کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره پانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15
[1396/05/24]

جلسه: 6 صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 25 مرداد ماه 1326  

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت جلسات چهارم و پنجم

2- مذاکره نسبت به تعیین دستور

3- انتخاب رئیس

4- بیانات آقای رئیس

5- طرح پیشنهاد راجع به تغییر دستور

6- طرح اعتبارنامه آقای مشایخی

7- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏15

 

 

جلسه: 6

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 25 مرداد ماه 1326

 

فهرست مطالب:

1-تصویب صورت جلسات چهارم و پنجم

2- مذاکره نسبت به تعیین دستور

3- انتخاب رئیس

4- بیانات آقای رئیس

5- طرح پیشنهاد راجع به تغییر دستور

6- طرح اعتبارنامه آقای مشایخی

7- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس چهل و پنج دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید.

[1- تصویب صورت جلسات چهارم و پنجم.]

رئیس- جلسه چهارم مجلس دو مرتبه تشکیل شد و به عنوان تنفس ختم شد و جلسه قبل براى این که عده براى رأى کافى نبود صورت جلسه تصویب نشد. اعتراضاتى هم شد که اصلاح خواهد شد.

امیرتیمور- بنده هم اعتراض دارم به صورت جلسه.

رئیس- نسبت به صورت جلسه اعتراض دارید؟

امیرتیمور- بلى صورت جلسه‌ای که امروز قرائت شد بنده ا‌عتراض دارم.

رئیس- نسبت به صورت جلسه چهارم که قرائت شد؟

امیرتیمور- بلى آقا نسبت به همین صورت جلسه دیروز.

رئیس- بسیار خوب شما چون غایب بودید بفرمایید.

امیرتیمور- بنده خیلى معذرت می‌خواهم که در جلسه قبل چون اجازه گرفته بودم و کسالت داشتم موقع قرائت صور جلسه نبودم که اعتراضم را عرض کنم. اعتراض بنده نسبت به صورت جلسه دو قسمت است یک قسمت در عرایضى که بنده در جلسه هشتم مرداد کردم اشتباهى روى داده و از آقاى دکتر متین دفترى بسیار بسیار ممنون شدم که بنده را همان جلسه متوجه اشتباه فرمودند و از نظر اهمیتى که موضوع دارد اجازه می‌خواهم که آن اشتباه را تصحیح کنم و حالا تصحیح می‌کنم. پس از این که دولت ایران امتیاز دارسى را الغاء کرد و ابلاغ الغاى امتیاز دارسى به کمپانی رسید البته کمپانى مایل بود که زیر بار نرود تشبثاتى کرد حکومت انگلستان هم به کمک کمپانى اقداماتى کرد و مراسلاتى بین دولت ایران، وزارت امور خارجه ما یعنى سفارت انگلیس با وزارت خارجه رد و بدل شد ابتدا‌ دولت انگلستان مایل بود که این قضیه به دیوان داورى لاهه مراجعه شود و دولت ایران تشخیص داد که چنین حقى طبق مقررات براى دیوان داورى لاهه نخواهد بود. زیرا دیوان داورى لاهه ممکن است فقط به اختلافات بین دو دولت رسیدگى کند پس از این موضوع را دولت انگلستان به مجمع ملل مراجعه کرد و آنچه به خاطر دارم یکى از وزراى انگلستان ...

رئیس- این‌ها نسبت به صورت جلسه است که می‌فرمایید آقا؟

امیرتیمور- بلى آقا این مربوط به تصحیح عرایض بنده است. آنچه که به خاطر دارم یکى از وزراى انگلستان که گویا مرحوم سیرجان سایمون بود به مجمع ملل رفت براى توضیحات خودشان و از طرف دولت ایران هم یک هیئتى تحت ریاست مرحوم داور رفتند در آنجا ابتداء مجمع ملل یکى از اعضاى خود را به عنوان راپورتور معرفى کردو آن‌ها هم آقاى دکتر بنش را معرفى کردند. آقاى دکتر بنش بعد از آن که وارد شد به طرفین توصیه کرد که با مذاکرات مستقیم قضیه را حل کنند و آن وقت به توصیه ایشان از طرف دولت انگلستان نماینده مخصوصى به تهران

+++

آمد که گویا مرحوم سرجان کد‌من بود از طرف دولت ایران هم یک هیئتى معین شدند که جناب آقاى تقى‌زاده بودند، مرحوم فروغى بودند، مرحوم داور بودند و بالاخره.

رئیس- این منظور از نطق آن روزتان است؟

امیرتیمور- و قرارداد در مجلس تصویب شد و همه آقایان هم ملاحظه فرموده‌اند و خوانده‌اند این یک قسمتى است از عرایض بنده که چون اشتباه شده بود عرض کردم. عرض دیگر بنده قسمت دوم عرایض بنده است که بنده قبلاً باید ماده 108 را قرائت کنم.

ماده صد و هشتم- در مباحثات ناطقین باید متناوباً به ترتیب مخالف و موافق نطق نمایند در باره وزرا یا معاونین آنها و یا مخبرین کمسیون‌ها که مأمور تأیید و دفاع لوایح یا طرح قانونى هستند لازم به ثبت اسم نیست و هر وقتى که اجازه نطق بخواهند اجازه به آنها داده می‌شود به استناد این ماده در جلسه دوم یعنى در تنفس دوم بنده تقاضا کردم که مجدداً در جواب فرمایشات آقاى اسکندرى که آن روز اول آماده نبودم و جواب فرمایشاتشان راحاضر کرده بودم که توضیحاتى عرض کنم به بنده اجازه داده نشده در صورتی که بنده جواب تمام فرمایشات ایشان را جزء به جزء حاضر کرده بودم خیلى لازم بود که به من اجازه داده می‌شد تا نکته مهمى باقى نماند و از اعتراضاتى که فرموده بودند رفع اشتباه بشود متأسفانه مقام ریاست به من اجازه ندادند عرض نمی‌کنم که عمداً به بنده اجازه ندادند ولى اشتباه شده بود.

رئیس- نخیر آقا، بر طبق نظامنامه اجازه داده نشد.

امیرتیمور- ولى بر اثر این اشتباه یک حقى از من فوت شد که اگر من توضیح می‌دادم به اعتبارنامه آقاى تقى‌زاده با قید و شرط رأى گرفته نمی‌شد و به طوری که یکى از جراید هم نوشته بود چنین شائبه‌ای ایجاد نمی‌شد. در هر حال بنده این جا خیلى متأسف هستم که یک حقى از من فوت شد یعنى حقى از دیگرى فوت شد و طبق ماده 108 چون بنده مخبر بودم و مکلف به دفاع بودم موقعى که تقاضا کردیم به من اجازه داده شود حتماً باید به من اجازه داده شود گرچه از جناب آقاى مسعودى متشکرم که دفاعشان بى‌اندازه کامل بود و یک مقدارى از اذهان ساده رفع اشتباه کرد ولى اگر به من اجازه داده بودند جواب فرمایشات حضرت والا را جزء به جزء و کلمه به کلمه حاضر کرده بودم و اینجا مسلم و مدلل می‌شد که نماینده محترم اشتباه فرموده‌اند و از خودشان هم رفع اشتباه می‌کردم.

رئیس- به طوری که خاطر آقایان مسبوق است پس از این که آقاى اسکندرى صحبت کردند آقاى تیمور به عنوان مخبر و مخالفت با بیانات آقاى اسکندرى صحبت‌هایی کردند و ایشان گفتند که بیاناتشان روى پرونده نیست بلکه در صلاحیت شخصى صحبت می‌کنند در این موقع پیشنهاد کفایت مذاکرات شده بود آقاى مکى وآقاى اردلان پیشنهادهایى دادند که بعداً استرداد شد و پس از استرداد دیگر جاى مذاکره نبود معهذا بنده به آقای مسعودى اجازه دادم صحبت کنند و این طور نبود که فرمودید. دو موافق هم حق صحبت نداشتند و موقع رأى هم رسیده بودیم آن را هم براى خاطر این که چیزى گفته نشود مثل اینکه سرکار می‌فرمایید اجازه استثنایى به آقای مسعودى دادم (صحیح است) صورت جلسه چهارم تصویب می‌شود حالا صورت جلسه پریروز قرائت می‌شود.

 (صورت جلسه روز پنجشنبه 22 امرداد ماه به وسیله آقاى محمدعلى مسعودى (منشى) قرائت گردید).

یک ساعت ونیم به ظهر روز پنجشنه 22 امرداد مجلس به ریاست آقاى رضا حکمت تشکیل گردید و صورت مجلس چهار جلسه که به عنوان تنفس خاتمه یافته بود قرائت شد.

اسامى غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شد:

غائب با اجازه: آقاى شریعت‌زاده مشاور.

