کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره چهاردهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملی دوره 14
[1396/05/21]

جلسه 60 صورت مشروح مجلس روز چهارشنبه 15 شهریور ماه 1323  

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس یازدهم و پنجم شهریور ماه

2- مذاکره راجع به دستور

3- طرح و تصویب گزارش کمیسیون متبکرات راجع به تشکیل کمیسیون خاصی جهت اصلاح قانون انتخابات

4- معرفی هئیت دولت از طرف آقای ساعد نخست وزیر

5- مذاکره در دستور

6- طرح و تصویب پیشنهاد آقای مجد ضیایی راجع به افزایش عده اعضای کمیسیون مبتکرات

7- اظهارات آقای مهندس  فریور در تعقیب بیانات آقای نخست وزیر

8- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملی دوره 14

 

 

جلسه 60

صورت مشروح مجلس روز چهارشنبه 15 شهریور ماه 1323

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس یازدهم و پنجم شهریور ماه

2- مذاکره راجع به دستور

3- طرح و تصویب گزارش کمیسیون متبکرات راجع به تشکیل کمیسیون خاصی جهت اصلاح قانون انتخابات

4- معرفی هئیت دولت از طرف آقای ساعد نخست وزیر

5- مذاکره در دستور

6- طرح و تصویب پیشنهاد آقای مجد ضیایی راجع به افزایش عده اعضای کمیسیون مبتکرات

7- اظهارات آقای مهندس  فریور در تعقیب بیانات آقای نخست وزیر

8- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه

 

مجلس نیم ساعت پیش از ظهر به ریاست آقای آقا سید محمدصادق طباطبایی تشکیل گردید.

صورت مجلس روز شنبه 11 شهریور ماه را آقای طوسی (منشی) قرائت نمودند. (اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غائبین بی‌اجازه- آقایان: تربتی- بیات- خاکباز- ذوالقدر- نبوی- کفایی- رحیمیان- آصف- فتوحی- تولیت- سلطانی- قبادیان- ظفری- دکتر رادمنش- سیف پور- دشتی- تهرانچی- معدل- حشمتی

دیرآمده بی‌اجازه- آقای دکتر کیان)

1- تصویب صورت مجلس یازدهم و پنجم شهریور ماه

رئیس- آقای مجد ضیایی در صورت مجلس نظری دارید؟
مجد ضیایی- بلی بنده در قسمت کمیسیون مبتکرات یک تقاضایی کردم و دلایلی گفتم آنها در صورت مجلس قید نشده است بنده تقاضا کردم عده آنها را 12 نفر تعیین کنند و پیشنهادی هم کردم توضیح هم دادم .

رئیس- اصلاح می­شود. آقای هاشمی

هاشمی- بنده هم عرضم همین بود که در جلسه دیروز نه بلکه در جلسه پیش­تر پیشنهادی کردند آقای مجد و خیلی هم به مورد بود که از هر شعبه­ای دو نفر برای کمیسیون مبتکرات انتخاب شوند. از مجلس خواهش می­کنم تکلیف پیشنهاد آقا را معین بفرمایند که خیلی به مورد است.  دیگر این که بنده در جلسه گذشته به توسط آقای عماد استجازه کرده بودم از مقام ریاست.

+++

رئیس- آقای طوسی

طوسی- همان طور آقای دکتر اعتبار هم دیروز اطلاع دادند و تلفون کرده بودند مریض بوده­اند و امروز حاضرند بنابراین باید اصلاح شود.

رئیس- اصلاح می­شود. دیگر در صورت مجلس اعتراضی نیست؟ (اظهار شد- خیر) صورت مجلس تصویب شد. راجع به صورت مجلس سابق چون می­خواستیم نسبت به آن صورت مجلس رأی بگیریم و عده کافی نبود ماند به جلسه دیگر حالا چون عده کافی است اگر نسبت به آن هم اعتراضی نیست تصویب شود (نمایندگان- نظری نیست )

رئیس- صورت مجلس سابق هم تصویب شد.

2- مذاکره راجع به دستور

رئیس- پیشنهاد آقای مجد ضیایی توضیحی دارید بفرمایید.

مجد ضیایی- از مسائل مهمی که امروز ملل متفق

طباطبایی- چه موضوعی است آقا؟ عده‌ای قبلاً اجازه خواسته­اند

رئیس- پیشنهادی است راجع به دستور کرده­اند حالا توضیح می­دهند.

طباطبایی- قبل از این پیشنهاد هم پیشنهاداتی راجع به دستور شده بنده هم عرایضی دارم...

رئیس- آقای مجد بفرمایید.

