کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هفدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏17
[1396/05/29]

جلسه: 57 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 18 دى ماه 1331  

فهرست مطالب:

1- طرح صورت مجلس

2- تقدیم لایحه تمدید اختیارات آقای دکتر محمد مصدق نخست‌وزیر به قید دو فوریت به وسیله آقای کاظمی نایب نخست‌وزیر

3- تقدیم لایحه الغای عوارض در دهات به وسیله آقای وزیر کشور

4- بیانات قبل از دستور آقای صفایی

5- اعلام تشکیل جلسه خصوصی جهت تشخیص حد نصاب پس از استعفای آقای مکی

6- اعلام تصمیم جلسه خصوصی راجع به استعفای آقای مکی

7- تقاضای آقای نایب رئیس دایر به اجرای ماده 102 آیین‌نامه درباره آقای میر اشرافی و انصراف ایشان پس از عذرخواهی آقای میر اشرافی

8- تقدیم بودجه 1331 مجلس شورای ملی به وسیله آقای میر اشرافی کارپرداز

9- تصویب پیشنهاد آقای حاج سید جوادی راجع به تنفس - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏17

 

 

جلسه: 57

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 18 دى ماه 1331

 

فهرست مطالب:

1- طرح صورت مجلس

2- تقدیم لایحه تمدید اختیارات آقای دکتر محمد مصدق نخست‌وزیر به قید دو فوریت به وسیله آقای کاظمی نایب نخست‌وزیر

3- تقدیم لایحه الغای عوارض در دهات به وسیله آقای وزیر کشور

4- بیانات قبل از دستور آقای صفایی

5- اعلام تشکیل جلسه خصوصی جهت تشخیص حد نصاب پس از استعفای آقای مکی

6- اعلام تصمیم جلسه خصوصی راجع به استعفای آقای مکی

7- تقاضای آقای نایب رئیس دایر به اجرای ماده 102 آیین‌نامه درباره آقای میر اشرافی و انصراف ایشان پس از عذرخواهی آقای میر اشرافی

8- تقدیم بودجه 1331 مجلس شورای ملی به وسیله آقای میر اشرافی کارپرداز

9- تصویب پیشنهاد آقای حاج سید جوادی راجع به تنفس - ختم جلسه

 

مجلس ساعت ده و بیست دقیقه صبح به ریاست آقاى مهندس رضوى (نایب رئیس) تشکیل گردید.

 1- طرح صورت مجلس

نایب رئیس - صورت اسامى غایبین جلسه گذشته قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر به وسیله آقاى ناظرزاده منشى قرائت شد)

غایبین بااجازه - آقایان: شاپورى - صراف‌زاده - خسرو قشقایى - عبدالرحمن فرامرزى - مشار - اورنگ‏

غایبین بى‌اجازه - آقایان: دکتر امامى - محمدحسین قشقایى - دادور - میلانى - پارسا - راشد - دکتر ملکى.‏

نایب رئیس - نسبت به صورت جلسه مورخه سه‌شنبه 16 دى ماه اگر نظرى هست بفرمایید آقاى کهبد

کهبد - بنده پریروز عرض کرده بودم که در این موقع حساس خود بنده و اهالى شهریار و ساوجبلاغ و کرج پشتیبانى خود را نسبت به شخص آقاى دکتر مصدق ابراز مى‌داریم که در صورت مجلس طور دیگر نوشته‌اند تمناى اصلاح دارم.‏

نایب رئیس - بسیار خوب آقاى نریمان‏

نریمان - در جلسه سه‌شنبه هفته گذشته بنده طرحى را‌جع به دیوان محاسبات تقدیم کرده بودم با قید یک فوریت استدعا می‌کنم که فوریتش مطرح شود و به کمیسیون مربوطه مراجعه شود.

نایب رئیس - آقاى شهیدى‏

شهیدى - تلگرافى است از پیشه‌وران و اصناف اصفهان راجع به پشتیبانى از آقاى دکتر مصدق تقدیم مقام ریاست می‌کنم.

نایب رئیس - آقاى دکتر سنجابى‏

دکتر سنجابى - عرض کنم در صورت جلسه این طور شنیدم که جناب آقاى میلانى را غایب بى‌اجازه نوشته‌اند (ناظرزاده - بااجازه هستند) گویا غیبت ایشان بااجازه است و تلگرافى از خود ایشان رسیده است که پشتیبانی‌شان را نسبت به دولت اظهار کرده‌اند و گفته‌اند که اگر لازم باشد به ایشان اطلاع بدهند که فوراً به طهران بیایند.

نایب رئیس - آقاى افشارصادقى‏

افشارصادقى - بنده عرضى ندارم.‏

نایب رئیس - آقاى مدرس‏

مدرس - یک موضوعى بود که جناب آقاى دکتر سنجابى فرمودند راجع به جناب آقاى میلانى که تلگراف کرده‌اند و ضمناً تلگرافاتى رسیده است از تبریز که بازار را بسته‌اند و در تلگرافخانه متحصن شده‌اند براى پشتیبانى از جناب آقاى دکتر مصدق‏

نایب رئیس - آقاى مکى‏

مکى - یک نامه‌اى از طرف چایکاران گیلان به وسیله بنده به مجلس شوراى ملى فرستاده شده و همچنین نامه‌اى از مسلولین آسایشگاه شاه‌آباد که تقاضاى تصویب لایحه مسلولین را در مجلس دارند. بنده تقدیم مقام ریاست مى‌نمایم.