غائبین بى‌اجازه، آقایان: هدایت‌الله پالیزى، قوامى، على وکیلى، تقى‌زاده، لیقوانى.

دیرآمده با اجازه: آقاى امیرتیمور. دیرآمدگان بى اجازه: آقایان: غضنفرى، نراقى، دکتر راجى، آقاخان بختیارى، فولادوند، ناصرالدین ناصرى.

آقاى یمین‌اسفندیارى به عنوان اعتراض به صورت مجلس اظهار نمودند که خروج ایشان از جلسه اسبق به خاطر اهالى آذربایجان بود و نیز براى استرداد اعتراض نسبت به اعتبارنامه خود به کسی متوسل نشده اند.

آقاى رضوى بیان داشتند که در تقدم طرح اعتبارنامه آقاى تقى‌زاده گفته بودند که برخلاف نظامنامه است و مجلس وقتى می‌تواند دستور خود را عوض کند که نظامنامه حاکم نباشد و نیز گفتگو در شخصت نمایندگان همیشه از وظایف مجلس است و این حق نباید از مجلس سلب شود.

آقاى دکتر شفق اظهار نمودند بعضى صورت مجلس‌ها بیش از لزوم مفصل است و معنى مجمل نیز این نیست که مطالب مهم متروک و مکررات فرعى وارد صورت مجلس شود از جمله پیشنهادى که در قایم با سکوت به احترام شعائر مشروطیت داده‌اند حتى یک جمله از توضیحات ایشان ذکر نشده ولى ضمن مخالفت آقاى اسکندرى موضوع محاسبه ایشان راجع به ضرر کشور از تمدید قرارداد نفت ارقام فرعى هم آمده است همچنین نسبت به نطق یکى از نمایندگان در صورت مجلس اظهار نظر شده در حالی که صورت مجلس باید انعکاس مذاکرات باشد.

آقاى رئیس بیان داشتند که تمام نطق شما و دیگران در صورت مشروح ذکر شده در صورت مختصر هم بعد از این دقت می‌شود.

آقاى اسکندرى اظهار نمودند اگر خلاصه اعتراضاتشان که طى هفت ماده در خاتمه ادعانامه به عرض مجلس رسیده ذکر شده بود بهتر بود و نیز ضمن همان مذاکرات تذکر داده‌اند که در جامعه ملل هیچ قسمت حکمیتى از طرف دکتر بنش راجع به قرارداد نفت نشده است همچنین اشاره نمودند که وقتى گفتند تمدید قرارداد مطابق مصلحت ملت و کشور نبود اکثریت نظر ایشان را قبول و تحسین نموده است و در صورت مجلس ذکر نشده و نیز لازم دانستند که متن پیبشنهاد آقاى دکتر شفق در صورت مجلس قید شود.

در این موقع عده براى تصویب صورت مجلس کافى نبود آقاى دکتر مصباح‌زاده از این که براى تشکیل وزارت کار و تبلیغات در نامه قرائت شده از طرف آقاى امینى تصویب‌نامه قائم مقام قانون ذکر شده اعتراض نمودند.

آقاى اردلان با توضیحات در اطراف عدم شرکت بعضى از نمایندگان در جلسه رسمى تعطیل جلسات و قرار جلسه خصوصى در اخذ رأى مخفى به پیشنهاد آقایان دکتر راجى و صادقى و هدایت و باز عدم حضور آقایان در جلسه اظهار نمودند در این موقع تشنج مجلس و بحران مملکت مصلحت کشور نیست و معقتد بودند که آقایان نمایندگان با شکت در مجلس وحل و عقد مشکلات اصول دموکراسى را محفوظ دارند.

آقاى محمدعلى مسعودى توضیح دادند چون در جلسه خصوصى قرار شد رأى مخفى نسبت به پیشنهاد تقدیم شده مورد قبول اکثریت واقع شد ولى جلسه بدون اخذ نتیجه بر هم خورد در جلسه رسمى حضور نیافته‌اند و نیز به مناسبت مندرجات روزنامه کیهان تذکر دادند که طرفداران تقى‌زاده طرفداران سیاست جنوبى نیستند. آقاى فرامرزى توضیح دادند که در نگارشات روزنامه کیهان نسبت به شخص معینى اظهار نظر نشده است و معتقد بودند که اقلیت وقتى عمل اشتباهى به ضرر مملکت از ناحیه اکثریت دید ممکن است ابستروکسیون کندولى در انتخاب هیئت رئیسه یا تصویب اعتبارنامه‌ها به هیچ نحو صلاح نیست و اگر مجلس نتواند از این دو راهى به طرفی رود که مقوى اصول دموکراسى شود هر قوه کوچکى می‌تواند قدرت را از دست مجلس بگیرد و این موجب ضعف عدالت و آزادى خواهد شد و معتقد بودند که هر دو دسته با وضع فعلى که گفته شده وکیل بالقوه هستند بهانه‌هایی براى ایجاد تشنج به دست می‌دهند بهتر است که حل این اختلافات را به اصول پارلمانى که درتمام دنیا معمول است معمول کنیم.

آقاى آصف با اشاره به وضع فعلى کشور و انتظارات مردم و ذکر مسائلى چند از دوره چهاردهم چنین بیان نتیجه نمودند که هر یک از نمایندگان وکیل تمام کشور وپانزده میلیون ایرانى هستند و باید دور از نظریات شخصى به نفع جامعه خدمت کنند همان گونه که در اینجا مکرر به کلام الله مجید قسم یاد کرده‌ایم و در اساسى که خدمت به جامعه است اختلافى نیست باید این تشنج را از بین برداریم و از فروغ صرف‌نظر کنیم و به اصول بپردازیم. و مردمى که در انتظار ما هستند قدم‌های سریعى براى اصلاح حال آنها برداریم.

درینموقع آقاى مکى ازطرف اقلیت خواستند صحبت کنندولى عده براى مذاکره کافى نبود.

مجلس یک ربع بعد از ظهر خاتمه یافت و جلسه آینده روز یکشنبه 25 محول گردید.

رئیس- نسبت به صورت جلسه اعراض نیست؟

ملک‌مدنى- بنده عرضى دارم.

رئیس- بفرمایید.

ملک‌مدنى- آنچه که بنده استنباط کرده‌ام حضرت عالى فرمودید که صورت جلسات تصویب شد

+++

 و این صورت جلسه پریروز را یک جلسه خاص و مشکلى صورت دادید یا اگر بنده اشتباه کرده‌ام در این صورت مقام ریاست توضیح بفرمایند که رفع اشتباه بشود وگرنه این جلسه پریروز هم به طور تنفس بوده است و حالا که اکثریت پیدا شده است براى تصویب صورت جلسات همه اینها به صورت یک جلسه است و جلسه پریروز یک جلسه خاص نبوده است خواستم این تذکر را بدهم که مطابق سابقه و آئین‌نامه این طور نبوده و نباید این طور عمل بشود اگر این طور است که هیچ و اگر غیر از این است بنده خیال می‌کنم هم اداره تقنینیه می‌داند و هم سابقه هست و هم آقایانى که در مجلس بوده‌اند اطلاع دارند که مکرر این طور شده است که 5- 6 جلسه به عنوان تنفس ختم شده و بعد مقام ریاست اظهار کرده‌اند مخالفى هست گفته شده است خیر و بعد فرموده‌اند صورت جلسه تصویب می‌شود. در واقع این چهار پنج جلسه به طور تنفس هم یک جلسه می‌شود.

رئیس- سه جلسه از جلسه‌های پیش به عنوان تنفس ختم شد جلسه چهارم پیشنهاد ختم جلسه از طرف آقاى دکتر معظمى رسیده بود و جلسه را ختم کردیم (صحیح است) بنابراین رأى به تصویب ماند به این جلسه که اکثریت حاصل است و تصویب شد حالا این صورت جلسه هم خوانده شد هر کس به این صورت جلسه معترض است اعتراض کند معترضى نیست؟

فرامرزى- بنده معترضم.

رئیس- بفرمایید.

فرامرزى- عرض کنم آنجا که نوشته شده از قول بنده راجع به مسئله اوبسترکسیون بنده عرض کردم در مسائل مهم ممکن است ابستروکسیون کرد یک طورى اینجا عبارت هست مثل این که ابستروکسیون یک اصلى است. ابسترکسیون یک اصلى نیست که به رایش یک اصلى قائل شده باشند. یک قضیه‌ای است که این طورى پیش آمد بنده عرض کردم که اگر این ابستروکسیون در یک مسئله مهمى بود که مربوط به حیات مملکت بود یک چیزى بود ولى براى یک چنین کار جزئى صلاح نبود. بنده طورى عرض نکرده بودم که ابستروکسیون یک اصلى باشد براى یک قضایائى این عبارت را استدعا می‌کنم اصلاح بفرمایید.

رئیس- آقاى اردلان نسبت به صورت جلسه اعتراضى دارید بفرمایید.