مجد ضیایی- از مسائل مهمی که امروز ملل متفق درباره اجرای آن اشتراک مساعی دارند روشن کردن اوضاع سیاسی و اقتصادی به هنگام صلح جهانی است که رفته رفته این زمان نزدیک می­شود و امروز همه سیاست‌مداران و رجال دنیا در فکر اقدام­اند. پس ما نباید در این موقع باریک غافل باشیم، ایران سهم بزرگی در پیروزی متفقین و در نتیجه در ایجاد صلح عمومی دنیا داشته و متفقین از راه ایران که پل فیروزی است ارتباط خود را با جماهیر شوروی حفظ کرده و توانستند کمک­های لازم را برای تسریع شکست دشمن عملی بنمایند امروز وظیفه بزرگ ما است که همه دست اتحاد معنوی به هم داده و به فکر اصلاح امور خود باشیم تا هنگامی که کنگره صلاح دایر می­شود ما هم در دنیای جدید مقام خود را حفظ کرده و ثمره فداکاری­ها و کوشش­های خود را به دست آوردیم و به یقین  است متفقین ما با حسن نیتی که نسبت به ما دارند و با تصدیقی که از اعمال و فداکاری­های ما نموده­اند کمال کمک را درباره ما منظور خواهند داشت.

به همین علت است که استدعا کردم لایحه آقای دکتر شفق که راجع به همین موضوع است در مجلس مطرح گردد تا تکلیف آینده ما روشن شود.

رئیس- آقای دکتر شفق طرحی پیشنهاد کره بودند گویا مال آقای دکتر شفق و چند نفر دیگر است (اردلان- بنده مخالفم آقا) راجع به تشکیل کمیسیونی برای رسیدگی به کارهای موقع صلح به اسم ارتباط با متفقین این طرح گویا یک فوریتش هم تصویب شده است و به کمیسیون مبتکرات رفته است حالا آقای مجد پیشنهاد می­کنند که آن مطرح شود.

محمد طباطبایی- دولت باید حاضر باشد.

نمایندگان- صحیح است.

رئیس-  چون این مسأله مربوط به مجلس  است.

دکتر طاهری- وزیر مسئول باید در موقع  طرح گزارش حاضر باشد.

امینی- صحیح است باید وزیر امور خارجه حاضر باشد.

رئیس- چون این پیشنهاد انتخاب کمیسیونی از مجلس است.

مهندس فریور- خیر آقا تشکیل اداره است- اداره امور متفقین

اردلان- بنده اخطار نظامنامه­ای دارم.

رئیس- شما مخالفید یا موافق؟

اردلان- بنده مخالفم.

رئیس- خوب اگر شما مخالفید همه آقایان مخالفند.

+++

(خنده نمایندگان) خوب راجع به پیشنهاد آقای مجد می­فرمایید مخالفید دیگر موضوع ندارد برای این که می­فرمایند باید باشد تا هیئت دولت حاضر باشد (صحیح است)

اردلان- بنده اخطار نظامنامه­ای دارم.

رئیس- بفرمایید.

اردلان- به موجب ماده 97 نظامنامه بنده قبلاً پیشنهاد کرده بودم که اعتبارنامه­های تبریز مطرح شود بنابراین پیشنهاد بنده مقدم است چون راجع به اعتبارنامه­ها و امور داخلی مجلس است و باید نسبت به آن تصمیم بگیرد مجلس شورای ملی اگر کسی مخالفت باید بکند می‌کند بعد پیشنهاد دیگر مطرح می­شود ولی آن ساعتی که بنده پیشنهادکردم کسی مخالفت نکرد حالا بنده لازم می­دانم آن دلایلی را که دارم به عرض آقایان برسانم اگر موافقت فرمودند اعتبارنامه­های تبریز مطرح شود پیش از سایر کارها، اگر مخالفت شد البته چیزهای دیگر مطرح شود و برسیم به سایر کارها.

(امینی- حال موقع این کارها نیست آقا) آقا بنده عرض می­کنم که انتخابات تبریز را در شعبه تصویب کردیم شعبه دو سه ماه دوره­اش بود تمام شد و شعبه دیگری تشکیل شده است و هنوز اعتبارنامه­های تبریز معوق است چهار نفر از وکلای تبریز هنوز تکلیف انتخابشان معین نشده به نظر بنده مجلس شورای ملی باید تکلیف آقایان را معین بکند البته این حق را قانون به مجلس شورای ملی داده است اگر  مجلس صالح نداند ایشان را باید تصمیم بگیرد که در تبریز تجدید انتخاب شود و ما نباید یازده ماه بگذاریم انتخاب تبریز جریان پیدا کند بعد که وکیل فرستادند و شش ماه هم از دوره مجلس بگذرد هنوز تکلیف آنها معلوم شود و خوب نیست که اهالی تبریز را ما در امور مملکتی این طور شرکتشان ندهیم، نصف اهالی را بلاتکلیف بگذاریم حالا بنده پیشنهاد می­کنم که اعتبارنامه­ها جزء دستور قرار گیرد.

