کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16
[1396/05/29]

جلسه: 52 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه هشتم مرداد 1329  

فهرست مطالب:

1- قرائت غائبین جلسه قبل

2- بیانات قبل از دستور آقای گنجه

3- بقیه مذاکره در لایحه تعرفه گمرکی

4- معرفی آقای دکتر پور‌همایون به سمت معاونت وزارت اقتصاد ملی به وسیله آقای وزیر اقتصاد ملی

5- بقیه مذاکره در لایحه تعرفه گمرکی

6- معرفی دکتر آل‌بویه به معاونت وزارت فرهنگ به وسیله آقای فرهنگ.

7- بقیه مذاکره در لایحه تعرفه گمرکی و خاتمه مذاکرات و ارجاع به مجلس سنا .

8- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقای وزیر دارایی

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه .

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏16

 

 

جلسه: 52

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز یکشنبه هشتم مرداد 1329

 

فهرست مطالب:

1- قرائت غائبین جلسه قبل

2- بیانات قبل از دستور آقای گنجه

3- بقیه مذاکره در لایحه تعرفه گمرکی

4- معرفی آقای دکتر پور‌همایون به سمت معاونت وزارت اقتصاد ملی به وسیله آقای وزیر اقتصاد ملی

5- بقیه مذاکره در لایحه تعرفه گمرکی

6- معرفی دکتر آل‌بویه به معاونت وزارت فرهنگ به وسیله آقای فرهنگ.

7- بقیه مذاکره در لایحه تعرفه گمرکی و خاتمه مذاکرات و ارجاع به مجلس سنا .

8- تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقای وزیر دارایی

9- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه .

 

مجلس دو ساعت و بیست و پنج دقیقه قبل از ظهر به ریاست آقای رضا حکمت تشکیل گردید.

1 - قرائت غائبین جلسه قبل‏

رئیس- صورت غائبین جلسه گذشته قرائت می‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با اجازه- آقایان صفوى، امینى، اسکندرى، اسلامى، فتح‌على افشار، محسن طاهرى، حاذقى، دکتر راجى، اورنگ.

غائبین بى‌اجازه- اقایان ابریشم‌کار، حسن اکبر شهاب خسروانى، دکتر احمد سید‌امامى، سالار بهزادى، کاظم شیبانى، صدر میر‌حسینى، اعظم زنگنه.

دیر‌آمده با اجازه: آقایى شوشترى‏

دیر‌آمدگان بى‌اجازه: آقاییان: محمد حسن امیر افشارى، محمد هراتى، مجید موقر، معین‌زاده، تولیت، سلطانى، خاکباز، سود‌آور، نصرتیان علی‌محمد دهقان، سنندجى.

2 - بیانات قبل از دستور آقاى گنجه‏

رئیس- آقاى گنجه‏

گنجه- امروز صورت جلسه نرسیده بنده می‌خواستم راجع به این موضوع تذکر بدهم حضورتان دستور بفرمایید صورت جلسات را سر وقت برسانند البته آقایان نمایندگان محترم استحضار دارند که در این اواخر در بعضى از روزنامه‌هاى مرکز موضوعاتى راجع به آذربایجان و اوضاع مرزى و سیاسى آنجا منتشر شده بود بنده می‌خواستم تذکر بدهم که اوضاع آذربایجان امروز در نهایت آرامش و سکون یکى هم این مطلب است که بعد از پنج سال که حکومت نظامى در صفحات آذربایجان مستقر بودن خوشبختانه دولت کنونى با توجه به اوضاع و ترفیه حال و آسایش اهالى آذربایجان حکومت نظامى را در آنجا لغو کرد (شوشترى- و سایر جاها) و سایر جاها (مکى- در اصفهان و آبادان لغو نکرده) این است که بنده خواستم از طرف آقایان نمایندگان آذربایجان از این اقدام مصلحت‌آمیز دولت که بعد از پنج سال زحمت و مشقت حاضر شده است که اهالى را در امور کشورى آزاد بگذارد تشکر و امتنان کنم.

مکى- حکومت نظامى اصفهان و آبادان را برنداشته‌اند.

رئیس- صورت مجلس امروز نداریم، آقاى شوشترى راجع به همین مطلب فرمایشى دارید؟

شوشترى- بنده می‌خواستم تذکر بدهم که صورت جلسه سه روز است نرسیده است.

رئیس- بلى، تند‌نویسى صورت مجلس را روز پنجشنبه به چاپخانه داده‌اند امروز تحقیق کردم از طرف تند‌نویس‌ها انجام وظیفه شده، گفتم تحقیق کنند که چرا چاپخانه حاضر نکرده؟

+++

شوشترى- بلى آقا سه جلسه است حاضر نشده.

رئیس- چهار نفر از آقایان تقاضاى صحبت کرده‌اند، ولى بنده دیروز عرض کردم که چون اول وقت عده براى رأى کافى است و آقایان نمایندگان حاضرند به کار لوایح می‌پردازیم و سه ربع آخر سه ساعت را براى این کار تخصیص می‌دهیم که صحبت کنند (صحیح است)

مکى- آن می‌شود بعد از دستور دو نظامنامه اصلاح کرده بودند نطق بعد از دستور.

فقیه‌زاده- بنده یک تذکر کوچکى دارم و آن این است که نطق‌هاى قبل از دستور و بعد از دستور یک تقاضاهایى است از دولت، خواهش می‌کنم امر بفرمایید که بعد از دستور هم کسى از طرف دولت در مجلس باشد.

رئیس- جلسه مطابق آیین‌نامه مدتش سه ساعت است، وقتى که دو ساعت و ربع گذشت سه ربع به آخر جلسه مانده نوبت نطق بعد از دستور می‌شود.

3 - بقیه مذاکره در لایحه تعرفه گمرکى‏

رئیس- پیشنهادات لایحه تعرفه گمرکى قرائت مى شود.

( به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى کنم دولت مکلف است حقوق و عوارض گمرکى قند و چاى و شکر و قماش نخى را تا هشتاد درصد تخفیف دهد، کشاورز‌صدر

رئیس- این پیشنهاد خرج است نمی‌شود رأى گرفت براى این که در عوارض دولت تقلیل می‌دهد.

کشاورز‌صدر- اگر اجازه توضیح ندارم عرضى ندارم.

رئیس- بفرمایید توضیح بدهید ولى مطابق آیین‌نامه نیست.

کشاورز‌صدر- یک اشتباهى رخ داده است و آن این طور است که خیال می‌کنند و این طور هم در فکر جناب آقاى رئیس جا گرفته است که نماینده پیشنهادخرج نمی‌تواند بکند و صحیح است ولى وقتی که شما قانون مالیات را اینجا وضع می‌کنید در اینجا نماینده حق دارد بگوید مالیات زیاد نگیرید یا کم بگیرید این اصل فلسفه وضع همان قانون است که مطرح است آمده‌اند اختیار مى‌خواهند به دولت بدهند براى حقوق و عوارض گمرکى، آیا یک نماینده حق ندارد پیشنهاد کند که دولت مکلف است از فلان جنس که مورد احتیاج عامه است کمتر بگیرد و از فلان جنس که مورد احتیاج نیست و لوکس است زیادتر بگیرد به نظر بنده جناب آقاى رئیس این از آن مواردى است که هر نماینده حق دارد نظریات خودش را بگوید و اگر این طور شود معنیش این است که ما اختیار بدهیم به دولت و دولت حق داشته باشد تصمیم بگیرد ولى ما خودمان در تغییر آن حق نداشته باشیم البته یک وقت وزیر دارایى می‌آید تذکر می‌دهد که اگر ما این کار را بکنیم مصلحت نیست، براى این که عایدات ما کم مى شود و ما نمى‌توانیم این اقدام را بکنیم آن وقت مجلس را با دلایل قانع می‌کند مجلس پیشنهاد نماینده رأى ندهد اما این مطلبى که می‌گویند نمى‌شود پیشنهاد کرد قانونی که اختیار به دولت می‌دهد که میزان حقوق گمرکى را معین بکند که چه کار بکند این به نظر بنده درست نیست بنابراین از طرف دولت هم کسى نیامده است که این نظر را رد بکند، شاید اگر استدلال کرد وزیر دارایى بنده هم قبول بکنم که درست است و صد هشتاد را تخفیف بدهم صدى چهل بشود ولى حالا که چنین استدلالى نشده و بنده از مقام ریاست که کمال احترام را بهشان دارم این است که این حق نمایندگان را محفوظ بدارند این پیشنهادات مفید است این پیشنهادات هزینه زندگى را پایین می‌آورد این پیشنهادات است که پذیرفتن آن از طرف دولت دلیل وجودى دولت تحولى است حالا بسته به نظر مقام ریاست و نمایندگان محترم است بنده اگر مى‌گویم از قماش و از مایحتاج عمومى کم بکنند براى این است که آن لخت و عورهاى ولایات آن بیچاره‌هایى که دو متر چیت می‌خواهند بپوشند استطاعت خرید داشته باشند الان روزنامه کیهان اینجا است نوشته است که 40 درصد به قماش نخى افزوده است، این است که این صحیح نیست (مکى- دولت تحول است) این خدمت به مملکت است و ای کاش من مى‌توانستم و جناب آقاى رئیس اجازه می‌دادند و آن هم مقدمه این پیشنهاد بشود که من این سرمقاله جامع آقاى فرامزى را اینجا مى‌خواندم تا وظیفه نمایندگى معلوم می‌شد، من از صمیم قلب به این نویسنده بزرگوار تعظیم می‌کنم ولى چون الان حق ندارم بعداً یک روز قبل از دستور سر‌مقاله ایشان را می‌خوانم تا معلوم شود وظیفه مجلس هم چیست؟

رئیس- باید رعایت کرد که آیین‌نامه اجرا شود، ماده 137 قرائت می‌شود

(به شرح زیر قرائت شد)

ماده 137- هیچ یک از نمایندگان نمى‌تواند به هیچ عنوان چه مستقلاً و چه در ضمن لوایح و طرح‌ها پیشنهاد خرج، یا پیشنهادى که بالواسطه مستلزم خرج باشد بنماید.

کشاوزر‌صدر- به موجب همین ماده اعتراض دارم.‏

رئیس- شما پیشنهاد مى‌کنید که از عواید دولت کسر شود.

مکى- این کسر مالیات است آقا خرج نیست.

کشاورز‌صدر- این عدم‌النفع است عدم‌النفع غیر از پیشنهاد خرج است.‏

رئیس- آقاى اردلان‏

اردلان- اگر که بودجه کل کشور مطرح بود یک میلیون عایدى بود، یک میلیون مخارج، نمایندگان این را جرح و تعدیل می‌کردند، مى‌گفتند از این خرج بزنیم و در این عایدى اضافه بکنیم، این البته صحیح است. ولى به دولت اجازه می‌دهید که تعرفه گمرکى را تعیین کند (مکى- برخلاف قانون اساسى) یعنى چه؟ یعنى ممکن است که یک وکیل با دادن این اختیار موافق باشد یک وکیل یا دادن این اختیار مخالف باشد، وقتى که تمام شد رأى مجلس قاطع خواهد بود که این اختیار داده می‌شود یا داده نمی‌شود. و الا تعرفه گمرکى پنج، شش هزار رقم است اگر ما بخواهیم که هر کدام از اینها را دانه دانه رأى بگیریم و مطرح بکنیم، کارمان به کجا می‌رسد؟ این است که بنده از مقام ریاست استدعا مى‌کنم همین طور که نظر خود مقام ریاست بود این پیشنهاد قابل طرح نیست و آنچه که مربوط به لایحه بودجه است رأى نگیرد و اگر بودجه کل کشور مطرح بود فرمایش آقا صحیح بود می‌فرمودند که در ستون عایدى نوشته است قند و شکر سود بازرگانى دولت این قدر است، من نماینده هستم مى‌گویم این قدر بشود و در جاى دیگر هزینه دولت این قدر است، کمتر می‌کنیم ولى بودجه کل کشور مطرح نیست، اختیاراتى است می‌خواهند به دولت بدهند که تعرفه گمرکى را براى یک مرتبه کم کند یا زیاد معین بکند و بعد از شش ماه هم بیاورد به مجلس. جنابعالى اگر نظر موافق یا مخالف دارید باید در اصل موضوع صحبت بفرمایید، و الا نسبت به مواد تعرفه گمرکى اگر هر کدام از ما بخواهیم اظهار نظر بکنیم، این لایحه این دوره که سهل است دوره‌هاى دیگر هم عملى نمی‌شود.

کشاورز‌صدر- بنده طبق همان ماده 137 عرض دارم، مى خواستم استدعا کنم رأى بگیرید تا ببینیم مجلس چه نظرى دارد، آقاى دکتر طاهرى و آقاى دکتر مصدق نظرشان چیست.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى کشاورز‌صدر آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (عده کمى برخاستند) تصویب نشد پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم ورود ورق‌بازى قمار ممنوع شود کشاورز‌صدر

کشاورز‌صدر- آقا آن را که رأى نگرفتید.

رئیس- چرا رأى گرفتم می‌خواهید مطمئن شوید یک دفعه دیگر رأى بگیرم تا مطمئن شوید.

کشاورز‌صدر- بنده خودم ملتفت نشدم قربان که پا شوم.

رئیس- بفرمایید.

کشاورز‌صدر- البته مقام ریاست هر چه مى‌فرمایند صحیح است بنده توجه نداشتم این را تصدیق مى کنم ولى بى‌مناسبت با آن مثل شیخ ابوتراب نبود که در این باب رأى گرفتند و همه بهش گفتند تو

+++

شدی وکیل مسلم و پسرش احمد و محمود هم بودند وقتی که قرائت کردند همی‌خواندند تا آخر گفت بابا آراء‌ من چطور شد پسرهایم احمد و محمود دروغ گفتند پس رأی خودم چطور شد؟

رئیس ـ خودش حتماً‌ حواسش جمع نبوده و به دیگران رأی داده است (خنده نمایندگان) من رأی گرفتم و آقایان (اشاره به اقلیت) هم بلند شدند، یک عده‌یی بلند شدند آن‌ هم بیچاره حواسش پرت بوده بفرمایید حرفتان را بزنید مثل اینجا نزنید.

کشاورز صدر ـ بنده می‌خواستم راجع به منع ورود ورق گنجفه یا اسباب و آلات دیگر قمار به طور کلی نظر من مخالف هر گونه جنسی است که وارد مملکت شود و ضرورت نداشته باشد و تجملی باشد و این طور که بنده تخمین زدم تقریباً در سال شاید متجاوز از 20 میلیون دسته ورق پاسورو اشیاء دیگر قمار وراد می‌شود و به نظر بنده نباید پول مملکت و ارز مملکت ولو ارز آزاد برای این کار مصرف شود و این مضر است و صرف‌نظر از این کا برخلاف شرع و برخلاف ا خلاق است،‌ اساساً اگر ما جلوگیری کنیم که این ورق وارد نشود، این اسباب و آلات قمار وارد نشود سوای آن اجناسی که جنبه ورزشی دارد بقیه وارد نشد این خدمت بزرگی به مملکت است حالا بسته است به نظر آقایان در این قضیه بنده دیگر انتظار دارم که برخلاف آن یکی رأی بدهند.

رئیس ـ آقای دکتر کیان

دکتر کیان ـ بنده اجازه نخواسته بودم.

رئیس ـ آقای اردلان بفرمایید.

اردلان ـ بنده اگر مقام ریاست اعلام رأی کنند خودم ممکن است رأی بدهم ولی مربوط به لایحه نیست حضرتعالی توجه بفرمایید لایحه اختیاری است که به دولت بدهیم که تعرفه گمرکی را تنظیم بکنند یا نکنند این چه مربوط به ورق بازی است.

رئیس ـ و کیل میکنست یک چیزی را که مفید می‌داند پیشنهاد بکند ولو قابل رأی نباشد رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای کشاورز صدر.

صفایی ـ قابل رأی نیست اصلاً این پیشنهاد محلی برای رأی ندارد زیرا ورود آلات قمار شرعاً حرامست جایی برای رأی گرفتن نیست و معنی ندارد. بنابر این بنده معتقدم که آقای کشاورز صدر پیشنهادشان را پس بگیرند و رأی گرفته نشود.

رئیس ـ پس گرفتید آقای کشاورز صدر؟

کشاورز صدر ـ نه خیر رأی بگیرید.

رئیس ـ شما آقای صفایی می‌فرمایید رأی مورد ندارد در صورتی که پیشنهاد می‌کنند که با ورقه رأی بگیرند...

مکی ـ چون از این ورق هم گمرک می‌گیرند سالی 200 میلیون تومان برای این ورق می‌بازند.

رئیس ـ رأی می‌گیریم شما دو روز دیگر بیشتر وقت ندارید و وقت مجلس را می‌خواهید این طور تلف کنید.

آشتیانی‌زاده ـ آقایا رئیس اینها دما کوژی است.

رئیس ـ‌ عده‌ای می‌‌گویند نباید رأی گرفتن به این پیشنهد بعد هم می‌گویند با ورقه رأی بگیرید اینها وارد نیست حالا رأی می‌گیریم به پیشنهاد آقای کشاورز صدر آقایانی که موافقند قیام بفرمایند. (چند نفری برخاستند) تصویب نشد.

 مکی ـ  تصویب شد آقا چرا با ورقه‌ رأی نگرفتید؟

رئیس ـ  خود آقای کشاورز صدر قبول کردند که با قیام و قعود رأی گرفته شود.

اسلامی ـ مجلس شورای ملی رأی داد کاه کارت بازی وارد شود؟ یعنی چه؟

رئیس ـ پیشنهاد آقای دکتر بقایی قرائت می شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود ـ تبصره ـ دولت مکلف است رعایت معامله متقابله را با کشورهای مختلفه در مورد اجناس صادراتی و وارداتی بنماید ـ دکتر بقایی کرمانی

فرامرزی ـ بنده یک تذکر کوچک دارم که می‌خواهم عرض کنم.

رئیس ـ بفرمایید.

فرامرزی‌ ـ من خواهش می‌کنم از آقایان همکاران محترم که برای منظور خیلی کوچکی مجلس را در مقابل یک اعمال انجام شده که راه پیش و پس نداشته باشد قرار ندهند که ورق پاسور بیاید یا نیاید آقا این قدر مناهی و منکرات توی تمام عالم است هست که اگر با قرآن تطبیق کنید یک‌دانه آن با قرآن تطبیق نمی‌کند این عوام‌فریبی‌ها برای چیست؟ چرا باید یک چیزهای خیلی جزئی مجلس شورای ملی را در محظور قرار می‌دهید؟ (صحیح است)

صفایی ـ شرعاً‌ این کار حرام است و رأی لازم ندارد شما با اصول کشور دارید بازی می‌کنید.

رئیس ـ آقای دکتر بقایی بفرمایید.

