کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هفدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏17
[1396/05/29]

جلسه: 54 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 11 دى ماه 1331  

 

فهرست مطالب:

1- طرح صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور - آقایان: مراد ریگی - کهبد - وکیل‌پور - اخگر

3- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع به تعلیق مجازات زندانیان

4- اعلام تصویب صورت جلسات 7 و 9 دی ماه 1331

5- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع به تعلیق مجازات زندانیان

6- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره ‏17

 

 

جلسه: 54

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز پنجشنبه 11 دى ماه 1331

 

فهرست مطالب:

1- طرح صورت مجلس

2- بیانات قبل از دستور - آقایان: مراد ریگی - کهبد - وکیل‌پور - اخگر

3- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع به تعلیق مجازات زندانیان

4- اعلام تصویب صورت جلسات 7 و 9 دی ماه 1331

5- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون دادگستری راجع به تعلیق مجازات زندانیان

6- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس ساعت نه و سى و پنج دقیقه صبح به ریاست آقاى محمد ذوالفقارى (نایب رئیس) تشکیل گردید.

1- طرح صورت مجلس

نایب رئیس - صورت غایبین جلسه گذشته قرائت مى‌شود.

(به وسیله آقاى ناظرزاده به شرح زیر خوانده شد)

غایبین بااجازه - آقایان: صراف‌زاده - راشد - عامرى‏

غایبین بى‌اجازه آقایان: دکتر امامى - محمدحسین قشقایى - دادور - شاپورى - میلانى - زهرى - مشار - دکتر ملکى - مجتهدى - پارسا

دیرآمدگان بااجازه و زودرفتگان - آقاى دکتر بقایى سى دقیقه - آقاى بهادرى سى دقیقه - آقاى اخگر یک ساعت‏

دیرآمدگان بى‌اجازه و زودرفتگان - آقایان: دکتر شایگان 35 دقیقه - دکتر فقیهى‌شیرازى 25 دقیقه - امیرافشار 30 دقیقه - شبسترى 35 دقیقه - دکتر کیان 45 دقیقه - دکتر فاخر 45 دقیقه - تولیت یک ساعت و 35 دقیقه - شهاب خسروانى یک ساعت و 45 دقیقه‏

نایب رئیس - آقاى ناظرزاده‏

ناظرزاده - در بیانات بنده یک جزیى اصلاح عبارتى هست که تصحیح می‌کنم مى‌دهم به تندنویسى‏

نایب رئیس - تصحیح مى‌شود آقاى کهبد

کهبد - بنده سؤالى که پریروز تقدیم کردم عرض کرده بودم راجع به قتل 23 نفر اینجا 3 نفر نوشته‌اند تمنى می‌کنم اصلاح بشود.

نایب رئیس - اصلاح مى‌شود آقاى حائرى‌زاده‏

حائرى‌زاده - یک اصلاح مختصر عبارتى هست در صورت جلسه که تقدیم تندنویسى می‌کنم ضمناً مى‌بینم که آقاى مشار و آقاى زهرى را باز جزو غایبین بى‌اجازه نوشته‌اند در صورتی که هر دو معذورند و مریضند که یکى مسافرت به اروپا کرده براى معالجه خارج شده از ایران و دیگرى هم استراحت کرده است استدعا می‌کنم تذکر بفرمایید که تکرار نشود.

نایب رئیس - اصلاح مى‌شود آقاى صفایى‏

صفایى - عرض کنم بنده متشکرم از آقایان تندنویسان مجلس که آن جمله‌اى را که در ضمن بیانات آقاى نریمان عرض کرده بودم نوشته‌اند ولى یک غلط‌هاى مطبعه‌اى دارد که تصحیح می‌کنم و ضمناً یک سؤالى از آقاى وزیر دادگسترى کرده‌ام تقدیم ریاست می‌کنم‏.

نایب رئیس - آقاى نادعلى کریمى‏

کریمى - بنده در عرایض جلسه گذشته مطالبى را عرض کردم که در صورت جلسه بعضى کلمات افتاده یا غلط چاپ شده این را تصحیح می‌کنم مى‌دهم به تندنویسى امر بفرمایید که تصحیح کنند یکى دیگر عده‌اى از مدیران جراید کرمانشاه به عنوان اعتراض به قانون مطبوعات به تهران آمده‌اند و قصد داشتند در مجلس شوراى ملى تحصن اختیار کنند (نایب رئیس - این مطلب مربوط به صورت جلسه نیست) اینها عرض می‌کنند که در دوره شانزدهم مجلس شوراى ملى درباره مطبوعات بزرگترین خدمت‌ها را کرده و این قیودات را از گردن مطبوعات ایران که رکن چهارم مشروطیت است برداشت و حالا در این قانون یک مواد ظالمانه‌اى راجع به مطبوعات دارد (فرامرزى - صحیح است) منظور این است که دولت توجه کند و اصلاح کند

نایب رئیس - راجع به صورت مجلس نبود آقاى قنات‌آبادى‏

قنات‌آبادى - در عرایض بنده یک اغلاطى هست که تصحیح می‌کنم و مى‌دهم به تندنویسى ضمناً دو تا طومار است یکى از طرف یک عده آقایان علما و طلاب و محصلین علوم دینى یکى هم از طرف ساکنین بازار حضرتى راجع به این مطلب که بانوان حق مداخله در انتخابات را ندارند یک طومار هم از اهالى خیابان گرگان که خیابان آیت‌الله کاشانى است تقدیم مقام ریاست شده که خواسته‌اند شهردارى به عمران و آبادى آنجا توجه کند.

نایب رئیس - آقاى قنات‌آبادى توجه بفرمایید که طومار را در هنگام ورود به دستور تقدیم کنید.

قنات‌آبادى - آیین‌نامه در این خصوص اجازه‌اى نداده انشاء‌الله بعد در دستور ذکر خواهد شد.

نایب رئیس - آقاى خلخالى‏

خلخالى - بنده یک سؤال داشتم از دولت راجع به کرایه‌خانه از موقع استفاده کرده تقدیم می‌کنم‏.

نایب رئیس - مربوط به صورت جلسه نبود. آقاى گنجه‏

گنجه - در اظهارات جلسه گذشته اینجانب یک اشتباهاتى است که اصلاح می‌کنم مثلاً من را تن نوشته‌اند که یکى هم تلگرافى از رضاییه رسیده است راجع به جدول انتخابات که اهالى آنجا از جدول انتخابات شکایت دارند که این را هم تقدیم مقام ریاست مى‌کنم یکى دیگر راجع به اجراى نظامنامه است در وقت مجلس تمنى می‌کنم دقت بفرمایید در همان ساعتى که مجلس اعلام مى‌شود رسمیت پیدا بکند (صحیح است)

نایب رئیس - آقاى نریمان

+++

نریمان - در متن بیانات بنده یک اشتباهاتى هست که اصلاح می‌کنم می‌دهم به تندنویسى‏

نایب رئیس - آقاى دکتر بقایى‏

دکتر بقایى - در جلسه گذشته جناب آقاى وزیر اقتصاد چون صورت سؤالات به ایشان نرسیده بود تقاضا کرده بوند که جواب سؤال مربوط به ایشان به این جلسه موکول بشود مى‌خواستم خواهش کنم که آقاى رئیس در نظر داشته باشند.

نایب رئیس - اگر وقتى باقى بود البته سؤالات مطرح مى‌شود نسبت به صورت جلسه دیگر اعتراضى نیست؟ آقاى وکیل‌پور

وکیل‌پور - در عرایض بنده یک اشتباه خیلى مختصرى هست اصلاح می‌کنم مى‌دهم به تندنویسى‏

نایب رئیس - بسیار خوب اعتراض دیگرى نیست به صورت مجلس نیست؟ (اظهارى نشد) چون عده فعلاً براى رأى کافى نیست تصویب صورت مجلس بعد اعلام مى‌شود.

2- بیانات قبل از دستور آقایان: مراد ریگى - کهبد - وکیل‌پور - اخگر

نایب رئیس - یک عده از آقایان اجازه نطق قبل از دستور خواسته‌اند آقاى مراد ریگى بفرمایید.

ریگى - بنده مایل نبودم وقت آقایان نمایندگان را گرفت مزاحم مجلس بشوم ولى چه کنم وظیفه سنگین نمایندگى مردم محروم مجبورم نمود که دردهاى آنها را از پشت تریبون مجلس به سمع اولیاى دولت برسانم آقایان نماینده محترم نماینده سابق بلوچستان در راه پیشرفت و ترقى آن محل با موقعیت‌هاى مناسب قدمى بر نداشته روى این اصل مردم بلوچستان تصمیم گرفتند یک نفر محلى را به وکالت خود انتخاب نمایند با این که 19 سال بود بنده از بلوچستان دور بودم معهذا در بین تمامی اهالی قرعه به نام بنده اصابت و کاندید وکالت بلوچستان شدم نمی‌خواهم با تشریح جریان انتخابات وقت مجلس را بگیرم ولى به نام حق‌شناسى از موکلین محترم خود ناچارم در این جایگاه مقدس که خانه ملت است عرض کنم مردم رنجدیده بلوچستان با وجودی که اعمال وکیل سابق جداً بر علیه آنها مبارزه مى‌نمودند حتى با وجود دستور اکید جناب آقاى نخست‌وزیر مبنى بر عدم مداخله مأموریت دولت در انتخابات ایران شهر که مرکز انتخابات بود کلیه مأمورین دولت جز دادگسترى و ثبت اسناد آمار ارتش گمرک، حتى روفتگران شهردارى هم به سود وکیل سابق کار مى‌کردند معهذا مقاومت سرسختانه مردم ستم کشیده آنان را مغلوب و منکوب نمود این مردم که اکنون اولین پیروزى خود را طى نموده‌اند بنده را در فشار و مضیقه قرار داده و از بنده انجام کارها را مى‌خواهند که واقعاً وظیفه قانونى و وجدانى یک نفر نماینده است بنده ناچارم در ساحت مجلس شوراى ملى عرض کنم وضع تمام شهرستان‌ها خراب است اولیاى امور جز تهران به جاى دیگر توجهى ندارند در این موقعیت حساس باید دولت به وضع شهرستان‌ها توجه و رسیدگى فورى نمایند و گر نه با وضع کنونى راه تبلیغات سوء براى عمال بیگانه و خیانتکاران باز است اگر توجه نشود حوزه انتخابیه بنده از تمام شهرستان‌ها بدتر است پس از عرض این مقدمه این که خواسته‌هاى مردم محروم بلوچستان را به عرض آقایان رسانیده و از دولت تقاضاى اقدام فورى درباره آنها را دارم.

1- مردم بلوچستان مى‌گویند با این که 25 سال است در آنجا از طرف دولت مؤسسات فرهنگى تأسیس شده هنوز شهرستان‌هاى بلوچستان جز زاهدان فاقد کلاس دبیرستان است در صورتی که اگر به سایر استان‌هاى هم طراز مراجعه کنیم مى‌بینیم که پیشرفت‌هاى بالنسبه زیادى نموده‌اند به وزارت فرهنگ مراجعه مى‌نمایم جواب مى‌دهند طبق قانون تعلیمات اجبارى براى حفظ حقوق اطفال بین 6 و 9 سال کشور باید دبستان تأسیس نمایم بنده به وزارت فرهنگ نوشته‌ام که آیا از تاریخ تصویب این قانون تا به حال در هیچ جاى کشور تأسیسات عالیه یا متوسطه فرهنگى نشده؟ یا این که آنها موجب تضییع حقوق اطفال 6 و 9 سال نبوده‌اند ولى توجه به حال مردم بلوچستان و توسعه فرهنگ مردمى که با اشتیاق تمام مایلند درس بخوانند و ریشه این مفاسدى که بى‌سوادى براى آنها بار آورده براندازند به علت فقر و بدبختى و محرومیت قادر نیستند هزینه تحصیلى اطفال خود را به شهرستان‌هاى دیگر بپردازند باعث تضییع حقوق اطفال مردم مى‌شود ولى جوابى به بنده نداده‌اند آقایان محترم نمایندگان سیاست خانمان‌سوز استعمارى به دست عمال خائن داخلى آنها وسایل محرومیت مردم را از علم و فرهنگ فراهم آورده و این مردم را به این بدبختى و سیاه‌روزى دچار نمود اکنون که به اراده ملت غیور ایران و دست فرزندى با شهامت و از خودگذشته زنجیرهاى استعمار پاره شد و کانون‌هاى فساد یکى پس از دیگرى محو و نابود شدند موقع آن است که همکاران جناب آقاى دکتر مصدق به خواسته‌هاى مردم آن هم این قبیل خواسته‌ها که سعادت جامعه را در بردارد توجه بیشترى بنمایند براى فرهنگ بلوچستان و بهبود آن باید اقدام فورى بشود و در رأس این اقدامات تأسیس چهار کلاس اول متوسطه در خاش و ایرانشهر سراوان و چابهار است سپس در 13 مرکز بخش‌هاى بلوچستان باید 13 دبستان 6 کلاسه دایر شود تا اطفال دهستان‌هاى اطراف که چهار کلاس است به آنجا براى ادامه تحصیل بیایند حداقل در قراى بلوچستان باید 20 دبیرستان چهار کلاسه علاوه بر دبستان‌هاى فعلى تشکیل گردد در شهرستان‌هاى بلوچستان جز زاهدان و خاش دبستان 6 کلاسه دخترانه نیست باید لااقل سه دبستان 6 کلاسه دختران در آن منطقه تشکیل شود تا مردم بومى و غیربومى و مأمورین دولت از این حیث آسوده خاطر گردند در بلوچستان یک دانشسراى مقدماتى تأسیس شود بنده از آقاى وزیر فرهنگ خواهش می‌کنم تعیین فرمایند از بودجه اضافى مصوبه اخیر چه مبلغى به بلوچستان اختصاص داده‌اند؟

در ضمن هم به خواسته‌هاى قانونى مردم بیشتر توجه نمایند و نیز از جناب آقاى وزیر فرهنگ خواهش می‌کنم به فرهنگ محل دستور فرمایند به جاى معلمین غیربومى که با تصدیق 6 ساله ابتدایى استخدام و به بلوچستان مى‌فرستند از جوانان بلوچ که داراى تصدیق هستند استخدام کنند که هم با آب و هواى محل آشنایى دارند و کمتر بیمار مى‌شوند و هم به زبان و روحیات اطفال آنجا بیشتر آشنا هستند.

2- عرض دیگر بنده راجع به وضع کشاورزى بلوچستان است آقایان محترم بلوچستان سرزمینى است مستعد و زرخیز باید دولت به آن توجه کامل نماید مردم پى در پى راجع به تأسیس بانک کشاورزى و سدبندى باهو کلات و درخواست بذر به بنده مراجعه می‌نمایند احتیاجات بلوچستان را به جناب آقاى نخست‌وزیر عرض کردم معظم له هم کتباً دستوراتى به سازمان برنامه و سایر دوایر مربوطه صادر فرموده‌اند سازمان برنامه هم حرفاً جواب مساعدى داده ولى مردم از حرف خسته شده و عمل مى‌خواهند تا توجه فورى و عملى نشود مردم از دست مى‌روند بلوچستان در حدود 1200 قنات دایر دارد که غالباً در شرف از بین رفتند و مالکین قادر به مرمت آنها نمى‌باشند شاید استعداد 2000 رشته قنات جدید هم دارد و قطعاً بیش از 1500 قنات بایر هم موجود است که باید براى رفاه مردم و معاودت عده زیادى که شاید بالغ بر 250000 نفر بشود به علت فقر و بدبختى به کشور بیگانه مهاجرت نموده‌اند احیا شود ضمناً از جناب آقاى بیات رئیس بانک کشاورزى تشکر می‌کنم که شعبه بانک کشاورزى را در بلوچستان تأسیس نموده و استدعا دارم توجه بفرمایند که سرمایه بانک به اندازه کافى باشد که به زارعین و مالکین که وام‌هایى خواسته باشند بتوانند مطابق مقررات دریافت نمایند تا از این راه کمک فورى به احیاى قنوات بایر و مرمت قنوات دایر بشود. آقایان محترم اراضى بلوچستان پرآب‌ترین اراضى است شاید در بلوچستان قناتى نباشد که 6 کیلومتر دنباله آن بشود قنوات معمولى آن جا شاید مخارجش به 250000 ریال نرسد.