رئیس- پیشنهاد ایشان در جلسه سابق بود که جلسه اصلاً ‌تشکیل نشد و خوانده نشد حالا این پیشنهاد جدیدی است که می­کند چون این از دستور خارج شده بایستی مجلس دوباره آن را بخواهد که جزء دستور بگذارد حالا بسته به نظر آقایان است. آقای دکتر زنگنه

دکتر زنگنه- بنده پیشنهادی کردم که اگر موافقت بفرمایند گمان می­کنم آن مقدم باشد فعلاً  آن موضوع که اول پیشنهاد شد هنوز حاضر نیست این است که تقاضا می­کنم از آقایان در جلسه آتیه باشد و این پیشنهاد بنده که حضور دولت را هم لازم ندارد راجع به کمیسیونی که پیشنهاد شده بود که برای تهیه قانون انتخابات تشکیل بشود جزو دستور قرار گیرد چون اصلاح این قانون انتخابات شاید بهترین و مهم­ترین کار باشد برای این دوره مجلس شورای ملی و البته اگر مجلس شورای ملی تشکیل کمیسیونی داد و طرحی تهیه کرد البته آن طرح با حضور دولت مطرح می­شود (در این موقع هیئت دولت وارد شدند)

رئیس- پیشنهادی از آقای مجد است و پیشنهاد آقای دکتر زنگنه هم قرائت می­شود. پیشنهادآقای مجد ضیایی

پیشنهاد می­نمایم برای عضویت کمیسیون مبتکرات از هر شعبه­ای دو نفر انتخاب شود که اکثریت حاصل شود.

رئیس- عرض کنم که پیشنهاد آقای دکتر زنگنه در این جلسه مقدم بوده است و پیشنهاد آقای اردلان گرچه مقدم­تر بوده ولی ما جلسه قبل است که جلسه اصلاً تشکیل نشد و باید تجدید بشود.

اردلان- چطور در آن جلسه نشد؟ بنده الان هم پیشنهاد کردم؟

رئیس- خوب اگر حالا پیشنهاد کردید خوانده می­شود عرض کردم پیشنهاد آقای دکتر زنگنه به نظر بنده مقدم است.

مهندس فریور- رأی بگیرید قربان بخوانید و رأی بگیرید.

3- طرح و تصویب گزارش کمیسیون  مبتکرات راجع به تشکیل کمیسیون خاصی جهت اصلاح قانون انتخابات

رئیس- پیشنهاد آقایان دکتر معظمی و دکتر زنگنه قرائت می­شود:

پیشنهاد می­کنم گزارش کمیسیون مبتکرات راجع به تشکیل کمیسیون انتخابات جزء دستور امروز قرار گیرد. دکتر معظمی

+++

پیشنهاد می­شود طرح راجع به انتخابات کمیسیون تهیه قانون انتخابات مطرح شود. دکتر زنگنه

رئیس- مخالفی نیست؟ آقای نقابت

نقابت- عرض کنم گزارشی که از کمیسیون مبتکرات برمی­گردد و در مجلس مطرح می­شود که قابل رسیدگی و بحث و مذاکره نیست الا این که خوانده می­شود اگر قابل توجه بشود می­رود به کمیسیون مربوطه در این مورد می­رود به کمیسیون داخله در کمیسیون داخله باید رسیدگی بشود گویا مقصود آقای دکتر هم این است که گزارش خوانده بشود اگر قابل توجه شد مراجعه می­شود به کمیسیون داخله و در آنجا رسیدگی می­شود و الّا پیشنهادی که از شعبه دو نفر انتخاب شوند به چه منظور است؟ اینها مسائلی نیست که در اینجا مطرح شود به این جهت پیشنهادی را که آقای دکتر زنگنه می­کنند موجه­تر به نظر می­رسد یعنی گزارش کمیسیون مبتکرات در مجلس قرائت بشود و اگر قابل توجه شد برود به کمیسیون داخله.

دکتر معظمی- اجاز می­فرمایید؟

رئیس- بفرمایید.

دکتر معظمی- عرض کنم نظر آقای نقابت صحیح نیست برای این که پیشنهادی که شده است از کمیسیون مبتکرات به مجلس شورای ملی راجع است به تشکیل یک کمیسیون جدیدی از شعب برای رسیدگی به قانون انتخابات که باید تشکیل شود و رسیدگی کند و گزارش بدهد و این نظر آقای نقابت صحیح نیست که عین گزارش کمیسیون مبتکرات بایستی قرائت بشود و مجلس تصویب کند یا رد کند و اگر قابل توجه شد برود به کمیسیون کشور، این گزارشی که ما پیشنهاد کردیم جزو دستور بشود از کمیسیون مبتکرات که قرائت بشود و پس از آن که مجلس شورای ملی تصویب کرد آن وقت از هر شعبه دو نفر انتخاب شود و تشکیل کمیسیون بدهد و مانعی ندارد که این پیشنهاد مطرح شود و رأی داده شود به این که هر شعب دو نفر انتخاب کنند آن وقت پس از  این که کمیسیون خاصی تشکیل شد البته وزیر کشور هم می­آید آنجا و لایحه­اش تهیه می­شود پس از این که لایحه‌اش تهیه شد در مجلس مطرح می­شود و رسیدگی می­شود و به عقیده بنده هم این طرح خوبی است و در عمل هم معلوم شد که قانون انتخابات نواقص زیادی دارد و باید در این دوره اصلاح شود.

