کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ‏19
[1396/05/31]

جلسه: 60 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سهشنبه نهم بهمن ماه 1335  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور- آقایان: استخر- تیمور تاش- توماج- عمیدی نوری- کورس- خرازی- عامری

3- طرح گزارش شور اولی کمیسیون بهداری راجع به تمدید استخدام آقای دکتر به التازار رئیس بنگاه پاستور

4- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی، دوره ‏19

 

 

جلسه: 60

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه نهم بهمن ماه 1335

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور- آقایان: استخر- تیمور تاش- توماج- عمیدی نوری- کورس- خرازی- عامری

3- طرح گزارش شور اولی کمیسیون بهداری راجع به تمدید استخدام آقای دکتر به التازار رئیس بنگاه پاستور

4- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و پنجاه دقیقه از ظهر به ریاست آقاى عماد تربتى (نایب رئیس) تشکیل گردید.

1- تصویب صورت مجلس‏

نایب رئیس- اسامى غایبین جلسه قبل قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه آقایان:

دکتر شاهکار- دکتر طاهرى- اورنگ- ارباب- دکتر امیر اصلان افشار- مجید ابراهیمى- کاظم شیبانى- ذوالفقارى- اکبر- اقبال- سلطانمراد بختیار. بیات ماکو. غضنفرى- مهندس بهبودى- سنندجى- خزیمه علم- صراف‌زاده- امامى خویى- ابتهاج- مسعودى- اردلان- دولت ‌آبادى- اعظم زنگنه- ثقة‌الاسلامى- خلعتبرى- بزرگ ابراهیمى.

غایبین بى‌اجازه آقایان:

اریه- پردلى- مهندس فروغى- امید سالار- دکتر هدایتى. قراگزلو- صارمى- شادمان- اسفندیارى- سالار بهزادى.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه آقایان:

پرفسور اعلم- دکتر آهى- دولت شاهى- معین‌زاده- دکتر عمید- رامبد- عبدالحمید بختیار- جلیلوند- دکتر مشیر فاطمى- محمودى- صفارى- عرب شیبانى- دکتر حسن افشار.

نایب رئیس- آقاى دکتر جهانشاهى‏

دکتر جهانشاهى- در بیانات بنده یک مختصر اشتباهى بود که دادم به اداره تندنویسى.

نایب رئیس- بسیار خوب اصلاح می‌شود آقاى مهندس فروهر.

مهندس فروهر- در بیانات بنده هم چند اشتباه مطیعه‌اى بود خواستم اصلاح شود.

نایب رئیس- بسیار خوب اصلاح می‌شود، آقاى تیمورتاش

تیمورتاش- بنده در جلسه قبل در صحبتى که بین الاثنین مخصوصاً با آقاى دکتر رضایى کردم خیلى متأسفم ایشان گذشته از این که سمت نمایندگى و همکارى دارند سمت هم شهرى هم با بنده دارند و من واقعاً متأسفم که مسلط بر اعصابم نبودم و اظهاراتى کردم که دور از نزاکت بود.

نایب رئیس- در صورت مجلس نظر دیگرى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس تصویب می‌شود.

2- بیانات قبل از دستور آقایان: استخر تیمورتاش- توماج- عمیدى نورى- کورس- خرازى- عامرى.‏

نایب رئیس- نطق‌هاى قبل از دستور شروع می‌شود آقاى استخر

استخر- با اجازه آقایان محترم گرچه بنده در جلسه گذشته براى جبران این مدت سکوت نیم ساعت وقت خواستم مع‌الوصف من مطیع مقررات هستم و از حدود آیین‌نامه همیشه سعى می‌کنم تجاوز نکنم تا هر مقدارى که اجازه بدهند صحبت می‌کنم با مراجعه به صورت جلسه گذشته روز یکشنبه دیدم که در ضمن صحبت بنده که عرض کردم نوعاً پارلمان‌هاى دنیا از دو جناح تشکیل پیدا می‌کند یک جناح چپ یک جناح راست یکى از آقایان محترم در ضمن صحبت بنده فرمودند که خدا نکند چپ باشد آن‌موقع بنده ملتفت نشدم که جواب عرض کنم حالا اجازه می‌خواهم که قبل از ورود به مطلب چون فعلاً سر نخى به دست آمده در این باب صحبتى کرده باشم بنده عقیده دارم که نوعاً نه در مجلس شوراى ملى و نه در خارج از این مجلس چپ به آن معنى در ایران وجود ندارد (احسنت) هیچ وقت مملکت ایران داراى اشخاص تند رو و منحرف و خارج از حدود رژیم سلطنت مشروطه نبوده به عقیدة بنده این سر زمین ایران هیچ‌‌وقت یک چنین تخمى را نمى‌رویاند اگر باید ترسید و باید بخدا پناه برد فقط باید از آن دستگاهى پناه به خدا برد که ناراضى ایجاد می‌کند ما اگر داریم ناراضى داریم چپ نداریم و باید این دستگاه‌هایى که این ناراضى‌ها را و این گله‌گزاری‌ها را ایجاد می‌کند آن را باید اصلاح کرد (دکتر حسن افشار- تعمدى هم هست که بعضى اوقات ناراضى زیاد باشد) این را بنده موافقم. و بنده می‌خواهم این حقیقت را به نام یک فرد ملت ایران از پشت این تریبون اعلام کنم که سرزمین کشور شاهنشاهى ایران اصلاً استعداد پرورانیدن بذر‌هاى فاسد را ندارد و آقایان مهمان‌هاى عزیز محترم ما از هر کشور و از هر رژیم می‌توانند این ارمغان را ببرند به مملکت خودشان و مطمئن باشند که هیچ‌‌گونه لطمه و هیچ‌گونه نفوذى در روحیه ملت ایران که ممکن باشد در نتیجه آن اقدامى بکند هیچ تأثیرى نخواهد داشت این عرضى که می‌کنم مبتنى بر حوادث و تجربیات است بدون استدلال و نشان دادن دلیل بنده عرضى را نمى‌کنم دموکراسى قلابى پیشه‌ورى را که آقایان به خاطر دارید که عاقبتش به کجا رسید و چگونه با مردانگى ملت غیور ایران و آذربایجان از صحنه دنیا خارج شد براى ما خطر بزرگى بود ولى هیچ‌‌گونه رخنه‌اى در ملت ایران نتوانست بکند چپ‌روی‌هاى حکومت دکتر مصدق فرض نشده است (دکتر بینا- فراموش شده) به‌طور مملکت را برد تا جایى که به سر حد انقراض رسانیده بود. من باب تذکر عرض می‌کنم براى تذکر خاطر دیگران ولى به خاطر دارید که در اثر قیام ملت ایران به کلى سر نگون شد و براى همیشه از صحنه سیاست بیرون رفت باز

+++

شاه ماند و ملت. ماند و شاه مهم‌ترین بذرى را که در این مدت بعضى‌ها پاشیدند و رخنه کردند در ارتش بود از سال‌هاى پریشانى و بحرانى مملکت حد اعلاى استفاده را کردند و آن بذر فاسد را آبیارى نمودند همین که خواست نشو و نمایى بکند و ثمربخش بشود دست یک سرباز فداکار شاه یعنى تیمور بختیار از آستین بیرون آمد گلوى آنها را فشرده و با داس بختیارى تمام آن بذرها از ریشه‌کنده شد و همه اینها را به خاطر داریم اینها همه دلایل محکمى است که سر زمین کشور شاهنشاهى این تخم‌ها فاسد را نمی‌پروراند. من تصور می‌کنم که همسایگان ما خیلى به عمق تاریخ ایران و روجیه ملت ایران آشنایى ندارند. حمله اسکندر، هجوم عرب، یورش مغول تمام اینها آمد و رفت و ایرانى و ایرانیت باقى ماند این از خصایص روحى ملت ایران است که ملت و حکومت غالب را پس از مدتى در کانون ملیت خویش ذوب می‌کند و صفت ایرانیت به او می‌دهد شاید غالب اشخاصى که درصدد بعضى کارها برمی‌آیند به روحیه ملت ایران خوب آشنا نیستند من باب مثال عرض می‌کنم که زعماى کمونیسم کارل ماکس- لنین- استالین در مملکت ایران می‌خواستند رژیم کمونیسم را انتشار بدهند به عقیده بنده موافق آشنایى عمیقى که به روحیه ملت ایران دارم پس از چند سال ایرانى یک کمونیزمى دست پخت خودش درست می‌کرد و بخورد آنها می‌داد یعنى تحت هیچ رژیمى غیر از رژیم مشروطیت و سلطنت ملت ایران هیچ‌‌وقت در نیامده آن‌وقت شما می‌خواهید یک ملت 2500 سالى را که من المهد الى اللحد از شاه شنیده شاهنشاه فرایزدانى شاهنشاه سایه خدا شاهنشاه فرایزدى این را می‌خواهند با کلک و بامبول از این مسیر بیرونش‏ بیاورند این غیرممکن است این امر محالى است اینها در معده ملت ایران قابل هضم نیست.

نکته دیگرى که می‌خواهم عرض کنم مبادا فراموش شود موضوع تملق بود اگر خاطر آقایان باشد آقایان فرمودند که باید با این صفت مبارزه کرد بنده مراجع به قاموس عربى کردم که واقعاً ببینم براى آدم متملق و ملق چه تعریفى کرده است این عرضى را که کردم و این مبارزه‌اى را که فرمودید مورد دارد و یا ندارد.

تقریباً معنایى که زبان عرب براى متملق و ملق می‌کند در فرهنگ عربى مرادف با تعریفى است که از یک نفر شخص منافق می‌کند یعنى آنچه را که به زبان می‌گوید در دل عقیده به آن ندارد یقولون بالسنتهم مالیس فى قلوبهم به زبان می‌گویند آنچه در دل نسازند. بنابراین اگر مبارزه با این خلق فاسد بشود با این شیوعى که بین ما پیدا کرده به عقیده بنده خیلى بجاست اما یک مبارزه‌اى که ثمربخش باشد ما از یک سال به این طرف از 20 ماه به این طرف از لحاظ این که برنامه دولت آقاى علاء برنامه مبارزه با فساد بوده است شروع به مبارزه با فساد کرده‌ایم ولى به عقیده بنده دو تاى از این مبارزه‌ها ثمربخش بوده است و از آن نتیجه گرفته‌ایم یکى مبارزه با اعتیاد تریاک بود که انصافاً با این فساد مبارزه شدیدى شد مبارزه ثمربخش شد ملت ایران را براى همیشه از یک عادت کشنده روح نجات داد اما یک امایى هم دارد و آن این است که مأمورین انجام این عمل و مبارزین این عمل دیگر به ‌اصطلاح خودمان خیلى شورش کردند یعنى آقایان متعرض مردم می‌شوند و توى خانه‌هاى مردم می‌ریزند به بهانه بوی تریاک به بهانه فلان گزارش.

آقایان مردم در خانه خودشان آزادند در هیچ کشورى در هیچ مملکتى هیچ قانونى به‌هیچ‌کس اجازه نمی‌دهد داخل خانه کسى بشوند متعرض کسى بشنوند زن و بچه مردم را تهدید کنند (دکتر بینا- اگر بویش را بشنوند که باید بروند) اگر شما بوى شراب را جایى شنیدید اجازه دارید بروید بگیرید به عنوان این که بوى شراب شنیده‌ام (دکتر بینا- آن را قانون منع نکرده) آن که حرمت عقلى و شرعى دارد این چه فرمایشى است من خواهش می‌کنم که این بهانه را از دست مأمورین بگیرید نگذارید مردم را با این کیفیت ناراضى کنند بگذارید حالا که عملى انجام شده است به خوبى انجام شود.

دیگر مبارزه‌اى که عرض کردم ثمربخش بوده است مبارزه با بى‌سوادى است ‌گر چه در تمام این مبارزه‌ها شخص اول مملکت پیشقدم بوده است تعلیم داده‌اند دستور داده‌اند ولى آن مأمور و آن وزیرى که بتواند آن دستورات و آن تعلیمات را خوب انجام بدهد و پخته از آب در بیاورد هنر در آن است من از آقاى دکتر مهران وزیر محترم فرهنگ کمال تشکر‌دار دارم و آنچه را که اطلاع دارم در سراسر مملکت یک استقبال عجیبى نسبت به امور فرهنگى شده زن‌ها پیر مردها جوان‌ها همه مشغول فرا گرفتن علم و درس و هنر شده‌اند و یک مبارزه ثمربخش براى ملت ایران به عمل آمده است.

نایب رئیس- آقاى استخر وقت شما تمام شد.

استخر- بسیار خوب گر چه بنده در حاشیه مطلب هستم و هنوز به اصل مطلب نرسیده‌ام ولى چون وقتم تمام شده است و وعده دادم اطاعت می‌کنم سایر آقایان هم حق دارند.

نایب رئیس- آقاى تیمورتاش‏

تیمورتاش- همکاران قدیم و جدید بنده به خوبى می‌دانند که من شهوت کلام زیادى ندارم و نمی‌خواهم زیاد مصدع بشوم ولى خداى سخن سعدى می‌فرماید دو چیز طبره عقل است دم فرو بستن- به وقت گفتن، گفتند به وقت خاموشى. به نظر من امروز وقت آن رسیده که درباره موضوعى که چشم جهانى را به خود خیره ساخته‌اند کى صحبت شود و حق ماست که در این زمینه مقدم باشیم. من امروز به عنوان نماینده مجلس شوراى ملى نمى‌خواهم صحبت کنم حتى به عنوان یک فرد ایرانى نمی‌خواهم عرض کرده باشم فقط می‌خواهم به عنوان یکى از افراد دنیایى که خواهان صلح و سلم و صفاى بین‌المللى است مطالبى چند عرضه بدارم.

به همین ملاحظه است که با شما همکاران محترم ملت ایران و بلکه کلیه مردم جهان می‌خواهم این مشکل را درمیان بگذارم و مطالب خودم را عرض کنم.

در دنیاى پر شور امروز هیچ ملتى نیست که بتواند خارج از رسم و راه و رویه همسایگان خودش زندگى بکند به دلیل این که سیاست این همسایگان و بلکه سیاست هر کشورى از کشورهاى دنیا بدبختانه در سرنوشت و مال زندگى آن ملت مدخلیت دارد و مؤثر است سیاستمداران امروز ناگزیر هستند از این که موشکافى به کنند جریانى را که در اقصى نقاط دنیا به وجود می‌آید با دیدة عبرت بنگرند و در آن اظهارنظر بکنند براى این که دنیا به حدى به هم پیوسته است و سیاست‌ها به حدى با هم ممزوج و توأم شده‌اند که ما چه بخواهیم و چه نخواهیم نمی‌توانیم فارغ از این ماجرا بنشینیم و ببینیم در گوشه‌اى از دنیا عملى می‌شود که خلاف اصل است همچنین مشکل به نظر می‌رسد که مردان سیاسى و کسانى که مرد اجتماعى هستند و اعمال و افعالشان در سرنوشت دنیا مؤثر است الى الابد بتوانند نقابى بى‌چهره بزنند و اعمال و رفتارشان را با گفتارشان تطبیق ندهند و ترتیبى بدهند که آنچه را که فکر می‌کنند اصل است و اگر عمل با آن منافق باشند. خوشبختانه سیاست خارجى کشور ما بر یک مدار بسیار متین و استوارى قرار گرفته و همه یک دل و یک زبان این سیاست را تأیید می‌کنند (صحیح است) شاه ما یعنى مظهر وجود ملیت ما، همچنین وزارت خارجه ما، قوه مقننه یعنى مجلسین ما، مردم همه یک اصل را قبول دارند و تبعیت می‌کنند و پیروى می‌کند آن اصل هم خیلى خیلى ساده است صلح و سلم و صفا در دنیا و تابعیت از منشور ملل متحد و قبول سازمان ملل متحد به عنوان یک ارکان جهانى در راه صلح. ولى بدبختانه کسانى هستند که در پاره‌اى موارد اصول را بر زبان می‌آورند حتى خودشان را حامى و پشتیبان این اصول می‌دانند ولى در هنگام عمل به نحو دیگرى رفتار می‌نمایند حتى این سیاست روشن و بسیار متین ما را اغلب تخطئه می‌کنند و انتقاد می‌کنند و می‌گویند چرا پیمان بغدادی به وجود آمده است و چون ما عضو پیمان بغداد شده‌ایم با این که مکرر در مکرر این موضوع گفته شده است بیان شده است و بمنصه ظهور رسیده است که پیماه بغداد فقط و فقط دفاع از خود ماست و مربوط به دیگرى نیست یکى از کسانى که در این زمینه هیچ‌‌وقت دریغ نکرده است که از هر موقعیتى استفاده کند از هر فرصتى استفاده بکنند و سیاست روشن ما را تخطئه بکند و انتقاد بکند یکى از متفکرین مغزهاى جهان امروز است یعنى جناب آقاى نهرو، جناب ایشان که سابقه درخشانى در راه آزادى ملت هند دارند و چنان که عرض کردم مسلماً یکى از متفکرترین مغز‌هاى دنیا کنونى هستند در هر مورد و فرصتى که پیش آمده است سیاست صلح‌خواهانه ما را انتقاد کرده‌اند پیمان بغداد را پیمان تهاجمى تصور و معرفى کرده‌اند و آنچه که مقدورشان بوده است حتى در سفر اخیر آمریکایی‌شان راجع به این پیمان انتقاد کردند.

