کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره شانزدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏16
[1396/05/28]

جلسه: 5 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 9 اسفند ماه 1328  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس‏

2- بیانات قبل از دستور آقایان: امینى- کشاورز‌صدر- حاذقى- اسلامى.

3- قرائت نامه آقاى دیوان بیگى سناتور

4- تصویب سه فقره اعتبارنامه‏

5- معرفى هیئت دولت‏

6- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏16

 

 

جلسه: 5

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه 9 اسفند ماه 1328

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت‌مجلس‏

2- بیانات قبل از دستور آقایان: امینى- کشاورز‌صدر- حاذقى- اسلامى.

3- قرائت نامه آقاى دیوان بیگى سناتور

4- تصویب سه فقره اعتبارنامه‏

5- معرفى هیئت دولت‏

6- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

 

مجلس یک ساعت و نیم قبل از ظهر برپا است آقاى رضا حکمت تشکیل شد.

1-تصویب صورت مجلس‏

رئیس- نسبت به صورت جلسه پیش آقایان نظرى ندارند؟

دهقان- آرا کارپردازها را در صورت‌مجلس هر کدام 22 راى نوشته بودند در صورتی که آن روز اینجا 24 راى بود.

رئیس- صورت تندنویسى 22 راى بود. نظرى نیست؟ (اعتراضى نشد) پس صورت جلسه قبل تصویب شد. چند نفر از آقایان تقاضاى نطق قبل از دستور کرده بودند (بفرمایید) آقاى ابوالقاسم امینى.

2-بیانات قبل از دستور آقایان: امینى- کشاورز‌صدر- حاذقى- اسلامى‏

امینى- اینجانب نیت تصدیع نمایندگان را نداشتم و نمى‌خواستم وقت همکاران عزیز را تضییع کنم ولى بیانات بعضى از نمایندگان محترم در جلسه خصوصى دیروز مرا بر آن داشت که چند کلمه عرض کنم.

رئیس- آقاى امینى مطرح نیست چون آقاى دیوان بیگى نامه‌اى نوشته و معذرت خواسته‌اند دیگر صحیح نیست که صحبت بشود

امینى- چون بنده این را نمى‌دانستم و با نهایت ادب این را تهیه کردم تا شاید براى جلوگیرى از ابراز تعصب و خشم و غصبى که در همکاران نسبت به بیانات آقاى دیوان‌بیگى در جلسه مجلس سنا حس کردم تعدیل و تخفیف ایجاد شود. بنابراین از همکاران گرامى استدعا دارم که پس از عرایض اینجانب دیگر در این خصوص بحثى نفرمایند زیرا در ادامه این مذاکرات باعث دلتنگى و سبب ایجاد اختلاف بین نمایندگان مجلسین خواهد شد (صحیح است) که ابداً به صلاح کشور و بر وفق مراد و منطبق با حفظ حقوق مجلس و مجلسیان نخواهد بود مقام شامخ نمایندگى ایجاب مى‌نماید که هر یک از آقایان رعایت نزاکت نموده شرط ادب نگاه دارند و براى ازدیاد شخصیت خود از تریبون مجلس حسن‌استفاده نمایند نه این که بیانات آنان باعث تنزل مقام خود و مقام شامخ نمایندگى مجلس گردد. اگر احیاناً آقاى دیوان‌بیگى رعایت این موضوع را نکرده‌اند و به اشتباه یا در نتیجه سوء‌تفاهم بیانات مشارالیه باعث تکدر نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى شده است.

پس از جواب‌ها‌یى که آقایان دادگر و تدین و ملک‌زاده در مجلس سنا داده‌اند و پس از وصول شرح مبسوط کتبى مبنى بر اعتذار ورفع سوء‌تفاهم که از طرف آقاى دیوان‌بیگى به مجلس شوراى ملى نوشته شده است دیگر عقیده ندارم نمایندگان محترم در این خصوص بست مقال دهند بلکه به‌عکس باید بزرگوارى فرموده و براى حفظ اصول که همکارى و صمیمیت و هماهنگی مجلسین است موضوع را مختومه تلقى فرمایند (صحیح است) اینجانب در موقعی‌که نمایندگان وزارت کشور به هیئت مدیره مجلس در ایام فترت براى اظهار نظر در خصوص جا و مکان مجلس سنا مراجعه کرده بودند پیشنهاد کردم مجلس سنا در همین بنا و همین مکان انعقاد جلسه نماید. به دو دلیل یکى صرفه‌جوئى از نظر بودجه ادارى دیگرى دیدار و معارفه نمایندگان مجلسین و ایجاد همکارى و هماهنگی و دوستى نزدیک خوشبختانه عملاً ثابت شد که این جریان نافع و سودمند واقع گردیده و این هدف تامین خواهد شد. من به‌ نام اتحاد و اتفاق که یگانه راه تحصیل آزادى است و به قول آندرو جانسن دو لفظ غیر‌قابل تفکیک و دو برابر متصل به یگدیگر هستند از نمایندگان محترم

