کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره یازدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏11
[1396/05/09]

جلسه: 50 صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه 16 تیر ماه 1317  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2- اقتراع شعب‏

3- شور اول خبر کمیسیون امور خارجه راجع به عهدنامه ایران و آرژانتین‏

4- شور اول خبر کمیسیون امور خارجه راجع به عهدنامه ایران و مکزیک

5- شور اول خبر کمیسیون امور خارجه راجع به اجازه الحاق دولت به مقررات مربوطه به زیر دریایی‏

6- بیانات آقاى رئیس الوزراء راجع به گزارش مسافرت مصر

7- تقدیم لایحه اساسنامه بانک ملى از طرف آقاى وزیر مالیه‏

8- بقیه شور اول لایحه اصول محاکمات حقوقى از ماده 669

9- تصویب یک فقره گزارش کمیسیون عریض و مرخصى‏

10- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏11

جلسه: 50

صورت مشروح مجلس روز پنجشنبه 16 تیر ماه 1317

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2- اقتراع شعب‏

3- شور اول خبر کمیسیون امور خارجه راجع به عهدنامه ایران و آرژانتین‏

4- شور اول خبر کمیسیون امور خارجه راجع به عهدنامه ایران و مکزیک

5- شور اول خبر کمیسیون امور خارجه راجع به اجازه الحاق دولت به مقررات مربوطه به زیر دریایی‏

6- بیانات آقاى رئیس الوزراء راجع به گزارش مسافرت مصر

7- تقدیم لایحه اساسنامه بانک ملى از طرف آقاى وزیر مالیه‏

8- بقیه شور اول لایحه اصول محاکمات حقوقى از ماده 669

9- تصویب یک فقره گزارش کمیسیون عریض و مرخصى‏

10- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه‏

(مجلس یک ساعت و چهل دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز یکشنبه 12 تیر ماه را آقاى مؤید احمدى (منشى) قرائت نمودند: اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده :

غایبین بااجازه - آقایان : حبیبی - ارباب کیخسرو - قراگزلو

غایبین بی­اجازه - آقایان : فرشی - لیقوانی - دکتر ضیاء - معدل - دکتر غنی - نقابت - حریری طلوع - علی وکیلی - معینی - پناهی

دیرآمدگان بی­اجازه - آقایان : دکتر ادهم - موقر

(1- تصویب صورت مجلس)

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (گفته شد- خیر) صورت مجلس تصویب شد.

(2- اقتراع شعب شش‌گانه)

رئیس- موقع اقتراع شعب شش‌گانه است. عده حاضر در مرکز 127 نفر به هر شعبه 21 نفر می‌رسد و به شعبه اول بعداً یک نفر علاوه می‌شود.

(آقاى نبیل سمیعى اقتراع نمودند و نتیجه به شرح ذیل حاصل گردید)

شعبه اول- آقایان: پالیزى- جعفر اصفهانى- دکتر ادهم- نقابت- شجاع- بهبهانى- ساکینیان- بیات ماکو- سلطانى- شیخ‌الاسلامى- فاطمى- تولیت- اقبال- کاظم یزدى- هدایت- مرآت اسفندیارى- عزیزى- افشار- دادور- امیر ابراهیمى- محمد وکیل- محمد‌تقى اسفندیارى‏

شعبه دوم- آقایان: جلایی- فتوحى- اعتصام‌زاده- مکرم افشار- صفارى- دبستانى- فرشى- مؤیداحمدى- ملایرى- اهرى- لیقوانى- منصف- دهستانى- روحى- توانا- پارسا- همراز- کاشف- نائینى- محیط- ایزدى‏

شعبه سوم- آقایان: عبدالله ناهید- قراگزلو- شیرازى

+++

دکتر نیرومند- اعتبار- طالش- بیات- اوحدى- ثقة‌الاسلامى- مسعود خراسانى- دکتر طاهرى- مقدم- شهدوست- مؤید قوامى- لاریجانى- مژدهى خواجوى- دولتشاهى- غلامحسین ملک- حیدرى- دکتر ملک زاده‏

شعبه چهارم- آقایان: موسى مرآت- اردبیلى- صفوى- على مؤید- جرجانى- آصف- ناصرى- خواجه نورى- دکتر لقمان- نوبخت- رفیعى- دبیر سهرابى- محمد طباطبایی- مجد ضیایی- مهدوى- ابراهیمى ریگى- نواب یزدى- هدایت الله پالیزى- محسن صدر- اعظم زنگنه- معینى‏

شعبه پنجم- آقایان: نیکپور- بوداغیان- کازرونیان- دکتر جوان- على وکیلى- گودرزى- تربیت- معتضدى- مشار- موقر- حریرى طلوع- ارکانى- علوى سبزوارى- اورنگ- رهبرى- آزادى- دکتر سمیعى- حمزه تاش- نمازى- شاهرودى- ملک مدنى‏