البته من بدیدة احترام به گذشته سیاسى ایشان نگاه می‌کنم و مسلماً یکى از متفکرترین مردان سیاسى دنیا هستند یکى از افتخارات و ابتکارات اخیر ایشان پنج اصل همزیستى است که فعلاً یکى از ارکان سیاست دنیا شده است و پیروان بسیار در این پنج اصل دارد، در این پنج اصل همزیستى مسالمت‌آمیز می‌گویند که اگر در دنیا اشکالى پیش آمد و شکافى بین دو دسته بود باید بنشینند و با هم حل و فصل کنند ولى بدبختانه همین مرد اصولى همین کسى که در بحران اخیر خاورمیانه و موضوع مصر خودش‏ را طرفدار به حق این مى‌دانست که باید پیروى از منویات و نظریات سازمان ملل متفق کرد آن چیزى را که هم دولت ایران هم وزارت خارجه ایران و همین اعضاى پیمان بغداد که متجاوز و خود سر هستند همین‌ها مکرر تکرار کرده‌اند ولى همین جناب بزرگوار ایشان وقتى که پاى منافع خودشان پیش می‌آید و وقتى که راجع به کشمیر قرار است تصمیمى اتخاذ بشود تمام این سفارشات را پاره می‌کند وزیر پا می‌گذارند و نادیده می‌گیرند. آقایان این صحیح نیست و براى ملت ایران و سیاست خارجى ایران که طرفدار اصول است صحیح نیست که سفارشاتى را که روى کمال حسن‌نیت آن سازمانى که ما به حسن‌ نیتش معتقد هستیم یعنى سازمان ملل متحد کرده است زیر پا گذارده شود (صحیح است) و مخصوصاً این صحیح نیست که حق حیات و حق اختیار از چندین میلیون نفر ملت مسلمان گرفته شود (صحیح است) من مخصوصاً از پشت این تریبون می‌خواهم از وزارت خارجة ایران خواهش کنم که در این زمینه به مأمورین خودش در سازمان ملل دستور بدهد که رعایت اصول را بکنند.

ما ملت‌هاى کوچک جز پیروى از اصل هیچ سلاحى نداریم یگانه سلاح و قدرتى که ما داریم این است که دنیایى به وجود بیاید که اصول درش رعایت شود (صحیح است) (دشتى- یعنى حق و عدالت) اصول یعنى حق و عدالت، اصول یعنى آن چیزى که اجازة حیات به هر فردى بدهد (صحیح است- احسنت) من بیش از این عرضى ندارم چون نمى‌خواهم عرایضم باغلیان روحى که دارم در آمیزد و منطبق شود چون ممکن است و مى‌ترسم از پشت این تریبون دور از نزاکت سیاسى

+++

باشد (احسنت) عرض بنده فقط این است که ما تابع یک سیاست روشن هستیم و در سفر اخیری که من براى معالجه به فرنگ رفتم واقعاً با کمال سرافرازى عرض می‌کنم با تمام محیط‌ها و اشخاص مختلفى که سر و کار داشتیم از روش سیاست ما از صافى سیاست از بى‌ریایى سیاست ما و مخصوصاً از تابعیت از اصول ما اظهار قدردانى می‌کردند و این قدردانی را کسانی می‌کردند که خودشان در این بحبوحه گرفتار بودند یعنى من با نمایندگان فرانسه وقتى صحبت می‌کردم حتى خودشان که در این بحبوحه گرفتار بودند تمجید می‌گردد از این که ملت ایران و سیاست ایران به پیروى از منویات شاه ایران یک سیاست روشن و صاف و صریحى در دست دارد و علت این فقط این بود که من از اصل خارج نشدیم و نمی‌خواهیم خارج بشویم ما می‌گوییم باید در دنیا صلح و سلم و صفا بر قرار باشد ما می‌گوییم باید به هر ملتى اجازه داده شود که خودش سرنوشت خودش را تعیین کند و بتواند در کمال خوبى به دردها و آلام درونى خودش برسد ما جز این هدفى و منظورى نداریم و امیدواریم که دنیا هم نه تنها این اصل را قبول کند بلکه پیروى کند (احسنت- احسنت)

نایب رئیس- آقاى توماج‏

توماج- با اجازه آقایان- همکاران محترم به خوبى توجه فرموده‌اند که بنده سعى دارم مزاحم آقایان نشده و وقت با ارزش مجلس را با عرایض خود صرف ننمایم ولى گاهى استثنائا مواردى پیش می‌آید که ایجاب می‌کند چند کلمه ولو به اختصار هم شده است به عرض آقایان محترم برسانم.

تصدیق مى‌فرمایند از نظر که مجلس شوراى ملى حق نظارت بر کارهاى مملکت دارد باید معایب دستگاه‌ها گفته شود و از کلیه امور نکته‌گیرى به عمل آید و معایب تشریح گردد در مواقعى هم که کار خوبى انجام می‌شود باید آن را مورد توجه قرارداد و از کسانى که وظیفه خود را به خوبى انجام می‌دهند تشویق به عمل آورده و تشکر نمود. به مصداق این اصل است که عرض می‌کنم حقاً و انصافاً باید تصدیق نمایم در مدت نمایندگى در کلیه مراجعاتى که داشته‌ام به اهمیت منطقه گنبد قابوس دستگاه‌هاى دولتى در انجام تقاضاى اینجانب کوشش نموده و قدم‌هاى مؤثر و مثبتى براى این منطقه دورافتاده برداشته شده است که از هر جهت قابل تقدیر است به‌طورى که اکنون وضع فرهنگ و بهداشت آنجا تغییر محسوس نموده و روز بروز بهتر می‌شود.

اما موضوع خاصى که ایجاب نمود مخصوصاً امروز وقت آقایان محترم را بگیرم آخرین اقدام فرهنگى است که از طرف دانشگاه با توجه مخصوص جناب آقای دکتر اقبال رئیس دانشگاه به عمل آمده است می‌باشد به‌طورى که آقایان استحضار دارند اکثریت قریب به اتفاق ساکنین دشت گرگان ترکمن و اهل تسنن پیرو طریق حنفى می‌باشند دانشگاه که سابقاً کرسى مخصوص براى تدریس فقه شافعى تأسیس کرده بود در اثر توجه جناب آقاى دکتر اقبال رئیس دانشگاه و مساعدت‌هاى آقاى فروزانفر کرسى تدریس فقه حنفى نیز در دانشگاه تأسیس گردید (دکتر افشار- پیش هم بود) حنفى نبود (دکتر حسن افشار- چند سال قبل تأسیس شد) محصلین فقه حنفى هفته‌اى شش ساعت درس فقه حنفى خواهند داشت و از این حیث یکى از خواسته‌هاى معنوى اهالى این منطقه بر آورده شده و فوق‌العاده موجب رضایت اهالى حنفى مذهب این منطقه شده است و حتى در این خصوص تلگرافاتى نیز مخابره گردیده است که با اجازه آقایان یکى از تلگرافات که مختصرتر است در اینجا به عرض می‌رسانم.

جناب آقاى دکتر اقبال وزیر محترم در بار شاهنشاهى و رئیس دانشگاه رونوشت جناب آقاى فروزان‌فر رئیس محترم دانشکده معقول و منقول رونوشت توماج نماینده دشت گرگان جان نثاران اهالى ترکمن صحرا از اقدامات آن جناب و استاد معظم آقاى فروزان‌فر رئیس دانشکده معقول و منقول نسبت به تأسیس رشته تحصیلى مذهب حنفى براى تربیت جوانان حنفى مذهب صمیمانه تشکر نموده موفقیت آن جنابان را در خدمت به عالم روحانى از خداوند متعال خواستاریم و امیدواریم با توجهات کامل آن مقام معظم در پیشرفت طریقه حقه دیانت اسلام در محیط و مرکز دانشگاه قدم‌هاى مؤثرى برداشته شود آیت‌الله الحاج انه قلیچ آخوند آیت‌الله الحاج عبدالوهاب آخوند آیت‌الله الحاج عبد الرحمن آخوند آیت‌الله الحاج نور محمد آخوند آیت‌الله عبدالله آخوند آیت‌الله بردى آخوند.

امیدواریم همه دستگاه‌هاى دولتى در تحت توجهات شاهنشاه معظم به انجام خدماتى که موجب رضایت مردم است بشوند که یک یک ما از پشت این تریبون مراتب رضایت‌مندى خاطر ملت ایران را اعلام داریم (احسنت) بقیه وقتم را به آقاى عمیدى نورى می‌دهم.

نایب رئیس- شش دقیقه باقى است آقاى عمیدى نورى از بقیه وقت آقاى توماج می‌توانند استفاده کنند به فرمایید.

عمیدى نورى- بنده خواستم استفادة مختصرى از بقیه وقت همکار محترم بکنم و عرضم خیلى خلاصه است و عرض بنده راجع به سیاست جدید آمریکاست بنده خواستم تشکر کنم از اعلامیه‌اى که در یکى از جراید از وزارت خارجه آمریکا خواندم و حقیقتة تحت تأثیر بسیار مهمى از نظر درخشان بودن سیاست ایران در خارج شدم و مقتضى می‌دانم این اعلامیه در مجلس خوانده شود و ملاحظه شود که وضع ایران در حال حاضر، وضع ایران جدید از نظر خارجى‌ها مخصوصاً آمریکا چقدر درخشان و مهم شد.

در اعلامیه‌اى که وزارت خارجة آمریکا راجع به روش ایران می‌دهد این‌‌طور می‌نویسد «آمریکا در یکى از دوره‌هاى بسیار مشکل حساس تاریخى ایران او را کمک کرده است دوره‌اى که وضع سیاسى و اقتصادى ایران آن کشور را تهدید به قرار گرفتن به پشت پردة آهنین می‌کرد تا امروز ایران به صورت یک وزنة ثابت و مهمى درآمده و در خاورمیانه نقش رهبرى نیرومندانه و مترقیانه‌اى را به عهده گرفته است» این باعث کمال خوشوقتى ماست این یک سند پیروزى سیاسى ایران در جهان حساب می‌شود (صحیح است) من خواستم تشکر کنم از اعلیحضرت همایونى که رهبر این سیاست بزرگ خارجى ما بوده‌اند از دولت خودمان و مجلس شوراى ملى که همکارى صمیمانه در اتخاذ یک چنین موقعیت و وضعیت درخشان براى این را کرده است به همین جهت عقیده دارم در چنین مرقعى که براى ایران این موقعیت پیش آمده که آمریکا بعد از آن که تصمیم به توجه به اروپاى غربى و نقشه مارشال را داشت و آن موقع ما در مطبوعات گله می‌کردیم که چرا به خاورمیانه و مخصوصاً به پل پیروزى یعنى ایران توجه ندارد امروز که چهار صد میلیون دلار در ظرف دو سال مى‌خواهند براى خاورمیانه اضافه اعتبار به وجود بیاورند ایران با داشتن یک چنین سند درخشانى از وزارت خارجه آمریکا باید سهم بسیار مؤثر و زیادى از کمک‌هاى مالى و اقتصادى آمریکا براى تقویت نیروى خودش داشته باشد ایران احتیاج فراوانى به کمک دارد این حرف‌ها که ما به کلى مستغنى هستیم به کلى غلط است هر ملتى ممکن است بالقوه نیرو داشته باشد بالفعل هم باید داشته باشد راست است که ما بالقوه غنى و ثروت هستیم ولى بالفعل ما کمک فراوانى باید بگیریم و احتیاج زیادى به کمک داریم و امیدوار هستیم که همان‌طوری که خود وزارت خارجه آمریکا تشخیص داده است و حتى قید شده است در مقدمه این بیانیه که اصل 4 و کمک‌هایى که به ایران شده به خوبى انجام شده بنده که خودم وکیل مازندران هستم تشکر می‌کنم از اصل 4 و جناب آقاى وزیر بهدارى هم تشریف دارند مالاریاى شمال و مازندران با کمک وزرات بهدارى و همکارى اصل 4 تقریباً می‌شود گفت که از بین رفته حالا دیگر تابستان هم می‌توانیم بدون پشه‌بند در مازندران زندگى کنیم بنابراین بنده باید عرض کنم که ایران احتیاج فراوانى به کمک و تقویت نیروهاى خودش دارد و بایستى سهم زیادى از کمک مالى آمریکا دریافت کند و امیدواریم و آرزومندیم که هر چه زودتر این کمک نصیب ایران بشود (احسنت)

نایب رئیس- آقاى کورس.

کورس- بنده می‌خواستم امروز از یک عده‌اى از کارمندان دولت که حقیقتة مستخدمین حقیقى مردم هستند در این محضر محترم اظهار تشکر کنم این عده از کارمندان دولت که بنده عرض می‌کنم این عده از کارمندان دولت که بنده عرض می‌کنم خدمات آنها به قدرى براى ما مورد احتیاج است که واقعاً شبیه بخدمات یک طبیبى است یعنى همان‌طورى که طبیب در وقت و بى‌وقت ممکن است مورد احتیاج مردم واقع شود و اگر دقیقه‌اى دیر کند ممکن است جان فردى از بین برود این دسته از مستخدمین دولت همان‌طور داراى اهمیت حیاتى و مماتى براى مردم هستند یعنى اگر یک دقیقه دیگر کند ممکن است که خانه‌ها بر باد برود یا مردمى بسوزند این دسته، دسته آتش‌نشانى است (قنات ‌آبادى- کاملاً صحیح است) که در این مملکت است این دسته آتش‌نشانى بنده تا به حال هیچ تجربه‌اى با آنها نداشتم و بسیار هم تعجب می‌کنم که اگر سایر مردم این مملکت با اینها داراى تجربه‌اى بودند چرا نمی‌گفتند که عامه بدانند. در روز یکشنبه گذشته در یکى از کارخانجات جنوب شهر که در سر پل سیمان است و فاصله‌اش شاید تا محل آتش‌نشانى متجاوز از شش تا هفت کیلومتر باشد یک حریقى ساعت 6 صبح اتفاق می‌افتد و به بنده تلفن کردند براى این که بنده سرپرست آنجا بودم بنده دستور دادم که با وسایل آتش‌نشانى که داریم مشغول اطفاء حریق بشوند بعداً تلفن کردند که آتش رسیده است به پشت انبار گازوییل و پنج تن گازوییل در انبار است و ما با وسایل کوچکمان نمى‌توانیم کارى بکنیم اگر اجازه می‌دهید تلفن بکنیم براى آتش‌نشانى؟ گفتم هر چه صلاح می‌دانید بکنید من خودم می‌آیم (حشمتى- این را اول می‌فرمودید) عرض می‌کنم تلفن می‌کنند به آتش‌نشانى من تا لباس پوشیدم و صورتم را تراشیدم قطعاً بین 17 تا 20 دقیقه بود از بیست دقیقه تجاوز نکرد که از کارخانه تلفن کردند که آتش‌نشانی‌ها رسیدند بنده هر‌طور حساب می‌کنم شما سوار یک اتومبیلى بشوید و تشریف ببرید آنجا می‌بیند که 18 دقیقه توى راه هستید جز این که ‌این دسته توى اتوموبیل نشسته بوده‌اند و شوفرشان آنجا بو و تمام اشخاص حاضر بوده‌اند آب داشته‌اند وسیله اطفاء حریق داشته‌اند چاره‌اى ندارد و غیر از این که این‌‌طور بوده باشد والا در مدت 18 دقیقه از 7 یا 8 کیلومتر راه خودشان را به آنجا برسانند این غیرممکن است.