3- یکى از عرایض بنده موضوع پست و تلگراف بلوچستان است از تلگراف گذشته در غالب مراکز بخش‌هاى بلوچستان دفتر یا صندوق پست وجود ندارد و مردم بدبخت آنجا ناچارند براى این که پاکات خود را پست بدهند گاهى اوقات از 60 تا 120 کیلومتر راه طى نمایند در این مورد شرحى به وزارت پست و تلگراف نوشته‌ام از آقاى وزیر پست و تلگراف تقاضا می‌کنم به این موضوع توجه فرمایند تا به این وسیله ساکنین محل و نقاط دور دست بلوچستان لااقل بتوانند شکایت خود را از تعدیاتى که مأمورین به آنها روا مى‌دارند به عرض اولیاى امور برسانند حال نتیجه بخش شود یا خیر با ما نیست.

11 بخش بلوچستان فاقد پست است از دولت ملى جناب آقاى دکتر مصدق و شخص جناب آقاى وزیر پست و تلگراف تقاضا می‌کنم همان طوری که به موضوع تلفن پایتخت درصدد اصلاح در آمده‌اند به قسمت حیاتى آن مردم محروم هم توجه بفرمایند.

4- عرض دیگر بنده راجع به بهداشت مردم بلوچستان است ضمن تشکر از جناب آقاى دکتر فرمانفرماییان کفیل محترم وزارت بهدارى که حقاً مى‌توانم عرض کنم تنها وزارتخانه‌اى که به تقاضاهاى قانونى اهالى ترتیب اثر داده وزارت بهدارى بوده است آقاى دکتر فرمانفرماییان یک نفر رئیس بهدراى لایق به زاهدان اعزام داشته‌اند بنا به دستور وزارتخانه و توجه رئیس بهدارى وضع بهداشتى مردم خاش بهبودى یافته و به بخش‌هاى بمبور و سرباز هم یک نفر بهدار اعزام شده است براى چابهار یک نفر بهدار در نظر گرفته‌اند ولى ناچارم مصداق الاحسان بالاتمام از جناب آقاى کفیل وزارت بهدارى خواهش کنم در اعزام جراح براى بیمارستان زاهدان اقدام سریع بفرمایند که رفع مضیقه اهالى آنجا بشود به علاوه در بقیه بخش‌هاى بلوچستان باید هر کدام یک بهدارى تأسیس شود و رئیس بهدارى آنجا باید هر ماه مرتباً به بخش مربوطه سرکشى نموده از وضع بهداشتى مردم دهستان‌ها مستحضر شوند ضمناً در این موقع که بنگاه دارویى کل کشور به وزارت بهدارى واگذار شده باید تصمیماتى اتخاذ نمایند که داروى بیشترى در دسترس مأمورین قرار داده شود.

مطلب دیگر این که معمولاً همه ساله از طرف اداره کل بهداشت مأمورینى براى مبارزه با مالاریا به بلوچستان مى‌رفتند اکنون که فصل مناسب شده خواهش می‌کنم در این مورد هم دستور لازم صادر فرمایند البته خاطر آقایان محترم مستحضر است که در منطقه وسیع بلوچستان (به استثناى زاهدان) یک بیمارستان وجود ندارد.

نایب رئیس - اکثریت نیست تأمل

+++

بفرمایید دو دقیقه هم بیشتر وقت ندارید.

ریگى - شش ماه وقت دارم (لحظه‌اى بعد اکثریت حاصل شد)

نایب رئیس - بفرمایید

ریگى - از طرف وزارت بهدارى تقاضا می‌کنم براى جلوگیرى از تلفات اهالى بلوچستان با همکارى سازمان شاهنشاهى که در ایرانشهر درمانگاه دارد براى تأسیس یک بیمارستان در ایرانشهر اقدام فرمایند.

5- عرض دیگر بنده موضوع راه‌هاى بلوچستان است البته آقایان می‌دانند هر قدمى را بخواهیم برداریم احتیاج به جاده دارد وضع جاده‌هاى قدیمى بلوچستان به علت نداشتن بودجه تعمیراتى کافى و مخصوصاً توأم بودن بودجه راه‌هاى بلوچستان و زابل و قائنات کمتر اعتبارى نصیب بلوچستان مى‌شود نسبت به ساختمان راه جدید در سنوات اخیر گویا در حدود 5000000 (پنج میلیون تومان) در تنگ سرحد خرج نموده‌اند در صورتی که 24 کیلومتر راه بیشتر نیست و هنوز هم راه عبور موقتى در 13 کیلومتر آن بیشتر ندارد در این مورد بنده به وزارت راه نوشته‌ام تا به حال جوابى نداده‌اند بنده توجه دولت مخصوصاً آقاى وزیر راه راه به این قسمت معطوف در ضمن نظر به اهمیت حیاتى فوق‌العاده جاده بین چابهار و ایرانشهر تقاضا مى‌کنم دولت از قسمت سازمان برنامه یا هر طریق دیگر صلاح می‌دانند اقدام به ترمیم این جاده بفرمایند تا به این وسیله بتوان به بهترین بندر آزاد سواحل جنوب یعنى چابهار دسترسى پیدا نموده و از آن استفاده نمود به طوری که آقایان محترم اطلاع دارند دولت اجازه صدور مقادیر زیادى برنج و چمپا را داده است با این که برنج چمپا در بلوچستان زیاد است هیچ تاجرى به علت نبودن جاده حاضر به معامله در آن حوزه نشده و یک نفر از مردم آنجا نتوانسته‌اند در این موقعیت از کالاى خود نتیجه بگیرند و جنس خود را در این فرصت به قیمت مناسب به مصرف برسانند به این ترتیب آقایان قبول مى‌فرمایند بهبود وضعیت اقتصادى میسر نیست بنده از دولت تقاضا مى‌کنم موضوع راه‌هاى بلوچستان که شاهرگ حیاتى آن منطقه است توجه سریع بفرمایند زیرا داشتن راه خوب باعث آبادى محل و ترقى اقتصادى -‏ امنیت عمومى، بهبود فرهنگ ایجاد کار و همه چیز دیگر مى‌شود به عرایض خودم خاتمه می‌دهم و در وقت دیگرى تعدیات و اجحافات مأمورین دولت را از قبیل ژاندارمرى خالصه دادگسترى زاهدان و غیره به عرض آقایان نمایندگان مى‌رسانم‏.

(احسنت)

نایب رئیس - آقاى کهبد

کهبد - در پیرامون گزارش سه ماه جناب آقاى نخست‌وزیر که در چند جلسه متوالى در مجلس شوراى ملى قرائت گردید با کسب اجازه از همکاران محترم مطالبى به طور اختصار به عرض می‌رسانم.

موجب کمال خوشوقتى است که جناب آقاى دکتر مصدق نخست‌وزیر با حال کسالت که بعد از کشمکش نفت حقاً و انصافاً مى‌بایستى استراحت کامل بفرمایند راحتى را بر خود حرام کرده با عشق و علاقه مفرطى دست به یک سلسله اصلاحات داخلى زده‌اند و با مشورت کارشناسان داخلى و خارجى لوایحى تصویب و به عنوان آزمایش به مرحله اجرا گذارده‌اند و همچنین لوایحى در دست اقدام است البته لوایحى که تصویب فرموده و مى‌فرمایند.

نایب رئیس - تأمل بفرمایید اکثریت نیست‏.

(چند لحظه بعد اکثریت حاصل شد)

نایب رئیس - بفرمایید

کهبد - با این که قبل از تصویب به معرض افکار عامه گذاشته شده معذلک لوایح آزمایشى است که بعداً به تصویب مجلس شوراى ملى خواهد رسید و در عمل اگر نقایصى پیدا شود ضمن تصویب قطعى در مجلس شورای ملى اصلاح خواهد شد به هر حال بنده به سهم خود از جناب آقاى نخست‌وزیر و سایر آقایانى که در این خصوص زحمت کشیده‌اند تشکر می‌کنم.

هنوز جراحات وارده به ملت رشید و بردبار ایران التیام نیافته و مدت زمان و بردبارى بیشترى می‌خواهید که خرابى‌هاى زمان گذشته ترمیم و اصلاح شود و نباید فراموش کرد که حریفان سرسخت و کهنه‌کار که جز با مکیدن خون بینوایان به نحو دیگرى نمى‌توانند آتش خشم و غضب خود را فرو نشانند بیکار ننشسته و از انواع تحریکات بر علیه دولت و ملت ایران دست بر نداشته اند و به اقسام نیرنگ‌ها مخصوصاً با فشار اقتصادى می‌خواهند ما را به زانو در آورند و امیدوارند از راه حس بدبینى و طبقات و ایجاد اختلاف و تفرقه و سلب اعتماد وضع کشور را بر هم ریخته و به مقاصد پلید و شوم خود نایل گردند ولى آقایان باید پنبه غفلت را از گوش خود بیرون آورده و مطمئن باشند که ملل شرقى به خصوص ایران بیدار شد. و توجهى به این عملیات ناجوانمردانه نخواهند نمود من به بانک بلند می‌گویم صحنه‌سازى و توقیف کردن کشتى و محاکمه در دادگاه‌هاى قلابى به اندازه پشیزى براى ما ارزش ندارد.

به هر جهت اگر ملت ایران حس بدبینى و کینه‌توزى را نسبت به همدیگر از خود دور کند و تمام ملت دست اتفاق به همدیگر داده و با ازخودگذشتگى بیشترى و با تشریک مساعى همدیگر مشکلات را از پیش پاى خود بردارند و پیرامون اغراض خصوصى و شخصى نگردند و منافع خصوصى خود را ضمن تأمین منافع عمومى در نظر داشته باشند محققاً موفق و منصور خواهند شد.

البته دولت هم باید از هر قسم کوشش در راه تقلیل بودجه و ازدیاد مواد تولیدى مخصوصاً توجه به کشاورزى و تشویق صادرات با مطالعه عمیق‌تر کوتاهى نکند و در عین حال که باید با نهایت علاقه کار نفت را به طوری که صلاح و مصلحت ملت ایران اقتضا نمایند با حسن تدبیر و خونسردى تعقیب و دنبال کند در فکر کارهاى تولیدى و تقویت مالى و اقتصادى کشور طبق نقشه صحیح و ثابت باشد من هیچ وقت مأیوس نبوده و بلکه امیدوار بوده و هستم که با مختصر توجهى وضع کشور اصلاح و بهبودى خواهد یافت و مسلماً همین که کار اقتصادى کشور ما سر و صورتى به خود گرفت خریداران نفت که فعلاً تحت تأثیر عمال شرکت سابق نفت از خرید نفت ما خوددارى مى‌کنند متوجه خواهند شد که احتیاج مالى ما مرتفع شده است و با کمال میل به بهاى حقیقى و عادلانه نفت ما را خواهند خرید. به هر صورت دولت باید به وسایل مقتضى در درجه اول اطمینان سرمایه‌داران داخلى را جلب و تضمین نماید تا سرمایه‌هاى خود را از خارج دوباره به کشور عودت داده و با خاطر آسوده به کارهاى تولیدى و مثمرثمر بیندازند اگر دولت جناب آقاى دکتر مصدق به این نکته توجه مخصوصى بفرمایند و با مشاوره با بازرگانان قانونى که نظر سرمایه‌داران ایرانى را تأمین نماید طرح و تصویب فرمایند ارقام بسیار درشتى را که سرمایه‌داران ایرانى اکنون به رغم اراده خود در خارج بلااستفاده دارند به ایران آورده و صرف امور تولیدى بنمایند تا این که احتیاج به سرمایه خارجى پیدا نشود.

البته این کار مانع از این نمی‌شود که دولت براى جلب سرمایه‌داران خارجى اقدامات مثبت و عملى (نه خیالى) بفرمایند این کار دو فایده بزرگ در بر خواهد داشت یکى این که ترس مؤسسات بزرگ مالى خارج را که عمال شرکت نفت و دشمنان ایران به انواع مختلف از ایران به وجود آورده‌اند برطرف خواهد نمود و نشان خواهد داد که ایران و ایرانى هیچ وقت نظر به سرمایه آنها نداشته و ندارد و بلکه بر عکس هر خارجى که کوچکترین صمیمتى نسبت به ملت ایران نشان دهد همیشه مورد احترام و تقدیر ملت ایران بوده است.

فایده دوم استفاده‌ای است که ملت ایران از علوم و صنایع و سرمایه آنها خواهد برد من از آقاى دکتر مصدق خواهش دارم به این موضوع توجه مخصوصى فرموده و نظر رجال با تجربه را قبل از این که قانون امضا و اجرا گردد جلب نماید تا مانند لایحه قانونى تشویق صادرات که اگر چه من حیث المجموع بسیار مفید مى‌باشد اما معایبى دارد که باید حتماً اصلاح گردد و چون وقت کافى نیست نظریات خود را در این خصوص که در واقع نظر هشتاد درصد از بازرگانان صادراتى مى‌باشد مسقتیماً به اطلاع ایشان خواهم رسانید.

به امور کشاورزى باید حتماً توجه قابل ملاحظه شود.

کشاورزان ما هنوز با اسباب و آلات زمان حضرت آدم و حوا امور فلاحتى را انجام مى‌دهند.

لایحه ازدیاد سهم کشاورزان با این که کمک مؤثرى به زارعین ایران شده معذلک تمام زندگانى زارع را اصلاح نمی‌کند باید عوامل اصلى را در نظر گرفت.

طبق محاسبه‌ای که به عمل آمده حد متوسط برداشت محصول شتوى ایران در حدود تخمى 5 الى 6 تخم تجاوز نمى‌کند و این کمبود سطح تولید نه زارع را سیر مى‌کند نه مالک را بنده مخبر کمیسیون خاص جهت رسیدگى به لایحه ازدیاد سهم کشاورزان هستم و با چند نفر از همکاران محترم به تمام نامه‌ها و تلگرافات و نظریات رسیده با کمال دقت رسیدگى و توجه نموده‌ام مضامین و مفاد همه آنها یکى است و همه از فقدان وسایل و کمبود محصول و بهاى نازل محصولات شکایت دارند طبق روزنامه‌اى که جناب آقاى وزیر کشاورزى براى من فرستاده‌اند در ترکیه 28 هزار تراکتور مشغول به کار مى‌باشد و از 1946 به بعد 26 هزار تراکتور به آن کشور وارد شده است ولى در ایران حدود 1400 تراکتور که بیش از یک هزار آن از کارافتاده و بقیه هم اسقاط است تجاوز نمی‌کند سرمایه بانک کشاورزى بسیار ناچیز و کم است باید حتماً اضافه شود که با شرایط مناسب و بهره کم به اعتبار محصول به کشاورزان وام داده شود از حسن اتفاق رئیس فعلى بانک کشاورزى آقاى مهندس بیات مرد بسیار درست و واردى است و تا حدى اشکالات را مرتفع نموده است. و همچنین از سایر مدیران بانک که آنها هم مردمان صالحى هستند تشکر مى‌کنم.

موضوع آب بسیار قابل توجه و شایان دقت است تهیه کود از جمله واجبات است برنامه و دستورات فنى و علمى به کشاورزان باید حتماً از طرف وزارت کشاورزى مجاناً به اختیار کشاورزان گذاشته شود. مبارزه با امراض نباتى و از بین بردن حشرات مضره ضرورى است.

تثبیت نرخ محصول کشاورزان باید حتماً مورد توجه واقع گردد اگر چه جناب آقاى وزیر دارایى فرمودند که در این قسمت اقدام شده و قریباً عملى خواهد شد وضع ارتباط و راه بین دهات و قرا باید اصلاح و مرمت گردد باید توجه مخصوصى به فرهنگ و بهداشت روستاییان داشت. شرکت‌هاى تعاونى لازم و مفید است که به وسیله آنها مایحتاج کشاورزان به قیمت مناسب تهیه شود به کارخانجات قند و چغندر‌کاران باید توجه شود و کشاورزان را تشویق به کشت چغندر نماید که هم کشور از واردات قند بى‌نیاز گردد و هم کار براى بیکاران تهیه شود.

براى تشویق کشاورزان و چغندرکاران

+++

همیشه در مقابل تحویل چند تن چغندر 8 کیلو قند به قیمت مناسب یعنى 15 ریال فروخته می‌شد امسال قسمت را 25 و 17 ریال معین کرده‌اند عده‌اى از چغندکاران نزد بنده آمده و از موضوع شکایت داشتند خدمت جناب آقاى نخست‌وزیر شرفیاب شده مراتب را به استحضار ایشان رساندم و فوراً دستور فرمودند و آقاى مدیرعامل سازمان برنامه هم حضور پیدا کردند بعد از یک سلسله مذاکرات بالاخره براى تشویق چغندرکاران در مقابل تقاضاى بنده دستور فرمودند به جاى 8 کیلو قند 12 کیلو فروخته شود اگر چه نظر چغندکاران و کشاورزان را تأمین نمى‌کند و از گرانى شکایت دارند ولى از این اقدام جناب آقاى نخست‌وزیر تشکر و امتنان دارم.

