کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره نوزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19
[1396/05/31]

جلسه: 56 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یک شنبه 30 دى ماه 1335  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقای مهران

3- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای عمیدی نوری

4- بیانات قبل از دستور- آقایان: استخر- صدری- حشمتی

5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای بهبهانی

6- طرح گزارش کمیسیون کشاورزی راجع به شور اول قرارداد دفع ملخ بین ایران و پاکستان

7- شور اول گزارش مربوط به عهد نامه مودت و اقتصادی بین ایران و دول متحده امریکا

8- مذاکره در گزارش کشاورزی راجع به سازمان مؤسسه رازی

9- مذاکره در گزارش کمیسیون کشاورزی راجع به سازمان مؤسسه رازی

10- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏19

 

 

جلسه: 56

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یک شنبه 30 دى ماه 1335

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور آقای مهران

3- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای عمیدی نوری

4- بیانات قبل از دستور- آقایان: استخر- صدری- حشمتی

5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آقای بهبهانی

6- طرح گزارش کمیسیون کشاورزی راجع به شور اول قرارداد دفع ملخ بین ایران و پاکستان

7- شور اول گزارش مربوط به عهد نامه مودت و اقتصادی بین ایران و دول متحده امریکا

8- مذاکره در گزارش کشاورزی راجع به سازمان مؤسسه رازی

9- مذاکره در گزارش کمیسیون کشاورزی راجع به سازمان مؤسسه رازی

10- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

 

مجلس یک ساعت و چهل و پنج دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى اردلان (نایب رئیس) تشکیل گردید.

1- تصویب صورت مجلس‏

نایب رئیس- صورت غایبین جلسه پیش قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

غایبین با اجازه- آقایان:

دکتر شاهکار- پردلى- کیکاوسى- مهندس فروغى- دکتر طاهرى- دکتر امیر اصلان افشار- ارباب- خزیمه علم- سالار بهزادى- عامرى- معین‌زاده- مجید ابراهیم- دکتر سعید حکمت- موسوى- محمودى- مهندس بهبودى- فرود- کدیور. غضنفرى- مشار- صدرزاده- دادگر- افخمى. خلعتبرى- ابتهاج- امامى خویی- کاظم شیبانى- سنندجى- دکتر ضیایی- دولت شاهى- تجدد- صادق بوشهرى- ساگنینان.‏

غایبین بى‌اجازه- آقایان:

امید سالار- دکتر سید امامى- قراگزلو- دکتر هدایتى- اریه- اسفندیارى- صارمى- شادمان- اورنگ.

دیرآمدگان و زودرفتگان با اجازه آقایان:

اسکندرى- اقبال- دکتر پیرنیا.

نایب رئیس- نسبت به صورت مجلس اعتراضى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت مجلس جلسه قبل تصویب می‌شود. آقاى دکتر جهان شاهى فرمایشى دارید؟

دکتر جهانشاهى- شرحى از طرف عده‌اى از کارمندان دولت که داراى درجه دکتری هستند رسیده است و تقاضا کرده‌اند که نسبت به مدت تحصیلات‌شان در موقعى که لایحه مربوط به اضافه حقوق پزشکان مطرح می‌شود به وضع آنها هم توجه بشود که تبعیضى نشود و تقدیم می‌کنم.‏

2- بیانات قبل از دستور آقاى مهران‏

نایب رئیس- به کمیسیون مربوطه ارجاع می‌شود نطق‌هاى قبل از دستور شروع می‌شود. آقاى احمد مهران به فرمایید.

احمد مهران- از پشت این تریبون که مکان مقدسى است و سوگند یاد کرده‌ام به شاهنشاه معظم و ملت عزیز ایران تعظیم می‌کنم (احسنت) و یقین دارم با توجه به تمدن باستانى ایران و احکام دیانت مقدس اسلام کشور عزیز ما میسر ترقى و تعالى را پیموده و خواهد پیمود (ان‌شاء‌الله) بنده در این دوره که افتخار همکارى آقایان محترم را دارم ترجیح دادم تاکنون بیشتر بشنوم تا بگویم زیرا معتقدم که شخصیت‌هاى ارجمندى در مجلس شوراى ملى هستند که سوابق سیاسى و ادارى و اجتماعى بیشتر دارند و حقاً باید به ایشان فرصت داده بشود تا نسبت به معضلات مملکت اظهارنظر بکنند و اگر فعلاً در اینجا چند کلمه‌اى تصدیق می‌دهم به حکم شعر السان‌الغیب است که می‌گوید یک نکته بیش ‌نیست غم عشق و این عجب از هر زبان که می‌شنوم نامکرر است (احسنت) در مقدمه باید عرضه بدارم که ترقى در دنیاى کنونى اصلاً یک ضرورت حیاتى است ملت‌ها احتیاجات مختلف دارند استعداد‌هاى مختلف دارند، وسیله‌هاى مختلف دارند اقلیم‌هاى مختلف دارند- طینت‌هاى مختلف دارند که اینها کیفیت ترقى و شرایط زندگى آنها را معین می‌کند و علاوه می‌کنم خوشبختى یک ملت منحصرا بسته به متانت قوانین موضوعة آن مردم و آن مملکت نیست بلکه بسته به حسن تطبیق آن قوانین در حیات ملى و حیات عملى آن ملت است (صحیح است) و مى‌خواهم این‌‌طور نتیجه بگیرم که با توجه به شئون و آداب و نوامیس و عادات تاریخى و اجدادى و دینى و حفظ کردن آنها در عین حال آنها را با مقتضیات و احتیاجات مردم با رعایت متانت و سلامت تطبیق دادند یکى از بارزترین قابلیت‌هاى سیاستمداران یک مملکت است (صحیح است) بنده همواره عقیده داشته و دارم که باید یک تمدن ایرانى در این مملکت مسیر ترقى این کشور را مشخص نماید، حداکثر ترقى هم در ایجاد همین طریقه است با تقلید صرف هم مخالفم، با اجازه آقایان در یک قصیده‌اى که به این مطلع ساختم چشم امید من همه جا جانب خداست. (علامه وحیدى- همه شاعر شده‌اند) من شاعر‌زاده هستم، در این قصیده عرضه داشتم: برپاى خود همیشه چو کوه استوار باش- به تقلید محض از روش دیگر خطاست، (شمس قنات‌آبادى- نمره شعرتان بیست است) نمره خیلى چیزهاى دیگر منهم بیست است. واقعاً یک حقیقتى را در اینجا باید تجزیه و تحلیل

+++

کرد، ملت ایران اگر احتیاج داشته باشد مسلماً احتیاج به یک تحول روحى دارد چون شما اگر بخواهید سرنوشت زندگى کسى را به مسیرى مخصوصاً سیر ترقى بیاندازید باید عملى بکنید که در اعماق قبل و روح تأثیر بکند یعنى این تحول و این نهضت روحى را در او ایجاد کنید و این را همه آقایان می‌دانید که بدون یک معلم و تربیت صحیح و دامنه‌دار، دنیا برایش روش دیگرى نساخته است با این مقدمه می‌خواهم عرض بکنم دولت باید روى مردم هم نظر تربیتى و نظر اصلاحى به معنى اینکه می‌خواهد ملتى را در عین حال و کمال ملاطفت و محبت پدرى کند داشته باشد که بر این ملت پدرى کند و تربیتش کند، (مهندس اردبیلى- متأسفانه وزارت فرهنگ این کار را نمی‌کند) بلى متأسفانه آن هم دستگاهى است از دستگاه‌هاى همین مملکت، (قنات‌آبادى قدرتش را ندارد) اگر به عرایضم توجه بفرمایید تمام این مسائل را شاید روشن بکند یعنى چه؟ این مطلبى که عرض کردم نظر تربیتى داشته باشد مقصودم چیست، مقصودم این است که قوانینى که در مردم حسن سلوک، خوش‌رفتارى و کردن نهادن به آن قوانین تولید می‌کند پیشنهاد کند و اگر خداى نخواسته برخلاف این عمل کرد مسلماً با اشکالات مهم مواجه خواهد شد، دولت حاضر، دولت آقاى علاء آمد گفت در جامعه فساد هست (قنات‌آبادى- کافر همه را به کیش خود پندارد) آیا در این کلمه اصولاً آن نظر تربیتى هست؟ به نظر من نیست گفت من باید با این فساد مبارزه کنم، شاید بعضى از ما، کم و بیش فکر می‌کنیم که فسادى هست و چرا هست؟ (فخر طباطبایی- کم و بیش خیر) ریشه‌اش کجاست بحث سر همین است اولاً اثر روانشناسى مبارزه با فساد از نظر بنده در یک ملتى یعنى گلاویز شدن و دست و گریبان شدن به مردم فکر اینکه الفاظ معانیش را گم کند و الا مبارزه با فساد در یک ملت یعنى گلاویز شدن با همه مردم (دکتر پیرنیا- یا دزدان یا همه مردم) البته ولى تشخیص آن یک قدرى مشکل است.‏