دکتر بقایی ـ آقای کشاورز صدر توجه بفرمایید. عرض کنم کشور ما در سال یک مقدار صادرات و یک مقدار واردات دارد ملل دیگر و کشورهای دیگر که یک برنامه اقتصادی صحیحی دارند و یک حسابی در کارشان هست وضعیت صادرات و واردات خود را می‌سنجند و معاملاتی که با کشورهای دیگر می‌کنند روی یک اصول صحیحی اجرا می‌شود متأسفانه در مملکت ما این اصول هیچ‌وقت اجرا نمی‌شود مثلاً یک از اقلام مهم صادرات کشور ما قالی است که الان به یک وضع خیلی اسفناکی افتاده چون در اروپا تقریباً بازار قالی به کلی از بین رفته و در مقابل محدودیت‌هایی که کشورهای خارجی برای ما قائل شده‌اند ما تاکنون هیچ‌ عکس‌العملی نشان نداده‌ایم مثلاً مملکت هلند ورود قالی را ممنوع کرده حق این بود که در مقابل این تصمیم دولت هلند ورود کاکائو و رادیو و سایر اجناس هلندی را ممنوع می‌کردیم تا سایر ممالک اقلاً‌ ملاحظه بکنند و یا اخیراً خواندم که دولت انگلستان ورود قالی را قدغن کرده ما باید در مقابل منع صدور یک قسمت از صادرات ممکلت‌مان به کشور های خارجی یک عکس‌العملی نشان بدهیم و به این جهت بنده پیشنهاد کردم که دولت مکلف است رعایت معامله متقابله را با کشورهای مختلفه در مورد اجناس صادراتی و وارداتی بنماید اگر یک کشوری از صادرات ما یک قسمتش را ممنوع کرده و آن جنس در صادرات ما اهمیت داشت ما باید به همان تناسب از ورادات آن مملکت بکاهیم. (عده‌ای از نمایندگان ـ صحیح است‌ ـ احسنت)

رئیس ـ آقای نور‌الدین امامی مخالفید بفرمایید.

جمال امامی ـ بنده مخالفم آقا.

جمال امامی ـ بنده با طرح این لایحه مخالفم چون آقای وزیر دارایی که مدافع این لایحه هستند تشریف نیاورده‌اند مجلس که نمی‌شود کاسه از آش داغ‌تر باشد الان یک چیزهای فنی اینجا مطرح می‌شود آقایان نمایندگان که مکلف نیستند در تمام امور فنی وارد باشند و آقای وزیر دارایی اینجا تشریف ندارند باید بیایند و از این لایحه دفاع کنند مجلس یک‌ساعت است تشکیل شده وزیری که باید دفاع از لایحه بکند نیامده (عده‌ای از نمایندگان ـ آقای وزیر اقتصاد ملی که هست) ما که نمی‌توانیم در جزئیات پیشنهادات دخالت بکنیم اینها امور فنی است آقا.

رئیس ـ لوایحی که مطرح می‌شود از طرف دولت نماینده‌اش حاضر است آقای وزیر اقتصاد ملی بفرمایید.

4 ـ معرفی آقای دکتر پور همایون به سمت معاون وزارت اقتصاد ملی به وسیله آقای وزیر اقتصاد ملی

وزیر اقتصاد ملی ـ آقای وزیر دارایی که باید در امور فنی یعنی امور مالی تشریف داشته باشند تشریف ندارند ولی درباره این پیشنهادی که آقای دکتر بقایی فرموده‌اند بنده اصولاً موافقم ولی هر عملی که انجام بشود رویهم رفته به صرفه و صلاح ما نیست در مورد فرش تذکر به جایی دادند اجازه بفرمایید که دولت بدون این که تکلیفی قبول بکند وارد مذاکره بشود و تا آ‌نجایی که با مقررات و تعهدات سیاسی ما منافات نداشه باشند عمل خواهد کرد و بنده در این قسمت موافقم و از آقایان تمنی دارم که دست دولت را در این موارد باز بگذارند که در حدود توانایی اقدام کند و تحدیدی برای ما قائل نشوید چه ممکن است به منافع زیادی بر بخوریم و اجرای آن برای ما تولید اشکال و ناراحتی نماید اصولاً بنده با پیشنهاد آقای دکتر موافقم که با آ‌نهایی که با ما معامله دوستانه نمی‌کنند ما هم معامله به مثل بکنیم ولی تا حدودی که توانایی و قوانین ما به ما اجازه می‌دهد اجازه می‌خواهم از آقایان که آقای دکتر علی‌اصغر پورهمایون را که از کارمندان لایق دولت هستند به عنوان معاونت معرفی کنم آقای دکتر استاد درس اقتصاد بوده و سوابق علمی و عملی در امور مالی و اقتصادی دارند و

+++

بنابراین تصور می‌کنم که با انتخاب ایشان یکى از قدم‌هاى مؤثر اصلاحى براى اصلاح وضع اقتصادى برداشته شده باشد (عده‌اى از نمایندگان- مبارک است انشاء‌الله)

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى دکتر بقایى (دکتر کیان- آقا فقط یک نفر مخالف صحبت کرد)

5 - بقیه مذاکره در لایحه گمرکى‏

رئیس- آقاى جمال امامى هم جواب دادند حال به پیشنهاد ایشان را می‌گیریم ...

دکتر کیان- قانون گمرک به دولت حق داده که اگر کشورهاى تضییقاتى نسبت به کالاى ما بکند خود دولت اقدام بکند و عمل متقابله به مثل بکند (در این موقع وزیر دارایى وارد تالار جلسه شدند)

وزیر دارایى- پیشنهاد آقاى دکتر بقایى را مجدداً قرائت می‌فرمایید.

(شرح سابق قرائت شد)

وزیر دارایى- اجازه بفرمایید.

رئیس- بفرمایید.

وزیر دارایى- بنده خیلى خوش‌وقتم از توجهى که آقایان نمایندگان به این لایحه تعرفه گمرکى نشان می‌دهند براى این است که نشان مى‌دهد که تا چه حد به اهمیت این موضوع پى برده‌اند ولى در عین حال این مذاکرات و پیشنهاداتى که در اینجا می‌شود اصل موضوع را که پرداختن به مطلب یعنى اصلاح تعرفه گمرکى است به عقب مى‌اندازد و منظور از این ماده واحده اصلاً منحرف می‌شود چرا؟ براى این که طبق این ماده واحده دولت فقط یک اجازه‌اى می‌خواهد که در حقوق و عوارض گمرکى یک تجدید نظرى بکند و مجموع این مذاکراتى که می‌فرمایید و خیلى هم مفید است در نظر می‌گیرد و عمل می‌کند ولى ایجاد مشکل یا تعیین معافیت‌ها و یا مجاز آنها در اینجا وارد شده در اساس تعرفه گمرکى است و این اصلاً مطلب را یعنى موضوع ماده واحده را خراب می‌کند بنابراین استدعاى بنده این است که اگر آقایان یک تذکراتى دارند یا پیشنهادى دارند به خود بنده بفرمایند تا این که در کمیسیونى که تشکیل می‌دهیم با تبادل نظرى که به عمل می‌آید به پیشنهادات آقایان رسیدگى کنیم و با تبادل نظر و استدلال بین‌الاثین به یک نتیجه‌اى برسیم ولى در اینجا اگر بخواهیم تمام مطالبى که مربوط به تعرفه است بنده یا یک نفر جواب بدهد جز اتلاف وقت اثرى ندارد چرا؟ براى این که همان طوری که بنده عرض کردم یک اصل تجدید نظر در تعرفه گمرکى را در اینجا خواسته‌ایم دیگر نمی‌توانیم وضع این تجدید نظر را از مجلس بخواهیم چرا؟ براى این که اگر بفرمایید کارت‌بازى ممنوع شود از فردا قدرت این که ما روى اقلام کارت‌بازى را قلم بکشیم. با این طرز نداریم براى این که باید این قانون تصویب بشود مراحل قانونى خود را طى کند به مجلس سنا برود و رسیدگى بشود و به صحه مبارک ملوکانه برسد بعد به ما ابلاغ بشود متضمن یک بالا رفتن در بازار است بنابراین استدعا می‌کنم آقایان با توجه به این مطلب که شاید در عرض این چند روز احساس فرموده‌اند که وزارت دارایى و وزارت اقتصاد ملى کاملاً باز است براى این که تبادل نظر کامل در هر مطلبى با آقایان بشود بنابراین خواهش می‌کنم آقایان نظریاتشان را بگذارند و در این مرحله ماده واحده را همان طوری که پیشنهاد شده تصویب بفرمایید. (دکتر بقایى- بنده توضیحى دارم اجازه بدهید عرض کنم)

رئیس- شما توضیح دادید همان یک بار کافی است.

نورالدین امامى- آقاى دکتر پیشنهاد‌تان را پس بگیرید رأى ندهند بد است.

دکتر بقایى- رأى ندهید تازه مثل حالا می‌شود بنده می‌گویم وقتى دولت هلند قالى ما را نمى‌خرد ما هم نه کاکائو هلند را بخریم و نه رادیوى هندى را اجازه بدهیم وارد بشود.

رئیس- رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى دکتر بقایى آقایانی که موافقند قیام فرمایند.

دکتر بقایى- رأى ندهید تازه مثل حالا می‌شود بنده می‌گویم وقتى دولت هلند قالى ما را نمى‌خرد، ما هم نه کاکائو هلند را بخریم و نه رادیوى هندى را اجازه بدهیم وارد بشود.

رئیس- رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى دکتر بقایى آقایانی که موافقند قیام فرمایند.

دکتر بقایى- آقایان این به صرفه مملکت است. (عده کمى برخاستند) تصویب نشد. پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود.

(به شرح ذیل قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى- دولت مکلف است بلافاصله پس از تصویب این قانون فتح قرار دادهایی را که شامل تثبیت حقوق گمرکى است به دولت‌هاى طرف معاهده اخطار نماید ضمناً مدت اعتبار این قانون از 6 ماه به 8 ماه تمدید مى‌شود.

دکتر کیان- متأسفانه امروز بعضى از پیشنهادها با این که پیشنهاد‌هاى مفیدى بود ولى چون در اوضاع و احوال نامناسبى طرح شد بالنتیجه رد شد منجمله یکى از پیشنهاد‌هاى بسیار مفیدى که اگر در یک موقعیت دیگرى و طرح لایحه‌اى دیگر به مجلس شوراى ملى می‌آمد مفید بود همین پیشنهاد آقاى دکتر بقایى بود ولى خود بنده با تمام میلى که به این پیشنهاد داشتم نتوانستم رأى بدهم و این که در اینجا تذکر می‌دهم براى این است که استنباط نشود که این پیشنهاد در این مجلس با این نظر مخالفند بلکه بنده خودم یکى از آنهایى هستم که موافق هستم ولى رأى ندادم براى این که این پیشنهاد بورد نبود یعنى نامناسب پیشنهاد شده بود و به جاى خودش نبود بنابراین مناسبت دارد که دولت خودش در این باره اقدام کند ولى آنچه که بنده می‌خواهم عرض کنم راجع به این است که ما قراردادى دادیم با دولت آمریکا که به موجب آن قرارداد قید شده است که هیچ‌گونه حقوق و عوارض زاید بر آنچه که در موقع عقد آن قرارداد را متأسفانه با عمل بسیار بى‌جایى که وزارت خارجه در جاى خودش کرده جنبه عمومیت به خودش گرفته و دول دیگرى که با ما هیچ گونه رابطه‌اى نداشته‌اند بدون هیچ‌گونه رابطه‌اى این استفاده را کرده‌اند و نسبت به آن کالاهایى که به موجب آن قرارداد تصویب شد آنها هم از همان تفسیر و تصمیم استفاده کرده‌اند و در اینجا است که پیشنهاد آقاى دکتر بقایى معنایش را پیدا می‌کند یعنى ما با دولت آمریکا با یک مقتصیات متقابلى قراردادى بسته‌ایم آنها نسبت به تریاک و یا چیزهاى دیگر ما امتیازاتى داده‌اند ما هم نسبت به رادیو و اتومبیل و چیزهاى دیگر آنها تخفیفى در حقوق گمرکى داده‌ایم بنابراین حق نبود که وزارت خارجه این مزیت را به سایر ممالکى که با ما قراردادى راجع به تعرفه گمرکى نبسته‌اند بدهد ولى متأسفانه این کار شده و 19 دولت از آن استفاده کرده‌اند و بعد از طرف دولت بعد از جنگ قراردادى بسته نشد این است که بنده این موضوع را قابل توجه می‌دانم که وزارت اقتصادى ملى و گمرک توجه داشته باشند که بایستى این قرارداد را با دولتى که منعقد شده است مراعات بکنند و از طرف دیگر چون ما قراردادى با دولت آمریکا داریم در حال حاضر نمی‌توانم هیچ افزایش و یا تغییرى که در مقابل آن قرارداد وجود داشته به حقوق گمرکى بیفزاییم و بنده گمان می‌کنم که مدت اخطار قبلى که در آن قرارداد معین شده شش ماه باشد و اگر چنانچه این موعد اخطار منقضى شده باشد دولت حق ندارد که به تعرفه گمرکى اجناس آمریکایى اضافه کند و از این جهت این لایحه‌اى که دولت به مجلس شورای ملى تقدیم نموده به کلى بی‌فایده است زیرا فرض بفرمایید که این لایحه تصویب شد و طبق این لایحه شما نمی‌توانید آن حقوق گمرکى را که مطابق قرارداد تثبیت کرده‌اید اضافه بکنید و مدت شش ماه هم اخطار قبلى است یعنى مدتى است که قانونى است بنابراین شش ماه منقضى می‌شود به فرض این که شما بلافاصله بعد از این اخطار بخواهد لغو بکنید باز هم در این مدت نمی‌شود یعنى اگر مدتش کمتر از شش ماه اخطار قبلى باشد البته می‌شود و به عقیده بنده دولت بایستى در نظر بگیرد وقتى که یک همچو قانونى به مجلس بیاورد قبلاً باید به دولت آمریکا اخطار کرده باشد و این موضوع تجدید نظر را براى خودش تحصیل کرده باشد بعد این لایحه را به مجلس بیاورد حالا اگر این کار را بکند و اگر آن مدت شش ماه باشد اقلاً این لایحه را تغییر بدهید و مدتش را بیشتر از اخطار لایحه قبلى قرار بدهید یعنى عرض بنده این است که اگر مدت این اخطار شش ماه باشد کم است بنابراین این پیشنهاد را قرائت بفرمایید. (پیشنهاد آقاى دکتر کیان مجدداً به شرح سابق قرائت شد)

دکتر کیان- در این صورت باید لایحه را تغییر داد اگر شش ماه است این اختیار را براى هفت ماه بدهید.

امامى‌اهرى- به پیشنهادتان مدت یک ماه را اضافه بکنید.

رئیس- آقاى وزیر دارایى.

+++

وزیر دارایی ـ آقایان قطعاً به تاریخچه تعرفه امور گمرکی وارد هستند و می‌دانند یکی از مواردی که دولت استقلال گمرکی خودش را از دست داد موضوع از دست دادن استقلال تعرفه گمرکی بود به موجب قرارداد 1828 ترکمن‌چای گمرکی که این قرارداد شروع شد و همین‌طور ادامه پیدا کرد ماده‌ای در آن داشت راجع و به دولت کامله الو داد این ماده باعث شد که همه دولت‌ها قرارداد‌ها و تعرفه‌های گمرکی خود را روی این ماده قرار دادند و روی آن اساس یک حقوق گمرکی عمده به ما تحمیل کردند و متأسفانه این موضوع تعرفه گمرکی به دولت تحمیل شده بود این بود که بعد از جنگ بین‌الملی اول یک از چیزهایی که مورد توجه دولت قرار گرفت اصلاح تعرفه گمرکی به منظور تحصیل استقلال گمرکی بود در نتیجه اقداماتی که در‌ آن موقع شد به این نتیجه اقداماتی که در آن موقع شد به این نتیجه رسیدیم که برای یک دولتی مثل دولت ایران که یک تعهدات قبلی داشته به طریقی که عرض کردم و علاوه بر این با یک دولتی طرف معامله است که آن دول فشار زیادی به ما وارد می‌کنند بهترین طریق این است که ما یک تعرفه گمرکی یک ستونی داشته باشیم یعنی آن ماده کاملة‌الوداد را ما به کلی از جریان خارج کردیم تعرفه آن موقع ـ فقط یک ستون داشت و نسبت به آن اضافه‌ای حق نداشتند قائل شوند چرا؟ برای این که همان‌‌طور که آقای دکتر کیان تذکر فرمودند ما نمی‌توانستیم طبق آن تعرفه گمرکی یک تخفیفی برای یک دولتی قائل بشویم تحت یک فاژی  یا یک مذاکراتی که بعد آن هم خود به خود ادامه پیدا کند نسبت به دولت‌های دگر این بود که سیاست گمرکی ایران قبل از جنگ فقط یک ماده مجازات داشت و آن این بود که اگر دولتی رفتاری بدتر از رفتار دولت کامله‌الوداد بکند دولت ایران حق دارد در مقابل تا صد در صد به تعرفه گمرکی آن دولت اضافه بکند جای مجازات باقی بود ولی جای تخفیف باقی نبود و بنابراین مقدمه می‌خواهم عرض کنم که با بیانات جناب آقایان دکتر کیان موافقم ولی نباید اینجا دولت را موظف بکنند که بلافاصله اخطار بکند به دولت‌های دیگر که قراردادهای گمرکی که با ما دارند لغو است این را محول بکنید به داخله دولت که در همان داخله دولت این قضیه انجام بشود و به عقیده بنده مثل سایر امور که عرض کردم مثل سایر اصلاحات است و پیشنهاد مفیدی است که دولت از آ‌ن استفاده می‌کند ولی عقیده بنده این است که این را در ماده بگنجانند زیرا نه از لحاظ سیاست بلکه از لحاظ اقتصادی هم صرفه ما در این است که ما خودمان این عمل را بکنیم و محتاج نشویم به این که این شش‌ماه که قبلاً اخطار بکنیم از این جهت در ماده واحده‌‌ای که پیشنهاد شده است استدعا می‌کنم صرف‌نظر بفرمایید ولی با این که مدت شش ماه یا هفت ماه یا هشت ماه بشود بنده حرفی ندارم.

رئیس ـ این پیشنهاد یک مرتبه دیگر قرائت می‌شود آقایان توجه بفرمایید.

(پیشهاد آقای دکتر کیان به شرح سابق مجدداً قرائت شد)

دکتر کیان ـ بنده قسمت‌ اولش را پس گرفتم ولی اضافه مدت از 6 ماه بهشت ماه ضرورت دارد.

وزیر دارایی ـ با قسمت دوم موافقم.

رئیس ـ قسمت اول را پس گرفتند رأی گرفته می‌شود به قسمت دوم این پیشنهاد آقایانی که موافقند قیام کنند؟ (عده کمی برخاستند) تصویب نشد.

دکتر کیان‌ ـ‌ این لایحه هم اصلاً بی‌موضوع شد برای این که دولت نمی‌تواند کار بکند.

رئیس ـ پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقای معدل به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم کلیه ادوات ادوات کشاورزی و ماشین آلات فلاحتی و سم‌پاشی و سم برای برای مبارزه نباتی از پرداخت عوارض گمرکی و مالیاتی معاف باشد.

فرامرزی ـ  آن که معاف هست آقا.

(پیشنهاد آقای معدل به شرح سابق مجدداً قرائت شد.)