آقایان در خارج زیاد بوده‌اند در هیچ یک از ممالک راقیه که امروز در دنیا داراى وسائل هستند تصور نمی‌کنم وسائل‌شان بهتر از این کار

+++

می‌کرده اگر تجهیزات‌شان بهتر است آن چیز دیگرى است ولى با این وسائلى که داشته‌اند این سرعت خیلى عجیب است (مهندس فروهر- دکتر نامدار این وسائل را خرید) (حشمتى- حیف که اتومبیل رئیسش را دزدیدند) حالا مطلب مهم‌ترى دارم که عرض می‌کنم و آن این است که اینها رفته‌اند آنجا و ملتفت شده‌اند که این نفت است و نفت با آتش خاموش نمی‌شود و به علاوه آتش را ممکن است بیشتر کند اینها کف‌هاى مخصوص داشته‌اند براى اطفاء حریق و با این کف‌ها آن پنج تن گازوییل را که شعله میشید تا سى، چهل متر بالا خاموش می‌کنند بنده از نقطه نظر یک فرد لازم دانستم که از این عده بسیاربسیار تشکر کنم اینها مبالغ هنگفتى به‌طور مسلم چندین میلیون را نگهداشتند و حفظ کردند چون اینجا مجاور یک کارخانه عظیمى بود که توى آن هزار دستگاه بافندگى کار می‌کند و مقدار زیادى نخ و پنبه بود علاوه بر این که چقدر هم جان مردم را اینها نجات دادند این را بنده نمی‌توانم عرض کنم ولى الحمدلله خطر مرتفع شد ولى یک مطلبى که می‌خواستم عرض بکنم این است که چرا سابق این‌‌طور نبوده است ممکن بود است که سابق این وسایل را داشتند اما آن آقایانى که سابق با آتش‌نشانى سر و کار داشته که باز یک‌مرتبه در منزل خودم دیدم این تجربه را نداشتند بنده تصور می‌کنم این تغییرات و این ترقیاتى که می‌بینیم در اثر یک امنیتى است که این مملکت از توجه ذات ملوکانه دارا شده است (صحیح است) این امنیت سبب ایجاد یک‌طور حکومت ثابتى گردیده است که این حکومت ثابت در شئون کارهایش ممکن است عده‌اى ناراضى باشند ممکن است که بعضى اشتباهاتى شده باشد تمام اینها ممکن است ولى چون کمک ثابت است دستگاه‌هایى که زیر دست این‏ حکومت هستند کارى به بالا ندارند و کار خودشان را می‌کنند (صحیح است) ممکن است که مردم ناراضى باشند از یک جایى ولى این دستگاه‌هاى آتش‌نشانى ما از آن جمله است اشخاصى هستند که خدمات روزمره دارند اینها به کار خودشان ادامه می‌دهند و کارى ندارند که آن بالا چه جور است و اینها کارشان مرتب شده است و به انتظام افتاده است بنده خیال می‌کنم که در تمام شئون زندگى این مملکت در اثر یک حکومت ثابتى که‌ از یک امنیت اجتماعى پیدا شده است همه اینها ترقى کرده است بنده نمی‌خواهم زیاد اینجا عرض بکنم براى این که یک چیزهایى است که انسان نمی‌تواند شخصاً به بیند بنده یک مثل می‌آورم جنابعالى یک باغى دارید هر روز باغبان‌تان را عوض می‌کنید امروز این می‌آید و یک دسته درخت را می‌کارد و فردا عوضش می‌کنید یکى دیگر می‌آید و این دسته درخت را عوض می‌کند و دسته دیگری می‌کارد بنابراین هیچ‌‌وقت درخت نخواهید داشت تا اینها را عوض می‌کنید شما درخت پیدا نمی‌کنید وقتى که یک باغبانى ثابت داشته باشید این باغبان از راه خبط و خطا هر چه باشد درختى می‌کارد و بالاخره این درخت‌ها بد یا خوب گل می‌کند و این نتیجه‌ای است که ما از یک حکومت ثابت برده‌ایم بنده عرضم تمام شد فقط می‌خواستم یک عرض دیگرى بکنم که مربوط است به یک دسته از همین مستخدمین دولت که حالا بازنشسته شده‌اند چون اگر ما به اینها کمک کنیم آنهایى که فعلاً دارند کار می‌کنند تشویق می‌شوند و اینها افسران بازنشسته شهربانى هستند اینها یک لایحه‌اى دارند که گویا آن لایحه یک تغییراتى پیدا کرده یا بایستى پیدا بکند بنده می‌خواستم عرض کنم که اگر آقایان موافقت بفرمایند که زودتر لایحه بازنشستگى این آقایان بیاید به مجلس و زودتر تصویب بشود این سبب تشویق کلیه کارمندان خواهد بود. (احسنت)

نایب رئیس- آقاى کورس بقیه وقتشان را به آقاى خرازى و عامرى واگذار کرده‌اند آقاى خرازى بفرمایید.

خرازى- در جلسه قبل در لایحه واگذارى اراضى اطراف ضرابخانه به کارگران کارخانجات وابسته به وزارت دارایى موضوع حداقل زندگى طبقات مختلف مملکت پیشامد و بنده عرض کردم که بایستى توجه مخصوصى به این قسمت مهم بشود که این عدم رضایتها و عدم تعادل در زندگى مرتفع بشود یک قسمت هم بنده صحبت‌هایى کردم که موجب سوء‌تفاهمى در آقایان همکاران محترم و در جرائد شد بنده البته این را می‌دانم از یک مملکتى آن هم مثل مملکت آمریکا که امروز پرچم‌دار آزادى و پرچم‌دار صلح جهان است باید قدردانى کرد، آمریکا بعد از جنگ بین‌المللى دوم مخصوصاً به اروپایى که از بین رفته بود طبق نقشه مارشال کمک کرد و از کمک‌هایى که به ممالک خاورمیانه و ممالک عقب‌افتاده چه کمک‌هاى بلاعوض یا از اصل چهار در قسمت‌هاى عمران و آبادى و بهداشتى کمک شده تشکر می‌کنم هیچ یادم نمی‌رود وقتى که این آقاى یارافشار را می‌بینم اینجا یادم نمی‌رود در روز 28 مرداد 1332 که تیمسار سپهد زاهدى نخست وزیر مملکت شد فردا اول مراجعه‌اى که به او کردند گفتند که در بیمارستان‌ها پول نداریم که براى بیماران غذا تهیه کنیم وضع دولت اسبق این‌‌طور بود و حقیقتة مرد مردانه آمریکایی‌ها آمدند و کمک کردند و حالا هم ما انتظار داریم که به ما کمک بکنند بنده یک آمار اقتصادى را دیدم یک کشورى که پنجاه و پنج درصد ثروت دنیا مال اوست و چهل و پنج درصدش مال چهار قاره دنیا آسیا و اروپا و افریقا و اقیانوسیه است همه از او انتظار دارند این کمک‌ها را بکند بنده هم به سهم خودم تشکر می‌کنم ولى این را هم خدمت همکار محترم عرض می‌کنم بنده از آن اشخاصى هستم که عقیده دارم که ایران باید به دست ایرانى آباد بشود و با بودجه ایران آباد بشود در زمان اعلیحضرت فقید این‌‌طور بود ما یا باید مقلد باشیم یا مقلد مگر اعلیحضرت فقید از خارج کمک می‌گرفت بنده یادم می‌آید که آن‌وقت هم در کار اقتصادى وارد بودم ما سى و یک میلیون مارک به آلمان بدهکار بودیم دستور دادند به وزارت بازرگانى وقت که همین آقاى علاء وزیر بازرگانى بودند که وزارت بازرگانى مسئول توازن است و اگر از حدود توازن خارج بشود مؤاخذه و مجازات می‌شود مرحوم شکوه‌الملک حسب‌الامر اعلیحضرت فقید این اعلام را کردند مگر ما آن ‌موقع قرض گرفتیم (حشمتى- آن‌موقع نمى‌دادند حالا می‌دهند) بدهند آقاى حشمتى ولى بنده نمی‌توانم از آن عقیده‌ام بگذرم که ایران باید به دست ایرانى و با سرمایه ایرانى اداره شود.

قناب آبادى- ولى آن‌وقت اعلیحضرت فقید اجازه هم نمی‌دادند که موتورهاى برق را بفروشند به شهردارى و کلى استفاده کند.

نایب رئیس- آقاى عامرى به فرمایید.

عامرى- آقایان نمایندگان محترم، عرض بنده خیلى مختصر است و متأسفم از این که ممکن است. موجب تألم و تأثر واقع شود البته خاطر شریف آقایان مستحضر است که اگر یک ماه و نیم اخیر در نقاط جنوبى و جنوب شرقى کشور بارندگی‌ها کاملاً بى‌سابقه‌اى شده و خود بنده هفته قبل در کرمان شاهد 68 ساعت باران و برف متوالى شدید بودم که نظیرش را ابداً کسى به خاطر ندارد (حشمتى- براى محصول خیلى خوب بوده) یقیناً از جهاتى مایه شکرگذارى است و خداوند کرامت فرموده و امیدوارم این رحمت در فراوانى محصول آینده و رفاه مردم نتایج نیکویى بخشد (چند نفر از نمایندگان- بلندتر) ولى متأسفانه دیروز عصر که به اتفاق آقاى استاندار کرمان و آقاى معین‌زاده و آقاى دکتر خطیبى براى مذاکره خصوصى به تلگرافخانه احضار شده بودیم آقاى ابراهیمى همکار محترم وعده‌اى از معتمدین کرمان خرابى مجدد تعدادى از قنوات و فروریختن اطاق‌هاى بازار و خانه‌هاى خیلى زیادى در شهر کرمان و دهات و کوهستان‌ها را به اطلاع رساندند که مایه تأسف گردید مخصوصاً که چنین خانه‌هایى که از گل و خشت خام پوشیده شده و متعلق به اشخاص تهى دست می‌باشند بنده خواستم در این مختصر از هیأت محترم دولت تقاضا کنم به فوریت اقدامات عاجل و مؤثرى مبذول دارند که تا حدى موجبات رفاه ستمدیدگان بى‌پناه فراهم گردد (حشمتى- در بندر عباس هم خانه‌ها خراب شده من از جناب آقاى ارباب عرض می‌کنم) (چند نفر از نمایندگان- بلند‌تر بفرمایید) به جا می‌دانم از جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران و مساعى جمیله‌اى که با حسن‌نیت در این گونه موارد عملاً نشان می‌دهد و از آقاى دکتر خطیبى تشکر کنم جایى که هنوز مطابق آمال مردم همه دستگاه‌ها آن‌طور که شایسته یک ملت زنده می‌باشد انجام وظیفه نمى‌نمایند عمل سریع و مجدانه این جمعیت را می‌توان به معجزه تعبیر نمود همین دیروز عصر مبلغ یک میلیون ریال و تعدادى پتو و چادر که فعلاً خیلى ضرورى است از طرف جمعیت به کرمان حواله و ارسال گردید و باز هم وعده دادند کمک‌هاى خیلى بیشتر بنمایند از مقدار پنج هزار تن گندم اهدایى دولت آمریکا که به کرمان اختصاص داده شده دو هزار و خرده‌اى تن تا به حال ارسال و بقیه را تمنى دارم دولت دستور دهد در اسرع وقت بفرستند (وزیر کشور- فرستاده می‌شود) همچنین تقاضا دارم امکان کمک دولت و ارسال مقدار گندم براى مصرف شهر کرمان را مورد توجه خاصى قرار دهند چه در انبار آنجا دانه‌اى جنس موجود نیست و به خبازها چیزى داده نمی‌شود و صحیح به نظر نمی‌رسد تنها چشم به این گندم اهدایى دوخته شود کرمان نانش خیلى بد است و چون این گندم داده شده وزارت دارایى کمکى باستان کرمان نکرده و به کرمان گندم داده نمی‌شود و فقط از این گندم است که داده می‌شود این هم صحیح و موجه نیست که ما از گندم دارایى محروم بشویم چون گندم در کرمان کم است و نانى که به درد بخورد یک من چهار تومان است و نان کمتر از چهار تومان را هم کسى نمی‌تواند بخورد (حشمتى- گفتند که می‌فرستیم) خیلى متشکرم یکى هم راه‌هاى کرمان است که به شهرستان‌ها و سایر نقاط منتهى می‌شود که در اثر نزول برف زیاد مسدود شده و لازم است هر چه زودتر اقدام به باز کردن آنها بشود بنده خوشوقتم عرض کنم که وزارت کشور و اداره عمران در ساختن دو قریه که در تابستان به کلى ویران شده بودند نهایت جدیت را نمود که خیلى شایسته است که گفته بشود و مورد توجه اعلیحضرت همایونى در موقعى که تشریف داشتند قرار گرفت سازمان برنامه هم که قدرت مالى خیلى زیادى دارد در این موقع حساس بایستى کمک‌هاى بیشترى به این قسمت‌هاى عقب‌افتاده بکند و در این موقع از لحاظ کمک بخرده مالکینى که پولى ندارند براى احیاى قنوات‌شان استدعا می‌کنم آقایان هم کمک به فرمایند که سازمان برنامه کمک بیشترى بکند بنده خیلى تشکر می‌کنم چون قنوات کرمان خوابیده است به هر عنوانى هست این کمک را بکنند.