اردلان- عرض کنم که ضمن غائبین بدون اجازه نوشته شده است آقاى هدایت‌الله پالیزى بنده خواستم عرض کنم که بنده مسبوق هستم دو سه ماه است که ایشان مریض و در کرمانشاه هستند.

رئیس- اصلاح می‌شود. آقاى حاذقى بفرمایید.

حاذقى- موقعى که صورت مجلس جلسه پیش قرائت می‌شد مجلس از اکثریت افتاد و این موضوع مورد اعتراض یک عده‌ای شد حالا مقام ریاست تذکر بفرمایند موقعی که مجلس مشغول کار است آقایان از بیرون رفتن از جلسه خوددارى بفرمایند و یکى هم این که آقاى محمدقلى قوامى را غائب بى‌اجازه نوشته‌اند در صورتی که توسط خود بنده از جناب آقاى رئیس اجازه گرفته‌اند خواستم عرض کنم که اصلاح بفرمایید.

رئیس- اصلاح می‌شود دیگر نسبت به صورت جلسه اعتراضى نیست؟

امینى- بنده ده دفعه اجازه خواستم (بعضى از نمایندگان- اعلام رأى شده است. آقا نمی‌شود.)

رئیس- نسبت به صورت جلسه است آقا؟

امینى- بلى عرض کنم یا بنشینم؟

رئیس- بفرمایید آقا.

ابوالقاسم امینى- عرض کنم که درصورت جلسه ذکر شده است آقاى مصباح‌زاده به گفته امینى به این که تصویب‌نامه به جاى قانون است اعتراض کرده‌اند. بنده می‌خواستم عرض بکنم که گفته بنده نیست و از روى نامه مربوط به وزارت کار خواندم باز این اعتراض ایشان به وزارت کار است (صحیح است)

رئیس- آقاى رضوى نسبت به صورت جلسه اعتراض دارید؟

رضوى- بنده جواب آقاى ملک‌مدنى را می‌خواستم عرض کنم.

رئیس- آقاى دکتر شفق نسبت به صورت‌ جلسه فرمایشى دارید؟

دکتر شفق- اگر نسبت به صورت جلسه رأى گرفتید بنده اخطار نظامنامه دارم.

رئیس- پس صورت جلسه تصویب می‌شود فرمایشى دارید بفرمایید.

دکتر شفق- راجع به پیشنهادی که بنده در باب اعتبارنامه آقاى تقى‌زاده تقدیم داشتم به نظر بنده یک مختصر سوء تعبیر شد و آن عبارت بود از این که همکار محترم بنده نماینده محترم آقاى امیرتیمور فرمودند اعتبارنامه آقاى تقى‌زاده با قید و شرط قبول شد. اعتبارنامه یک نماینده وقتى در مجلس مطرح می‌شود از دو حیث مورد نظر واقع می‌شود یکى از حیث صلاحیت شخصى و یکى از حیث جریان انتخابات. پیشنهاد را چون بنده دادم، بنده اعتراف می‌کنم که نسبت به صلاحیت شخصى و جریان انتخابات آقاى تقى‌زاده هیچ گونه قید و شرط نبود (صحیح است) و مجلس از این لحاظ به هیچ‌وجه با قید و شرط به ایشان رأى نداد. (صحیح است) اما شرط یا قید اگر حقیر را معذور بدارند آنجا قید و شرط نیست چون آقاى اسکندرى یک مطالب حقوقى و سیاسى توأم با زندگى سیاسى آقاى تقى‌زاده ذکر کرده بودند و یک جمله‌ای فرموده بودند که اگر ما رأى به نمایندگی آقاى تقى‌زاده دادیم تمام فعالیت‌های سیاسى زندگانى ایشان را هم تضمین کردیم. امضاء کردیم نظیر این که بگوییم هر یک از آقایان که مورد بحث واقع می‌شود نمایندگی‌اش و وقتى که نمایندگى آن آقا را پذیرفتیم هر کارى در عمرش کرده است رسمى و غیررسمى ما تصویب کرده‌ایم خیر، چنین شرطى نیست در تصویب اعتبارنامه اشخاص، در نمایندگى اشخاص دو شرط است صلاحیت شخصى و جریان انتخابات پیشنهاد بنده مفهومش این بود که مسائل حقوقى و سیاسى که در نطق آقاى اسکندرى مطرح شد مربوط به صلاحیت شخصى و جریان انتخابات ایشان نیست (صحیح است) و مجلس در آن قسمت‌ها به هیچ‌وجه امضاء نمی‌کند و این طور نیست که هر کس در زندگى هر عملیاتى داشته باشد مجلس آن را تصویب بکند و گمان می‌کنم این مطلب روشن است و چون ایشان در فصول و آئین‌نامه‌های مجلس استادند و ما شاگردیم می‌خواستم تذکر بدهم که این ماده 8 نمی‌گویدکه مخبر شعبه هر وقت خواست می‌تواند بدون رعایت تناوب صحبت بکند این جا می‌نویسد مخبرین کمیسیون‌ها و شعبه غیر از کمیسیون است مگر این که چاپ این آئین‌نامه غیر از چاپ آئین‌نامه آقا باشد.

رئیس- پیشنهادى از طرف آقایان دکتر راجى و مهندس هدایت و صادقى شده بود باید رأى بگیریم 000 پیشنهادى رسیده است که به پیشنهاد باید رأى مخفى گرفته شود قرائت می‌شود

 (صحیح است) اسامى آقایان هم ذکر می‌شود بعد شروع می‌کنیم به اخذ رأى مخفى با مهره (صحیح است) پیشنهاد را قرائت کنید.

محمدعلى مسعودى (منشى)- دو پییشنهاد است که از طرف تقریبا چهل نفر از آقایان شده است (امینى- آقا بخوانید).

امضاء‌کنندگان زیر پیشنهاد می‌کنند که نسبت به پیشنهاد آقایان دکتر راجى، مهندس هدایت و صادقى، راجع به مقدم داشتن انتخاب هیئت رسمى دائمى در دستور رأى مخفى گرفته شود.

دکتر جلال عبده، حاذقى، اردلان، آصف، لاهوتى، دکتر طبا، رضوى، مکى، ثابتى، ابوالقام امینى، حسن ارسنجانى، سیدهاشم وکیل، ضیاء ابراهیمى، دکتر رضا‌زاده شفق، منصف، یکى دو تا هم امضاء لایقرء است. باز یک پیشنهاد یگر هم شده است که می‌خوانم.

ریاست مجلس شوراى ملى، پیشنهاد می‌کنیم نسبت به پیشنهاد آقایان دکتر راجى، صادقى و هدایت با رأى مخفى گرفته شود به وسیله مهره.

دکتر اعتبار، کفایى، تولیت، جواد گنجه، حاذقى، ملک مدنى، ناصر ذوالفقارى، عبدالقدیر آزاد، نورالدین امامى، احمد دهقان، محمدعلى مسعودى، اسدالله ممقانى، برزین، عباس مسعودى، اردشیر شادلو، ملکى، حائرى‌زاده، مسعود ثاتبى، امامى اهرى، کشاورز صدر، قبادیان، مکى (بعضى از نمایندگان- هر دو پیشنهاد یکى است آقا) (دکتر عبده- راجع به این پیشنهاد اگر توضیحى لازم است عرض کنم).

عباس مسعودى- رأى بگیرید آقا.

رئیس- یک پیشنهادى رسیده که بر طبق ماده 92 آئین‌نامه رأى مخفى گرفته شود ماده 92 آئین‌نامه هم قرائت می‌شود اول پیشنهاد خوانده می‌شود بعد ماده 92.

مسعودى- اول تکلیف این پیشنهادها را معلوم کنید.

رئیس- تکلیفى ندارد وقتى پیشنهاد رأى مخفى شد رأى ندارد پیشنهاد را بخوانید (پیشنهاد به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم طبق ماده 92 آئین نامه در خصوص پیشنهاد آقاى دکتر راجى و غیره رأى گرفته شود.

معتمد‌دماوندى، حاذقى، (بعضى از نمایندگان- این چیست آقا؟)

رئیس- ماده را قرائت بفرمایید.

+++

(ماده 92 آئین‌نامه به شرح زیر قرائت گردید.)

ماده 92- در موقع اخذ رأى علنى با اوراق یا اخذ رأى مخفى، هر گاه خواندن اسامى نمایندگان براى تحقیق حضور تقاضا شود مجلس بدون مباحثه در آن باب رأى می‌دهد.

در این صورت اسم هر یک از نمایندگان را یکى از منشیان به صدای بلند ذکر کرده و همان شخص رأى خود رادرظرف مخصوص می‌اندازد. پس از ختم این عمل مجدداً اسامى قرائت می‌شود تا آنهایى که در دفعه اول خارج اطاق بودند بتوانند رأى بدهند.