نایب رئیس - نسبت به صورت مجلس نظرى نیست؟

(اظهارى نشد)

تصویب آن بعد اعلام مى‌شود.

2- تقدیم لایحه تمدید اختیارات آقاى دکتر مصدق نخست‌وزیر به قید دو فوریت به وسیله آقاى کاظمى نایب نخست‌وزیر

نایب رئیس - قبل از این که راجع به نطق‌هاى قبل از دستور تصمیم بگیریم جناب آقاى وزیر دارایى و نایب محترم نخست‌وزیر تقاضاى مطلبى فرموده‌اند. بفرمایید

نایب نخست‌وزیر و وزیر دارایى (آقاى کاظمى) - لایحه‌اى از طرف دولت تقدیم مى‌شود که جناب آقاى نخست‌وزیر فرمودند که اینجا به عرض آقایان نمایندگان مجلس برسانم‏.

(به شرح آتى خوانده شد)

مجلس شوراى ملى.

بر خاطر آقایان نمایندگان محترم پوشیده نیست که دولت اینجانب در حالى زمام امور را به دست گرفت که وضع مملکت صورت بسیار آشفته و درهمى داشت‏.

اجانب در تمام شئون کشور رخنه کرده و براى پیشرفت مقاصد و حصول مطامع خود به هر وسیله که ممکن بود تشبث می‌کردند و ترتیب کار را طورى فراهم ساخته بودند که در مقابل مقاصد و مطامع آنان هیچ گونه مانع و رادعى نباشد تا بتوانند با روشن کردن آتش اختلاف و نفاق در بین افراد ملت همه را نسبت به هم بى‌اعتماد و ظنین ساخته و پیوسته آنان را به عواقب ناشیه از اختلافات جزیى و بى‌ارزش سرگرم و مشغول کنند و فرضتى نماند که بتوانند در سرنوشت خویش دخالتى بکنند و براى اوضاع از هم گسیخته مملکت چاره‌اى بیندیشند.

+++

‌تاریخ پر افتخار وطن ما این طور نشان می‌دهد که هر وقت آشفتگى و یأس به سرحد کمال رسیده پرتوى از نبوغ ذاتى و استعداد خداداد ایرانى تجلى کرده و در میان طوفان نومیدى‌ها و محرومیت‌ها براى پیدا کردن راه نجات و چاره‌جویى با یک اقدام مردانه و متهورانه صفحه تقدیر و سرنوشت شوم را عوض کرده را سعادت و کامیابى را در پیش گرفته است.

این دفعه نیز چون فشار و ظلم اجنبى و عوامل داخلى او از حد گذشت ملت ایران از خواب گران بیدار شد و با نهایت جدیت و صمیمیت که دنیایى را با عجاب و تحسین وا داشت مقدرات خود را به دست گرفت و پس از سالیان دراز حکومت افکار عمومى در این مملکت صورت حقیقت پیدا کرد و مبارزات پر دامنه ملت ایران براى قطع ایادى اجانت علنى شد و در نتیجه کارى به آن عظمت که حتى تصور انجام آن هم نمی‌رفت در مدتى بسیار کوتاه به خواست خدا و اراده ملت ایران انجام گرفته و خاک وطن ما را اجنبى بعد از همه تشبثات و تلاش‌ها ترک کرد و در اندک زمانى دست تجاوز اجانب از این سرزمین قطع گشت و ریشه حقیقى تمام مفاسد کنده شد. پس از آن نیز ملت ایران هم آهنگى و اتحاد کلمه خود را که بر اثر آن این موفقیت ما حاصل شده بود همچنان حفظ کرد و با از خودگذشتگى و فداکارى بی‌مانندى راه سعادت و پیروزى را ادامه داد در چنین وضعى یقین بود که اجانب با قواى شگرفى که در داخل کشور از سالیان دراز تدارک کرده بودند و در خارج نیز بر اثر نفوذ مادى و معنوى به اختیار داشتند در مقابل اراده ملت ایران ایستادگى مى‌کردند و دولت اینجانب ناچار بود به هر وسیله که ممکن است با این قواى عظیم مقاومت و برابرى کند بدیهى است در یک چنین مبارزه بزرگ و بى‌سابقه کشور ایران وضع عادى نداشت یا مى‌بایست از نتیجه مبارزات ملى چشم بپوشد و باز هم دست بسته تسلیم اجانب بشود و یا این که مردم دولت را تقویب کنند به هر وسیله که ممکن است راهى که مراحل مهم آن با موفقیت طى شده به پایان برسد و جاى تردید نبود که ملت و مجلس شوراى ملى راه دوم را اختیار می‌نمودند و در این وضع غیرعادى به دولت اینجانب اختیارات کافى می‌دادند تا اصلاحاتى که لازم است با سرعت و فوریت انجام دهد به خصوص که قوانین موضوعه در ادوار سابق هر یک مولود علل و جهاتى بود که با اوضاع اجتماعى امروز تطبیق نمی‌کرد و اصلاح تمام آن قوانین به طریق عادى نیز فرصت بسیار زیادى مى‌خواست که در حال حاضر براى مجلس فراهم نبود و لازم بود از این نهضت ملى و موقعیت استثنایى که پیش آمده است براى ریختن شالوده یک اساس صحیح جهت حصول آمال ملى نهایت استفاده بشود و اصلاحاتى که لازم است با سرعت و فوریت انجام پذیرد و در عین حال تصمیم نهایى و قطعى نیز با مجلس شوراى ملى باشد.

