌های فرعى رسیده و آقاى رئیس دادگسترى مأمور رسیدگى به شکایات شده به اضافه انجمن شکایات را مورد رسیدگى قرار داده در نتیجه محقق شده است که شکایات از طرف سایر نامزدهاى نمایندگى بوده و انتخابات با رعایت مقررات انجام یافته است و چون از مجموع آراء مذکور 10964 رأى به اسم آقاى عبدالله اسفندیارى بوده انجمن در تاریخ 7 فروردین ماه 1327 اعتبار‌نامه به نام ایشان صادر کرده است. پرونده امر به شعبه اول ارجاع در تاریخ 30 فروردین 1327 شعبه موضوع را مورد مداقه قرار داده چون جریان انتخابات با رعایت کامل مقررات انجام یافته و با رسیدگى‌هایی که به عمل آمده محقق شده است که شکایات وارد نبوده و اکثر شکایات از نامزدهاى غیر محلى بوده و گزارش مبسوط رئیس دادگسترى نیز حاکى است که شکایات وارد نبوده است بنابراین شعبه به اتفاق آراء صحت نمایندگى آقاى عبدالله عدل اسفندیارى را تصدیق و گزارش آن را براى طرح در مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به نمایندگى آقاى عدل اسفندیارى از سیرجان آقایان موافقین قیام کنند (اکثراً برخاستند) تصویب شد، دو طرح به قید فوریت در دستور است ولى لازم است که وزیر مربوط حاضر باشد و هیچ کدامش حاضر نیست یکى راجع به اراضى است بالاخره باید حاضر باشند.

حاذقى- امر بفرمایید کمیسیون‌ها انتخاب بشوند

رئیس- بنابراین اگر موافق باشند انتخابات اعضاء دیوان محاسبات به عمل بیاید (صحیح است) آقاى اقبال.

حاذقى- تأخیر در انتخابات کمیسیون‌ها مخالف نظامنامه است.

اقبال- عرض کنم اگر چه تصور می‌کنم جزء دستور هم هست ولى خواستم براى تدکر عرض کنم که مطابق قانون در اولین جلسه اردیبهشت باید انتخابات به عمل بیاید و همچنین راجع به انتخابات دو نفر ناظر بانک.

کشاورز صدر- طرح بنده مقدم است.

اقبال- بلى طرح شما مقدم است.

رئیس- وزیر مربوط باید حاضر باشد. آقاى مکى.

مکى- بنده چون عضو آن کمیسیون بودم براى تعیین اسامى آقایان و براى موافقت به آقایان در آن جلسه بنده رفتم و حالا یک صورتى آورده‌اند نزد بنده که این صورت مورد موافقت آقایان نمایندگان شعب قرار گرفته بنده زیر بار نرفتم.

رئیس- هر کس آزاد است در رأى خودش در مجلس این حرف‌ها نیست.

مکى- بنده می‌خواستم عرض کنم اسم آقاى اشترى و آقاى الهیار صالح را زده بودند بنده اضافه می‌کنم.

4- انتخاب اعضاء دیوان محاسبات‏

رئیس- مجلس که این حرف‌ها را ندارد حالا چند نفر به حکم قرعه باید انتخاب بشوند 5 نفر براى استخراج آراء به حکم قرعه تعیین می‌شوند که در خارج استخراج به عمل بیاید. (استقرا به عمل آمد و نتیجه به قرار زیر حاصل شد) آقایان حاج میرزا حبیب‌الله امین- ضیاء ابراهیمى- محمد حسین قشقایی- دکتر معظمى- دکتر بقایی‏

رئیس- یک نفر هم آقاى صدر‌زاده تعیین می‌شوند که به اتفاق در استخراج آراء شرکت کنند و بعد نتیجه را به عرض مجلس شوراى ملى برسانند حالا ممکن است شروع بشود به انتخاب دو نفر نظار بانک چون در اولین جلسه اردیبهشت می‌بایستی انتخابات بشوند و مطابق قانون امروز باید انتخاب بشوند.

حاذقى- همان دو نفرى که بوده‌اند انتخاب می‌کنیم آقاى دکتر معظمى و آقاى دکتر نراقى.

دهقان- اگر موافقت بفرمایید انتخاب این هیئت نظار به جلسه بعد که در فراکسیون‌ها رویش توافق بشود.

رئیس- پس کارى در دستور نیست بنابراین تنفس می‌دهیم.

بعضى از نمایندگان- کمیسیون‌ها.

رئیس- کمیسیون‌ها حاضر نیست.

بعضى از نمایندگان- 5 دقیقه تنفس بدهید براى این که راجع به کمیسیون‌ها توافق کنیم.

رئیس- گمان می‌کنم آقاى دکتر راجى یک بیاناتى می‌خواهند بکنند.

اردلان- بنده قبل از دستور اجازه خواستم.

5- موقع و دستور جلسه بعد. ختم جلسه‏

رئیس- پس ده دقیقه تنفس داده می‌شود براى توافق. (در این موقع ساعت ده و سى و پنج دقیقه مجلس به عنوان تنفس تعطیل و پس از یک ساعت مجدداً به ریاست آقاى ظفر ایلخان نایب رئیس تشکیل گردید)

نایب رئیس- از قرار معلوم آقایان تشریف ندارند و اکثریت نیست اگر اجازه بفرمایید مجلس را ختم می‌کنیم‏

جلسه آتیه روز یکشنبه سه و نیم قبل از ظهر. (مجلس ساعت یازده و نیم ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294371!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)