(قنات ‌آبادى- دولت هم متوجه شد که مشکل است) اما فساد، راجع به فساد آقایان اطباء بهتر از من می‌دانند سابق وقتى یک دملى وجود داشت اگر این دمل چرکى را مى‌کرد مى‌گفتند فساد هست، حالا ببینیم فساد را این چه جور معالجه می‌کردند، بنده عقیده‌ام این است که دو قسم می‌شود این فساد را معالجه کرد، عرض من یک اثر تربیتى دارد، یکى از اینکه براى دمل مرهم می‌شود گذاشت، یکى اینکه نیشتر می‌شود زد، از آقایان می‌پرسم، آیا بهتر نیست که اصولاً بر فساد‌های اجتماع اساساً با نظر رأفت مرهم بگذارد یا نیشتر بزند، چنانچه اخیراً ملاحظه فرمودید دولت بیشتر نیشتر زد (مهندس اردبیلى- با نیشتر بیرون انداخت) (دکتر امین نرسیده نیشتر زد) خوب اگر اجازه به فرمایید چون جناب آقا نایب رئیس الان می‌فرمایند وقت تمام شده است بنده از وقتم حداکثر استفاده را بکنم، من یک نکته‌اى را می‌خواهم در این مجلس بدون هیچ تملقى و بدون هیچ نظرى عرض کنم (یکى از نمایندگان و تعصبى) و تعصبى، رویه شخص اعلیحضرت همایون شاهنشاهى به کلى غیر از این است و براساس ملاطفت و رأفت شخصاً همیشه در کار این مملکت و ملت اقدام کرده‌اند (صحیح است) دلیل دارم و مثال می‌زنم، مثال‌هایش چیست؟ اعلیحضرت همایونى شاهنشاهى آمدند گفتند که بیایید دستگاهى به وجود بیاورید که جوانان و نسل آینده مملکت را چه جور باید تربیت کرد، آمدند دستور فرمودند که روستا‌زاد‌گان را به خارج بفرستید، کلاس مبارزه با بی‌سوادى براى مردم درست بکنند مسافرت کردند، رفتند سراغ مردم سیل زده، مردم زلزله زده دو روز است از بلوچستان مراجعت فرمودند، اینها است روشى که در مردم حسن سلوک و تربیت ایجاد می‌کند اما ببینیم دولت آقاى علاء هم همین‌‌طور عمل می‌کند بحث در اینجاست آیا مسیر سیاست دولت هم همین است یا لایحه آقاى وزیر کشاورزى است که آمدند براى رفع آقات لایحه‌اى تهیه کردند که در ماده هشت آن نوشته بود اگر یک آفت زده‌اى را آمدند شرافتش را از سرش کندند پولش را از او فوراً وصول می‌کنند (مهندس اردبیلى- نان دانى درست کرده بودند) و مجلس شوراى ملى با کمال شهامت و حسن توجه این لایحه را رد کرد بنده از همکار محترم خودم آقاى حشمتى که پهلوى هم نشسته بودیم پرسیدم آقا حشمتى به این لایحه رأى می‌دهید گفتند نه گفتم من هم نمی‌دهم. خوب آقایان به این نکته توجه به فرمایید من می‌خواهم عطف بیان بکنم به آن حسن تطبیق که در اجراى قوانین گفتم و سیاست دولت، مبلغى زحمت‌کشیدیم (نمایندگان مقدارى) یک طرح ابتهاج ‌پسند براى تأمین آب مشروب بروجرد روى میز اولیاء سازمان برنامه دیدم عرض کردم طرح ابتهاج‌ پسند، تعریف طرح ابتهاج‌ پسند این است که اولاً به گران‌ترین قیمت باید تمام شود (خنده نمایندگان) و گران‌ترین پول هم براى تهیه‌اش باید پرداخته شده باشد (مهندس اردبیلى- به مشکل‌ترین وضع) اجرایش هم یک نکته دارد پنجاه درصد این مبلغ ماکزیمم را هم باید شهردارى بدهد، آقایان اول بنده عرض کردم حسن تطبیق قانون با حال مردم از همین‌جا شروع می‌شود یعنى چه؟ یعنى اینکه بنده که الان یک نماینده این مردم هستم و افتخار همکارى آقایان را دارم نمی‌دانم که مردم این مملکت بنیه مالى پرداخت پنجاه درصد دارند یا پنج درصد یا ده درصد نمی‌دانم ولى یک چیزى را می‌دانم و اینجا عرض می‌کنم و آن این است که معتقدم در امور عمرانى و کارهاى اجتماعى مردم ولو یک درصد کار شده باید از طرف مردم کمک بشود تا مردم همان مکتب و تربیتى را که اشاره کردم فرار بگیرند اما پنجاه درصد، چندین میلیون خرج پروژه آب بروجرد است و چون پنجاه درصدش را باید شهردارى بدهد از بنیه شهردارى خارج است.

نایب رئیس- وقت شما نزدیک به اتمام است.

مهران- استدعا می‌کنم دو دقیقه کمک بفرمایید عرایضم تمام می‌شود و خیلى ممنون می‌شوم.

نایب رئیس- همان دو دقیقه را وقت دارید ولى مطلبتان را محدود به همان دو دقیقه بفرمایید.

مهران- این یادداشتى که رسیده اگر بخوانم یک دقیقه از وقت من را خواهد گرفت، عرض کنم این پروژه تهیه شد بنده امیدواری داشتم بالطف پروژه سازمان برنامه نظم و نسقى به این پروژه و اجرایش بدهیم چون هیچ چیز اهالى بروجرد را به اندازه تأمین آب خوشحال نمی‌کند.

چون یک ذره آب آنجا نیست، در این اثناء بنده دیدم و یک مطلبى جلوى چشم بنده جلوه‌گر شد که آقاى وزیر بهدارى تصمیم دارند آسایشگاه معلولین در بروجرد بسازند و احتمالاً یک مشت عروس و داماد براى بروجردی‌ها درست کنند تشکر می‌کنم اما ملاحظه بفرمایید چه شده است مأمورش رفته بروجرد همان نقطه‌اى که آب را می‌خواهند پروژه‌اش را اجرا کنند، نماینده آقاى وزیر بهدارى تصمیم گرفته روى تپه‌اى نزدیک مخزن آب دیوار به دیوار آنجا آسایشگاه مسلولین را بسازند، حالا این حسن تطبیقى که اشاره کردم اینجا است مى‌گویند این چه کارى است میلیاردها متر زمین اینجا است بیایید بخرید نمى‌خرند، می‌گوییم چه مقدار زمین می‌خواهید می‌گویند 90 هزار متر، می‌گوییم اگر تمام این تپه را از ته بردارید 90 هزار متر نمی‌شود (فخر طباطبائى- صد هزار متر رایگان داده‌اند قبول نکردند) در حالی که مردم یک قطره آب می‌خواهند و با دو چاه عمیق قضیه حل می‌شود بنده وظیفه دارم که اینجا عرض کنم و به مشخص آقاى وزیر بهدارى هم ارادت دارم اما نماینده ایشان باید توجه کند به این مطلب، به شخص آقاى علاء هم ارادت دارم اما این حسن تطبیق را باید دقت کنند، عرض کنم حضور مبارک آقایان که الان به عرایضم خاتمه می‌دهم و خیلى معذرت می‌خواهم، عرض کنم فساد به نظر من فعلاً در این مملکت دو قسم شده یکى فساد دولتى است و یکى فساد ملى به قول معروف، بنده عرض می‌کنم در ملت زیاد فساد نیست (مهندس اردبیلى- دولت ایجاد می‌کند) هر چه هست و نیست فساد در دستگاه خود دولت است، چه فسادى بالاتر از اینکه به یک عضو رتبه 6 دو هزار تومان حقوق می‌دهند و به یک عضو رتبه 9 دیگر 630 تومان (صحیح است) این فساد است (قنات ‌آبادى- کاملاً صحیح است چه فسادى بالاتر از اینکه نور چشمى‌ها را از رتبه ادارى به دبیرى تبدیل می‌کنند و مال دیگران را نمی‌کنند) متشکرم آقاى قنات‌ آبادى که یک مرتبه به بنده فرمودید صحیح است (قنات‌آبادى- آخر مثل ما دارى حرف می‌زنى برادر) خوب حالا می‌آیند این کلمه مبارزه با فساد را آقاى علاء پشت این تریبون به فرمایند که من برنامه‌ام بهبود زندگى مردم است آیا تصور نمی‌فرمایند که این اثر تربیتى بهتر روى مردم بگذارد اگر می‌خواهند با فساد مبارزه کنند باید یک فکرى هم براى این کارمندان دولت بکنند و یک منطق اساسى صحیحى هم دنبال بشود که ما هم وظیفه‌مان را بهتر انجام بدهیم.‏

نایب رئیس- وقت شما تمام شد.

مهران- یک دقیقه اجازه بفرمایید یک حس ختامى هم باید داشته باشد.

نایب رئیس- آیین‌نامه اجازه نمی‌دهد آقاى استخر بفرمایید.

استخر- به سکه خاموش نشستم سخن از یادم رفت (همهمه نمایندگان)

نایب رئیس- آقاى توجه بفرمایید.

استخر- به سکه خاموش نشستم سخن از یادم رفت، بنده در دوره حکومت علائى از این تریبون هیچ استفاده نکردم (صحیح است) نمی‌دانم مدت حکومت ایشان 20 ماه یا 21 ماه (مهندس اردبیلى- قریب دو سال) با 22 ماه می‌شود همین‌قدر می‌دانم که حکومت آقاى علاء مقارن بود با حکومت و روى کار آمدن ایدن نخست وزیر انگلستان ایشان رفتند و آقا تشریف دارند اجازه به فرمایید مقارنه تاریخى مقصود عرضم بود حالا نمی‌دانم سطح فکر انگلستان این‌ قدر تنزل پیدا کرده یا اینکه سطح فکر ما بالا آمده یا هر دو با هم البته تاریخ این قضاور را خواهد کرد (صحیح است) واقعاً به قدرى ساکت نشسته‌ام که حالا محتاج شدم به اینکه گفته‌هاى خودم را یادداشت کنم در حالی که من احتیاج به یادداشت نداشتم حالا چرا و علت سکوت متمادى بنده براى چه بود البته نه از تریبون قهر کرده بودم نه نظر خاصى داشتم فقط یک علت داشت، یک جهت داشت که اجازه بفرمایید عرض کنم آقایان می‌دانید تمام پارلمان‌هاى دنیا و من جمله پارلمان ما از دو جناح تشکیل پیدا می‌کند یک اقلیت و یک اکثریت، یک جناح چپ و یک جناح راست (علامه وحیدى- خدا نکند چپ باشد) پارلمان‌هاى دنیا را عرض کردم چپ همان تعبیر به اقلیت می‌شود فرق نمی‌کند سابقه بنده، زندگانى اجتماعى من