در دنیا همواره رسم بر این است که در اوضاع غیرعادى تصمیمات غیرعادى اتخاذ مى‌شود زیرا در موقعى که خطرى در پیش نیست اگر سرعتى در اتخاذ تصمیمات نباشد عواقبى در پى نخواهد داشت ولى در زمان خطر حتى یک لحظه را هم نباید نادیده گرفت زیرا ممکن است همان یک لحظه و فرصت کم در سرنوشت ملت تأثیر فراوان پیدا کند.

آقایان نمایندگان محترم چون چنین وضعى را در مملکت حس کردند بدون این که تردیدى به خود راه دهند با کمال حسن نیت و اتفاق کلمه براى مدت 6 ماه به اینجانب اختیار دادند تا لوایحى را که براى بهبود اوضاع اجتماعى و ادامه مبارزه ملى ضرورى تشخیص مى‌دهد به موقع اجرا بگذارد چنان که ملاحظه فرمودند دولت اینجانب نیز بدون این که لحظه‌اى از این اوقات گرانبها را بیهوده بگذارد و هدر دهد تا آنجا که ممکن مى‌شد با وضع لوایح مفید و توجه به اوضاع کنونى کشور کوشش کرد تا اوضاع را به صورت عادى برگرداند و چنانکه مشاهده مى‌شود بر اثر همین علل و عوامل تمام آن چه اجانب پیش‌بینى مى‌کردند و تصوراتى که داشتند نقش بر آب شد و با کمال وضوح دیدند که نه تنها ملت ایران بیش از حد تصور آنها مقاومت کرد بلکه اکنون نزدیک به دو سال است که هر گونه مضیقه‌اى را با گشاده‌رویى و استقامت و ثبات تحمل نموده و اگر ضرورت ایجاب کند و گردانندگان سیاست جهانى باز هم نخواهند به حقایق مبارزه ملى ما پى ببرند در این راه موانعى بتراشند خواهد توانست سالیان دیگر و تا هنگام حصول نتیجه نهایى این ایستادگى و مقاومت را ادامه دهد.

لوایحى که در طى این مدت به تصویب رسیده پس از پایان دوره آزمایش قانونى یعنى شش ماهه اختیارات براى تصویب نهایى تقدم مجلس شوراى ملى خواهد شد.

نکته‌اى که در اینجا مى‌خواهد به عرض آقایان نمایندگان محترم برساند این است که اوضاعى که پنج ماه قبل ایجاب مى‌کرد تا به این جانب اختیاراتى براى اصلاح امور داده شود نه تنها هنوز وجود دارد بلکه آزمایش این مدت نشان داد مادامى که فرصت کافى براى دنبال کردن این رویه در پیش نباشد و نتوان در حین اجراى لوایح نقایص و مشکلات کار را رفع کرد و شالوده‌اى اساسى و دنیاپسند براى مملکتى که همه چیز آن را مورد چپاول و تاراج قرار داده‌اند ریخت ممکن است زحمات و فداکاری‌هاى مردم خداى نکرده با ناکامى روبرو شود و حریف حیله‌گر بتواند از تحریکات مدام و سم‌پاشى شبانه روزى خویش نتیجه بگیرد و از مروز زمان به نفع خود استفاده کند.

براى این که ملت ایران بتواند در تمام مراحل این جهاد پیروزمند شده و رفع بدبختى‌ها و مصائب موجوده را بکند و در میان ملل راقیه جهان موقعیت و مقام مناسبى تحصیل کند چاره‌اى نیست جز این که مجلس شوراى ملى شرایط استثنایى روز را کاملاً درک کند و دولت برگزیده او نیز ناگزیر است به حساسیت و اهمیت وظیفه سنگین خود آشنا باشد و تمام ابزار و وسایل قانونى و مشروع کار را در اختیار بگیرد تا مجال کمترین سوء‌استفاده براى هیچ کس باقى نماند.

قوانین مالیاتى مقررات اقتصادى و مطالبات کشورى در شرایط امروز کشور نه تنها باید با سرعت و دقت کامل تدوین و تنظیم شوند بلکه از دست رفتن یک روز و گاهى یک ساعت از زندگى بحرانى ملتى که بر سر دو راه تاریخ قرار گرفته است ممکن است عواقب خطرناک و مسئولیت خطیر غیرقابل جبران به بار آورد.