شعبه ششم- آقایان: تاج بخش- مشیرى- ذوالقدر- ناصرى- سمیعى- معتصم سنک- میرزایی- طهرانچى- زوار- ملک‌زاده آملى- حسن اسفندیارى- نراقى- مسعودى- مصدق- جهانشاهى- دکتر سنک- مولوى- خلیل حریرى- دکتر قزل ایاغ- مخبر فرهمند- افخمى- شباهنگ‏

به شعبه اول اضافه می‌شود- آقاى دکتر غنى.

رئیس- آقایان اقدام خواهند کرد و هیئت رئیسه خودشان را امروز تعیین خواهند کرد و کمیسیون عرایض و مبتکرات را هم انتخاب خواهند نمود.

(3- شور اول خبر کمیسیون امور خارجه راجع به عهدنامه دوستى بین ایران و آرژانتین)

رئیس- شور اول عهدنامه ایران و آرژانتین. خبر کمیسیون امور خارجه و ماده واحد پیشنهادى دولت خوانده مى‌شود.

کمیسیون امور خارجه لایحه شماره 7244 دولت راجع به عهدنامه دوستى بین دولت شاهنشاهى ایران و دولت جمهورى آرژانتین را با حضور آقاى وزیر امور خارجه تحت شور و مداقه قرار داده با توضیحاتى که آقاى وزیر امور خارجه دادند با عین ماده واحده پیشنهادى دولت موافقت حاصل شده اینک گزارش آن براى شور اول تقدیم می‌شود.

رئیس- عین ماده پیشنهادى دولت قرائت می‌شود.

ماده واحده- مجلس شوراى ملى عهدنامه دوستى بین دولتشاهى ایران و دولت جمهورى آرژانتین را که مشتمل بر 5 ماده و در تاریخ 27 اسفند ماه 1315 شمسى هجرى مطابق 18 مارس 1937 میلادى به امضاء رسیده تصویب مى‌نماید.

رئیس- در کلیات اعتراضى نرسیده است رأى میگیریم بورود در شور مواد آقایان موافقین قیام فرمایند.

(اکثر نمایندگان قیام نمودند)

رئیس- تصویب شد.

(4- شور اول خبر کمیسیون امور خارجه راجع به عهدنامه دوستى بین ایران و مکزیک)

رئیس- شور اول عهدنامه ایران و مکزیک خبر کمیسیون امور خارجه و ماده واحده پیشنهادى دولت خوانده می‌شود.

کمیسیون امور خارجه لایحه شماره 7242 دولت راجع به عهدنامه دوستى بین دولت شاهنشاهى ایران و دولت جمهورى متحده مکزیک را با حضور آقاى وزیر امور خارجه تحت شور و مطالعه قرار داده در نتیجه با عین ماده واحده پیشنهادى دولت موافقت حاصل شده اینک گزارش آن براى شور اول تقدیم می‌شود.

رئیس- عین ماده واحده پیشنهادى دولت قرائت می‌شود.

+++

ماده واحده- مجلس شوراى ملى عهدنامه دوستى بین دولت شاهنشاهى ایران و دولت جمهورى متحده مکزیک را که مشتمل بر پنج ماده و در تاریخ 4 فروردین 1316 شمسى هجرى مطابق 24 مارس 1937 میلادى به امضاء رسیده تصویب می‌نماید.

رئیس- در کلیات اعتراضى نرسیده است رأى گرفته می‌شود. به ورود در شور مواد آقایانى که موافقت برخیزند. (عده زیادى برخاستند)

رئیس- تصویب شد. در مواد یک و دو و سه و چها‌ر و پنج هم اعتراضى نرسیده است رأى می‌گیریم به ورود در شور دوم آقایان موافقین برخیزند. (اکثر برخاستند)

رئیس- تصویب شد.

(5- شور اول خبر کمیسیون امور خارجه راجع به اجازه الحاق دولت ایران به مقررات مربوط به زیر دریایی ها)

رئیس- شور اول کمیسیون امورخارجه راجع به اجازه الحاق دولت ایران به مقررات مربوط به زیر دریایی مطرح است.

خبر کمیسیون قرائت می‌شود.

کمیسیون امور خارجه لایحه شماره 7240 دولت را راجع بالحاق دولت شاهنشاهى ایران به مقررات مربوط به عملیات زیر دریایی ها درباره کشتى هاى تجارتى با حضور آقاى وزیر امور خارجه تحت شور و مطالعه قرار داده و با توضیحات که داده شد با ماده واحده پیشنهادى دولت موافقت حاصل شده اینک گزارش آن براى شور اول تقدیم می‌شود.