رئیس-  پس بالاخره رأی گرفته می­شود.

مهندس فریور- بایستی راپورت کمیسیون مبتکرات خوانده شود و رأی گرفته شود.

مجد ضیایی -آقای اخطار نظامنامه­ای دارم اجازه می­فرمایید.

رئیس- بفرمایید.

مجد ضیایی- ماده سی و هفتم می­گوید: در روزی که برای مباحثات معین شده است مجلس در باب طرح مزبور اساساً و به طور کلی مذاکره کرده و  در خصوص قبول توجه و یا عدم توجه رأی می­دهد (مهندس فریور- بسیار وارد است)

رئیس- گزارش کمیسیون مبتکرات قرائت می­شود:

کمیسیون مبتکرات در جلسه دوم به اتفاق آراء طرح پیشنهادی آقایان نمایندگان را به شرح زیر: مجلس شورای ملی اجازه می­دهد کمیسیون 12 نفری از شعب شش‌گانه برای اصلاح و تهیه و تنظیم قانون انتخابات مجلس شورای ملی انتخاب شود که با جلب نظر وزارت کشور قانون نامبرده را تا دو ماه تهیه و تقدیم مجلس نماید. قابل طرح در مجلس دانست (جمعی از نمایندگان- رأی بگیرید)

رئیس- رأی می­گیرم.

نقابت- اجازه می­فرمایید.

رئیس -بفرمایید.

 نقابت- عرض کنم مطلب دو تا است یک وقت است که با اساس این فکر آقایان موافقند این را ما بحث ندارم  ممکن است بنده هم در تعداد موافقین محسوب باشم با اساس فکری که از هر شعبه دو نفر انتخاب شود و یک کمیسیونی از مجموع شعب انتخاب شود برای این کار این یک فکری است بدیع و خوب و ممکن است قابل قبول همه باشد ولی از لحاظ تشریفات مجلس و رعایت نظامات مجلس هر لحظه برخلاف نظامات نباید کاری بکنید (یکی از نمایندگان- رعایت نظامات مجلس با هیئت

+++

رئیسه است) وقتی که پیشنهادی از کمیسیون مبتکرات به مجلس آمد مجلس بقابل توجه شدن آن پیشنهاد برطبق ماده­ای که آقای مجد قرائت کردند رأی می­دهد اگر قابل توجه شد می­رود به کمیسیون مربوطه که در این مورد کمیسیون داخله است و کمیسیون داخله گزارش برای مجلس صادر می­کند یعنی با حضور وزیر جلسه­اش را تشکیل می­دهد گزارش می­دهد که کمیسیون داخله این طرح را پذیرفت آن وقت وقتی که آمد به مجلس و رأی داده شد و به صحه ملوکانه رسید می­شود قانون و می­رود اجرا می­شود پس قانون بایستی سیر خودش را بکند مگر این که آقایان به فوریت این رأی بدهند و اگر به فوریت رأی داده می­شد به کمیسیون مبتکرات نمی­رفت حالا که رفته و آمده است باید برود به کمیسیون داخله بعد از قابل توجه شدن این توضیحاتی بود که بنده تذکر دادم از نظر رعایت نظامنامه و خواهش می­کنم توجه بفرمایید.

فاطمی- اجازه می­فرمایید؟

رئیس- بفرمایید.

فاطمی- عرض می­کنم این بیانات و مطالبی که آقای نقابت فرمودند البته از لحاظ کلیات صحیح است ولی برای استحضار خاطرشان عرض می­کنم که این موضوع هیچ اشکال قانونی ندارد سابقه هم دارد در مجلس پنجم همین قانون انتخابات که اصلاح شد به موجب پیشنهادی که در مجلس شد مجلس اختیار داد به یک کمیسیونی که نظرم هست آقای حائری­زاده هم مخبرش بود و اصلاحاتی که شد در قانون انتخابات در آن دوره و به وسیله همین کمیسیون بود اینجا هیچ اشکالی نیست و این منظور آقا باید عملی شود پس از این که این طرح رفته است به کمیسون مبتکرات و کمیسیون مبتکرات هم تصویب کرده است این نظر را بایستی رجوع شود به یک کمیسیونی و این کمیسیون تشکیل می­شود از هر شعبه دو نفر و البته شما باید در این قسمت موافقت بفرمایید در این که  قانون انتخابات خیلی خراب است جای حرف نیست و بهترین راهش هم این است که یک کمیسیون مخصوصی برای این کار تشکیل بشود و از هر شعبه دو نفر انتخاب بشود و یک قانونی تهیه بکنند بیاورند به مجلس و سابقه هم دارد و به نظر من هیج برخلاف قانون و نظامنامه هم نیست سابقه هم دارد. (صحیح است)