از نظر همین وظیفه سنگین وجدانى ناگزیر است مشکلات کار را با آقایان نمایندگان محترم در میان گذارد و با صراحت کامل عرض کند که بار دیگر لازم است ملت ایران به این خدمتگزار اعتماد کند و به او اجازه دهد تا چندى دیگر از وسیله قانونى اختیارات که براى پیشرفت مقاصد ضرورت حیاتى دارد استفاده نماید.

با اعتمادى که عموم آقایان نمایندگان محترم مجدداً نسبت به این دولت ابراز فرموده‌اند و رفع بحران را در این موقع خطیر از این جانب خواسته‌اند باید عرض کنم که تأمین این منظور مقدس و سر و صورت دادن به اوضاع مملکت و رفع بحران اقتصادى و اجتماعى و ایستادگى در مقابل بیگانگان جز تمدید اختیارات راه دیگرى به نظر دولت نمى‌رسد.

از این جهت با اتکا به حسن نیت و علاقه‌مندى و وطن‌دوستى و موقع‌شناسى آقایان نمایندگان محترم ماده واحده ذیل به قید دو فوریت به مجلس شوراى ملى پیشنهاد مى‌شود و امیدوار است با تصویب آن امکان هر گونه اقدامات قانونى که براى ادامه اصلاحات مورد علاقه مردم ضروری است و براى طى مراحل نهایى این مبارزه ملى لازم به نظر مى‌رسد به دولت اینجانب داده شود تا بتوان براى بهبود مؤثر اوضاع قدم‌هاى اساسى‌تر برداشت و به خواست خداوندى و اراده تواناى ملت این مجاهده مقدس را با نیروى تازه‌اى به ثمر برسانیم.

نخست‌وزیر - دکتر محمد مصدق.

ماده واحده - اختیارات موضوع قانون مصوب بیستم مرداد ماه 1331 از تاریخ انقضا براى مدت یک سال دیگر تمدید مى‌شود.

تبصره در صورتی که به موجب اختیارات در جدول قانون انتخابات تغییراتى داده شود و عده نمایندگان از میزانى که قانون سابق براى احراز حد نصاب تشکیل جلسه پیش‌بینى کرده است تجاوز نماید مادامى که نمایندگان جدید به مجلس نیامده‌اند تأثیرى در حد نصاب اکثریت دوره فعلى نخواهد داشت.

نایب رئیس - حالا که مطرح نیست چون وارد دستور شده‌ایم‏.

وزیر دارایى - لایحه به قید دو فوریت تقدیم شده (همهمه نمایندگان)

نایب رئیس - دست ما که چیزى نیامد.

وزیر دارایى - ببخشید الان تقدیم می‌کنم (لایحه را به وسیله پیشخدمت تقدیم نمودند)

حائرى‌زاده - اجازه مى‌فرمایید؟

نایب رئیس - وقتی که مطرح شد اجازه داده مى‌شود.

مکى - (با حال عصبانى در حالی که ایستاده و قصد خروج داشت) بنده استعفایم را از وکالت مجلس تقدیم می‌کنم و می‌روم.‏

(عده‌اى از نمایندگان - احسنت. احسنت)

(همهمه شدید حضار - زنگ رئیس - دعوت به سکوت)

(در این موقع تظاهراتى از طرف تماشاچیان به عمل آمد)

بهادرى - هر چه مى‌خواهند مى‌کنند این هم شد مجلس؟

3- تقدیم لایحه الغاى عوارض در دهات به وسیله آقاى وزیر کشور

نایب رئیس - آقاى وزیر کشور شما هم لایحه‌اى می‌خواهید تقدیم کنید؟

وزیر کشور - لایحه قانونى الغاى عوارض در دهات که در 22 مرداد ماه 1331 تهیه و تصویب شده بود به موقع عمل و آزمایش درآمد و اصلاحاتى در آن صورت گرفت و حالا متن این لایحه را براى تصویب تقدیم مجلس شوراى ملى می‌کنم.

نایب رئیس - چند نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند.

حائرى‌زاده - حالا با این جریاناتى که این دولت پیش آورده موقع نطق قبل از دستور نیست باید تکلیفش یکسره شود.

نایب رئیس - در هر حال بنده تصور می‌کنم چون وقت گذشته اگر آقایانى که تقاضاى نطق قبل از دستور کرده‌اند خودشان موافقت بفرمایند مى‌شود صرف‌نظر کرد.

صفایى - بنده تقاضا می‌کنم پنج دقیقه به بنده وقت بدهید یک تذکر لازمى دارم‏.