در لایحه اصلاحى اخیر ازدیاد سهم کشاورزان بنده هم پیشنهاداتى خدمت ایشان تقدیم کردم و خیلى متشکرم که بعضى از آنها قبول و در لایحه مزبور گنجانده شد بقیه نظریات و پیشنهادات خود را به کمیسیون مخصوص تقدیم خواهم داشت.

در خصوص تجارت دولت باید کمال توجه و علاقه را داشته باشد که از اجناس لوکس همان طورى که مجلس ممنوع کرده به نحو مقتضى جلوگیرى شود و با شرایط خاصى معاملات تهاترى توسعه یابد از صنایع داخلى باید حمایت شود ضمناً رویه‌اى اتخاذ گردد که موجب سوء‌استفاده صاحبان صنایع نگردد واردات و صادرات روى نقشه و متناسب با وضع ارز کشور بر محور صحیحى استوار گردد.

در خاتمه از وزارت راه تشکر می‌کنم که راه شهریار را شروع نموده‌اند امیدوارم دستور فرمایند زودتر تمام شود همچنین از اداره کل ژاندارمرى و تیمسار سرلشگر علوى امتنان دارم که با برگزیدن افسران لایق امنیت شهریار و ساوجبلاغ تا حدى تأمین شده است.

از وزارت بهدارى و انجمن شهر کرج و رئیس انجمن و رئیس بهدارى آنجا که براى احتیاج بیمارستان کرج از بذل هر قسم کمک مادى و معنوى خوددارى نکردند صمیمانه تشکر می‌کنم از وزارت فرهنگ خواهش دارم توجه مخصوصى به فرهنگ شهریار و ساوجبلاغ بفرمایند در خاتمه توفیق همه را در راه سعادت به کشور از قادر متعال خواستارم.

در خصوص لایحه انتخابات و جدول منضمه متأسفانه در مورد ساوجبلاغ و شهریار مختصر اشتباهى رخ داده است به این معنى که جمعیت شهریار و ساوجبلاغ طبق اعلامیه خود دولت که در مجلس قرائت شده در حدود 180 هزار نفر است طالقان و وارنگه آن هم اضافه شده که جمعیت کلیه بالغ بر 325 هزار نفر است و یک نفر وکیل نمى‌تواند که احتیاجات مردم را به این کثرت جمعیت تسریع کند حتى طول این حوزه 180 کیلومتر (از طالقان الى رباط کریم) و متجاوز از ششصد شهر قصبه قریه مزرعه است بنده مراتب را خدمت جناب آقاى نخست‌وزیر حضوراً عرض و نامه‌اى هم در این خصوص به ایشان تقدیم کردم وعده فرمودند مورد توجه قرار خواهند داد از این حیث از ایشان تشکر می‌کنم.

آقاى مهندس حسیبى هم یک نامه‌اى به بنده داده‌اند که بنده تقدیم می‌کنم مربوط است به این که کارخانجات وطن و صنایع پشمى که اجناس را گران فروخته‌اند بقیه وقتم را به آقاى وکیل‌پور می‌دهم‏.

نایب رئیس - دو دقیقه مانده است‏.

وکیل‌پور - بنده عرایضم خیلى مختصر است ضمن اظهار تأسف از این سانحه اخیر هواپیمایى خواستم به عرض آقایان برسانم که یکى از مقتولین این حادثه محمدحسن نادرى جهرمى بوده است که مأموریت پیک نخست‌وزیرى را داشته است این جوان در کمال صداقت و صمیمیت خدمت می‌کرد به طوری که جلب توجه جناب آقاى نخست‌وزیر را فراهم کرد و مخصوصاً مأموریت پیک نخست‌وزیرى را به او محول کردند و این خیلى فرق دارد با دیگران از نظر این که در راه انجام وظیفه و در حین انجام وظیفه و به خاطر انجام وظیفه مقتول شده است این است که به این وسیله خواستم جلب توجه آقایان را بکنم و از حضور آقایان نمایندگان محترم استدعا بکنم که جلب توجه دولت را بفرمایند و یقیناً خود آقاى نخست‌وزیر هم نسبت به این موضوع توجه دارند که یک مستمرى براى ورثه او معین بفرمایند مخصوصاً این که پدر او یک پیرمرد نابینایى است دو خواهر و یک برادر صغیر دارد و کاملاً مستحق هستند که به آنها یک کمک مستمرى بشود (صحیح است) موضوع دیگرى که خواستم اینجا به عرض آقایان برسانم و مخصوصاً توجه جناب آقاى نخست‌وزیر را جلب بکنم راجع به این پیشامدهایى است که در این چند ماه اخیر نسبت به مستخدمین دولت پیش آمده چون بنده احساس مى‌کنم که در این چند ماهه همیشه یک موجباتى براى ناراحتى خیال اینها فراهم شده یک روز آمدند تصویب نامه‌هاى استخدامى را نقض کردند یک روز آقاى وزیر دارایى آمدند گفتند صد هزار نفر مستخدم زیاد است در حالی که بنده اعتقاد دارم در یک مملکتی که پستخانه‌اش باید چند برابر فعلى باشد در یک مملکتی که آمار کشاورزى ندارد آمار بهدارى ندارد آمار صنعتى ندارد آمار اقتصادى ندارد و حتى شاید وزارتخانه‌ها آمار صحیحى از کارمندان خود ندارند در یک چنین دستگاهى این همه زجر دادن مستخدم دولت صحیح نیست و من خیلى خوشوقتم که شخص آقاى نخست‌وزیر که جز به خیر و صلاح مردم این مملکت نظرى ندارند توجهى به این موضوعات دارند و در این تجدیدنظرى که کردند تا حدى ارفاق کردند ولى با همه این حرف‌ها این لایحه‌اى که اخیراً راجع به سازمان وزارتخانه‌ها تهیه فرموده‌اند نواقص و معایب بسیارى است که در حقیقت حکم این را دارد که مستخدم دولت را قبلاً محکوم کند بعد بازنشسته می‌کند مستخدم دولت را محکوم می‌کند بدون این که به او حق دفاع بدهند بنده مى‌خواهم مخصوصاً استدعا کنم که یا اصلاً آن ماده 3 را از آن لایحه بردارند و یک مساعدت‌هایى از نظر بازنشستگى اگر ممکن است درباره کارمندان بکنند و اصولاً اگر مى‌خواهند قانون بازنشستگى را اجرا کنند و یک عده‌اى را که به سن بازنشستگى رسیده‌اند با کمال احترام از خدمت معاف بدارند بنده خیال مى‌کنم که خیلى از این کثرت کارمندان کاسته مى‌شود و منظور دولت هم عملى می‌شود و الا بدون این که آنها را از نظر حسن شهرت است و سوء شهرت تفکیک کنند صالح و طالح را بشناسند بدون این که حق دفاع به آنها بدهند نباید همه را یکسان بازنشسته کرد و اگر ممکن است در این لایحه حق تجدیدنظرى براى کارمندان بدهند یک تجدیدنظرى که چند نفر از مستشاران دیوان عالى کشور در آنجا شرکت داشته باشند و ضمناً مى‌خواهم عرض کنم که یک غلطى هم در خود لایحه هست که نوشته‌اند واجدین شرایط بازنشستگى می‌توانند این واجدین باید غیرواجدین باشند.

نایب رئیس - وقت جنابعالى تمام شد.

وکیل پور - اجازه بفرمایید دو سه کلمه دیگر عرض دارم.‏

نایب رئیس - نمى‌شود اجازه داد بعد اگر خواستید صحبت کنید. آقاى اخگر

اخگر - قریب چهل سال قبل که جنگ بین‌المللى اول درگیر بود عساکر دولت انگلیس با این که کشور ما بی‌طرف بود به بوشهر حمله آوردند و بوشهر را اشغال کردند مردم رشید و دلاور شهرستان بوشهر قریب 3 سال در یک دشت همواره با نداشتن هیچ گونه وسایل با ارتش متجاوز جنگیدند و در این راه واقعاً از حیث شجاعت و دلیرى موجب افتخار تاریخى ایران شدند بعد از این واقعه عمال استعمارى که دولت انگلیستان یکى از جهت انتقام گرفتن از این مردم رشید و یکى هم از جهت این که براى شرکت نفت سابق کارگر ارزان قیمت لازم بود چنان وسایل خرابى این شهرستان را فراهم آورند که به جاى این که همه جا توسعه و ترقى پیدا کرده است روزبروز بر خرابى این شهرستان افزوده و حال صورتى پیدا کرده است که این بنادر به حال مخروبه افتاده است.

نایب رئیس - تأمل بفرمایید اکثریت نیست‏.

(چند لحظه بعد با ورود دو نفر اکثریت حاصل شد)

بفرمایید.

اخگر - همین بنادرى که براى داشتن یک بندر کوچکى مثل آن دول بزرگ دنیا سال‌ها با هم جنگ و ستیز مى‌کنند این بندر به واسطه بى‌توجهى به حال خرابى افتاده است که ذکرش اسباب تأثر و تأسف است با اقدامات بسیارى که شده است بالاخره تصمیم گرفته شده است که بندر بوشهر را بندر آزاد اعلام بکنند براى این که تجار بتوانند اجناس‌شان را وارد بکنند و صادر بکنند و از حیث عشور و انباردارى و عوارض دیگر اجحافى براى آنها نباشد ارزان‌تر تمام بشود تشویق بشوند و جنس خودشان را وارد بکنند خیلى از این حیث بنده متشکرم و ممنونم و استدعا می‌کنم که در این موضوع تسریع بشود زیرا تنها راهى که ممکن است باعث آبادى جنوب بشود و این بنادر از حال خرابى بیرون بیایند تهیه وسایل و تدابیرى است که بشود تجار جنس وارد بکنند و براى مردم ایجاد کار بکنند (صحیح است) وقتى کسى کارى در یک جایى نداشت البته مى‌تواند در آنجا توقف بکند ولى وقتى ایجاد کار شد مى‌توانند مردم زندگى بکنند این یک تلگرافى است از بوشهر به امضاى دو هزار و پانصد نفر رسید ه که امضا کرده‌اند آن را قرائت و تقدیم می‌کنم.

«جناب آقاى نخست‌وزیر محبوب‏»

رونوشت وزارت اقتصاد ملى و اداره کل بنادر رونوشت جناب آقاى اخگر.

مژده تصمیم دولت ملى دایر به آزادى بندر بوشهر که موجب توقف سیر قهقرایى و میمون قوس صعودى این بندر و تشویق در مراجعت مهاجرین به وطن مألوف و انبار بازرگانى بنادر عربستان و دول شرقى خواهد بود مایه امید و خوشحالى و دمیده شدن روح در کالبد مردم مفلوک محروم استعمارزده این سامان گردیده هر چند اخلالگران درصدد هستند از این اقدام مفید اقتصادى و سیاسى ذهن دولت را مشوب کنند ولى مزایاى این عمل بر دولت ملى روشن است لذا با کمال بى‌صبرى اهالى استدعاى عاجز در تسریع این تصویب‌نامه که از هرحیث متضمن منافع بی‌شمار براى بوشهر و مملکت است دارند.

مطلب دیگرى هم که بنده در تأیید بیان اخیر جناب آقاى ریگى عرض مى‌کنم البته تشویق و ترغیب از طرف همه شد که مردم از لباس‌هاى وطنى و مصنوعات وطنى استفاده کنند و مردم هم براى این

+++

تشویق و ترغیب شروع به خرید امتعه وطنى کردند تذکراً عرض مى‌شود که خوب است صاحبان صنایع وطنى هم متوجه موقعیت باشند و فکر نکنند که از این تشویق مردم سوء‌استفاده بشود و اجناس‌شان را گران بکنند و بدانند اگر این رویه را در پیش بگیرند نتیجه‌اش این است که مردم از خرید امتعه وطنى منصرف مى‌شوند و ضرر این عمل متوجه خودشان خواهد بود از طرف وکلاى محترم فارس هم به بازماندگان سانحه هوایى تسلیت عرض می‌کنم باقى وقتم را هم به جناب آقاى دکتر فقیهى‌شیرازى می‌دهم‏

دکتر فقیهى‌شیرازى - چقدر وقت باقى مانده است؟

نایب رئیس - 7 دقیقه‏

دکتر فقیهى‌شیرازى - چون کم است بنده معذرت می‌خواهم.‏

3- بقیه مذاکرات در گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به تعلیق مجازات زندانیان‏

نایب رئیس - وارد دستور مى‌شویم بقیه پیشنهادات راجع به تعلیق مجازات زندانیان قرائت مى‌شود پیشنهاد آقا ى وکیل‌پور

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد مى‌نمایم ماده واحده به طریق زیر اصلاح شود: محکومین به جرم ارتشا و اختلاس و کلاهبردارى و خیانت در امانت در صورتى از مقررات این ماده استفاده خواهند نمود که اصل مال یا قیمت آن را از تاریخ تصویب این قانون در ظرف یک سال تسلیم یا بودجه اطمینان بخشى تعهد نمایند. وکیل‌پور

نایب رئیس - آقاى وکیل‌پور

وکیل‌پور - آن روز ضمن پیشنهادى که جناب آقاى نریمان فرموده بودند بنده یک توضیحاتى راجع به این ماده عرض کردم که فکر می‌کردم آقایان نمایندگان محترم قانع شدند موضوع این است ک این جمله‌اى را که الان می‌خوانم در این ماده نوشته:

محکومین به جرم ارتشا و اختلاس و کلاهبردارى و خیانت در امانت در صورتى از این ماده استفاده خواهند نمود که اصل مال یا قیمت آن را در ظرف یک سال تسلیم نمایند و همان طور که آن روز عرض کردم این قضیه شرطیه است یعنى اگر اینها در ظرف یک سال این پول را تسلیم کردند تا شاهى آخر آن وقت مى‌توانند آزاد بشوند و الا اگر تا یک شاهى آخر را ندادند آزاد نمى‌شوند. بنده عرض کردم براى این که آنها هم بتوانند از این قانون استفاده کنندبه جاى این که پول را تسلیم کنند اگر بودجه اطمینان بخشى تهیه کنند همین قدر که تعهد کرد که ظرف مدت مقرر بدهد یک مدت معینى که قرار تقسیط داد و تعهد پرداخت کرد و دولت هم قبول کرد آن وقت او را آزاد کنند و الا از دو جهت این کار عیب پیدا می‌کند یکى این که ممکن است کسانى باشند که اگر فرضاً هم بتوانند در ظرف یک سال اصل مال یا قیمت آن را مسترد بکنند در ظرف یک سال مدت زندان‌شان تمام مى‌شود و در حقیقت دیگر از این قانون استفاده نمی‌کنند بنابراین تشویق و ترغیب نمی‌شوند که اصل مال یا قیمت آن را مسترد کنندبه نظر من به ضرر دولت تمام مى‌شود و از طرف دیگر یک تبعیضى هست اینجا در جایى که جنایات را جزو این لایحه آورده‌ایم و اشخاص جانى را هم به موجب همین قانون معاف می‌کنیم در حقیقت صحیح نیست که کلاهبردارى هم که جرم جنحه‌اى است آن را مشمول این قانون قرار ندهیم و این اشخاصى را که در این قسمت اخیر نوشته‌اند از این قانون بى‌بهره بگذاریم اینجا است که بنده خواستم از حضور محترم آقایان استدعا کنم که به این اصلاحى که شده است رأى بدهید (دکتر معظمى - در پیشنهادتان مرقوم فرموده‌اید ماده واحده این طور اصلاح مى‌شود در حالی که قسمتى از ماده واحده باید باشد) اصلاح می‌کنم پیشنهاد مى‌نمایم قسمت آخر ماده واحده (دکتر معظمى - باید بنویسید جمله فلان ماده واحده این طور اصلاح مى‌شود) اجازه بفرمایید پیشنهاد را بنده مى‌خوانم پیشنهاد مى‌نمایم جمله (از محکومین به جرم ارتشا در ظرف الی یک سال تسلیم نمایند به طریق زیر اصلاح شود محکومین به جرم ارتشا و اختلاس و کلاهبردارى و خیانت در امانت در صورتى مقررات این ماده استفاده خواهند نمود که اصل مال یا قیمت آن را از تاریخ تصویب این قانون در ظرف یک سال تسلیم یا به وجه اطمینان بخشى تعهد نمایند.