+++

مبارزه یک عمر طولانى بنده مقتضى بود که وقتى وارد مجلس شوراى ملى می‌شوم در صف اقلیت بنشینم زیرا که این دو جناح یک مشتری‌هاى معینى دارد، یک اشخاص معینى دارد بنده جزء اشخاص اقلیتى هستم اما این کار را نکردم چرا؟ براى اینکه دوره 18 وارث یک آشفتگى و یک درهم‌ریختگى بود که به‌ اصطلاح خودمان سنگ روى سنگ بند نمی‌شد آقاى مصدق‌السلطنه کارى با این مملکت کرده بود که مردم دیگر از اقلیت و منفى‌بافى (علامه وحیدى- عوام‌فریبى) به‌ اصطلاح چوب لاى چرخ دولت گذاشتن متنفر بودند، مملکت احتیاج داشت به یک دوره آسایش و آرامش مملکت احتیاج داشت که مدت مدیدى یک دولت مقتدرى بر سرکار باشد و قوانین را اصلاح بکند، با این نظر وقتى که ما وارد مجلس شدیم در دوره هجدهم نشستیم در صف اکثریت یعنى طرفدار دولت یعنى دولت نگاهداشتن یک دولت مقتدرى بر سرکار که بتوانند آن خرابی‌ها را اصلاح کند این نظر ما بود واقعاً هم همین‌‌طور بود براى اینکه برحسب دست خط اعلیحضرت همایونى شخصى که راهنماى انقلاب 28 مرداد شده بود که البته بت و بتخانه‌ها را کوبیده بود و یک مملکتى را از خطر انقراض و از خطر توده بازى نجات داده بود (صحیح است) مقتضى بود که این دولت مدتى بر سر کار باشد و حق خودش را استیفا کند و این نشستن در صف اکثریت همین‌جور ادامه پیدا کرد تا آمدیم در حکومت آقاى علاء دیدیم موجبى ندارد که بنشینیم در صف مخالف ما که موافق دولت بودیم این موافقت را ادامه دهیم، ما تجربه داشتیم تجربه کرده بودیم، یک عامل مهم خرابى اوضاع آن‌جور اقلیت‌هاى منفى‌بافى است که نمى‌گذارند دولتى سر کار باشد و نقشه خودش و برنامه خودش را اجرا کند این را یک خطرى ما براى مملکت تشخیص دادیم به این نظر گفتیم دولتى که بر سر کار آمده تا مور اعتماد ملت هست نباید گذاشت متزلزل شود نباشد گذاشت مورد بى‌احترامى یا مورد حمله مجلس واقع شود با کمال اطمینان و با کمال امیدوارى مشغول ادامه خدمت باشد، این تنها فکر بنده بود فکر تمام نمایندگان دوره هجدهم مجلس شوراى ملى همین بود همه متفق بودند به حمایت دولت به همین مناسبت بود که در دوره 18 مهم‌ترین خدمات نسبت به این مملکت انجام شد مسئله مشکل لاینحل نفت حل شد، اشخاص مخرب و اخلالگر تمام گرفتار فرماندار نظامى شدند، خائنین یکى بعد از دیگرى دستگیر و معدوم شدند و در سرتاسر مملکت یک امنیتى حکمفرما شد (صحیح است) این در اثر کمک و حمایت دوره 18 بود نسبت به دولت و آن همه نتایجى بود که گرفتیم این را هم ناچارم خدمت آقایان عرض کنم که من روحاً و اخلاقاً از تملقِ و چاپلوسى متنفرم (احسنت) اهل تملق نیستم چرا متملق باشم، آخر براى چه؟ ما ابروى فقر و قناعت نمی‌بریم، ما پادشه بگوى که روزى مقرر است، یا مقدر است، من براى چه تملق بگویم نماینده می‌خواهم باشم که هستم اگر براى آتیه می‌خواهم فکری بکنم آتیه با خداست آنچه در دست خداست در دست احدى نیست (صحیح است) قلب سلطان فى یدالله دل پادشاه در دست خدا است هر‌ طور می‌خواهد این دل را منقلب می‌کند بنابراین تملق براى چه براى چه منظور، روى این نظر و این عقیده‌اى که عرض کردم معتقدم که خطر تملق در مملکت ما کمتر از خطر رشوه نیست، اما از خطر تملق، تملق پدر این مملکت را درآورده است (صحیح است) تملق همه را منحرف کرده است (عمیدى نورى- با تملق باید مبارزه کرد) اینکه عرض می‌کنم خطرش بدتر است رشوه‌ است علتش این است آقایان همه کس رشوه‌خوار نیست رشوه را نمی‌شود به همه کس داد، اما تملق را می‌شود به همه گفت آقاى علاء من یقین دارم که اهل آجیل و رشوه و از این کثافت‌ کارها نیست اما تملق قبول می‌کند و تملق درش اثر می‌کند و تملق را می‌پسندند (بور بور- تملق هم خودش یک نوع رشوه است) وقتى در یادداشت‌هاى ناپلئون دیدم که می‌گوید از تملق خوشم می‌آید اما این اندازه احمق نیستم که آن را باور کنم بنابراین یک چنین مردى با آن دل آهنین تحت تأثیر تملق درمی‌آید یعنى خوشش می‌آید من یک نفر را سراغ دارم که از تملق بدش می‌آید و بلکه تملق را به کسى از دربار راند و آن شخص اعلیحضرت فقید بود گفتند یک وقتى یک شخصى از رجال موقعى که شرفیاب شاه بود چند مرتبه دولا و راست و پیچ وخم و تعظیم و تکریم کرد فرموده بودند این‌ قدر دولا و راست نشو، بیا جلو حرفت را بزن، دردت را بگو اینها یک تعلیمات شاهانه بود که کم‌کم تملق را کم کرد آقایان شما هم ارباب اطلاع هستید و هیچ قاموسى در هیچ فرهنگى به قدر فرهنگ ایران لفظ تملق وجود ندارد ببینید در فرهنگ عرب در لغت عرب هیچ تملقى، مداهنه‌اى چاپلوسى وجود ندارد (فضایلى- خود کلمه تملق عربى است) همین‌‌طور در سایر زبان‌ها که آقایان شاهد هستید این دایره تملق و این دامنه‌اى که در مملکت ما پیدا کرده خیلى خطرناک است باید با این خطر به عقیده من مبارزه کرد (صحیح است) بنابراین اگر بنده در اطراف موضوع صحبتى می‌کنم امیدوارم که آن را حمل بر تملق نکنید بنابراین استناد به این بیان مولى الموالى امیرالمؤمنین روحى و روح‌العالمین له الفداء می‌کنم که در یکى از مناجات‌هاى خود می‌فرماید ما عبدتک طمعا الجنتک ملاحظه به فرمایید کلام امیرالمؤمنین است این کلامى است تحت کلام خالق و فوق کلام مخلوق ماعبدتک طمعاً لحنتک و لا خوفا لنارک بل وجدئک مستحقاً للعبادة و عبدتک می‌گوید خدا با من تو را نه از وعده بهشت عبادت می‌کنم و نه از ترس جهنمت هیچ کدام این کمال ایمان است توجه بفرمایید ما عبدتک طمعاً لجنتک و لا خوفاً لنارک عبادت من به متونه به طمع بهشت است و نه ترس جهنم بل وجداتک مستحقاً العبادة و عتدتک بلکه تو را مستحق و سزاوار عبادت دیدم بنابراین من تو را عبادت می‌کنم حالا اگر بنده نسبت به شاهنشاه تعظیم عرض کردم البته چون ما مسلمانیم پرستش را محض ذات عبودیت می‌دانیم و خدا و بس ولى ایمان داریم و یقین داریم که شما هم با من در این عقیده همراهید که ما این شخص اعلیحضرت را به حد پرستش دوستش می‌داریم (صحیح است) در قلب ما و در قلب همه جا دارد این شاهنشاه (صحیح است) براى اینکه امتحان خودش را در مدت چهارده سال سلطنت داده است شاید تاریخ مدون ایران یک پادشاهى به این جامعى به مملکت ایران هنوز نداده است (احسنت) بنابراین اگر در اطراف شخص ایشان من عرضى را می‌کنم امیدوارم که هیچ حمل بر تملق و مداهنه و چاپلوسى نفرمایید (مهندس هدایت- ایشان قبول تملق نمی‌کنند) احتیاجى هم ندارند زیرا به قدری کارهاى ایشان، حسن‌نیت ایشان، خدمات ایشان نسبت به این مملکت واضح و روشن است که بنده خیلى می‌کنم که گفتنش توضیح واضحات است و بدیهات و موردی ندارد اما از لحاظ اینکه می‌گویند و اما بنعمة و ربک فحدث نعمت پروردگار و نعمت شاهنشاه را باید تذکر داد و به‌ اصطلاح باید یاد‌آورى شد لان شکرتم لازید نکم و ان کفرتم این غذابى لشدید حالا من از تمام اینها می‌گذرم این چهارده سال سلطنت اعلیحضرت با چه حوادثى با چه مخاطراتى روبه‌رو شد اینها به جای خود همین مسافرت اخیر شاهنشاه به کرمان و بلوچستان و سیستان بنده در تاریخ جدید ندیدم در تاریخ قاجاریه یا افشاریه یا زندیه غیر از شخص نادر کسى هنوز از پادشاهان ایران پانه بلوچستان نگذاشته است تنها بعد از نادر شاه افشار محمدرضا شاه پهلوى است که پا گذاشته است به خاک بلوچستان اگر آقایان سراغ دارند ممکن است‏ به بنده بفرمایند (موسوى- رضا شاه کبیر هم تشریف بردند) در این مسافرت البته زحمت مسافرت دیدن چیزهاى ناملایم دیدن براى چه بود؟ براى این بود که به عقیده بنده در مدتى قبل شنیده شد و شهرت یافت که آنجا مردمى هستند که علف می‌خورند صبح مثل گوسفند اینها را می‌فرستند بچرا برای علف‌خوارى من یقین دارم که این حرف شاه را ناراحت کرده است خواستند بروند و از نزدیک ببینند که در قرن بیستم در قرن اتم ملتى پیدا می‌شود که یک ناحیه‌اى مثل گوسفند علف می‌خورند (مهران- چنین چیزى نگفته شده بود)

نایب رئیس- آقاى استخر بیش از یک دقیقه از وقت جنابعالى نمانده.‏

استخر- آقا بنده هنوز در مقدمات هستم (خنده نمایندگان) هدف بنده رفتن به شیراز است. بنده از مجلس وقت می‌خواهم.

نایب رئیس- آیین‌نامه اجازه نمی‌دهد.

استخر- خوب چه کارى بکنم آمدیم بر سر سیاست دولت اجازه بدهید که از این مطب نتیجه گرفته بشود.

نایب رئیس- وقت ندارید باید بگذارید براى دفعه آتیه می‌دانید که بنده به شما ارادت دارم ولى نمی‌توانم اجازه بدهم.

استخر- اگر این است که بنده عرضى ندارم اجازه بفرمایید که مطالبم را بگذارم براى هفته بعد اما شرطش این است که سه هفته روزهاى یکشنبه نیم ساعت ببند، وقت بدهید تا عرایضم را عرض کنم.

نایب رئیس- آقاى حشمتى سه دقیقه از وقت خود را به آقاى مهدوى داده‌اند اجازه بفرمایید آقا مهدوى صحبت‌شان را بکنند بفرمایید.