رئیس- عین ماده واحده پیشنهادى دولت قرائت می‌شود.

ماده واحده- مجلس شوراى ملى الحاق دولت شاهنشاهى را به مقررات مربوط به عملیات زیر دریایی‌ها درباره کشتى‌هاى تجارتى در موقع جنگ در صورت مجلسى که در 25 آبان 1315 (6 نوامبر 1936) در لندن امضاء شده تصویب می‌نماید.

رئیس- چون اعتراضى نرسیده است رأى به ورود در شور دوم گرفته می‌شود. آقایان موافقین قیام فرمایند.

(اکثر برخاستند)

رئیس- تصویب شد. آقاى رئیس‌الوزرا فرمایشى داشتند؟

(6- بیانات آقاى رئیس‌الوزرا راجع به گزارش مسافرت مصر)

رئیس‌الوزرا (آقاى جم)- برحسب وظیفه لازم می‌دانم مجلس شوراى ملى را از گزارش مسافرت خود به مصر که جهت انجام مقدمات مواصلت بس مبارک و میمون دو خاندان عظیم‌الشأن ایران و مصر نمودم مستحضر داشته از توجهات مخصوصه پادشاه جوان بخت مصر اعلیحضرت فاروق اول که نسبت به هیئت اعزامى ایران مبذول فرمودند تشکر نمایم همچنین اولیاى مصر آنچه مافوق تصور است در تجلیل و تکریم هیئت اعزامى کوتاهى ننموده ملت نجیب مصر چنان احساسات سرشارى نسبت به این مواصلت و ایران نشان دادند که اسباب تعجب عالمین گردیده و ثابت گردیده و ثابت نمود که چقدر روابط و علاقه معنوى بین این دو ملت باستانى شرقى موجود است. (نمایندگان- صحیح است) اینک تشکرات خود و ایرانیان را از اولیاى امور مصر و ملت نجیب آن اظهار می‌دارم.

در اینجا لازم است به اطلاع آقایان محترم برسانم که وزراى مختار و مأمورین دولت ترکیه در ممالکى که از آن عبور نمودیم همه جا مثل مأمورین ایران حاضر بوده و در این شادمانى صمیمانه شرکت داشتند و از حسن احساسات آنان نهایت امتنان خود را اظهار داشته و مخصوصاً از احساسات برادرانه و ضمیمانه دولت ترکیه و جناب اقاى دکتر رشدى اراس وزیر امور خارجه ترکیه تشکر نموده امتنانات قلبى خود را ابراز می‌کنم. (صحیح است) از طرف دولت عراق و شام هم در موقع عبور هیئت اعزامى احترامات و پذیرایی شایانى به عمل آمد و هیئت اعزامى را مرهون احساسات دوستانه خود نمودند. (صحیح است) این خلاصه گزارش مسافرت بود که شرح مفصل آن را عیناً در جرائد ملاحظه فرموده آید (صحیح است)

(7- تقدیم لایحه اساسنامه بانک ملى)

رئیس- آقاى وزیر مالیه فرمایشى داشتید؟

وزیر مالیه (آقاى بدر)- حاجت به توضیح نیست و البته آقایان به خوبى استحضار دارند که بانک ملى ایران که در واقع و به موجب قانون بانک ناشر اسکناس کشور است در این سنوات اخیر تا چه اندازه بر عملیات آن چه از لحاظ کمیت و چه کیفیت افزوده شده است (صحیح است) از همین جهت دولت لازم درد در اساسنامه این بنگاه تجدید‌نظر نموده و اساسنامه‌اى براى آن در نظر گیرد که سازمان آن در خور شئون یک بانک معتبر ناشر اسکناس کشور ایران باشد (صحیح است) اساسنامه که امروز تقدیم مجلس می‌شود براى انجام همین منظور تهیه شده است (صحیح است)

+++

(8- بقیه شور اول لایحه اصول محاکمات حقوقى از ماده 699)

رئیس- بقیه شور اول لایحه اصول محاکمات حقوقى از ماده 699 شروع می‌شود. گزارش کمیسیون قوانین عدلیه قرائت می‌شود.

فصل سوم- در خسارت تأخیر تأدیه‏

ماده 699- در دعاوى که موضوع آن وجه نقد است اعم از این که راجع به معاملات با حق استرداد یا سایر معاملات استقراضى یا غیرمعاملات استقراضى باشد خسارت تأدیه معادل صدى دوازده محکوم به در سال است و اگر علاوه بر این مبلغ قراردادى به عنوان وجه التزام یا مال الصلح یا مال‌الاجاره و هر عنوان دیگرى شده باشد در هیچ مورد بیش از صدى دوازده در سال نسبت به مدت تأخیر حکم داده نخواهد شد لیکن اگر مقدار خسارت کمتر از صدى دوازده معین شده باشد به همان مبلغ که قرارداد شده است حکم داده می‌شود.