نایب رئیس - آقاى مخبر نظرى دارید (مخبر کمیسیون دادگسترى - عرضى ندارم) مخالفى نیست با این پیشنهاد، آقاى اخگر مخالفید. بفرمایید

اخگر - در این قانون منظور شده که این گونه متهمین اگر در ظرف یک سال ‌اصل یا قیمت آنچه را که به آن محکوم شده‌اند بپردازند موافق این قانون رفتار خواهد شد حالا اضافه بکنیم که تعهد بکنند و آزاد بشوند ارفاق بى‌جهتى است اگر یک کسى محکوم به یک جنایتى شده است به ازاى جنایت را داد تا یک سال آزاد بشود یک حرفى است ولى اگر نداد و تعهد کرد و آن تعهد هم اجرا نشود یک صورت صحیحى ندارد.

نایب رئیس - آقایان توجه بفرمایند پیشنهاد یک مرتبه دیگر قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

پیشنهاد مى نمایم از محکومین به ارتشا الى در ظرف یکسال تسلیم نمایند به طریق زیر اصلاح شود.

محکومین به جرم ارتشاء و اختلاس و کلاهبردارى و خیانت در امانت در صورتى از مقررات این ماده استفاده خواهندنمود که اصل مال یا قیمت آن را از تاریخ تصویب این قانون در ظرف یک سال تسلیم یا به وجه اطمینان بخشى تعهد نمایند. وکیل‌پور

نایب رئیس - آقایانى که موافقند با این پیشنهاد قیام بفرمایند (عده کثیرى برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

پیشنهاد می‌کنم بعد از عبارت (از بقیه مجازات مقرره معاف مى‌شوند) عبارت زیر اضافه شود همچنین متهمین به ارتکاب جنحه و جنایت غیر از قتل عمد که فعلاً زندانى و بدون محاکمه و تعیین تکلیف در مورد جنحه ثلت و در مورد جنایت نصف از مدت مجازات مقرره را محبوس شده‌اند آزاد مى‌شوند در صورتی که در ظرف پنج سال مرتکب جنحه و جنایت بشوند اتهام قبلى قابل رسیدگى و تعقیب خواهد شد. خلخالى‏

نایب رئیس - آقاى خلخالى‏

خلخالى - عرض کنم این پیشنهادى که تقدیم شده به منظور این است که وقتى مجرمینى که محکومیت قطعى پیدا مى‌کنند در این لایحه با گذشتن نصف در جنحه و دو ثلت در جنایت مجازات‌شان معلق مى‌شود و آزاد مى‌شوند به طریق اولى متهمین هم باید آزاد بشوند (چند نفر از نمایندگان - این پیشنهاد رد شد) پیشنهادات قبلى راجع به متهمین که رد شد راجع به متهمینى بود که قبلاً به اتهامات‌شان رسیدگى بشود و پس از رسیدگى و صدور حکم آزاد بشوند اینها چنین چیزى نیست من عرض می‌کنم همان طور که کسانى که محکومیت قطعى دارند آزاد مى‌شوند کسانى هم که به صرف اتهام زندانى مى‌شوند و مدتى در زندان بلاتکلیف مانده‌اند آزاد شوند چنان که دیشب در روزنامه خواندم که یک دادگاهى در زندان تشکیل مى‌شود چرا اینها هم آزاد نشوند؟ اگر به من بگویید که این ماده واحده در مورد کسانى است که محکومیتى دارند و فعلاً زندانى هستند مجازات‌شان معلق مى‌شود هیچ مانعى ندارد که از نظر اتهام هم معلق بشود به این معنى کسانی که متهم هستند اگر در مورد جنحه ثلت و در مورد جنایت نصف از مدت مجازات مقرره اتهام‌شان را بدون تعیین تکلیف در زندان مانده باشند آزاد شوند و در صورتی که در ظرف پنج سال باز هم به اتهام جنحه و جنایت زندانى شوند به اتهام قبلى‌شان باز رسیدگى شود و یکى از آقایان صحبت مى‌کردند براى این که رفع اشکال بشود این مطلب را عرض می‌کنم که نظر آقایان جلب شود مى‌فرمودند که در اتهام ممکن است جرم شخصى را بزرگتر از آنچه که هست جلوه بدهند و وقتى که به دادگاه می‌رود یا تخفیف قائل مى‌شوند یا این که پس از رسیدگى معلوم مى‌شود مرتکب جنحه‌اى شده نه جنایت بنابراین در موقعى که متهم است مى‌گوییم اگر متهم به جنحه یا جنایت یک ثلث یا نصف مدت زندانى را گذراند آزاد بشود این در حقیقت یک فشارى است به آن متهمین در صورتی که در جواب مى‌توان گفت کسانى که تا این تاریخ زندانى هستند که یک ثلت در جنحه و نصف مدت را در جنایت زندانى شده باشند آزاد مى‌شوند و کسانى که تا این تاریخ آزاد شده‌اند شامل نمى‌شود اگر چنانچه برخلاف حقیقت جرم‌شان را بزرگ جلوه داده‌اند که در محکمه کمتر از آنچه ادعا شده درباره‌شان حکمى صادر شود که آنها مدت محکومیت را در زندان بوده‌اند یعنى این تنها در مورد کسانى که متهم هستند و بدون تعیین تکلیف و صدور حکم تاکنون زندانى هستند شامل مى‌شود باز تصدیق مى‌فرمایید که وقتى مجرمینى که حکم قطعى برایشان صادر مى‌شود و محکومیت‌شان قطعى است آزاد می‌کنیم به طریق اولى متهمى را که بدون صدور حکم و بلاتکلیف هستند اینها را هم باید آزاد کنیم.

امامى‌اهرى - بنده مخالفم‏

احمد فرامرزى - این رد شده اصلاً

نایب رئیس - آقاى دکتر مصباح‌زاده‏

آقاى دکتر مصباح‌زاده (مخبر کمیسیون) - در جلسه گذشته آقاى دکتر بقایى پیشنهادى که دادند حکایت از این می‌کرد که متهمینى که محکوم مى‌شوند و حکم آنها قطعى مى‌شود این قانون درباره آنها اجرا بشود مجلس به این پیشنهاد رأى نداد پیشنهادى که جناب آقاى خلخالى مى‌فرمایند این است که بدون این که اشخاص محاکمه بشوند و براى آنها مجازات معین شود همین طور از روى اتهامى که به آنها نسبت داده‌اند مجازات را به نصف یا ثلث و ربع تخفیف بدهند و این را آزاد کنند خواستم عرض کنم کسى که متهم است یک کسى است که هنوز معلوم نیست واقعاً مرتکب جرم شده یا نشده و ما نمى‌توانیم یک کسى که هنوز تکلیفش معلوم نیست درباره او بگوییم مجازات اجرا مى‌شود وقتی که در‌باره کسانى که حکم درباره آنها صادر شده ما تردید داریم به طریق اولى درباره کسانى که حکم قطعى صادر نشده و این تردید بیشتر است. این یکى ولى مهمتر این است که در مورد کسانى که تعقیب شده‌اند و محکوم نشده‌اند میزان مجازات آنها معلوم نیست تا ما بتوانیم یا یک ثلث یا یک ربع تخفیف

+++

 قائل شویم براى این که اکثر مجازات‌ها داراى یک حداقل و یک حداکثرى است مثلاً از سه سال با اعمال شاقه تا 15 سال حبس معین شده و معلوم نیست که از طرف محکمه مجازات سه سال یا 15 سال کدام یک معین مى‌شود. حالا اگر خواستند نصف یا ثلث این مجازات را تخفیف بدهند نصف سه سال یا نصف پانزده سال را بدهند؟ این برخلاف اصل است به عقیده بنده و تصور می‌کنم اگر پیشنهادشان را مسترد بفرمایند مناسب باشد.

خلخالى - قیاس مع‌الفارق مى‌فرمایید.

نایب رئیس - آقاى عامرى‏

عامرى - بنده هم می‌خواستم توضیحاتى بدهم که با توضیحات آقاى دکتر مصباح‌زاده دیگر عرضى ندارم و احتیاج نماند.

نایب رئیس - آقاى امامى‌اهرى‏

امامى‌اهرى - منظور از تقدیم این لایحه آقاى خلخالى به طور خلاصه دولت اظهارش این بود که من آن وسایل لازمه را براى اصلاح حال زندانیان که اینها را در آنجا تربیت و تأدیب بکنیم و خلاصه مردمانى صالح قرار بدهیم و تحویل جامعه بدهیم این وسایل را ندارم بنابراین ارفاق می‌کنم و اینها را به حال معلق رها می‌کنم (خلخالى - قتل عمد را استثنا کرده‌ام) اجازه بفرمایید اساساً متهم غیر از مجرم است آن کسى که محکوم شده بر فرض هم که معاف بشود داراى مجازات تبعى است و یک اثراتى دارد ولى آن کسى که متهم است ممکن است تبرئه شود (خلخالى - اگر تبرئه شد که بهتر دیگر آزاد مى‌شود) در این مورد درست توجه نمى‌فرمایید جناب آقاى خلخالى متهم به موجب قرار مستنطق بازداشت مى‌شود هنوز محکومیتى پیدا نکرده حکم محکمه صادر نشده (خلخالى - آزادى او چه اشکالى دارد؟) آزادى او به گردن شما نیست محتاج به گفته شما نیست مستنطق مى‌تواند او را در صورتی که لازم بداند آزاد بکند به هر حال این مورد ندارد و با این طرز عمل این تشویق ارتکاب جرم است چنان که ممکن است یک نفر دیگر پیشنهاد کند چون شما درباره متهم همان طور که آقاى خلخالى پیشنهاد مى‌کنند مجازات را معاف کردید به طریق اولى اجازه ندهید که هر کسى سرقت کرد تعقیب شود و به طریق اولى باید معاف باشد این آقا موجب تشویق ارتکاب جرم مى‌شود که صحیح نیست.

نایب رئیس - آقاى خلخالى مسترد مى‌فرمایید یا رأى بگیریم؟

خلخالى - رأى بگیرید

نایب رئیس - آقایانى که موافقند با پیشنهاد آقاى خلخلى قیام فرمایند (چند نفرى برخاستند) رد شد.

یکى از نمایندگان - یک مرتبه دیگر می‌فرمودید قرائت مى‌شد.

نایب رئیس - آقایان باید توجه داشته باشند وقتى پیشنهادى خوانده مى‌شود دقت بفرمایند پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

(پیشنهاد آقایان جلالى و شهیدى به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

پیشنهاد مى‌نمایم در قسمت اول ماده واحده کلمه (نصف) بعد از کلمه (جنحه) به ثلث و عبارت (دو ثلت) بعد از جنایت به نصف اصلاح شود.

سید باقر جلالى - شهیدى‏

نایب رئیس - آقاى شهیدى‏

شهیدى - پیشنهادى که بنده و آقاى جلالى دادیم خواهش می‌کنم توجه بفرمایید پیشنهاد کرده‌ایم در قسمت اول ماده واحده نصف بعد از جلمه جنحه به ثلث و عبارت دو ثلث بعد از جنایت به نصف اصلاح شود. منظور این است که مدت جنایت را که دو ثلث منظور شده نصف باشد و مدت جنحه را ثلث در صورتی که در جنایت نصف را طى کرده باشد و در جنحه ثلث البته رأى توضیح عرض کنم که فلسفه مجازات براى اصلاح مجرم است که اخلاق او خوب شود و فرد مفیدى بشود همان طور که جناب آقاى ملک‌اسمعیلى در جلسه قبل فرمودند اتفاقاً در اغلب کشورها براى مجازات حدى را قائل نشده‌اند و همین قدرکه تشخیص دادند مأمورین قضایى که یک مجرمى تنبه پیدا کرده و یک فرد مفیدى ممکن است بشود او را آزاد می‌کنند از طرف دیگر خوشبختانه در مملکت ما مجرم بالفطره کمتر هستند و اینها کسانى هستند که در نتیجه فقر و استیصال یا در اثر ضعف اخلاقى در اثر تحریکات اعصاب از قبیل مستى و یا فقر و پریشانى مرتکب جرم شده‌اند در عمل هم دیده‌ایم غالباً این قبیل مجرمین یا از شدت تأثر انتحار کرده‌اند یا خود را به مأمورین قضایى تسلیم کرده‌اند بنابراین بنده از نظر ارفاق به حال این قبیل مجرمین به استثناى قتل عمد نسبت به سایرین که مجرمین عادى هستند پیشنهاد کردم چنانچه در جنایت نصف از مجازات را طى کرده باشند و در جنحه ثلث اینها از قانون استفاده کنند.

نایب رئیس - مخالفى نیست (اظهارى نشد)

امامى‌اهرى - یک مرتبه دیگر قرائت شود.

مجدداً به شرح سابق توسط آقاى شهیدى قرائت شد)

حاج سید جوادى - پیشنهاد خوبى است نظر خیرخواهى است‏.

گنجه اى - پس بگیرید.

نایب رئیس - رأى مى‌گیریم به پیشنهاد آقایان جلالى و شهیدى آقایانى که موافقند قیام فرمایند (چند نفرى برخاستند) رد شد.

4- اعلام تصویب صورت مجلس جلسات هفتم و نهم دى ماه 1331

نایب رئیس - از موقعیت استفاده می‌کنم صورت جلسات هفتم و نهم دی ماه را هم تصویب شده تلقى می‌کنیم.‏

5- بقیه مذاکره در گزارش کمیسیون دادگسترى راجع به تعلیق مجازات زندانیان

نایب رئیس - پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

پیشنهاد مى‌نمایم به جاى یک سال (جمله سه سال به اقساط تضمین شده) اصلاح شود.

شهیدى - سید باقر جلالى‏

جوادعامرى - با پیشنهادى که تصویب شده که تعهد را قبول کرده‌اند خوبی است پس بگیرند.

شهیدى - پس گرفتم آقا

نایب رئیس - پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

پیشنهاد مى‌نمایم تبصره زیر به ماده واحده اضافه گردد:

تبصره - پنج روز مقرر در ماده 136 مکرر در آیین‌نامه دادرسى کیفرى به دو ماه اصلاح و از مقررات این تبصره نیز کسانى که براى پرداخت وجه الکفاله زندانى هستند در صورت دادن ضامن مى‌توانند استفاده نمایند.

شهیدى - سید باقر جلالى‏

نایب رئیس - آقاى شهیدى‏

امامى‌اهرى - مشابه همان پیشنهاد آقاى خلخالى است.‏

شهیدى - خیر قربان مشابه نیست (معتمددماوندى - پس بگیرید آقا) چى را پس بگیرم؟

عرض مى‌شود که متأسفانه این پیشنهادات را آقایان توجه نمی‌کنند (صحیح است) (میر اشرافى - ایشان توهین می‌کنند چطور مى‌دانید ما توجه نمى‌کنیم؟) عرض کنم در ماده 136 قانون آیین دادرسى کیفرى قید شده است به این که هرگاه به شخص کفیل اخطار شد که متهم را تحویل بدهد و در ظرف پنج روز تحویل ندهد خود کفیل زندانى مى‌شود و وجه الکفاله از او وصول مى‌شود آقا در ظرف پنج روز کدام کفیل مى‌تواند متهم را تحویل زندان بدهد؟ الان عده زیادى هستند که در زندان گرفتارند به عنوان کفالت و وجه الکفاله هم ازشان گرفته‌اند این است که بنده و آقاى جلالى پیشنهاد کردیم که این مدت پنج روز را دو ماه بکنند در ظرف دو ماه کفیل شخصى را که از او کفالت کرده تحویل بدهد و از این دو ماه هم زندانیانى که الان در زندان هستند استفاده کنند.

دکتر کیان - آقا یک ماه بکنید

اخگر - اگر بخواهیم که قوانین جزا را درست کنیم که وقت زیادى خواهد خواست.‏

نایب رئیس - آقاى معاون وزارت دادگسترى.