معدل ـ  بنده اساساً مذاکراتی که روی این موضوع و نظایر آن می‌شود مفید می‌‌دانم برای این که احساس نمی‌کنم که در اینجا کسی از جنبه مخالفت با دولت پیشنهادی بکند و یا صحبتی بکند ولی در نتیجه این مذاکرات دولت آگاه می‌شود. از نظریات مجلس و نمایندگان هم به طور کلی مشکلاتی را که در حوزه نمایندگی‌شان مشاهده کردند آنها را به دولت عرضه می‌کنند و این موجب می شود که دولت وسیله‌ای فراهم کند برای رفع مشکلات پیشنهادی که بنده کردم مقصود اصلی این است که دولت نه تنها مالیات را از وسائل زراعتی و ادوات فلاحتی بردارد بلکه چیزهای دیگری هم هست که اسمش مالیات نیست ولی پول گرفته می‌شود به عنوان مالیات راه به عناوین دیگر یعنی اگر یک ماشین فلاحتی بخواهد وارد کند سم‌و سمپاشی بخواهد وارد کند به قدری عوارض به آن تعلق می‌گیرد و به قدری پول از آن می‌گیرند که طرف نمی‌تواند نظایر آن را عمل کند بنده اعتقادم این است دولتی که خودش با دفع آفات مبارزه می‌کند باید خیلی خوشحال باشد که مردم خودشان این وظیفه را انجام می‌دهند یعنی دولتی که خودش با دفع آفات مبارزه می‌کند چرا وسیله فراهم نمی‌کند که مردم خودشان بروند و مبارزه بکنند و چرا وسیله فراهم نمی‌کند که ارزانتر و بهتر در دسترس مردم قرار بگیرد و خودشان هم همکاری بکنند در این کارها بنده از آقای وزیر دارایی ضمن این پیشنهادم دو سه تقاضی دارم یکی این که در سهمیه معین کردن در این باب دستشان باز باشد امروز خود بنده شغلم زراعت است یعنی اگر ما امروز بخواهیم یک سمپاش تهیه بکنیم نیست می‌گویند سم‌پاش ساخت فرنگ نمی‌شود آورد، همه‌چیز ساخت فرنگ می‌شود آورد جقجقه و بادکنک و اتومبیل ساخت فرنگ می‌شود آورد ولی یک سمپاش نمی‌شود آورد، امروز متأسفانه در مملکت ما نمی‌توانند این سمپاش را بسازند تاموقعی که نمی‌توانند بسازند باید آنچه که برای کار فلاحتی لازم است وارد بشود پریروز اینجا ضمن نطق‌شان یک نکته حساسی فرمودند آقای وزیر دارایی فرمودند ما باید کاری بکنیم که تولید زیاد بشود که مادام که تولید زیاد نشود ما نمی‌توانیم در مقابل واردات یک چیزی داشته باشیم تولید در این مملکت به وسیله فلاحت هم بسیار ناقص است،‌ تقاضای بنده از آقای وزیر دارایی این است که هر جا می‌شود حالا توی این قانون یا قانون دیگر که اولاً وقتی که سهمیه معین کردند کار سم‌ و سم‌پاشی و ا دوات مبارزه و ماشین‌های فلاحتی را آسان بکنند و سهمیه را زیاد بکند دوم این که از این چیزها مالیات نگیرند سوم این که به عناوین دیگری از اینها چیزهایی گرفته می‌شود که الان به ذمن من چیزی نیست که در قوانین دیگر هم چیزی گنجانیده شده آنها را هم رفع بکنند خلاصه این باشد که موجبات تولید و وسایل آن آماده و راحت باشد.

رئیس ـ‌ آ‌قای وزیر دارایی

وزیر دارایی ـ یک قسمت از بیانات ایشان بیانات آقای معدل را بنده در جلسه قبل در موقعی که ضمن تبصره‌ای گنجانیده شد عرض کردم و یک قسمت دیگر هم که مربوط به سم و غیره است خیال می‌کنم که در قسمت بهداری گنجانیده شده است و به طور کلی نظر دولت این است که ماشین ‌آلات کشاورزی باید توسعه داده شود و به طوری که توضیح دادم در جواب آقایان آلات چای خشک کنی و ماشین‌های خرمن‌کوبی و غیره زیاد خواهد شد. و هر چه در این موارد آقایان توضیح بیشتر بدهند به نظر بنده کار دولت محدودتر می شود زیرا آن قسمتی که به طور کلی در تبصره روز قبل تصویب شد جامع‌تر است تا این که بیاییم موارد خصوصی را ذکر بکنیم، وزارت دارایی نظر به توجهی که به امر وصول دارد ممکن است به هوس بیفتد و آن موارد مخصوص را به وسایل دیگر از قبیل آیین‌نامه و مقررات اصل نظر آقایان معدل و سایر آقایان نمایندگان موافقم جناب آقای وزیر اقتصاد ملی الان فرمودند که در مورد سهمیه هم این نظر مراعات می‌شود اگر این که توضیح برای آقای معدل کافی است استدعا می‌کنم که پیشنهاد خودشان را پس بگیرند.

معدل ـ بنده چون نظرم تأمین شد پس می‌گیرم.

6 ـ‌ معرفی آقای دکتر آل‌بویه به معاونت وزارت فرهنگ به وسیله آقای وزیر فرهنگ

رئیس ـ آقای وزیر فرهنگ

وزیر فرهنگ ـ اجازه می‌خواهم که آقای دکتر آل‌بویه که از استادان فاضل دانشگاه هستند به سمت معاونت وزارت فرهنگ معرفی کنم.

نمایندگان ـ مبارک است.

7 ـ بقیه مذاکرات در لایحه تعرفه گمرکی

رئیس ـ پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

+++

 ( پیشنهاد آقاى مهدى ارباب به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى کنم لوازم برق بنگاه مستقل برق تهران که در گمرک موجود یا در آتیه وارد شود از عوارض گمرکى و دولتى معاف است.

رئیس- آقاى مهدى ارباب‏

مهدى ارباب- عرض کنم که یک قسمت از خرابى کارهاى گذشته ما ناشى از فرمالیته‌هاى خشک بى‌معنى بود که دولت‌ها وسیله قرار می‌دادند که کارى انجام نشود خوشبختانه دولت حاضر معتقد و پایبند به فرمالیته نیست اگر قرار شد یک حقوق و یک عوارضى از یک صندوق بیرون بیاورند و بدهند و باز هم برگردانند به همان صندوق دیگر یک سال تعطیل کردن مال در گمرک به ضرر ترقى مملکت است چیزی که مخصوص دولت و براى خود دولت است وارد کننده‌اش خود دولت است همین تشریفات بى‌معنى باعث می‌شود که 6 ماه یک سال در گمرک می‌ماند و از آن جنس استفاده نمی‌کند این است که آقایان توجه خواهند فرمود که این عمل گذشته تقریباً عمل الک ازقفا بوده است و بنده استدعا می‌کنم مرحمت بفرمایید که مال خود دولت براى خود دولت 6 ماه و یک سال تحت یک عنوان واهى معطل نماند بنده عرض دیگرى ندارم.

رئیس- آقاى وزیر دارایى‏

وزیز دارایى- در این قسمت ماشین‌آلات برق تهران این اموال باز هم به دو قسمت می‌شود یک قسمت از ماشین‌آلات آنهایى است که از اول سال سال 29 وارد و یا بعد از این وارد می‌شود که این خود به خود مشمول ماده واحده خواهد بود براى این که آقایان اگر نظرشان باشد این ماده در جلسه گذشته اصلاح شد که شامل کلیه ماشین‌آلاتى که در سال 29 وارد می‌شود شده است یک قسمت دیگر شامل ماشین‌آلاتى است که قبل از 29 وارد شده است در این قسمت بنده در جلسه قبل مخالفت نمودم که همه ماشین‌آلاتى که در سال 28 وارد شده مشمول تعرفه گمرکى که بعد از این اجرا خواهد شد نشود به همان دلایلى بود که در جلسه گذشته عرض کردم و به طریق اولى براى این که در جواب پیشنهادی که آقاى اهرى در جلسه قبل کردند عرض کردم اگر بنا بشود تمام پرونده‌هاى وارداتى سال قبل را بیاوریم جلو و اینها را مطرح بکنیم ما را دچار یک سلسله اشکالاتى خواهد نمود که فایده‌اى ندارد و اگر جناب آقاى ارباب مهدى قبول دارند که خود شهردارى یک دستگاه دولتى است پس این قدر هم فرق نمی‌کند که این عوارض را بپردازد یا نپردازد ولى به طریق اولى باید این را در مورد برق افراد قبول بکنیم چرا در مورد ماشین‌آلات کشاورزى قبول نکنیم اگر در مورد ماشین‌آلات کشاورزى قبول بکنیم چرا در مورد نساجى قبول نکنیم و اگر ما اول پنج نفر را قبول بکنیم یقین دارم که هر یک از آقایان در خارج یک پیشنهاداتى خواهند داشت که مال بنده در 25 اسفند وارد شده حالا که تا اینجا آمده‌ایم چرا بیشتر از این نرویم این است که بنده استدعا می‌کنم که این قبیل پیشنهاد‌هاى عطف به ماسبق را شما پس بگیرید (صحیح است) (ارباب مهدى- بنده یک توضیح می‌خواهم بدهم)

رئیس- شما یک دفعه می‌توانیند توضیح بدهید (ارباب مهدى- بنده پیشنهادم مربوط به خود دولت بود نه افراد خارج پیشنهاد من لوث شد جناب آقاى رئیس) ما یک دفعه توضیح دادید (مسعودى- آقاى ارباب پیشنهاد خود را پس گرفتند)

نورالدین امامى- عرض کنم در این که برق تهران احتیاج دارد به این که ماشین‌هایی که براى آن وارد می‌شوند باید این ماشین‌ها نصب شود و مردم تهران استفاده کنند در این قسمت حرفى نیست و در این که بودجه برق تهران اجازه نمی‌دهد که ماشین‌ها را فعلاً از گمرک خارج کند و گمرک ندهند حرفى نیست و در این که رئیس برق فعلى تهران یک جوان فعال و جدى است و خوشبختانه بنده ایشان را نمى‌شناسم و تعریف عملیات ایشان را از دور شنیده‌ام در این قسمت هم حرفى نیست ولى این را باید آقایان توجه بفرمایند که دولت پول می‌خواهد باید پول داشته باشد تا مملکت را اداره بکند ما هى پیشنهاد بکنیم از این ماشین‌هاى فلاحتى از این ماشین‌هاى کشاورزى از اجناس برق از سم و سم‌پاش و چیزهاى دیگر گمرک نگیرند پس تکلیف دولت چیست؟ از چى مالیات بگیرد پس این دولت خرجش را از کى بگیرد؟ یکى از موارد مهم عواید این دولت گمرک است ما از این قبیل پیشنهادات که می‌دهیم دولت را وادار خواهیم کرد که یک لوایح مفیدى را به مجلس نتواند بیاورد دولت را پشیمان خواهیم کرد از تقدیم لوایح مفیدى و این به صلاح مملکت نیست آقایان خیال بفرمایید که دولت لایحه نیاورده است این پیشنهاداتی که می‌کنید آن وقت چطور می‌شد؟ دولت آمده است لایحه آورده است که در تعرفه و حقوق گمرکى یک قسمت از واردات مملکت از آنهایی که به ضرر مملکت است و لوکس است نسبت به آنها یک تجدید نظر بکند در نتیجه بحث و مذاکراتى که در این چند روزه شده وضعیت بازار روى تمام اجناس نسبت به تمام اجناس روى ترسى که مردم دارند صد در صد بالا رفته این آخرش چه خواهد شد؟ ما هم که دیگر وقت نداریم و یک مقدار لوایح مفیدى هم داریم که همین طور مانده است من استدعا می‌کنم آقایان پیشنهادشان را بگذارند موقعى که بودجه کل کشور مطرح است در اینجا با حضور دولت حک و اصلاحاتى بکنیم.

مکى- این ابتکار دکتر ساخت وطنى ما است باید افتخار بکنید این از ابتکارات دولت است که قیمت اجناس به طور سرسام‌آورى بالا می‌رود.

رئیس- رأى گرفته می‌شود پیشنهاد آقاى ارباب مهدى آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (چند نفرى قیام کردند) تصویب نشد (نورالدین امامى- خودش تنها پا می‌شود جناب رئیس) (ارباب‌مهدى- سه چهار نفر دیگر هم پا می‌شوند) پیشنهاد آقاى قبادیان قرائت می‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم اشیایى که در تعرفه گمرکى از عوارض معاف می‌شوند وارد کنندگان در تحت نظر وزارت اقتصاد ملى مکلفند بیش از صدى ده سود حق نداشته باشند از خریدار اخذ نمایند.

قبادیان- بنده پیشنهادم این است که در تعرفه گمرکى یک قدم‌هاى مؤثرى دولت برداشته است براى این که یک قسمت از اشیایی که مورد نیاز نیست یک مالیات‌هایى بدهند و آن قسمت‌هایى که مورد احتیاج است یک مالیات کمترى بدهند ولى نسبت به تجار وارد کننده فردا وارد کنندگان می‌آیند از مردم خریدار بیش از صدى چهل صدى پنجاه سود می‌گیرند بنابراین روى همین عقیده بود که صدى ده پیشنهاد کردم که هم صرفه براى وارد کننده داشته باشد و هم زیانى به خریدار وارد نشود روى این اصل اگر بیش از صدى ده بهاى کالا را وارد کننده سود نگیرد بنده پیشنهادم را پس می‌گیرم (رئیس- پس گرفتید؟) نخیر.

رئیس- آقاى وزیر دارایى.

وزیر دارایى- در این که باید سعى بشود که وارد کنندگان یا تولید کنندگان داخلى و غیره زیاد استفاده نکنند حرفى نیست و این عقیده باطنى شخص بنده است که هنوز در این مورد تبادل نظرى با همکاران خود نکرده‌ام ولى به نظر بنده هر نوع نظارتى که با دستگاه‌هاى فعلى ناجور دولت در این امر بشود غیر از ایجاد مزاحمت اثرى ندارد و بهترین راه این است که از راه یک سیاست رقابت و سیاست وارداتى و تعرفه گمرکى و غیره جورى وسایل را فراهم کرد که تجار آزادتر کار خود را بکنند و تولید کنندگان هم راضى باشند و به خریداران هم اجحافى نشود ولى این نوع رفتن در دکان هر کسى که هر که این کار را کرد چنین و چنان خواهد شد عملاً دیده‌ایم که جز سوء‌اثر هیچ نوع نفعى نداشته است.

رئیس- رأى گرفته می‌شود به پیشنهاد آقاى قبادیان.

قبادیان- پس می‌گیرم.

( پیشنهاد آقاى کهبد این طور خواهد شد)

ریاست محترم مجلس شوراى ملى- اینجانب پیشنهاد می‌نمایم که تبصره ذیل به این ماده اضافه شود

تبصره- دولت مکلف است تعرفه گمرکى مربوط به این قانون را به تصویب کمیسیون اقتصاد ملى و کمیسیون دارایى مجلس شورای ملى برساند. کهبد.

معدل- آقا این قابل طرح نیست مجلس رأى داده به فوریتش یعنى دیگر نرود به کمیسیون.

رئیس- این آیین‌نامه ندارد آقا.

کهبد- عرض کنم که پیشنهادى که بنده کردم بنده تصور می‌کنم که به نفع خود دولت هم باشد براى این که وقتى که ما می‌خواهیم قانونى وضع کنیم که مالیات از مردم بگیریم به موجب قانون اساسى باید حتماً مجلس تصویب بکند (صحیح است) دولت فعلى شاید با حسن نیت این لایحه را آورده است ولى از کجا معلوم که چندى بعد کس دیگرى نباید و سوء‌نیتى نداشته باشد و هر ساعتى اقتصادیات کشور را دچار تحولات نکند (مکى- نظر این دولت هم همین است) بنده عقیده‌ام این است که در یک جلسه همان تعرفه که خود دولت تعیین کرده است و از حق هم نمی‌شود گذشت که چندین سال است یک عده از متخصصین نشسته‌اند

+++

و حتى هیمن اواخرهم یک عده‌اى ازمتخصصین نشسته‌اند این تعرفه را با اخذ تعرفه‌هاى سایر ممالک تهیه و تنظیم کردند منجمله رئیس فعلى گمرک است که مرد خیلی شریفى است و کارش منظم است منظورم این است که خود همین تعرفه را با همین کیفیت که هست بدون این که کم یا زیاد بشود کمیسیون قوانین دارایى و کمیسیون اقتصاد ملى هم تصویب بکند که بعد نشود این را کم و اضافه کرد تا موقعی که این مرحله خودش را طى بکند و بعد بیاید به تصویب مجلس شوراى ملى برسد این به عقیده بنده اگر دولت هم موافقت بکند یک قدرى بار مسئولیت را از دوش خویش برداشته است چون اگر این را بفرمایید که کسى نمی‌داند وضع این تعرفه چیست این طور نیست بنده عرض می‌کنم که یک عده زیادى می‌دانند چاى را کیلویى پنجاه ریال برایش تعرفه معین کرده‌اند این تعرفه جدید جز تشویق قاچاق چیز دیگرى نیست بنده عرض می‌کنم که این تعرفه فعلى را که معین کرده‌اید و دولت تصویب کرده است این را کارى بکنید که کم و زیاد نشود و این اختیار به کمیسیون داده نشود که این ماده را تصویب بکنند و بعد قابل جرح و تعدیل نباشد نظر دیگرى که می‌خواستم عرض کنم این است که در تنیجه هیمن تصویب‌نامه اخیر و همین جریانات این تعرفه گمرکى شاید صدى سى صدى پنجاه به قسمت کالا‌ها اضافه شده است و اگر پیشنهادى که بنده داده‌ام اگر دولت آن را مورد توجه و نظر قرار داده بود این اشکالات پیش نمی‌آمد.

موضوع دیگرى که می‌خواستم عرض کنم این بود که بنده نه درخواست گمرکى دارم و نه یک دینار جنس در گمرک موجود دارم مطالبى که در این مورد در روزنامه‌ها نوشته‌اند مورد تکذیب بنده است بنده تمام جنس موجودیم را در گمرک به آقایان به طور مجانى واگذار می‌کنم.

رئیس- آقاى وزیر دارایى‏

وزیر دارایى- بنده راجع به پیشنهاد آقاى کهبد دلایلى که قبلاً عرض کرده‌ام و مکرر در مکرر گفته شده موافق نیستم و این پیشنهاد را صلاح نمی‌دانم یعنى طرح تعرفه گمرکى را با حضور یک عده صلاح نمی‌دانم (صحیح است) ولى یک موضوع را اشاره فرمودند که به قیمت یک عده از اجناس اضافه شده است (مکى- به قیمت تمام اجناس اضافه شده است) بنده می‌خواستم عرض کنم که کمال خوش‌وقتى است که این کار شده است چرا؟ براى این که این نسخه که درست براى همین درد نوشته شده مؤثر هم واقع شده است یعنى اصل نظر دولت این بود که یک سلسله از اجناس وارداتى که ضرورى است ماشین‌آلات خیر اساس کامیون و سوارى خیر لاستیک خیر تمام اینها قیمتش بالا نرفته (مکى- رفته آقا بالا رفته در نتیجه عملیات مشعشع شما بالا رفته حتى به قیمت سبزى خوردن هم اضافه شده) براى اینها گواهینامه ارز داده می‌شود یعنى مقررات گواهینامه مقررات اعتبارى همه به حکم سابق باقى است حتى یک تسهیلاتى هم شده سهمیه یک قدرى زیادتر شده اعتباراتش با ترتیبى که در بانک ملى داده شده بیشتر شده نظر دولت از گذراندن این تصویب‌نامه اساساً این بود که به واسطه آن نرخ یک قیمت از اجناس غیر ضرورى اگر توجه بفرمایید از قبیل اتومبیل سوارى- رادیو- یخچال برقى از قبیل پودر و ماتیک و غیره قیمت این اجناس بالا برود تا این که صادرات تشویق بشود حالا براى این بالا رفتن تا می‌توانیم صادرات را تشویق بکنیم این دو امر را با هم آقایان باید در نظر بگیرند عامل اولش یعنى پول بیشترى گیر صادر کننده بیاید این تشویق صادرات شعر نیست قصه نیست تشویق صادرات یعنى صادر کننده بتواند قالى‌اش را به جاى این که مترى صد تومان بفروشد صد و بیست تومان بفروشد که اقلاً سر به سر بشود و یا یک مختصرى هم نفع ببرد و به این کار ادامه بدهد ولى این کار چرا نشد در حال حاضر کارخانه‌جات قالى‌بافى شما خوابیده چندین میلیون دلار جنس خود شرکت دولتى موجود است صادراتمان همه قلم به قلم متوقف است چرا؟ براى این که قیمت گواهینامه دولتى به ترتیبى که تعیین شده بود براى صاد کننده صرف نمی‌کرد براى این که بتوانیم صادرات را تشویق بکنیم دو راه داشت یا این که دولت از بودجه خودش یک اعتبارى تصویب بکند و بگوید که هر کس وقتى که یک جنسى صادر کرد این ده تومان را از جیب خودم می‌دهم البته با وضع بودجه حاضر این وضع میسر نبود مگر این که بیایید یک مالیات تازه‌اى وضع کنید و به جاى این که بیاییم مالیات تازه‌ایى وضع کنیم این امر را با سهل طرق و به وضعى که معمولى‌ترین وضع در دنیا است انجام دادیم یعنى گفتیم وارد کنندگان اجناس غیر ضرورى یک قدرى قیمت جنس را گران‌تر بدهند آن مازاد را ما برداریم بدهیم به صادر کننده طبق آن تشریفات لیره شده سیزده تومان و خرده‌اى آن متخصصینى که نشسته‌اند و فکر کرده‌اند درست نسخه را مطابق این درد نوشته‌اند چون ما منظورمان عیناً این بود که براى آن قسمت از واردات دلار گران‌تر بشود به طوری که صادر کننده به جاى این که دلارش را بفروشد پنج تومان بفروشد پنجاه و شش ریال غیر از این طریق دیگر راهى نداشتیم حالا اگر می‌فرمایید صادرات اصلاً نداشته باشیم تولید داخلى از بین برود قوه خرید هم از بین برود ولى لاسیتک و رادیو را ارزان‌تر بخریم این یک سیاستى است دولت است براى خاطر اینها ما حاضریم که یک مقدارى تحمیلات به خریدار داخلى بشود حالا بسته به نظر آقایان است.