نایب رئیس - بسته به تشخیص آقایان است.‏

جمعى ازنمایندگان - بفرمایید

+++

گنجه - آقا نطق قبل از دستور است؟

نایب رئیس - بلى بنده لازم نمى‌بینم که مواد آیین‌نامه خوانده شود چون تماشاچیانى که در مجلس هستند غالباً واقف به آیین‌نامه هستند بیاورد تذکر می‌دهم که هر گونه تظاهرى طبق قانون جداً تعقیب مى‌شود (صحیح است) و مصلحت مجلس شوراى ملى و احترام به مجلس شورای ملى بر این است که آقایان از این جهت کمال رعایت را داشته باشند (صحیح است) آقاى صفایى بفرمایید.

4- بیانات قبل از دستور آقاى صفایى

صفایى - بنده این طور تصور می‌کنم و البته گمانم این است که تمام آقایان نمایندگان محترم بلکه قاطبه اهالى این مملکت با این تصور بنده موافق باشند که دو عامل مهم وسیله پیروزى ایرانیان در مبارزه با اجانب و بیگانگان بوده است یکى عامل روحانیت و دیانت (صحیح است) دوم حسن تدبیر و کاردانى زمامداران سیاسى این مملکت (صحیح است) و البته کسانی که علاقه‌مند به سعادت و عظمت این کشور هستند بایستى به این دو عامل مهم به نظر تساوى نگاه کنند و به هر دو احترام بگذارند (صحیح است) دیانت و سیاست مانند روح و بدنند که روح و بدن باید با یکدیگر همکارى صمیمانه داشته باشند تا بتوانند وظایف مقصوده و منظوره را انجام بدهند و همان طورى که براى سیاست یک مرکز ثابتى لازم است که از آن مرکز ثابت تعبیر به مقام سلطنت می‌کنیم و البته به مقام سلطنت احترام مى‌گذاریم (صحیح است) و لازم است که این مرکز ثابت را حفظ کنیم (صحیح است) همین طور براى دیانت و روحانیت هم یک مرکز ثابتى لازم است که بایستى جمیع متدینین نسبت به آن مرکز ثابت خاضع باشند و احترام به آن مقام بگذارند و آن مرکز ثابت مقام مرجعیت شیعه است (صحیح است) مقام مرجعیت مسلمین است مثل مقام مقدس آیت‌الله العظمى آیت‌الله بروجردى متع‌الله المسلمین به طول بقائه (صحیح است) علیهذا ما بایستى کمال احترام را نه ما فقط بلکه هر فردى که در این مملکت زیست می‌کند و در این کشور زندگانى می‌کند بایستى متواضع و خاضع نسبت به مقام آیت‌الله بروجردى باشد و احترامات ایشان را حفظ کند و در سایه حفظ احترامات ایشان مقام تمام روحانیون و شئون روحانیت را هم احترام بکنند و حفظ کنند (صحیح است) متأسفانه کار بعضى از ماجراجویان از لحاظ جسارت به جایى رسیده است که در مرکز دانشگاه روحانى شیعه یعنى قم در صحن مطهر حضرت معصومه سلام الله علیها نسبت به ساحت مقدس پیشواى بزرگ اسلام و شیعه حضرت آیت‌الله بروجردى جسارت و توهین کنند (شبسترى - غلط کرده‌اند) و کلمات زننده بر زبان برانند (چند نفر از نمایندگان - غلط می‌کنند) و در نتیجه این توهین جسته و گریخته بعضى از روزنامه‌نگاران هم به مقام روحانیون توهین می‌کنند معذلک داد آزادى مطبوعات را مى‌زنند من نمی‌دانم با این که این قدر افسار گسیخته هستند بعضى از آنان چگونه تقاضا دارند که آنها را کاملاً آزاد بگذارند (حاج سید جوادى- من عقیده دارم اصلاً مطبوعات قانون نمى‌خواهد هر چه دلشان مى‌خواهد بنویسند) بلى فرمایش بسیار متینى فرمودید اصلاً مطبوعات قانون نمى‌خواهد هر چه دل‌شان مى‌خواهند بنویسند آن قدر بنویسند که از این اندازه که مبتذل شده است بیشتر مبتذل بشود ولى خواستم عرض کنم که آقایان متوجه باشند که احترام دیانت را حفظ کنند و به مقامات دینى توهین نکنند (حاج سید جوادى - آن دستی که احمد کسروى را از پا درآورد هنوز هست و نمرده) (ملک‌مدنى - آقاى صفایى مطبوعات همیشه از مقام روحانیت حمایت کرده‌اند آن چیزهاى ضاله ربطى به مطبوعات ندارند) اجازه بفرمایید عرض کنم منظور من از این مقدمات این است که بعد از آن که آقایان طلاب حوزه قم اجتماع کرده و خواستند آن کسانى که به مقام مقدس آیت‌الله توهین کرده‌اند به مجازات برسانند فرماندار و رئیس شهربانى اول 48 ساعت مهلت خواستند و بعد این مهلت را به 24 ساعت پایین آوردند یعنى 24 ساعت مهلت خواستند که در ظرف 24 ساعت تکلیف را روشن کنند آقایان طلاب و متعلمین علوم دینى که آمده بودند جلوى فرماندارى براى آن که جواب فرماندار را بشوند عوض جواب گلوله به آنها دادند یک نفر به طور مسلم مقتول که جسد او هم معلوم است و با تجلیلى هم او را دفن کرده‌اند ولى به طوری که می‌گویند 5 یا 6 نفر مفقودند و معلوم نیست که چه شده‌اند آیا آنها هم کشته شده‌اند و شهربانى آنها را برده و در خارج دفن کرده است و یا این که به روش دیگرى اقدام کرده است یا این که اساساً اصل ندارد بالاخره تلگرافى هم که توسط آقاى انگجى از آقایان طلاب حوزه علمیه قم رسیده است که درخواست رسیدگى کامل و جدى به این موضوع را دارند و درخواست دارند که این توهین از مقام مقدس آیت‌الله و اهل علم و روحانیون رفع شود (صحیح است)