+++

بعضى‌ها که قدرت مالى بیشترى داشتند خودشان اقدام کرده‌اند ولى چون احتیاج به کمک مالى بیشترى است باید یک کمک فورى بکنند در خاتمه بنده سپاسگذارى بی‌شائبه اهالى حق شناس کرمان را از توجهات و عنایات مداوم شاهانه ابراز و امیدوارم فرد فردمان شایستگى و سعادت داشته باشیم تعالیم و راهنمایى‌ها معظم‌له را به انجام برسانیم.‏

3- طرح گزارش شور اول کمیسیون بهدارى راجع به تمدید استخدام آقاى دکتر بالتازار رئیس بنگاه باستور

نایب رئیس- وارد دستور می‌شویم گزارشى که از کمیسیون‌ها بهدارى و بودجه راجع به استخدام دکتر بالتازار رسیده است مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش کمیسیون بهدارى به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون بهدارى در جلسات متعدد لایحه شماره 41840 دولت راجع به تمدید استخدام و مجوز خدمت ده ساله گذشته آقاى دکتر بالتازار رئیس بنگاه پاستور را با حضور آقاى دکتر جهانشاه صالح وزیر بهدارى و آقاى دکتر عماد حکمت معاون وزارت بهدارى مورد رسیدگى قرارداد در نتیجه کمیسیون در جلسه 12 آبان ماه 35 لایحه مذکور را با اصلاحاتى به استثناى ماده دوم لایحه (در خصوص مجوز خدمت ده سال گذشته مشارالیه) و با دو سال استخدام مجدد ایشان به شرح گزارش شماره 2 مورخ 20 آبان ماه 35 مورد تصویب قرارداد و همچنین در جلسه 23 آبان ماه 35 که کمیسیون با حضور آقاى انوارى معاون وزارت دارایى و آقاى معاون وزارت بهدارى تشکیل شد به ماده دوم لایحه در خصوص مجوز خدمت ده سال گذشته آقاى دکتر بالتازار رسیدگى به عمل آورد و کمیسیون با توجه به توضیحات آقاى معاون وزارت دارایى و تصویب‌نامه هیئت وزیران در این خصوصى با ماده دوم به شرح گزارش شماره 3 مورخ 23 آبان ماه 1335 موافقت خود را اعلام نمود.

نظر به این که از طرف کمیسیون دو گزارش راجع به لایحه مذکور تقدیم مجلس شوراى ملى شده بود مقام ریاست مجلس طى نامه شماره 3926 مورخ 4 آذر ماه 35 دستور فرمودند که کمیسیون در جلسه 28 آذر ماه 35 با حضور آقاى وزیر بهدارى تشکیل و با نظر مقام ریاست موافقت و اینک گزارش آن را توأماً تقدیم می‌دارد.

ماده 1- به وزارت بهدارى اجازه داده می‌شود آقاى دکتر بالتازار تبعه دولت فرانسه را به سمت رئیس بنگاه پاستور ایران از تاریخ دهم شهریور ماه 1335 براى مدت دو سال دیگر با شرایط زیر استخدام نماید.

الف- حقوق آقاى دکتر مارسل بالتازار سالیانه ده هزار دلار آمریکایى و یک صد هزار ریال خواهد بود که در آخر هر ماه هشتصد و سى و سه دلار و هشت هزار و سیصد و سى ریال دریافت خواهد نمود و از پرداخت مالیات معاف می‌باشد.

ب- وزیر بهدارى می‌تواند در هر موقع از مقتضى بداند قرارداد منعقده را لغو نماید مشروط به این که کتباً سه ماه قبل مراتب را به آقاى دکتر بالتازار اعلام نماید در صورتى که پس از انقضاى دو سال قرارداد استخدام مشارالیه تجدید نشود و یا وزارت بهدارى به خدمت نامبرده خاتمه دهد مخارج مراجعت ایشان را تأدیه خواهد نمود.

آقاى دکتر بالتازار نیز می‌تواند با اطلاع قبلى سه ماه تقاضاى فسخ قرارداد را بنماید و در این صورت هزینه مراجعت به ایشان پرداخت نخواهد شد.

در مدت خدمت یک منزل با اثاثیه در انستیتو پاستور و یک دستگاه اتومبیل به اختیار آقاى دکتر نامبرده گذارده می‌شود که در تمام مدت قرارداد استفاده نماید.

ج- آقاى دکتر بالتازار سالى یک ماه مرخصى استحقاقى در صورت بیمار شدن از پانزده روز مرخصى استعلاجى استفاده خواهد کرد.

د- وزارت بهدارى مجاز است شرایط استخدامى آقاى دکتر بالتازار را بر طبق ماده دوم قانون مصوب 23 عقرب 1301 تعیین و قرارداد را امضا نماید.

ماده 2- بنگاه پاستور به منظور تربیت و تهیه کارمندان بهداشتى و متخصصین آزمایشگاهى در رشته‌هاى مربوطه موظف است در ظرف سه ماه کلاس‌هاى اختصاصى طبق آیین‌نامه‌اى که وزارت بهدارى در ظرف همین مدت تهیه و تصویب می‌نماید دایر و شروع به کار نماید.

ماده 3- دکتر بالتازار مکلف است که در خاتمه هر شش ماه از خدمت گزارش عملیات و خدمات مؤسسه را به وسیله وزرا بهدارى به کمیسیون بهدارى مجلسین تقدیم دارد.

ماده 4- عمل دولت دایر به ادامه استخدام و پرداخت حقوق و مزایاى آقاى دکتر بالتازار از تاریخ دهم شهریور ماه 1325 تا تاریخ دهم شهریور ماه 1335 به میزان پیشنهادى ضمن لوایح تقدیمى به مجلس شوراى ملى تأیید می‌شود.

نایب رئیس- گزارش کمیسیون بهدارى قرائت شد چون کمیسیون بهدارى کمیسیون اصلى است لذا اول گزارش کمیسیون بهدارى قرائت شد و حالا یک اختلافى که در گزارش کمیسیون بودجه هست قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 1- به وزارت بهدارى اجازه ماده می‌شود که آقاى دکتر بالتازار تبعه دولت فرانسه را به سمت رئیس بنگاه پاستور ایران از تاریخ دهم شهریور ماه 1335 براى مدت 5 سال دیگر با شرایط زیر استخدام نماید.

نایب رئیس- و اما در ماده یک گزارش کمیسیون بهدارى نوشته بود به وزارت بهدارى اجازه داده می‌شود آقاى دکتر بالتازار تبعه دولت فرانسه با به سمت رئیس بنگاه پاستور ایران از تاریخ دهم شهریور 1335 براى مدت دو سال دیگر با شرایط زیر استخدام نماید. اختلاف‌ همان دو سال و پنج سال است که کمیسیون بهدارى دو سال تصویب کرده و کمیسیون بودجه پنج سال فعلاً کلیات مطرح است آقاى عمیدى نورى مخالفید؟

عمیدى نورى- بلى‏

نایب رئیس- بفرمایید.

عمیدى نورى- بنده نمی‌دانم این آقاى بالتازار چند سال بایستى در استخدام دولت باشد در اینجا دو گزارش رسیده آن هم مختلف یکى از کمیسیون بودجه به مدت پنج سال استخدام و دیگرى از کمیسیون بهدارى به مدت دو سال و یک ده سال هم تویش هست تا اینجا که بنده می‌بینم ایشان ده سال تا حالا تشریف داشته‌اند و حالا دو سال به نظر کمیسیون بهدارى و پنج سال به نظر کمیسیون بودجه باز هم تشریف خواهند داشت و تصور می‌کنم که چند سال بعد هم تشریف داشته باشند بنابراین جمعاً می‌شود گفت که ما براى یک مؤسسه‌مان یعنى مؤسسه پاستور که قریب 20 سال یا 25 سال است دایر شده یک نفر ایرانى در رأس آن قرار نگرفته است و فکر نکرده‌ایم براى این که اگر خداى نکرده این مستخدم خارجى فوت کردند یا استفعا کردند و رفتند چه می‌کنیم و مؤسسه ما چه خواهد شد در حالى که بنده خیال می‌کنم که ایرانى داراى این لیاقت باشد که زودتر از اینها آشنا بشود و یاد بگیرد که مؤسسه پاستور را اداره بکند پس اینجا این اشکال پیش می‌آید که این آقایى که در رأس این مؤسسه قرار گرفته است آن علاقمندى را نداشته که یک نفر ایرانى را تربیت بکند و آموزش و پرورش بدهد که بتواند او را قائم مقام خودش بکند مثل همین آقاى دکتر رفیعى که همه آقایان طرفدارش بودید سابقا آقاى دکتر دلپى بود که رفت و این آقاى دکتر رفیعى جانشین او شد بنده علت مخالفتم با این لایحه این است که با این که آقاى بالتازار در این مدت خدمت کرده من ایرادم این است که چرا نتوانسته است یک نفر را به جاى خودش تربیت بکند که ما امروز از وجودش مستغنى بشویم یا این که علاقمند بوده است که همیشه سر کار باشد یا این که با این همه مزایایى که داده می‌شود معلوم می‌شود که این آقا آن‌طورى که باید نتوانسته است که از عهده کار خودش بر‌آید این یک ایراد من از نظر اصول است به این لایحه ایراد دوم که یک ایراد مهم‌ترى است ایران قانونى مربوط به مجلس شوراى ملى است ما به موجب قانون متعهد هستیم یعنى دولت متعهد است که اگر خارجى را بخواهد استخدام نماید حتما باید لایحه‌اش را به مجلس شوراى ملى بیاورد و قبلاً کسبت اجازه کند و بعد از تصویب استخدام بکند به دلیل این که همین الان هم این لایحه مطرح است و برای ادامه خدمتش مشغول بحث هستیم و تصویب خواهد شد وارد خواهد شد بسته به اراده مجلس است ولى در این لایحه دیده می‌شود که از سال 1325 بدون تصویب مجلس شوراى ملى بدون این که لایحه ایشان آمده باشد بدون این که تقاضاى تمدید مدت شده باشد دولت‌ها البته قسمت عمده‌اش مربوط به دولت‌هاى گذشته است و یک مقدار هم مربوط به دولت حاضر ایشان را نگهداشته‌اند و خدمت‌شان ادامه پیدا کرده است و حالا در ضمن این لایحه مجوز قانونیش را می‌خواهند تحصیل کنند یعنى یک کار غیرقانونى که انجام شده است یک استخدام و یا تمدید خدمتى که بدون اجازه قوه مقننه عمل شده حالا اینجا آمده‌اند و به ما می‌گویند که قبول بکنید اگر قرار شود که مجلس شوراى ملى اجازه بدهد که این امر براى همیشه سابقه بشود و در آینده تکرار بشود بنده خیال می‌کنم که سابقه‌اى می‌شود که قوه مجریه بتواند بسیار از حقوق اختصاصى قوه مقننه را خودش انجام دهد و بعداً بیاید و مجوزش را بخواهد این صحیح نیست و به همین جهت هم از این نظر بنده یا این لایحه مخالفم براى این که یکى از موادش صراحت دارد راجع به این موضوع و بنابراین بنده با این لایحه از این دو نظر مخالفم و معتقدم با این کیفیت قابل تطبیق با اصول قانون اساسى که ما قسم خورده‌ایم طبق آن انجام وظیفه بکنیم نیست.‏

نایب رئیس- آقاى مخبر کمیسیون بهدارى‏

دکتر سعید حکمت (مخبر کمیسیون بهدارى)- راجع به لایحه استخدامى آقاى دکتر بالتازار یک قسمت از فرمایشات جناب آقاى عمیدى نورى که فرمودند مورد توجه اعضاى کمیسیون بهدارى قرار گرفته است البته دو قسمت فرمایشاتى که فرمودند جواب آنها را عرض می‌کنم یکى راجع به استخدام دکتر بالتازار است ایشان

+++

همان‌طورى که فرمودند کنتراتى با دولت ایران بسته براى مدت 5 سال و این پنج سال که سر آمده است دولت‌هاى وقت راجع به استخدامش براى کسب اجازه لایحه‌اى به مجلس شوراى ملى تقدیم کرده‌اند البته چون در کمیسیون‌هاى مختلفه موافق و مخالفت زیادى داشته به ترتیبى که مشکل بوده و به‌طورى که پرونده کمیسیون‌ها حکایت می‌کند نتوانسته‌اند تصمیمى بگیرند راجع به ماندن یا رد خدمت ایشان. در این دوره این لایحه آمده است و تقریباً در یک امیاسى قرار گرفته بودیم از نقطه نظر این که ایشان خدمت‌شان را انجام داده‌اند و این ده سال را اینجا مانده‌اند و در ازاى این خدمت هم دولت على‌الحساب یک حقوقى داده و تقریباً یک وضع پا در هوایى داشته و آقاى معاون وزارت دارایى و معاون وزارت بهدارى تشریف آوردند و توضیحاتى دادند که این پرداخت و مقابل کار انجام شده بوده نسبت به آن ده سال گذشته این تصمیم گرفته شد اما براى مدت استخدامى که دو سال در کمیسیون بهدارى تصویب شده است و 5 سالى که در کمیسیون بودجه بوده در کمیسیون بهدارى با توجه به گزارشاتى که وزرات بهدارى داده است و با توجه برنامه‌اى که ایشان خودشان در نظر داشته‌اند که عملیات مقدماتى را از قبیل ساختمان محل بنگاه پاستور و سایر خدماتى که مقدمه بوده است و عملیاتى را که در نظر دارد و احتیاج داریم یک قسمت در کمیسیون بهدارى حلاجى شد و رسیدگى شد که در این مدت ده سالى که ایشان در اینجا بوده‌اند چه کارهاى فنى را انجام داده‌اند و چه اقداماتى در بنگاه پاستور از قبیل ساختم مایه‌هاى آبله و با کارهاى فنى و علمى و تهیه بروشورها از نظر فنى که براى بنگاه‌هاى بین‌المللى انجام داده با آقاى وزیر بهدارى مذاکره شد کمیسیون این‌‌طور تصمیم گرفتند که براى مدت دو سال استخدام ایشان مجدداً تأیید بشود و در این مدت 2 سال بنگاه پاستور وزرات بهدارى مکلف باشد یک عده از پزشکانى که الان تبحرى هم پیدا کرده و تحصیل کرده‌اند و از همین ایرانیانى هستند که از بهترین متخصصین شده‌اند چه در بنگاه پاستور و چه در مأموریت‌هایى که رفته‌اند در ممالک دیگر و اطلاعاتى پیدا کرده‌اند در این مدت دو سال آقاى دکتر بالتازار کارهایى که دارد انجام بدهد و اگر پس از دو سال احتیاجى باشد براى بعد مجدداً لایحه‌اش را وزارت بهدارى تأیید بکند و بیاورد براى مدت سه سال دیگر و اگر خیر احتیاجى پیدا نشد البته همان دو سال باشد و اما راجع به حقوق ایشان مذاکراتى با بنگاه پاستور پاریس به عمل آمده و در مدت استخدام بعدى که به آقاى دکتر بالتازار حقوق داده خواهد شد تقریباً همان مبلغ بنگاه پاستور پاریس و سازمان بهداشت جهانى در نظر گرفته‌اند که آقاى وزیر بهدارى توضیح خواهند داد که معادل حقوق آقاى دکتر بالتازار را در اختیار بنگاه پاستور بگذارند تا از بین پزشکانى که در بنگاه پاستور مشغول خدمت هستند بروند و کارهاى اختصاصى را در آنجا ببینند (عمیدى نورى- اگر این‌‌طور باشد خوب است) تقریبا دولت ایران براى آقاى دکتر بالتازار حقوق نخواهد داد معادل این حقوق که اینجا می‌گیرند اعتبارى در نظر گرفته می‌شود که از محل آن اعتبار از اینجا براى تحصیل و تکمیل مطالعات پزشکانى که کاملاً زحمت‌کشیده‌اند و مجرب هستند و در آینده حتماً خواهند توانست که جاى آقاى دکتر بالتازار را بگیرند بفرستند.

نایب رئیس- آقاى دکتر نفیسى موافقید؟ (دکتر نفیسى- بلى) بفرمایید.