رئیس- پیشنهاد آقاى کهبد اساساً مخالف با لایحه است لایحه دو فورى است و کمیسیون نمی‌رود رویش نمی‌شود رأى گرفت ماده 120 قرائت می‌شود.

( به شرح زیر قرائت شد)

ماده 120 نمایندگان حق دارند نسبت به هر یک از مواد اصلاحاتى پیشنهاد نمایند مشروط بر این که آن پیشنهاد کاملاً مربوط به موضوع لایحه باشد کلیه اصلاحاتى که از طرف یک یا چند نفر از نمایندگان پیشنهاد می‌شود باید کتبى باشد و ماده‌اى را که اصلاح پیشنهادى مربوط به آن است تصریح نماید به اصلاحاتى که به تشخیص رئیس مجلس خارج از موضوع لایحه باشد ترتیب اثر داده نمى شود و به قرائت آن اکتفا می‌گردد.

رئیس- بنابراین آقاى کهبد پیشنهادشان را پس بگیرند پیشنهاد دیگرى قرائت می‌شود

(پیشنهاد آقاى دکتر بقایى به شرح زیر قرائت شد)

ریاست معظم مجلس شورای ملى پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود.

تبصره: در معاملات دولتى دولت اجناس وارداتى را که به شرط پا‌یاپاى عرضه می‌شوند با تساوى سایر شرایط مقدم خواهد داشت. دکتر بقایى کرمانى.

رئیس- آقاى دکتر بقایى‏

دکتر بقایى- بنده با کمال تأسف می‌خواستم فرمایشات آقاى وزیر دارایى را اینجا شدیداً تکذیب بکنم قیمت این اجناس که فرمودید اضافه نشده است اضافه شده است (صحیح است) یعنى قند و سایر چیزهایى که ضروریات درجه اول بوده است اضافه شده است حالا اگر نسخه این بوده که حقیقتاً باید به این چیزها اضافه شود کسانى که صاحب اتومبیل هستند می‌گویند لاستیک سى درصد افزوده شده ولى بنده متأسفانه اتومبیل ندارم نمى‌دانم ولى قیمت قند اضافه شده است قند الان کیلویى دو تومان است اگر نسخه حقیقتاً براى این بوده است که قیمت زندگى بالا برود ما عرضى نداریم ولى می‌خواستم خواهش بکنم از دولت جناب آقاى رزم‌آرا که دیگر هزینه زندگى را پایین نیاورند (خنده نمایندگان) ما دیگر عرضى نداریم خیلى هم ممنون هستیم موضوع دیگرى که می‌خواستم عرض کنم خیلى اسباب تأسف است که آقایان نمایندگان توجهى را که مى‌بایست پیشنهاد سابق بنده می‌فرمودند نفرمودند (بهادرى- خیلى‌ها رأى دادند) از آنهایى که رأى دادند بى‌اندازه متشکرم از سایر آقایان هم از لحاظ مملکت گله دارم به حال بنده فرق ندارد و از این آقایانى که رأى به آن پیشنهاد ندادند خواهش می‌کنم که جواب این سؤال را در خارج به من مرحمت بفرمایند که اگر دولت هلند که ورود قالی‌هاى ایران را ممنوع کرده اگر نتواند به ما کاکائو و رادیو بفروشد چه ضررى ایران می‌برد؟ (جمال امامى- آقا در تئورى صحیح است ولى در عمل صحیح نیست) این که دیگر صحبت از ضروریات درجه اول نبود، اجناس درجه دوم بود این چه ضررى دارد در هر صورت حالا این پیشنهاد بنده دایر بر این است فرض بفرمایید در کشور‌هاى مختلف وقتى که دولت می‌خواهد یک خریدى بکند پیشنهاد‌هاى مختلفى از ممالک مختلفه می‌رسد از انگلیس، از آمریکا، فرانسه، آلمان، دانمارک، بعضى ‏

+++

از این پیشنهاد‌ها خود پیشنهاد‌دهندگان حاضرند یا بت مذاکره یا بدون مذاکره حاضر هستند که در مقابل جنس به ما جنس بفروشند یعنی قرض بفرماییدکه قالی بگیرند در مقابل به ما ماشین‌آلات بدهند یا خشکبار بگیرند و به جای آن ماشین‌آلات زراعتی و غیره بدهند مقصود از این پیشنهاد بنه این است که شرایط مساوی باشد البته اگر یک مملکتی یک جنسی را قیمت کرد دو لیره به ما نقد بفروشد دیگری خواست 5 لیره به ما فروشد این صحیح نیست ولی در صورتی که سایر شرایط متساوی باشد بنده پیشنهاد کردم همیشه ارجحیت را به آن مملکتی بدهند که حاضر است به پایا پای بدهد یعنی به جای این که از ما ارز نگیرد حاضر است از اجناس صادراتی ما بگیرد و به جای آن اجناس مورد احتیاج به ما فروشد خواهش می‌کنم آقایان محترم به این پیشنهاد توجه بفرمایید چون این برای اجناس صادراتی مملکت یک کمک بسیار مفید و عمده‌ای خواهد بود بنده تاجر قالی نیستم ولی از لحاظ این که من می‌دانم ولی آقای دکتر نصر نمی‌دانند وضعیت قالی به چه روزی افتاده است در جنوب ایران مخصوصاً در کرمان این عرض را کردم خواهش می‌‌کنم . آقایان توجه به این پیشنهادات بفرمایند.

رئیس ـ آقای وزیر اقتصاد ملی

وزیر اقتصاد ملی (دکتر آزموده) ـ‌ بنده یک خوشوقتی دارم و آن این است که با آن پیشنهاد آقای دکتر بقایی اصولاً موافق بوده و هستم پیشنهاد اولشان که مربوط به موضوع معامله متقابله بود رد شد با این پیشنهادشان هم بنده اصولاً موافقم و مثل ایشان معتقدم که پا یا پای بهترین راه برای پیشرفت صادرات مملکت ما است و دولت هم البته این فکر را دارد الان دولت با سایر دول مشغول صحبت و مذاکره است و تا آنجا که بتوانیم منظور نظر آقایان را پیش خواهیم برد ولی این که حق تقدم به پایاپای بدهیم این را تصور می‌کنم که مقدور نباشد برای این که خود پایاپای یک تشریفات از ارزی و گمرکی دارد بنابراین پا یا پای خودش حق تقدم دارد.

موضوع دیگری که آقای وزیر دارایی به وقایع بین‌المللی اشاره کردند که اجناس چند درصد فرق کرده منظور جناب آقای وزیر دارایی این نبود که بازاز ما ثابت بماند و بازار دنیا تغییر کند منظورشان این بود که در با درنظر گرفتن شرایط مساوی یعنی با در نظر گرفتن قیمت‌های بین‌المللی که علت اصلی تغییر قیمت‌های ما بوده تصویب‌نامه ما در اینها مؤثر نبوده در آ‌ن کالاهایی که ما ارز داریم و تغییر قیمت داده‌ایم موضوع دیگر موضوع قیمت گمرکی بود همان‌طور که آقای وزیر دارایی جواب دادند منظور ترقی قیمت اجناس غیر ضروری و حمایت محصولات داخلی است (مکی ـ سبزی خوردن چرا ترقی کرده؟) تمام‌ موضوع‌های اقتصادی با یکدیگر خواه‌ناخواه مرتبط است به طوری که اگر ما گفتیم اجناس صادراتی باید قیمتش بالا برود خواه ناخواه تأثیری هم در سبزی خوردن خواهد داشت (مکی ـ پس این نقض غرض است) به هیچ‌وجه نقض غرض نیست دولت در نظر گرفته کلیه کالاهایی که در این مملکت ضروری نیست حتی‌المقدور در قیمتش تغییری داده شود ولی اگر قیمت لاستیک در بازارهای دنیا بالا رفت اگر قیمت شکر بالا رفت ما که مصرف کننده هستیم تابع آن هستیم یعنی ما دخالتی در بورس‌های بین‌المللی نداریم.

مکی ـ پس شما منظورتان نرخ‌ هزینه زندگی است نه تنزل.

رئیس ـ رأی گرفته می‌شود به پیشنهاد آقای دکتر بقایی آقایان که موافقند قیام فرمایند. (عده زیادی برخاستند) تصویب شد پیشنهاد دیگری قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقای کهبد به شرح زیر قرائت شد)

ریاست محترم مجلس شورای ملی: اینجانب پیشنهاد می‌‌نمایم تبصره ذیل به این ماده اضافه شود.

تبصره: مالیات و عوارض سوخت ماشین آلات کشاورزی از تاریخ تصویب این قانون معاف می‌باشد.

رئیس ـ  وارد نیست پیشنهاد دیگری قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقای دکتر مصباح‌زاده به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌‌کنم عبارت ماده واحده به طریق ذیل اصلاح شود. (دولت فعلی مجاز است) الی آخر.

بعضی از نمایندگان ـ نیستند آقا.

رئیس ـ پیشنهاد دیگری قرائت می‌شود.

(پیشنهاد می‌‌کنم عوارض گمرکی اتومبیل سواری از روی وزن و به طور تصاعدی گرفته شود.

رئیس ـ آقای جواد مسعودی

جواد مسعودی ـ بنده تصور می‌‌کنم آقای وزیر دارایی با این پیشنهاد موافق باشد چون تاکنون عوارض گمرکی اتومبیل سواری هیچ تفاوتی نکرده موقعی که اتومبیل سواری 800 تومان تا 900 تومان و 1600 تومان بود و تفاوتش خیلی نبود این چندان تأثیر نداشت ولی حالا که اتومبیل سواری از 4000 تومان 15000 تومان و 20000 تومان است باید عوارض گمرکی هم از آن که گران تر است بیشتر گرفته شود و تفاوت داشته باشد بنده صورتی اینجا دارم که اتومبیل سواری که وزنش کمتر از 600 کیلو باشد برای هر اتومبیل 260 تومان گمرک و هر کیلو ده‌شاهی عوارض راه گرفته می‌شود و تا 1200 کیلو و 320 تومان و از هر کیلو ده‌شاهی مالیات از 1200 کیلو به بالا فقط 450 تومان گمرک گرفته می‌شود البته کیلویی 10 شاهی هم عوارض دارد البته همان‌طور که عرض کردم تفاوت اتومبیل سواری از حیث قیمتش خیلی زیاد است بنده موقعی که در سویس بودم مخصوصاً این قسمت را مراعات بفرمایید موقعی که بنده سویس بودم می‌دیدم اتومبیلی که مورد ضرورت عموم است یعنی اتومبیل‌هایی که برای اطباء و اشخاصی که مورد نیازشان می‌باشد اینها خیلی عوارض‌شان کم بود و هر چه اتومبیل گران‌تر بود عوارض گمرکی آن زیادتر بود یعنی تفاوت گمرکی تصاعدی داشت اتومبیلی که سبک وزن باشد معلوم است که لوکس نیست این اتومبیل عوارضش را می‌گذارند کیلویی دو ریال بعد همین‌طور از 500 کیلو به بالا می‌رود تا هزار کیلویی تا بلوکس می‌رسد کیلویی 2 تومان سه تومان عوارضش می‌شود.

یک‌نفر از نمایندگان ـ وزن اتومبیل در لوکس بودن آن تأثیری ندارد اتومبیل لوکس معمولاً‌ سنگین است استثناء هم ممکن است داشته باشد بنابراین تصور می‌کنم که آقای وزیر دارایی هم با این پیشنهاد موافق باشد.

رئیس ـ آقای وزیر دارایی بفرمایید.

وزیر دارایی ـ  بنده اصولاً موافقم برای این که نظریه خیلی خوبی است ولی همان‌طور که عرض کردم این پیشنهاد را هم اجازه بفرمایید دولت در نظر بگیرد ولی فعلاً‌ به ماده واحده اضافه نشود.

جواد مسعودی ـ چون آقای وزیر دارایی قول دادند مورد نظر قرار بدهند بنده پس می‌گیرم.

رئیس ـ پیشنهاد دیگری قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقای دکتر جلالی به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم به وزارت دارایی اجازه داده می‌شود که با تشخیص وزارت کشور لوازم مورد احتیاج بنگاه مستقل برق تهران و شهرداری‌های شهرستان‌ها را از قبیل تأسیسات تولیدی چراغ‌های معابر، تراسفور ماتور، کابل و ملحقات که برای استفاده همگانی از خارج کشور وارد می‌شود از عوارض گمرکی معاف باشد.

رئیس ـ آقای دکتر جلالی

دکتر جلالی ـ  این پیشنهاد شامل همه شهرستان‌ها می‌شود در تهران لامپ که توی خیابان می‌زنند این را گمرک ارش می‌گیرند البته در شهرستان‌ها این مبتلا به همه هست بنده یک طرحی هم قبلاً تهیه کرده بودم قریب 15 و 20 نفر از آ‌قایان هم امضاء کرده بودند، این یک امر لازمی است وقتی که یک چراغی خیابان روشن بشود این فرق دارد با آن چراغی که توی خانه می‌سوزد این برای استفاده عموم است.

اردلان ـ چه جور تفکیکش بکنند ما معین کردیم آنچه که بنگاه مستقل برق در تهران و آنچه شهرداری‌ها در شهرستان‌ها وارد بکنند آن‌ها معاف باشد. (اردلان‌ ـ بازار قاچاق رواج می‌گیرد) حالا قاچاق در این مملکت بسیار می‌شود.

رئیس ـ آقای وزیر دارایی بفرمایید.

وزیر دارایی ـ به دلایلی که عرض کردم با تصریح معافیت‌ه یا میزان حقوق در ماده واحده بنده مخالفم ولی با ا صل نظر باید بحث بشود هر طور مصلحت بود و برای رفاه عموم بود در نظر گرفته می‌شود.

+++

رئیس ـ آقای فولادوند بفرمایید.

غلامرضا فولادوند ـ بنده می‌خواهم حضور جناب ‌آقای وزیر دارایی عرض کنم که ما از موافقین جدی آقای رزم‌آرا هستیم بدین جهت اگر ما یک چیزهایی در خارج بشنویم که مضر برای این دولت باشد ناچاریم اینجا عرض کنیم بلکه آن موضوعات جلوگیری شود امروز بنده در مجلس با اکثر رفقای نماینده تاجر و غیر تاجر مذاکره کردم و معلوم شد به عکس فرمایش آقای وزیر دارایی اکثر اجناس گران شده اتومبیل گران شده، لاستیک گران شده اجناس گران شده قماش گران شده (نصرتیان ـ آهن گران شده)‌ آقای ارباب گیو یکی از نمایندگان با شرف این مجلس هستند دیروز به بنده می‌گفتند که قماش که می‌فروختم چهل تومان دستور دادم پنجاه تومان بفروشند، چون ضرر می کند. ما چون در عدلیه کار کرده‌ایم عادت به تحقیق دارمی بنده عقیده‌ام این است و در این باب که جناب آقای رزم‌آرا را اشخاصی که واقعاً در کار بصیرند، بنده عالم اقتصادی نیستم (‌نورالدین امامی ـ دکتر بصیر را بخواهید) از اشخاص بصیر که واقعاً‌ اصلاع دارند راجع به این وضع که واقعاً تزلزلی پیدا کرده بخواهید که اصلاح کنند مثلاً همین لیره از 13 تومان شده 15 تومان و بعضی‌ها ممکن است به 19 و 20 تومان هم برسد آهن گران شده (مکی ـ برنج گران شده) تمام اجناس گران شده تنها این نیست که واقعاً محصولات تولیدی مملکت گران شده باشد این راجع راجع به این موضوع بود که ممکن است که بعضی از نمایندگان مخالف حرف بزنند و ایجاد تعصب بشود و بگویند از روی مخالفت این را اظهار می‌کنند از این جهت بنده که یکی از موافقین دولت هستم خواستم این را حضور آقایی وزیر دارایی و آقای وزیر اقتصاد ملی عرض کنم و اما راجع به پیشنهاد آقای نماینده محترم بنده مخالفم زیرا همین‌طور که دیروز آقای فرامرزی فرمودند اگر تمام اجناس را ما معاف کنیم از گمرک. دیگر گمرکی نمی‌نماند و جنسی نمی‌نماند، به این جهت بنده عقیده‌ام این است هر کس بخواهد استفاده از هر جنسی بکند عوارض هم باید بدهد.