سعید مهدوى- بنده تشکر می‌کنم از آقاى حشمتى که با اینکه وقت لازم داشتند سه دقیقه به بنده لطف فرمودند در یک ماه و نیم قبل بنده سؤالى کردم از وزارت کشور راجع به یخچال‌هاى طبیعى در روزنامه‌ها خواندم که جلوى این یخچال‌ها را می‌خواهند بگیرند بعد آقاى وزیر کشور تشریف آوردند اینجا و فرمودند که آن غیر از توطئه و یک بند و بست چیزى نبود اینجا فرمودند که دستور می‌دهم از یخ گرفتن آنها مانع نشود نه آقاى وزیر کشور و نه بنده هیچ‌ کدام ادعائى نکردیم که در یخ طبیعى میکروب وجود ندارد و علتش هم این بود که بنده اینجا دلیل آوردم و جناب آقاى وزیر کشور را متقاعد کردم که یخچال‌هاى مصنوعى به قدر کافی که ادعا می‌کنند یخ نمى‌توانند در دسترس مردم بگذارند و اگر تازه یخ را هم بتوانند در دسترس مردم بگذارند موضوع قیمت درمیان می‌آید چون فروش یخ منحصر می‌شود به آنها یقیناً به قیمت عادله در دسترس مردم نخواهند گذاشت اجازه بدهید و اگر این یخچال‌ها طبیعى به کار خودشان ادامه بدهند و اگر در یخچال‌های طبیعی قرار است به کارشان ادامه ندهند بنشینند و در یک کمیسیونى یک قیمت عادلانه‌اى براى قیمت یخ تعیین بکنند بعداً این تصمیم وزارت بهدارى به عمل بیاید اخیراً یک مصاحبه‌اى در روزنامه دیدم مثل اینکه متصدیان یخچال‌هاى مصنوعى این را داده‌اند به دست معاون وزارت بهدارى بنده خواستم از دولت تقاضا کنم از این امر مهم مربوط به مردم طبقه پایین است این را حل کنند چون طبقه بالا که یخچال‌هاى برقى دارند و در داخل

+++

خود دولتی‌ها یک همچو بند و بست‌هایی بود و الا تمام سال مردم جنوب شهر از آب انبارهائى که از آب آلوده او هستند شرب می‌کنند و اگر در یکى در یخچال مقدارى یخ ببندد مسلماً یک مقدار از این میکروب‌ها کم و این آن‌ قدرها ضرر ندارد و امسال هوا سرد شده و می‌توان یخ طبیعى تهیه کرد به امیدى که تابستان یخ مصنوعى در دسترس‌شان هست از گرفتن یخ طبیعى جلوگیرى بشود و فردا به یک عده سرمایه‌دارا و کارخانه چى بنشینند و سرنوشت مردم را معین کنند و قیمت را بالا ببرند (یکى از نمایندگان- تشکیل کنسرسیموم داده‌اند)

نایب رئیس- آقاى حشمتى‏

عباس حشمتى- عده‌اى از رفقا به بنده ایراد می‌گیرند که میائى پشت تریبون و عرایضى می‌کنى ولى هیچ راه حلى نشان نمی‌دهى بنده امروز چون دیدم جا براى اسم نویسى در مذاکرات قبل از دستور باز است استفاده می‌کنم و چند دقیقه وقت محترم آقایان را اشغال می‌کنم (نمایندگان- بفرمایید) بنده چون می‌خواهم در وضع عمومى کشور عرایضى بکنم قبیل از اینکه نتیجه بگیرم عرض می‌کنم و عقیده مند هستم که کشور ما داراى آینده بسیار درخشان و روشنى است و من از جمله کسانى هستم که به این موضوع ایمان و عقیده دارم و علت آن هم خیلى واضح و ساده است کشور ما داراى یک میلیون و ششصد و چهل و هشت هزار کیلومتر مربع و داراى بیست میلیون جمعیت است و این بیست میلیون جمعیت تا چندین ده سال داراى فضاى کافى خواهند بود و داراى یک وضع امید بخش کشاورزى هستند از لحاظ تهیه مواد خام و همچنین داراى مواد معدنى هستند حالا این کشور که در حقیقت بایستى یک واحد اقتصادى را تشکیل بدهد واقع شده بین کشورهاى فلاحتى دنیا مثل هندوستان مثل چین مثل ترکستان روس یا خاورمیانه مسلماً این کشور در آینده بین کشورهاى صادر‌کننده مقام شامخى را احراز خواهد کرد در گذشته متأسفانه ما آن استفاده‌اى که باید از موهبت‌هایی که طبیعت و خداوند به ما مرحمت فرموده نکرده‌ایم علتش دو چیز بوده است در وهله اول دخالت‌هاى بى‌مورد کشور‌هاى خارجى در این کشور صحیح است) متأسفانه یا خوشبختانه چون کشور ما داراى آن چنان موقعیتى است که مثل چاقوى دو دم است اگر خوب بتوانیم استفاده کنیم از موقعیت‌های سیاسی به نفعش تمام می‌شود و اگر نتوانیم استفاده کنیم ممکن است به ضررش تمام شود در گذشته (ببخشید از اینکه این جمله را ادا می‌کنم) در گذشته ما حال خروس را داشتیم یعنى هم ما را در عزا مى‌کشتند و هم در عروسى هر وقت که دول دنیا به هم نزدیک می‌شدند و اختلافات‌شان را کنار می‌گذاشتند نتیجه آن معاهده 1907 بود براى کشور ما و هر وقت با هم اختلاف پیدا می‌کردند جنگ روس و ایران پیش می‌آمد در هر حال اوضاع گذشته ما خوب وضعی نبوده ما انتظار داریم که وزارت امور خارجه ما در اوضاع فعلی که به نفع کشور است حداکثر استفاده را بکند اولا اینکه چون در کشور ما افکار عمومى داراى ارزشى شده است باید در شناساندن کشور ما خیلى جدیت بشود بنده چند سال پیش در فرانسه بودم یک نفر که خیلى هم فهمیده بود از من پرسید که خوب شما ایرانى هستید خواهش می‌کنم بگویید مدها در چه حال هستند و ما بعد از چندین صد سال که با فرانسه ارتباط داریم هنوز مردم فرانسه نمی‌دانند که مدها دو هزار و پانصد سال است که وجود ندارند حالا که ما خوشبختانه داراى روابط و اتحاد و اتفاق شده‌ایم تصدیق به فرمایید دیگر برای ما ننگ است که کشور‌هاى اروپایی ایران را از خلال نوشته‌اى هرودوت و استرامون و گزنفون بشناسند و خیلى بد است آقایان مى‌بینید کشور پاکستان که چند سال است استقلال پیدا کرده است ملاحظه می‌فرمایید که هر روز یک نشریه‌هایی می‌آورند و به ما می‌دهند شما بفرمایید که در کشور‌هاى دیگر از کشور ما نشریه‌اى می‌دهند؟

عمیدى نورى- در هندوستان آقاى حکمت می‌دهند؟

تیمورتاش- در فرانسه هم می‌دهند.

حشمتى- بنده که جاهاى دیگر ندیدم همین حالا ملاحظه بفرمایید یک موضوعى که به سرنوشت ما تماس دارد در کنگره آمریکا مطرح است راجع به پیشنهاداتى که آیزنهاور کرده است اگر این پیشنهادات نشده بود مانعى نداشت ولى حالا که شده است اگر تصویب نشود این دلالت دارد که نمایندگان کنگره آمریکا به حساسیت موقعیت ما پى نبرده‌اند حقیقتاً نمی‌خواهند از ما پشتیبانى کنند و این داراى عکس‌العمل بدى در کشور ما خواهد بود این است که وزارت خارجه باید این وضعیت را نشان بدهد شنیده شد که گفته شده ایران یا خاورمیانه چه تأثیری در صلح و جنگ عالم دارد خیلی تأثیر دارد اگر خدای نکرده کشور ما در تحت سلطه کمونیست قرار بگیرد بر نتیجه‌اش این خواهد بود که دولت‌هاى اروپائى از سوخت و نفط اینجا محروم خواهند شد و از بازار‌هاى تجارتى جهان محروم خواهند شد و آنها چون کشورهاى صنعتى هستند مسلماً بیکارى در مملکت‌شان پیدا می‌شود و انقلابات پیش می‌آید و کمونیست‌هاى محلى آنجا حداکثر استفاده را خواهند کرد بنابراین دیگر لازم نیست که روسیه برود و بمب اتم بیندازد آنجا بنابراین بایستى این نکته معین بشود موضوع دیگر عرایضم راجع به اوضاع اقتصادى ما است یعنى اینکه ما هر چه می‌کشیم از دست این فقر و بیچارگى می‌کشیم آقایان توجه دارند که مهم‌ترین عامل اصلاحات در کشور دو چیز است یکى بهداشت و یکى فرهنگ در یک ملت فقیر چه‌طور ممکن است بهداشت و فرهنگ ترقى کند چه‌طور ممکن است که مأمورین دولت گرسنه خوب انجام وظیفه بکند ملاحظه بفرمایید یک خانواده فقیر بخواهد 20 سال مخارج یک محصل را بدهد یا اینکه وزیر بهدارى بخواهد یک ملت گرسنه را بهداشتش را درست کند بنده نمی‌دانم چه جور ممکن است ملتى غذاى داراى کالرى کافى نخورد ممکن است بهداشتش درست شود به نظر بنده اگر یک توجهى به اقتصادیات کشور ما و به صادرات کشور ما بشود که تا حالا هیچ نشده خیلى خوب خواهد بود در 1329 گفتند که واردات از ارز صادراتى تهیه بشود و ما دیدیم که مردم متکاهایشان را پاره می‌کردند و پنبه‌هایش را می‌فروختند تا صادر شود در آن‌ وقت وارد‌کننده مجبور بود که به هر قیمت که شده است اجناس صادراتى را بخرد و ببرد با ضرر صادر کند و بعد استفاده خودش را روى واردات بکند در اروپا آقایان تشریف داشته‌اند دیده‌اند هر چه بخرند تا بگویید به خارج می‌برم 25 درصد از قیمتش کم می‌کنند این جایزه‌اى است که دولت براى تشویق صادرات می‌دهد و شما هر چیز اروپایی را در خارج ارزان‌تر می‌توانیم از مملکت خودش بخرید ولى در کشور ما متأسفانه هیچ تشویقى از صادرات نمى‌شود (صحیح است) مثلاًً همین شکر که از واردات ما است در صورتى که با ایجاد کارخانه‌هاى قند می‌توانیم هم به کشاورزى کمک بکنیم و هم واردات را کم کنیم در این قسمت هیچ اقدامى نمی‌شود می‌گذارند مردم چغندر‌هایشان بپوسد و هیچ تحویل نمی‌گیرند و طرز تحویل گرفتن‌شان هم معلوم است بنابراین بنده معتقدم که باید دولت در قسمت صادرات یک اصلاحات بسیار ضرورى بکند موضوع دیگرى که بنده می‌خواهم عرض کنم راجع به رعایت اصول است آقایان مى‌دانند که در این کشور بدبختى این است که همه افراد می‌خواهند قوانین را براى خودشان تفسیر کنند و همه می‌گویند مرگ براى همسایه خوب است و در چند روز پیش مشاهده کردید که راجع به دارو صحبت‌هایی در مجلس سنا شد لبته بنده کاملاً موافقم که قبل از محکومیت هیچ‌‌وقت نباید کسى را متهم کرد اگر نسبت به آقاى دکتر سجادى که استاد بنده است گرچه این را که عرض می‌کنم سن ایشان را بالا مى‌برم ولى چه می‌شود کرد ایشان استاد بنده بوده‌اند و به ایشان ارادت دارم اسم ایشان را هم در وارد‌کنندگان دارو دیدم در چند سال پیش من یادم است که ایشان مأمور تصفیه شدند و همین‌‌طور عده‌اى را در بند ب و ج و م گذاشتند بدون توجه به اینکه اینها داراى حیثیت و شرافت هستند و بدون اینکه توجه کنند که در سایر کشورها عکس‌العمل بدى دارد کشور ما که محتاج اصلاحات است وقتى سایر کشورها دیدند که تمام کسانى که در رأس کارها قرار دارند خداى نکرده بد هستند این به لحن کشیدن‌ها تأثیر سوء براى این مملکت بدبخت دارد این است که بنده دیدم که این مثل یک‏ مجازاتى بود که خداوند خواسته که سایرین تنبه حاصل کند و وقتی که می‌خواهیم راجع به هیئت سایرین تصمیم بگیریم باید یکه‌خورده توجه بکنیم چون مثل این است که به بنده وقت زیادی نمی‌خواهید بدهید قبل از اینکه آقاى رییس بنده را از پشت تریبون بیرون کنند خواستم راجع به خودم دو کلمه عرض کنم چون بنده هیچ‌‌وقت عادت ندارم که راجع به خودم صحبت کنم چون معتقدم که انسان باید وظیفه‌اش را انجام بدهد ولى شنیدم که من هیچ‌‌وقت به‌ هیچ‌کس تجاوز نمی‌کنم و به همه در زندگى نهایت ارادت را دارم فقط این تذکر را خواستم بدهم که من در زندگى به کسى تجاوز نمی‌کنم ولى براى گرفتن حق خودم از جان خودم هم صرف‌نظر می‌کنم خلاصه عباس را با شمشیر نباید ترسانید.