+++

 استدعا دارم براى حفظ آزادى کشور و انجام اصلاحات ضرورى دست اتحاد به یگدیکر دراز نموده از هر گونه تحریکى که بر ضد این نظر اعمال شود جلوگیرى فرمایند (صحیح است) موضوع دیگرى که مورد توجه آقایان نمایندگان قرار گرفته و در جلسه خصوصى هم صحبت فرمودند عمل دولت در معرفى اعضا دولت به مجلس سنا قبل از معرفى به مجلس شوراى ملى بود آنچه بنده از اصول سى‌و ‌یکم تا سى‌وپنجم قانون اساسى دیده‌ام اختلافى از لحاظ حقوق بین مجلسین نیست فقط از نظر این که عادت و رسم و سنت و سابقه و به قول فرانسوی‌ها «کوتوم» جایگزین قانون می‌شود و مجلس شوراى ملى شانزده دوره در این مملکت سابقه دارد که قاعدتاً باید این معرفى قبلاً به مجلس شوراى ملى انجام مى‌شد این عمل باید از طرف آقاى ساعد رعایت مى‌شد. ولى چون جلسه مجلس سنا قبل از جلسه مجلس شوراى ملى تشکیل شده است و در این خصوص هم آقاى ساعد در جلسه خصوصى توضیح کافى دادند (صحیح است) بنابراین تصور مى‌کنم موضوع روشن شده باشد و آقایان قانع شده باشند (صحیح است.(احسنت)

3-قرائت نامه آقاى دیوان بیگى‏

رئیس- در این موضوع گذشته از این که آقاى تقى‌زاده رئیس مجلس سنا توضیحاتى داده‌اند شرحى خود آقاى دیوان‌بیگى نوشته‌اند که قرائت مى‌شود و این مطلب دیگر دنبال ندارد.

(به شرح زیر قرائت شد)

خدمت جناب آقاى حکمت رئیس محترم مجلس شوراى ملى از قرار معلوم بیانات بنده در جلسه دیشب مجلس سنا سوء‌تعبیر شده و نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى که خود بنده هم سابقاً سه دوره افتخار همکارى با ایشان را داشته‌ام تصور فرموده‌اند که بنده خداى نخواسته سوء‌نیتى نسبت به آقایان محترم دارم استدعا دارم حضرتعالى فعلاً این سوء‌تفاهم را مرتفع بفرمایید تا بنده خود این نکته را در مجلس سنا عرض کنم. بنده به عموم نمایندگان دوره شانزدهم مجلس ایمان و عقیده دارم و همه را وطن‌پرست و وظیفه‌شناس میدانم و هیچ قصد و نظرى نداشته‌ام و با اظهار تاسف امیدوارم با این توضیح رفع سوء‌تفاهمات بشود. موفقیت کامل نمایندگان مجلس را براى انجام وظایف خطیرى که به عهده دارند از خداوند متعال خواستارم. دیوان‌بیگى‏

رئیس- آقاى کشاورز‌صدر

کشاورز‌صدر- بنده براى اجابت‌امر جناب آقاى رئیس محترم مجلس شوراى ملى که احترامش براى نمایندگان واجب و لازم است (صحیح است) درباره اظهاراتى که اسباب کمال تاسف بوده و از طرف آقاى دیوان‌بیگى شده حمله‌اى به‌ایشان نمى‌کنم و مطالبى را که در جلسه خصوصى عرض کردم در اینجا تکرار نخواهم کرد. فقط از آقایان اجازه مى‌خواهم که مطالب مختصرى که شاید فقط یک دقیقه بشود به منزله یک طبیبى که یک مریضى را می‌خواهد معالجه کند یعنى آن مریض ناپرهیزى می‌کند و طبیب بر خلاف میلش مى‌گوید این غذا را که لذیذ است براى تو مضر است نخور. عرض بکنم و به‌ او حمله شدیدى ندارم بنده اگر در جلسه خصوصى حملات تندى کردم و حالا هم این مطلب را متذکر می‌شوم براى این است که به حقوق مجلس ومجلسیان اعم از سنا و شوراى تخطى و تجاوز نشود (صحیح است) اگر به حقوق مجلس و نمایندگان مجلس تجاوز شود و خودشان ساکت بنشینند آن وقت نمى‌توانند حقوق ملت و مؤکلین خودشان را حفظ بکنند مطلب دیگرى در اینجا مى‌خواهم به اطلاع آقایان برسانم و آقایان هم عموماً این نظر را دارند که مجلس سنا و مجلس شوراى ملى مثل دو برادر هستند (صحیح است) و باید دست به دست هم بدهند و براى کشور ایران خدمت بکنند (صحیح است) و مطلب دیگرى که در اینجا ناگزیر از عرض آن هستم آن اظهار امتنان و تشکر از جناب آقاى دادگر و جناب آقاى تدین و جناب آقاى ملک‌زاده است که مردانه از حقوق کشور ایران دفاع کردند (صحیح است) بنده واقعاً به مقام این قبیل آقایان که به اصول مشروطیت علاقه دارند تعظیم می‌کنم یک عرض دیگرى دارم که مربوط به این موضوع نیست و یک عده از رفقا یادآور شدند من‌جمله آقاى صفایى و خود بنده هم متذکر بوده و با اجازه آقایان می‌خواستم به عرض برسانم و آن موضوعى بود که در انتشارات و تبلیغات و جراید ملاحظه کردیم که در هندوستان ده هزار نفر از برادران مسلمان ما کشته شده‌اند و این اسباب کمال تأسف و تأثر جمیع مسلمین است (صحیح است) اصولاً و به طور کلى بشرکشى بد است و براى تمام افراد بشر تأثر و تأسف فراهم می‌کند مخصوصاً وقتى این‌ها برادران مسلمان و عزیز ما بودند (صحیح است) و این طور واقعاً با ساطور جلادى کردند و از خداى متعال استدعا می‌کنم که به این اختلافات خاتمه بدهند و بیش از این مسلمان‌ها کشته نشوند (صحیح است)