رئیس- آقای هاشمی یک اخطار نظامنامه­ای دارند بعد هم آقای تجدد بفرمایید. آقای هاشمی

هاشمی- اولاً پیشنهاد آقایان نمایندگان نسبت به اصلاح قانون انتخابات همین بود که یک کمیسیون از شعب انتخاب بشود با یک دقت کاملی قانون را اصلاح کند که تا سال­های سال دیگر محتاج به اصلاح نباشد از همین جهت هم در کمیسیون مبتکرات که بنده هم عضویت آن را داشتم موضوعی که پیشنهاد شده بود به همان منوال مورد توجه شد دخل تصرفی کمیسیون مبتکرات در اصل پیشنهاد نکرد و نه حق داشت بکند و الّا خوب شاید بنده هم با مدت دو ماه­اش مخالف بودم و حالا هم هستم برای این که در مدت دو ماه یک قانون کاملی با این گرفتاری­هایی که ما داریم ممکن نیست و تهیه و تنظیمی و اصلاح بشود مانع نظامنامه­ای هم ندارد این قسمت در ماده 36 و چند ماده بعد ذکر شده از آن جمله در ماده 38 نظامنامه است که می­نویسد: در صورت عدم توجه آن طرح رد شده محسوب می­شود و در صورت قبول توجه به شعبات فرستاده می­شود که کمیسیونی برای آن تشکیل دهند و نیز ممکن است به کمیسیونی که قبل از وقت تشکیل و مربوط به این طرح است رجوع شود به هر حال کمیسیونی از شعب که از آقایان مطلع و بصیر تشکیل شود بهتر از کمیسیون کشور است (صحیح است) اشکال نظامنامه هم ندارد مانعی هم ندارد که به کمیسیون خاصی منتخب از شعب فرستاده شود (صحیح  است)

رئیس- بالاخره آقا به قابل توجه بودنش مطابق این که آقای نقابت فرمودند رأی گرفته می‌شود بعد هم به کمیسیون مراجعه می­شود آقایانی که این طرح را قابل توجه می­دانند قیام کنند (اکثر برخاستند) قابل توجه شد حال رجوع می­کنیم به شعبه­ها برای تشکیل کمیسیون خاص.

محمد طباطبایی- اجازه می­فرمایید آقا؟ به چه چیز رأی گرفتید؟ به کجا مراجعه می­شود؟

+++

رئیس- گذشت آقا رأی گرفته شد و تصویب شد. رجوع می­شود به شعب که از هر شعبه دو نفر انتخاب شود و تشکیل کمیسیون خاصی بدهند برای این کار.

طباطبایی- این کار با کمیسیون داخله است صراحت داشت.

4- معرفی هیئت دولت از طرف آقای ساعد نخست وزیر

رئیس- آقای نخست وزیر برای معرفی هیئت دولت آمده­اند. بفرمایید.

نخست وزیر- (آقای محمد ساعد)- آقایان نمایندگان محترم. در نتیجه استعفای دولت مجدداً به فرمان اعلیحضرت همایونی مأمور تشکیل هیئت دولت جدید شدم و در نهم شهریور هیئت دولت را حضور اعلیحضرت همایونی معرفی و اینک آنها را حضور مجلس مقدس ملی معرفی می­کنم. وزرایی که همکاری را با این بنده قبول فرموده­اند: آقایان خلیل فهیمی وزیر مشاور، باقر کاظمی وزیر فرهنگ، الهیار صالح وزیر دادگستری، محمود نریمان وزیر راه، ‌یوسف مشاور وزیر پست و تلگراف و تلفن، علی‌اصغر زرین کفش وزیر دارایی، محمد سروری وزیر کشور، سرلشگر فیروز وزیر جنگ، دکتر محمد نخعی وزیر پیشه و هنر و بازرگانی، دکتر منوچهر اقبال کفیل وزارت بهداری، وزارت امور خارجه به عهده خود اینجانب خواهد بود وزیر کشاورزی بعد انتخاب و معرفی خواهد شد برنامه دولت کنونی همان است که در کابینه سابق تقدیم مجلس شورای ملی شده و به تصویب رسیده است و دولت کنونی اینجانب همان برنامه را با افزایش اصول زیر تکمیل و تقدیم مجلس شورای ملی می­نماید.

1- استقرار امنیت عمومی به وسیله اجرای اصل حاکمیت قانون در سرتاسر کشور و استقلال قضات و جلوگیری قطعی از کلیه عوامل و عناصری که مخل امنیت و نظم باشند.