انگجى - جناب آقاى صفایى من تلگراف را تقدیم می‌کنم اگر وقت داشته باشید بخوانید.

صفایى - لطف بفرمایید بنده هم تقدیم مقام محترم ریاست می‌کنم ریاست محترم این تلگرافى است که آقایان طلاب علوم دینى به ساحت مجلس کرده‌اند بنده دیگر عرضى ندارم گر چه می‌خواستم که در جواب آقاى نریمان مطلبى عرض کنم (یکى از نمایندگان - این موضوع مطرح نیست) بنابراین بنده هم نمى‌خواهم مطرح کنم دیگر بعد از این که همکار محترم جناب آقاى جلالى آن نطق را ایراد کردند بنده مقتضى نمى‌بینم (نمایندگان - صحیح است) نه فقط می‌خواستم آن دو اصلى را که ایشان به آن استناد کرده‌اند آنها را رد کنم (نمایندگان - لازم نیست) فعلاً صرف‌نظر می‌کنم و اکتفا می‌کنم به تلگرافاتى که رسیده است چند تلگراف دایر به مخالفت شرکت زنان در انتخابات از طلاب حوزه علمیه مشهد مصباح‌الهدى با 481 امضا از مشهد حاج سید على رضاى کسایى با 115 امضاى دیگر - از مشهد وجدانى وکیل رسمى دادگسترى - حاج غلامحسین ابرى نماینده انجمن شهر و بهزادیان با 26 امضاى دیگر - از مشهد ایزدبخش با 49 امضاى دیگر - از مشهد 2 تلگراف یکى به تاریخ 12/10/31 و دیگرى به تاریخ 16/10/31 از طرف مبارزین اسلام از قم آقاى مرتضى اسفارى که از وعاظ شهیر هستند با 6 امضاى دیگر از جهرم احمد شریفى با 75 امضاى دیگر. این تلگرافات است که تقدیم مقام ریاست می‌کنم (تقدیم نمودند) و 6 طومار است که دیشب از قم آورده‌اند که یکى منسوب و مستند است به طلاب حوزه علمیه قم و یکى مال خیابان رى و 13 طومار دیگر نمایندگان آقایان وعاظ دیروز آوردند به من دادند و من هم دادم به آقاى سید کمال که بعداً تقدیم مقام ریاست بکنم.

انگجى - جناب آقاى صفایى دو تلگراف هم امروز از تبریز و آبادان رسیده است دایر به عدم شرکت زنان‏.

صفایى - دو تلگراف هم به وسیله جناب آقاى انگجى است از تبریز و آبادان راجع به عدم شرکت زنان در انتخابات این طومارها هم به وسیله آقاى قنات‌آبادى با این قرآن کریم که تقدیم مقام ریاست مى‌شود.

(تمام طومارها را تقدیم نمودند)

نایب رئیس - این طومارها فرمودید راجع به چه چیز است؟

صفایى - اینها همه مربوط به عدم شرکت بانوان در انتخابات است اگر آقایان این امضاها را قبول ندارند و باز اکثریت را قبول ندارند نصف رادیو را در اختیار بنده بگذارند بنده اعلام می‌کنم به مردم کشور که کسانى که مخالف با انتخاب بانوان هستند نیم روزى تعطیل کنند به این وسیله ما رفراندوم می‌کنیم و معلوم مى‌شود که آرای مردم چیست حکومت دموکراسى حکومت اکثریت است (میر اشرافى - صحیح است) (جلالى - طومارهایى که به وسیله بنده رسیده تقدیم مقام ریاست می‌کنم)

 5- اعلام تشکیل جلسه خصوصى جهت تشخیص حد نصاب پس از استعفاى آقاى مکى

نایب رئیس - اجازه بفرمایید ماده 213 آیین‌نامه قرائت شود.

(به وسیله آقاى ناظرزاده ماده 213 به شرح زیر قرائت شد)

هر نماینده‌اى که راجع به انتخاب او رسیدگى به عمل آمده و صحت آن معلوم شده باشد مى‌تواند از مقام نمایندگى استعفا دهد و هرگاه این استعفا قبل از جریان رسیدگى به تصویب اعتبارنامه باشد باعث توقیف رسیدگى در مجلس و آثار قانونى آن نخواهد بود.