بعضى از نمایندگان- اشکالى ندارد.

حاذقى- توضیح کوچکى داشتم اجازه می‌فرمایید؟

رئیس- بفرمایید.

حاذقى- چون بنده هر دو تقاضا را امضاء کرده‌ام می‌خواستم براى رفع سوء‌تفاهم عرض کنم. چون بنا بود که این موضوع با توافق نظر همه آقایان صورت بگیرد قبلا ما یک صورتى تهیه کرده بودیم که 9 نفر از آقایان هم امضاء کرده بودند بعد براى اینکه تکمیل شود یک عده‌ای از آقایان اقلیت هم بنا بود امضاء بفرمایند که عده امضاء کافى بشود در این ضمن آن برگ 9 امضائى هم تکمیل شده بود که به 15 امضاء رسیده و چون هر دو موضوعش یکى است این است که بنده توضیح دادم.

ابوالقاسم امینى- بنده اخطار دارم. آئین ناتمه می‌گوید بدون مباحثه باید مجلس قبول کند. جنابعالى اجازه دادید بحث بکنند.

رئیس- پیشنهاد کرده باید توضیح بدهد.

امینى- بدون مباحثه باید مجلس قبول کند.

حاذقى- بحث نبود آقا.

رئیس- توضیح بود. آقایان توجه کنند رأى گرفته می‌شود. پیشنهاد را بخوانید.

سزاوار- خود حضرتعالى یک توضیحى راجع به مهره سیاه و سفید بفرمایید.

حاذقى- یک توضیحى براى مهره سیاه و سفید لازم دارد.

رئیس- آقاى سزاوار چه می‌گویید مطالبتان چیست؟

سزاوار- عرض کنم که یک توضیحى لازم دارد براى مهره سیاه و سفید در تقدم و تأخر اعتبارنامه‌ها یا انتخاب هیئت رئیسه.

رئیس- پس من می‌خواهم چه بگویم آقا تأمل بفرمایید ترتیب رأى با مهره به موجب ماده 92 که اعلام شده این است، اولاً مهره‌ها بین آقایان توزیع و تقسیم می‌شود یک مهره سفید و یک مهره سیاه بعد اسم آقایان یکى یکى برده می‌شود آقایان اینجا جا می‌شوند پاى تریبون اشخاصى که موافق با پیشنهاد آقاى دکتر راجى و آقاى صادقى هستند مهره سفید که علامت قبول است خواهند داد، اشخاصی که مخالف با این پیشنهاد هستند مهره سیاه می‌دهند.

سزاوار- در انتخاب هیئت رئیسه بفرمایید.

یمین‌اسفندیارى- توضیح بفرمایید آقا.

رئیس- براى تقدم انتخاب هیئت رئیسه رأى گرفته می‌شود.

یمین‌اسفندیارى- بلى اگر موافق هستند مهره سفید می‌دهند ..

رئیس- موافقین مهره سفید می‌دهند و مخالفین مهره سیاه می‌دهند (صحیح است) و مهره تفتیشیه خودشان را هم بعد در اینجا می‌آورند و باید متوجه باشند که شمرده می‌شود و بعد رأى گرفته می‌شود (صحیح است).

امینى- بنده استدعا می‌کنم پیشنهادى که ما کردیم دو مرتبه خوانده شود که سوء‌تفاهم نشود.

بعضى از نمایندگان- نمی‌شود آقا براى این که اعلام رأى شده است.

محمدعلى مسعودى- قبلاً خوانده شده است آقا.

حاذقى- اگر مهره سفید زیاد بود بلافاصله شروع می‌شود به انتخاب هیئت رئیسه.

رئیس- اگر مهره سفید بیشتر بود اکثریت دارند.

حاذقى- یعنى همین امروز شروع می‌شود.

رئیس- بلى آقا.

اردلان- مطابق آئین‌نامه 3 نفر باید تعیین بشوند و مهره‌ها را نظارت کنند.

حاذقى- نظار را تعیین بفرمایید آقاى رئیس.

رئیس- سه نفر براى استخراج آراء به حکم قرعه باید معین شوند آقاى مسعودى شما استخراج کنید.

 (اقتراع به عمل آمده آقایان نظار به شرح زیر تعیین شدند):

دکتر صادق رضازاده شفق، عباس فاضلى، دکتر عبداله معظمى.

رئیس- پیشنهاد براى توجه آقایان یک مرتبه دیگر قرائت می‌شود.

 (پیشنهاد به شرح زیر قرائت شد):

پیشنهاد می‌کنیم که دستور جلسه آتیه انتخاب هیئت رئیسه مجلس شوراى ملى باشد.

صادقى، خسرو هدایت، دکتر راجى.

رئیس- اگر نسبت به این پیشنهاد رأى مثبت بود شروع می‌شود به انتخاب هیئت رئیسه. عده حضار 112 نفر اسامى آقایان یک یک قرائت می‌شود حاضر می‌شوند و رأیشان را می‌اندازند.

دکتر معظمى- مطابق ماده 92 یکى یکى قرائت می‌شود تشریف می‌آورند اینجا از آن مهره‌هایی که بهشان داده شده است اگر موافقند که مهره سفید می‌اندازند و اگر مخالفند که با خودشان است در آن کیسه‌اى که آنجا روى میز آقایان منشی‌هاست در آنجا می‌اندازند و بعد آن کیسه هم شماره می‌شود (یمین‌اسفندیارى- اگر موافقند با این که هیئت رئیسه مقدم باشد مهره سفید می‌دهند) (خنده حضار) اسامى به شرح زیر قرائت گردید:

آقاى ثابتى، آقاى سلطانى، آقاى رضوى، آقاى دکتر عبده، آقاى رحیمیان، آقاى عباس مسعودى، آقاى تولیت، آقاى امیرتیمور، آقاى منصف، آقاى عباس اسکندرى، آقاى افخمى، آقاى اکبر، آقاى کهبد، آقاى ارباب مهدى، آقاى عامرى، آقاى دکتر امینى، آقاى ابوالقاسم امینى، آقاى امین، آقاى ذوالفقارى، آقاى برزین، آقاى دکتر بقائى، آقاى مهندس رضوى، آقاى دکتر آشتیانى، آقاى سزاوار، آقاى حاذقى، آقاى اردلان، آقاى شریعت‌زاده، آقاى گلبادى، آقاى دکتر فلسفى، آقاى اسلامى، آقاى صاحب جمع، آقاى بیات، آقاى مرآ‌ت‌اسفندیارى، آقاى ملک‌مدنى، آقاى قبادیان، آقاى دهقان، آقاى اقبال، آقاى دکتر اعتبار، آقاى سلطان‌العلماء، آقاى مکى، آقاى وثوق، آقاى نبوى، آقاى بهار، آقاى آشتیانى زاده، آقاى یمین‌‌اسفندیارى، آقاى سید هاشم وکیل، آقاى ارسنجانى، آقاى محمود محمود، آقاى کشاورز صدر، آقاى وکیل‌الدوله، آقاى آصف، آقاى لاهوتى، آقاى امامى، آقاى مهندس خسرو هدایت، آقاى دکتر طباء، آقاى صادقى، آقاى فولادوند، آقاى جرجانى، آقاى معین‌زاده، آقاى موسوى، آقاى ابوالقاسم بهبهانى، آقاى ایلخان، آقاى بختیار، آقاى دکتر راجى، آقاى شادلو، آقاى مکرم، آقاى شریعت‌‌زاده، آقاى دکتر مصباح‌زاده، آقاى ضیاء ابراهیمى، آقاى دکتر مجتهدى، آقاى ساعد، آقاى بهادرى، آقاى دکتر ملکى، آقاى نورافشان، آقاى دکتر متین‌دفترى، آقاى ملکى، آقاى افشار، آقاى اهرى، آقاى نیک‌پى، آقاى قهرمان، آقاى ماکویى، آقاى زنگنه، آقاى کفایى، آقاى غضنفرى، آقاى نواب، آقاى ظفرى، آقاى ملک‌پور، آقاى گیو، آقاى خسرو قشقایى، آقاى فرامرزى، آقاى صدرزاده، آقاى اخوان، آقاى قائم‌مقام رفیع، آقاى نصرت‌الله اسکندرى، آقاى ممقانى، آقاى امامى خویى، آقاى جواد گنجه‌ای، آقاى دادور، آقاى نراقى، آقاى مشایخى، آقاى عبدالقدیر آزاد، آقاى هراتى، آقاى نیکپور، آقاى اورنگ، آقاى شهاب خسروانى، آقاى حسین قشقایى، آقاى ناصر ذوالفقارى، آقاى محمدعلى مسعودى، آقاى اسدى، آقاى معتمد دماوندى، آقاى فاضلى، آقاى دکتر شفق، آقاى دکتر معظمى پس از اخذ رأى شماره آراء شروع گردید.