رئیس - آقاى حاذقى‏

حاذقى - در جلسه سه‌روز پیش مجلس شوراى ملى عرایضى به‌سمع همکاران محترم رساندم که بعضى از آقایان که در خارج شنیده بودند تصور کرده بودند من شخصاً با آقاى ساعد که اخیراً هم مجدداً به نخست‌وزیرى انتخاب شده‌اند یک اختلاف‌نظر شخصى و یک خصومت شخصى دارم در حالى که من خدا را گواه مى‌گیرم هیچ‌گونه نظر شخصى با ایشان نداشته و ندارم و حالا هم از نظر خصوصى آقاى ساعد را مثل خیلى از رجال این مملکت یک مرد شریف و یک شخص خوبى می‌دانم (صحیح است) و حتى خیلى خوش‌وقت می‌شوم که کاش اعلیحضرت همایونى ایشان را به سمت سناتور انتصابى به مجلس سنا می‌فرستادند و جزو همکاران ما بودند (امامى‌اهرى- و جنابعالى را به نخست‌وزیرى) اشخاصى هستند که براى نخست‌وزیرى شایستگى دارند و من همچو داعیه‌اى را ندارم عرض من بر این بود که با امتحانى که ایشان در این دوره 16 ماهه نخست‌وزیرى داده‌اند ایشان مردى که بتواند در حال حاضر مجرى یک برنامه اصلاحاتى، یک برنامه‌اى که میبایستى آن تحولى که همه در اطراف آن صحبت می‌کنند باشند نیستند (اسلامى صحیح است) دلیل این امر این است که یک رئیس دولت در درجه اول باید قوانین مملکت را با کمال احترام و درستى اجرا کند و در دولتى که او رئیس دولت است براى اجراى قانون هیچ نظرى نباشد در حالى که ملاحظه فرمودند که من مواردى عرض کردم که جناب آقاى ساعد بر خلاف نص صریح قانون عمل کردند مجلس شوراى ملى قانونى وضع کرد راجع به تصفیه دستگاه دولتى در آن قانون صراحت و وضوح بود که یک هیئت تصفیه موظف‌اند در ظرف یک سال یک قدم‌هاى بزرگ اصلاحى بردارند، ملاحظه می‌فرمایید الان در حدود هشت ماه یا ده ماه از این اختیار قانونى گذشته است. و سواى یک سلسله حرف‌ها ما هیچ عملى از دستگاه دولت ندیده‌ایم نکته دیگر اگر آقایان به خاطر داشته باشند ضمن قانون بودجه، مجلس تصویب کرد که موسسه‌هاى مخل بهداشت عمومى مثل کوره‌ها و نظایر آن در ظرف شش ماه باید از داخل شهر به بیرون شهر انتقال پیدا کنند (صحیح است) علتش هم معلوم بود که مردم گرفتار انواع بیچارگى و فقر و بدبختى هستند لااقل براى یک عده گرفتار بیمارى سل و بیماری‌هاى دیگر ریوى نشوند (صحیح است) این 6 ماه یک فرصت کافى بود که دولت باید مراقبت بکند که قانونى که مجلس تصویب می‌کند اجرا کند شش ماه وقت به مجرد این که این شش ماه گذشت آقاى ابتهاج همکار فعلى‌مان و شهردار سابق ابلاغ کردند که آقایان صاحبان این موسسه‌ها و دستگاه‌هاى مخل بهداشت عمومى بروند از شهر بیرون باز یک عده‌اى جمع شدند گفتند آقا خیر به منافع یک عده‌اى صدمه وارد مى‌آید صدمه وارد بیاید آقا همیشه منافع عمومى مقدم بر منافع خصوصى است و حتى قانون هم تضمین همین حرف را می‌کنند که نفع عموم را مقدم بر منافع خصوصى می‌نماید باز عده‌اى رفتند خدمت جناب آقاى ساعد ایشان بدون توجه به این که جلوى قانون را هیچ مقامى نمى‌تواند بگیرد و قانونى که تشریفاتش تمام شد و به صحه همایونى موشح شد و براى اجرا ابلاغ شد دیگر هیچ مقامى نمى‌تواند جلوى آن قانون را بگیرد سواى قوه مقننه باز ایشان برداشتند مقرر فرمودند که به اینها مهلت بدهید چه مهلتى آقایان قانون به اینها مهلت داده بود این دستورى که ایشان می‌دهند نشان می‌دهد که ایشان هنوز درک نفرموده‌اند که قانون را نمی‌شود جلویش را گرفت بلکه بایستى دستگاه‌هاى اجرایى را تقویت کرد تا با کمال شدت اجرا بکنند زیرا اگر قانون اجرا نشود به جاى آن هرج و مرج و آنارشیزم اجرا مى‌شود مسئله دیگر که حتى جزء برنامه همین دولت جدید هم که هنوز به مجلس معرفى نشده تنزل هزینه زندگى است آقایان محترم تصدیق می‌فرمایند که این حرف کهنه شده است تنزل هزینه زندگى که بایستى با عمل انجام بگیرد با حرف انجام نمى‌گیرد، دولت جناب آقاى ساعد کوچک‌ترین قدمى براى تنزل هزینه زندگى برنداشته سهل است بلکه حتى مانع اجراى نرخ‌هایى که با نظر عادلانه و به نفع ملت تنظیم شده بود شدند و همان طور که در جلسه پیش عرض کردم با آن موافقت نفرمودند پس چطور ما امیدوار باشیم که ایشان تنزل هزینه زندگى بدهند که یک قانونى به اسم قانون محدودیت دیوان