دکتر نفیسى- ‌گر چه بنده در موقع طرح این لایحه نمى‌خواستم چیزى عرض کنم ولى چون موضوع فنى است اجازه می‌خواهم چند کلمه‌اى به عرض آقایان محترم برسانم بنده از یک نظر با فرمایشات جناب آقاى عمیدى همکار محترم کاملا موافقم و تصور می‌کنم که همکاران محترم همین عقیده را دارند که انشاء‌الله روزى برسد که تمام دستگاه‌هاى فنى و علمى ما زیرنظر دانشمندان ایرانى اداره بشود (نمایندگان- انشاء‌الله) این منتهاى آرزو و آمال همه ما است ولى از طرف دیگر باید این نکته را متذکر شد که در نتیجه تحولات و پیشرفت‌هاى بزرگى که مخصوصاً در سال‌هاى اخیر در همه علوم پیش آمده است ما هنوز احتیاج کاملى به کمک‌هاى فنى و تخصصى خارجى داریم این متخصصینى که یا دستگاه‌هاى دولتى و یا دستگاه‌هاى ملى استخدام می‌کنند اینها دو وظیفه مهم دارند یکى این که ما را راهنمایى کنند در کارهاى اداره و فنى آن مؤسسه و دیگر همکارى با دانشمندان ایرانى است که بعد بتوانند جاى اینها را بگیرند آقایان محترم مستحضرند که این روی‌هاى که آقاى عمیدى نورى فرمودند عملى شده است در بنگاه رازى و خیلى خوب انجام شده و دکتر دلپى چندین سال متصدى این امر بود و یک عده از جوانان ایرانى را تربیت کرد و حالا این مؤسسه با طرز خیلى آبرومندى به دست خود ایرانیها اداره می‌شود و آقایان محترم هم از این حسن اداره‌اى که می‌شود در جلسه گذشته تمجید فرمودند تا آنجایى که بنده اطلاع دارم همین رویه را رئیس مؤسسه پاستور دکتر بالتازار که فعلاً استخدامش رد مجلس مطرح است در انستیتو پاستور انجام داده باید مخصوصاً این نکته را به عرض برسانم، تحقیقات علمى که در انیستو پاستور ایران به عمل می‌آید غالبا دسته جمعى است و اغلب چند نفر از کارشناسانى که اغلب ایرانى هستند براى تحقیق موضوعات علمى دور هم جمع می‌شوند و بحث می‌کنند و هفته‌اى یکبار کلیه کارشناسان انستیتو پاستور در کتابخانه مؤسسه جمع می‌شوند و حاصل مطالعات خود را از نظر یکدیگر می‌گذرانند و به این تربیت کلیه اعضاء این مؤسسه بروشهاى مختلف این تحقیقات و ابتکارات انستیتو پاستور آشنایى دارند و صاحب نظر هستند و اغلب انتشاراتى که از این مؤسسه علمى بیرون می‌آید تنها به نام دکتر بالتازار نیست به نام عده‌اى از کارمندان دانشمندان این مؤسسه است و به نام خود این مؤسسه انتشار می‌یابد و در دنیا پخش می‌شود و باید گفت که اکنون این مؤسسه داراى دانشمندان واقعاً مطلع و کارشناس است که حتى شهرت جهانى پیدا کرده و اگر در بنگاه رازى آقاى دکتر رفیعى داریم در بنگاه پاستور هم آقاى دکتر قدسى را داریم (دکتر راجى- دکتر حمیدى را داریم) که امیدواریم که خود ایشان این مؤسسه را بعداً اداره کنند، از طرف دیگر باید با کمال صداقت عرض کنم که آقاى دکتر بالتازار در این مدت ده ساله خدمت خودشان اقدامات بسیار مفیدى کرده‌اند (صحیح است) خود بنده در مدت پنج سالى که مسئولیتى در وزارت بهدارى داشتم و در کار بهداشتى و بهدارى سهمى داشتم و چه بعد که در کار‌هاى پزشکى با این مؤسسه تماس داشتم از نزدیک آشنایى به کارهاى این شخص پیدا کرده‌ام می‌خواهم عرض کنم که خدمات بسیار گران‌بهایى به این مملکت کرده است علاوه بر ارزش بهداشتى که براى کشور ایران داشته این خدمات مورد توجه تمام محافل بین‌المللى هم قرار گرفته، بعضى از قسمت‌ها مخصوصاً در تهیه سرم‌هاى مصنوعى، در تهیه پلاسماى خون و مطالعات راجع به طاعون و‌هارى و ساختن مایع ضدسل و تهیه مواد مختلف براى بیماری‌هاى مختلف بنگاه پاستور خدمات بسیار گران‌بهایى کرده است (صحیح است) و امیدوارم که آقایان با در نظر گرفتن خدماتى که این شخص کرده و با در نظر گرفتن این که عده‌اى از پزشکان دانشمند هم اکنون زیرنظر این شخص مشغول تکمیل مطالعات می‌باشند و مقدارى از کارهاى این مؤسسه هنوز باتمام نرسیده آقایان با این لایحه که در کمیسیون اطراف آن بحث زیادى شده موافقت بفرمایند (احسنت)

نایب رئیس- آقاى دکتر امین موافقید یا مخالف؟

دکتر شفیع امین- بنده موافق هستم.

نایب رئیس- آقاى حشمتى موافقید یا مخالف؟

حشمتى- بنده موافقم.

نایب رئیس- دیگر مخالفى در کلیات نیست بنابراین مذاکره قابل جریان نیست آقایان اگر هم فرمایشى داشته باشند ممکن است در مواد مذاکره بفرمایند یا پیشنهاد بدهند بنابراین بایستى رأى بگیریم به ورود در مواد، رأى گرفته می‌شود به ورود در مواد آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد ماده اول قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 1- به وزارت بهدارى اجازه داده می‌شود آقاى دکتر بالتازار تبعه دولت فرانسه را به سمت رئیس بنگاه پاستور ایران از تاریخ دهم شهریور ماه 1335 براى مدت دو سال دیگر با شرایط زیر استخدام نماید:

الف- حقوق آقاى دکتر مارسل بالتازار سالیانه ده هزار دلار آمریکایى و یک صد هزار ریال خواهد بود که در آخر هر ماه هشتصد و سى سه و دلار و هشت هزار و سیصد و سى ریال دریافت خواهد نمود. و از پرداخت مالیات معاف می‌باشد.

ب- وزیر بهدارى می‌تواند در هر موقع که مقتضى بداند قرارداد منعقده را لغو نماید مشروط به این که کتباً سه ماه قبل مراتب را به آقاى دکتر بالتازار اعلام نماید در صورتى که پس از انقضاى دو سال قرارداد استخدام مشارالیه تجدید نشود و یا وزارت بهدارى به خدمت نامبرده خاتمه دهد مخارج مراجعت ایشان را تأدیه خواهد نمود.

آقاى دکتر بالتازار نیز می‌تواند با اطلاع قبلى سه ماه تقاضاى فسخ قرارداد را بنماید و در این صورت هزینه مراجعت به ایشان پرداخت نخواهد شد.

در مدت خدمت یک منزل با اثاثیه در انستیتو پاستور و یک دستگاه اتومبیل به اختیار آقاى دکتر نامبرده گذارده می‌شود که در تمام مدت قرارداد استفاده نماید.

ج- آقاى دکتر بالتازار سالى یک ماه مرخصى استحقاقى و در صورت بیمار شدن از پانزده روز مرخصى استعلاجى استفاده خواهد کرد.

د- وزرات بهدارى مجاز است شرایط استخدامى آقاى بالتازار را بر طبق ماده دوم قانون مصوب 23 عقرب 1301 تعیین و قرارداد را امضاء نماید.

نایب رئیس- در ماده اول مخالفى هست آقاى حشمتى.

حشمتى- بنده موافق هستم.

نایب رئیس- آقاى دکتر افشار مخالفید بفرمایید.

دکتر افشار- بنده مخالفم، این که بنده اجازه خواستم به عنوان مخالف صحبت کنم از لحاظ این است که در موقع تجدید استخدام این مستخدم خارجى در مجلس تذکر داده شود که ایشان در مدت دهسالى که مستخدم این مملکت بودند و همین وظیفه را انجام می‌دادند یک نفر تربیت نکرده‌اند (دکتر عدل- خیلى زحمت‌کشیده‌اند)

+++

 بنده نگفتم که زحمت نکشیده‌اند، در این مورد حرفى ندارم مطلبى که بنده عرض می‌کنم این است که ایشان بعد از 10 سال نتوانسته‌اند یک نفر را معرفى کنند که جانشین ایشان بشود این باعث تأسف است و مخصوصاً موقعى که در اینجا لایحه یک مؤسسه این نظیر این مؤسسه یعنى مؤسسه رازى مطرح بود بنده دیدم که آقایان با چه موشکافى در مورد یک ایرانى که رئیس یک دستگاهى است به هر شکلى که بگوییم از انستیتو پاستور که داریم عقب‌تر نیست و بسیار خوب وظیفه‌اش را انجام می‌دهد برایش آن‌قدر اینجا اشکال تراشى کردیم که مجبور شد برگردد به کمیسیون ولى وقتى مربوط است به یک مستخدم خارجى مثل این که دیگر آن موشکافى نمی‌شود البته بنده موافقم از این که کارى کرده است و نمی‌گویم تخصص ندارد ولى این گله را بنده دارم که ایشان بعد از 10 سال هنوز یک ایرانى به ما معرفى نمى‌کند که جانشین او بشود و حال آن که آقاى دکتر دلپى که مؤسسه رازى را اداره می‌کرد وقتى رفت گفت که یک نفر ایرانى من تربیت کردم که هر چه من می‌دانم می‌داند و بهتر از منهم می‌تواند این کار را انجام بدهد و من خیلى خوشوقتم که این لایحه آمده است و مخصوصاً از آقاى وزیر بهدارى تقاضا دارم که به ایشان تذکر بدهند که حتماً موظف باشد (مهندس اردبیلى- موظف بکنند) که موظف باشد یک نفررا تربیت کند.

دکتر عدل- شاگردان بسیار قابل و خوبى تربیت کرده است.

پرفسور اعلم- پس کجا هستند؟

نایب رئیس- آقاى حشمتى.

حشمتى- به عقیده بنده باید یک قدرى واقع‌بین‌تر باشیم، علت این که اورپایى‌ها از ما جلو افتاده‌اند این است که واقع‌بین بوده‌اند آمدند تمدن ما را بردند و آنها را تکمیل کردند و استفاده کردند و حالا از ما جلوتر هستند و ما مجبوریم مادامى که آنها جلو‌تر هستند از آنها استفاده بکنیم و این به ‌هیچ‌وجه نباید باحساسات ما صدمه‌اى وارد بیاورد مثل این که بنده بگویم ساعت سویس را جیبم نمی‌گذارم چون این ساعت سویس است، اما راجع به آقاى دکتر بالتازار که من نمی‌شناسم چند ایراد وارد کردند یعنى این که چرا متخصص تربیت نکرده است شما یک مدرسه درست کنید تا او شاگرد تربیت کند (دکتر عدل- تصادفاً تربیت کرده است) و با یک دست دو هندوانه هم نمی‌شود برداشت مثل این است که شما به آقاى رئیس ایراد بگیرید که شما از 10 سال رئیس بوده‌اید چرا یک سیاستمدار تربیت نکرده‌اید به نظر بنده این کار صحیح نیست، بگذارید او وقتش را صرف چیزی‌هایى که با مقدورات و جان اشخاص تماس دارد. صرف کند از قبیل سرم‌سازى و چیزهاى دیگر اما راجع به تربیت جانشین شما در دانشگاه تهران یک مدرسه‌اى درست کنید چنین افرادى را تربیت کند، متخصص تربیت کند، اما راجع به اینکه آقاى دکتر بالتازار یک نفر فرانسوى است بالاخره عده‌اى از ما رفته‌ایم به فرانسه تحصیل کرده‌ایم و یک حقى ملت فرانسه از لحاظ تربیت فرهنگی به گردن ما دارد و ما باید اقرار بکنیم که فرانسه هیچ‌‌وقت نظر سیاسى به مملکت ما نداشته و بسیار ما استفاده کرده‌ایم حالا مد آمریکایى شده است خوب انشاء‌الله 2 سال دیگر آن‌طور بکنید.

نایب رئیس- آقاى دکتر سعید حکمت مخبر کمیسیون.

دکتر سعید حکمت (مخبر کمیسیون بهدارى) عرض کنم جواب فرمایشات آقاى دکتر افشار که فرمودند آقاى دکتر بالتازار خدماتى انجام نداده (دکتر افشار- من نگفتم خدماتى انجام نداده جوابى که می‌فرمایید دقت بفرمایید) این که فرمودید که تربیت نکرده است کسى را که جانشینش بشود باید عرض کنم قبل از این که آقاى دکتر بالتازار به ایران بیایند ما بنگاه پاستور داشتیم و متخصصینى هم داشتیم که به نحو احسن همین بنگاه پاستور را اداره می‌کردند و چون راجع به قبل از ایشان صحبت شد لازم می‌دانم از یکى از همکاران فاضل و دانشمند رشته پزشکى مرحوم دکتر ابوالقاسم بهرامى که مؤسس و فنداتور بنگاه پاستور بوده است نام ببرم (صحیح است) (دکتر راجى- مؤسس نبود) زحمت زیادى در این بنگاه کشیده اولین سنگ و اولین بناى بنگاه پاستور را گذاشته و بعد آقاى دکتر بالتازار وقتى که آمدند اقداماتى را که ایشان کرده بودند با قدرتى که به ایشان داده شد تعقیب کردند بنده معتقد هستم به فرمایشات جنابعالى آن اندازه‌ای که به یک خارجى وسایل کار و قدرت می‌دهند به یک ایرانى نمی‌دهند و اگر داده بودند شاید بنگاه پاستور همین قدم‌ها را برداشته بود اما راجع به این که آقاى دکتر بالتازار خدماتى کرده است و در این که متخصصینى که در آنجا هستند از قبیل آن آقایانى که آقاى دکتر نفیسى فرمودند خود آقاى دکتر قدسى از اشخاصى است که در فن خودش امروز می‌شود گفت با متخصصین خارجى هم آهنگى می‌تواند بکند و سایر متخصصینى که آنجا هستند از اول مطالعات شخصى داشته و در زمان تصدى آقاى دکتر بالتازار هم مطالعاتى کرده‌اند مطالعات فنی دارند مطالعات علمى دارند در کتابخانه مؤسسه هفته‌اى یک مرتبه مطالعات فنى آنها رسیدگى می‌شود بروشوراهایى به زبان‌هاى مختلف چاپ و در تمام دنیا منتشر می‌شود و اما راجع به استخدام بعدى همان‌طور که عرض کردم این را جناب آقاى وزیر بهدارى خودشان هم تأیید می‌فرمایند که در مجلس گفته می‌شود این جریان که براى استخدام بعدى دکتر بالتازار قرار شده است علاوه بر این که ایشان هر شش ماه بشش ماه گزارش عملیات فنى خودشان را باید به وزرات بهدارى بدهند وزارت بهدارى موظف و مکلف باشد که عملیات بنگاه پاستور را رسیدگى بکند که بعد از پنج سال یا دو سال و پس از تصویب این لایحه باز این موضوع پیش آمد نکند که ما بگوییم ایشان متخصص تربیت نکرده‌اند (دکتر عدل- اشتباه همین‌جاست) عرض کنم علاوه از این که کلاس دارند و علاوه از این که در آنجا مطالعات کرده‌اند اصلاً از بنگاه پاستور و عملیات فنى که در این مدت انجام شده متشکر هستیم و مخصوصاً که در این مدت دو سال معادل حقوق دکتر بالتازار بنگاه پاستور پاریس بورسى در اختیار وزارت بهدارى خواهد گذاشت و وزارت بهدارى باید مکلف باشد که از این بورس بنگاه پاستور پاریس استفاده کند و از همین محل متخصصین خودمان را به فرنگ بفرستد و آنها بروند تحصیل کنند که بعد از دو سالى که مدت استخدامى ایشان تمام می‌شود کارمندان و پزشکان و متخصصین خوبى داشته باشیم از وجود ایشان و نظایر ایشان بى‌نیاز باشیم.