دکتر معظمى- مهره‌های تفتیشیه 113 نفر.

امامى- آقا 112 تا اعلام رأى فرمودید.

دکتر معظمى- آقاى اسدى بعد آمدند اضافه شد اول سفید را می‌خوانیم مهره سفید هفتاد و یک.

بعضى از نمایندگان- مهره‌های سیاه هم باید شمرده شود آقا.

رئیس- بشمارید آقا.

دکتر معظمى- مهره‌های سیاه 43 تا شماره شد.

رئیس- یکى زیاد است (بعضى از نمایندگان- درست نیست آقا)

مکى- باید تجدید شود.

رئیس- پیشنهاد آقاى دکتر راجى و دیگران 71 رأى تصویب شد حالا شروع می‌شود به انتخاب رئیس.

مکى- جلسه آینده.

رئیس- پیشنهاد در جلسه چهارم شد دو جلسه

+++

هم از آن گذشت پیشنهاد در جلسه چهارم شده. حالا جلسه پنجم است (صحیح است) پس حالا شروع می‌شود به انتخاب هیأت رئیسه.

قبادیان- هیئت رئیسه خیر فقط آقاى رئیس.

اردلان- سه نفر را براى نظارت انتخاب بفرمایید.

رئیس- شروع می‌شود براى استخراج آراء سه نفر به حکم قرعه از اعضاء انتخاب شوند.

 (اقتراع به عمل آمد آقایان حائرى‌زاده یزدى، نصرت‌الله اسکندرى، نصرالله لاهوتى معین شدند).

حائرى‌زاده- آقاى مسعودى یکى دیگر را قرعه بکشید.

رئیس- اجبارى نیست هر کس می‌خواهد شرکت کند.

 (اقتراع به عمل آمد و آقاى مهدى مشایخى معین شدند).

رئیس- پیشنهادى رسیده بر طبق ماده 92 این هم رأى گرفته شود (بعضى از نمایندگان: نمی‌شود آقا) پیشنهاد مربوط به ترتیب رأى است که به موجب ماده 92 به ترتیب یکى یکى از آقایان تشریف بیاورند.

عده حاضر 106 نفر.

دماوندى- آقاى عزت الله بیات آمدند بنابراین 107 نفر.

اخذ واستخراج آراء به عمل آمده نتیجه به ترتیب ذیل حاصل گردید:

رئیس- یک عده از آقایان بعداً آمده‌اند عده حضار شد 112 نفر بنده 73 رأى داشتم و 36 رأى آقاى تقى‌زاده و سه رأى هم سفید بوده است. (نمایندگان: مبارک است).

[4- بیانات آقاى رئیس.]

رئیس- از این که براى بار دوم آقایان نمایندگان محترم مرا مورد لطف و حسن ظن خود قرار داده‌اند تشکر می‌کنم. بر خاطر آقایان پوشیده نیست که مملکت ما به اصلاحات زیادى محتاج می‌باشد و مردم از دوره پانزدهم انتظارات بسیار دارند (صحیح است) که برتر و بالاتر از همه حفظ حقوق و مصالح ملت ایران است. بنده اطمینان دارم تمام آقایان نمایندگان محترم در برابر حوادث با وحدت کامل و نیروى معنوى و احساسات میهن دوستى از بذل هر گونه فداکارى مضایقه نخواهند کرد (صحیح است) در این موقع که مجلس وارد کار و عمل می‌شود از خداوند توفیق انجام وظیفه و خدمت می‌خواهم ورجاء واثق دارم نمایندگان محترم با حفظ نظم مجلس و قبول اجراء نظامنامه که اساس پیشرفت امور است و با رعایت احترام افکار و عقاید همدیگر در انجام وظایف نمایندگى و تکالیف وجدانى براى نیل به مقصد و هدف مشترک که حفظ استقلال کشور و رفاه و ترقى ملت وآبادى مملکت است قیام و اقدام نمایند (نمایندگان: انشاء‌الله) پیشنهادى رسیده از آقاى بهار که اگر اجازه بفرمایید قرائت شود.

[5- طرح پیشنهاد راجع به تغییر دستور.]

رئیس- پیشنهادى راجع به تغییر دستور رسیده قرائت می‌شود.

پیشنهاد می‌کنم چون زمینه افکار نمایندگان براى تعیین نواب رئیس و سایر هیئت رئیسه آماده نیست مجلس موافقت می‌نماید که فعلاً اعتبارنامه‌ها وارد دستور بشود. بهار (صحیح است).

محمدعلى مسعودى- نظیر همین پیشنهادى است که آقایان دکتر بقائى و آقایان دیگر کرده‌اند.

رئیس- پیشنهادى هم آقاى دکتر شفق کرده‌اند. توضیح بفرمایید آقاى بهار.

محمد‌تقى بهار- من به نوبه خودم کمال تشکر را از آقایان نمایندگان محترم که امروز موافقت فرموده و تشریف آوردند و قسمتى از کارها را انجام دادیم تشکر می‌کنم و کمال امتنان را از آقایان داریم. و امیدواریم در آینده در هر موردى و هر مطلبى پیش آمد تمام آقایان با توافق نظر و بدون اختلاف مسلک و مرام بدون هیچ نیت سوئى با حسن نیت تام و تمامى مثل امروز با هم رفتار کنیم. آقایان باید بدانند همان طورى که آقاى رئیس فرمودند مملکت ما در حال عادى نیست در یک حال بحران بزرگى است. همان حالى است که تمام دنیا به آن حالت بحران مبتلا هستند علیهذا ما باید کمال سعى و کوشش را داشته باشیم که در مجلس تشنجات اخلاقى و تشنجات سیاسى پیش نیاید چنانچه خوشبختانه تا امروز هم پیش نیامده است این پیشنهادى که من کرده بودم دو علت داشت یکى همان بود که در متن پیشنهاد نوشته شده بود که افکار آقایان رفقاى خودمان لااقل براى تعیین هیئت رئیسه آماده نیست، ما می‌خواهیم هیئت ریئسه را تعیین بکنند که تمام کارها را با شور و شرکت و مرافقت وموافقت سایر آقایان دوستان انجام بدهیم و در این موضوع یک مطلب است یعنى نسبت به انتخاب بقیه اعضاء هیئت رئیسه هنوز با آقایان مشورت نشده وانتظار داریم که در اول جلسه آینده با موافقت آقایان بشود انتخاب هیئت رئیسه را کامل کرد (صحیح است) و نکته دیگر هم این است که چون آقایان نظرشان این است که اعتبارنامه‌ها زودتر تکلیفش معین شود و می‌گویند که اگر وارد انتخاب هیئت رئیسه بشویم دیگر وقت و مجال براى اعتبارنامها نیست خواستم با این پیشنهاد نشان بدهم حزب دموکرات که این بنده افتخار نمایندگى این جمعیت را دارا هستم کاملاً اطمینان دارم در به اره اعتبارنامه‌ها در این جلسه و جلسه بعد و هر جلسه‌ای که وقت باشد و مجال باشد شرکت می‌کنند تا تکلیف اعتبارنامه‌ها معلوم شود و در هر صورت با آن نظر موافقت شده است و در عمل هم خواهند دید که ما و شما یعنى حزب دموکرات ایران و سایر آقایان از هیچ جهت اختلاف نظر با هم نداریم (صحیح است، احسنت) با هم پیش می‌رویم. با هم جدیت می‌کنیم. و با هم انشاء‌الله کار خواهیم کرد.

رئیس- آقاى دکتر شفق نسبت به این پیشنهاد مخالفتى دارید.

دکتر شفق- پیشنهاد آقاى بهار یک قسمتى که مربوط به روح ائتلاف و صمیمیت و همکارى بود، یقین دارم مورد هر گونه تقدیر و احترام است و تمام ...

مجلس این طور که بنده در این چند روزه احساس کردم برخلاف بعضى از تحریکات بعضى از روزنامه‌نویس‌ها با یک وحدت نظر انشاء‌الله کارهاى مهمى را انجام دهیم اما در باب این که ایشان فرمودند رئیس انتخاب بشود که شد و در بین انتخاب رئیس و نواب رئیس اعتبارنامه‌ها مطرح شود برخلاف آئین‌نامه می‌باشد چنان که بنده عرض می‌کنم به موجب این آئین‌نامه ماده هفتم می‌گوید که هیئت رئیسه انتخاب می‌شوند نه رئیس و ر ماده هشتم در وصف و توصیف و تعریف هیئت رئیسه می‌گوید: هیئت رئیسه دائمى عبارت است از یک رئیس و دو نایب رئیس و 4 منشى و سه مباشر و نظایر این‌ها. در اولین دفعه بعد از 42 سال تجربه گمان نمی‌کنم این سابقه خوبى باشد بنده یک پیشنهادى دارم که تتفس داده شود و همین امروز شاید بین آقایان در باب نواب رئیس یک توافقى حاصل شود چون که نظر به مخالفت و مخاصمت که نست نظر به توافق است در ضمن تنفس یک توافقى حاصل شود و بلافاصله بعد از موافقت یا الان یا اول وقت فردا نواب رئیس و منشی‌ها انتخاب شوند بعد بلافاصله شروع شود بالطبع و به حکم جریان طبیعى شروع بشود به طرح اعتبارنامه‌ها.