نورالدین امامی ـ  مگر نماینده بی‌شرف هم داریم آقای فولادوند؟

رئیس ـ آقای وزیر دارایی

وزیر دارایی ـ یکی دو نفر از آقایان راجع به هزینه‌ زندگی فرمایشاتی کردند از این جهت بنده باید عرض کنم که هزینه زندگانی در ایران نباید به طور کلی مورد دقت قرار گیرد هزینه زندگی دو دسته را باید در نظر گرفت یکی 14میلیون و کسری جمعیت کارگر و رعیت و مستخدمین دولت (مکی ـ همان‌ها را شما در نظر نگرفتید) یکی هم جمعیت یک عده محدودی که در مراکز و شهرها قرار گرفته‌اند و مایحتاج شان بیش از قندوشکر و یک خانه محقری است در تمام سرتاسر این کشور 14 میلیون از همین جمعیت 25 میلیون (شوشتری ـ 20 میلیون نفر بفرمایید) نوزده میلیون از بیست‌میلیون نفر احتیاج به رادیو، احتیاج به اتومبیل لوکس احتیاج به بند شوار و غیره و غیره ندارد این عده آنچه که مایحتاج‌شان است عبارت است از نان‌، قند‌وشکر و قماش (مکی ـ همان‌ها ترقی کرده است) در مورد قند و شکر متأسفانه بنده نمی‌توانم ترقی آن روز باور کنم (مکی ـ بازار سیاه قند هست) این قسمت را که می‌گویید بازار سیاه قند همیشه وجود داشته تا وقتی که نرخ بین‌المللی در ترقی است و بنیه مالی ما اجازه نمی‌دهد که تمام شکر مصرف مملکت را خودش بخرد و بفروشد متأسفانه یک مقداری بازار سیاه خواهد بود، سعی دولت در این است که به واسطه اولاً وارد کردن مقدار زیادتری قند، این بازار سیاه را از بین ببرد یعنی هر کس که قند خواست ما سعی بکنیم که قند به او بدهیم و در هر حال این امر مسلم است که ما قیمت قند را پایین آورده‌ایم (مکی ـ از کی؟) از 15 مرداد ماه (مکی ـ یعنی پس از چند روز دیگر) نرخ فروش قند از قرار کیلویی یک ریال پایین آمده از پانزدهم همین ماه، بنابراین این عدد است و عدد هم قابل بحث و نظری را نمی‌دانم چطور حل می‌کنیم از تاریخ پانزدهم این ماه از قیمت هر کیلو قند و شکر یک ریال کم می‌کنیم عدد یک و ریال یک موضوع مادی محرز و مسلمی است اگر آقای مکی دراین عدد یک یا در مورد ریال هم تردید دارند بنده نمی‌دانم چطور در مسائل نظری و سیاسی با ایشان می‌توانیم کنار بیاییم در موردتان رسماً دولت قیمت را کم کرده و اعلان کرده و الان هم به قیمت کمتر فروخته می‌شود در مورد قماش همان طور که عرض کردم در سرتاسر اسلامبول و خیابان ناصر خسرو همه آقایان دیده‌اند اگر گزارش شهرستان‌ها و مأمورین مربوطه را ندارند دیده‌اند که چه جور قماش ریخته‌اند، همان‌طوری که آقای فولادوند فرمودند اگر الان یک تاجری جنسی برایش 40 تومان تمام می‌شود ما مجبورش کنیم سی تومان بفرشد، یا در نتیجه کسادی بازار بفروشد این خیانت اقتصادی است نمی‌شود ما مجبورش کنیم سی تومان بفروشد، یا در نتیجه کسادی بازار بفروشد این خیانت اقتصادی است نمی‌شود در یک مملکتی جنس وارد کرد یا جنس تولید کرد و به ضرر فروخت اگر آقای فولادوند تصور می‌فرمایند که اجناس موجود در بازار امروز را ارزان و مجانی به زور می‌توان گرفت و تقسیم کرد باید این را در نظر بگیرند که فردا عوض این جنس از کجا تهیه خواهد شد. چه کسی فردا خواهد رفت جنسی را که باید به ضرر فروخت تولید بکند یا وارد بکند. از آ‌قایان تمنی می‌کنم که اگر راجع به قوه خرید بحث می‌کنند توجه بفرمایند که قوه خرید لازمه‌اش ایجاد کار است. در این مملکت،‌ باید کار ایجاد کرد تا رعیت حاضر شود کتیرا را تیغ بزند و جمع کند، آقای فولادوند آقای اقلیت اسمشان یادم رفت نماینده کرمان (مکی ـ شما یک نماینده را نمی‌دانید آن وقت می‌خواهید اوضاع اقتصادی مملکت را ا صلاح بکنید) (یکی از نمایندگان ـ دکتر بقایی) آقای دکتر بقایی از یک طرف می‌آیند پشت این تریبون می‌فرمایند که کارخانجات فرش کرمان بسته شده است، بنده هم موافقم با ایشان ولی وقتی که می‌گوییم به این مولد فرش باید پول بیشتری داد تا کارخانه‌اش را باز بکند آن وقت آقای دکتر بقایی می‌فرمایند اجناس خارجی گران شده باید بنشینید به بیند جه راه حلی هست که حز با کمک مالی به کارخانه‌های فرش بافی کرمان موضوع را می توان درست کرد. اگر مقصود فقط ایراد است همه جور می‌شود ایراد گرفت ولی دولت این مسئولیت مثبت دارد می‌خواهد کارخانجات راه بیفتد می‌خواهد واردات در برابرش صادرات داشته باشد. باکمال حسن نیت این تصمیماتی که گرفته شده حسن اثر بخشیده (دکتر بقایی ـ کجا حسن اثر بخشیده اقا؟) باز هم تکرار می کنم که وضع فعلی یک مقدارش در نتیجه ابهامی است که در این چند روزه در اثر مذاکره در مورد تعرفه گمرکی به وجود آمده است این است که بنده اصرار دارم که هر چه زودتر این لایحه بگذرد.

رئیس ـ رأی گرفته می‌شود به پیشنهاد آقای دکتر جلالی آقایانی که موافقند قیام کنند (عده کمی برخاستند) تصویب نشد. پیشنهاد دیگری قرائت می شود (به شرح زیر قرائت شد‌)

ریاست محترم مجلس شورای ملی، گذشته از اخطاری که راجع به اصل 27 و 28 متمم قانون اساسی دارم، پیشنهاد می‌‌کنم که چون دو فوریت لایحه پیشنهادی دولت راجع به تجدید نظر در تعرفه گمرکی تصویب شده در ظرف چند روز به قدری که در هر جلسه مجلس شورای ملی بتواند از عهده برآید دولت مواد محتاج تجدید نظر را پیشنهاد کند که در همان جلسه به تصویب برسد. دکتر محمد مصدق

رئیس ـ آقای دکتر مصدق

دکتر مصدق ـ بنده بنان و قماش اهمیتی نمی‌دهم ‌آن چیزی را که بنده اهمیت می‌دهم، استقلال ایران‌ است یکی از حقوق مغصوبه ملت ایران که تا به حال نتوانسته بدست بیاورد استقلال تعرفه گمرکی است هر وقت که دولت‌های مقتدر توانسته‌اند تعرفه گمرکی است هر وقت که دولت‌های مقتدر توانسته‌اند یک کسی را به دست آورند آنچه را از مجلس خواسته‌اند گرفته‌اند. بسیار متأسفانم که مذاکرات به جا و مهم نمایندگان اقلیت را جناب آقای دکتر نصر وزیر دارایی در جلسه قبل بی‌مورد تلقی کردند.

در لایحه تجدید نظر در تعرفه گمرکی که مطرح است، دلیل منخصر به فرد ایشان برای دادن اختیارات به دولت این بود که ممکن است اشخاص محتکر و فاسد از مذاکراتی که در جلسه علنی می‌شود سوءاستفاده کنند و تا لایحه در مجلس تصویب شد ضررهایی به مردم و دارایی مملکت بزنند در صورتی که با چند دلیل عرض می‌کنم راهی که برای انجام مقصود در نظر گرفته‌اند دفع فاسد با فسد است.

اول این که ـ‌ما نمایندگان وکیل در توکیل نیستیم که به دولت اجازه دهیم از طرف مجلس قانون وضع کند و اصل 27 متمم قانون اساسی وضع و تصویب قوانین را از حقوق خاص اعلیحضرت شاهنشاهی و مجلس شورای ملی و مجلس سنا قرارداده است.

و اصل 28 این طور می‌گوید که : «قوای ثلاثه مزبوره همیشه از یکدیگر ممتاز و منفصل خواهد بود»

+++

یعنی قوه مجریه حق تصویب قانون ندارد و چنانچه مجلس شورای ملی این حق را به آن قوه دهد نقض اصول قانون اساسی را نموده است.

مجلس شورای ملی که باید حافظ قانون اساسی باشد نباید آن را نقض کند و آقای وزیر دارایی که دکتر در علم حقوقند باید به قانون اساسی احترام کنند و پیشنهادی نکنند که ناقض آن بشود.

دویم ـ دادن یک چنین اختیاراتی برخلاق قانون بر قرض این که دولت مورد اعماد جامعه بود، سبب خواهند شد که سابقه بدی ایجاد و حکومت ملی را متزلزل کند و دولت‌های بعد از این قانون و یا نظایر آن سوءاستفاده کنند.

سوم ـ نظر آقای وزیر دارایی این است که عده‌ای محتکر یا قاچاقچی در مدتی که لایحه مورد بحث و شور می‌شود. ممکن است سوءاستفاده کنند. در صورتی که عقیده من این است که از کمیسیون در بسته بعضی از دول ذی‌نفوذ استفاده خواهند کرد و این کمیسیون برای همین کار پیشنهاد شده است که تعرفه گمرکی سربسته به نفع آنها تجدید نظر شود.

چهارم ـ برفرض این که عده‌ای از اهل مملکت از جریان لایحه در مجلس سوءاستفاده کند از دارایی مملکت چیزی کاسته نمی‌شود. ولی اگر تجدید نظر به نفع دیگران تمام شد استفاده‌ای که آنها می‌کنند از کیسه ملت ایران رفته است.

مجلس که به دو فوریت این لایحه رأی داده است دیگر چه اشکالی دارد که چند روز دولت در هر جلسه آن قدر که ممکن است مجلس از عهده برآید پیشنهاد دهد و مجلس هم در همان جلسه مواد پیشنهادی را تصویب کند.

در شهریور 1320 که متفقین وارد خاک ایران شدند، مجلس 13 تحت نفوذ آنها قرار گرفت و به دکتر ملیسپو اختیار قانون‌گذاری داد که یکی از خدمات اقلیت مجلس 14 این بود که اواز کار برکنار شود و از آن اختیارات بر ضرر مملکت بیش از آن که نمود سوءاستفاده نکند.

اکنون که آقای وزیر دارایی حریفان خود را از میدان بدر کرده‌آند صلاح نیست که باز مجلس حق قانون‌گذاری را که از مختصات اوست از خود سلب کند و این طور گفته شود که آقای وزیر دارایی از پیشنهاد این لایحه و دفاعی که جداً از آن می‌کنند نظریات خاصی دارند.

در بعضی از جلسات صحبت بود که وکیل ملت کسی است که اعتبار نامه خود را از دست ملت گرفته است و هیچکس هم نیست که بگوید غیر از ملت دیگری به او اعتبار نامه داده است.

به عقیده من وکیل ملت آن کسی است که در نفع ملت رأی بدهد و هر کس که بر ضرر ملت رأی داد ولو این که نماینده حقیقی مردم باشد چون خیانت کرده است، از وکالت متعزل است.

و مردم از نمایندگانی که نفع خود را بر نفع جامعه ترجیح دهند بیزارند.

تعرفه گمرکی که فعلاً‌ اجرا می‌شود، در سال 1320 به وسیله 5 نفر از کارشناسان گمرک تهیه شده ولی از تصویب مجلس نگذشته است و آن وقت هم مجلس قانونی تصویب نمود که تعرفه مزبور اجرا شود.

در تعرفه جدید حقوق گمرکی و عوارض را یکجا نوشته‌اند در صورتی که فعلاً مالیات را به عنوان قانون جداگانه و حقوق گمرکی و سایر عوارض از قبیل حق انحصار قند و شکر و قماش هر یک تفکیکاً گرفته می‌شود، قانون انجمن‌های شهر حق مردم را برای مصارف هر شهر و عوارض از کالاهای وارد مثلاً از واردات قند و شکر اخذ می‌کند. چنانچه در شهرها از کالایی  که عبور می‌کند این قبیل عوارض اخذ شود، قیمت مال‌التجاره تا زمانی که به مصرف برسد سر به جهنم می‌گذارد.

تعرفه جدید به جای این که عوارض را کم کند و باری از دوش مردم بردارد بین 25 تا 30 درصد آن را بالا برده است در صورتی که دولت مدعی است که می‌خواهد نرخ زندگی را تنزل دهد و از هزینه مردم بکاهد این اضافات هم دلیلی ندارد مگر این که می‌خواهند عایدات نفت جنوب به مصرف سوق الجیشی برسد و کسر بودجه تحمیل بر جامعه شود.

کالایی که نفت جنوب از نظر استخراج وارد می‌کند بر طبق قرارداد از حقوق گمرک معاف است ولی فقط جنوب کالاهای دیگری هم وارد می‌کند که تعرفه گمرکی این قبیل کالاها به مراتب کمتز از کالای مشابه است در صورتی نفت جنوب می‌تواند احتیاجات خود را از محصولات داخلی تأمین کند هیچ مورد ندارد که حتی آجر را هم از ممالک دیگر خریداری نماید.

معلوم نیست که نکات معروضه در تعرفه جدید رعایت شده یا نشده است و این که جناب آقای وزیر دارایی فرمودند استتار سبب خواهد شد که قبل از تصویب تعرفه وارد‌کنندگان از تعرفه جدید سوء‌استفاده نکنند. عرض می‌کنم که تعرفه جدید با وزارت دارایی و نماینده اطاق بازرگانی زیر نظر آقای ظلی نماینده وزارت دارایی تهیه شده و کافی است که عرض کنم یک داغ دل بس است برای قبیله‌ای،‌ یگانه دلیلی که آقای وزیر دارایی اینجا برای نقض قانون اساسی آوردند این بود که اگر لایحه در مجلس مطرح شود وارد‌کنندگان کالا از جریان آن مطلع می‌شوند و سوءاستفاده می‌کنند آقا یک چیزهایی بیشتر از این بیشتر از این حرف شما برای ما اهمیت دارد آقا قانون اساسی به هیچ‌یک از نمایندگان حق وکالت در توکیل نداده است. اما امروز اهمیت به قانون اساسی می‌دهیم قانون اساسی به ما نمایندگان حق وکالت در توکیل ندارید باید  خودتان در این مجلس بنشنید قانون تصویب بکنید این حق وکالت در توکیل سبب شده است که دولت‌های دست نشانده خارجی استقلال گمرکی ایران را در نظر نگیرند و تعرفه گمرکی ایران را به نفع بیگانگان تغییر بدهند، هر کس یک وظیفه‌ای دارد که بایستی انجام بدهند،‌هر کس یک وظیفه‌ای دارد که بایستی انجام بدهد، من وظیفه خودم را انجام می‌دهم شما هم وظیفه خودتان را انجام بدهید.

رئیس ـ آقای وزیر دارایی.

وزیر دارایی ـ اولاً‌ می‌خواستم حضور آقایان عرض کنم در جلسه قبل وقتی که کلمه بی‌مورد ادا شد بنده بلافاصله عرض کردم که کلمه بی‌مورد در عرایض خودم مقصود خودم بودم، چرا؟ برای این که در آن موقع کارهایی که در وزارتخانه داشتم، گذاشته بودم و اینجا آمده بودم،به تناسب آن کارها و اهمیت‌شان عمل خودم را بی‌مورد می‌دانم، بنابراین این مطلب نبایستی مورد تکدر آقایان باشد (صحیح است) اما دو مطلب اساسی مثل این که دولت و سایر نمایندگان اکثریت متوجه به اهمیت استقلال کشور و حفظ قانون اساسی نیستند،‌این طور نیست به عقیده من هر کسی که در این اطاق نشسته، در این مجلس شورای ملی نشسته و هر کس مسئولیتی در این دولت دارد، اصلاً وظیفه اول او و فلسفه وجودی او فقط استقلال مملکت است (صحیح است) بنده نمی‌دانم چطور می‌شود یک دولتی سرکار بیاید رأی اکثریت مجلس را هم داشته باشد و مقصود این دولت از بین بردن استقلال  و از بین بردن قانون اساسی باشد. (مکلی ـ الان همین‌‌طور است) چطور می‌‌شود یک دولتی برای یک لایحه تعرفه گمرکی که در تمام دنیا جریان از همین قرار است که ما داریم می‌کنیم اگر مشروطه و یا جمهوری و یا هر قسم که باشد. (دکتر مصدق ـ کجا این‌طور است اسم ببرید) جریان از همین قرار است که دولت تعرفه گمرکی را اجرا می‌کند و بعد می‌آورد، به مجلس الان ما در مقابل مجلس چند روز است کلمه به کلمه در مقابل هر ایرادی توضیح می‌دهیم و  هر پیشنهادی را که تناسب با وضع خودمان تشخیص می‌دهیم قبول می‌کنیم، معذلک می‌شود گفت که ما با استقلال کشور و قانون اساسی مخالفت می‌کنیم؟ برای دولت حفظ استقلال کشور و حفظ قانون اساسی به قدری مسلم است که دیگر این را لازم نمی‌داند هر دقیقه شرح دهد بعد از این که این استقلال ثابت فرض شد و ثابت هم هست و ثابت هم خواهد بود و بعد از این که این قانون اساسی به خون یک عده از پیشروان این کشور ایجاد شد و محفوظ بوده و محفوظ هم خواهد بود و همه آقایان هم قسم خورده‌اند آن را حفظ کنند، این امور که مسلم شد باید وارد مرحله اجرا شویم و ببینیم برای مردم چه می‌کنیم ولی اگر ما هر قدمی که بخواهیم برداریم اگر بربخوریم به این مطلب که قانون اساسی چطور خواهد شد یا استقلال چطور می‌شود، این صحیح نیست، برای این که استقلال مملکت و قانون اساسی از امور مسلمه است نباید هر دفعه استقلال مملکت و قانونی اساسی را بهانه فرض کرد یا محل تردید قرار داد. تردید در استقلال این مملکت یعنی استدلال که می‌شود، معنیش این است که استقلال این مملکت محل تردید است و همچو چیزی نیست استقلال این مملکت محرز است به دست خود ما است همکاری ما هم این را تثبیت خواهد کرد و سرعت ما در علاج بدبختی‌های کشور فقط سبب خواهد شد که خارجی در این کشور کمتر اعمال نفوذ بکند (عده‌ای از نمایندگان ـ صحیح است) هر چه

+++

ما بیشتر حرف بزنیم و هر چه دیرتر اقدام کنیم خودمان وسیله داده‌ایم برای این که خارجی در اینجا مداخله کند بنابراین استدعا می کنم آقایان اقلیت به خصوص جناب آقای دکتر مصدق که استاد بنده بودند و می‌دانند که عرایضی که می‌کنم در کمال صداقت است التفات بفرمایند که دولت به هیچ‌وجه نظری ندارد و نمی‌شود هم داشته باشد که استقلال مملکت یا قانونی‌ را زیر پا بگذارد اینجا فقط موضوع تعرفه گمرکی چطور انجام بدهیم که بهتر باشد این چه ربطی به استقلال کشور ما دارد اما این که فرمودید حالا که پنج نفر راجع به این موضوع تعرفه گمرکی اطلاع دارند چه مانعی دارد که پنجاه نفر اطلاع داشته باشند البته مانع زیادی ندارد ولی مصلحت نیست یعنی پنج نفر چون مستخدم دولت هستند تا حدودی می شود گفت که این حرف از این پنج نفر بیرون نمی‌رود و این تأکید هم شده و اگر برود هم پنج نفر بیرون نمی‌رود و این تأکید هم شده و اگر برود هم به پنج نفر خواهند گفت ولی اگر آمد در این مجلس در مجلس سنا در کمیسیون‌ها و روزنامه‌ها پشت سر هم صحبت شود عیناً‌ ما تأثیرش را می‌بینیم بک ماده واحده اینجا مطرح شده و ما تأثیرش را در بازار می‌بینیم وای به آن روزی که خود تعرفه را بیاوریم این همان استقلالی است که جنابعالی می‌فرمایید به این که قبلاً‌ از نظر ما اطلاع پیدا نکنند و اعمال نظر و مداخله نکنند مستلزم این است که این امر زودتر تصویب بشود ولی این که فرمودند که مجلس شورای ملی وکیل در توکیل نیست این امر تعرفه سابقه دارد مجلس شورای ملی ابداً‌ حقوقی را از خودش سلب نمی‌کند و فقط اجازه می‌دهد که دولت این را در مدت شش‌ماه یا 8 ماه اجرا بکند و بعد هم بیاید به تصویب مجلس شورای ملی برساند. (دکتر مصدق ـ همیشه همین حرف ها را زده‌اند) ما با اجازه مجلس شورای این کار را می‌کنیم  و تصویب مجلس شورای ملی ضامن اجرای این تعرفه گمرکی خواهد بود و امروز هم این تصویب مجلس شورای ملی با اجازه هم دولت نخواسته تعرفه را تغییر بدهد ما آمدیم مطابق قانون اجاره بگیریم تعرفه را عوض کنیم اگر آقایان اجازه بدهند خواهیم کرد و اگر بفرمایید نگید نخواهیم کرد و این چه تناقصی یا قانون اساسی دارد؟

رئیس ـ آقای جمال امامی بفرمایید.