نایب رئیس- دکتر شفیع امین‏

دکتر شفیع امین- بنده موافقم‏.

نایب رئیس- آقاى وزیر بهدارى.

وزیر بهدارى- (دکتر جهانشاه صالح)- بنده مخصوصاً صبر کردم که آقایان مخالفین و موافقین فرمایشات‌شان را بفرمایند بنده از نقطه نظر وظیفه بهداشتى و بهدارى که دارم عرض می‌کنم، با استفاده از فرمایشات آقایان خواستم عرض کنم که این موضوع دو مطلب است، مطلب اول موضوع ده سال است که آقاى عمیدى نورى فرمودند بنده خدمت‌تان عرض می‌کنم که تقصیر از دولت نبوده است دولت‌هاى وقت که بنده جز آن دولت‌هاى 12 سال پیش نبوده‌ام لایحه را داده‌اند اگر تصویب نشده جهاتش را بنده چه عرض کنم در کمیسیون‌هاى بهدارى حلاجى شده وزیر بهدارى را خواسته‌اند وزیر بهدارى آمده توضیح داده آقاى امیر نیرومند تشریف دارند می‌دانند توضیحاتى که وزیر بهدارى داده کافى بوده (عمیدى نورى- دادن لایحه کافى نیست) البته جنابعالى هم صحیح می‌فرمایید که این کار نباید سبب شود که یک خارجى را استخدام بکنند و هنوز تصویب نشده حقوق او را بپردازند خوب یک امرى است که شده و اگر توضیحاتى وزارت دارایى براى آقایان نمایندگان قانع‌کننده نبود کمیسیون بهدارى حتماً تصویب نمى‌فرمودند اما موضوع دوم موضوع تمدید استخدام دکتر بالتازار است تمدید استخدام ایشان البته مبتنى بر خدماتى است که ایشان کرده‌اند خدماتى که دکتر بالتازار کرده و کار فنى خودش بوده یعنى ایشان سعى کرده‌اند در بنگاه پاستور که بنده از لغت انستیتو خوشم نمی‌آید به همین جهت است که عرض می‌کنم که بنگاه یا مؤسسه پاستور چون اینجا کشور ایران است و بایستى بنگاه پاستور گفته شود و دلیل ندارد ما بگوییم انستیتو پاستور و لغت اصلیش هم بایستى این باشد مؤسسه پاستور یا بنگاه پاستور که به احترام پاستور اسمش را روى این مؤسسه گذاشته‌اند خدماتى این مؤسسه کرده است به این مملکت و بالتازار هم در این مدت در رو رشته مخصوصاً زحمت‌کشیده یکى در رشته طاعون و مطالعاتى که در طاعون شد اگر آقایان اطلاع داشته باشند پارسال که بنده به ژنو رفتم سازمان بهداشت جهانى، ایران و متخصصین ایرانى را مأمور مطالعه طاعون در به قسمت‌هایى که طاعون خیزى هست کرد و ما را از نظر مطالعاتى که در یک قسمت از کردستان کرده بودیم و چاپ شده بود شاخص قرارداد از نقطه نظر علمى که به همه دنیا نظریات خود را بگوییم و خود این یک موفقیت علمى بود در این کار قسمت دوم البته توجه آقاى دکتر قدسى می‌شود و آن مطالعاتى است که در قسمت‌هارى در بنگاه پاستور شده و به دست آقاى دکتر قدسى و راهنمایى و هدایت دکتر بالتازار که آن هم در دنیا طرف توجه واقع شده و از ممالک خارجه حتى از آمریکا و جاهاى دیگر مطالعات ما را خواسته‌اند بنابراین بنگاه پاستور کار خودش را دارد انجام می‌دهد با وجود تمام این مطالب بنده شخصاً مذاکره کردم با دکتر به بالتازار و گفتم حقوقى که داده می‌شود به سایر اشخاص از قبیل همین دکتر رفیعى که مرد بسیار نازنین و دانشمندى است با مقایسه با حقوق‌هاى خارجى خیلى کمتر است قرار شد همین‌‌طور که آقاى دکتر سعید حکمت فرمودند بنگاه پاستور پاریس در حدود حقوق که ما براى این شخص قائل خواهیم شد یک بورسى تعیین کنند براى ایران و ما یک عده بفرستیم یعنى دیپلمه‌ها طبیعى که در رشته میکروب‌شناسى و باکتریولوژى و پارازیتولوژى تعلیم دیده‌اند بفرستیم به خارجه و مطالعاتى بکنند و یک سرمایه‌اى بشوند براى بنگاه پاستور پیشنهاد بنده بود و این پیشنهاد را خودم شخصاً به بالتازار کردم و ایشان گفتند که من نمی‌توانم قول بدهم که می‌شود یا نمی‌شود ولى بعد از چندى ایشان شفاهاً به بنده گفتند که این کار می‌شود البته کتباً اطلاع نداده‌اند ولى خوب شفاهاً هم اشکالى ندارد اینجا تأیید می‌شود در مجلس که ایشان فرمودند که بنگاه پاستور پاریس حاضر شده این کار را بکند و معادل حقوق این دو سال بورسى ایجاد بشود که عده‌اى از اشخاص در این محل براى تحصیل بروند و تلافى مافات هم بشود که عده‌اى در خارج تربیت بشوند لذا بنده از آقایان محترم خواهش می‌کنم که موافقت

+++

بفرمایید با تمدید استخدام دکتر بالتازار و ما سعى می‌کنیم که هم متخصصینى به خارج بفرستیم و هم ان‌شاء‌الله همین‌‌طور که آقاى دکتر سعید حکمت گفتند بعد از مدت کوتاهى اشخاصى داشته باشیم که خود بتوانند این مؤسسه را اداره کنند زیرا همان‌طور که آقایان فرمودند ایرانیانى هستند که بتوانند مؤسسات ما را اداره کنند پرفسور ابرلین چندین سال رئیس دانشکده پزشکى بود و رفت و بنده هم هفت‏ سال دانشکده پزشکى را اداره کردم حالا کردم یا نکردم فضاوتش با آقایان است الان هم ایرانیان هستند که بتوانند این کار را بکنند و الان هم هستند ایرانیانى که در مظان این کار هستند و یکى دو تا فرستاده‌ایم به خارج ولى فعلاً دکتر بالتازار خدمات ذی‌قیمتى به مملکت کرده است و بنده تصدیق دارم و تشکر هم می‌کنم به عنوان وزیر بهدارى و تقاضا دارم که لایحه‌اش تصویب شود و امیدوارم که در مدتى که ایشان تشریف دارند جانشینى براى ایشان تهیه شود.

مشایخى- نظر شما بچند سال تمدید استخدام است آقاى وزیر بهدارى؟

نایب رئیس- آقاى تیمورتاش مخالف هستید یا موافق؟

تیمورتاش- بنده عرضى ندارم.

نایب رئیس- آقاى دکتر مشیر فاطمى.

دکتر مشیر فاطمى- بنده عرضى ندارم.

نایب رئیس- آقاى کیکاوسى مخالف هستید یا موافق؟

سرلشگر کیکاوسى- با توضیحاتى که فرمودند بنده عرضى ندارم.

نایب رئیس- آقاى دکتر سید امامى.

دکتر سید امامى- بنده موافقم.

نایب رئیس- آقاى پرفسور اعلم.

پرفسور اعلم- بنده مخالفم.

صدرزاده- در ماده اول مدت دو سال است.

نایب رئیس- آقاى مشایخى.

تیمورتاش- آقاى رئیس بنده از نوبتم می‌خواهم استفاده کنم.

نایب رئیس- بعد از آقاى مشایخى نوبت آقاى دکتر رضایى است بعد نوبت جنابعالى، لایحه‌اى که کمیسیون بهدارى تصویب کرده است و دو سال است فعلاً مطرح است و موقع رأى نیست شور اول است بعداً می‌رود به کمیسیون در شور دوم که موقع رأى است هر دو مطرح خواهد بود هر کدام را آقایان موافق باشند به همان رأى خواهند داد حالا به دو سال یا پنج سال رأى گرفته نمی‌شود. پیشنهادى که آقایان دارند می‌دهند کما این که قسمتى از پیشنهاداتى که آقایان داده‌اند راجع به این پنج سال بوده است بفرمایید آقاى مشایخى.

پرفسور اعلم- بنده عرض کردم که مخالفم و یا پنج سال مخالفم.‏

مشایخى- بنده بیانات آقایان موافقین و مخالفین این لایحه را به دقت گوش کردم و البته هر دو طرف تصدیق کردند که دکتر بالتازار در این مدت خدماتى به این مؤسسه کرده است (صحیح است) اما من تعجب می‌کنم چرا یک مطلبى را با صراحت و قطعیت در اطرافش صحبت نمی‌کنند حق این بود که از طرف کمیسیون بودجه توضیح داده می‌شد که با این که کمیسیون مربوطه یعنى کمیسیون بهدارى با تمدید استخدام این شخص به دو سال موافقت کرده است چه شده است کمیسیون بودجه پنج سال را تصویب کرده است (صحیح است) زیرا توضیحاتى که مخبر محترم کمیسیون بهدارى دادند البته مقنع بود ولى این سکوت کمیسیون بودجه براى ما مستمعین که بایستى اتخاذ تصمیم بکنیم بایستى بالاخره مورد توجه واقع شود و همچنین روى سخن بنده به جناب آقاى وزیر بهدارى است شما هستید که باید بگویید مصلحت چیست (صدرزاده- گفتند آقا) نگفتند اجازه بفرمایید آقاى وزیر بهدارى خدمات این شخص را ستودند و بنده در پایان بیانات‌شان سؤال کردم با چند سال موافقند و علت این که می‌گویند موقع طرح لوایح وزیر مربوطه باید در مجلس حضور داشته باشد براى این است که نمایندگان باید در کارهاى اجزایى دولت نظر وزیر مربوطه هم با دلایلى که لازم می‌داند توضیح بدهد بنابراین بنده از نقطه نظر اتخاذ تصمیم شخصاً در این مورد مردد هستم و خواهش می‌کنم مخبر کمیسیون بودجه توضیح بدهد که چرا برخلاف مصوبات کمیسیون بهدارى پنج سال را تصویب کرده جناب آقاى وزیر بهدارى هم نظرشان را بفرمایند که پنج سال یا دو سال کدام صحیح است.

وزیر بهدارى- نظر کمیسیون بهدارى صراحت دارد.

نایب رئیس- آقاى دکتر رضایى‏

دکتر رضایى- بنده با اصل این لایحه کاملاً موافق هستم ولى در اینجا خواستم یک توضیحى عرض کرده باشم به عقیده بنده گفته جناب آقاى دکتر افشار کاملاً صحیح است وظیفه رئیس هر مؤسسه‌ای است که براى این که اشخاصى جانشین او بشود آنها را تربیت کند، علوم ادارى توسعه زیادى یافته و در تمام جهان حالا مرسوم است و یکى از وظایف هر رئیس است که براى خودش جانشین تربیت کند در حقیقت یک مؤسسه یک مدرسه است و همیشه در تمام کتب ادارى نوشته می‌شود که یک رئیس خوب یک معلم خوب است (صحیح است) پس در نتیجه ما باید بگوییم که یکى از وظایف آقاى دکتر بالتازار این بوده است که جانشین خودشان را تربیت بکنند و ما امیدواریم که در آینده این کار انجام بشود موضوع دومى را که بنده می‌خواهم تذکر بدهم برمی‌گردم به فرمایشات جناب آقاى دکتر صالح ایشان فرمودند که آقاى دکتر بالتازار موافقت فرموده‌اند منتهى این موافقت شفاهى بوده است که در آتیه بورسى در نظر گرفته شود و از این بورس جهت اعزام محصلین دیپلمه‌هاى دانشکده‌هاى طب استفاده بشود بنده می‌خواهم از حضور ایشان تقاضا کنم که آیا امکان ندارد (جناب آقاى دکتر صالح توجه به فرمایید) می‌خواستم ببینم چه اشکالى دارد و این موافقت شفاهى ایشان در این لایحه ذکر شود و بنگاه پاستور مکلف بشود چه اشکالى دارد که بنگاه پاستور مکلف شود که چند نفر را به خارج اعزام دارد که در آینده بتوانیم از وجود آن آقایان استفاده بکنیم و اگر اشکالى نداشته باشد خیال می‌کنم که ذکر این مطلب در لایحه به نفع کشور باشد.

نایب رئیس- آقاى تیمورتاش‏

تیمورتاش- مخالفت بنده به ‌هیچ‌وجه با طرز اصل ماده یا خدماتى که آقاى دکتر بالتازار کرده‌اند نیست به عقیده من ایشان و یکى دو نفر فرانسوى دیگر منجمله آقاى دکتر دلپى و همچنین آقاى گدار کسانى هستند که می‌شود گفت نیمه ایرانى هستند و خدمات بسیار زیادى به این کشور کرده‌اند با کمال صداقت هم کرده‌اند بنده مخالفتم برای این مسأله دو سال است چندین سال است که ایشان اینجا کار کرده است همه آقایان هم متفق‌القول هستند که خوب کار کرده است و کار ایشان مورد تمجید همه آقایان است همه آقایان متفق هستند دو سال مدت بسیار کوتاهى است براى این که بتواند این شخص از عملیاتش نتیجه بگیرد و مضافاً بنده عقیده دارم که به همین دلیل هم کمیسیون بودجه دو سال را پنج سال کرده است (صدر‌زاده- دو سال نفرمایید دوازده سال بفرمایید) ده سالى که بوده است یا خوب کار کرده یا بد کار کرده است (صدرزاده- فعلاً دو سال تصویب شود بعد اگر لازم بود تمدید می‌شود) این دو سال که می‌فرمایید بک کسى با دل سوزان بخواهد یک کارهایى را بکند این معقول نیست اگر براى کارهاى علمى بخواهد یک نتیجه‌اى بگیرد یک حداقل مدتى لازم است و آن اقلاً پنج سال است این را بدانید که یک تجربه و یک آزمایش علمى که شروع می‌شود در مدت یک سال و دو سال نتیجه‌اى از آن حاصل نمی‌شود و معقول نیست که یک بابایى یک کارى را شروع بکند و با دلسردى بگذارد و برود و یک کس دیگرى بیاید و آن کار را بخواهد ادامه بدهد بنده عضو کمیسیون بودجه نیستم ولى یقین دارم که آقایان اعضاى کمیسیون بودجه با توجه به این نکات و مراتب است که تمدید مدت استخدام را پنج سال کرده است و تقاضاى بنده این است که پنج سال را آقایان هم موافقت به فرمایید و دو سال کافى نیست.

نایب رئیس- آقاى صدرزاده موافق هستید بفرمایید.