 (بعضى از نمایندگان- رأى، رأى)

رئیس- این مثل تغییر دستور است و البته بسته به رأی مجلس است به پیشنهاد آقاى ملک‌الشعراء بهار رأى گرفته می‌شود آقایانی که موافق هستند قیام نمایند (تصویب شد) بنابرا‌ین رأى مجلس اعتبارنامه‌های اعتراض شده مطرح می‌شود.

[6- طرح اعتبارنامه آقاى مشایخى.]

رئیس- اعتبارنامه آقاى مشایخى مطرح است. آقاى حائرى‌زاده بیاناتى راجع به اعتبارنامه آقاى مشایخى دارید.

حائرى‌زاده- بلى.

اقبال- بنده پیشنهاد ختم جلسه کرده بودم.

رئیس- در ختم جلسه دو پیشنهاد هم رسیده است ولى مجلس موافقت نکرد.

رئیس- آقاى حائرى‌زاده.

حائرى‌زاده- بنده پس از 20 سال که از زندگانى سیاسى خارج بودم (بعضى از نمایندگان- بلندتر) تقریباً براى اولین دفعه‌ای است که وارد یک موضوع سیاسى دقیقى می‌خواهم بشوم. ما اول باید بعد از 42 سال الفباى آزادى و دموکراسى را شروع کنیم حکومت دموکراسى که تعقیب ملت ایران شد و اختیاراتى را که حکومت داشت تفویض ملت شد و به وسیله این آقایان نمایندگان باید به موقع اجرا گذارده شود بعد از 42 سال باید سعى کنیم که آن حکومت معنى خودش را داشته باشد یعنى وکیل. رابطه وکیل و موکل (صحیح است) اینها درش باشد (صحیح است) حکومت مردم بر مردم. این طورى که تا به حال عمل می‌کردیم به عقیده من صحیح نبوده است (صحیح است) که خود را نماینده ملت ایران می‌دانیم. یک امتیازى مجلس شوراى ملى ما بر مجلس روى زمین دارد که هیچ مملکتى این اختیاراتى را که این مجلس شوراى ملى دارد ندارد، مجلس شوراى ملى ایران رأیی که داد قابل استیناف و تمیز نیست یک مجلس اعیانى نیست که در این رأى تجدید نظر بکند هیچ مقام صالحى که نمی‌تواند این رأى صحیح یا غلط

+++

را که از این جا صادر شد جلوى اجرایش را بگیرد. آقایان باید اهمیت این کرسى و مقام را خیلى توجه داشته باشند و باید اشخاصى روى این کرسی‌ها بنشینند که غیر از مصالح جامعه چیز دیگرى منظور نظر و طرف توجه آن‌ها نباشد (صحیح است) حقیقت مقدس به تمام معنى باشند قانون اساسى ما که بر طبق آنقانون انتخابات نوشته شده است شرایطى براى انتخاب کننده و انتخاب شونده ذکر می‌کند کسى حق رأى دارد که محکوم کارهاى کیفرى نشده باشد ولى براى آن کسى که تنها این شرط را نکرده گفته باید معروف بامانت ودرستى باشد (صحیح است) کافى نیست به این که محکومیت نداشته باشد. باید جامعه او را به قدس و تقوى بشناسند ملت ایران مقدراتش را به آقایانی که اینجا نشسته‌اند می‌سپارد و باید به روح قدس و تقواى آنها اطمینان داشته باشند بین آقایان نمایندگان اشخاصى هستند که در آن حوزه‌ای که انتخاب شده‌اند یا در مملکت یک عده بآنها ایمان و عقیده دارند و یک عده هم البته ممکن است مخالف داشته باشند، بى‌مخالف کسى نیست. آن شخص وقتى نماینده آن محل و آن ناحیه شد آمد اینجا ما او را وکیل همه ملت نمی‌شناسیم. می‌گوییم فلانى که وکیل سبزوار شده و آمده است این جا ممکن است در سبزوار 10 نفر، 150 نفر، 500 نفر به آن اعتماد کرده باشند و او را به عنوان نمایندگى خودشان فرستاده باشند و این کافى نیست براى این که این شخص صالح باشند و در امور مملکت دخالت کند و باید نمایندگان تمام نقاط ایران که اینجا جمع شده‌اند آنها رأى به صلاحیت او بدهند تا ما او را صالح بدانیم در امور مملکت دخالت بکند این رأیی را که ما می‌دهیم تقریباً وکالت توکیلى است که به آقایان داده می‌شود. کسانى هستند در این مجلس که اگر این جریان موجود پیش نیامده بود اینها داوطلب وکالت نمی‌شدند (صحیح است). در جامعه کسى اینها را نمی‌شناخت که وجود دارند تا این که سمت نمایندگى به اینها بدهند (صحیح است) یک اشخاصى ممکن است که صلاحیت براى کارهاى دیگر داشته باشند ولى براى نمایندگى مجلس شوراى ملى صلاحیت ندارند (صحیح است) اگر شما یک مترجم انگلیسى خواستید فلان آدمى که از همه حیث صالح هست ولى زبان انگلیسى را نمی‌داند این صالح نیست براى کار شما، شما باید کسى را که براى این کار صلاحیت دارد انتخاب کنید. به شهادت این پرونده‌های مجلس بنده سه دوره اینجا بوده‌ام هیچ وقت نیامدم در پشت این تریبون وراجع به وکیلی مخالفت کنم. اگر عقیده نداشتم که این وکیل خوبى است رأى نمی‌دادم، وارد زندگانى خصوصى اشخاص شدن را هیچ مقتضى نمی‌دانم که در کارهاى عمومى وارد زندگانى خصوصى اشخاص بشوم ولى پس از 42 سال مشروطیت و آزادى دیدم یک اشخاصى که افتخار دارند به نوکری حضرت اشرف‌ها، خودشان می‌گویند ما طرف مرحمت حضرت اشرف هستیم (صحیح است) حضرت اشرف به ما اعتماد دارد ما را نوکر صالح می‌شناسد، من نوکر حضرت اشرف را نمی‌توانم خالق حضرت اشرف بشناسم، مجلس خالق دولت است نه مخلوق دولت (صحیح است، صحیح است) تنها باید مورد اعتماد مجلس باشند مجلس هم باید آنها را اجازه بدهد که در امور عمومى اقدام بکنند، من اشخاصى را صالح براى نمایندگى ملت می‌شناسم که اینها خودشان را مافوق اشخاص بدانند. خودشان را نوکر ملت بدانند و ملت را مافوق خود بدانند و اشخاص را مادون ملت (صحیح است) اشخاصى که‏ مفتخر باشند که ما نوکر فلان شخص هستیم ما به اینها صلاحیت نمی‌دهیم که در کارهاى اجتماعى با آقایان دیگر شرکت بکنند. همکارى بکنند (صحیح است) و من راجع به این آقایى که آقاى مهدى مشایخى اسمش است (خنده حضار) من ایشان را نمی‌شناسم، سابقه‌ای به احوال ایشان نداشتم یک وقتى صحبت ریاست شهردارى تهران شد دیدم همه تعجب کردند که این آقا هیچ سابقه‌ای نداشت که رئیس شهردارى تهران بشود معلوم شد که مورد مراحم حضرت اشرف بوده و بعد هم شهردار شده است بعد من در صدد تحقیق برآمدم که این آقا کى بود، چى بود، کجا بود، اینجا چرا آمده است، همه گفتند این شخص یک جوانى است که در کلاس ثبت اسناد شرکت داشته. ذوق وهوش خوبى هم داشته است یک نمره‌هایی هم به او داده شده بود در موقع امتحان و بعد وارد خدمت ثبت اسناد شده، همکلاسی‌هاى او هم که سابق صحبت می‌کردند می‌گفتند این شخص زندگانى مادش هم چندان خوب نبود آن موقعى که در کلاس ثبت مشغول تحصیل بود از هم کلاسی‌ها ممکن بود با او یک کمک مادى هم بشود ولى طولى نکشید در خدمات ثبت که ایشان از خدمت ثبت خارج شدند حالا دوسیه ایشان بد شده، خوب شده چه جریانى پیدا شده ایشان از ثبت خارج شده‌اند یا خارجشان کرده‌اند بنده وارد آن مرحله نمی‌شوم. اشخاص اگر علاقه دارند ممکن است به دوسیه ثبت ایشان مراجعه بکنند. (رحیمیان- به بخشید خارج شده‌اند یا خارجشان کرده‌اند؟) حالا یا مثل اینکه بنده را اخراج کرده بودند، یا هر چه هست (خنده حضار زنگ رئیس) پس از آن وارد خدمت دارائى شدند. در یک شعبه حساسى در اداره دارائى مشغول خدمت بودندو آنجا انجام وظیفه می‌کردند بعد آنجا هم یک جریانى شده است که از آنجا هم یا خارج شده‌اند یا خارجشان کرده‌اند یا مصلحت نبوده آنجا بشاند بعد ایشان مشاغل آزادى براى خود اختیار کرده بودند که بنده وارد نیستم چه نوع مشاغلى بوده البته مورد مرحمت یک نوع اشخاصى واقع شده‌اند و اشخاصى هم ایشان را کمک کرده‌اند که به مقامات عالى و ارجمندى رسیده‌اند و خود ایشان هم که کراراً پیش من می‌آمدند می‌گفتند و مفتخر بودند که مورد مرحمت یک شخصى هستند و به وسیله آن شخص به آن همه مقامات رسیده‌اند و در سایه آن مرحمت‌هایی که نسبت به ایشان شده است، من خودم هم به آن شخص ارادت دارم او را شخص بدى نمی‌دانم ولى اشخاص بدی را انتخاب می‌کنند آن امر علیحده است من به قوام‌السلطنه عداوتى ندارم ولى ایشان نوکر شخصى و طرف توجه مخصوص جناب اشرف بوده و هستند و خواهند بود (خنده حضار) من کسی را که باید مأمور ما باشد نوکر او را صالح براى این که با ما شرکت بکند در جریان مملکت بنده آن را مصحلت مملکت نمی‌دانم. وارد جزئیات امر هم نمی‌شوم اگر آقاى مکى میل دارند وارد بشوند بنده نمی‌دانم یک روزنامه‌هایی، یک اوراقى به دست بنده داده‌اند راجع به اتهاماتی، اختلاس‌هایی، یک جریانى ولى چون محکمه حکمى نداده است من در اطراف این موضوع حرفى نمی‌زنم و وارد جزئیات نمی‌شوم (نمایندگان- صحیح است، احسنت)