+++

‌کیفر مجلس‏ شوراى ملى تصویب کرد و از تصویب کمیسیون دادگسترى گذشت که قسمت زیادى از جرایم اعضاى دولت در محاکم عادى رسیدگى شود این قانون بسیار خوبى بود، به این علت که فلان عضو دولت در ساوه نزدیک به تهران است به سهولت مى‌شود احضارش کرد به تهران اما فرض بفرمایید از بیرجند و تربت‌حیدریه یا فرض بفرمایید از جهرم و لارستان یک عضو دولت که تخلف بکند این برایش مقدور نیست که بیاید تهران و مدتى سرگردان بایستد که رسیدگى بشود گفته شد محاکم عمومى که در مملکت هستند به دعاوى اعضاى دولت هم رسیدگى کند سواى موارد خاصى که در نظر آمد که آن قانون شاید با یک نظریاتى وفق نمى‌دهد این قانون را تا امروز موقوف‌الاجرا گذاشتند و من نمى‌دانم یک چنین دولتى که این طور به قانون بى‌اعتنا و بى‌احترام است در حال حاضر چطور می‌تواند مشکلات عمومى مملکت را برطرف کرد من نمی‌دانم آقایان، ملاحظه فرمودند که چندى پیش وزارت دارایى اعلام کرد که عده‌اى مالیات نداده‌اند بی‌آیند بدهند اینها مجهول‌المکان هستند یک مجله‌اى هم از مجله‌هاى رسمی کشور شاهنشاهى که من دیدم که یک اوراق زیادى داشت اسامى این اشخاص مجهول‌المکان بود ولى این اشخاص مجهول‌المکان را همه مى‌شناسند در این مملکت زیرا در عداد اینها رجال درجه اول مملکت بودند که من حالا نمی‌دانم وزارت دارایى از اینها مطالباتى دارد یا نه؟ اینها را مجهول‌المکان معرفى کرده‌اند ملاحظه می‌فرمایید دستگاه مالیه‌ای که براى گرفتن مبلغى از یک پیشه‌ور جزء او را تحت شکنجه و آزار قرار می‌دهد که برمی‌دارد زندگى او را حراج می‌کند آن وقت اعلام مى‌کند که علیحضرت ملکه هم در این اعلام جزء اشخاص مجهول‌المکان هستند این توهین است به این مملکت به یک خاندان محترم این مملکت که در تمام اقطار مملکت معروف هستند تیمسارهایى بودند تیمسار سرتیب سطوتى حتى آقاى محمد نمازى که همه مى‌شناسیم از رجال معروف مملکت هستند مرد خیرى که در سال گذشته نسبت به لوله‌کشى شهر شیراز در حدود ده میلیون از جیب فتوتش داد حالا من نمى‌دانم 5 تومان به مالیه بدهکار شده ولى ایشان را به عنوان مجهول‌المکان از طرف دولت معرفى کرده‌اند این نشان می‌دهد که دستگاه دولت نسبت به مسائل مملکتى بى‌علاقه است و هیچکس ازمقامات مافوق از مقام وزارت و نخست‌وزیرى مجرى امور دولت نیست زیرا اگر بود یک چنین عمل خلاف بین مرتکب نمی‌شدند یکى دیگر مى‌خواستم عرض کنم که مسئله بی‌کارى که همکار محترم آقاى رضوى در جلسه گذشته تذکر دادند یک موضوعى است که همه آقایان محترم واقف هستند که در گوشه و کنار مملکت هزاران مرد بی‌کار که همه حاضر‌اند هر کارى به آنها رجوع بشود بکنند هستند که مدام به دستگاه فشار مى‌آورند دولت نتوانسته یک قدم‌هایى براى پیدا کردن کار براى بی‌کاران بردارد که مملکت از این مخاطره و زحمت نجات پیدا کند ما نمى‌دانیم جناب آقاى ساعد چطور خواهند توانست این مسئله بی‌کارى را حل بکنند. آخرین عرضى که من دارم سال گذشته آقایان در نظر دارند که زمستان بسیار سرد بود و حتى در بعضى مناطق گرمسیرى هم