رئیس- ماده 700 قرائت می‌شود.

ماده 700- هر گاه راجع به پرداخت خسارت تأخیر تأدیه قراردادى بین طرفین به هر عنوانى از عناوین مذکور در ماده قبل شده و ابتدا مدت تأخیر خسارت هم معین شده باشد خسارت از تاریخى که در قرارداد معین شده است حساب می‌شود و اگر در قرارداد نامبرده ابتداء مدت ذکر نشده باشد خسارت از تاریخ قرارداد حساب خواهد شد.

رئیس- ماده 701

ماده 701- در صورتی که راجع به خسارت تأخیر تأدیه قراردادى نشده باشد اگر مدعى به وسیله اظهارنامه مطالبه شود خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ ابلاغ اظهارنامه و الّا از تاریخ اقامه دعوى محسوب خواهد شد.

رئیس- ماده 702

ماده 702- در معاملات با حق استرداد که مورد معامله به تصرف دائن داده شده است دائن حق مطالبه خسارت تأخیر تأدیه و مدیون حق مطالبه اجرت‌المثل را نسبت به مدتی که مورد معامله در تصرف دائن بوده است ندارد مگر این که مورد معامله از تصرف دائن خارج شده باشد که در این صورت از تاریخى که مورد معامله از تصرف دائن خارج شده است دائن می‌تواند مطالبه خسارت تأخیر تأدیه نماید.

رئیس- ماده 703

ماده 703- د دعاوى غیر تجارى که راجع به متوفى است و همچنین در مواردی که باستناد شهادت و امارات حکم داده می‌شود خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ صدور اولین حکمى که برله مدعى صادر می‌شود محسوب خواهد شد.

رئیس- ماده 704

ماده 704- در صورتی که خسارت تأخیر تأدیه ضمن جریان دعوى اصلى مطالبه شده باشد محکمه میزان خسارت را تا روز صدور حکم معین کرده و در حکم قید می‌کند و نسبت به خسارتی که از تاریخ صدور حکم تا روز وصول محکوم به باید تأدیه شود به طور کلى حکم خواهد داد که اجراء در موقع وصول محکوم به حساب کرده و از محکوم علیه بگیرد.

رئیس- ماده 705

ماده 705- خسارت تأخیر تأدیه محتاج به اثبات نیست و صرف تأخیر در پرداخت براى مطالبه و حکم کافى است.

رئیس- ماده 706

ماده 706- هر گاه به عنوان خسارت بیش از مبلغى که قانون معین کرده است تأدیه شده باشد دعوى استرداد آن مسموع نخواهد بود.

فصل چهارم- در خسارت حاصل از عدم انجام تعهد

رئیس- ماده 707

ماده 707- در دعاوى که موضوع آن وجه نقد نیست و مدعى ضمن دعوى مطالبه اجرت‌المثل و خسارت از جهت عدم تسلیم مدعى به می‌نماید و همچنین در صورتی که موضوع دعوى مستقلاً اجرت‌المثل یا خسارت ناشى از عدم انجام تعهد و یا تأخیر آن می‌باشد محکمه میزان خسارت را پس از رسیدگى معین کرده حکم خواهد داد.

رئیس- ماده 708

ماده 708- در مورد ماده فوق در صورتى محکمه حکم خسارت می‌دهد که مدعى خسارت ثابت کند که ضرر به او وارد شده و این ضرر بلاواسطه ناشى از عدم انجام تعهد

+++

یا تأخیر آن یا عدم تسلیم محکوم به بوده است.

رئیس- آقاى اوحدى‏

اوحدى- این ماده به عقیده بنده یک اجمال دارد و لازم است تذکراً توجه آقاى وزیر عدلیه را به این ماده معطوف کنم در این ماده نوشته شده است که مدعى خسارت باید ثابت کند که ضرر به او وارد شده و اقسامى که براى ضرر در این ماده ذکر شده یکى تأخیر تسلیم مال‌التجاره یا مدعى به یا هر چه یا عدم تسلیم است و این عدم تسلیم را چه قسم می‌شود ثابت کرد که به واسطه عدم تسلیم در مورد معامله ضرر به طرف مقابل وارد شده است؟ این طریقه اثباتش خیلى مشکل است مثلا زیدى مال‌التجاره خریده از قبیل آهن آلات که اول شهریور ماه تسلیم شود مقدماتى براى ورود این آهن آلات از بنایی و اقدامات دیگر به عمل می‌آورد اول شهریور آهن ها نمی‌رسد و به واسطه نرسیدن این مال‌التجاره که طرف مقابل متعهد شده است که اول شهریور ماه برساند به او متضرر شده است؟ و این را به محکمه معن کند تا محکمه حکم به خسارتش بدهد؟ این است که لازم است در این جا فرق گذاشته شود بین ضرری که به او داده می‌شود.