رئیس- پیشنهاد آقاى اقبال قرائت می‌شود:

پیشنهاد می‌کنم که جلسه ختم و جلسه آینده رسیدگى به اعتبارنامه‌ها بشود.

رحیمیان- مخالفم.

حاذقى- مخالفم.

مسعودى‌نیا- به عنوان تنفس اجازه بدهید ختم شود.

رئیس- آقاى صدرزاده.

صدرزاده- عرض کنم حضور مبارک تصمیماتى که در مجلس گرفته می‌شود باید در خود مجلس بیش از همه جا مورد احترام واقع شود. ملاحظه فرمودید که رأى گرفته شود بر این که هیئت رئیسه انتخاب شود و سپس به اعتبارنامه‌ها رسیدگى شود البته هیئت رئیسه شامل رئیس و نواب رئیس و سایر اعضاء است آن وقت یک نفر از آقایان هیئت رئیسه که ریاست محترم باشد تعیین شد و بلافاصله تصمیم برخلاف تصمیم اولیه گرفته شد. اصولاً بنده با رسیدگى به اعتبارنامه‌ها مخالفتى ندارم ولى عرضم این است که تصمیمات مجلس باید مورد احترام باشد و حالا هم تعیین هیئت رئیسه، یعنى آن نظرى را که از تعیین هیئت رئیسه دارید این است که مهیا بودن و آمادگى کار را بتوانید به عرض اعلیحضرت همایونى برسانید (صحیح است) و حالا با تعیین یک رئیس این عمل را نمی‌شود کرد و امکان پذیر نیست آقایان موافق بودند با این که هیئت رئیسه معین بشود (حاذقى- خارج از موضوع است) (زنگ رئیس).

رئیس- در پیشنهاد توضیح بفرمایید. در ختم جلسه صحبت بفرمایید. آقایان نظم مجلس را رعایت بفرمایید.

صدرزاده- نهایت این که تنفس می‌دهند و بعد رسیدگى به اعتبارنامه‌ها می‌شود.

رئیس- رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى اقبال.

اقبال- بنده چرا خودم توضیح ندهم که ایشان توضیح بدهند.

رئیس- ایشان مخالفت کردند.

اقبال- من که خودم توضیح ندادم. اجازه بفرمایید عرض کنم این پیشنهاد را بنده حالا ندادم در موقعى که انتخاب رئیس تمام شده بود بنده با آقاى دکتر راجى صحبت کردم که مصلحت این است که جلسه ختم بشود و جلسه آینده به اعتبارنامه‌ها رسیدگى شود این پیشنهاد را چرا آن موقع نخواندید، بنده نمی‌دانم چرا حالا این پیشنهاد را خواندند، بنده پیشنهاد ختم جلسه را عرض می‌کنم. براى این که چون مجلس خسته است و واقعاً هم باید متشکر بود که امروز مجلس با یک روح وحدتى انجام وظیفه کرد. بنده پیشنهاد می‌کنم که جلسه راختم بفرمایید که در اول جلسه آینده اعتبارنامه آقاى مشایخى هم تکلیفش معین شود بالاخره باید با یک روح موافقت و مسالمت و رفاقت این کارها حل بشود.

بعضى از نمایندگان- رأى بگیرید.

رئیس- آقایانى که با پیشنهاد آقاى اقبال موافقند قیام بفرمایند.

+++

بعضى از نمایندگان- پیشنهاد را قرائت بفرمایید.

رئیس- پیشنهاد در ختم جلسه است. آقایانى که با پیشنهاد ختم جلسه موافقند که اعتبارنامه در جلسه بعد مطرح شود قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

یک نفر از نمایندگان- مشکوک است.

[7- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه.]

رئیس- مشکوک هم نبود. تصویب شد. جلسه آینده روز سه شنبه پس فردا دستور هم اعتبارنامه‌ها. (مجلس یک ساعت و پنج دقیقه بعداز ظهر ختم شد).

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت.

تصویب‌نامه‌ها:

شماره 10636- 26/ 5/ 24 وزارت دارائى:

هیئت وزیران در جلسه 20 مرداد ماه 1326 طبق پیشنهاد شماره 19646- 26/ 5/ 12 وزارت کشور تصویب نمودند از تاریخ صدور این تصویبنامه عوارض مشروحه زیر به نفع شهرداری‌های آذربایجان اخذ شود:

الف: از اجناس زیر که به طور تجارتى از شهرهاى آذربایجان صادر می‌شود:

1- سبزه، کشمش، بادام، گردو،، نخود، لپه، نشاسته، کرچک، تخم کدو واقسام تخم، مغز هسته زردآلوى هرعدل 100 کیلو ده ریال موقع حمل در گاراژها وصول شود.

2- مغزبادام، مغز گردو، پسته، فندق هر عدل 100 کیلو سى ریال موقع حمل در گاراژها وصول شود.

3- روغن زرد، کره، عسل، پیه کیلوئى 1 ریال موقع حمل در گاراژها وصول شود.

4- برگه زردآلو، شفتالو و آلوچه خشک باسلوق کیلویى بیست دینار موقع حمل در گاراژها وصول شود.

5- چوب و تخته براى کبریت‌سازى هر تن ده ریال موقع حمل در گاراژها وصول شود.

6- پوست گوسفند و بز هر صد عدد هفتاد و پنجریال موقع حمل در گاراژها وصول شود.

7- پوست گاو و گاومیش، پشم، کرک، مو هر صد کیلو سى ریال موقع حمل در گاراژها وصول شود.

8- میش و تیماج هر صد عدد پنجاه ریال موقع حمل در گاراژها وصول شود.

9- روده هر صد عدد سى ریال موقع حمل در گاراژها وصول شود.

10- شیر و دوشاب کیلویى بیست دینار موقع حمل در گاراژها وصول شود.

11- اقسام فرض قالى، قالیچه هر صد کیلو پنجاه ریال موقع حمل در گاراژها وصول شود.

12- پوست‌های قیمتى هر 1 عدد ده ریال موقع حمل در گاراژها وصول شود.

13- پنبه هر صد کیلو 6 ریال موقع حمل در گاراژها وصول شود.

14- پنیر کیلویى 25 دینار موقع حمل در گاراژها وصول شود.

15- سیب زمینى هر صد کیلو پنج ریال موقع حمل در گاراژها وصول شود.

16- ذغال سنگ هر تن ده ریال موقع حمل در گاراژها وصول شود.

17- کبریت هر صندوق بیست ریال موقع حمل در گاراژها وصول شود.

ب: از اجناس زیر که به طور تجارتى به شهرهای آذربایجان وارد می‌شود.