جمال امامی ـ این قبیل لوایح وقتی که مطرح می‌شود چون همه افراد این کشور چنانچه باید و شاید وظیفه شناس نیستند و از طرف دیگر چون دولت چنان‌که باید و شاید مسلط بر اوضاع نیست بدبختانه همیشه مورد سوءاستفاده عده قرار می‌گیرد از این نظر بنده هم با آقای وزیر دارایی موافقم که این قبیل لوایح وقتی مطرح شد فوراً یا باید تصویب شود یا نشود و چون هر چه طول بکشد و کشدار بشود مورد سوءاستفاده یک عده‌ای قرار می ‌گیرد و شما می‌آیید به یک ماده عوارض می‌بندید زرچوبه قیمتش بالا می‌رود و به اتومبیل‌ عوارض می بندید زردالو قیمتش بالا می‌رود به ورق بازی عواض می‌بندید مهر و تسبیح جلوی مسجد شاه قیمتش بالا می‌رود این آقا مناسب نیست چون مردم سوءاستفاده می‌کنند بنابراین این قبیل لوایح را باید در اطرافش کمتر صحبت کرد و فوراً در دسترسی مردم گذاشت که مورد سوءاستفاده قرار نگیرد و گذشته از این دولت از شما تقاضا کرده است که به او اجازه بدهید یک عوارضی را با مطالعه خودش تهیه بکند ما که نباید عوارض ببندیم و یا پیشنهاد بدهیم این را اجازه بدهید دولت خودش مطالعه بکند (دکتر بقایی ـ پس مالیات را هم دولت خودش ببندد) و از جناب آقای دکتر مصدق مختصر گله‌ای دارم بنده ممکن است به صلاحیت یا نسبت به فردفرد آقایان وزیران شبهه یا ایراد داشته باشم ولی خدای نکرده به وطن‌پرستی اینها ایرادی ندارم و هیچ شبهه ندارم جناب آقای دکتر مصدق اجل و اعلی از این هستند که بیایند در مجلس بگویند که فلانی دست نشانده اجنبی است (دکتر بقایی ـ این عین روزنامه امریکایی است که نوشته است دولت آمریکایی رزم‌آرا) غلط کرده (دکتر بقایی ـ این متن آن است که گراور کرده‌ایم چرا خودمان را گول بزنیم این هم مقاله اکو نومیست لندن است) (عده‌ از نمایندگان ـ بی‌خود کرده) (دکتر بقایی ـ آقا مقاله را بگیرید بخوانید نوشته‌اند و کرده‌اند این وضعیت در مملکت هست اسنادش را من در روزنامه چاپ کرده‌ام) به روزنامه استناد نکنید آقا.

رئیس ـ آقای دکتر بقایی استناد کردن به روزنامه‌های چه از جنوب چه آمریکا و حیثیت ملی را متزلزم کردن و اینها را گفتن خوب نیست غرور ملی ایران را از بین می‌برید باید ملت غرور ملی داشته باشد مگر با گفته‌های شما و نوشته‌های روزنامه‌‌های خارجی می‌شود.

دکتر بقایی ـ به چه صورت مثل این است که مردم نمی‌فهمند آقا آمریکا به ما تحمیل کرده به زور انگلستان کرده چه می‌گویید آقا؟ این وضع در مملکت هست این اخبارها رسمی است تلگراف هم شده است آقا.

جمال امامی ـ بنده فرمایشات جناب آقای رئیس را تأیید می‌کنم یعنی تمام مجلس تأیید می‌کنند (عده‌ای از نمایندگان ـ صحیح است) و از آقای دکتر بقایی هم تقاضا می‌کنم این حرف‌ها را نزنند اگر یک روزنامه نوشته فلان کس جاسوس است آیا جاسوس خواهد شد؟ از آقایان توقع داریم که چیزهایی را که در خارج روزنامه‌های خارجی می‌نویسند برعلیه خومان مستمسک قرار ندهند.

گاهی ما می‌آییم ایجا صحبت‌هایی می‌کنیم و شب آنها را از رادیو‌های خارجی می‌شنویم ما نباید مستمسک به دست دولت‌های بیگانه بدهیم ما اگر امروز می‌گوییم با دولت آمریکا دوستی داریم برای این نیست که فرض می‌کنیم دولت آمریکا و انگلستان حافظ منافع ما هستند و اگر نباشند ما هم دشمن آنها هستیم (مکی ـ آمریکا و انگلیس خودمانی‌اند) ما همان دشمن را با آنها داریم که با یک دولت دشمن داریم. (رئیس ـ این از موضوع بحث خارج است مسئله تعرفه گمرکی مطرح است) آقای دکتر مصدق در اینجا فرمودند که اینها خیانت می‌کنند بنده عرض می‌کنم نفرمایند خیانت ممکن است بفرمایند این لایحه یا قرارداد را بیاورند و در کمیسون خاصی مطرح بکنند چون نسبت خیانت به افراد این مملکت شایسته نیست در هر صورت بنده از مجلس شورای ملی تقاضا دارم بیش ار این راجع به این لایحه بحث نفرمایند چون که هر چه بیشتر بحث کنیم سوءاستفاده‌هایی که مورد نگرانی خود شما است بیشتر می‌شود.

نورالدین امامی ـ احسنت احسنت بارک‌الله‌ داداش

رئیس ـ پیشنهادی رسیده است که پیشنهاد آقای دکتر مصدق با ورقه رأی گرفته شود. (پیشنهاد به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم به این پیشنهاد با ورقه رأی گرفته شود دکتر بقایی ـ آزاد ـ مکی ـ اللهیار صالح ـ دکتر شایگان.

رئیس ـ به پیشنهاد رأی گرفته می‌شود با ورقه آقایانی که موافقند ورقه سفید و آقایانی که مخالفند ورقه کبود می‌دهند عده حاضر 85 نفر در این موقع اسامی آقایان نمایندگان به شرح زیر قرائت شد و یک یک آقایان نمایندگان به شرح زیر قرائت شد و یک یک آقایان پشت تریبون آمده رأی دادند) آقایان فرهودی ـ اردلان ـ فرامرزی ـ دکتر طبا ـ کشاورز صدر ـ حکیمی ـ اقبال ـ محمودی ـ وهاب‌زاده ـ شوشتری ـ گنجه ـ دولتشاهی ـ امامی ـ اهری ـ دکتر مصدق ـ حائری‌زاده ـ آشتیانی‌زاده ـ دکتر شایگان ـ دکتر بقایی ـ مکی آزاد ـ عماد تربتی ـ افشار صادقی ـ نبوی سلطان العلماء ـ پالیزی ـ حبیب‌پناهی ـ مجید موقر ـ پیراسته ـ زنگنه ـ ملک مدنی ـ بهبهانی ـ ثقة‌الاسلامی ـ حمیدیه ـ موسوی ـ نریمان ـ صالح ـ ناظرزاده ـ مکرم ـ نورالدین امامی ـ صاحب‌ جمع ـ قرشی ـ بزرگ ‌نیا‌ ـ صفایی ـ قبادیان ـ دکتر جلالی ـ ظفری ـ گرگانی ـ دکتر علوی ـ عرب‌ شیبانی ـ معدل ـ خزیمه علم ـ‌ منصف ـ رضوی شیرازی ـ شکرایی ـ دکتر طاهری ـ دکتر کیان ـ برومند ـ ناصر ذوالفقاری ـ غضنفری ـ امیر افشاری ـ کور اوغلی ـ هراتی ـ‌ عملی محمد دهقان ـ دکتر برال ـ غلام‌رضا فولادوند ـ محمدعلی مسعودی ـ صدرزاده.

(شماره آراء به عمل آمده نتیجه به قرار ذیل بود.)

ورقه سفید 10 ـ ورقه کبود 21 ـ ممتنع 27 ورقه

اسامی موافقن ـ آقایان: دکتر مصدق ـ آشتیانی‌زاده ـ حسین مکی ـ نریمان ـ کشاورز صدر ـ‌ دکتر بقایی ـ اللهیار صالح ـ آزاد ـ دکتر شایگان ـ حائری‌زاده.

اسامی خالفین آقایان: دکتر علوی ـ گنچه ـ صدری اقبال ـ برومند ـ دکتر طاهری ـ وهاب‌زاده ـ دکتر کیان ـ موقر ـ بزرگ‌نیا ـ حبیب پناهی ـ مهدی پیراسته ـ قبادیان ـ احمد حمیدی ـ زنگنه ظفری ـ معدل ـ قرشی ـ دولتشاهی ـ دکتر

+++

علی جلالی ـ گیو.

ورقه بی‌اسم ـ 27 برگ

رئیس ـ نسبت به پیشنهاد آقای دکتر مصدق ده رأی موافق بود بنابراین تصویب نشد پیشنهاد آقای فرامرزی قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

برای خاتمه دادن به اوضاع اسف‌آور بنادر پیشنهاد می‌کنم به دولت اجازه داده شود در بنادر جنوب مناطق آزادی ایجاد نماید حدود مناطق مزبور به موجب تصویب‌نامه خاصی تعیین خواهد شد.

رئیس ـ آقای فرامرزی بفرمایید.

فرامرزی ـ قبلا پیش از این که صحبت کنم از آقایا کشاورز صدر تشکر می‌کنم و این که عرایضی را که من کردم تصور کردند که راجع به ایشان است بنده قصدی به ایشان نداشتم و حرفی‌ که زدم چون معتقد بودم که این به صلاح نیست عرض می‌کنم و آقای کشاورز صدر از بنده در اینجا تعریف فرمودند و بعد هم فرمایشی کردند که حمله به ایشان بوده در صورتی که بنده هر حرفی می‌زنم از روی ایمان است من می‌بینم که بعضی از آقایان اکثریت و بعضی از آقایان هستند که تصور می‌کنند که صحبت کردن در اطراف این لایحه اشکال تراشیست و برای تلف کردن وقت است و می‌گویند جرا در جاهای دیگر دنیا مثلاً کمتر این جور اتفاق می‌افتد بنده تصور می‌کنم اینجا یک سوءتفاهمی است یا به قول یکی از رفقا سوءفهمی است در جای دیگر دنیا لایحه که به مجلس می‌آید قبلاً‌ اکثریت مجلس قبول کرده یعنی در مجلس حزب اکثریت دارد و قبل از این که اکثریت را ببرد معلوم می‌شود که این حزب وقتی که اکثریت را ببرد چه لایحه را به مجلس خواهد برد در اینجا برای خود دولت هم خلق‌الساعه است ما زیاد دیدیم لوایحی که به مجلس شورای ملی می‌آید و خود دولت‌ها درست بر ایشان پخته نیست می‌گویند خوب حالا ما این را دادیم شما این را مطالعه کنید و هر چه گفتید ما قبول می‌کنم کم و زیاد بکنید معلوم می‌شود دراین چهار دیواری لایحه که به مجلس آورده‌اند برای خودشان هم روشن نیست و این فرق را با دیگر جاهای دنیا دارد که اگر حزبی اکثریت را ببرد معلوم است چه لایحه خواهد آورد این فکری که من کرد‌ه‌ام راجع به ایجاد بنادر آزادی یا مناطق در جنوب برای بعضی‌ها دیدم روشن نیست اساساً در مقابل بنادر ایران یک بنادر آزادی در عربستان قرار گرفته که آنها همان‌طور که عرض کردم تعرفه‌های خیلی ساده و خیلی کمی دارند همین‌طور در بحرین صدی پنج گمرک می‌گیرند و در کویت صدی هفت می‌گیرند که یک درصد آن برای فرهنگ است و یک درصد آن برای شهرداری است (شوشتری ـ ما بحرین را جزء ایران می‌دانم) بعضی اوقات ممکن است قیمت شکر در کویت یا بحرین تنزل بکند و مثلاً یک گونی پنج روپیه فروخته می‌شود ولی آنجا گمرک ندارد به این جهت است که می‌گویم در بعضی جاها حد گمرکی قدری عقب‌تر ببرید این گونی شکر که پنج روپیه یا ده روپیه می‌شود، تاجر در ایران بایستی تنها دویست روپیه گمرک بدهد و بی‌اندازه تفاوت معامله است به این جهت تاکنون نتوانسته‌ایم از قاچاق جلوگیری بکنیم و نخواهیم هم توانست برای این که قضیه‌ای که روی می‌دهد معلوم یک علتی است که تا علت رفع نشود معلوم مرتفع نخواهد شد. برای آن که آن بنادر آزاد نداریم و نمی‌توانیم درب تمام بنادرمان را ببندیم لذا این قاچاق خواهد شد این قاچاق موجب خربی تمام بنادر شده است که یکی از آنها بندرلگنه است که آقای دکتر نصر قبول ندارند یک وقتی بندر لنگه آباد بوده آّبادی را باید عرض کنم نسبی است این بندر لنگه گاهی از شصت تا هشتاد هزار نفوس داشته و گاهی پنجاه هزار نفوس داشته چون سرحدی است تفاوت می‌کند حالا آقای دکتر می‌فرمایند که آنجا کشتی نمی‌تواند بیاید والا من خودم مکرر دیده‌ام که گاهی دو سه چهار تا پنج تا کشتی مسافر پیاده کرده البته گاهی هم یک کشتی بوده من خودم این را دیده‌ام (جمال امامی ـ شبح کشتی بوده) تا حالا من نمی‌دانستم علم ایشان قوی‌تر از چشم من است عرض بنده این است که ما باید یک بنادر آزادی داشته باشیم مثلاً‌ بندر لنگه بوشهر را بندر آزاد اعلام کنند و مرز را یک قدری بکشیم عقب‌تر که اموالی که می‌آید اعلام کنند و مرز را یک قدری بکشیم عقب‌تر که اموالی که می‌آید وارد آنجا می‌شود از مالیات به کلی معاف باشد خواست به خارج برود بگذارند برود خواست به داخل بیاید مانع می‌شویم و گمرک می‌گیریم این نظر را قبلاً هم داشتند ما گفتیم مرز گمرکی را هفتاد کیلوم‌متر عقب‌تر بکشید وقتی در شهر لار گمرک بندر لنگه را برمی‌دارم البته شهر لار خیلی دور است در حدود پنجاه فرسخ است تا دوازده فرسخ کافی است تا هفتاد کیلومتر کافی است یک بندر آن جوری درست بکنید که این اموالی که می‌آید وارد آنجا می‌شود اگر قاچاق شد مثل این است که از کویت قاچاق شده و از سبیل به ریش پیدا شده لااقل یک بندر ما آباد شده چون خود من متأسفانه در لایحه اختیارات شهرستان‌ها دیدم که گمرک خود اهل محل نظری نخواهند داشت که آنها خودشان ببینند طبیعت شهرستان آنها چه چیز اجازه می‌دهد و شاید صحیح هم همین باشد من اعتراضی به این قسمت ندارم برای این که بعضی قسمت‌ها باید حتماً در دست حکومت مرکزی باشد تحقیق و مطالعه کند حالا من استدعا می‌کنم از آقای وزیر دارایی که اگر این نظری که وزرای قبل از ایشان دادند میل دارند مطالعه بکنند مناطق آن جور درست بکنند در قسمت‌هایی مرز را عقب بکشند ممکن است که من پس بگیرم با شرط این که ایشان توضیحاتی بدهند که رعایت این وضع را بکنند که وضع قاچاق از جاهای بی‌درب و دروازه دیگر این طور موجب خرابی بنادر مهم مملکت نشود در دنیا برای یک بندر جنگ‌ها می‌کنند در ایران این همه بندر داریم و به آنها توجه ندارند.

رئیس ـ آقای نخست وزیر

نخست‌وزیر ـ بنده خیلی متأسفم که یک موضوع مربوط به لایحه گمرکی که بخشش در همه جای دنیا معمولی است و ساده صورت می‌گیرد منجر به بیاناتی در مجلس می‌شود که اهانت به اشخاص و مردانی است که برای این مملکت خدمت می کنند جناب آقای دکتر مصدق در ضمن بیانات‌شان که مربوط به لایحه گمرکی بود منجر به این شد که اظهار بفرمایند که دولت یا وزرایی که امروز انیجا هستند و متصدی کار هستند اشخاصی هستند خارجی پرست یا با کمک خارجی روی کار آمده‌اند یا استناداتی بدهند، در همه جای دنیا اقلیت و اکثریت وجود دارد و شاید لازمه زندگی هر کشوری هم وجود این دو باشد ولی نبایستی وجود اقلیت با اکثریت باعث از بین رفتن حیثیت اشخاص بشود خوب است توجه کرد و دقت کرد اشخاصی که امروز در مقابل شما نشسته‌اند از روزی که متصدی کار بوده‌اند کجا خیانت کرده‌اند و کجا بر خلاف مصالح مملکت‌مان قدم برداشته‌اند خوب است خدمات خودتان را با خدمات آنها در یک ترازو بگذارید و مقایسه بکنید شما بلند شوید بگویید که در این مملکت چه کار چه خدمتی کرده‌اید؟ که اشخاصی که برای مملکت خدمت کرده‌اند خائن می‌خوانید خدمت به حرف نیست این است که بروید وظیفه‌شناس خودتان را انجام بدهید شما نگاه بکنید اشخاصی که خودشان را با هزاران مخاطره مواجه می‌‌کنند نشسته‌اند و خدمت می‌کنند آن اشخاصی که حاضر شده‌اند فداکاری برای این مملکت بکنند چه مراحل خطرناکی را طی کرده‌اند و چه مواقع خطرناکی متصدی امور بوده‌اند آیا آنها حرف زده‌اند، گریه کرده‌اند، امروز مذاکره در لایحه گمرکی موجب این نیست که بیایند در اینجا نسبت به دولت و نسبت به اشخاصی که برای خدمتگزاری به میهن و مردم حاضر شده‌اند بشود، نوشتن یک روزنامه خارجی در دست من و شما نیست همین مطالبی که شما اینجا اظهار می‌کنید فردا هم یک رادیوی خارجی به آن استناد خواهد کرد و آن را مدرک خودش قرار خواهد داد بنده تقاضا دارم از جناب آقای دکتر مصدق که خوب است اگر مطلبی دارند برای حیثیت وشرافت مملکت و بهبود وضع به طرزی بیان کنند که موجب اهانت نشود و نسبت به شخصیت وخدمت اشخاص حمله‌ای نشود، موضوع موضوع خدمت است وکار موضوع دوم بیاناتی است که جناب آقای فرامرزی اینجا بیان فرمودند ایشان شخصی هستند که از بنادر جنوب ایران با اطلاعند متأسفانه باید اینجا به عرض برسانم که در نتیجه پیش آمد‌های سالیان دراز کرانه‌های جنوب ایران تخلیه شده با این که آن نواحی دارای جمعیت‌های زیادی بودند امروز می‌شود گفت بیش از یک صدم جمعیت خودش را ندارند، بندر لنگه که ایشان اظهار کردند سکنه‌اش که چندی قبل سی‌وهفت هزار نفر بوده امروز بیش از دویست که دویست و پنجاه نفر جمعیت ندارد بنده عرض می‌کنم که بوشهر در حدود چهل و پنج هزار جمعیت داشته الان جمعیتش به چهار هزار و پانصد نفر تقلیل پیدا کرده است از روز اولی که این دولت افتخار خدمت گزاری را پیدا کرد کمیسیونی تشکیل داد و مشغول بررسی است از برای این که اشخاصی که به کرانه عمان و سواحل دیگر رفته‌اند اقدام بکنند و ضمناً تسهیلاتی درباره زندگانی آنها بتوانند ایجا بکند

+++

تا تصفیه امروزی مرتفع بشود چون یک قسمت ا زاین بررسی‌ها مربوط به گمرکات است ولی چون تاکنون بررسی این کمیسون‌ها خاتمه پیدا نکرده بنده از اظهار آن خودداری می‌کنم ولی با اطلاع آقایان می‌رسانم که نظر ایشان مورد توجه دولت بوده و با کمال دقت مورد بررسی است و شاید قریباً نتیجه آن به عرض آقایان برسد.