سرماى چندین درجه زیر صفر موجب خسارات زیادى به مردم شهرستان‌ها شد براى نمونه عرض مى‌کنم در حوزه شهرستان جهرم که گرفتارى مردم عبارت از این است که از اول تا آخر سال بایستى به امور مال‌دارى و فلاحت و زراعت بپردازند و آخر سال بهره‌اى بردارند و زندگى کنند سرما بیش‌تر از مرکبات و محصول لیموى آنها را از بین برد و عده زیادى از زارعین و مالکین محترم تقریباً سائل به کف شدند یعنى تمام محصول‌شان از دست رفته است و اینها حاضر نبودند که به رایگان چیزى از دستگاه‌هاى خیریه بگیرند یا از شیر و خورشید سرخ به اینها کمک شود ولى یک تقاضاى مشروح داشتند که بانک کشاورزى به این ها یک وامى بدهد که اینها بتوانند یک ‌سال خودشان را نگاه دارند به امید این که سال دیگر محصول به دست بیاورند بدهند یک تصویب نامه‌اى هم از طرف دولت گذشت که تقریباً یک میلیون تومان به اینها کمک بدهد تمام سال را من دنبال کردم که آن قانونى که مجلس شوراى ملى تصویب کردند که به سرمایه بانک افزوده شود و خود هیئت دولت هم تصویب‌نامه دارند که یک میلیون تومان به‏ اینها کمک بکند تا امروز که من این جا هستم کوچک‌ترین قدم عملى براى این کار برداشته نشده براى این که عرض کردم خدمت آقایان که دولت براى قانون و تصویب‌نامه خودش احترام عملى قائل نیست حتى به منظور کمک به دستگاه‌هاى اقتصادى و صنعتى مثل کارخانه‌ها خود دولت تصویب‌نامه گذراند که موسسات دولتى اگر پارچه می‌خواهند از پارچه وطنى بخرند حرف از این منطقى‌تر و موجه‌تر نیست که دستگاه‌هاى دولتى شهربانى دستگاه‌هاى دولتى مثل وزارت دارایى و غیره که می‌خواهند لباس براى مستخدمین جزء بگیرند از محصول کارخانه اصفهان بگیرند از محصول کارخانه کاشان بگیرند و این یک کمک غیر مستقیمى بود به این کارخانه‌ها خود دولت هم تصویب‌نامه با ذکر شماره و تاریخ صادر کرد ولى همین دستگاه حاضر نشدند از آنها بخرند از خارج جنس خریدند پارچه براى شهربانى از خارج خریدند من می‌خواهم عرض کنم جناب آقاى ساعد با این سوابق نمى‌توانند در حال حاضر عهده‌دار کار مملکت بشوند حالا در فراکسیون ایران که بنده عضو آن فراکسیون هستم چون الان اعلیحضرت همایون شاهنشاهى در جریان سفر هستند و ما هم چون به قصد اخلال نیستیم به قصد همکارى و به منظور اصلاحات آماده‌ایم تا بتوانیم حالا در کمال بردبارى همان طور که 16 ماه گذشته است مدتى هم صبر کنیم حتى من عقیده‌ام این است که برنامه دولت محترم جناب آقاى ساعد در اینجا مورد بحث مخالف و موافق قرار گیرد و به سلامتى اعلیحضرت همایون شاهنشاهى مراجعت بفرمایند آن وقت واقعاً فکر کنیم اگر جناب آقاى ساعد یک وسائل تضمینى به ما دادند که می‌توانند این مشکلات موجود مملکت را مرتفع بکنند ما به سر و چشم به ایشان راى اعتماد مى‌دهیم و از ایشان حمایت مى‌کنیم و اگر بعد از مراجعت اعلیحضرت همایونى نمى‌توانند تضمین بدهند تقاضا می‌کنیم که یک مرد فعال، کارى، با انرژى و توانا و مقتدر که قانون را اجرا کند و قدرت او هم منشأش قانون باشد و متکى به قانون باشد سر کار بی‌آوریم‏