از قبیل این که من مال‌التجاره را خریدم که اول شهریور تحویل بگیرم و از آن طرف هم معامله کردم با اشخاص دیگرى که من اول شهریور تحویلشان بدهم نه او به من داده و نه من می‌توانم تحویل مود معاملاتى که من کرده‌ام و یک وجوهى را گرفته‌ام طرف مقابل الان از من مطالبه خسارتش را می‌کند این را می‌شود تصورش را کرد اما اگر موردش معین نباشد ثبوت آن مشکل است و اینجا تکلیفش چیست و چه باید بکند؟

وزیر عدلیه- در این ماده یک حکم کلى را نوشتیم ترتیب ادله ثبوت در محل مخصوص خود ذکر شده است حالا معهذ اگر آقا می‌خواهند شقوقى قائل شوند پیشنهادى بدهند مى‌آید به کمیسیون و مطالعه می‌کنیم.

رئیس- ماده 709 قرائت می‌شود.

باب یازدهم- در مرور زمان‏

فصل اول- در کلیات‏

ماده 709- مرور زمان عبارت از گذشتن مدتى است که به موجب قانون پس از انقضاء آن مدت دعوى شنیده نمی‌شود.

رئیس- ماده 710 خوانده می‌شود.

ماده 710- محکمه در صورتى می‌تواند به استناد مرور زمان دعوى را رد کند که از این جهت صریحاً ایراد شده باشد.

رئیس- ماده 711 خوانده می‌شود:

ماده 711- کسانی که عدم استناد به مرور زمان موجب ضرر آنها باشد از قبیل طلبکار و ضامن می‌توانند وارد دعوى شده به مرور زمان استناد نمایند.

رئیس- آقاى اعتصام‌زاده‏

اعتصام‌زاده- به نظر بنده این ماده یک اشتباهى دارد زیرا می‌گوید اشخاصى که به واسطه عدم استناد به مرور زمان متضرر می‌شوند از قبیل طلبکار طلبکار که از عدم استناد به مرور زمان متضرر نمی‌شود این برعکسش است. منظورم این بود که توضیح داده شود که معلوم باشد.

وزیر عدلیه- غلط نوشته نشده و صحیح است براى این که ممکن است یک طلبکار و مدیونى با هم یک تبانى بکنند و آن مدیون استناد به مرور زمان نکند در صورتی که مدیون خودش یک طلبکار دیگرى دارد وقتی که این دینش ثابت شد دیگر دست آن طلبکار به جایی نمی‌رسد. این است که به شخص ثالث اجازه داده می‌شود که اگر آن شخص ذى علاقه استناد به مرور زمان نکرد این شخص می‌تواند استناد بکند (صحیح است)

رئیس- ماده 712 قرائت می‌شود.

ماده 712- اگر دعوى نسبت به ملکى اقامه شود اشخاصی که در آن ملک ذینفع هستند یا حقى دارند و متضرر می‌شوند می‌توانند وارد دعوى شده به استناد مرور زمان ایراد نمایند هر چند صاحب ملک ایراد نکرده باشد.

رئیس- ماده 713

ماده 713- مرور زمان هر چند حق اقامه دعوى را ساقط

+++

می‌کند لیکن اگر مدیون طلب دائن را داده باشد نمی‌تواند به استناد این که مرور زمان حاصل شده بود آنچه را که داده است مطالبه نماید.

رئیس- ماده 714

فصل دوم- در مدت مرور زمان و ابتدا آن‏

مبحث اول- در مدت مرور زمان‏

ماده 714- در کلیه دعاوى راجعه به اموال اعم از منقول و غیر منقول و حقوق و دیون و منافع و محصول و اسباب تملک و ضمان و دعاوى دیگر مدت مرور زمان ده سال است به استثناء مواردی که در این قانون یا سایر قوانین مدت دیگرى براى مرور زمان قرار داده شده است.

رئیس- ماده 715

ماده 715- در دعوى ملکیت یا وقفیت نسبت بعین غیر منقول مدت مرور زمان بیست سال است.

رئیس- ماده 716

ماده 716- در موارد زیر مدت مرور زمان سه سال است.

1- دعوى وکیل بر موکل نسبت به حق‌الوکاله و هزینه‌ای که از طرف موکل پرداخته است.

2- دعوى بر مستخدمین دولت و وکلاء راجع به اوراق و اسنادی که به آنها داده شده.