1- قند و شکر به طور آزاد که وسیله تجار وارد می‌شود هر صد کیلو بیست ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

2- چاى به طور آزاد که وسیله تجار وارد می‌شود هر صد کیلو یکصد ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

3- اقسام صابون به طور آزاد که به وسیله تجار وارد می‌شود هر کیلویى یک ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

4- از اقسام اجناس خرازى، قماش اعم از وطنى و غیره لباس‌های وخته کفش نخ هر صد کیلو سى ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

5- از گونى نو و کهنه هر صد عدد ده ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

6- کبریت هر صندوق بیست ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

7- اقسام برنج صدرى و آشى قپان هر صد کیلو ده ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

8- آهن خالص و تیرآهن هر صد کیلو پنج ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

9- میخ و لولا وابزار و آلات آهنى هر صد کیلو بیست ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

10- اقسام ظروف و بلور هر صندوق بیست ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

11- سیمان هر صد کیلو پنج ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

12- لیموناد هر صندوق بیست ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

13- از مازو زرنبق هرصد کیلو ده ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

14- گلوان هر صد کیلو شش ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

15- خرما هر سبد چهل کیلویى پنج ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

16- اجناس سقط فروشى، ادویه هر صد کیلو شصت ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

17- لوازم برق هر صد کیلو پنجاه ریال به موجب بارنامه در گاراژ وصول شود.

ج: از دام‌هایی که در میادین شهردارى به فروش می‌رسد:

1- از هر رأس گوسفند و بز سه ریال به ترتیب مزایده به اجاره واگذار می‌شود.

2- از هر رأس گاو و گوساله و بچه گاومیش الاغ ده ریال به ترتیب مزایده به اجاره واگذار می‌شود.

3- از هر رأس گاومیش و گل پانزده ریال به ترتیب مزایده به اجاره واگذار می‌شود.

4- از هر رأس اسب و قاطر بیست ریال به ترتیب مزایده به اجاره واگذار می‌شود.

5- از هر رأس شتر سى ریال به ترتیب مزایده به اجاره واگذار می‌شود.

د: عوارض متفرقه محلى:

1- از زردآلو که براى کالیفرنى به کارخانه تحویل می‌شود هر صد کیلو چهار ریال وسیله کارخانه از مالک.

2- از مال الاجاره قتوات شهرى صدى پنج از مالک.

3- از کارخانه سبزه پاک‌کنى به میزان عملکرد از هر واگون چهل ریال از صاحب کارخانه در شهر و محل‌هایی که کارخانه باشد.

4- از کوره‌پزى صدى ده.

5- از اماکن عمومى به شرح زیر:

در شهر تبریز ماهیانه از سى الى چهارصد ریال به ترتیب درجه بندى و در سایر شهرهاى آذربایجان از ده الى یکصد ریال به ترتیب درجه‌بندى.

6- در گاراژها به ترتیب زیر:

در شهر تبریز گاراژ درجه اول چهارصد ریال، گاراژ درجه 2 دویست و پنجاه ریال در سوم یکصد و پنجاه ریال در ماده در سایر شهرهاى آذربایجان گاراژ درجه اول یکصد ریال درجه دوم پنجاه ریال در ماه.

7- از خانه‌هاى ملکى مسکونى تا ده هزار ریال معاف از ده هزار ریال تا یکصد هزار ریال بهر ده هزار ریال پنج ریال و از یکصد هزار ریال به بالا تا دویست هزار ریال هر ده هزار ریال ده ریال و از دویست هزار ریال به بالا هر ده هزار ریال بیست ریال در سال از صاحب ملک دریافت شود.

8- از وسایل نقلیه:

از هر دستگاه درشکه ماهانه ده ریال از هر عرابه و چهارچرخه ماهانه 5 ریال از ماشین‌سوارى ماهانه یکصد ریال.

9- از سینما و نمایش صدى پانزده درآمد فروش بلیط.

10- از مسافرین اتوبوس و ماشین‌سوارى نفرى 5 ریال با الصاق تمبر به بلیط‌ها در گاراژها وصول شود.

11- از مسافرین کشتى نفرى دو ریال (درآمد بندر گلمانخانه به نفع شهردارى رضائیه درآمد شرفخانه به نفع شهردارى شبستر وسیله اداره راه‌آهن و کشتى‌رانى وصول شود.)

تبصره 1- مالکین خانه‌ها و مدیران اماکن و گاراژها و صاحبان وسائط نقلیه مکلفند عوارض متعلقه به خود را در مواعدی که شهردارى معین واخطار می‌نماید به دایره وصول شهردارى پرداخت نمایند چنانچه مؤدیان مزبور تا انقضاء ضرب‌الاجل مقرره بدهى خود را نپردازند و شهردارى مجبور به اعزام مأمور وصول شود مبلغى

+++

 به میزان صدى ده بدهى از مؤدى اضافه دریافت خواهد شد.

تبصره 2- گاراژهایی که مکلفند براى اجناسى که مشمول پرداخت عوارض می‌باشند قبل از رؤیت عوارض به صدور بارنامه و حمل جنس اقدامى نکنند و پس از پرداخت عوارض شماره وتاریخ قبوض را در بارنامه‌ها و صورت حساب‌های مربوطه قید نمایند و به محض ورود اجناس بعد از آن که عوارض مربوطه پرداخت و شماره و تاریخ قبض در بارنامه ثبت شد، جنس را به صاحب آن تحویل نمایند.

تبصره 3- محمولات صادره وسیله کامیون‌ها باید در گاراژها بارگیرى شود و اجناسی‌ که وسیله کامیون وارد شهر می‌شود باید مستقیماً به گاراژ وارد پس از تسویه حساب عوارض خارج گردد.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 2621- از طرف نخست وزیر.

شماره 10654-          25/ 5/ 26- وزارت دارایى:

هیئت وزیران در جلسه 21 مرداد ماه 1326 بنا بر پیشنهاد شماره 28330- 13/ 5/ 1326 وزارت دارایى تصویب نمودند. ماده 7 تصویبنامه شماره 23690 مورخ 27 اسفند 1324 از این تاریخ ملغى می‌گردد. تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 2650- از طرف نخست وزیر.

شرماه 10352- 25/ 5/ 26- وزارت دارائى‏

هیئت وزیران بر حسب پیشنهاد شماره 26150 وزارت دارائى در جلسه 21 مرداد ماه 1326- تصویب نمودند که ماده 1 از تصویب‌نامه شماره 14864-3/ 5/ 25 و ماده 4 از تصویب‌نامه شماره 6004- 25/ 2/ 25 و تصویب‌نامه 38814- 16/ 10/ 25 و ماده 5 از تصویب‌نامه شماره 1138- 16660- 12/ 5/ 25 و ماده 3 از تصویب‌نامه 16866/ 11/ 26- 12/ 5/ 25 و ماده 1 از تصویب‌نامه 16008- 17/ 6/ 25 و تصویب‌نامه 1139- 17308- 1325 و تصویب‌نامه شماره 22306- 21/ 6/ 25 و تصویب نامه 22190- 28/ 2/ 25و ماده 1 از تصویب‌نامه 972- 14580- 2/ 5/ 25 و بند الف از ماده 3 تصویب نامه 19520- 26/ 10/ 24 و سایر تصویب‌نامه‌‌هایی که به موجب آنها مقرر شده است به عنوان عوارض شهردارى و شیر و خورشید سرخ و بهداشت و فرهنگ و غیره مبلغى از قیمت گندم و جو که اداره کل غله و نان باید به صاحبان آنها بپردازد کسر شود ملغى است و به این ترتیب کسر هر گونه وجهى از آن بابت‌ها از قیمت اجناس تحویلى مالکین و کشاورزان از طرف ادارات غله و نان ممنوع است. تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 2651- ازطرف نخست وزیر.

شماره 10664- 25/ 5/ 26- وزارت دارایى:

هیئت وزیران در جلسه 21 مرداد ماه 1326 بنا بر پیشنهاد شماره 2768 وزارت دارایى تصویب نمودند که اجراى مفاد تصویب‌نامه شماره 3117- 14/ 2/ 1326 در مورد خرید اتومبیل‌های بارى و کامیون نیز لازم‌الرعایه خواهد بود.

تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 2649- از طرف نخست وزیر

شماره 10668- 26/ 5/ 25- وزارت دارایى‏

هیئت وزیران در جلسه 21 مرداد ماه 1326 بنا به پیشنهاد شماره 1 ر 126 به تاریخ 13/ 5/ 26 بانک ملى ایران تصویب نمودند جناب آقاى ابوالقاسم فروهر به سمت نمایندگى بانک در کمیسیون نظارت مالى لوله‌کشى آب تهران منصوب شوند. تصویب‌نامه در دفتر نخست وزیر است.

م- 2648- از طرف نخست وزیر.

 +++                      

یادداشت ها
Parameter:294315!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)