فرامرزی ـ با این توضیحی که جناب آقای نخست‌وزیر فرمودند که دولت مشغول مطالعه است برای اعاده آبادی آنجا بنده پیشنهاد خودم را پس گرفتم.

رئیس ـ آقای دکتر مصدقژ

دکتر مصدق ـ تزکیة‌المرء لنفسه قبیحة. هر کس بگوید که خدمتی کرده‌ام لزوم ندارد ما ایرانی هستیم اگر باید خدمت بکنیم نباید خودستایی بکنیم خدماتی که هر یک از افراد حاضر به این مملکت کرده‌اند همه می‌دانند بنده سی سال است با معلوماتی که داشته‌ام یک پول از این بودجه حقوق نگرفته‌ام و یک عده‌ای بودند که اینها همیشه روی کرسی وکالت بودند و یاروی کرسی و کسالت بودند و یا روی کرسی وزارت و از کرسی وکالت به نخست‌وزیری رسیده‌اند همه‌ می‌دانند که چرا من همیشه خانه‌نشین بوده‌ام و آنها همیشه در کار بوده‌اند البته من خواسته‌ام به این مملکت خدمت بکنم شرایط خدمت موجود نبوده است آنهایی که نخواسته‌اند خدمت بکنند داخل در کار شده‌اند و از مزایای استخدام دولتی استفاده کرده‌اند من یک چیز به شما می‌گویم آقایا سپهبد رزم‌آرا چند روز قبل در اینجا من به شما پیشنهاد کردم که تمام مردم می‌گویند در وزارتخانه‌ها در تمام دوایر دولتی دیانت نیست صحت نیست درستی نیست این قولی است که جملگی برآنند من دیروز بده رفته بودم این برنامه کاری که کرد این بود که گفت من گرد د. د. ت دارم و آن را زده‌ام و من در ده پشه به دیوارها زده‌اند شما بدانید که ممکلت امروز محتاج به اصلاحات است و همه مردم می‌گویند و کسی نیست که در روزنامه نخواند و نشنود که ادارات ما کار صحیح نمی‌کنند من پیشنهاد کردم به شما گفتم شما که می‌‌خواهید اصلاحاتی بکنید اول از وزارت جنگ شروع کنید کی بود از این نمایندگان که حاضر بشود برود به این وزارتخانه و تفتیش بکند، ما نمایندگان اقلیت حاضر شدیم که در این گرمای تابستان برویم آن وزارت جنگی که شما آنقدر رجز‌خوانی و تشویق می‌کنید تفتیش بکند از دو حال خارج نبود یا می‌رفتیم و می‌گفتیم که چیزهایی هست و شما که طالب اصلاح بودید به مقصود می‌رسیدید اگر دیگری غیر از ما بود بنده عرض نمی‌کردم ولی قسم می‌خوردم به تمام مقدسات عالم که هیچ‌یک از این آقایان که اینجا نشسته‌اند حاضر به این خدمت نبودند (جمال امامی ـ آقا چرا دروغ قسم می‌خورید) می‌خواستید بروید چرا نکردید. من در آن جلسه خصوصی گفتم که یک کمیسیون پنج نفری تشکیل بشود و برود ادارات دولتی و وزارتخانه‌ها را تفتیش بکند این حرف من در کمیسیون سنا مؤثر شد ولی در این مجلس شورای ملی مورد توجه قرار نگرفت در هر حال اگر شما این کار را توجه کرده بودید اگر ادوار تقنینیه به وظایف خود عمل کرده بودند هرگز این جریان در مملکت پیدا نمی‌شد جناب آقای سپهبد رزم‌آرا شما می‌بایست این لایحه را فوراٌ امضاء بکنید و بگویید دکتر مصدق از تو ممنوع که با نیت من همراهی می‌کنی از تو ممنونم که با نظریات من موافقت می‌کنی و مفت و مجانی با خیال من مساعدت می‌کنی بیایید در وزارت جنگ به موجب این پیشنهادی کرده بودید تفتیش بکنید آن وقت از دو حال خارج نبود یا می‌آمدیم می‌گفتیم این چیزی نیست فرمایش شما صحیح است افکار مردم تسکین پیدا می‌کرد و یا می‌آمدیم می‌گفتیم این چیزی نیست فرمایش شما صحیح است افکار مردم تسکین پیدا می‌کرد و یا می‌آمدیم می‌گفتیم اشخاصی در اینجا اختلاس کرده‌اند شما آنها را تعقیب می‌کردید جواب من این نبود که وزیر جنگ در این مجلس به من بگوید که شما دزد را به دست من بدهید تا من مجازات بکنم من برای سربازها چاهی تهیه کرده‌ام من برای آنها نانی تهیه کرده‌ام که شما هم نمی‌خورید و در عمرتان ندیده‌اید اینها یک حرف‌هایی است که برای مردمان عوام بسیار خوب است ولی برای آن مردمانی که به باطن نگاه می‌کنند و حقایق را می‌بینند این حرف‌ها دوپول ارزش ندارد.

رئیس ـ پیشنهاد دیگری قرائت می‌شود.

ریاست محترم مجلس شواری ملی ـ پیشنهاد می‌کنم دولت مکلف است کلیه اتومبیل‌هایی را که تاکنون در انبارهای کمپانی‌ها و یا در گمرک موجود است و یا تاکنون ورقه مالکیت بنام اشخاص صادر نشده با سود صدی ده خریداری و با سود صدی بیست به خریداران بفروشد. ناصر ذوالفقاری ـ خسرو قشقایی

رئیس ـ آقا این از لایحه خارج است چه مربوط به این لایحه است؟

ذوالفقاری ـ از لایحه خارج نیست آقا سر همین لایحه که الان در مجلس مطرح است اتومبیل‌هایی که هفت هزار تومان هشت هزار تومان بود الان تمام احتکار شده قاچاق شده بیست هزار تومان فروش می‌رود.

شوشتری ـ محتکرین را قطعاً باید مجازات کرد.

رئیس ـ بفرمایید پشت تریبون توضیح بدهید.

ذوالفقاری ـ عرض کنم بنده در اموری که وارد نیستم سعی می‌کنم که پیشنهاد ندهم و کمتر دخالت بکنم ولی متأسفانه می‌بینم این لایحه‌ای که دولت به مجلس آورده در عرض این چند روز قیمت اتومبیل‌ها به طور سرسام‌آوری ترقی کرده و اگر شما مراجعه بکنید می‌بینید در تمام کمپانی‌ها به شما می‌گویند اتومبیل وجود ندارد واما دلالالهایی که دم در ایستاده‌اند قیمت اتومبیل‌هایی که دوازده هزار تومان ارزش دارد اینها را به بیست هزار تومان به شما عرضه می‌کنند این بود که بنده پیشنهاد کردم طبق قانونی که سابق گذشته دولت اتومبیل‌ها را با سود صدی ده خودش خریداری بکند و اشخاصی که داوطلب خرید هستند با سود صدی بیست از دولت خریداری بکنند این پیشنهاد بنده بود که تقدیم کردیم برای این که با این عمل که دولت خواهد کرد از ایجاد بازار سیاه جلوگیری خواهد نمود.

رئیس ـ آقای وزیر دارایی

وزیر دارایی ـ بنده راجع به این موضوع به دلائلی که قبلاً عرض کردم ضرورتی نمی‌دانم که درباره‌اش توضیح عرض کنم زیرا موضوع یک قانونی است به نام قانون منع احتمار که این قانون قیمت را تثبیت کرده و الان هم مجری است و اگر دولت بخواهد حق مداخله و تعقیب برای دولت هست اما مطلبی که می‌خواستم عرض کنم آن این است که الان یک‌ربع از ظهر می‌گذرد و مسئولیت این تشنج اینجاست چرا؟ برای این که آقایانی که در خارج هستند کسبه و اهل بازار هستند خیال می‌کنند که ما همه چیزها را همه ارقام تعرفه را می‌خواهیم زیر و رو بکنیم به این واسطه یک عده از بیچاره‌ها متضرر خواهند شد یک عده‌ای در نتیجه این مذاکرات اغفال خواهند شد یک عده‌ای نخواهند فروخت عده دیگر ارزان خواهند فروخت و ضرر خواهند کرد این تشنجی که در بازار هست باید از بین برود بنده پیشنهاد می‌کنم آقایان خودشان پیشنهاداتشان ک الان در جریان است لطفاً پس بگیرند اجازه بفرمایند که این ماده واحده همین‌طور که هست تصویب بشود بنده از طرف دولت قول می‌دهم که جداً در کمیسیو‌ن‌های مربوطه با متخصصین فن رسیدگی بکنیم و آنچه که عملی است در نظر بگیریم.

ذوالفقاری ـ اگر دولت قول بدهد که قیمت اتومبیل‌ها ترقی نکند من پیشنهادم را پس می‌گیرم.

چند نفر از نمایندگان ـ پس گرفتند.

ذوالفقاری ـ دولت به من قول نداد.

عده‌ای از نمایندگان ـ قول دادند آقا قول داد.

رئیس ـ یک پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

رئیس ـ یک پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

(پیشنهاد می‌کنم تبصره ذیل به ماده واجده اضافه شود)

دولت مکلف در کلیه معاهدات بازرگانی تجدید نظر نموده و معاهدات بازرگانی که مدت آنها منقضی شده یا می‌شود تمدید نماید. دکتر عبدالله معظمی

چند نفر از نمایندگان ـ آقا با این لایحه ارتباط ندارد.

دکتر عبدالله معظمی ـ اقایان فرمودند که ارتباطی ندارد ظاهرش را تصدیق می‌کنم و ما در حقیقت ارتباط دارد برای این که موضوع گمرک در واقع معاهدات بازرگانی خارجی را در نظر می‌گیرد و معاهدات تجارتی مربوط به روابط بازرگانی است و تعرفه گمرک هم یک موضوع بازرگانی است بنده مخصوصاً عرض می‌کنم و راجع به این موضوع می‌خواهم در اینجا تذکری بدهم که بعد از شهریور 320 متأسفانه دولت‌هایی که روی کار ‌آمده‌اند هیچ‌کدام قسمت‌های معاهداتی ما را در نظر نگرفته‌‌اند در صورتی که اوضاع عالم و تجارت تغییر کرده است بایستی که حتماً معاهدات بازرگانی درش تجدید نظر بشود اگر خود دولت این کار را کرده بود محتاج به این نبود که من این پیشنهاد را بدهم و چون غالب معاهدات

+++

مدتش منقضی شده است و ضمناً مدت آنها تمدید نشده است بنده اینجا پیشنهاد کردم که دولت مکلف خواهد بود که تجدید نظر بکند اینجا آزادانه نمی‌توانند کاری را انجام بدهند و اگر دولت در اینجا قول بدهد که این موضوع حیاتی را ترتیب اثر بدهد و در نظر داشته باشد بنده پیشنهاد خودم را پس خواهم گرفت ولی می‌خواهم عرض کنم که بدون تجدید نظر در این لایحه گمرکی فایده ندارد زیرا یک قسمت اساسی اقتصادیات ما مربوط به این قسمت است.

بعضی از نمایندگان ـ یک دفعه دیگر قرائت شود.

رئیس ـ یک دفعه دیگر قرائت می‌شود.

پیشنهاد می‌نمایم که تبصره ذیل به ماده واحده اضافه شود ـ دولت دولت مکلف است در کلیه معاهدات بازرگانی تجدید نظر نموده و معاهدات بازرگانی که منقضی شده یا می‌شود تمدید نماید.

عامری ـ بنده تذکر آئین‌نامه‌ای دارم.

رئیس ـ بفرمایید.

عامری ـ  بد نیست که عرض کنم پیشنهادات باید کاملاً مربوط به موضوع باشد لغت کاملاً‌ را اضافه کردم برای این که هر پیشنهادی‌ک که می‌رسد اگر ارتباط کامل به موضوع داشته باشد این‌قدر پیشنهاد نمی‌شود بحث اضافی درباره لایحه نمی‌شود و این همه معطل نمی‌شود و در قسمت آئین‌نامه هم این را به نظر خود آقای رئیس مجلس گذاشته‌اند یک قسمت از این پیشنهاداتی شده ارتباط به موضوع ندارد یک مسئله دیگری که اگر آقایان اجازه بفرمایند عرض کنم آن این است که این‌همه مذاکراتی که ما می‌کنیم به نظر بنده اینها در خارج انتشار پیدا می‌کند و بعد هم مردم به ما می‌خندند و آن وقت در روزنامه‌های خارج درج می‌شود و این خوب نیست بنابراین بنده با این بیت شعر کفایت مذاکرات را تقاضا می‌کنم.

او در من و من در او فتاده                             خلق از پی ما دوان و خندان

انگشت تعجب جهانی                                  از گفت و شنید ما به دندان

آقایان مصلحت مملکت ایجاب می‌کند که تمام ماها با یک روح اتفاق و اتحاد اقلیت و اکثریت را کنار بگذاریم و بیاییم همه متفقاً با این درد‌های مردم رسیدگی بکنیم و ما نباید به نشینیم و به همدیگر نسبت‌های ناروایی بدهیم بنده همه افراد مملکت را وطن‌پرست می‌دانم این است که می‌خواهم تذکر بدهم که اتفاق داشته باشیم. (صحیح است)

رئیس ـ خوب این که صحیح است تذکر آئین‌نامه‌ای هم روی اخطاری که فرمودید کافی است عرض کنم که این ماده 120 ‌آئین‌نامه‌ را بنده دوباره دادم خواندند برای این که آقایان نمایندگان پیشنهاداتشان را با رعایت آن ماده تنظیم بکنند حالا رأی گرفته می‌شود. آقای وزیر اقتصاد ملی جنابعالی صحبتی داشتید؟

وزیر اقتصاد ملی ـ موضوع پیشنهاد جناب آقای معظمی را بنده خودم را در نظر داشتم و حالا هم تحت مطالعه وزارت اقتصاد ملی هست و از آقا هم استدعا می‌کنم که این پیشنهاد را پس بگیرند نظرشان بعداً تأمین خواهد شد تا موضوع لایحه دولت زودتر حل شود.

دکتر معظمی ـ چون آقای وزیر اقتصاد ملی فرمودند که این کار را خواهم کرد و این معاهداتی که مدت آنها منقضی شده است تجدید نخواهیم کرد مگرر به صورت دیگر بنده پیشنهادم را پس می‌گیرم.

رئیس ـ یک پیشنهادد دبگر قرائت می‌شود.

ریاست محترم مجلس شورای ملی ـ این جانب پیشنهاد می‌کنم که ورود کلیه اشیاء مضره و مایعات محرمه ممنوع شود. شوشتری

مسعودی ـ آقا این مربوط به لایحه نیست.

شوشتری ـ اجازه بدهید توضیح بدهم مربوط است ورود محرمات بنده خودم اهل علمم می‌فهمم.

رئیس ـ بفرمایید به نشینید داد نزنید. (در این موقع آقای شوشتری در صندلی خود نشستند) حالا بفرمایید بیایید پشت تریبون.

شوشتری ـ خیلی هم تشکر می‌کنم از آقای رئیس تذکری که فرمودند خیلی هم متشکر غرض من از این پیشنهاد حفظ حیثیات مجلس شورای ملی است. (نمایندگان ـ آقای بسم‌الله الرحمن الرحیم را فراموش کردید.) بسم‌الله الرحمن الرحیم حواسم را پرت می‌کنند البته بسم‌الله الرحمن الرحیم غرض من از این پیشنهاد دو جزء است یک اشیاء مضره است که به طور اجمالی نوشته‌ام و یکی مایعات محرمه که اصلش حرام است جناب آقای مسعودی ورود غیر از اصل حرمت است در دوره پنجم آقای اتحاد پیشهاد کرد حرمت را بنده به او گفتم حلال محمد حلال الی یوم ‌القیامه و حرامه حرام الی یوم القیامه ما نمی‌‌توانیم چیزی را که شارع مقدس آن را حرام کرده است به عنوان ممنوع بیاوریم این که جزء و کل را دیدید اصطلاحی استعمال شد مجلس شورای ملی اگر نمایندگان محترم وارد مباحثی می‌شوند و روی حرف‌های خود مثل می‌زنند چرا روی اشیاء محرمه روی حرف‌های روی اشیاء زائده روی اشیاء مضره صحبت می‌کنند چرا روی چیزهای خوب مثل نمی‌زنند از این جهت آقای وزیر دارایی اشیاء مضره صحبت می‌کنند چرا روی چیزهای خوب مثل نمی‌زنند از این جهت آقای وزیر دارایی اشیایی مضر است این اشیاء‌یا جزء حرامست که نباید وارد بشود و یا اشیایی است که مشابه آن را در مملکت تهیه می‌کنند چه معنی دارد که سیخ کباب و یا دیزی هم وارد کنیم الان باید این فکرها را بکنید که مقدار زیادی از این اشیاء رامنع بکنید ولی در قسمت دوم مایعات محرمه که اساساً نباید وارد بشود در دوره پنجم جناب آقای رفیع جناب آقای دکتر مصدق بعضی از  آقایان دیگر تشریف داشتند مرحوم مدرس قدس سره فرمودند که اساساً نباید وارد بشود شیشه‌ای پنج هزار تومان هم بشود جهنم بگذارید قاچاق بشود نباید بیاوریم من در موقع بودجه مالیات رسومات و این اداره‌ای که والله دو ثلث خرابی ایران از همین استعمال مشروبات است این تشنجاتی که در اعصاب و خون مردم پیدا شده است تمام این را از حالا عرض می‌کنم که در موقع طرح بودجه مخالفت خواهم کرد با کمال تشدد مگر این که منظورم تأمین بشود از این لحاظ پیشنهاد کردم و استدعا دارم از نمایندگان محترم که عبادات ورق بازی و تخته نرد و اسبا‌ب‌های قمار همه اینها حرام است مجلس را باید حرف‌های بزرگتر از اینها و بهتر از اینها بزند (احسنت) و پیشنهادم را هم پس گرفتم.

رئیس ـ یک پیشنهاد دیگر قرائت می‌شود.

مقام ریاست مجلس شورای ملی، پیشنهاد می‌کنم عوارض گمرکی ماشین‌آلات کارخانجات برق من جمله توربین اصفهان پس از نصب ماشین آلات و بهره‌برداری به اقساط اخذ گردد. برومند

رئیس ـ این پیشنهاد وارد نیست یکی دیگر قرائت می‌شود.

پیشنهاد می‌کنم تبصره زیر به ماده اضافه شود، تبصره ـ دولت نصف از کلیه واردات و صادرات از بنادر جنوب کشور با به خرمشهر و نصف را به بوشهر اختصاص بدهد. معدل

رئیس ـ آقای معدل این هم وارد نیست.‌ (معدل ـ چرا واردی است) خوب بفرمایید.