معاون وزارت دادگسترى - عرض مى‌شود این موضوع کفالت که می‌خواهید به دو ماه تغییر پیدا کند به نظر بنده جایش اینجا در این لایحه نیست (صحیح است) چون موضوع کفالت و این که کسى کفیل متهمى شده ارتباطى با محکومین و زندانیان ندارد و عقد کفالت اصولاً از عقودى است که یک کس مى‌آید به دادگسترى مى‌گوید آقا متهم را مى‌خواهید بفرستید به زندان او را نفرستید و هر وقت خواستید او را مى‌آورم یک شرطى هم می‌کند می‌خواست شرطى نکند مى‌گویند اگر پنج روز او را نیاورى دو هزار تومان از تو مى‌گیرند خوب قبول نکند مگر کسى کفیل را مجبور کرده که پاشو بیا اینجا و از کسى کفالت کن و حالا چون پنج روز است پس دعوا کند با دادگسترى که تو درست کردى ما چکار داریم با کفیل ما تأمین می‌خواهیم از متهمین متهم یعنى کسى که به او اتهام وارد شده مى‌گویند تو دزدى کرده‌اى ما باید دلایل را جمع‌آورى کنیم حالا ما می‌خواهیم او را بفرستیم زندان و دلایل را جمع‌آورى کنیم البته دو سه دلیل در دست داریم ولى دلایل بیشترى می‌خواهیم جمع‌آورى کنیم یک نفر پیدا مى‌شود مزاحم ما و می‌گوید زندانیش نکن و من کفیلش مى‌شوم خوب پنج روزه است مى‌خواست اصلاً قبول نکند با این شرط کفیل شده ما هم مى‌خواهیم کفیل نشود ما خیلى ممنونیم که کفیل نباید براى این که آقایان توجه داشته باشند که غالب کسانى که کفیل مى‌شوند اولاً خودشان نیستند ثانیاً به اشخاصى که به قید کفیل آزاد شده‌اند با وجود داشتن کفیل دسترسى نداریم.‏

(عده‌اى از نمایندگان - پس گرفتند)

نایب رئیس - آقاى مخبر کمیسیون‏

دکتر مصباح‌زاده - بنده توضیح عرض می‌کنم که ما البته با اصل پیشنهاد نماینده محترم موافقیم اصل پیشنهاد نماینده محترم صحیح است یعنى پنج روز کافى نیست این مسلم است و این تذکرى که دادید خیلى به مورد بود از این جهت اکنون که قانون اصلاح جزا تحت شور است و اصلاح مى‌شود این نظرتان را ممکن است آقاى معاون دادگسترى در آنجا مطرح کنند و مورد توجه قرار دهند.

شهیدى - پس گرفتم‏

نایب رئیس - پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

+++

 (به شرح زیر قرائت شد)

مقام محترم ریاست مجلس شوراى ملى‏

پیشنهاد می‌کنم قسمت محکومین به جرم ارتشا و اختلاس به طریق زیر اصلاح شود:

محکومین به جرم ارتشا و اختلاس و کلاهبردارى و خیانت در امانت در صورتى از مقررات این ماده استفاده می‌کنند که اصل مال یا قیمت آن را متکمنین در ظرف یک سال و غیرمتمکنین از دو تا چهار سال تسلیم نمایند. پورسرتیپ‏

نایب رئیس - آقاى پورسرتیپ‏

پورسرتیپ - خوشبختانه آقایان چون مزه زندان را نچشیده اند همینطور یک چیزهایى مى گویند بدون این که بدانند وضع وحال آن زندانیهاچیست غالب آقایان تصدیق مى‌فرمایند که صاحبان زر و زور کمتر زندان مى‌روند و تجربه ثابت کرده است غیرممکن است که صاحبان زر و زور جایشان در زندان باشد و این لایحه هم براى این است که اشخاصى که صالح‌ترند و امیدى است که اصلاح بپذیرند بیرون بروند. جاى بعضى از دوستان خالى در زندان که بودیم (اخگر - دوستان به جاى ما) (خنده نمایندگان) (زنگ رئیس) به ما یک افرادى را مى‌دانند که خدمت ما را بکنند در مقابل یک چیزى از ما مى‌گرفتند اینها وقتى مستخلص مى‌شدند التماس مى‌کردند که کس دیگرى را جاى ما استخدام نکنید ما بر مى‌گردیم و همین طور هم بود شب دو مرتبه بر مى‌گشتند زندان حالا که اینها مرخص بکنند زندان که خالى نمى‌شود اینها جایشان زندان است کارشان این است که بیایند بیرون یک کارهایى بکنند که برگردد زندان به هر صورت منظور بنده این است که بیشتر افرادى که در زندان هستند متمکن هستند و این لایحه براى تعلیق زندان آنها است اما خیال می‌کنم تعلیق به محال باشد و آنها نتوانند بدهی‌شان را بدهند و بیایند بیرون متمکنین هم که آن تو نیستند این است که بنده پیشنهاد کردم براى این که یک مشت بدبخت را نجات بدهید یک عده غیرمتمکن را آزاد بکنید و عده‌اى بى‌سرپرست را سرپرستى برایشان در نظر بگیریم اجازه بفرمایید موافقت شود و این پیشنهاد بنده تصویب شود از دو سال تا چهار سال براى غیرمتمکنین دولت مدت قائل بشود.

نایب رئیس - آقاى ذوالفقاى‏

ناصر ذوالفقارى - پیشنهادى که آقاى وکیل‌پور کردند گمان می‌کنم که نظر آقاى پورسرتیپ را تأمین کرده باشد براى این که اگر شخص متمکن باشد که دیگر مهلت دادن لازم ندارد و اگر متمکن نباشد که پیشنهاد آقاى وکیل‌پور نظر جنابعالى را تأمین می‌کند اما چون پیشنهاداتى که داده مى‌شود نظر ارفاق نسبت به زندانیان بیچاره است به عقیده من بهترین پیشنهاد این است که آقایان پیشنهادات خودشان را پس بگیرند که این لایحه هر چه زودتر تصویب شود که آن بیچاره‌هایى که به انتظار رأى آقایان نشسته‌اند راحت شوند (صحیح است)

نایب رئیس - پیشنهاد آقاى پورسرتیپ یک مرتبه دیگر قرائت مى‌شود آقایان توجه بفرمایند.

(به شرح سابق مجدداً قرائت شد)

نایب رئیس - رأى مى‌گیریم به پیشنهاد آقاى سرتیپ آقایانى که موافقند قیام بکنند (عده کمى برخاستند) رد شد پیشنهاد دیگرى قرائت شود.

ناظرزاده - پیشنهاد آقاى حاج سید جوادى است‏.

حاج سید جوادى - احسنت‏

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم محکومین به جرایم ارتشا و اختلاس و خیانت در امانت و کلاهبردارى در صورت اثبات اعسار از اجراى بقیه مجازات و پرداخت اصل مال معاف شوند. حاج سید جوادى‏

نایب رئیس - آقاى حاج سید جوادى‏

امامى‌اهرى - پیشنهاد بنده هم درباره همین مطلب است منتهى کامل‌تر

حاج سید جوادى - اجازه مى‌فرمایید پیشنهاد ایشان را هم بخوانند.

نایب رئیس - نمى‌شود آقا توضیحتان را بفرمایید.

حاج سید جوادى - من یک آدمى هستم که مى‌گویم تبعیض نباید بشود اگر پیشنهاد شما کامل‌تر بود بنده پس مى‌گیرم ولى خواهش می‌کنم حالا حرفى در بین عرایض بنده نفرمایید من منظورم این است که تبعیض را بردارم چون غالباً مى‌دانید دستگاه‌هاى ما اگر بعد از این خوب شود و صالح بشود یک حسابى دیگر است این دستگاه‌هاى ما تا حالا شیر گیر نبوده و غالباً هم اشخاصى که متمکن بودند و آن آفتابه دزدها را مى‌گرفته‌اند (صحیح است) و غالباً هم روى استیصال و بیچارگى دست به یک جنایت‌ها و خیانت‌ها و دزدی‌هایى مى‌زدند حالا اگر بخواهیم ما این طور بکنیم بگوییم اشخاصى را که تمول دارند و در ظرف یک سال دادند خلاص بشوند معنایش این است که اشخاصى که متمکن هستند و سر و سامانى دارند خلاص بشوند و آنهایى که روى استیصال و بیچارگى دست به یک جنایتى زده‌اند همیشه در زندان بمانند این است که براى رفع تبعیض باید فکرى کرد و از این لحاظ این پیشنهاد را تقدیم کردم حالا اگر پیشنهاد آقاى امامى‌اهرى کامل‌تر است قرائت بکنند من پس مى‌گیرم و اگر کامل‌تر نشد به پیشنهاد بنده رأى بگیرید.

امامى‌اهرى - در قرائت پیشنهادات باید پیشنهادات مشابه با هم خوانده شود.

نایب رئیس - مخالف اصول است باید تک تک خوانده شود این پیشنهاد را مسکوت مى‌گذاریم تا موقعى که آن پیشنهاد به نوبت خوانده شود (صحیح است) پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده واحده اضافه شود.

تبصره - مفاد این قانون در مورد کسانى که محکومیت مالى پیدا کرده ولى به علت بیمارى تکفل و غیره زندانى نشده‌اند در صورت پرداخت مبلغ مورد محکومیت قابل اجرا است.

دکتر فقیهى شیرازى - اخگر - پورسرتیپ‏

نایب رئیس - آقاى اخگر

اخگر - اشخاصى بوده‌اند که به واسطه بیمارى مثلاً مبتلا به سل بوده‌اند این را در زندان نتوانسته‌اند نگاهدارند مرخص کردند از روى لاعلاجى و روى ارفاق و مدتى که مى‌فرمایید نصف و ثلث باید بگذراند در زندان نگذرانده در مریضخانه بوده مثلاً مسلول بوده و در مریضخانه بوده است حالا با ترتیبى که در این قانون در نظر گرفته شده این طور مى‌شود که او را دو مرتبه از بیمارستان ببرند در محبس و بگویند نصف یا دو ثلث را زندانى باش آن وقت مرخصى، ما خواستیم بگوییم آن اشخاصى که از روى بیمارى معاف شده‌اند که در زندان نباشند دیگر مکلف نباشند مأمورین آنها را دوباره در زندان نگهدارند همین قانون درباره آنها اجرا شود.

نایب رئیس - مخالفى نیست (اظهارى نشد) یک مرتبه دیگر قرائت مى‌شود.

(به شرح سابق مجدداً قرائت شد)

شمس قنات‌آبادى - این نقض غرض است‏

معاون وزارت دادگسترى - اجازه مى‌فرمایید؟

نایب رئیس - بفرمایید

معاون وزارت دادگسترى - اشخاصى که به علت مرض از زندان خارج مى‌شوند و یا بسترى مى‌شوند در خود زندان اینها را نباید با هم مخلوط کرد عده‌اى همیشه مریض مى‌شوند ولى در بیمارستان خود زندان بسترى هستند آنها مدت اقامت‌شان در بیمارستان زندان جز مدت محکومیت حساب مى‌شود (دکتر فقیهى‌شیرازى - مسلولین را آنجا نمى‌خوابانند) یک وقت است مریض را در تحت حفاظت مأمورین به خارج از زندان مى‌برند یعنى دو نفر مأمور همراه او مى کنند به این ترتیب که فلان بیمار که وسایل معالجه او در بیمارستان زندان فراهم نیست در یکى از بیمارستان‌هاى خارج تحت مراقبت این دو مأمور بگذارند اینجا هم باز مدت اقامت چنین محکومى در خارج جز مدت زندان او محسوب مى‌شود ولى باقى مى‌ماند آن دسته‌اى که به قید کفیل و به قید سپردن ضامن آزاد مى‌شوند مى‌روند بیرون که خودشان را معالجه کنند و بعد به زندان برگردند یعنى دین خودشان را اداره بکنند چون محکومیت براى آنها مثل یک دینى است که باید درباره‌شان اجرا شود حالا بنده پیشنهاد را این طور فهمیدم که مربوط به این دسته است نه آن دو دسته (اخگر - صحیح است) پس آنهایى که مثل زندانى هستند این قانون شامل آنها خواهد شد بنابراین جناب آقاى اخگر نماینده محترم منظورشان مسلماً آن دسته از زندانیان هستند که به قید کفیل آزاد مى‌شوند و مى‌روند خودشان را معالجه کنند و بعد به زندان برگردند بنده گمان نمی‌کنم که آقایان با این امر موافقت داشته باشند که یک کسى که یک مقدارى از زندان را کشیده و زرنگى کرده و رفته بیرون حالا من نمى‌دانم این تصمیم هم چه جور صادر شده ما بگوییم آقا تو که از همه زرنگ‌تر بودى بیا حالا این مدتى را که آزادانه در بیمارستان خارج خودت را نگهداشتى و تمارض کرده‌اى تو هم بیا آزاد شو به موجب این لایحه‏

اخگر - بنده توضیح دارم‏

نایب رئیس - توضیح ندارد

اخگر - در جواب مخالف باید یک موافق صحبت کند

نایب رئیس - شما خودتان پیشنهاددهنده هستید آقاى شمس قنات‌آبادى مخالفید بفرمایید

اخگر - به دو مخالف پشت سر هم اجازه مى‌دهید.

نایب رئیس - آقاى معاون وزارت دادگسترى نماینده دولت است نه مخالف آقاى شمس قنات‌آبادى بفرمایید.

شمس قنات‌آبادى - گویا آقاى اخگر نظرشان ازدادن این پیشنهاد این بود که آنهایى که بیمارند و یا به قول جناب آقاى معاون وزارت دادگسترى تمارض کرده‌اند و تحت یک عناوینى از زندان آمده‌اند بیرون از مفاد این قانون استفاده بکنند من می‌خواهم به جنابعالى عرض کنم کسانى را که بهشان اجازه مى‌دهند که به عنوان بیمارى و تمارض از زندان بیایند بیرون که داراى قدرت و یک ثروت و شخصیت فوق‌العاده‌اى باشند (صحیح است) جناب آقاى اخگر این پیشنهاد را که جنابعالى با حسن نیت تقدیم کردید شامل حال آن بدبخت‌ها نمى‌شود بدبخت‌ها را اجازه نمى‌دهند که تحت این عناوین از زندان بیایند بیرون آنجا این قدر نگاه مى‌دارند که جان به جان آفرین تسلیم کنند اگر آقایان محترم و نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى حقیقتاً دلشان به حال زندانیانى که در زندان هستند مخصوصاً مسلولین مى‌سوزد یک لایحه‌اى تنظیم شده که حمایت زندانیان مسلول است تقاضا بکنید آن لایحه در دستور قرار گیرد و این بیماران مسلول بیچاره‌اى که در کنج زندان دارند ذره ذره جان مى‌دهند اینها را از مرگ

+++

تدریجى نجات بدهید (احسنت - صحیح است)

نایب رئیس - آقاى اخگر مسترد مى‌فرمایید یا رأى بگیریم؟

اخگر - رأى بگیرید

نایب رئیس - به پیشنهاد آقایان اخگر پورسرتیپ (پورسرتیپ - بنده پس مى‌گیرم) دکتر فقیهى‌شیرازى رأى گرفته مى‌شود آقایانى که موافقند قیام فرمایند (چند نفرى برخاستند) رد شد.

پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم پس از جمله تسلیم نمایند جمله (مگر این که اعسار مجرم در محاکم صالحه ثابت شود) اضافه شود.

امامى‌اهرى - ناظرزاده‏

حاج سید جوادى - درست است اما کامل‌تر نیست همان پیشنهاد بنده است.‏

نایب رئیس - آقاى امامى‌اهرى‏

امامى‌اهرى - آقایان توجه بفرمایند همان طور که جناب آقاى قنات‌آبادى اینجا فرمودند منظور ارفاق به آن زندانیان بدبخت و فقیر و بیچاره است ولى اینجا قید شده محکومین به جرم ارتشا و اختلاس و کلاهبردارى و خیانت در امانت در صورتى از مقررات این قانون استفاده خواهند نمود که اصل مال یا قیمت آن را در ظرف یک سال تسلیم نمایند یعنى با این عمل و با این جریان تصدیق مى‌کنیم ارفاق را درباره آن مختلسینى که متمکن هستند جناب آقاى ناصر ذوالفقارى توجه بفرمایید آن مختلسى که متمکن بود و رفته اختلاس کرده و حالا هم قادر به پرداخت آن مال مورد اختلاس است درباره او ارفاق مى‌کنیم ولى در مورد آن مختلسى که در نتیجه اجبار در نتیجه بدبختى و بیچارگى منحرف شده و حالا هم نمى‌تواند عین مال یا قیمت را بپردازد همین طور در حبس مى‌ماند چون شرط استخلاص این جا عبارت از تسلیم عین یا قیمت مال است و چون او هم نمى‌تواند عین ما را تسلیم کند و از روى اضطرار و بیچارگى مرتکب این انحراف شده آزاد نخواهد شد بنابراین بنده پیشنهاد کردم و در کمیسیون دادگسترى هم موافق بودند و خلاصه دو سه نفر از آقایان مخالفت کردند و قرار شد در مجلس این پیشنهاد مطرح شود در صورتی که در محاکم صالحه ثابت بکند که واقع مفلس است و قادر به پرداخت عین مال نیست او هم مشمول این ماده بشود.

حاج سید جوادى - این عین پیشنهاد من است و کامل‌تر نبود معذرت مى‌خواهم این که عین او است به پیشنهاد خود من رأى بگیرید.