5- تقدیم یک فقره سؤال به وسیله آیقاى بهبهانى‏

نایب رئیس- وارد دستور می‌شویم آقاى بهبهانى فرمایشى دارید؟

بهبهانى- یک سؤالى است که تقدیم می‌کنم.‏

6- طرح گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به شور اول قرارداد دفع ملخ بین ایران و پاکستان‏

نایب رئیس- گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به قرارداد دفع ملخ بین ایران و پاکستان در جلسه گذشته مطرح بود چون کسى در کلیات اجازه نخواسته بود اعلام رأى شده براى ورود در ماده واحده ماده قرائت می‌شود و بعد رأى می‌گیریم.‏

(به شرح زیرقرائت شد)

گزارش از کمیسیون کشاورزى به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون کشاورزى با حضور آقاى وزیر کشاورزى در جلسه 30 آبان ماه 35 لایحه شماره 449/ 9292 دولت راجع به قرارداد دفع ملخ بین ایران و پاکستان ارسالى از مجلس سنا را مطرح و با مطالعه لازم در اطراف قرارداد مصوب مجلس سنا را تصویب و اینک ماده واحدة پیشنهادى دولت را براى تصویب تقدیم مجلس شوراى ملى مى‌نماید.

ماده واحده- قرارداد بین ایران و پاکستان راجع به دفع ملخ مشتمل بر یک مقدمه و هفت ماده که در تاریخ بیست و نهم اسفند ماه یک هزار و سیصد سى و چهار مطابق

+++

با بیستم مارس یک هزار و نهصد و پنجاه و شش و تهران به امضاء رسیده تصویب می‌شود.

گزارش از کمیسیون امور خارجه به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون امور خارجه با حضور آقاى وزیر امور خارجه قرارداد بین ایران و پاکستان راجع به دفع ملخ موضوع لایحه شماره 9292/ 449 دولت را که به تصویب مجلس سنا رسیده مورد شور قرار داده بالنتیجه با موارد مصوب مجلس سنا موافقت و اینک گزارش کشاورزى را تأیید مى‌نماید.

نایب رئیس- رأى می‌گیریم به ورود در ماده واحده آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد چون در ماده واحده هم کسى اجازه نخواسته است لذا براى شور دوم به کمیسیون ارجاع می‌شود

7- شور اول گزارش مربوط به عهدنامه مودت و اقتصادى بین ایران و دول متحده آمریکا

نایب رئیس- گزارش کمیسیون بازرگانى راجع به عهدنامه مودت و روابط اقتصادى و حقوق کنسولى بین ایران و آمریکا مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش کمیسیون بازرگانى به مجلس شوراى ملى‏

لایحه شماره 1585 دولت راجع به عهدنامه مودت و روابط اقتصادى و حقوق کنسولى بین ایران و آمریکا که به تصویب مجلس سنا رسیده و به شماره 5069 به مجلس شوراى ملى ارجاع شده است در کمیسیون بازرگانى با حضور آقاى وزیر بازرگانى مورد شور و رسیدگى واقع و با توجه به مواد پیوست قرارداد بالاخره ماده واحده مصوب مجلس سنا عیناً تصویب و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

ماده واحده- عهدنامه مودت و روابط اقتصادى و حقوقى کنسولى بین ایران و آمریکا که مشتمل بر یک مقدمه و بیست و سه ماده می‌باشد و در تاریخ بیست و سوم مرداد ماه 1334 مطابق با پانزدهم اوت 1955 در تهران به امضاء رسیده است و به دولت اجازه مبادله اسناد مصوبه داده می‌شود.

گزارش از کمیسیون دارائى به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون دارایی لایحه شماره 1585 دولت پیوست عهدنامه مودت و روابط اقتصادى و حقوق کنسولى بین ایران و آمریکا را که به تصویب مجلس سنا رسیده بود با حضور نماینده دولت مورد رسیدگى قرار داده پس از مذاکراتى با ماده واحده مصوب مجلس سنا و گزارش کمیسیون بازرگانى موافقت نموده اینک گزارش آن را تقدیم مى‌دارد.

گزارش از کمیسیون امور خارجه‏

به مجلس شوراى ملى‏

لایحه شماره 1585 دولت ضمیمه عهدنامه مودت و روابط اقتصادى و حقوق کنسولى بین ایران و آمریکا ارسالى از مجلس سنا را که در کمیسیون بازرگانى و دارایی به تصویب رسیده بود کمیسیون امور خارجه با حضور آقایان وزیر بازرگانى و وزیر امور خارجه مطرح نموده با توجه به مقررات عهدنامه و توضیحاتى آقاى وزیر امور خارجه کمیسیون با پیشنهاد دولت و مواد مصوب مجلس سنا موافقت نموده اینک نظریه کمیسیون بازرگانى را تأیید مى‌نماید.

نایب رئیس- در کلیات و ماده واحده کسى اجازه نخواسته است. بنابراین شور دوم به کمیسیون فرستاده می‌شود.

8- طرح و عدم تصویب فوریت گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به سازمان مؤسسه رازى‏

نایب رئیس- شور اول گزارش کمیسیون کشاورزى راجع به سازمان مؤسسه سرم و واکسن‌سازى رازى مطرح است قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش کمیسیون کشاورزى به مجلس شوراى ملى‏

کمیسیون کشاورزى در جلسه 5 دى ماه 35 لایحه شماره 600 دولت ارسالى از مجلس سنا راجع به سازمان مؤسسه سرم و واکسن‌سازى رازى را با حضور آقاى وزیر کشاورزى مطرح و پس از شور مذاکرات لازم مواد مصوبه مجلس سنا را تصویب و اینکه گزارش شور اول آن را به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

ماده 1- مؤسسه رازى حصارک و شعبات آن در شهرستان‌ها به منظور تهیه مایه‌ها و سرم‌ها و سایر مواد مفید از نظر زیست‌شناسى و براى تشخیص بیماری‌ها و مطالعات علمى مربوط به مبارزه با بیماری‌هاى واگیر دام زیرنظر وزارت کشاورزى به وسیله یک شوراى عالى مرکب از اشخاص زیر و یک نفر رئیس کل اداره خواهد شد.

1- وزیر کشاورزى‏

2- معاون وزارت کشاورزى‏

3- معاون وزارت دارایی‏

4- معاون وزارت بهدارى‏

5- رئیس اداره امور دامپزشکى‏

6- رئیس بنگاه پاستور ایران‏

7- رئیس دانشکده دامپزشکى‏

8- رئیس اداره امور دواب ارتش‏

9- سه نفر دیگر از اشخاص ذیصلاحیت که به توسط اعضاى فوق‌الذکر (براى مدت سه سال انتخاب خواهند شد) و انتخاب مجدد آنها بلامانع است‏.

رئیس کل مؤسسه رازى در جلسات شورا بدون حق رأى شرکت خواهند داشت‏.

تبصره10- امور مهمه فنى و رئوس مسائلى مالى و ادارى مؤسسه رازى با تصویب شوراى عالى انجام می‌گیرد و شورا در تهیه و تدوین بودجه مؤسسه و اجراى آن نظارت خواهد کرد وزیر کشاورزى در غیاب وزیر کشاورزى معاون وزارت کشاورزى عهده‌دار ریاست شوراى عالى خواهد بود.

تبصره 2- رئیس کل مؤسسه رازى و شعبات آن با پیشنهاد شوراى عالى و تصویب وزیر کشاورزى از بین دکتران دامپزشک از استادان دانشگاه با حفظ سمت استادى و یا خارج متخصص در فنون میکروب‌شناسى و سرم و واکسن‌سازى انتخاب می‌شود.

ماده 2- بودجه مؤسسه رازى و شعبات آن در شهرستان‌ها تحت ماده خصوصى در بودجه کل کشور منظور و در اول هر سه ماه ربع اعتبارات سالانه قبلاً از طرف وزارت دارایی در اختیار مؤسسه رازى گذارده خواهد شد شوراى عالى بنا بر پیشنهاد و رئیس مؤسسه از اعتبار مزبور به طریقى که صلاح می‌داند قسمتى را براى حقوق و مزایاى کارکنان و قسمت دیگرى را براى مصارف ادارى و فنى تخصیص خواهد داد.

تبصره 2- درآمد حاصله از پلمپ کردن پوست طبق تعرفه قانون متمم قانون بودجه سال 1322 براى خرید سیم و سرب و لوازم آزمایشگاه‌هاى دام پزشکى اختصاص دارد کماکان علاوه بر اعتبار مندرج در ماده فوق در اختیار مؤسسه رازى گذارده شده و مازاد درآمد مزبور پس از خرید سیم و سرب و لوازم مربوطه به مصرف توسعه و تکمیل مؤسسه رازى و شعبات آن خواهد رسید.

ماده 3- مؤسسه رازى کلیه سرم‌ها و واکسن‌هاى مورد احتیاج وزارت کشاورزى را تهیه و مجاناً در اختیار وزارت کشاورزى می‌گذارد به علاوه مؤسسه رازى مجاز است داروهاى شیمیایی ضدبیماری‌ها انگلى دام و همچنین واکسن و رسم‌هاى مورد نیاز سازمان‌های بهداشتی ملی و دولتی را ساخته و به بهاى تمام شده و سود عادلانه‌اى که به تصویب شوراى عالى خواهد رسید بفروش برساند و وجوه حاصله از این بابت را پس از وضع هزینه ساختن موادى که بفروش می‌رسد به مصرف توسعه و تکمیل مؤسسه رازى برساند.

تبصره 1- مؤسسه رازى در هر مورد می‌تواند با اجازه و تصویب شوراى عالى مایحتاج خود را مستقیم و بدون رعایت اصول مناقصه به کمترین قیمت ممکنه خریدارى نماید.