رئیس- آقاى اسلامى‏

اسلامى- عرض کنم که بنده که در دوره پانزدهم که افتخار نمایندگى داشتم مکرر مشاهده شده که دوسه دولتى سر کار آمد و بدون این که کارى صورت بدهد رفت ولى این طور وانمود مى‌شد که این مجلس است که نمى‌گذارد دولت‌ها کار بکنند البته چون ظاهر هم این طور بود مردم خارج و اربابان جراید هم این طور تصور می‌کردند ولى این طور نبود با تمام تشتتى که دردوره 15 بود و دسته‌جات مختلفى بودند البته بنده تصدیق مى‌کنم که چند نفر مغرض بودند ولى در موقعى که مصالح مملکت پیش مى‌آمد این آرایی را که الان در صورت مجلس‌ها ضبط است ملاحظه بفرمایید همیشه دولت 80- 90- 100- 102- راى داشت (صحیح است) ملاحظه بفرمایید هیچ‌وقت از 70 راى کم‌تر نداشت بنابراین مجلس آقا هیچ‌وقت تقصیرى ندارد از آقایان که این تصور را مى‌کردند مى‌پرسم که بعد از 15 بهمن تا به حال که از یکسال و نیم متجاوز است که آن واقعه ناگوار پیش آمد مجلس شوراى ملى هرچه را که دولت آورد امضا نمود هر چه خواست داد (دکتر مجتهدى- بد کارى کرد) هفت ماه هم که مجلس نبود حکومت نظامى بود دولت کمال قدرت را داشت تبعید کردند، گرفتند و بردند و حبس کردند. چه کار کردند در آن مدت چه کار کردند، آنهایی که می‌گویند مجلس بد است و امروز هم مى‌گویند مجلس است که نمى‌گذارد دولت‌ها کار بکنند این مجلس چه کار کرده است؟ بنده به آنها خطاب کرده و می‌گویم این یک سال دولت چه کار کرده، بنابراین بنده از مردم خارج مخصوصاً از ارباب جراید و از همکاران عزیزم استدعا می‌کنم که در اول کار مجلس را لجن مال نکنند، اگر عباس اسلامى خلافى کرده در روزنامه‌ها بنویسند با اسم ولى مجلس را خراب نکنند چون زیرا مجلس مظهر اراده ملت است و نماینده ملت بگذارید بتواند منویات و نظریات شما را با کمال قدرت اظهار کند خودم اخیراً می‌خواستم یک مسائلى را در روزنامه بنویسم رفتم چندین پرونده را مطالعه کردم بعد اسنادى را منتشر کردم آقایان هم اگر بنده کار خلاقى کرده‌ام بنویسید به نام بنویسید که اگر بنده خودم را متهم نمی‌دانم می‌روم محکمه شکایت می‌کنم و گرنه که ساکت مى‌نشینم، مردم هم همه مرا مى‌شناسند بگذارید این مجلس شما آقا بتواند کار کند و قدرت داشته باشد آقاى کشاورز‌صدر در جلسه گذشته بیاناتى فرمودند که آنچه را گه بنده می‌خواهم بگویم گفته‌اند ما آمدیم اینجا کار بکنیم دولت ادعا مى‌کند که من مى‌توانم کارى صورت بدهم بنده بر علیه آقاى ساعد اعلام جرمى کرده‌ام و مدارک دارم اگر آقاى ساعد بعد از مراجعت اعلیحضرت همایونى یا حالا بیایند یک لایحه‌اى بیاورند که متضمن رفاه و آسایش مردم باشد بنده اعلام جرم را پس مى‌گیریم هیچ راى اعتماد هم به ایشان می‌دهم، ورقه سفید می‌دهم ولى این دولت‌ها و امثال آقاى ساعد نمى‌توانند کار بکنند ما بی‌خود معطلیم، یک وقتى دولت‌ها در دوره پانزدهم مى‌گفتند که آقا بودجه نمى‌گذارد و چرخ مملکت خوابیده و هیچ کارى نمى‌شود کرد و مردم خارج هم تصور مى‌کردند که اگر بودجه تصویب بشود دیگر تمام کارها تمام میشود مجلس آمد 20 روز تمام مدام پشت سر هم بودجه را تصویب کرد، چه کار کردند دراین یک سال؟ عرض دیگرى که می‌خواستم عرض