نایب رئیس - پیشنهاد آقاى حاج سید جوادى یک مرتبه دیگر قرائت مى‌شود.

(به شرح سابق مجدداً قرائت شد)

پیشنهاد آقاى امامی‌اهرى هم یک بار دیگر قرائت مى‌شود.

(به شرح سابق مجدداً قرائت شد)

به پیشنهاد آقاى حاج سید جوادى رأى مى‌گیریم آقایان موافقین قیام فرمایند

(عده کمترى برخاستند)

ردشد. پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود

 (به شرح زیرقرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم قسمت اخیر ماده به طریق ذیل اصلاح شود.

محکومین به جرم اختلاس و ارتشا و کلاهبردارى و خیانت در امانت در صورتى از مقررات این ماده استفاده خواهند نمود که اصل مال یا قیمت آن را در ظرف دو سال تسلیم نمایند دولت مکلف است از تاریخ تصویب این قانون تا دو ماه لایحه ساختمان ده زندان و تکمیل زندان‌هاى فعلى را تهیه و به مجلس شوراى ملى تقدیم نماید.

جواد عامرى‏

نایب رئیس - آقاى عامرى‏

جواد عامرى - منظور بنده این بود که این اختلاف اصلى برداشته شود جناب آقاى دکتر ملک‌اسمعیلى در دو جلسه پیش توضیحاتى فرمودند که آنچه که اینجا آمده یک مخلوطى است از آزادى مشروط خودشان در امر جزایى خیلى وارد هستند منظور را بهتر از بنده بیان فرموند بنده دیدیم که خلاف اصلى در اینجا است یا ما باید بگوییم تعلیق است و در کمیسیون گفته شد که تعلیق از شئون قضایى است و تعلیق را همیشه یک قاضى می‌دهند قاضى مى‌بیند یک مجرمى مرتکب یک عملى شده حالا آمده نادم هم هست قاضى مى‌گوید من تو را محکوم می‌کنم ولى اجراى مجازاتش بسته به یک شرطى است که بعد مرتکب جرم دیگرى نشود (دکتر معظمى - قدرى بلندتر بفرمایید پشت میکروفن) بعد هم آن آزادى مشروط یک شرایطى دارد که بنده نمى‌خواهم سر آقایان را درد بیاورم و یک قسمت هم عفو است که قانون اساسى گفته به استثناى عفو خصوصى جزو قوه مقننه هیچ مقامى حق ندارد آن را اجازه بدهد و به همین جهت آوردند به مجلس شوراى ملى خودش قوه مقننه است خودش مى‌گوید که زندانیانى که نصف یا دو ثلث مدت زندان خود را دیدند از بقیه مدت معاف بشوند بعد آمدند یک شرطى گذاشتند که این شرط دو عیب دارد و خود آقایانى که پیشنهاد داده‌اند خلاف منظورشان هست و خلاف اصل هم هست یعنى همان حقی که مجلس شوراى ملى مى‌دهد آن را تبدیل کردیم به یک خلاف اصلى عرض کنم اگر آقایان مى‌گویند که این براى این است که آن عده‌اى که آزاد مى‌شوند نگرانى داشته باشند و در ظرف پنج سال باز مرتکب شوند این خلاف منظورشان است که عمل کرده‌اند چرا؟ براى این که ما تکرار جرم داریم گمان می‌کنم ماده 29 قانون مجازات عمومى است یادم نیست چون بنده مدتى است مراجعه نکرده‌ام نمی‌دانم در تکرار جرم است که اگر کسى یک جرمى مرتکب شد و دو مرتبه پس از آزادى مرتکب جرم شد قاضى مى‌تواند حداکثر آن جرم را حتى تا دو برابر آن مجازات را درباره او قائل بشود آقایانى که خواستند تشدیدش بکند به عکس تخفیفش دادند وقتى که شما آمدید در اینجا گفتید که بعد از مدت معافیت وقتی که معاف شد و یک جرمى مرتکب شد در ظرف پنج سال قاضى چه می‌کند ممکن است به موجب این قانون در امر جنحه وقتى گفتیم نصف شود اگر یک سال بود مى‌شود 6 ماه در صورتی که اگر برداشته شود چون این قانون سایر آثار را از بین نمى‌برد فقط مدت مجازات را مجلس شوراى ملى که قوه مقننه است مى‌بخشد ولى آن وقت دست قاضى بسته است و فقط مى‌تواند آن را محکوم کند به مدتى که از مجازات قبل باقى مانده در صورتی که در تکرار جرم چون آثارش باقى است مشمول تکرار جرم است و حتى تا دو برابر مى‌تواند مجازات تعیین کند این خلاف اصل اهم هست و برخلاف آن منظورى که آقایان دارند عمل مى‌شود بنده پیشنهاد را مى‌خوانم ملاحظه بفرمایید محکومین به جرم اختلاس و ارتشا و کلاهبردارى و خیانت در امانت که این قسمت با پیشنهاداتى که آقایان دارند از بین مى‌رود در صورتى از مقررات این ماده استفاده خواهند نمود این آن پیشنهادى نیست که بنده در اطرافش توضیح دادم و گویا آن پیشنهاد در جلسه گذشته که مریض بودم قرائت شده است و این پیشنهاد دیگرى است که با پیشنهاداتى که آقایان داده‌اند موضوعش از بین رفته است حالا آن پیشنهاد را که بنده در جلسه قبل دادم که این تبعیض از بین برداشته شود (دکتر مصباح‌زاده - این موضوع دیگر مطرح نیست) آن پیشنهاد را بنده تعدیل می‌کنم منظور بنده این است که اگر اجازه بفرمایید آن را اصلاح بکنم ولى این پیشنهاد را که خواندم موضوعش از بین رفته و آقایان پیشنهاداتى در این مورد داده‌اند. (دکتر مصباح‌زاده - عرض کردم آن پیشنهادى که روى آن توضیح دادید مطرح نیست) پس چون مطرح نیست بنده عرضى ندارم.‏

نایب رئیس - پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

اینجانب تبصره ذیل را پیشنهاد مى‌نمایم تبصره ماده واحده مصوب 13 مرداد 1322 راجع به تشدید مجازات اشخاص بدسابقه و شرور ملغى است. دکتر کریم سنجابى‏

نایب رئیس - آقاى دکتر سنجابى‏

دکتر سنجابى - عرض کنم در جلسه گذشته توضیحاتى اینجا به عرض آقایان نمایندگان محترم رسید در سال 1322 یک قانونى گذشت که برخلاف اصول است و آن این است که وزارت کشور اجازه داده است که بدون محاکمه اشخاص را به عنوان شرور و چاقوکش و بدسابقه و بعد هم یک کلمه دیگر در دنبال آن دارد و امثال اینها تبعید کند تا دو سال به یک محل دیگر و باید عرض کنم که این قانون مورد انواع سوء‌استفاده قرار گرفته یعنى درباره چاقوکش و شرور اعمال نشده بلکه به مقاصد سیاسى از اینها استفاده شده است (صحیح است) و بنده در جلسه گذشته یکى از موارد بارز سوء‌استفاده از این قانون را آقایان نمایندگان محترم هر کدام به نوبه خودشان شاید به خاطر داشته باشند به خصوص که جناب آقاى نخست‌وزیر هم از اختیارات‌شان استفاده کردند و موادى به تصویب رساندند که براى این موضوع شاید کافى باشد و دیگر آن قانون هیچ موردى پیدا نمى‌کند که وزارت کشور مجاز باشد برخلاف اصول و بدون محاکمه اشخاص را تبعید بکند و مخصوصاً راجع به اشخاصى که بدسابقه و شرور و چاقوکش نباشند به مقاصد سیاسى با استفاده از این قانون عمل می‌کنند. این است که بنده تقاضا می‌کنم که این ماده قانون 1322 ملغى شود.

دکتر مصباح‌زاده (مخبر کمیسیون دادگسترى) - بنده باید عرض کنم بیاناتى که نماینده محترم فرمودند کاملاً صحیح است علاوه بر مضاری که این قانون در بر دارد محل اجراى این قانون هم بندرعباس است و از 1322 تاکنون هر کس را به هر عنوانى که میل داشته‌اند به آنجا تبعید کرده‌اند و مورد مزاحمت مردم نجیب و اصیل شهر بندرعباس را فراهم کردند و بنده نمی‌دانم دولت اصولاً چطور فکر می‌کند بنده این موضوع را حضور جناب آقاى نخست‌وزیر هم عرض کردم که این خوب نیست براى دولت که یک عده اشخاصى را که شرور و بدسابقه می‌داند از تهران آنها را بفرستند به بندرعباس مردم بندرعباس با مردم تهران چه فرقى دارند خوب یک دفعه هم بفرستید گلپایگان چه اشکالى دارد (صحیح است) اگر می‌خواهید اجرا کنید این طور نکنید که یک منطقه‌اى را خودتان به صورتى در بیاورید که یک مأمور حاضر نیست برود آنجا خدمت بکند مردم آنجا دیگر حاضر نیستند در آنجا زندگى کند و بنده متن آن قانون را در دست دارم و براى آقایان می‌خوانم که ببینند چقدر ظالمانه است می‌گوید وزارت کشور می‌تواند اشخاص بدسابقه و شرور از قبیل چاقوکش و دزد و جیب‌بر

+++

و امثال اینها که سابقه ارتکاب این گونه اعمال را دارند براى مدت معینى از دو ماه تا دو سال تبعید یا بازداشت نماید و اجراى این قانون به موجب آیین‌نامه‌اى که از طرف وزارت دادگسترى و وزارت کشور تنظیم و به تصویب هیئت وزیران مى‌رسد قابل اجرا خواهد بود. بنده خواستم از حضور آقایان (حاج سید جوادى - حوزه انتخابیه شما جمعیتش زیاد مى‌شود) بنده مى‌خواستم از حضور آقایان استدعا کنم که توجهى به این پیشنهاد بفرمایید و به این پیشنهاد رأى بدهید براى این که هم جلوگیرى از یک اعمال خلاف قانونى مى‌شود و هم یک شهرستانى را که به صورت تبعید گاهى در آوردند از این صورت در بیاورید.

دکتر معظمى - نظر خودتان را فرمودید یا نظر کمیسیون را

نایب رئیس - به عقیده بنده اصولاً این پیشنهاد مربوط به این لایحه نبوده بفرمایید آقاى معاون وزارت دادگسترى‏

معاون وزارت دادگسترى - عرض مى‌شود به طوری که مقام محترم ریاست مجلس فرمودند این موضوع اصلاً ارتباطى با این لایحه ندارد اما چون دوست عزیز بنده جناب آقاى دکتر سنجابى فرمودند مخالف اصول است بنده می‌خواستم عرض کنم چطور مخالف اصول است ما محکومین به مجازات را با اقدامات تأمینى و احتیاطى مخلوط کنیم موضوع محکومیت متهمین باید از راه محکمه باشد و با حکم محکمه اما این قانون در همه جاى دنیا است ماده 10 قانون اساسى فرانسه به وزیر کشور اختیار مى‌دهد اشخاص شرور کسانى که شرارت می‌کنند اما هنوز از آنها جرمى ندیده‌ایم آنها را به یک جایى بفرستند و مردم را از شر این اشخاص راحت کنند (دکتر مصباح‌زاده - مردم آن محل چه گناهى کرده‌اند؟) اجازه بفرمایید عرض کنم جواب جناب آقاى دکتر مصباح‌زاده را هم عرض خواهم کرد فقط حوصله بفرمایید اگر آقایان حوصله ندارند بنده بقیه عرایضم را نکنم چون آقایان مطالبى مى‌فرمایند که بنده را مجبور به جواب می‌کند یک موضوع هست یعنى دو موضوع هست که جناب آقاى دکتر سنجابى فرمودند بنده خواستم خدمت‌تان عرض کنم که این مخالف اصول نیست (دکتر سنجابى - کاملاً مخالف است) شیر و ببر را توى قفس مى‌کنند چرا؟ چه جرمى مرتکب شده‌اند؟ هیچى آنها نمى‌فهمند که به افرادى که داراى گوشت و پوست و مغز هستند فامیل دارند عائله دارند نباید حمله کنند شیر چنین چیزى را نمى‌فهمید که بگوید این آقا دکتر است چرا پاره‌اش کنم بگذار یک نفرى که چیز نمى‌فهمد پاره‌اش کنم این به درد جامعه می‌خورد این برایش خرج شده است پنجاه سال از عمرش گذشته تحصیل کرده مطالبى را فهمیده تجربه حاصل کرده است این را بگذارم و عروج‌على فرزند یارعلى را بدرم این اشخاص بدسابقه و شرور بدکار هم همان‌ها هستند تشخیص نمی‌دهند در جامعه که انسان باید داراى صفاتى باشد اما جناب آقاى دکتر سنجابى حق دارند به من ایراد کنند که سوء‌استفاده از این قانون شده بود یک جواب دارم چرا ما اسلام را با مسلمان قاطى کنیم اسلام مى‌گوید انسان باید داراى اخلاق اسلامى باشد نماز بخواند روزه بگیرد اگر من بگویم اینها شرایط مسلمان است شما به بنده ایراد مى‌گیرید پس چرا فلان سید معمم وظاهر الصلاح به اسلام چرا روزه نمى‌گیرد (خنده نمایندگان) اگر قانون بد اجرا مى‌شود و از آن سوء‌استفاده می‌کنند مخالف اصل نیست اصل این است که کسى که شرور بود بدسابقه بود او را باید به قفس بفرستند اما دوست عزیز و همکار قدیمى بنده جناب آقاى دکتر مصباح‌زاده که مخبر کمیسیون هم هستند از این جهت مخالفت فرمودند که چرا به بندرعباس مى‌فرستند بنده هم مخالفتى ندارم که بندرعباس را تغییر بدهند و حتى بنده با فرستاده به بندرعباس به خصوص واقعاً مخالفم (بعضى از نمایندگان - همه مخالفند) همه مخالفند هیچ شهرى که مردمان نجیب و کارى و با شرف و داراى احساساتى مثل سایر افراد این کشور هستند که همه برادران ما هستند نباید فرق گذاشت که از تهران بفرستند به بندرعباس و به اصطلاح از ما دور به جوال گاه بنده این را قبول ندارم خیلى فرمایش ایشان متین است ولى اصل در سر جاى خودش باقى است این را استدعا می‌کنم که آقایان توجه بفرمایند که این موضوع را در جاى دیگر بهش توجه بشود و دولت هم در نظر دارد که فرمایشات جناب آقاى دکتر سنجابى و جناب آقاى دکتر مصباح‌زاده را در لایحه دیگرى تأمین کند (احسنت)

نایب رئیس - آقاى شمس قنات‌آبادى‏

شمس قنات‌آبادى - من از یک جهت خیلى خشنود شدم که جناب آقاى دکتر سنجابى این پیشنهاد را کردند چون من بارها در حضور مجلس و در حضور نمایندگان محترم وقتى که مى‌خواستند قانون حکومت نظامى و امثال این قوانین که در جنبه آزادى‌کشى و تعدى و ظلمش بیش از آن جنبه‌ای است که مقننین آن قانون را براى آن وضع کرده‌اند بارها عرض کرده‌ام که این جور قوانین و سوء‌استفاده مى‌شود حکومت نظامى وضع مى‌شود براى آن کسانى که اخلال نظم مى‌کنند ولى آنها را نمى‌گیرند سراغ آنها نمى‌روند بلکه اخلالگران را تقویت می‌کنند کمک می‌کنند همین چند روز گذشته که البته آقایان شنیده‌اند در اداره دخانیات اعتصاب شد یک عده از کارگران زده بودند یک نفر را کشته بودند حکومت نظامى عوض آن که برود آنجا و از اخلالگرها جلوگیرى بکند عملاً در دخانیات کارى کرده بود که اخلالگرها در شعبات خودشان آزاد باشد یعنى سران آنها را گرفته بود توى اطاق دیگر حبس کرده بود آنها هم دست‌شان را گذاشته بودند روى سوت کارخانه به صدا در آمده بود و کارخانه تعطیل شده بود و تلفون کرده بودند به سایر کارگاه‌هاى دیگر یک عده دیگر از اخلالگران آمدند آنجا و اخلال می‌کردند و حکومت نظامى هم همین طور نگاه مى‌کرد و بعد هم مظفرانه عقب‌نشینى کرد چرا؟ براى این که آن طورى که شاید و باید مجریان توجه به وظایف و مصالح مملکت داشته باشند ندارند این قانون تشدید مجازات در آن زمانى که گذشت و در همین زمان اگر به مصرف و به موقع واقعیش توجه بکنیم بسیار بسیار قانون خوبى است براى این که مى‌دانند آقایان در این مملکت در اثر پایین بودن سطح فرهنگ و عدم تربیت یک عده‌اى یک دسته‌اى توى این مملکت حرفه‌شان چاقوکشى شده است حرفه‌شان آدم‌کشى شده است کارشان این است که شب و روز در خیابان و بر زن و کوچه به جان مردم بیفتند و به هیچ مردم ابقا نمى‌کنند این قانون براى مبارزه با آن دسته است و کسانی که سوابق محکومیت در همین مورد خاص داشته‌اند من قبول دارم جناب آقاى دکتر سنجابى آن آقایانی که گرفته‌اند هیچ کدام آنها منطبق با این قانون نبوده است اما در این موقع صحیح نیست چطور شده است که شما در این مورد به خصوص صدای‌تان در آمده (دکتر سنجابى - آنهایى را که اطلاع دارم می‌گویم) لایحه امنیت اجتماعى همین حال را دارد چند وقت پیش که حکومت نظامى چند نفر از رفقاى ما را گرفتند بی‌گناه بودند به زندان تمام قوانینى که این طورى وضع می‌شود ازش سوء‌استفاده مى‌شود (صحیح است) من بارها عرض کرده‌ام ما عوض قانون زور و حکومت سر نیزه باید حکومت عدالت به وجود بیاوریم که نتیجه این حکومت عدالت اولاً آدم شدن آن کسانى است که این جور قوانین برایشان وضع مى‌شود علاوه جلوگیرى از این تبعیضات می‌شود شما حقش بود که این پیشنهاد را دادید ضمن آن پیشنهاد مى‌کردید که قانون امنیت اجتماعى هم لغو بشود (دکتر سنجابى - آن را شما پیشنهاد بفرمایید) براى این که بر فرض که این قانون را بر دارند از آن سوء‌استفاده مى‌کنند ما باید توجه داشته باشیم که اساساً وضع این قانون براى این شد که یک مشت چاقوکش که شب و روز در تمام شهرستان‌ها باعث اذیت و آزار مردم شده بودند جلوى آنها را بگیرند سوء‌استفاده مى‌شود باید با سوء‌استفاده جنگید.