2- کوشش برای تثبیت قیمت­ها و ارزانی هزینه زندگی عمومی و مبارزه شدید با احتکار و علل دیگر گرانی.

3- شروع به اجرای قانون تعلیمات اجباری و تجدید‌نظر در برنامه تحصیلی.

4- شروع به ایجاد وسایل تحدید کشت تریاک در کشور.

5- تقدیم لایحه اصلاح قانون انتخابات به مجلس شورای ملی و امیدوارم با اعتماد به نیت پاکی که آقایان محترم دارند بتوانیم در این موقع مشکل که تمام عالم مشغول تهیه وسایل زندگانی آتیه خودشان هستند یک خدماتی به مملکت بکنیم (‌نمایندگان- انشاءالله) همان طور که آقایان نمایندگان محترم می­دانند در این دو هفته که ما مشغول تشکیل هیئت دولت بودیم متفقین بزرگ و معظم ما موفقیت­های بزرگی به دست آورده­اند پاریس و بروکسل آزاد شد و از همه جا  قشون فاتحانه داخل مرکز ظلم و استبداد می­شود و ما هم در این پیروزی شریک و سهیم هستیم (صحیح است) آقایان نمایندگان می­دانند که پل پیروزی و یکی از عوامل پیروزی ایران بوه است (صحیح است) آقایان می­دانند که این راهی را که از یک مقتضی به یک متفق دیگر کمک می­رسد باید در تاریخ عالم مسجل بشود (صحیح است) بنده در آن موقع که پاریس به دست فرانسه افتاد تلگراف تبریکی مخابره کردم و در جواب تلگرافی پر از محبت و علایق محبت آمیز بین دولت و ملت فرانسه و دولت و ملت ایران مخابره کردند امروز هم تلگراف تبریک به رئیس­الوزرای بلژیک مخابره شد. آقایان محترم می­دانند در این دو هفته جراید مطالبی را از قلم گذراندند ولی خیلی از مسائلی را که مربوط به خود ما بود ننوشتند و در بعضی مسائل هم ایرادات گرفتند که سستی در کار دولت بوده و در این پنج ماه دولت کاری نکرده است می­خواستم برای دفاع بعد از این که اگر موفق شدیم جلسه خودم اظهاراتی دارم که عرض بکنم ولی حالا می­خواستم یک چیزی راعرض کنم که ناگفته نماند. البته در مسائل ما ایرانی­ها شاعر هستیم و می­توان در مسائل شاعرانه دقیقه را یک سال حساب کرد ولی در امور مملکتی باید دقیقه را دقیقه حساب کرد، و ماه را ماه، ‌الان پنج ماه و نیم است که

+++

زمام امور در دست بنده بوده است می­خواستم حساب مختصر این مدت را بدهم یک ماه به بنده رأی اعتماد ندادید یک ماه هم با استیضاح راجع به آقای افشار مواجه بودیم یک ماه هم کارهای دکتر میلسپو بنده را معطل کرد یک ماه هم استیضاح آخر یک ماه هم همین طور به حال استعفا بودیم (خنده نمایندگان .)

مهندس فریور- استیضاح راجع به افشار مانع کارتان نبود خودتان به وجود آوردید مانع را.

نخست وزیر- اجازه بفرمایید ولی در این مدت کوتاه سعی کردیم و آنچه می­توانستیم کوشیدیم و الحمدالله ضرری به مملکت نزدیم و کلیددار مصالح عالیه و منافع مملکت بودیم و بنده می­خواستم در دفاع دولت سابق خودم این عرایض را بکنم.

رئیس- آقایان اجازاتی خواسته­اند ولی صحبت در طرح برنامه است برنامه طبع و توزیع می‌شود و در جلسه آتیه مطرح می­شود و آقایان صحبت خودشان را می­کنند (صحیح است)

5- مذاکره در دستور

رئیس- پیشنهاداتی راجع به دستور رسیده است.

پیشنهاد آقای دکتر اعتبار

پیشنهاد می­کنم لایحه جمع آوری غله مطرح شود.

رئیس- آقای دکتر اعتبار

دکتر اعتبار- بنده پیشنهاد کردم که لایحه جمع آوری غله مطرح شود چون آقای وزیر دارایی هم تشریف دارند و گمان نمی­کنم این موضوع اشکالی داشته باشد و چون این قضیه خیلی اهمیت دارد خواهش می­کنم آقایان موافقت بفرمایند مطرح شود چون موقع آن می­گذرد (صحیح است)

رئیس- آقای طباطبایی

محمد طباطبایی- من وقتی اجازه خواستم مربوط به اظهارت آقای نخست وزیر بود و صحبت در اطراف (جمعی از نمایندگان- آقا مطرح نیست) بسیار خوب چون مطرح نیست و قرار شد که در پروگرام صحبت کنیم بنده هم موکول می­کنم به وقت خودش. اما پیشنهادی که داده شد به نظر بنده موکول به این است که دولت روی پای خودش بایستد و رأی اعتماد داده شود وزیر مسئول مالیه در مقابل مجلس معلوم شود بعد این قضیه بیاید به مجلس و مطرح شود (صحیح است) و حال که به این عرضم توجه فرمودید خود آقایان وزرا البته متذکر این نکته باید باشند که اگر تا به حال عملی، امضایی، تصمیمی، از طرف هر یک از آقایان گرفته شده باشد به نظر بنده صورت قانونی ندارد.