+++

‌کنم راجع به اعلام جرمى است که بر علیه آقاى محمد ساعد نخست‌وزیر کردم بنده هیچوقت حرفى نمی‌زنم مگر اسناد و مدارک داشته باشم نسبت به نقض قوانین که یک مورد را آقاى حاذقى فرمودند راجع به خراب کردن کوره‌هاى جنوب شهر. بنده مدارک متعددى دارم که ایشان در موارد متعددى نقض قوانین کرده‌اند عرض کنم که این مال اینجا سوء‌استفادهاى شخصى و عمومى شده بنده مدارک دارم ولى از نظر این که قبل از این که بنده اعلام جرم بکنم گویا فرمان آقاى محمد ساعد از طرف اعلیحضرت همایونى طبق اختیارى که دارند صادر شده است و فردا هم به سلامتى مسافرت می‌فرمایند و پادشاه هم که می‌دانم محبوب ملت (صحیح است) و مظهر اراده ملت (صحیح است) و مظهر وحدت است (صحیح است) اگر شاه نباشد مملکت وحدتى نخواهد داشت بنده براى این که تشنجى ایجاد نشود همین طور ساکت مى‌نشینم تا اعلیحضرت همایونى مراجعت بفرمایند ولى بنده به آقاى ساعد که الان اینجا نیستند خطاب مى‌کنم که در این مجلس راى ندارند و پریروز هم که در این موضوع (صحیح است ) از همه بلند شده بود آقایان‏ سناتورها هم که همه تأیید کرده‌اند نظریات مجلس شوراى ملى را چون ایشان راى ندارند و حتى یک عده از آقایان گفتند که ما می‌رویم مجلس راى می‌دهیم اگر راى می‌دادند 7 یا 8 راى دولت بیش‌تر نداشت، بنده این عرض را می‌کنم و خواهید دید ولى چون تعیین دولت جدید با این عجله‌اى که در مسافرت اعلیحضرت همایونى هست مقدور نیست بنده فعلاً حرفى ندارم و می‌گذارم باشد تا انشاء‌الله به سلامتى مراجعت بفرمایند (انشاء‌الله) یک مطلب دیگر که در مجلس سنا پیش آمده بود و جناب آقاى ابوالقاسم امینى اینجا تذکر دادند بسیار مؤثر و مفید بود ولى بنده یک اطلاع خارج دارم مى‌خواهم عرض کنم و از یک شخص موثقى شنیدم که پریروز آقاى ساعد چند نفر را دعوت کرده بودند به منزل‌شان براى ناهار و هیچ کس نرفته بود فقط  یکى از سناتورها رفته بود آنجا یک کاغذى تهیه کرده بودند که در مجلس بخوانند و دوسه مرتبه این کاغذ را نوشتند و پاره کردند نتوانستند یک کاغذى تهیه کنند خلاصه یک منشى تهیه کردند و بردند یک کاغذى نوشتند آوردنددر مجلس سنا آقاى دیوان‌بیگى قرائت فرمودند می‌خواهم عرض کنم که این کاغذى که قرائت شد آقاى نخست‌وزیر آقاى ساعد خودشان تهیه کردند.

رئیس- وارد دستور مى‌شویم امروز بایستى براى کمیسیونها راى گرفته بشود ولى هنوز حاضر نشده به جلسه آینده موکول مى‌شود.

آشتیانى‌زاده- بنده سئوالى از آقاى نخست‌وزیر داشتم.

4- تصویب سه فقره اعتبارنامه‏

رئیس- دولت که معرفى نشده است آقاى امینى شما بفرمایید.

(اعتبار‌نامه آقاى محمد ذوالفقارى)

پرونده انتخاباتى زنجان که حکایت از نمایندگى آقایان محمد ذوالفقارى- محمدحسن امیرافشارى و ناصر‌قلى ذوالفقارى می‌نماید و به شعبه پنجم ارجاع شده بود مورد شور و مدافه و رسیدگى قرار گرفت نظر به این که آقاى نصرالله مقدم در ضمن جلسه نهایى انجمن نظارت منتخب چهارمى بودند شکایاتى داشتند و اوراقى هم به شعبه تسلیم نموده بودند. شعبه پنجم در اولین جلسه خود پس از مدافه و مشاوره بدواً آقاى مقدم را به شعبه دعوت و حضوراً اعترافات ایشان را استماع نمود. عمده شکایت و اعتراض ایشان این بود که صندوق انگوران تعویض و آرایى به نفع آقاى ناصر ذوالفقارى در آن ریخته شده و اوراقى هم قرائت کردند. بعداً آقاى ناصر ذوالفقارى هم به شعبه دعوت و توضیحاتى در این خصوص و همچنین در جواب اعتراضاتى که قبلاً آقاى مقدم نموده بودند بیان نمودند. شعبه پنجم براى رسیدگى دقیق‌تر پرونده را به شعبه فرعى مراجعه و آقایان اعضا شعبه فرعى پس از رسیدگى و مطالعه کلیه اوراق گزارش خود را مبنى بر رد اعتراضات وارده به صندوق انگوران اعلام و یادآور شده‌اندکه صندوق انگوران طبق محتویات پرونده و مدارک موجوده تحت نظارت رئیس پاسگاه محل و نماینده انجمن مرکزى و منشى بخش‌دار و سه نفر از اعضا انجمن فرعى به حوزه مرکزى برده شده و سالماً تحویل گردیده است.