3- دعوى بر معمار و اهل صنعت راجع به عیبى که در عمل آنها پیدا شده.

4- حق اشتراک در مجلات و روزنامه و امثال آن که سالیانه یا به اقساط زیادتر از یک ماه داده می‌شود.

5- دعاوى راجعه به خسارت محاکمه و تأخیر تأدیه و خسارات ناشیه از اجراء احکام.

رئیس- ماده 717

ماده 717- در موارد زیر مدت مرور زمان یک سال است.

1- دعاوى راجعه به قیمت یا حقى که بر حسب عرف و عادت فوراً یا در مدت کمى پرداخت می‌گردد از قبیل قیمت خوراک و منزل در مهمانخانه و اماکنى که معد براى سکنى و مأکولات است و حق‌الزحمه طبیب و خبره و امثال آنها.

2- دعوى کسبه و تجار نسبت به قیمت چیزی که از آنها خریده می‌شود و برحسب عرف و عادت در مدت کمى پرداخت می‌گردد در صورتی که مشترى تاجر نبوده یا معامله تجارتى نباشد.

3- دعاوى راجعه به حقوق که به اقساط ماهیانه یا کمتر از یک ماه تأدیه می‌شود مثل اجرت تعلیم و تدریس و هزینه نگاهدارى و تربیت اطفال و اجرت اهل حرفه و صنعت و نوکر و خدمه که به نحو ماهیانه یا کمتر مقرر شده نسبت به هر یک از اقساط.

4- دعاوى هریک از متعالمین و قائم مقام راجع به بطلان معاملات و تعهدات و تقسیم دعاوى راجعه به فسخ معامله.

رئیس- ماده 718 قرائت می‌شود:

مبحث دوم- ابتداء مرور زمان‏

ماده 718- مدت مرور زمان به ترتیب زیر شروع می‌شود:

1-در دعوى مالکیت یا وقفیت نسبت به اعیال و امولا غیر منقوله از تاریخ تصرف مدعى مرور زمان.

2- راجع به حقوق ارتفافى و انتفاعى از تاریخى که نسبت به استفاده از حق نامبرده جلوگیرى شده.

3- راجع به استرداد اماناتی که محدود به مدت معینى نباشد و همچنین راجع به تعهداتی که براى انجام آنها مدتى معین نشده یا عندالمطالبه باید انجام شود (در غیر مورد دین) از تاریخى که به وسیله اظهارنامه رسمى یا اقامه دعوى مطالبه شده است.

4- راجع به استرداد وثیقه از روزی که به وسیله تأدیه دین یا بوسیله دیگر وثیقه فک شده است.

5- در دعاوى ناشیه از معاملات از قبیل عیب و غبن و غیره از تاریخ وقوع معامله و در دعوى بطلان تقسیم از تاریخ تقسیم.

در دعوى مستحق للغیربودن معامله مرور زمان نسبت به رجوع مشترى به ربایع راجع به ثمن معامله و خسارات وارده از تاریخی شروع می‌شود که مستحق للغیر بودن مورد معامله ثابت و ملک از تصرف مشترى خارج شده باشد لیکن اگر مشترى بدون این که بر او دعوى شده یا ملک از تصرف او خارج شده باشد مدعى مستحق للغیر بودن مبیع شود مدت

+++

مرور زمان از تاریخ وقوع معامله شروع می‌گردد.

6- در دعوى بر مستخدمین و وکلاء راجع به اوراق و اسنادی که به آنها داده شده از تاریخ صدور حکم نهایی در قضیه یا خروج وکیل از وکالت یا خروج مستخدم از استخدام.

7- در دعوى وکیل بر موکل بابت حق‌الوکاله و هزینه‌اى که از طرف موکل پرداخته از تاریخ حکم نهایی و در صورت خروج وکیل از وکالت به واسطه عزل وکیل یا صلح دعوى یا غیر آن از تاریخ خروج وکیل از وکالت.

8- در دعاوى راجعه به خسارت محاکمه از تاریخ آخرین حکم.

9- در دعاوى راجع به خسارت از اجرا حکم از تاریخ اجراء.

10- در دعوى بر معمار و اهل صنعت راجع به عیبى که در عمل آنها پیدا شده از تاریخ تمام شدن عمل.

11- در سایر دعاوى از زمانی که صاحب مال یا حق یا دائن مستحق مطالبه می‌گردد.

رئیس- ماده 719

ماده 719- هر گاه مابین دائن و مدیون تفریغ حساب شده و با سندى مبادله شده باشد مدت مرور زمان از تاریخ تفریغ حساب یا سند شروع می‌شود.