نایب رئیس - ماده 214 هم قرائت مى‌شود.

(ماده 214 نیز به وسیله آقاى ناظرزاده به شرح ذیل قرائت شد)

نماینده استعفانامه خود را به عنوان رئیس مجلس مى‌نویسد و رئیس مجلس آن را در اولین جلسه علنى به اطلاع مجلس مى‌رساند شخص مستعفى در ظرف 15 روز از تاریخ قرائت استعفانامه در مجلس مى‌تواند آن را مسترد دارد و الا پس از خاتمه این مدت وکیل مزبور مستعفى شناخته مى‌شود ....

میر اشرافى - مجلس استعفاى مکى را قبول ندارد مکى وکیل مردم است کسى حاضر نیست مکى از مجلس بیرون برود و بایستى در مجلس باشند اصلاً بیخود ماده را خواندید.

 (زنگ رئیس)

نایب رئیس - اظهارنظر نفرمایید.

میر اشرافى - بنده باید اظهارنظر بکنم‏.

نایب رئیس - بنده دستور دادم بخوانند به شما اخطار می‌کنم.‏

میر اشرافى - اخطار بکنید مگر من از اخطار شما مى‌ترسم.‏

نایب رئیس - توهین نکنید به شما اخطار می‌کنم‏.

میر اشرافى - توهین نمی‌کنم‏.

مهندس حسیبى - توهین می‌کنید آقا به شما چه دستور مى‌دهید؟

میر اشرافى - به شما چه مربوط است؟ شما این همه حرف مى‌زنید دو کلمه هم من حرف مى‌زنم.‏

مهندس حسیبى - ما حرف را با کمال ادب مى‌زنیم چیز عجیبى است.‏

میر اشرافى - چیز عجیبى است بنده هم با کمال ادب حرف مى‌زنم.‏

نایب رئیس - آخر یک ترتیبى دارد کار که باید رعایت بشود آقاى مکى شرحى نوشته‌اند و این شرح را در جلسه علنى به

+++

 مجلس تقدیم کردند و در واقع در همین جلسه به اطلاع مجلس رسید و مذاکره‌اى هم راجع به عقیده ایشان نمى‌شود ایشان نمی‌شود ایشان 15 روز وقت دارند البته ما هم سعى خواهیم کرد که ایشان را منصرف بکنیم موضوع دیگرى که قابل توجه است این است که فعلاً در مرکز 69 نفر حاضر داریم و این حداقل نصاب براى تشکیل مجلس است و چون ایشان 15 روز اختیار استرداد استعفای‌شان را دارند این مطلب پیش مى‌آید که از این ساعت ایشان جز حد نصاب محسوب می‌شوند یا نه (دکتر شایگان - البته که محسوب مى‌شوند) چون بنده نتوانستم راجع به این موضوع اظهارنظرى بکنم تقاضا می‌کنم از آقایان که اینجا به جلسه خصوصى برویم تا این مطلب حل بشود.

دکتر معظمى - بنده پیشنهاد تنفس دادم.

(ساعت یازده صبح جلسه به عنوان تنفس ختم و مجدداً ساعت یازده و پنجاه دقیقه تشکیل گردید)

6- اعلام تصمیم جلسه خصوصى راجع به استعفاى آقاى مکى

نایب رئیس - توجه بفرمایید در موضوعى که راجع به قضاوت در حد نصاب بود تذکراً حضور آقایان نمایندگان عرض کردم بنا بر آنچه در جلسه خصوصى استنباط شد استعفاى جناب آقاى مکى که امیدوار هستیم منصرف بشوند و استعفای‌شان را مسترد بدارند (صحیح است) در جلسه آینده مجلس قرائت خواهد شد و تاریخ 15 روز که براى مدت استرداد مقرر است از جلسه آینده محسوب خواهد شد (صحیح است)

دکتر معظمى - تا آن تاریخ امیدواریم که پس بگیرند.

7- تقاضاى آقاى نایب رئیس دایر به اجراى ماده 102 آیین‌نامه درباره آقاى میر اشرافى و انصراف ایشان بعد از عذرخواهى آقاى میر اشرافى

نایب رئیس - مطلب دیگر راجع به سخنان تندى بود که آقاى میر اشرافى نماینده محترم نسبت به یکى از منشیان محترم آقاى ناظرزاده و همچنان نسبت به بنده فرمودند بنده از آقایان تقاضاى اجراى آیین‌نامه را دارم یعنى توبیخ با منع حضور

شبسترى - آقاى میر اشرافى صحبت بکنند تمام مى‌شود.

میر اشرافى - بنده توهین نکردم.‏

نایب رئیس - ماده مربوطه در مورد توبیخ با منع حضور قرائت مى‌شود.

(ماده 102 آیین‌نامه به شرح زیر خوانده شد)

ماده 102- در مورد توبیخ با منع حضور درباره نماینده باید رئیس از مجلس رأى بخواهد و در صورت تصویب نماینده مزبور در آن جلسه و جلسه بعد حق ورود به اطاق جلسه علنى و همچنین جلسات شعب و کمیسیون‌ها و شرکت در امور مجلس را ندارد همین که مجازات تصویب شد رئیس مجلس نماینده مزبور را دعوت به خروج از جلسه مى‌نماید و هرگاه اطاعت ننماید رئیس جلسه راختم می‌کند تشکیل جلسه ثانى در همان روز نیز ممکن است.