دکتر اعتبار- عرض شود که روی این زمینه اگر باشد بنده می­بینم روی برنامه دولت چندین جلسه صحبت خواهد شد آئین­نامه لایحه جمع آوری غله یک چیزی بود که خیلی فوریت داشت با دو فوریت دولت آورد و علاوه بر آن آئین­نامه­هایی را که برای جواز آرد و موضوع آقای دکتر میلسپو تهیه کرده‌اند قبل از این که این لایحه تصویب بشود درج نخواهند کرد و من تصور می­کنم که اگر صبر بکنیم تا برنامه تصویب شود این موضوع فوری از بین خواهد رفت و خوب است اجازه بفرمایید که تصویب شود.

رئیس- آقای دکتر شفق

دکتر شفق- بنده تصور می­کنم مذاکرات مربوط به لایحه غله خالی از اشکال نیست بخصوص با نبودن وزیر مسئول و بنده متأسفم از این قسمت که بعضی از آقایان یک تبصره­هایی پیشنهاد کردند که مربوط به روابط تجارت خارجی ما است که بایستی متوجه به قوانین سابق بشود و تجدیدنظر بشود اقلاً ‌اجازه بفرمایید وزیر مسئول حاضر بشود و بنده یک پیشنهادی تهیه کردم راجع به نطق­های قبل از دستور که یک نظامی برای نطق­های قبل از دستور مجلس قائل بشود و آن طرح حاضر هم هست اگر اجازه می­فرمایید فوریتش مطرح شود.

رئیس- آن لایحه جنابعالی رفته است برای طبع فردا منتشر می­شود.

پیشنهاد آقای دکتر اعتبار را یا باید پس بگیرند یا باید رأی بگیریم.

دکتر اعتبار- مسترد کردم.

رئیس- پیشنهاد دیگری از آقای دکتر شفق رسیده که قرائت می­شود:  

پیشنهاد می­کنم طرح راجع به ترتیب نطق­های قبل از دستور در این جلسه برای قابل توجه بودن و  طرح فوریت مطرح شود.

امینی- طبع و توزیع نشده.

یکی از نمایندگان- حاضر است آقا بفرستید بیاورند.

6- طرح و تصویب پیشنهاد آقای مجد ضیایی راجع به افزایش عده اعضای کمیسیون مبتکرات

امینی- پیشنهاد آقای مجد ضیایی را قرائت کنید. راجع به کمیسیون مبتکرات .

رئیس- پیشنهاد آقای مجد به عرض مجلس می­رسد:

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می­نمایم برای عضویت کمیسیون مبتکرات از هر شعبه دو نفر اعلام شود که اکثریت حاصل شود.

رئیس- آقای طوسی

طوسی- عرض کنم که البته این پیشنهاد آقای مجد ضیایی بسیار به مورد است لیکن توجه بفرمایید که کمیسیون خودش شش نفر عضو دارد اگر دو نفر بهش اضافه بشود به طوری که آقای مجد در نظر دارند یعنی ممکن است که اکثریت پیدا نشود و همان عیب ایجاد خواهد شد بنابراین بنده موافقم با پیشنهاد ایشان با این شرط که یک نفر اضافه بشود و بشود دوازده نفر که اکثریت حاصل شود.

مجد ضیایی- بنده موافقم.

رئیس- آقای ملک مدنی

ملک مدنی- پیشنهاد آقای مجد به نظر بنده مورد دارد برای این که ما می­بینیم که کمیسیون مبتکرات در این دوره غالب اوقات اکثریت پیدا نمی­کند که مسائل را مطرح کند. کمیسیون مبتکرات این دوره غیر از دوره­های سابق است و الان یک لوایحی و طرح­هایی که مفید است آنجا مانده است و اکثریت حاصل نمی­شود و عملاً طرح­هایی که مورد استفاده است مانده و به نظر آن را تأیید می­کنم که شش نفر 12 نفر بشود که در واقع بتوانند اکثریت داشته باشند و کارها را روبه راه کنند و به مجلس بفرستند (صحیح است)