رئیس- ماده 720

ماده 720- در دیونی که باید باقساط داده شود ابتداء مدت مرور زمان هر قسط نسبت به همان قسط حساب می‌شود.

رئیس- ماده 721

ماده 721- در دعوى متقابل هر‌گاه مدت مرور زمان مقتضى شده باشد تا آخرین وقتى که براى اقامه دعوى متقابل مقرر است مدعى متقابل حق اقامه دعوى دارد.

رئیس- ماده 722

مبحث سوم- در تصرف‏

ماده 722- تصرف اعم است از این که بالمباشره باشد یا به واسطه مانند تصرف قیم و وکیل و مباشر.

رئیس- ماده 723

ماده 723- تصرفى که موجب مرور زمان می‌شود تصرفى است که به عنوان مالکیت باشد و تصرف کسى که به عنوان غیر متصرف است مثل مباشر و مالک منافع و وصى و وکیل و امانت دار و مأذون از طرف مالک منشاء مرور زمان نمی‌شود.

رئیس- ماده 724

ماده 724- کسی که متصرف است تصرف او به عنوان مالکیت شناخته می‌شود لیکن اگر ثابت شود که شروع به تصرف از غیر بوده است متصرف غیر شناخته خواهد شد مگر این که متصرف ثابت کند که عنوان تصرف او تغییر کرده و به عنوان مالکیت متصرف شده است.

رئیس- ماده 725

ماده 725- هر‌گاه عنوان تصرف شخصى که به عنوان غیر متصرف است تغییر یابد آن شخص از موقع تغییر عنوان مى‌تواند از حق مرور زمان استفاده نماید اعم از این که تغییر عنوان به واسطه انتقال ملک از طرف شخص ثالثى که مدعى مالکیت بوده به متصرف باشد و یا این که متصرف مدعى مالکیت شود و مالک اولى در مقابل سکوت نماید و این تغییر سبک متصرف محرز شود مثل این که اجاره مالک را به ادعاء مالکیت ملک را رد ننماید و صرف اراده تملک موجب تغییر عنوان و استفاده از مرور زمان نیست.

رئیس- ماده 726

ماده 726- تصرفى که به واسطه قهر و اجبار باشد منشاء حق مرور زمان نمی‌شود ولى پس از زوال قهر و جبر مدت مرور زمان از آن زمان شروع می‌شود.

رئیس- ماده 727

ماده 727- متصرف فعلى می‌تواند مدت تصرف مورث یا هر‌کس که ملک را از او تلقى کرده ضمیمه تصرف خود نموده مدت مرور زمان را تکمیل نماید.

+++

رئیس- ماده 728

فصل سوم- در مواردی که حکم مرور زمان جارى نمی‌شود و یا معلق می‌گردد.

ماده 728- حکم مرور زمان در حق کسانی که تحت ولایت یا قیمومت هستند مثل صغیر و مجنون و سفیه جارى نمی‌شود و مرور زمان از تاریخ عقل و رشد آنها شروع خواهد شد.

هر گاه سفه یا جنون بعد از شروع مرور زمان حادث شود مرور زمان معلق می‌گردد.

رئیس- ماده 729

ماده 729- زوج و زوجه مادامی که زوجیت باقى است و پدر و مادر و جد و جده و اولاد مطلقاً و برادر و برادر و خواهر و خواهر و خواهر و برادر و خواهر در دعوى ارث نمى‌توانند نسبت به یکدیگر از مرور زمان استفاده نمایند.

هر‌گاه زوجیت بعد از شروع مرور زمان حادث شود مدت مرور زمان معلق می‌گردد.

رئیس- ماده 730

ماده 730- هر‌گاه کسی که مرور زمان بر علیه او جریان دارد قبل از حصول مرور زمان فوت شود مرور زمان بعد از فوت او نسبت به وارث صغیر یا غیر رشید یا مجنون معلق می‌شود تا وقتى که وارث بالغ یا رشید یا عاقل شود.

رئیس- ماده 731

ماده 731- مرور زمان بر علیه کسانى که به واسطه قوه قاهره یا به علت خطر جانى یا ناموسى و یا به علت مخاطره در اموال خود یا اقرباء نزدیک خود نتوانسته‌اند اقامه دعوى نمایند جارى نمی‌شود و اگر بعد از شروع مرور زمان امور مذکور واقع شود مدت مرور زمان معلق خواهد شد.

رئیس- ماده 732

ماده 732- در موارد تعلیق مرور زمان مدت بعد از زوال جهت تعلیق به مدت قبل از تعلیق براى استفاده مرور زمان علاوه می‌شود.

رئیس- ماده 733

ماده 733- نسبت به دینى که موجل یا مشروط باشد مادامی که موعد آن نرسیده یا شرط موجود نشده حکم مرور زمان شروع خواهد شد.