بعضى از نمایندگان - رأى - رأى‏

نایب رئیس - یک دفعه دیگر پیشنهاد قرائت مى‌شود و رأى گرفته مى‌شود.

(مجدداً پیشنهاد آقاى دکتر سنجابى قرائت شد)

نایب رئیس - آقایانى که موافقند با این پیشنهاد قیام فرمایند (عده کمى برخاستند) رد شد با اجازه آقایان 10 دقیقه تنفس داده مى‌شود.

(25 دقیقه قبل از ظهر تعطیل و مقارن ظهر مجدداً تشکیل گردد)

نایب رئیس - جلسه رسمى است بقیه پیشنهادات قرائت مى‌شود.

(پیشنهاد آقاى شبسترى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود.

تبصره - این معافیت شامل آثار تبعى ناشى از محکومیت و مجازات معینه نخواهد بود. شبسترى‏

نایب رئیس - آقاى شبسترى بفرمایید.

شبسترى - آقاى معاون وزارت دادگسترى نیستند.

نایب رئیس - شما توضیح‌تان را بفرمایید الان مى‌آیند.

شبسترى - از اینجا توضیح می‌دهم‏.

نایب رئیس - بفرمایید

شبسترى - قانون مجازات عمومى ماده 57 و 58 مبداء اعاده حیثیت را از تاریخ اتمام مجازات معین کرده نه اتمام مدت محکومیت و منظور از این قانون فقط ارفاقى براى زندانیان است و براى این که سایر مصالح رعایت بشود بنده پیشنهاد دادم که آثار تبعى محکومیت باقى باشد که اشخاص مجرم نتوانند زودتر مشاغل عمومى را متصدى شوند حالا پیشنهاد را حضور آقایان می‌خوانم این معافیت شامل آثار تبعى ناشى از محکومیت و مجازات معینه نخواهد بود.

نایب رئیس - آقاى حاج سید جوادى مخالفید؟

حاج سید جوادى - بلى‏

نایب رئیس - بفرمایید

حاج سید جوادى - گر چه به عنوان مخالف توضیح مى‌دهم ولى خواستم از آقایان تقاضا کنم که حتماً به این پیشنهاد رأى بدهند (صحیح است)

نایب رئیس - آقاى عامرى مخالفید بفرمایید

عامرى - اصل فکر صحیح است اصل فکرى را که آقا فرمودید صحیح است ولى آن آثار را نمى‌شود اگر تمام مجازات را معاف مى‌فرمودید یعنى مى‌فرمودید مجرم براى یک دفعه معاف بشود این توهم مى‌رفت که آثار جرم هم از بین رفته باشد ولى چون در قانون گذاشته شده است که یک ثلث

+++

را مى‌بخشید بهش قهراً آثار به جاى خودش باقى است اتمام مجازات.

شبسترى - اتمام مجازات نیست اتمام محکومیت است.

عامرى - عرض کردم اصل فکر صحیح است ولى در خود قانون هم هست در هر صورت بدون این قانون آثار باقى است.

امامى‌اهرى - شما مى‌گویید آثار تبعى بماند؟

شبسترى - بلى‏

امامى‌اهرى - این تحصیل حاصل است‏.

عامرى - بنده مى‌خواهم بگویم اگر شما تمام مجازات را مى‌بخشیدید این آثار هم ممکن بود از بین برود ولى چون یک قسمت از مجازات باقى مى‌ماند بنابراین آثار هم به جاى خودش باقى است.‏

نایب رئیس - بنابراین محتاج به قانون خاصى نیست. آقاى معاون وزارت دادگسترى‏

معاون وزارت دادگسترى - عرض مى‌شود همان طوری که جناب آقاى عامرى فرمودند این معنى حاصل است ولى از یک جهت بنده نگرانى دارم و آن این است که همان طورى که جناب آقاى عامرى هم در تأیید بیانات روز گذشته بنده فرمودند این لایحه چون مخلوط است عفواگر کسى بشود حتماً آثار تبعیش سر جایش هست یعنى اگر کسى از نصف یا از ثلث مجازات عفو بشود به موجب عفو پادشاه حتماً آثار تبعیش سر جایش هست اما همان طورى که ایشان فرمودند چون مخلوط است از عفو و تعلیق و آزادى مشروط ممکن است یعنى این نگرانى براى بنده هست که قضات همچو فکر کنند که این لایحه به خصوصى است که منظور این بوده که این عده به طور کلى معاف بشوند چون در جاى دیگر ما داریم عفوى که تمام آثار را از بین مى‌برد حتى آثار تبعى را و آن عفو عمومى است بر عکس عفو خصوصى، عفو خصوصى این است که پادشاه یا رئیس جمهور ملت عفو می‌کند ولى عفو عمومى را به موجب قانون مجلس باید تصویب بکند و چون عفو عمومى را مجلس تصویب می‌کند و همه آثار تبعى هم از بین مى‌رود ممکن است این نگرانى پیش بیاید که چون این هم یک عفوى است که از مجلس گذشته پس این آثار تبعى هم از بین خواهد رفت و بنده خیال می‌کنم اگر رأى آقایان نمایندگان محترم باشد و این طور صلاح بدانند این قید در این لایحه گذاشته بشود براى این که این توهم ایجاد نشود بهتر است (احسنت)

نایب رئیس - یک مرتبه دیگر پیشنهاد قرائت مى‌شود آقایان توجه کنند بعد رأى گرفته مى‌شود.

(مجدداً به شرح سابق پیشنهاد قرائت شد)

نایب رئیس - رأى مى‌گیریم به پیشنهاد آقاى شبسترى آقایانی که موافقند قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد.

پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود

(پیشنهاد آقاى خلخالى به شرح ذیل قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

پیشنهاد می‌کنم بعد از جمله (خیانت در امانت) عبارت (که مورد جرم بیش از پنجاه هزار ریال نباشد) اضافه گردد.

خلخالى‏

نایب رئیس - آقاى خلخالى بفرمایید.

خلخالى - عرض کنم پیشنهادى که تقدیم شده اگر نظر اصلاحى نبود و این لایحه مطرح نبود نسبت به ارتشا و اختلاس اساساً رأى نمی‌دادم موقعى که مکرر از طرف دولت یا آقایان اینجا تشریف مى‌آورند و راجع به خرابى دستگاه دولت صحبت مى‌کنند و لزوم رفع خرابى و شروع اصلاحات را مکرر تصدیق مى‌فرمایید ارفاق بی‌حد و حصر درباره کسانى که به جرم اختلاس و ارتشا زندانى شده‌اند نقض غرض است لااقل نسبت به کسانى که بیش از 5 هزار تومان محکوم شده‌اند یعنى آنهایى که اختلاس یا ارتشا خیلى زیادى کرده‌اند و از هزار یکى شاید به بند افتاده باشند و شاید هم به بند نیفتاده باشند این ارفاق را قائل نشوید و آنها را مثل کسانى که به قول معروف آفتابه دزد هستند اگر در یک حکم قرار بدهیم این برخلاف عدالت است من پیشنهاد کرده‌ام که کسانى که تا پنج هزار تومان لااقل مرتکب این گناه شده باشند نسبت به آنها ارفاق بشود ولى نسبت به کسانى که زیادتر از این مرتکب شده‌اند ارفاق نشود چون ما نظرمان این است که بعد از این یعنى بنده این طور فکر می‌کنم که باید نسبت به ارتشا و اختلاس و این تخلفاتى که در ادارات دولتى مى‌شود شدیداً تعقیب و مجازات بشوند این ارفاق درباره آنها معنى ندارد پیشنهادم را هم مجدداً مى‌خوانم خواهش می‌کنم توجه بفرمایید و رأى بدهید که مثل پیشنهاد سابق نشود.

نایب رئیس - آقاى قنات‌آبادى مخالفید بفرمایید.

قنات‌آبادى - گویا جناب آقاى خلخالى توجه نفرمودند که آن کسانى که مى‌توانند یعنى خائن در امانت در صورتى مى‌توانند از مقررات این قانون استفاده کنند که اصل مال یا قیمت آن را در ظرف یک سال بپردازند وقتى بنا باشد که اصل مال یا قیمت آن را در ظرف یک سال بپردازند اگر یک کسى بود که پنج هزار و یک تومان اختلاس کرده بود یا خیانت در امانت کرده بود براى خاطر یک تومان به موجب این تبصره که جنابعالى پیشنهاد مى‌فرمایید این محروم مى‌شود از این عفو و بخشودگى و تعلیقى که مجلس شوراى ملى روى نظر عالى اخلاقى درباره عده‌اى که می‌خواهند انشاء‌الله آدم بشوند و خوب بشوند و براى اجتماع عناصر خوبى بشوند و این پیشنهاد منظور اصلى را تأمین نمی‌کند و بنده اساساً می‌خواستم تقاضا کنم که آقاى خلخالى پیشنهاد خودشان را در این مورد مسترد بفرمایند البته در عین حال بسته به رأى مجلس است ضمناً از موقع استفاده می‌کنم نامه‌اى از طرف مدیران جراید و عده دیگر رسیده مبنى بر این که رأى دادن بانوان در انتخابات منافى با مبانى دین و قانون اساسى است.

نایب رئیس - یک مرتبه دیگر پیشنهاد آقاى خلخالى قرائت مى‌شود و بعد رأى گرفته مى‌شود.

(مجدداً به شرح سابق قرائت شد)

نایب رئیس - رأى مى‌گیریم به پیشنهاد آقاى خلخالى آقایانى که موافقند قیام کنند (عده کمى برخاستند) رد شد.

پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

(پیشنهاد آقاى اخگر به شرح ذیل قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد می‌کنم براى محبوسین بلاتکلیف تا یک ماه تعیین تکلیف شود و الا آزاد شوند. اخگر

نایب رئیس - آقاى اخگر

اخگر - در زندان کراراً مشاهده شده است که اشخاص بلاتکلیف بسیار هستند یک بازپرس قرار توقیف کسى را صادر می‌کند فردا تغییر مأموریت پیدا می‌کند یادش مى‌رود یک کسى هفت سال هشت سال شده است که در زندان بلاتکلیف مانده است الان هم یک عده‌اى بلاتکلیف مسلماً در زندان هستند بنده این پیشنهاد را براى این تقدیم کردم که اگر کسى از بلاتکلیف‌ها در زندان باقى است در ظرف یک ماه تکلیف‌شان را معین کنند و اگر تکلیف آنها معین شد آزاد بشوند که بیش از این بلاتکلیف در زندان کسى نباشد.

نایب رئیس - آقاى معاون وزارت دادگسترى‏

معاون وزارت دادگسترى - عرض مى‌شود این که جناب آقاى اخگر فرمودند.

که بلاتکلیف‌هایى داریم که هفت سال هشت سال در زندان مى‌مانند بنده که 16 سال است در دادگسترى هستم همچو چیزى نشنیده‌ام و حتى هم شکایت هم نشده بلاتکلیف به این معنى که ایشان مى‌فرمایند اصلاً در مملکت ما وجود نداشته بلاتکلیف به زندانى مى‌گویند که قرار درباره‌اش صادر نشده یعنى نگفته‌اند که تو را براى چه آوردند در زندان تکلیفش معلوم است دزدى کرده است ادعانامه صادر شده است و او را آورده‌اند در زندان اما این که مى‌فرمایید تا یک ماه بشود آنها را آزاد کرد بنده هیچ حرفى ندارم اگر واقعاً تکلیف اشخاصى که در زندان هستند الان بدایت و استیناف و تمیز بدهند و آن هم در ظرف مدت یک ماه این اشکالى نداشت بعضى‌ها را همان طور که جناب آقاى اخگر فرمودند می‌شود این کار را کرد اما در این لایحه نمى‌شود بنده به آقایان وعده مى‌دهم و همین کار را هم را کرده‌ایم به این معنى که محاکم را وادار کرده‌ایم که به ما آمار بدهند و این کار را هم همیشه مى‌کرده‌اند البته حالا بیشتر که اشخاص بى‌جهت در زندان نمانند و آن نگرانى که آقاى اخگر دارند از این که ممکن است مستنطق مریض باشد و یا محل مأموریت او تغییر یافته و پرونده معوق مانده و تکلیف آنها را معلوم نکرده‌اند اما تصدیق بفرمایید درباره محکومین جنایى نمى‌شود این کار را کرد اصلاً مواقعى که قانون براى تعیین وکیل براى تعیین جلسات مقدماتى براى جلسات محاکمه گذاشته خودش یک ماه است و هنوز به محکمه نرسیده و موارد قانونى هم تمام نشده است و تازه همان یک ماه فرصت مى‌خواهد بنابراین بنده خیال می‌کنم که عملاً باید این نظر را تأمین کرد ولى در این لایحه نمى‌شود به طور کلى براى کسانى که الان در زندان هستند بگوییم یک ماهه تعیین تکلیف بشود.

اخگر - اجازه بفرمایید

نایب رئیس - خیر اجازه بدهید ببینیم مخالفى هست مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) یک مرتبه دیگر پیشنهاد قرائت مى‌شود.

(به شرح سابق قرائت شد)

نایب رئیس - رأى مى‌گیریم به پیشنهاد آقاى اخگر آقایانی که موافقند قیام کنند (عده کمى برخاستند) رد شد پیشنهاد دیگر آقاى اخگر قرائت مى‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

اینجانب پیشنهاد می‌کنم به محکومین اعدام به استثنای قاتلین عمد یک درجه تخفیف داده شود. اخگر

نایب رئیس - آقاى اخگر بفرمایید

اخگر - راجع به بلاتکلیف‌ها همین جا یک وزیرى آمد و گفت که 300 نفرشان را رفتم مرخص کردم حالا هم باز هستند و بودند و با رد شدن این پیشنهاد هم خواهند بود و اما (مکى - دوره بیست ساله زندانى بلاتکلیف بودند) راجع به این پیشنهادى که عرض کردم اینجا گفتند که همه مشمول این قانون ارفاق هستند غیر از قاتلین (شمس‌آبادى - قاتلین عمد) بله قاتلین عمد البته ولى اگر غیر از قاتلین عمد کسى محکوم به اعدام شده باشد.

دکتر سنجابى - خیلى نادر است‏.