میر اشرافى - اجازه مى‌فرمایید؟

نایب رئیس - بفرمایید.

میراشرافى - مطلبى که جناب آقاى مهندس رضوى فرمودند که بنده به ایشان قصد اهانت داشتم خیال می‌کنم برایشان سوء‌تفاهم حاصل شده است (صحیح است) براى این که مطابق آیین‌نامه وقتى نماینده‌اى استعفا مى‌دهد در همان جلسه استعفانامه‌اش قرائت نمی‌شود ماده 214 آیین‌نامه می‌گوید که در جلسه علنى بعد به نظر نمایندگان می‌رسد و بنده غرضم تذکر به جناب آقاى ناظرزاده بود که استعفانامه آقاى مکى در این جلسه نباید قرائت بشود و بنابراین قصد توهینى نداشته و ندارم بنده همیشه نسبت به جناب آقاى مهندس رضوى احترام قائل هستم براى این که ایشان همیشه بى‌طرفى خودشان را حفظ کرده‌اند و با این که ایشان عضو فراکسیون نهضت ملى هستند بی‌طرفى خودشان را همیشه محفوظ داشته‌اند و بدون هیچ تبعیضى نسبت به همه آقایان نمایندگان یکسان رفتار کرده‌اند (صحیح است) ولى می‌خواهم استفاده بکنم و یک مطلبى را هم اینجا به عرض جناب آقاى دکتر شایگان و مهندس حسیبى برسانم که اینجا هیچ کس از هیچ کس وکیل‌تر نیست بنابراین چون بنده عصبانى هستم هر کس به من توهین بکند خواهش می‌کنم انتظار نداشته باشند که من به ایشان توهین نکنم در جلسه گذشته عرض کردم که آقاى دکتر شایگان را همه برایشان احترام قائل هستند.

نایب رئیس - اگرآقاى میراشرافى صراحتاً عذرخواهى کنندبنده مى پذیرم درغیراین صورت مجلس بایدطبق آیین‌نامه به تقاضاى اینجانب ترتیب اثربدهد

میر اشرافى - بنده عذرخواهى کردم حالا اگر نتوانستم جنابعالى را قانع کنم در جلسه هیئت رئیسه با هم صحبت خواهیم کرد.

ناظرزاده - آقاى میر اشرافى به همه جورش عادت دارند.

نایب رئیس - بنده با همین جمله قانع شدم‏.

8- تقدیم بودجه یک ساله 1331 مجلس شوراى ملى به وسیله آقاى میر اشرافى کارپرداز

میر اشرافى - بنده استفاده می‌کنم از موقع و با اجازه جناب آقاى رئیس بودجه سال 1331 مجلس را تقدیم می‌کنم که براى تصویب به کمیسیون حسابدارى برود.

9- تصویب پیشنهاد آقاى حاج سید جوادى راجع به تنفس ختم جلسه

نایب رئیس - با اجازه آقایان مجلس وارد دستور مى‌شود (ملک‌مدنى - بنده اجازه خواستم طرحى راجع به بودجه مجلس تقدیم کرده‌ایم) اعلام رأى شده نسبت به طرحى که از طرف نمایندگان محترم تقدیم شده بود آقاى مجدزاده پیشنهاد سکوت داده‌اند که قرائت مى‌شود.

حاج سید جوادى - بنده پیشنهاد تنفس داده‌ام.‏

(پیشنهاد سکوت آقاى مجدزاده به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

پیشنهاد می‌کنم طرح تقدیمى نمایندگان در جلسه سابق که نسبت به فوریت آن مذاکره به عمل آمده مسکوت بماند. مجدزاده‏

حاج سید جوادى - پیشنهاد تنفس مقدم است‏.

ملک‌مدنى - راجع به بودجه مجلس ما طرحى داده‌ایم.‏

نایب رئیس - آقاى حاج سید جوادى پیشنهاد تنفس داده‌اند آقاى مجدزاده پیشنهاد سکوت کرده‌اند (دکتر معظمى - تنفس مقدم است) پیشنهاد آقاى مجدزاده از نظر وصول به هیئت رئیسه مقدم است ولى چون سنت بر این جارى بوده که پیشنهاد تنفس ابتدا مطرح مى‌شود نسبت به پیشنهاد تنفسى که آقاى حاج سید جوادى تقدیم کرده‌اند اعلام رأى می‌کنم آقایانى که موافقت دارند قیام بفرمایند.

(اکثر قیام نمودند)

تصویب شد. چون وقت هم گذشته است ختم جلسه را هم اعلام می‌کنم‏.

جلسه آینده یکشنبه ساعت 9 و ربع صبح‏

(مجلس مقارن ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى - احمد رضوى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294795!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)