تبصره 2- وجوه حاصله از صرفه‌جویی هر سال به سال بعد منتقل و مخصوص توسعه مؤسسه رازى خواهد بود.

ماده 4- نظر به وضع خاصى که سازمان مؤسسه رازى و شعب آن دارد و نوع کار آن با ساعت کار ادارى مطابقت نمی‌کند شوراى عالى آیین‌نامه مخصوص جهت هزینه‌های عمومى مؤسسه و پرداخت فوق‌العاده مخصوص به نام فوق‌العاده از هر اعتبارى که مقدور باشد قابل پرداخت می‌باشد.

ماده 5- رئیس حسابدارى مؤسسه رازى از طرف وزارت دارایی با موافقت وزارت کشاورزى تعیین خواهد شد.

تبصره 5- رئیس حسابدارى زیرنظر مستقیم رئیس کل بنگاه رازى انجام وظیفه خواهد نمود.

ماده 6- براى تکمیل اعضاء فنى و رفع نیازمندى از کارشناسان خارجى مؤسسه می‌تواند از بین کارمندان فنى که حداقل شش سال در مؤسسه رازى سابقه خدمت داشته باشند در سال یک تا سه نفر را بنا بر پیشنهاد شوراى عالى و تصویب هیأت دولت براى تکمیل تحصیلات خارجه اعزام دارد.

حقوق و مزایا و فوق‌العاده قانونى این قبیل مأمورین در مدت تحصیل بارز قابل پرداخت می‌باشد.

ماده 7- وزارت دارایی و وزارت کشاورزى مأمور اجراى این قانون می‌باشد.

مخبر کمیسیون کشاورزى- سعید مهدوى‏

نایب رئیس- آقایان توجه بفرمایند در مجلس سنا این لایحه یک فورى تلقى شده و بنابر ماده‌ای که در نظام‌نامه مشترک تهیه شده بایستى به فوریت رأى گرفت اگر مجلس شوراى ملى رأى داد که یک فورى خواهد بود والا عادى تلقى خواهد شد بنابراین فعلاً فوریت مطرح است آقایانى که در فوریت نظری دارند بفرمایند آقاى عمیدى نورى.‏

عمیدى نورى- بنده این لایحه را که قرائت کردم و مطالعه کردم به‌طور اجمال دیدم که لایحه‌اى است علاوه بر جنبه دارایی و بودجه‌اى هم دارد و متأسفانه این لایحه فقط در کمیسیون کشاورزى رفته و گزارشش از آن کمیسیون آمده نه به کمیسیون دارایی رفته است نه به کمیسیون بودجه براى اینکه یک استقلال بودجه‌ای دارد و یک اجازة خرج داده است که این شوراى عالى به میل خودش خرج کند حقوق بدهد فوق‌العاده بدهد و بفروشد و جنبه‌هاى بودجه‌اى و دارائى دارد (دکتر بینا- جنبه استخدامى هم دارد) و به این جهت بنده معتقد هستم که مطالعات بیشترى لازم دارد و باید به این دو کمیسیون برود در صورتی که فقط در کمیسیون کشاورزى رسیدگى شده است و آماده است به این جهت بنده معتقدم که طبق آیین‌نامه‌ قابل طرح نیست و این نقص آیین‌نامه‌ای دارد قبلا می‌خواستم این لفظ آیین‌نامه‌اى را عرض کنم و حالا که فوریت مطرح شد این نکات را به عرض رساندم و معتقدم که به صورت عادى جریان داشته باشد که به کمیسیون‌هاى مربوطه هم برود و مطالعه بشد و بعد گزارش در مجلس مطرح بشود.

نایب رئیس- آقاى دولت ‌آبادى موافق فوریت هستید؟ (دولت‌ آبادى- بنده در فوریت عرضى ندارم) آقاى دکتر مشیر

+++

فاطمی موافقید بفرمایید.

دکتر مشیر فاطمی- به نظر بنده این مؤسسه رازی تنها مؤسسه مفیدی است در این کشور و به‌همین دلیل باید حق اشخاص را شناخت و تشویق کرد آقای دکتر رفیعی رئیس این مؤسسه سال‌هاست که با نهایت جدیت و صمیمیت خدمت کرده است به این مملکت ولی این جنبه رفته به کمیسیون به تشخیص مقام ریاست است و بنده خیال می‌کنم این جنبة اساسنامه‌ای دارد و وزارت دارایی قبلاً اساسنامه‌اش را تصویب کرده است ولی بنده خواستم عرض کنم که این مؤسسه به این مملکت خدمت کرده است و بایستی ازش قدردانی شود و تشویق کرد تا برای دیگران هم موجب سرمشق و راهنمایی بشود (مهندس فروهر- این مؤسسه واقعاً مایه آبروی ایران است)

عمیدی نوری- ما چه الزامی داریم که فوریت سنا را قبول کنیم سنا لایحه سه فوری ما را عادی تلقی کرد.

نایب رئیس- رأی می‌گیریم به فوریت لایحه آقایانی که موافقند قیام بفرمایند (عده کمی برخاستند) تصویب نشد بنابراین شور اول گزارش است چون در کلمات کسی اجازه نخواسته باید رأی گرفت به ورود در مواد آقایانی که با ورود در مواد موافقند قیام بفرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد ماده اول مطرح است که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 1- مؤسسه رازی حصارک و شعبات آن در شهرستان‌ها به منظور تهیه مایه‌ها و سرم‌ها و سایر مواد مفید از نظر زیست‌شناسی و برای تشخیص بیماری‌ها و مطالعات علمی مربوط به مبارزه با بیماری‌های واگیر دار زیرنظر وزارت کشاورزی به وسیله یک شورای عالی مرکب از اشخاص زیر یک‌نفر رئیس کل اداره خواهد شد.

1- وزیر کشاورزی 2- معاون کشاورزی 3- معاون وزارت دارایی 4- معاون وزارت بهداری 5- رئیس اداره کل دامپزشکی 6- رئیس بنگاه پاستور ایران 7- رئیس دانشکده دامپزشکی 8- رئیس اداره امور دواب ارتش 9- سه نفر دیگر از اشخاص دیصلاحیت که به توسط اعضای فوق‌الذکر (برای مدت سه سال انتخاب خواهند شد) و انتخاب معدد آن‌ها بلامانع است. رئیس کل مؤسسه رازی در جلسات شورا بدون حق رأی شرکت خواهند داشت.

تبصره 1- امور مهمه فنی و رئوس مسائل مالی و اداری مؤسسه رازی با تصویب شورای عالی انجام می‌گیرد و شورا در تهیه و تدوین بودجه مؤسسه و اجرای آن نظارت خواهد کرد. وزیر کشاورزی و در غیاب وزیر کشاورزی معاون وزارت کشاورزی عهده‌دار ریاست شورای عالی خواهد بود.

تبصره 2- رئیس کل مؤسسه رازی و شعبات آن با پیشنهاد شورای عالی و تصویب وزیر کشاورزی از بین دکتران دامپزشک از استادان دانشگاه با حفظ سمت استادی و یا خارج متخصص در فنون میکروب‌شناسی و سرم و واکسن‌سازی انتخاب شود.

نایب رئیس- آقای عمیدی نوری مخالفید بفرمایید.

عمیدی نوری- چون در ماه اول می‌شود در کلمات صحبت کرد بنده یک تذکری دارم که در فوریت هم عرض کردم که این لایحه میبایستی به کمیسیون بودجه و دارایی هم رفته باشد جنبة‌ استخدامی هم که آقای دکتر پیرنیا فرمودند دارد از آن جهت به آن کمیسیون هم باید رفته باشد.

نایب رئیس- چون از سنا با فوریت برگشته بود می‌‌بایست در مجلس اول فوریت مطرح شود اگر به یک فوریت رأی دادند در مجلس مطرح می‌شود با یک فوریت و اگر مجلس رأی نداد به کمیسیون‌های مربوطه ارجاء می‌شود.

عمیدی نوری- پس نظر بنده را جناب آقای نایب رئیس هم قبول فرمودند اگر این‌‌طور است بنده معتقدم که همان‌طور که مقام ریاست فرمودند باید به کمیسیون‌های دارایی و بودجه برود و عرض بنده این بود که این گزارش را کمیسیون کشاورزی امضا کرده است اگر نظر این است که لوایحی که از سنا به مجلس می‌آید قبلاً به کمیسیون برود پس چرا به کمیسیون کشاورزی رفته و به کمیسیون‌های مربوطه دیگر نرفته است بنابراین از این جهت ناقص است و البته این رعایتی است که در آینده خواهد شد اما عرض دیگر بنده این است که ماده اول طوری تنظیم شده است که بیشترش مربوط می‌شود به وزرات کشاورزی یعنی افرادی را که برای این شورای عالی تعیین کرده است عبارتند: 1- وزیر کشاورزی 2- معاون وزارت کشاورزی بنده نمی‌دانم وزیر وقتی که هست معاون چرا عضو باشد در حالی که سومیش معاون وزارت دارایی و چهارمیش معاون وزارت بهداری است سه وزارت‌خانه دیگر از هر کدام یک معاون بنده عرضم این است که یا همه‌شان معاون باشند و علی الاصل وقتی وزیر نیست معاون می‌‌تواند باشد این است که بنده معتقدم ترتیبی که داده شده است برای اعضاء شورا صحیح نیست و البته پیشنهادی در این مورد تقدیم خواهم کرد که این نظر اصولی رعایت شود.

نایب رئیس- آقای وزیر کشاورزی

مهندس اردبیلی- بنده یک تذکری دارم اینجا نوشته است که اداره کل دامپزشکی خواستم عرض کنم که این اداره مدتی است از بین رفته است یعنی منحل شده است بایستی اداره امور دام باشد و آقای وزیر هم موافقت کردند.

وزیر کشاورزی (ناصری)- عرض کنم که اداره دامپزشکی از اداره دامپروری جدا بود اخیراً این دو قسمت یکی شده است به نام اداره امور دام از نظر صرفه‌جویی و البته باید اصلاح شود و در کمیسیون اصلاح خواهد شد.

نائب رئیس- در کمیسیون اصلاح می‌شود اقای دکتر پیرنیا مخالفید بفرمایید.