دکتر شایگان - خیلى کمیاب است

+++

وقتى کمیاب بوده یعنى پیدا مى‌شود اگر همچو چیزى بود بنده پیشنهاد می‌کنم به آنها هم یک درجه تخفیف داده شود یعنى کسى که محکوم به اعدام شده باشد بدون این که قتل عمد کرده باشد به او یک درجه تخفیف داده شود علتش هم این است که بنده در این جریانات بوده‌ام و مى‌دانم هست آقایان نبوده‌اید نمی‌دانید هست حالا اگر رعایت احتیاط بفرمایید که یک آدمى بود قتل عمد هم نکرده بود حکم اعدامى هم صادر شده بود چه عیبى دارد به موجب این پیشنهاد از یک درجه تخفیف استفاده کند؟ (دکتر سنجابى - موردش را بفرمایید که کیست)

نایب رئیس - رأى مى‌گیریم به پیشنهاد آقاى اخگر آقایانى که موافقند قیام فرمایند (عده کمى برخاستند) رد شد پیشنهاد دیگر آقاى اخگر قرائت مى‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

به محکومین حبس ابد به استثناى قاتلین و جاسوسان یک درجه تخفیف داده شود.

نایب رئیس - آقاى اخگر بفرمایید

اخگر - حالا که مجلس مقدس شوراى ملى ارفاق نسبت به همه مى‌فرمایند البته بعضى‌ها هستند که محکومیت به حبس ابد شده‌اند حبس ابد اسمش روى خودش است یعنى تا زنده هست باید حبس باشد بنده اینجا پیشنهاد کردم و غیر از قاتلین عمد و جاسوسان اگر کسى به حبس ابد محکوم شده است یک درجه به او تخفیف بدهند یعنى پانزده سال حبس بشوند بنده وظیفه خود را اجرا می‌کنم چون خودم وارد بوده‌ام در این مسائل و می‌دانم چقدر بی‌گناهان همین طور محکوم شده‌اند بنده تکلیف خودم را انجام مى‌دهم حالا بسته است به نظر آقایان‏

نایب رئیس - مخالفى نیست؟ (اظهارى نشد) یک مرتبه دیگر قرائت مى‌شود و رأى مى‌گیریم.‏

(به شرح سابق قرائت شد)

نایب رئیس - رأى مى‌گیریم به پیشنهاد آقاى اخگر آقایانى که موافقند قیام کنند (عده کمى برخاستند) رد شد پیشنهاد آقاى مجدزاده قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم به ماده واحده بعد از جمله قتل عمد (راهزنان مسلح و سارقینى که بیش از دو سال محکومیت سرقت داشته باشند) اضافه شود. مجدزاده‏

نایب رئیس - آقاى مجدزاده تشریف ندارند بنابراین پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

(پیشنهاد آقایان حاج سید جوادى جلالى شهیدى مجدزاده به شرح ذیل قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى‏

تبصره - کسانى که به اتهام اختلاس یا ارتشا در دیوان کیفر سابق محکومیت قطعى حاصل کرده‌اند و تا این تاریخ حکم درباره آنها اجرا نگردیده مى‌توانند در ظرف یک ماه از دادگاه عالى جنایى مرکز تقاضاى اعاده دادرسى نمایند.

نایب رئیس - آقاى شهیدى بفرمایید.

شهیدى - توجه بفرمایید در ماده واحده مقدمه‌اش را بنده عرض می‌کنم یک موقعیتى براى مجلس پیش آمده است که ما یک قوانین ظالمانه‌اى را اصلاح کنیم متأسفانه توجه نفرمودید (حاج سید جوادى - خواهش مى‌کنم آقایان توجه بفرمایید) آقایان اطلاع دارید که دیوان کیفر یک دادگاه اختصاصى بوده که فقط براى اجراى یک سیاست‌هاى خاصى ایجاد شده و وضع دیوان کیفر تا به حال نشان داده که یک مدیر کل و یا یک عضو عالى رتبه در آنجا محکومیت پیدا نکرده خود بنده که قاضى هستم اعتراف به این مطلب می‌کنم متهمین که محکوم مى‌شوند از قبیل پاسبان است یا کارمندان دون پایه که آنها آلت فعل و مجرى مقاصد نامشروع مدیر کل‌هاى خودشان بودند براى این که بتوانند ارتزاق بکنند اسنادى را امضا کرده‌اند و سو‏ء‌استفاده را دیگران برده‌اند و اینها براى یک مقدار مختصرى محکوم شده‌اند و الان زندانى هستند و بنده اینجا پیشنهاد کردم کسانى که به اتهام اختلاس و ارتشا در دیوان کیفر سابق محکومیت قطعى حاصل کرده‌اند و تا این تاریخ حکم درباره آنها اجرا نگردیده بتوانند در ظرف یک ماه از دادگاه عالى جنایى مرکز تقاضاى اعاده دادرسى نمایند آقایان حاج سید جوادى سید باقر جلالى و مجدزاده هم این پیشنهاد را امضا کرده‌اند عرض کنم اینجا یک مشت کارمند جز و بدبخت هستند و اقلاً براى ابراز انزجار نسبت به احکامى که در دیوان کیفر سابق صادر شده مجلس یک ابراز تنفرى به دیوان کیفرى که این قدر به آن اعتراض کردیم کرده باشد ممکن است آقایان توهم بفرمایید که مرجع اعاده دادرسى در دیوان کشور باشد ولى دیوان کشور رسیدگى نخواهد کرد فقط آن را رعایت می‌کند از این جهت من تقاضاى اعاده دادرسى کرده‌ام براى این اشخاص که در محکمه جنایى مرکز تقاضاى اعاده دادرسى نمایند.

نایب رئیس - آقاى معاون وزارت دادگستر ى بفرمایید

معاون وزارت دادگسترى - عرض مى‌شود این پیشنهاد البته با یک احساسات پاکى تنظیم شده است ولى متأسفانه باید بنده عرض کنم که باید اصول را همیشه حفظ کرد حقیقتاً مملکت باید پا بند یک اصولى باشد و این اصول مثل یک ستون‌هایى زیر ساختمان مملکت است همیشه باید پایدار باشد تا مملکت داراى یک نظم و ترتیب صحیحى باشد اعاده دادرسى در همه جاى دنیا نه در مملکت ما عبارت است از رسیدگى از نو به یک محکومیت قطعى و مواردش هم کاملاً مشخص است و همان طور که خاطر آقایان مستحضر است اعاده دادرسى چهار مورد مشخص دارد و این موارد را هم آقایان تصدیق مى‌فرمایید که در قانون باید حتماً پیش‌بینى شده باشد یکى از آن موارد این است که کسى که محکوم شده است براى این که حسن نامى را مثلاً کشته بود حسن نام زنده پیدا شده است قتلى واقع نشده است قانون باید اجازه بدهد که این محاکمه دو مرتبه از سر گرفته بشود و الا حکم قطعى غلط هم باید در مملکت اجرا بشود چون حکم بایستى داراى انتظامى باشد وقتى حکم صادر شد تمام قواى انتظامى باید پشت سر این حکم باشد ولو غلط باشد باید اجرا بشود اما اعاده دادرسى منطقش این است که اصلاً آدم نمى‌تواند تسلیم بشود به این حکم غلط مورد دیگرش این است که اسناد یا مدارکى پیدا شده که دلایل و اسناد اصلى جعلى بوده چهار نفر آمده‌اند شهادت داده‌اند که این آقا دیگرى را مضروب کرده دلایلى پیدا شده که این شهود پول گرفته‌اند و شهادت داده‌اند البته باید اعاده دادرسى بشود چون بناى حکم غلط است و همین طور موادى که اصلاً نوع ارتکاب بیش از یک نفر مجرم و متهم نمى‌تواند داشته باشد اگر دو نفر محکوم شوند مسلماً باید اعاده دادرسى بشود بنده نمى‌خواهم مثالش را بزنم زیاد زیبنده نیست این مثال براى این که مثالش محدود است متأسفانه یعنى نمى‌شود کرد این جرم به خصوص داراى دو نفر مرتکب مى‌باشد پس حتماً یک نفر باید محکوم بشود اگر دو نفر محکوم بشوند معلوم است راجع به یکى از آن دو نفر اشتباه کرده‌اند خیلى معذرت می‌خواهم که مثالش چون با خودش است نمی‌توانم مثالش را بزنم پس آقایان ملاحظه بفرمایید که اعاده دادرسى موارد استثنایى دارد و حتماً باید در دیوان کشور محاکمه بشود چرا به دیوان کشور مى‌برند؟ فلسفه این کار این است که حکم قطعى نشده و باید اجازه آن از مقامى صادر شود که آخرین کلمه را گفته حالا بنده مانعى نمى‌بینم که تمام محکومین ارتشا و اختلاس اگر واقعاً موردشان تطبیق با این موارد کرد کسى جلو آنها را نگرفته است بروند دیوان کشور تقاضاى اعاده دادرسى بکنند و پس از تجویز اعاده دادرسى به محکمه‌اى که دستور ارجاع داده مى‌شود مراجعه کنند.

نایب رئیس - آقاى خلخالى مخالفید، بفرمایید.

خلخالى - با بیانى که جناب آقاى معاون وزارت دادگسترى فرمودند احتیاجى به توضیح دیگرى نبود منتها دو نکته بود که بنده می‌خواستم عرض کنم یکى این که آقاى شهیدى فرمودند تمام احکامى که از دیوان کیفر صادر شده است صحیح نیست براى این که دزدان بزرگ را رها مى‌کرد و دزدان کوچک را مى‌گرفت و محکوم مى‌کرد و براى خاطر این عمل بنده یک پیشنهادى کردم که نسبت به این قبیل اشخاص ارفاقى بشود و آقایان هم رأى ندادند و این که آقاى معاون وزارت دادگسترى فرمودند حکم غلط باید اجرا بشود این صحیح نیست حکم غلط نباید اجرا بشود استدلالى که فرمودند براى اعاده دادرسى خودش تصریح کننده این عرض است که می‌کنم یعنى این مواردی که حکم غلط است اعاده دادرسى مى‌شود خود قانونگذار مى‌گوید که حکم غلط اجرا نشود ایشان مى‌فرمایند که حکم غلط باید اجرا بشود تا احترام قانون حفظ شود احترام قانون موقعى حفظ مى‌شود که حکم صادره اجرا بشود منتهى باید احتراز کرد حکمى که صادر مى‌شود تا به موجب حکم دیگرى که از مرجع صلاحیتدار دیگرى صادر نشود آن باقى است تنها به صرف یک ادعا که احکام صادره صحیح نبوده است از صحت احکام صادره چیزى کاسته نمى‌شود گذشته از این احکام صادره غالباً صحیح است و به صرف ادعا نمی‌توان گفت که صحیح نبوده و این که آقاى معاون وزارت دادگسترى فرمودند ممکن است آنها هم بروند تقاضاى اعاده دادرسى بکنند این احتیاج به توضیح ندارد و براى این که اگر شامل آن مواد باشد خودشان اصلاً حق دارند.

نایب رئیس - آقاى معاون وزارت دادگسترى بفرمایید

شهیدى - بنده پیشنهادم را پس گرفتم‏

معاون وزارت دادگسترى - عرض مى‌شود فرمودند که حکم غلط نباید اجرا بشود لازم مى‌دانم عرض کنم باید اجرا بشود و در تمام دنیا هم اجرا مى‌شود جز در موارد اعاده دادرسى‏

نایب رئیس - پیشنهاد آقاى امامى‌اهرى قرائت مى‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم پس از جمله تسلیم نمایند جمله (مگر این که اعسار مجرم در محاکم صالحه ثبت شود) اضافه شود. امامى‌اهرى - ناظرزاده‏

نایب رئیس - آقاى امامى‌اهرى بفرمایید

امامى‌اهرى - بنده اصرار زیادى در پیشنهاد دادن ندارم و پنج و شش پیشنهاد هم داشتم پس گرفتم ولى آقایان توجه بفرمایید الان این عملى که مجلس می‌کند به منزله یک داروى مسکن است ولى دواى مفید و اساسى عبارت از این است که در فکر این موضوع باشید که غالب این اشخاصى که مرتکب سرقت و دزدى مى‌شوند و در نتیجه زندانى مى‌شوند اشخاصى هستند که بیچاره هستند و کارى ندارند در جلسه گذشته هم عرض کردم یک بنگاه حمایت زندانیان

+++

 تشکیل شده که جناب آقاى عامرى هم عضوش بودند آقاى دکتر معظمى هم بودند (دکتر معظمى - صحیح است) ولى خدا بیامرزد آن را نمی‌دانم الان چرا مدتى است تشکیل نمى‌شود و آن وظیفه اساسى که در سابق بود از بین رفته و حالا دیگر تشکیل نمى‌شود در زمان سوئدی‌ها که دفعه اول آمده بودند به ایران و تشکیلاتى براى زندانیان داده بودند (پورسرتیپ - آقا تا شهریور هم بود) در زندان دستگاه نجارى پارچه‌بافى کفاشى و امثال اینها بود استدعا می‌کنم آقاى حاج سید جوادى به این پیشنهاد بنده توجه بفرمایند مجلس البته خسته است ولى این پیشنهاد اساسى است که توضیح آن را به عرض آقایان مى‌رسانم اگر درست توجه بفرمایید اشخاصى که از زندان مرخص مى‌شوند در نتیجه بى‌چیزى در نتیجه این که یک بنگاه خیریه‌اى نداریم که شخص زندانى وقتى مرخص شد به آنجا برود در نتیجه این که دو مرتبه مستاصل مى‌شود چنانچه خود بنده دیدم در محکمه اشخاصى که از زندان مرخص شده بودند بعد از چند روز دو مرتبه آنها را آوردند به محکمه در محکمه اظهارش این بود البته لازم می‌دانم براى استحضار آقایان بگویم‏.

«من بعد از این که از زندان مرخص شدم کاملاً متنبه شدم و نمى‌خواستم دیگر مرتکب سرقت بشوم بیست و چهار ساعتى هم کف نفس کردم ولى بعد از 24 ساعت این سنگ ترازو را دزدیدم و با آن نان خریدم و خوردم» آقایان توجه بفرمایید که در زندان به این قبیل اشخاص کارى واگذار بشود که اگر عائله دارند به عائله‌شان چیزى برسد اگر عائله ندارند یک سرمایه براى آنها تهیه بشود که موقعى که بیرون آمد بتواند با آن سرمایه اقلاً به یک کارى مشغول بشود (بهادرى - از عوارض بنزین) از عوارض بنزین از هزار جاى دیگر ممکن است اگر در این فکر باشیم براى خود تجار صرف می‌کند پانصد نفر هزار نفر زندانى را با روزى دو تومان مشغول کار بکنند همان طور که عرض کردم در آن تشکیلات اول شهربانى که سوئدی‌ها داده بودند این جریانات بود تا سال بیست و پنج هم بود ولى الان نیست الان زندانى که آنجا مى‌رود غیر از تبلیغات تلقینات سوء چیز دیگرى نیست بیکار آنجا نشسته‌اند اگر فاسد به زندان می‌روند فاسدتر بیرون مى‌آیند مقصودم این بود که آقایان به این موضوع توجه بفرمایید و دولت مکلف باشد که در ظرف مدت یک ماه به این کار رسیدگى کند.

بهادرى - آقاى رئیس دیگر وقت گذشته‏

نایب رئیس - آقاى دکتر مصباح‌زاده بفرمایید

دکتر مصباح‌زاده (مخبر کمیسیون) - بنده تصور می‌کنم که نظر نماینده محترم در خود لایحه تأمین شده باشد زیرا آن قسمت از لایحه که دولت را مکلف می‌کند در ظرف مدت معینى لایحه ساختمان ده زندان را به مجلس بیاورد منظور ما از این لایحه این نیست که دولت لایحه ساختمانى اینجا بیاورد بلکه منظور ما این است که زندان‌هایى که با اصول جدید مناسب باشد ساخته بشود که در آن زندان‌ها همین نظر جنابعالى که عبارت است از تهذیب اخلاق مجرم و اشتغال آنها به کار تأمین شود بنده تصور می‌کنم نماینده محترم اگر نظرى داشته باشد بهتر است یک ماه دیگر موقعى که لایحه ساختمان زندان را دولت به مجلس آورد در آن لایحه هر نظرى دارند بفرمایند جایش اینجا نیست این پیشنهاد را در آن موقع تقدیم کنند که نظرشان تأمین و مؤثر واقع بشود.

امامى‌اهرى - بنده پیشنهادم را پس گرفتم‏

6- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه

نایب رئیس - با اجازه آقایان جلسه را ختم می‌کنیم جلسه آینده روز یکشنبه ساعت 9 و ربع صبح دستور طرح بقیه پیشنهادات است و لایحه اتوبوسرانى و چند فقره هم موافقت‌نامه سرویس‌هاى حمل و نقل هوایى بازرگانى بین ایران و سوئد و نروژ و هلند است.‏

(مجلس نیم ساعت بعد از ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى - محمد ذوالفقارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294792!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)