صدرزاده- مقصود اساسى از استخدام متخصصین بیگانه دو چیز است یکى این است که کارهاى جارى را تا وقتى که در آن مؤسسه هستند انجام بدهند و در مدتى هم که هستند افرادى را تربیت بکنند که به جاى آنها آن کار را انجام بدهند (صحیح است) یکى از اینهایى که استخدام شده است مسیو گدار است خود بنده در کمیسیون فرهنگ بودم صحبت شد این شخص اشخاصى را تربیت کرده است (دکتر عدل- آقاى دکتر بالتازار بیشتر تربیت کرده بنده شخصاً ایشان را می‌شناسم) این موضوع را در مورد آقاى دکتر بالتازار هم اینجا تذکر دادند اما این که کمیسیون بودجه پنج سال کرده است علت این بوده که قبلاً رفته است به کمیسیون بودجه و بعد آمده به کمیسیون بهدارى که کمیسیون اصلى است، کمیسیون بهدارى در اینجا کمیسیون اصلى قضیه محسوب می‌شود آنها بالاخره نظر دارند که ده سال ایشان بوده‌اند براى دو سال دیگر هم باشند اگر احتیاجى پیدا نشد دولت تعهدى نداشته باشد به علاوه یک نکته دیگرى در اینجا هست و آن این است که علم در ترقى است ممکن است الان اشخاصى براى دو سال دیگر در دنیا تربیت شده باشند که مراتب معلومات آنها بیشتر از دکتر بالتازار باشد بنابراین اگر تا دو سال دیگر فرضاً جانشین ایرانى هم پیدا نشد و متخصصین بهترى هم نبود ممکن است آن‌وقت استخدام ایشان تمدید شود و این را هم می‌خواهم از نقطه نظر آیین‌نامه عرض کنم بعضى از کمیسیون‌ها راجع به بعضى موضوع‌ها اصالت دارند یعنى کمیسیون اصلى محسوب می‌شوند مثل کمیسیون بهدارى در این مورد اما در کمیسیون بودجه یا کمیسیون خارجه که می‌رود آنها از لحاظ دیگرى رعایت می‌کنند یعنى آن مدتى را که کمیسیون بهدارى در نظر گرفت و تصویب کرد کمیسیون بودجه فقط تجویز می‌کند که حقوق او پرداخت شود آنها نظرى به مدت استخدام ندارند مثل این که کمیسیون خارجه هم نظرى به مبلغ حقوق مستخدم یا مدت استخدام او ندارد بلکه از نظر تابعیت فقط اظهارنظر می‌کنند که آیا چنین مستخدم بیگانه‌اى که از فلان مملکت است استخدام بشود یا نشود اینها را با هم نباید مخلوط کرد به علاوه خود جناب آقاى وزیر بهدارى در کمیسیون بهدارى با نظریات اکثریت آقایان اعضاى کمیسیون موافقت فرمودند و به همین صورت لایحه تنظیم شد و حالا هم صریحاً فرمودند براى مدت دو سال و ماده‌اى هم که مطرح است براى مدت دو سال است که

+++

اظهارنظر فرمودند بنابراین بنده تقاضا می‌کنم روى همین گزارش کمیسیون بهدارى که براى دو سال است آقایان رأى موافق بدهند.

نایب رئیس- همان‌طور که متذکر شدند حق بود آقاى مخبر کمیسیون بودجه توضیحاتى مى‌دادند ولى چون آقاى مخبر تشریف ندارند آقاى فرود رئیس کمیسیون بودجه تقاضا فرموده‌اند که توضیحاتى بدهند. آقاى فرود بفرمایید.

فرود- قبلاً حضور آقایان عرض کنم که اینجا مطلب روى دو سال و پنج سال قرار نگرفته است این برمی‌گردد به کمیسیون‌هاى در شور دوم وقتى که تمام شد و لایحه آمد به مجلس آن‌ وقت موضوع دو سال و پنج سال در مجلس صحبت خواهد شد بنابراین الان بحث در روى دو سال و پنج سال اصلاً نیست اما مطلبى که الان لازم است عرض کنم گرچه جناب آقاى مشایخى فرمودند که لازم است کمیسیون بودجه در این باب توضیح بدهد متأسفانه مخبر کمیسیون بودجه هم تشریف ندارند بنده چند نکته‌اى عرض می‌کنم کمیسیون بهدارى هم همان‌طور‌ که فرمودند البته دو سال را تصویب کرده بود کمیسیون بودجة پنج سال را تصویب کرد دلیلش این بود که اولاً اینجا هیچ ضررى به بودجه مملکت وارد نمی‌آید یعنى معادل همان حقوقى که دولت ایران به آقاى بالتازار می‌پردازد معادل همین مبلغ هم به‌طورى که در آن تاریخ معاون وزارت بهدارى در کمیسیون بودجه توضیح دادند دولت فرانسه براى تحصیل محصلین ایرانى در فرانسه حاضر شده است بپردازد (صحیح است) (مهندس اردبیلى می‌دهد؟ نمی‌دهد آقا) بلى خواهد پرداخت (پرفسور جمشید اعلم- شفاهى گفته‌اند) شفاهى اهمیت ندارد شخصى است اظهار می‌دارد در این باره جناب آقاى وزیر بهدارى هم توضیح فرمودند این موضوع شفاهاً وعده داده شده و مسلماً در دنبال وعده شفاهى به‌طور کتبى هم تأیید خواهند کرد (پرفسور اعلم- خیلى معذرت می‌خواهم اگر نکردند؟) یا اگر که نمی‌شود کار کرد (پرفسور اعلم- روى این که استدلال نمی‌شود کرد) حالا که می‌فرمایند شده تقاضا می‌شود که این مطلب را کتباً هم تأیید کنند (حشمتى- اگر نکردند فسخ می‌کنند عجب حکایتى است اختیار فسخ هست)

نایب رئیس- صحبت‌تان را ادامه بدهید و بین‌الاثنین صحبت نفرمایید.

فرود- مطلب دیگرى که خواستم به عرض آقایان برسانم این بود که دولت در لایحه 5 سال خواسته بود و کمیسیون بودجه هم با نظر دولت موافقت کرد بنابراین موافقت کمیسیون یا نظر دولت به نظر بنده نمی‌تواند مورد ایراد قرار بگیرد (رستم بختیارى- ایرادى هم نیست) خصوصاً کمیسیون‌هاى در عین حال که با هم کمال همکارى را دارند گاهى اختلاف نظر هم پیدا می‌کنند این را هم یکى از آن موارد حساب بفرمایید مطلب دیگرى که خواستم عرض کنم در جواب ایراد بسیار اساسى جناب آقاى عمیدى نورى که فرمودند راجع به تصفیه حساب این مطلب بود که فرمودند چرا بعد از چند سال حالا می‌آیند تحصیل مجوز می‌کنند این موضوع هم در کمیسیون بودجه مورد توجه قرار گرفت و مخصوصاً در کمیسیون خارجه بنده خدمت جناب آقاى دکتر امیر حکمت عرض کردم و آقاى دکتر هم همین ایراد را فرمودند بنده عرض کردم که از این ایرادى که شده است خیلى خوشوقتم زیرا معلوم می‌شود در دستگاه دولت یک دستگاهى هست که مجوز بخواهد چون آن دستگاه مجوز بکند و آن دیوان محاسبات است یا اداره‌اى که وظیفه دیوان محاسبات را انجام می‌دهد این کار را کرده است از این جهت جاى خوشوقتى است که در دستگاه دولت دستگاهى هست که دقت می‌کند و مطالبه مجوز می‌کند ولى البته این ایراد بسیار بسیار به جا بوده دیوان محاسبات که کار می‌کند براى اطلاع آقایان عرض می‌کنم دیوان محاسبات قبل از این که اساساً خرج بشود باید دیوان محاسبات تصدیق بکند که براى این منظور به خصوص وجهى در بودجه منظور شده و محل هست یک وظیفه دیوان محاسبات هم این است که بعد از این که خرج شد تصدیق کند که این خرج صحیح بوده است و طبق مقررات انجام گرفته (سرلشگر کیکاوسى- حالا که وجود ندارد) با نهایت تأسف دیوان محاسبات و جود ندارد و این بى‌نهایت اسباب تأسف است و بنده یکى دو مرتبه خدمت آقاى نخست وزیر رسیدم این را عرض کردم و مورد توجه‌شان هست و دستور اکید به آقاى وزیر دارایى دادند و‌طورى که اطلاع دارم در وزارت دارایى هم مطالعه شده است و عقیده دارم که در ظرف یک هفته یا دو هفته دیگر این مطلب بیاید به مجلس و پیشنهاد شود موضوعى هم که یکى از آقایان به بنده مرقوم فرموده‌اند و خواسته‌اند یاد‌آورى بکنم و توجه آقایان را جلب می‌کنم و آن این است که فترت هم موجب بوده است که این موضوع معطل بماند چند سال مجلس نداشته‌ایم (عمیدى نورى- چند سال نبود) چند سال فترت داشتیم و این هم براى تصویب مجوز یعنى پیشنهاد یک قدرى مؤثر بوده است و هر حال خلاصه امیدوار هستم که جناب آقاى مشایخى که این ایراد را فرمودند به عرایض بنده توجه کرده باشند (حشمتى- احسنت)

نایب رئیس- آقاى مخبر کمیسیون بهدارى.

مخبر (دکتر سعید حکمت)- خواستم توضیح داده باشم راجع به لایحه دولت که آقاى وزیر بهدارى تقدیم مجلس شوراى ملى فرمودند لایحه استخدامى آقاى دکتر بالتازار را براى مدت 5 سال پیشنهاد کردند (صحیح است) در کمیسیون بهدارى هم همین تذکراتى که امروز در محضر آقایان داده می‌شود و اطلاعاتى که آقایان کاملاً وارد هستند و موافق هستند اینها تقریباً تذکراتى بوده است که در کمیسیون مورد بحث و انتقاد قرار گرفت البته کمیسیون بهدارى و همان کسانى که آقایان انتخاب فرموده‌اند از نقطه نظر فنى توضیحاتى از وزارت بهدارى خواستند چه آقاى معاون وزارت بهدارى و چه آقاى وزیر بهدارى توضیحاتى دادند نظر کمیسیون این شد که این استخدام دو سال تقلیل پیدا کند و تذکراتى که به آقاى وزیر بهدارى دادند ایشان هم متقاعد شدند و تقبیل فرمودند. همان‌طور که جناب آقاى صدرزاده فرمودند این لایحه اول به کمیسیون بودجه رفته بود و آنها بدون توجه به این که کمیسیون بهدارى این را دو سال کرده همین‌‌طور که جناب آقاى فرود فرمودند چون از بودجه دولت چیزى می‌رفت موافقت فرموده بودند این مطلب به عرض آقاى رئیس مجلس شوراى ملى رسیده و ایشان فرمودند در مجلس شوراى ملى مورد بحث قرار می‌گیرد و چون کمیسیون بهدارى براى دو سال تصویب کرده است باید بیاید به مجلس و بسته باینست که در شور دوم در مجلس چه تصمیمى گرفته شود و عمل شود (احسنت)

نایب رئیس- آقاى پرفسور اعلم‏

پرفسور اعلم- نهایت آرزوى هر ایرانى این است که روزى برسد که ما در هیچ رشته‌اى احتیاج به کمک خارجى نداشته باشیم (انشاء‌الله) این دیگر نهایت آرزوى هر ملتى است شوینسیم هم نیست باید هر همین‌‌طور باشد اعلیحضرت فقید هم روى همنى اصل سالى صد محصل می‌فرستادند به اروپا که این شغل‌هاى اساسى را احتیاج به خارجى نداشته باشند. مکتب پاستور یک مکتبى است یک مدرسه‌اى است یک مکتب به خصوصى است دیسیپل دارد (دکتر راجى- دیسیپل یعنى چه؟) من تبع درام تو که می‌دانى، چرا اذیتم می‌کنى راجى؟ (حشمتى- چرا فرانسه می‌فرمایید) فارسى ندارد فارسى پاستور چیست؟ مکتبى است باید آن را اداره کرده و درش شاگرد تربیت کرد و ما هم ایرادمان بانستیتو پاستور و رئیس آن همین بود (وزیر بهدارى- بنگاه پاستور) بنگاه پاستور که چرا تربیت نکردى؟ (دکتر عدل- تربیت کرده) اگر کرده چه لزومى دارد که بماند ما که رئیس نمى‌خواهیم انتخاب کنیم ما معلم می‌خواهیم تربیت کنیم (دکتر راجى- جنابعالى که متخصص تربیت می‌کنید همین‌‌طور بودید) اجازه بفرمایید اگر تربیت کرده که دیگر به وجودش احتیاج نداریم همان‌طور که دلپى تربیت کرد و گفت دیگر به وجود من احتیاج نیست و گفت من می‌روم کسى دیگر هست که به خوبى کارهاى من را انجام می‌دهد پس دلیل ندارد که دیگر استخدام کنیم اما اگر ایشان تربیت نکردند (مهندس اردبیلى- دو سال کافى نیست) اجازه بفرمایید ما راهى براى ایشان فکر کرده‌ایم ما گفتیم با این پول هنگفتى که به ایشان می‌دهند چون دقت کردید دیدى در حدود ماهى دوازده هزار تومان به ایشان پول می‌دهند در صورتى که مرئوسش یعنى آن کسیکه بلافاصله بعد از اوست نهصد تومان می‌گیرد یک حقى هم ما داریم یک نگاهى هم باید به هم‌وطنان خودمان بکنیم چه دلیلى دارد به یکى نفر دوازده هزار تومان بدهیم (یک نفر از نمایندگان- با ماشین) با ماشین و خانه و همه چیز ده سال مانده باز هم می‌ماند چون فقط رئیس است این ظلم است ما خواستیم بگوییم خیلى خوب ایشان تشریف داشته باشند (تیمورتاش- چرا دو سال را قبول کردید کلکش را بکنید برود اگر این استدلال است ده سال است کار کرده کلکش را بکنید برود) ما حرفى نداریم.

یکى از نمایندگان- احتیاج هست.

نایب رئیس- از آقایان استدعا می‌کنم توضیحات کافى داده شد فعلاً اخذ رأى نسبت به این موضوع نخواهد شد پیشنهادات می‌رود به کمیسیون و در شور دوم اخذ رأى خواهد شد.

پرفسرو اعلم- بنده نظر خودم را عرض می‌کنم و آزادم که بگویم آقایان قبول می‌فرمایند بفرمایند همان‌طور که آقایان پیشنهاد فرمودند که پنج سال بشود بنده می‌گویم بچه دلیل ایشان دو سال بماند نماند نظر این است که دو سال کار بکند اگر تغییر رویه ندادند یعنى باز هم کسى را تربیت نکردند خوب بروند ولى اگر خود ایشان هم دیدند که مقامى هست که از ایشان باز خواست می‌کند مسلماً بهتر کار خواهند کرد این نظر ما بود براى این که دو سال بشود و تصور می‌کنم که اگر آقایان اجازه بفرمایند با این مخارج سنگینى که ما تقبل کرده‌ایم براى این شخص و این که فرمودند این پول مفتى است مفتى نیست من هنوز معتقد نیستم که فرانسه قبول بکند اگر قبول کرد آن‌وقت صحیح است ولى تا قبول نکرده پولى است که از جیب ما می‌رود على‌اى حال اگر آقاى دکتر بالتازار خوب کار کرد و وزارت بهدارى از او راضى بود آمد به کمیسیون شش ماه به شش ماه گزارش داد آن‌وقت ما تمدید می‌کنیم چه اصرارى دارید که پنج سال بکند

+++

(تیمورتاش بعد از ده سال تازه مجوزش را می‌گیرند) ده سال پیش ما اینجا نبودیم ما تازه آمدیم و مى‌خواهیم درستش بکنیم بنابراین استدعا می‌کنم که آقایان به نظر کمیسیون بهدارى که کمیسیونى است از خود آقایان و از اطبا تشکیل شده است به نظر احترام نگاه کنند و همین دو سال را تصویب بفرمایند.