مکی ـ  آقای رئیس نطق بعد از دستور و گزارش و گزارش نفت مانده است.

معدل ـ استدعا می‌کنم یک دقیقه توجه بفرمایید آقایان استدا می‌کنم که این دو کلمه عرض بنده را با گوش قبول استماع بفرمایید روی سخن بنده در اینجا به فرد خاصی نیست برای این که بنده چون دولت ایران را جزو ملت ایران می‌دانم عرض کنم قبل از این که راه‌آهن کشیده شود و در راه اساسی جنوب کشور ما فقط بین لرستان و خوزستان باز شود قسمت مهم صادرات و واردات کشور ما از طریق فارس و بوشهر بود بعد ا ز این تصمیم وکشیده شدن راه‌آهن به کلی این وضعیت فارس و وضعیت بنادر جنوب و مخصوصاًٌ آن منطقه ما به کلی از کف رفت برای خاطر یگانگی و وحدت ملی مردم فارس تحمل این کار را کردند این از خود گذشتگی را نشان دادند ولی امروز باید مستحضر باشید چه مجلس و چه دولت که برادران فارسی ما از هستی ساقط شده‌اند فارس و بوشهر و بنادر آنجا به صورتی درآمده که فردا مرزدارانی برای حفظ جنوب نمی‌توانید داشت آنجا درشرف تخلیه است همه شهرها از جمعیت افتاده مردم هجرت کرده‌اند و دچار فقر و بدبختی و مسکنت شده‌‌اند (پیراسته‌ ـ همه جا همین‌طور است) بنده تمنی کردم در اینجا پیشنهاد کردم در این پیشنهاد که دولت آنچه را که از جنوب به ین مملکت صادر و وارد می‌شود این را دو قسمت بکننند هر چیزی که برای یزد و کرمان و فارس و این قسمت‌ها است که تقریباً نصف می‌شود این را یک طوری قرار بدهید که از بندر بوشهر وارد و خارج بشود و آن چیزی که مربوط به سایر قسمت‌ها از بندر خرمشهر (کشاورز صدر ـ بنده مخالفم) (فرامرزی ـ از بندر عباس) آقایان توجه می‌فرمایند این نه تنها کمکی به قسمتی از برادران فارسی شما و بندری‌ها می‌کند بلکه قسمت مهمی از بار

+++

خرمشهر را کم می‌کند الان وضعیت خرمشهر طوری شده که نمی‌‌تواند تنها بندر واحد ایران باشد. بندر شاهپور را می‌بایستی اختصاص به کار‌های نظامی بدهند و بقیه را بین بوشهر و خرمشهر تقسیم کنند و اگر تصور می‌کند دولت که اینجا جای این مسئله نیست بنده اصرار ندارم که در اینجا جای بگیرد بنده می‌خواهم خاطر دولت را به این مسئله جلب کنم و توجه شما نمایندگان ملت را به طرف فارس و بنادر جنوب جلب بکنم و از قوه عظیم مطبوعات هم در این باب استمداد می کنم و یاری می‌طلبم و امیدوارم که شما در این باب چه در بودجه و چه در اینجا و چه در جای دیگر ودر تشکیلاتی که می‌دهید این قضیه را در نظر بگیرید (صدرزاده ـ این تذکر را ما به دولت وقت مکرر داده‌ایم و باید مورد توجه قرار بگیرید)

رئیس ـ آقای فرامرزی بفرمایید.

فرامرزی ـ بنده از آقای معدل متشکرم که هم خودشان ضمن توضیح درباره این پیشنهاد مقداری حقایق را گفتند و هم مجال دادند که بنده هم در این مورد عرایضی بکنم من با پیشنهاد‌ ایشان از این لحاظ مخالفم که محدود به بوشهر کرده‌اند می‌خواستم این تذکر را بدهم که هم آقایان فارسی‌ها این را بفهمند که متأسفانه همان‌‌طوری که در تهران خیال می‌کنند ایران یعنی طهران همان‌طور و در فارس هم خیال می‌کنند فارس یعنی شیراز عرض کنم راه طبیعی فارس آقای معدل هیچ‌وقت ار راه بوشهر نبوده راه طبیعی فارس از بندر لنگه یا بندر سیراف بوده که طاهری امروز باشد یا بندر بندر گنگ بوده که یک کیلومتر بیشتر با لنگه فاصله ندارد راه بوشهر یک راه نظامی است که بعد از آن که بوشهر شد محل ژنرال قونسولگری انگلیس از آن وقت این راه شد و از جنگ بین‌المللی راه بندر عباس و راه بوشهر شده راه تجارتی بیشتر در تمام تواریخ ایران که بخوانید  سیاحت نامه‌های ایران را که بخواهد می‌بینید که همیشه راهی که شیراز را به بندر متصل می‌کرده است از راه فسا جهرم داراب و لار یا می‌رفته به لنگه یا بیه سیراف آن وقت بندرعباس بندر مهمی است چاه‌بهار همین‌طور این را اگر جنابعالی یک قدری بیشتر مطالعه می‌فرمودید و تعیین می‌کردید که صدی چند از بوشهر بیاید و صدی چند از لنگه بیاید و صدی چند از بندرعباس بیاید خیلی خوب بود (معدل ـ بگذارید بدهند خودمان تقسیم می‌کنم) و من از آقای ویر دارایی و از آقای وزیر اقتصاد ملی استدعا می‌کنم که وقتی که سهمیه می‌دهند به تجار این شرط را با آنها بکنند که مثلاً صدی ده از بوشهر باشد صدی پنج از بندرعباس و صدی سه از بندر لنگه باشد که باعث خرابی بنادر نشود از آبادی نیفتند یعنی افتاده از این ویران‌‌تر نشود فقط علت مخالفت من با پیشنهاد آقای معدل از این جهت بود.

صدرزاده ـ در دوره‌های سابق آقا ما مکرر این تذکرات را داده‌ایم مکرر گفته‌ایم انحصار به حالا ندارد.

رئیس ـ آقای وزیر دارایی بفرمایید.

وزیر دارایی ـ همان‌طور که جناب آقای نخست‌وزیر به عرض مجلس رسانیدند این موضوع در آن کمیسیون مورد مطالعه هست و منظور آقای معدل مورد توجه قرار خواهد گرفت البته قسمت‌هایی که عملی باشد انجام خواهند شد.

رئیس ـ آقای معدل بفرمایید.

معدل ـ از نظر این که دولت قول می‌دهد که نظر بنده را تأمین بکنند بنده پیشنهادم را پس می‌گیرم.

رئس ـ پیشنهاد دیگری قرائت می‌شود.

(پیشنهاد آقای محمدعلی مسعودی به شرح زیر قرائت شد)

معدل آزمایش شش ماه مندرجه در لایحه به 9 ماه تمدید شود.

یکی از نمایندگان ـ مشابهش رو شد.

محمدعلی مسعودی ـ دولت موافق است چون دیگر پیشنهادی نیست بنده هم پس می‌گیرم که اعلام رأی بفرمایند.

رئیس ـ اعلام رأی می‌شود و می‌فرستیم برای نظر مجلس سنا که فردا تشکیل می‌شود آقای وزیر فرهنگ لایحه‌ای دارید؟

وزیر فرهنگ ـ بنده می‌خواستم استدعا کنم که آن بودجه فرهنگ را که مساعدت فرمودید که مطرح بشود و جزء دستور باشد خواهش بکنم دستور بفرمایید مطرح شود،‌ اگر ممکن است امروز والا جلسه آینده مطرح شود.

رئیس ـ در اول جلسه آینده مطرح می‌شود.

وزیر فرهنگ ـ خیلی متشکرم.

قرائت گزارش و اصله از کمیسیون نفتژ

رئیس ـ فعلاً یک گزارشی از کمیسیون نفت رسیده که قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد)

گزارش از کمیسیون مخصوص نفت به مجلس شورای ملی:‌پیرو گزارش مورخ 20/4/29 که در جلسه 45 روز سه‌شنبه 20 تیراه 29 مجلس شورای ملی قرائت گردیده مجدداً از آقای وزیر دارایی ه موجب نامه شماره 236 مورخ 3/5/29 دعوت شد که در کمیسیون حاضر شوند و پرونده‌های مربوطه  برای مطالعه کمیسیون ارسال دارند.

کمیسیون مخصوص نفت در تاریخ چهارشنبه 4/5/29 تشکیل گردید.

آقای وزیر دارایی از حضور خودداری و از طرف خود آقای دکتر پیرنیا معاون وزارت دارایی را فرستاده بودند، آقای دکتر پیرنیا در پاسخ نامه‌ای که در بالا اشاره شد چنین پاسخ دادند (عین اظهارات آقای دکتر پیرنیا از طرف جناب آقای وزیر دارایی) «برای هر گونه اظهار نظر و اتخاذ تصمیم نسبت به موضوع نفت محتاج به فرصت برای مطالعه دقیق موضوع می‌باشد برای این مطالعه پرونده‌ها و سوابق و اسناد بایستی در اختیار ایشان باشد تا مطالعه نمایند.» کمیسیون پس از مذاکرات زیاد بالاخره به این نتیجه رسید که چون پرونده‌های مربوط به موضوع نفت هنوز از طرف دولت در اختیار کمیسیون گذارده نشده کمیسیون نتوانست موضوع را تحت مطالعه قرار دهد همچنین تشکیل مجدد جلسات کمیسیون موکول به رسیدن اسناد و مداراک مورد تقاضا خواهد بود اینک مراتب را به عرض مجلس شورای ملی می‌رساند. مخبر کمیسیون مخصوص نفت ـ‌حسین مکی

رئیس ـ به اطلاع مجلس رسید که بعد روی این مجلس اظهارنظر بکند و تصمیم بگیرد آقای وزیر دارایی بفرمایید.

8 ـ تقدیم دو فقره لایحه به وسیله آقای وزیر دارایی و طرح فوریت لایحه بودجه ژاندارمری

وزیر دارایی ـ چند جلسه پیش که 2 دوازدهم بودجه مطرح بود جناب آقای دکتر معظمی پیشنهادی فرمودند که مورد مقررات دولت قرار گرفت و ماده واحده هم اصلاح شد ولی بعد برخوردیم به دو فقره اشکال یکی در موضوع بودجه ژاندارمری که در کمیسیون بودجه مقداری از آن را کم کردند و دولت تقاضا داد که در این قسمت تجدید نظر شود چون با اشکالی که فعلاً هست یک افراد بسیاری در ژاندارمری حقوق نخواهند داشت یعنی افراد را در بودجه 12 هزار نفر پیش ‌بینی کرده‌اند در صورتی که عده در حقیقت 21 هزار نفر است برای رفع این اشکال یک ماده واحده‌ای پیشنهاد شده است با قید یک فوریت و همین‌طور موضوع کشتارگاه است که هزینه مستمر آن جزء هزینه فراموش شده است بیاید این است که برای اصلاح این دو موضوع دو تا ماده است که تقدیم می‌شود.

رئیس ـ فوریت ندارد آقای وزیر دارایی؟

وزیر دارایی ـ یک فوریت دارد چون راجع به بودجه است.

رئیس ـ قرائت می‌شود.

(به شرح زیر قرائت شد.)

مجلس شورای ملی:‌ نظر به این که سازمان ژاندارمری کل کشور که در سال گذشته به دو قسمت تفکیک شده بود در سال جاری کل کشور از 560 میلیون و هفت صد هزار ریال مبلغ 351123260 ریال تقلیل یافته در حالی که عده افسران و افراد ژاندارمری در حدود سازمان سال قبل باقی و چنانچه تقلیل بودجه آن عملی گردد متجاوز از 8 هزارنفر افراد درجه داران بیکار خواهند شد که از لحاظ حفظ امنیت و مقتضات کشور اجرای این ترتیب مقرون به مصلحت نخواهد بود از طرفی در چهارماهه اول سال هم بودجه ژاندارمری به مأخذ 4 دوازدهم بودجه سال قبل پرداخت شده و بدین لحاظ ناچار بایستی بودجه ژاندارمری به همان مأخذ سال قبل در بودجه سال 1329 کل کشور اصلاح شود.

لهذا ماده واحده زیر با قید فوریت پیشنهاد و تصویب آن را استدعا می‌نماید.

ماده واحده ـ اجازه داده می‌شود اعتبارات بودجه ژاندارمری کل کشور که در چهار ماهه اول سال 29

+++

در حدود 4 دوازدهم اعتبار ردیف 9 و 12 بودجه سال 28 کل کشور پرداخت شده به خرج منظور و در دو ماهه مرداد و شهریور 29 بودجه ژاندارمری مطابق عمل 4 ماهه اول سال جاری پرداخت و در بودجه پیشنهادی سال 29 کل کشور اعتبار آن اصلاح گردد.

تبصره ـ حقوق و مزایای افسران و درجه داران و افراد ژاندارمری و هم ردیف آنان و رانندگان به مأخذی که در ارتش قسمت نگهبانی معمول و مجری بوده قابل پرداخت خواهد بود ـ نخست وزیر و وزیر کشور ـ وزیر دارایی

رئیس ـ فوریت لایحه مطرح است آقای دکتر کیان مخبر کمیسیون بودجه بفرمایند.

دکتر کیان ـ بنده اجازه‌ای که خواستم منظورم این نبود که با این قسمت مخالف باشم بلکه از لحاظ سوء تعبیری که از طرف آقای وزیر دارایی شد خواستم سوء تعبیری که از طرف آقای وزیر دارایی شد خواستم توضیحی بدهم فرمودند که در کمیسیون بودجه راجع به ژاندارمری یک اشتباهی شده است این صحیح نبود یعنی دولت در لایحه بودجه‌ای که به مجلس شورای ملی پیشنهاد کرده بود اشتباهی برایش پیش آمده بود که آن قسمت مربوط به بودجه ژاندارمری و نگهبانی که جزء‌بودجه منظور بکنند کلمه‌اش را اضافه کرده‌اند کلمه انتقالی از وزارت جنگ در لایحه نوشته شده بود ولی مبلغ توجه نشده بود ذکر شود ما هم با نهایت دقت رسیدگی کردیم و نسبت به 12 هزار نفری که ذکر شده بود دقت کافی کردیم و مبلغی که لازم بد و مورد پیشنهاد دولت بود برای این قسمت که در لایحه ذکر شده بود به حد کامل احتیاجاتشان را در نظر گرفتیم و تصویب شد. به طوری که آقای سرتیپ گلپیرا رئیس کل ژاندارمری هم تصدیق کردند که آنچه ما جرح و تعدیل در مورد ژاندارمری هم تصدیق کردند که آنچه ما جرح و تعدیل در مورد ژاندارمری کرده‌ایم کاملاً‌ صحیح بوده است و این غفلت و ا شتباه از طرف دولت بوده و اما راجع به ضرورت این لایحه بنده موافقم ولی عقیده شخص بنده این است که بهتر این است که همان‌طوری که تاکنون به شکل 2 دوازدهم از بودجه وزارت جنگ پرداخت شده است بهتر این بود که مثل 4 ماه اول از محل وزارت جنگ پرداخت شود بعد از شهریور اگر لازم شود از محل دیگری تأمین کنند.

رئیس‌ ـ آقای ملک مدنی بفرمایید.

ملک مدنی ـ عرض کنم درباره این لایحه‌ای که آقای وزیر دارایی دادند دیروز هم در کمیسیون بودجه مذاکره شد و البته ضرورت دارد که تقاضای فوریت شده برای این که افراد ژاندارمری در مصوبات بودجه 13 هزار نفر منظور شده در صورتی که 21 هزار نفر است و هشت‌هزار هستند که اینجا با این ترتیب حقوق نخواهند داشت و باید حقوق‌شان پرداخت شود و محل تردید هم نیست که مورد احتیاج و استفاده هستند همین‌طور موضوع کشتارگاه هم که فرمودند کاملاً‌ صحیح است ولی گر چه الان موضوع کشتارگاه مطرح نیست و نمی‌خواهم وقت مجلس را بگیرم مختصراً عرض می‌کنم یکی از مسائل اصولی را که باید همیشه مورد توجه و دقت قرار گیرد موضوع بهداشت است کشتارگاه هم ارتباط کامل با بهداشت عمومی دارد، الان، دو سال است، سه سال است قریب سه میلیون تومان خرج شده است و باید باقی مخارجش را هم وزارت دارایی بکند و ترتیبی بدهد که کشتارگاهی باشد که کاملاً مطابق اصول بهداشتی باشد که مردم گوشتی را که برای مصرفشان می‌گیرند محل اعتماد باشد و بهداری هم بتواند نظر بهداشتیش را اجرا بکند به این جهت بنده موافقم و اعضاء کمیسیون بودجه هم موافقت دارند. (مکی ـ آقای رئیس سه ساعت گذاشت)

رئیس ـ البته بعد از فوریت برای طبع و نشر فرستاده می‌شود.

کشاورز صدر ـ آقای رئیس مال وزارت فرهنگ را بنده موافقم اسم بنده را جزء موافقین ثبت بفرمایید.

مکی ـ  آقای رئیس سه ساعت وقت تمام شد.

رئیس ـ منظور از سه ساعت این است که کمتر از سه ساعت نباشد.

آزاد ـ از مجلس رأی بگیرید.

محمد علی مسعودی ـ بنده پیشنهاد می‌کنم که فردا بعدازظهر جلسه تشکیل بشود که این لوایح تکلیفش معین شود.

رئیس ـ این پیشنهاد محتاج برای است. عمده برای رأی کافی نیست. اگر آقایان اجازه بفرمایید. به نطق قبل از دستور که قرار شد قبل از ختم جلسه صحبت شود شروع کنیم.

کشاورز صدر ـ آقا فرهنگ را مقدم بدارید.

رئیس ـ آقای قبادیان بفرمایید.

قبادیان کلهر ـ من از آقایان استدعامی کنم یک قدری تأمیل بفرمایند. همراهی بفرمایند چند دقیقه بنشینند بنده عرایضم را بکنم در ابتدای جلسه می‌خواستم صحبت بکنم متأسفانه جناب آ‌قای رئیس اجازه نفرمودند و چون جناب آقای رزم‌آرا دولت جنابعالی را بنده دولت کار می‌دانم مخصوصاً احتیاجات و تقاضاهای مردم را به عرض می‌رسانم دستور بفرمایید هیئت دولت یک قدم‌های اصلاحی بردارند بنده نسبت به دولت جنابعالی دارم و با همکارانی که جنابعالی انتخاب فرموده‌اید امیدوارم در خدمت‌گذاری به مملکت توفیق کامل داشته باشید و یقین هم دارم که با پشتیبانی اکثریت مجلس موفق خواهید شد انچه که بنده اطلاع دارم در مجلس شورای ملی اگر چه عده‌ای از آقایان نمایندگان اقلیت هم مخالف باشند روی اصل معتقداتی است که در وضع موجود کشور دارند گمان نمی‌کنم که راجع به صلاحیت شخص جنابعالی آقایان اشکال و ایراد زیادی داشته باشند بنده چون اعتماد دارم به دولت جنابعالی از این لحاظ خیلی سعی می‌کنم مختصر موضوع را به عرض برسانم.

رئیس ـ آقای قبادیان متأسفانه جلسه از اکثریت افتاد بقیه مطالب‌تان را بگذارید برای جلسه دیگر.

قبادیان ـ پس نوبت بنده محفوظ است.

9ـ‌ تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه

رئیس ـ جلسه ختم می‌شود جلسه آینده روز سه‌شنبه لایحه فرهنگ و باقی لوایح دولت جزء دستور است.

سه ربع ساعت بعداز ظهر جلسه ختم شد.

رئیس مجلس شورای ملی ـ رضا حکمت

+++

 

یادداشت ها
Parameter:294571!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)