رئیس- آقای امینی

امینی- بنده هم با پیشنهاد آقای مجد کاملاً موافقم نه فقط به دلیلی که آقای ملک مدنی فرموند زیرا آن دلیل به دوازده نفر هم وارد خواهد بود یعنی وقتی ما با شش نفر نتوانیم اکثریت حاصل کنیم دوازده نفر هم همان گرفتاری را دارد ولی یک مورد هست که باید آن را بدانیم و توجه کنیم و آن این است که طرح­هایی که از طرف آقایان نمایندگان به کمیسیون مبتکرات می­رود البته در آنجا نظرهای متفاوتی هست و مورد مشورت قرار بگیرد کما این که در گذشته ما این کمیسیون را با سه و چهار نفر تشکیل می­دادیم و عده برای مشورت حقیقتاً کافی نبود پس اضافه بر آن دلیل دلیل بنده این است که اگر عده بیشتر باشد بیشتر در اطراف لوایح و طرح­ها مشورت می­شود پس بنده با پیشنهاد آقای مجد ضیایی کاملاً موافقم.

رئیس- آقای هاشمی

هاشمی- بنده هم با این پیشنهاد آقای مجد از اول جلسه موافق بودم (طباطبایی- پیشنهادی نکردند) از پیشنهادی که ایشان کرده­اند این طور استنباط می­شود که عده اعضای کمیسیون مبتکرات مجموعاً بشود 18 نفر در صورتی که مقصود ایشان این بوده است که از هر شعبه دو نفر انتخاب شوند یعنی 12 نفر باشند.

مجد ضیایی- نظر بنده هم دوازده نفر است.

رئیس- آقای دکتر شفق

دکتر شفق- بنده می­خواستم پیشنهاد کنم شکل پیشنهاد عوض شود ولی این مستلزم اتلاف وقت می­شود این ترتیب پیشنهاد به نظر بنده بی‌مناسبت و مستلزم تغییر نظامنامه مجلس خواهد بود ممکن است پیشنهادی بشود برای مطالعه و تغییر و اصلاح آئین­نامه داخلی مجلس و الا در این جلسه به شکل این پیشنهاد که با آئین­نامه تماس دارد نباید معمول بشود مگر خود آئین­نامه اساساً مورد بحث قرار گیرد و پیشنهادی بشود و روی آن بحث بشود در صورت لزوم برود به کمیسیونی برای رسیدگی.

رئیس- آقای دکتر طاهری

+++

دکتر طاهری- عمده اعضای کمیسیون­ها اصلاً تغییرش با خود مجلس است و تغییری در نظامنامه لازم نیست خود مجلس هر وقت توافق کرد که عده اعضای کمیسیون­ها 12 نفر باشد 12 نفر می­شود 18 نفر باشد 18 نفر می­شود و از این جهت چون مجلس موافق است مانعی ندارد با این پیشنهاد مجلس موافقت است سابقه هم دارد (صحیح است)

جمعی از نمایندگان -رأی بگیرید.

رئیس- آقایانی که موافقند که عده اعضای کمیسیون مبتکرات در این دوره 12 تا باشد قیام کنند (اغلب برخاستند) تصویب شد.

7- اظهارات آقای مهندس فریور

مهندس فریور- اجازه می­فرمایید؟

رئیس- راجع به چه موضوعی است؟

مهندس فریور- موضوعی است که مستقیماً متوجه خود بنده بود آقای نخست وزیر در ضمن بیانات­شان فرمودند در مورد استیضاح آقای افشار

 بعضی از نمایندگان- حالا که برنامه دولت مطرح نیست.

مهندس فریور- بنده خودم جزء فراکسیون آزادی هستم خوشبختانه یا بدبختانه یعنی جزء موافقین دولتم حالا اکثریت اجازه بدهید یا ندهد در مورد استیضاح آقای افشار می­خواستم دو کلمه جواب بدهم خودتان یک عمل خلاف قانونی کردید دیوان کشور هم رأی داد که برخلاف قانون است هیچ  دلیلی نداشت که یک ماه عقب دلیل بگردید که وقت­تان تلف بشود آن وقت هم بیایید پشت تریبون بگویید ابد موقت است و موقت ابد است هیچ دلیلی نبود که خودتان را معطل کنید.

(صحیح است)

طوسی- مقصودشان این نبود.

یکی از نمایندگان- حق با شما است آقای مهندس.

مهندس فریور- هیئت عمومی دیوان عالی تمیز گفت که حق با من است.

8- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه

رئیس- پیشنهاد ختم جلسه شده است روز یکشنبه که تعطیل است روز سه­شنبه هم که موقع جلسه است مصادف با شب احیا است بنده خیال می­کنم بهتر است جلسه را یک روز بیندازیم جلو (صحیح است) یعنی روز  دوشنبه یکشنبه و سه­شنبه  هم تعطیل است بنابرین جلسه آینده روز  دوشنبه دو ساعت و نیم  به ظهر دستور هم طرح برنامه دولت.

(مجلس یک ربع ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شورای ملی- سید محمد‌صادق طباطبایی

+++

یادداشت ها
Parameter:294172!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)