نایب رئیس- نسبت به ماده اول پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم در ماده اول مذاکرات کافى باشد. جلیلى

جلیلى- آقاى نایب رئیس به اطلاع آقایان رساندند که لایحه دو شورى است و فرصت براى بحث و مطالعه زیاد است یعنى برمی‌گردد به کمیسیون‌ها و هر نظرى داشته باشند پیشنهاد هم می‌شود بحث در این لایحه خیلى طول کشیده و بحث در اطرافش به صورت بحث پارلمانى نبود به صورت بحث کمیسیونى درآمد آقایان می‌توانند تشریف ببرند در کمیسیون بودجه و کمیسیون بهدارى در هر دو می‌توانند تشریف ببرند نظر بدهند بحث کنند وقتى که به کارى علاقه باشد مراقبت مى‌فرمایید مى‌بینند آقاى پرفسور اعلم که چه روزى کمیسیون بهدارى تشکیل می‌شود تشریف می‌برند و نظریاتشان را می‌فرمایند (پرفسور اعلم- همه اینجا حرف زدند چرا مرا چسبیدى؟) یا کمیسیونى قبول می‌کند یا قبول نمی‌کند استدعا می‌کنم که با کفایت مذاکرات رأى بدهید براى این که یک ماده دیگر هم دارد و هر لایحه را بخواهیم این‌‌طور صحبت کنیم خیلى وقت خواهد گرفت.

نایب رئیس- آقاى مهندس هدایت مخالف هستید؟

مهندس هدایت- چون وقت گذشته عرضى نمى‌کنم (احسنت)

نایب رئیس- مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) پیشنهادات مربوط به ماده اول قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد) ‏

یشنهاد می‌نمایم در ماده اول دو سال به 5 سال افزایش یابد

مهندس فروهر

پیشنهاد می‌کنم مدت استخدام آقاى بالتازار مطابق گزارش کمیسیون بودجه تعیین شود.

تیمورتاش‏

پیشنهاد می‌نمایم که مدت خدمت آقاى دکتر بالتازار در ماده یک براى مدت پنج سال باشد.

سلطانى‏

نایب رئیس- ماده دوم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 2- بنگاه پاستور به منظور تربیت و تهیه کارمندان بهداشتى و متخصصین آزمایشگاهى در رشته‌هاى مربوطه موظف است در ظرف 3 ماه کلاس‌هاى اختصاص طبق آیین‌نامه‌اى که وزارت بهدارى در ظرف همین مدت تهیه و تصویب می‌نماید دایر و شروع به کار نماید.

نایب رئیس- نسبت به ماده نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) ماده سوم قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 3- دکتر بالتازار مکلف است که در خاتمه هر شش ماه از خدمت گزارش عملیات و خدمات مؤسسه را به وسیله وزارت بهدارى به کمیسیون بهدارى مجلسین تقدیم دارد.

نایب رئیس- نسبت به ماده 3 نظرى نیست؟ (اظهارى نشد) ماده 4 قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 4- عمل دولت دایر به ادامه استخدام و پرداخت حقوق و مزایاى آقاى دکتر بالتازار از تاریخ دهم شهریور ماه 1325 تا تاریخ دهم شهریور ماه 1335 به میزان پیشنهادى ضمن لوایح تقدیمى به مجلس شوراى ملى تأیید می‌شود.

نایب رئیس- مخالفى نیست؟ آقاى عمیدى نورى مخالفید؟ (عمیدى نورى- بلى) بفرمایید.

عمیدى نورى- راجع به این ماده چهار همان ایرادى بود که در کلیات به عرض رساندم چون یک جواب‌هایى هم از طرف جناب آقاى وزیر بهدارى داده شد لازم می‌دانم توضیحاتى در تأیید نظر خودم عرض کنم قانون اساسى صراحت دارد که استخدام خارجى باید با تصویب قوه مقننه باشد این اصل است و ما مکلف هستیم این اصل را رعایت کنیم یک ماده‌اى هم گویا ماده 27 قانون مجازات عمومى باشد که می‌گوید هیچ وزیرى هیچ مستخدم دولتى حق ندارد برخلاف صریح قانون تصویب‌نامه تفسیر و یا عملى انجام دهد اگر داد مجرم است و منفصل از خدمات دولتى و محاکمه می‌شود این سر جایش هست در این ده سالى که آقاى دکتر بالتازار استخدام شده‌اند فرمودند جناب آقاى وزیر محترم بهدارى که لوایحش را دولت به مجلس داد مجلس تصویب نکرد بنابراین اشکالى ندارد بنده اولاً نمی‌دانم این مطلب در تمام این ده سال صحیح است یا نیست ولى جناب آقاى امیر نصرت اسکندرى که در کمیسیون بودجه تشریف دارند به بنده فرمودند من پرونده را دیدم همچو لوایحى نبود بلکه با تصویب‌نامه این استخدام‌ها ادامه پیدا کرده است اگر چنین چیزى باشد بنده صریحاً عرض می‌کنم که این عمل جرم است و این اقدامى که شده برخلاف قانون اساسى و قانون مجازات عمومى است و به ‌هیچ‌وجه مجلس شوراى ملى نباید اجازه بدهد که برخلاف قانون اساسى و قوانین عادى عملى از طرف دولت بشود این که جناب آقاى وزیر محترم بهدارى فرمودند که لوایح به مجلس داده شده ولى چون تصویب نشد عمل شد ما فقط در یک مورد به دولت اجازه داده‌ایم که به محض این که لایحه‌اش را داد معطل نشود که تصویب بشود و کارش را ادامه بدهد و آن در مورد حکومت نظامى است. در آنجا دولت حق دارد وقتى که می‌خواهد براى مدت قلیلى حکومت نظامى بر قرار کند باید در فاصله یک هفته لایحه‌اش را تقدیم مجلس کند اگر مجلس تصویب نکرد حکومت نظامى را بدهد در جاى دیگر به ‌هیچ‌وجه حق ندارد که با این عذر متعذر بشد که من لایحه را دادم چون مجلس تصویب نکرد عمل کردم این جرم است در جایى که باید با تصویب قوه مقننه باشد اگر قوه مقننه تصویب نکرد دولت حق اقدام ندارد این نکته را خواستم عرض کنم چون بیانى شد باید جوابش گفته شود و در صورت مجلس بماند تا حمل بر سکوت مجلس در برابر این مطالب نشود، مطلب دیگرى که جناب آقاى فرود فرمودند که در این مدت یک فترتى بوده است فترت ممکن است که در این دوره ده ساله از 1325 تا به حال ممکن است دو ماه، سه ماه، شش ماه یا یک سال بوده باشد و فقط بین دوره 14 و 15 فترت بود. آن هم قانونى گذشت که قشون خارجى بایستى از ایران برود تا انتخابات بشود و یک عمل بسیار صحیحى هم بود و الا مملکت ما مشروطه است و مشروطیت کلا و جز تعطیل‌ بردار نیست و همیشه مجلس باید باشد دولت قوانین را بگذراند و اگر دوره فترتى هم پیشامد دولت مکلف است لایحه خودش را بدهد و به عذر فترت نمی‌تواند آن عملى را با که اجازه قوه مقننه باید باشد انجام بدهد در هر حال خواستم این نکته را تذکر بدهم که باید توجه به این نکات داشت با توجه به مجموع این نکات که فرمودند اجباراً و الزاماً در برابر یک کار واقع شده‌اى هستیم بنده این را معتقد نیستم که قوه مجریه هر کارى بکند و بعد قوه مقننه را در مقابل کار انجام شده بگذارد این صحیح نیست بنده ماده چهار را برخلاف اصل می‌دانم برخلاف قانون اساسى می‌دانم فقط دولت می‌خواهد براى خودش مجوز تحصیل کند در حالى که اگر نظر مالى باشد در اینجا نوشته است در حدودى که عمل دولت دایر به استخدام و پرداخت حقوق آقاى دکتر بالتازار از تاریخ دهم شهریور به میزان پیشنهاد قبلى لوایح تقدیمى به مجلس اگر از نظر حقوق بخواهید این حقوق در ضمن بودجه‌هاى مملکتى تصویب شد. دیگر چه مجوزى می‌خواهد؟ اگر از نظر اصل استخدام است که طبق قانون باید با اجازه مجلس باشد چرا این کار با اجازه مجلس نشده و نمى‌بایست ما چنین ماده‌اى را تصویب کنیم که سابقه‌اى براى آقایان باشد.

نایب رئیس- آقاى وزیر بهدارى

وزیر بهدارى- بنده متأسفم که آقاى وزیر دارایى تشریف ندارند که جواب جنابعالى را از نقطه نظر مالى بدهند زیرا اطبا به ‌هیچ‌وجه در کار مالى وارد نیستند و بنده اطلاعات اقتصادى به ‌هیچ‌وجه ندارم طبیب مرد اقتصادى بدن است این ثابت شده این است که بنده به ‌هیچ‌وجه اطلاع ندارم و نمی‌دانم چرا این کار را نکردند بنده همین‌قدر می‌دانم که به محض این که قانون مدتش سر آمد فوراً لایحه‌اش را تقدیم کردم از آقاى وزیر دارایى فعلى باید سوال کنید که چرا وزراى دارایى قبلى این را ندادند به مجلس و حقوق آقاى دکتر بالتازار را پرداخته‌اند آقاى وزیر دارایى در کمیسیون بودجه توضیحاتى داده‌اند و لابد مطالبى فرموده‌اند که کمیسیون بودجه متقاعد شده است اگر متقاعد نشده بود که لایحه را به این صورت تقدیم نمى‌کرد. بنابراین بنده در موضوعى که جنابعالى فرمودید کاملاً ملتفتم که هیچ مستخدم خارجى نباید در مملکت بدون اجازه مجلس شوراى ملى استخدام شود و این سوال جنابعالى کاملاً صحیح است و سابقه هم نباید بشود و اگر دلایلى بوده است باید توضیح بدهند و بنده هیچ وارد نیستم در شور دوم آقایان موافقت می‌فرمایید یا نمی‌فرمایید یا استثنا قائل می‌شوید یا نمی‌شوید به بنده مربوط نیست اما راجع به قضیه این پنج سال که آقاى مشایخى فرمودند که آقاى وزیر بهدارى باید صراحت داشته باشد الحمدالله، هر چه نداریم صراحت داریم عرض می‌شود دولت پنج سال خواسته است صراحت بنده نفهمیدم یعنى چه؟ دولت و بنده که نماینده آن دولت هستم از حضور آقایان این لایحه براى پنج سال خواسته‌ام در کمیسیون بهدارى مدت را کم کرده‌اند بنده که عرض نکردم دو سال بکنید بنده مطیع امر مجلس شوراى ملى هستم می‌فرمایید پنج سال پنج سال می‌فرمایید شش ماه شش ماه ما پنج سال خواستیم (احسنت، احسنت)

نایب رئیس- آقاى سعید مهدوى موافقید؟ (سعیدى مهدوى- بلى) بفرمایید.

مهدوى- سوء‌تفاهمى شده است در بیانات آقاى عمیدى نورى که سال‌هاى سابق تحصیل مجوز نکرده‌اند اگر براى استخدام خارجى دولت تصویب‌نامه صادر می‌کرد و مطابق قانون که ممنوع بود از استخدام اتباع خارجى به مجلس مراجعه نمی‌کرد حق با جنابعالى بود ولى آنچه که من به خاطر دارم دولت به موقع لایحه استخدام آقاى دکتر بالتازار را تقدیم مجلس کرد ولى مجلس‌ها چون کارشان زیاد بود در

+++

تصویبش تعلل کرده‌اند وقتى سابقه را بیاورید می‌بینید که دولت‌ها در موقع لوایح را تقدیم کرده‌اند (دکتر رضایى- تقدیم لایحه مجوز براى استخدام نیست) ولى مجلس هم باید تصویب کند یا رد کند وقتى که رد کرد دولت عدول می‌کند (یکى از نمایندگان- در وقتش نکرده است) اجازه بفرمایید الان که این لایحه در مجلس مطرح است در شهریور ماه این قرارداد دکتر بالتازار تنظیم شد و دولت هم چون این یک مؤسسه مفیدى بوده به آن احتیاج داشته است بالتازار را نگاهداشته است ما داریم این قرارداد را تأیید می‌کنیم به نظر بنده این کار با تصویب‌نامه فقط نبوده و لایحه‌اش هم تقدیم شده است.‏

نایب رئیس- آقاى طباطبایى قمى مخالفید؟ (طباطبایى بلى) بفرمایید.

طباطبایى قمى- مجلس شوراى ملى یک آیین‌نامه‌اى دارد براى تقدیم لوایح از طرف دولت اگر ما بخواهیم برخلاف آیین‌نامه رفتار کنیم مخالف آن قسم و سوگندی است که یاد کرده‌ایم (صحیح است) این که فرمودید از ده سال قبل تا حالا این لایحه مرتب آمده است و در مجلس مانده است تصویب نمی‌کنم که مجلس شوراى ملى در ادوار گذشته یک همچو عملى کرده باشد (دکتر عدل- کرده است) اگر چنانچه یک لایحه‌اى آمده به مجلس و رسیدگى نشده است معنى نداشته است که یک همچو عضوى یک همچو مستخدمى را نگاه دارند دو مرتبه سه مرتبه فرستادند مجلس ترتیب اثر نداد به چه مناسبت این مستخدم را نگهداشته‌اند؟ حقوق او را از کجا داده‌اند؟ به چه عنوانی داده‌اند؟ (عمیدى نورى- جرم است) الان هم آمده‌اند به ما می‌گویند بیایید حقوقى که از سال 1325 ما داده‌ایم برخلاف مقررات و قانون داده‌ایم و هیچ مجوزى نداشته شما بیایید قانون تصویب کنید و بگویید این کار‌هایى که ما کرده‌ایم درست است ما نمی‌توانیم همچو کارى بکنیم این به ‌هیچ‌وجه صحیح نیست این مخالف با قانون اساسى است این مخالف با اصول قانونگذارى است بنابراین به این ترتیب و با این وضع لایحه تصویب کردن صحیح نیست.

نایب رئیس- آقا دکتر مشیر فاطمى موافقید یا مخالف؟ (دکتر مشیر فاطمى- موافقم) بفرمایید.

دکتر مشیر فاطمى- عرض کنم جناب آقاى عمیدى نورى یک جاى قضیه را گرفته‌اند که هیچ‌کس نمی‌تواند منکر فرمایشات ایشان بشود ولى بنده چون یک موضوعى به خاطرم. رسید که اولین تصویب‌نامه بالتازار در کابینه مرحوم قوام‌السلطنه و موقعى گذشته که فترت بود و بنده چون خودم آنجا حاضر و ناظر بودم گفتند انستیتو پاستور می‌خوابد به مملکت خسارت وارد می‌آید اگر این محل نباشد نمى‌دانم چه خسارتى وارد می‌شود و مملکت چه می‌شود هزار در دو مرض هم بود تیفوس و امراض دیگر چون بنده در هیئت دولت ناظر بودم این عرض را می‌کنم تصویب‌نامه آن روز روى ضرورت خاصى به تصویب رسید بعداً هم این پول‌هایى را که به این جور به اشخاص می‌دهند على‌الحساب می‌دهند هیچ‌کدام را به نام حقوق قطعى نمی‌دهند می‌گویند شما به نام على‌الحساب بگیرید تا بعد از تصویب لایحه قانونى در تمام تصویب‌نامه‌ها هم قید شده است حالا یک همچو چیزى در یک موقع خاصى و این یک تصویب‌نامه هم نبود تصویب‌نامه‌هاى زیادى در کابینه قوام‌السلطنه به واسطه وضع فوق‌العاده به تصویب‌نامه مالیات گرفتند) خوب وضع فوق‌العاده بود ممکن است که عبارتی بگذاریم که استثنائاً چون در موقع خاصى بوده است مورد قبول واقع می‌شود.

نایب رئیس- پیشنهاد خوانده می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم ماده چهار حذف شود.

عمیدى نورى‏

نایب رئیس- به کمیسیون ارجاع می‌شود براى شور دوم در این لایحه دیگر بحث و مذاکره‌اى نیست‏.

4- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز پنج شنبه خواهد بود دستور لایحه شکار و صید ماهى خواهد بود.

(مجلس سه ربع بعد از ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى- عماد تربتى‏

+++

 

یادداشت ها
Parameter:295122!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)