دکتر پیر نیا- بنده یک عرض کلی راجع به طرز تشکیل این شوراهایی که ناظر هستند در دستگاه‌های بهره‌برداری و اقتصادی دارم. چون خود بنده هم به عنوان معاون وزارت دارایی محدود بودم در این شوراها شرکت کنم طرز تشکیل این شوراها به این ترتیب است که معمولاً معاونین وزارتخانه در این شوراها شرکت می‌کنند و در این شوراها کارهای متعدد و دستورهای متعددی است که باید شرکت کنند و کارهای خودشان را هم دارند به این جهت یا این شوراها تشکیل نمی‌شود با یک مطالعات اجمالی سطحی قناعت می‌کنند و به کارشان نمی‌رسند چون معاونین اغلب گرفتار هستند یکی از آقایان می‌آیند و سایرین نمی‌توانند بیایند و آن شورا تشکیل نمی‌شد چون اکثریت نمی‌شد برای انجام کار یک چیزی را تهیه می‌کردند و می‌‌آوردند امضاء می‌کردند و کار به جایی رسیده بود که شورایی تشکیل نمی‌شد و خود رئیس حساب‌داری با رئیس دفتر شورا صورت مجلس شورا را تهیه می‌کرد و بعد می‌آوردند وزارتخانه‌ها وزیر با معاون آن‌ را امضاء می‌کردند خود جناب آقای وزیر کشاورزی اینجا تشریف دارند چه در شورای آبیاری و چه در شوراهای دیگر وضع همین‌طور بود که عرض کردم بنده فکر می‌کنم که خوب است هر وزارت‌خانه‌ای یک نماینده داشته باشد یعنی از کارمندان با تجربه و با سابقه‌اش یک نفر را که مقام معاونت داشته باشد معاون با معاون سابق آن وزارتخانه باشد تعیین کنند که بتوانند در این شوراها شرکت کنند وظایفشان را انجام بدهند در تمام این شوراها والا یک نفر در دستگاه اداری وقتی شاغل سمت معاونت شد به قدری کارها به او فشار می‌آورد و هجوم می‌آورد که نمی‌تواند پشت میزیش بنشیند و ارباب رجوع آن قدر به او مراجعه می‌کنند که فرصت هیچ کاری را ندارد بنده این نظر اصولی را دارم و امیدوارم این لایحه در کمیسیون‌هایی که می‌رود این اصلاحات را انجام بدهند.

رئیس- دیگر کسی اجازه نخواسته پیش‌نهادها قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد می‌نماید به عبارت تبصره 2 ماده 1 بعد از جمله رئیس کل مؤسسه رازی کلمه معاون هم قید شود.

دولت آبادی

اینجانب پیشنهاد می‌نمایم ماده اول به طریق ذیل اصلاح شود.

ماده 1- مؤسسه رازی حصارک و شعبات آن در شهرستان‌ها به منظور تهیه مایه‌ها و سرم‌ها و سایر مواد مفید از نظر زیست‌شناسی و برای تشخیص بیماری‌ها مطالعات علمی مربوط به مبارزه با بیماری‌های واگیردار زیر نظر وزارت کشاورزی به وسیلة یک شورای عالی مرکب از اشخاص زیر: و یک نفر رئیس کل اداره خواهد شد. وزیر کشاورزی – معاون وزارت دارایی- معاون وزارت بهداری- رئیس اداره کل دامپزشکی الی آخر.

بوشهری

اینجانبان پیشنهاد می‌نماییم وزارت کشاورزی مکلف است در کلیه مناطق عشایرنشین اداره امور دام دائر نماید.

موسوی- مهندس اردبیلی- حمید بختیار.

پیشنهاد می‌نمایم به نظر به اینکه اداره کل دام ‌پزشکی منحل شده در ماده اول به جای رئیس اداره کل دامپزشکی رئیس اداره امور دام فید شود.

مهندس اردبیلی

نایب رئیس- پیشنهادات به کمیسیون می‌رود ماد دوم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 2- بودجه مؤسسه رازی و شعبات آن  در شهرستان‌ها تحت ماده مخصوص در بودجه کل کشور منظور و در اول هر 3 ماده ربع اعتبارات سالانه قبلاً از طرف وزارت دارایی در اختیار مؤسسه رازی گذارده خواهد شد. شورای عالی بنابر پیشنهاد رئیس مؤسسه از اعتبار مزبور به طریقی که صلاح می‌داند قسمتی را برای حقوق و مزایای کارکنان و قسمت دیگر را برای مصارف اداری و فنی تخصیص خواهد داد.

تبصره- درآمد حاصله از پلمپ کردن پوست طبق تعرفه قانون متمم بودجه سال 1322 برای خرید سیم و سرب و لوازم آزمایشگاه‌های دامپزشکی اختصاص دارد کماکان علاوه بر اعتبار مندرج در ماده فوق در اختیار مؤسسه رازی گذارده شده و مازاد درآمد مزبور پس از خرید سیم و سرب و لوازم مربوطه به مصرف توسعه و تکمیل مؤسسه رازی و شعبات آن خواهد رسید.

نایب رئیس- آقای عمیدی نوری

عمیدی نوری- در ماده 2 و تبصره آن استقلال مالی و خود مختاری مالی به این مؤسسه داده شده و این دنبال همین طرز فکری است که جناب آقای دکتر پیر نیا اشاره فرمودند در این گونه مؤسساتی که 

+++

در اغلب وزارتخانه‌هاى ما پیش می‌آید سعى می‌شود بر اینکه این مؤسسات به صورت بازرگانى خودشان را اداره کنند یعنى تمام پول‌ها در اختیار خودشان باشد و هر جور خواستند خرج کنند و تمرکز نباشد و از دیوان محاسبات خارج شود و اصل متمرکز بودن بودجه مملکت خارج باشد و این کار مد شده است. مثلاً ملاحظه می‌فرمایید در این ماده می‌گوید که بودجه این مؤسسه را وزارت دارایی هر 4 ماه قبلا در اختیار این مؤسسه بگذارد خود این آقای مؤسسه با این شورا هر جور صلاح می‌داند و هر جور که دلشان خواست خرج کند یک قسمتش را خرج حقوق کارکنان و بودجه و اضافات بکند و یک قسمتش را هم خرج مؤسسه رازى بنده نمی‌دانم اگر قرار بشود ما این اصول را اجازه بدهیم که رعایت نشود که در تمام مؤسسات ما در بسیارى از دستگاه‌هاى ما که پیدا شده و بعداً پیدا می‌شود با این عدم کنترل و با این عدم مرکزیت و نظارت برآن را که از وظایف اختصاصى مجلس شوراى ملى است خارج کنیم و بدهیم به دست خود آنها که خودشان هر جور دلشان خواست خرج کنند نظارت مجلس شوراى ملى در جمع و خرج مملکت دیگر چه معنى دارد حالا هم در این ماده و تبصره‌اش یک عایدى مسلمى را در بست برده‌اند در اختیار این مؤسسه گذاشته‌اند درآمد حاصله از پلمپ کردن پوست را طبق قانون متمم بودجه سال هزارو سیصد و فلان در بست در اختیار این مؤسسه هر چه خواست خرج فوق‌العاده و اضافه حقوق و اینها بکند و هر چه را خواست خرج نکند بنده معتقد نیستم به این موضوع بنده معتقد هستم که این مؤسسه یکى از مؤسسات مفید مملکتى است (مهندس اردبیلى- خدمت هم می‌کند) خدمت هم می‌کند به مملکت ولى از نظر اصول مملکتى از نظر اصل تمرکز تمام عواید و مخارج در بودجه کل کشور و نظارت مجلس شوراى ملى و تصویبى که مجلس شوراى ملى می‌کند بایستى این وجوهى که هست در ضمن بودجه کل مملکتى به حساب بیاید و اگر بودجه تفصیلى بود در بودجه و اگر قرار شد که کمیسیون بودجه تصویب کند کمیسیون بودجه، که معلوم شود بودجه‌اى که باید به این مؤسسه داده شود این بودجه با نظارت و اجازه مجلس شوراى ملى باشد که وظیفه‌اش نظارت در خرج و دخل مملکت است به این جهت است که بنده اعتقاد ندارم که ما قسمتى از عواید مملکت را تجزیه بکنیم و در اختیار یک شورى بگذاریم که این شورى خودشان هر‌ طورى دلشان خواست خرج بکنند و به حساب بیاورند این مخالف اصل نظارت در دخل و خرج مملکتى است که وظیفه مجلس شوراى ملى است.

نایب رئیس- سعید مهدوى مخبر کمیسیون کشاورزى.

مهدوى- بنده تصور می‌کنم در اینکه این مؤسسه در تمام دورانش خدمت کرده و حتى بیش از اندازه انتظار هم کمک کرده است هیچ تردیدى نیست (صحیح است) و بنده خیال می‌کنم که برخلاف فرمایشات آقاى عمیدى نورى در مورد موفق شدن این مؤسسه از همین‌جا باید جستجو کرد که نظارت وزارت دارایی و آن مقررات خشک و در اینجا به عمل نیامده است اما آن‌ طورى که آقا تصور می‌فرمایند دل بخواه نیست این تصویب شورى، وقتى ما معتقد شدیم که یک وزیر چندین معاون و چندین استاد در یک شورى شرکت می‌کند مطمئناً از یک ناظر خرج وزارت دارایی شرکت‌شان بهتر خواهد بود اصولاً هم در دستگاه‌هاى مختلف مملکت به این اصل توجه پیدا کرده‌اند و حالا دارند یک فکرهاى تازه‌اى ایجاد می‌کنند که از آن مقررات عدول بکنند و بیایند یک استقلال‌هایی به یک جاهایی بدهند به نظر من این یک مؤسسه خوبى بوده و بسیار خوب عمل کرده و از این جهت باید حتى‌المقدور مجلس شوراى ملى تا آنجا که می‌تواند آن را تشویق بکند.

نایب رئیس- آقاى مهندس هدایت‏.

مهندس هدایت- بنده به شهادت آقایان محترم در وقتى که یکى از لوایحى دیگر مطرح بود راجع به قوانین مربوط به نظارت در دخل و خرج مملکت یک عرایضى خدمت آقایان عرض کردم که تمام این به پیشنهاداتى که ملاحظه می‌فرمایید از نواقص قوانین است ما یک قوانینى گذارده‌ایم در بیست سال قبل و حالا می‌بینیم که با این قوانین عمل درست و حسابى نمى‌توانیم بکنیم یکى‌یکى وزارتخانه‌ها آمده‌اند به عناوین مختلفه از زیر بار این نظارت اصولى و کلى فرار کرده‌اند (صحیح است) (یک نفر از نمایندگان- این کار صحیح نبوده است) و در خود همین مجلس در دوره‌هاى مختلف قوانین مختلفى گذرانیده شده و تصویب شده براى فرار از این نظارت کلى شما ملاحظه به فرمایید که کمیسیون بودجه مجلس شوراى ملى که کارهاى خیلى مهمى دارد براى اینکه فقط یک مشغولیاتى براى او تهیه کنند هى تشکیل می‌شود براى تصویب اتومبیل این فقط براى این است که یک مشغولیاتى براى کمیسیون بودجه باشد در صورتی که وظیفه اساسى کمیسیون بودجه نظارت در دخل و خرج مملکت است دخل و خرج مملکت مانده است و در آن هیچ نظارتى ندارد آن‌ وقت می‌نشینند اتومبیل می‌گذراند.

نایب رئیس- آقاى مهندس هدایت درباره ماده دوم صحبت کنید در بودجه صحبت نبود.

مهندس هدایت- راجع به بودجه مؤسسه رازى است.