رئیس- ماده 734

ماده 734- نسبت به املاکى که در دفتر املاک به ثبت رسیده است مرور زمان جارى نمی‌شود.

رئیس- ماده 735

ماده 735- بین وصى یا قیم با محجور مادامی که صورت حساب زمان تصدى امور محجور داده نشده مرور زمان جارى نمی‌شود و مرور زمان در این موارد از تاریخ دادن صورت حساب شروع می‌شود.

رئیس- ماده 736

فصل چهارم در انقطاع مرور زمان‏

ماده 736- انتقطاع مرور زمان حقیقى است یا قانونى.

رئیس- ماده 737

ماده 737- انقطاع حقیقى در صورتى است که ملک از تصرف متصرف در مدتى زائد از یک سال خارج شده باشد اعم از این که مالک اصلى از ید او خارج کرده یا دیگرى ولى اگر متصرف در ظرف یک سال ملک را استرداد کرد یا اقامه دعوى تصرف عدوانى نمود و حکم بر نفع او و لو در ظرف بیش از یک سال صادر شود مدت مرور زمان قطع نخواهد شد.

رئیس- ماده 738

ماده 738- انقطاع قانونى در موارد زیر است.

1- هر گاه کسى که مرور زمان بر علیه او جریان دارد به واسطه عرضحال یا اظهاریه قانونى حق خود را مطالبه نماید.

2- در صورتی که مدیون در محکمه یا در سندى که به امضاء اوست اقرار بدین نماید یا متصرف در محکمه یا سندى به امضاء او است به مالکیت صاحب ملک اقرار کند.

رئیس- ماده 739

ماده 739- در موارد زیر انقطاع مرور زمان بى اثر است:

+++

1- در صورتی که عرضحال به واسطه نداشتن شرایط قانونى یا به جهت دیگرى باطل شود.

2- در صورتی که مدعى دعواى خود را استرداد کند.

3- در صورتی که دعواى مدعى به جهتى از جهات قانونى مردود یا ساقط شود.

4- در صورتی که عرضحال به محکمه غیر صالح داده شده و تا سه ماه پس از ابلاغ قرار قطعى عدم صلاحیت در محکمه صالحه دعوى اقامه نشود.

رئیس- ماده 740

ماده 740- اگر متصرف فعلى تصرف سابق خود را ثابت کند تصرف او مستمر محسوب است مگر این که انقطاع تصرف در بین ثابت شود.

رئیس- ماده 741

ماده 741- در صورتی که مرور زمان قطع شود مدت مرور زمان جدید بعد از انقطاع در مورد مرور زمان بیست ساله سه سال و در مرور زمان ده ساله دو سال و در مرور زمان سه ساله یک سال علاوه بر بقیه مدت مرور زمان قبل از انقطاع خواهد بود.

رئیس- ماده 742

ماده 742- مرور زمان بیش از یک دفعه منقطع نمى‌گردد.

رئیس- ماده 743

فصل پنجم- در اسقاط مرور زمان‏

ماده 743- حق مرور زمان را پس از استقرار آن به واسطه گذشتن مدت مرور زمان می‌توان اسقاط نمود و قبل از انقضاء مدت قابل اسقاط نیست.

رئیس- ماده 744

ماده 744- متولى و ولى و قیم و محجور نمى‌توانند مرور زمانى که نسبت به محجور یا موقوفه حاصل شده ساقط نمایند.

رئیس- ماده 745

ماده 745- کسى که ممنوع از تصرف در مالى است نمی‌تواند مرور زمانى را که براى او حاصل شده اسقاط کند.

رئیس- ماده 746

ماده 746- اسقاط حق مرور زمان نسبت به کسی که حق مزبور را اسقاط کرده و قائم‌مقام او مؤثر است و نسبت به کسان دیگر مثل طلبکار و ضامن که از مرور زمان استفاده می‌کند مؤثر نیست.

(9- تصویب یک فقره گزارش کمیسیون عرایض و مرخصى)

رئیس- گزارشى از کمیسیون عرایض و مرخصى رسیده است قرائت می‌شود.

آقاى دکتر غنى براى مسافرت لازمى درخواست 36 روز مرخصى از تاریخ 15 خرداد 1317 نموده‌اند و کمیسیون با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- آقایانى که با مرخصى آقاى دکتر غنى موافقند قیام فرمایند (عده کثیرى برخاستند) تصویب شد.

(10- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه)

رئیس- اگر تصویب می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است)

جلسه آتیه روز یکشنبه 16 مرداد ماه سه ساعت قبل از ظهر دستور لوایح موجوده (نمایندگان- صحیح است)

(مجلس نیم ساعت پیش از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:293665!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)