نایب رئیس- هر نظرى دارید درباره ماده دوم بفرمایید (جلیلى- کار حساب دارد)

مهندس هدایت- البته حساب دارد آن‌ وقت ملاحظه می‌فرمایید که قوانینى پیشنهاد می‌کنند براى اینکه نظارت کلى مجلس شوراى ملى را کنار بگذارند و بنده مخالفم.

عمیدى نورى- ایشان که نظر بنده را تأیید کردند.

نایب رئیس- چون موافقى نبود ایشان صحبت کردند بنده هم متوجه بودم که ایشان مخالفند ولى اگر موافقى نباشد پنج مخالف هم می‌تواند صحبت کنند. آقاى وزیر کشاورزى‏

وزیر کشاورزى (ناصرى)- اغلب ملاحظه می‌فرمایید که قانون بد نیست ولى بد اجرا می‌شود یکى در همین بنگاه رازى که ملاحظه می‌فرمایید از 1309 به این طرف یک مؤسسه‌اى است که از به دو تأسیس تا حالا دویست میلیون در سرم پخش کرده است این سرم‌ها خیلى خوب تهیه می‌شود و بنگاه خیلى خوب کار می‌کند حتى ما این افتخار را داریم که به ممالک هم‌جوار به پاکستان؟ لبنان، عراق سرم می‌فرستیم سرم‌هایی که بنگاه رازى تهیه می‌کند از حیث اثر با بهترین سرم‌هاى بهترین ممالک راقیه رقابت می‌کند در عین حال تصدیق می‌کنم که همه بنگاه‌ها این‌‌طور عمل نکرده‌اند و این نتیجه را به دست نیاورده‌اند اصولاً این‌‌طورى که مى‌فرمایید ممکن است در کمیسیون مذاکره بکنیم اگر نظریاتى باشد طرح می‌کنیم و دقت مى‌کنیم و سعى می‌کنیم توافق حاصل کنیم.

نایب رئیس- آقاى مشایخى.

مشایخى- بنده خواستم توجه جناب آقا عمیدى نورى را به این نکته جلب کنم که اصل نظارت در دخل و خرج مملکت اصل مسلمى است که جنابعالى به بهترین وجهى تذکر دادید اما در این تبصره آن منظور هم مورد توجه واقع شده و تأمین شده به اینکه می‌گوید اصل اعتبار مؤسسه مربوطه در بودجه کل کشور منظور خواهد شد بنابراین از نقطة نظر اینکه کلیه خرج‌ها باید در بودجه کل کشور متمرکز شود و از بودجه پرداخت شود این موضوع در این ماده پیش‌بینى شده است و از هر لحاظ نظر جنابعالى تأمین است (دکتر دادفر- بودجه تفصیلى باید ذکر شد) اما بودجة تفصیلی با توجه به اینکه بودجه‌هاى تفصیلى بایستى به تصویب مجلس شوراى ملى برسد بنده فکر می‌کنم که یک خصوصیتى در اینجا هست و آن این است که در این ماده می‌گوید، در اول هر سه ماه ربع اعتبارات سالانه قبلاً از طرف وزارت دارایی در اختیار مؤسسه رازى گذارده خواهد شد این مطلب در هیچ یک از لوایح قبلى گفته نشده است، خصوصیتى در این مؤسسه هست و آن این است که این مؤسسه که سرم‌هاى مربوطه را تهیه می‌کند یک مؤسسه‌اى است صد درصد فنى و در یک مؤسسة فنى که باید مواد اولیه و وسایل لازم براى کار را تهیه کند حق این است که اعتبارات مخصوصى براى یک مدت محدود در اختیارش باشد این است که در این ماده پیش‌بینى شده است که مقدارى از اعتبار در اختیارش بگذارند تا از نظر فنى به هر نحوى که مقتضى بداند مورد استفاده قرار دهد اگر ما بخواهیم آن اصل نظارت را تعمیم بدهیم و بگوییم که بایستى رقم به رقم و جزء به جزء قبلاً در کمیسیون بودجه تصویب شود و به دولت ابلاغ شود با امور فنى بنده تصور می‌کنم تا حدى تناقض داشته باشد و اگر مجلس شوراى ملى موافقت بکند که این اعتبارات یک مقدارش در اختیار یک هیأت، هیئت صلاحیت دار و کمیسیونى که از استادان فن تشکیل شده است به مصرف برسد این نقض غرض نیست و با اجازه مجلس شوراى ملى است بنابراین با توجه به این مطلب که اعتبارش در بودجه کشور منظور بشود و نحوة خرج یا نظارت مجلس شوراى ملى باشد و اینکه این مؤسسه فنى است تصور می‌کنم که این ماده با این توضیحاتى که داده شد به مصلحت باشد مع‌الوصف در شور دوم باید بیشتر دقت بشود.

نایب رئیس- آقاى دکتر پیرنیا مخالفید (دکتر پیرنیا- بلى) بفرمایید.

دکتر پیرنیا- البته یک قسمتى از عرایضم بنده را آقایان فرمودند و اینجا موضوع خوب کار کردن یا بد کار کردن یک دستگاهى مطرح نیست جناب آقا وزیر کشاورزى این بنگاه رازى بسیار خوب کار می‌کند آقاى دکتر رفیعى یکى از بهترین اساتید ما در فن خودشان هستند و در این تردیدى نیست اما اساس مطلب در طرز اداره این دستگاه‌هاست در سال 1321 یک ماده‌اى در متمم بودجه گذشت که به دولت اجازه داد که بعضى از دستگاه‌ها را به‌طور بازرگانى اداره کنند و آن ماده منشاء یک سلسله هرج و مرج‌ها و یک سلسله مفاسد عظیمى در دستگاه دولت شده که روز بروز توسعه پیدا می‌کند و هیچ‌‌گونه نظراتى در این دستگاه‌ها نیست یک وقتى یک اداره‌اى را اجازه کردند براى وزارت دارایی و ما رفتیم براى دیدن آن گفتند یک اطاقى است که تا سقفش اسناد خرج ریخته شده است بعد رفتیم ببینم این اسناد خرج چیست گفتند این اسناد خرج مربوط به قسمت‌هاى اقتصاد وزارت مالیه در مدت ده سال بوده است که کنترل نداشته است و حساب دو هزار میلیون تومان پول به کلى معلوم نبود چیست و همین‌‌طور اسناد را روى هم ریخته بودند و حسابش معلوم نبود به همین جهت است که این متزلزل شدن نظارت مالى در دستگاه‌ها زیان خیلى زیادى

+++

دارد و در هر دستگاهى مفاسد خیلى زیادى دارد هر‌ طور بخواهند خرج می‌کنند به هر اصولى استخدام می‌کنند مقررات منع استخدام را رعایت نمى‌کنند مقررات دیوان محاسبات را رعایت نمى‌کنند توأم با این جریان اختیارات دیوان محاسبات را هم که جناب آقاى فرود چندین بار تذکر دادند به کلى از بین برده‌اند به‌طور که حالا دیوان محاسبات دارد به حساب‌هاى 1319 یعنى پانزده سال پیش رسیدگى می‌کند و توجه بفرمایید حساب‌هایی که بعد از 15 سال رسیدگى بشود چه تأثیرى و چه وجهى خواهد داشت بنابراین به نظر بنده حالا شاید اساس بودجه در کمیسیون بودجه مطرح نشود و بنده هم که افتخار همکارى آقایان را در کمیسیون بودجه دارم معتقدم که حتماً براى این هرج و مرجی که در دستگاه‌هاى مالى برقرار شده است مجلس شوراى یک فکر اساسى بکند ولى تا زمانى که این فکر اساسى نشده است باید در این قوانین هم که به مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌شود یک اصول صحیحى براى نظارت در این مخارج پیش‌بینى بشود (صحیح است)

نایب رئیس- آقاى فرود.

فرود- جناب آقاى دکتر پیرنیا آن صورى که لازم بود مطالب را به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانند و رساندند یک مطلب دیگرى که می‌خواستم به عرض آقایان نمایندگان محترم برسانم این است که موافقت بفرمایید ما از اصول منحرف نشویم الان چندین بنگاه است که به‌طور بازرگانى اداره می‌شود ولى ما از بودجه‌اش اطلاعى نداریم این وظیفه ماست یعنى اگر برخلاف این ترتیب عمل کنیم برخلاف وظیفه ماست (صحیح است) باید مجلس شوراى ملى در امر بودجه نظارت و دخالت داشته باشد و این اصول را رعایت بفرمایید و بنده از جناب آقاى وزیر هم تقاضا دارم که موافقت بفرمایند که رعایت بشود و مطمئن باشند که همه ما با این لایحه موافقیم بسیار بسیار لایحه مفیدی است مخصوصاً متصدیان که مورد اطمینان و اعتماد و احترم آقایان هستند بنابراین رعایت بفرمایید که اصول رعایت بشود و دیگر اجازه نفرمایید برخلاف اصول کارى بشود ما هم کمک می‌کنیم به این امر که برود به کمیسیون بودجه و آقایان در آنجا جز راهنمایی کارى نمی‌کنند شاید در بودجه مملکت از این هرج و مرج و بدبختى‌ها خلاص و راحت بشویم و الا با اصل این لایحه کسى مخالف نیست.

نایب رئیس- بنابراین چون دیگر کسى اجازه‌ای نخواسته پیشنهادات مربوط به ماده دوم قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

در مادة 2 پیشنهاد مى‌نمایم در سطر 4 این‌‌طور اصلاح شود 1- «به طریقى که در بودجه تعیین و ضمن بودجه کلى مملکتى تصویب می‌شود»

عمیدى نورى‏

اینجانب پیشنهاد می‌نمایم که تبصره ذیل به ماده 2 الحاق شود.

تبصره- حقوق و مزایاى کارکنان و کارمندان مؤسسه نباید از صدى چهل کل اعتبار مربوطه تجاوز نماید و بقیه اعتبار صرف امور فنى و تهیه سرم و مالیات و غیره خواهد شد.

دکتر دادفر

اینجانب پیشنهاد می‌نمایم که ضمن ماده 2 مراتب زیر براى مدت تأسیس در استان‌ها اضافه شود وزارت کشاورزى مکلف است مدت شش ماه از تاریخ تصویب این قانون به تأسیس شعبات مؤسسه رازى در مراکز استان در درجه اول و بعداً در شهرستان‌ها اقدام نماید

دکتر امین‏

پیشنهاد می‌نمایم تبصره ماده 2 حذف گردد و درآمد حاصله از پلمپ پوست هر قدر می‌شود ضمیمه بودجه مؤسسه مزبور گردد.

عمیدى نورى‏

10- تعیین موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

نایب رئیس- جلسه ختم می‌شود جلسه آینده روز سه‌شنبه، دستور بقیه این لایحه.‏

 (مجلس ربع ساعت بعد از ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى- اردلان‏

+++

 

یادداشت ها
Parameter:295118!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)