شعبه در تاریخ 8 اسفندماه 1328 با حضور 10 نفر از 17 نفر اعضا شعبه جلسه خود را تشکیل و پس از ملاحظه گزارش شعبه فرعى و توجه به نامه اخیر آقاى مقدم و محتویات پرونده با راى مخفى نسبت به صحت انتخابات زنجان و نمایندگى آقایان محمد ذوالفقارى- محمدحسن امیرافشارى- ناصر ذوالفقارى- اخذ راى به عمل آمده و به اکثریت یازده راى موافق و یک راى مخالف و سه ممتنع صحت انتخابات زنجان و نمایندگى آقایان فوق‌الذکر را تصدیق و اینک گزارش آن و صحت نمایندگى آقاى محمد ذوالفقارى را که با اکثریت 27522 راى از مجموع 44232 راى در درجه اول انتخاب شده‌اند تقدیم مجلس شوراى ملى می‌نماید.

رئیس- تصویب شد. گزارش دیگر قرائت می‌شود

( اعتبارنامه آقاى محمدحسن امیرافشارى)

پیرو گزارش شماره 13 از شعبه پنجم راجع به جریان مشروح انتخابات زنجان و نمایندگى آقاى محمد ذوالفقارى، آقاى محمدحسن امیرافشارى که با اکثریت 26219 از مجموع 44232 آرا مأخوذه دردرجه دوم به نمایندگى شانزدهمین دوره تقنینیه از حوزه انتخابیه زنجان انتخاب شده‌اند. شعبه صحت نمایندگى ایشان را تصدیق و اینک گزارش آن را تقدیم مجلس شوراى ملى مى‌نماید.

رئیس- تصویب شد. اعتبارنامه آقاى ناصر ذوالفقارى قرائت مى‌شود.

( به شرح بر توسط مخبر شعبه قرائت شد)

پیرو گزارش شعبه 14 از شعبه پنجم راجع به نمایندگى آقاى محمدحسن امیرافشارى و توجه به گزارش شماره 13 راجع به جریان مشروح انتخابات زنجان آقاى ناصر ذوالفقارى که در درجه سوم با اکثریت 21786 راى از مجموع 44232 راى مأخوذه به نمایندگى شانزدهمین دوره تقنینیه از حوزه انتخابیه زنجان انتخاب شده‌اند صحت نمایندگى ایشان از شعبه پنجم تصدیق و اینک گزارش آن تقدیم مجلس شوراى ملى مى‌شود.

5-معرفى هیئت دولت‏

رئیس- تصویب شد آقاى نخست‌وزیر

نخست‌وزیر- آقایان نمایندگان محترم از ساعتى که افتخار مأموریت تشکیل کابینه را از طرف اعلیحضرت همایونى یافتم (اسلامى- خدا در این 15 روز به ملت ایران رحم کند) بر حسب سن پارلمانى که معتقد به آن بوده و هستم علاقه داشتم که موافقت آقایان نمایندگان محترم مجلس شوراى ملى را جلب نمایم ولى به علت این که اعلیحضرت همایون شاهنشاهى قصد مسافرت به پاکستان دولت دوست و هم‌جوار ما را داشته و فوریت داشت که در غیبت شاهانه دولتى در سر کار باشد و وقت کافى براى طى این تشریفات ضرورى موجود نبود و چون در آن روز فقط مجلس سنا تشکیل بود از آقایان نمایندگان محترم سنا کسب موافقت نمود ولى برخلاف میل خود نظر به فوریت و ضرورت این امر استثنایى در کسب موافقت از مجلس شوراى ملى تأخیر شد و بدیهى است این ترتیب و پیش‌آمد که نتیجه امر ضرورى بوده است سابقه و حقى را از مجلس شوراى ملى سلب نخواهد نمود و همان طوری که در جلسه خصوصى متذکر شده‌ام همیشه در مقابل مجلس مقدس شوراى ملى کمال تکریم و احترام را داشته و دارم. اکنون اجازه بفرمایید که هیئت دولت و برنامه را به عرض برسانم‏

آقایان نمایندگان محترم‏

اینک که بر حسب فرمان مبارک اعلیحضرت افتخار تشکیل دولت به عهده اینجانب محول شده آقایان وزیران رابه شرح زیر به مجلس شوراى ملى معرفى مى‌نمایم:

آقاى حسین اعلاء           وزیر امور خارجه‏

»      على‌اصغر حکمت         » مشاور

»      سیهبد یزدان‌پناه          » جنگ‏

»      دکتر محمد سجادى      » دادگسترى‏

»      عباس‌قلى گلشائیان     » دارایى‏

»      ابراهیم زند                 » کشور

»      دکترمحمد نخعى         » کار

»      دکتراقبال                   » راه‏

»      سید جلال‌الدین تهرانى » پست و تلگراف‏

(اسلامى- ایشان که می‌گفتند مجلس باز نشود)

(زنگ رئیس)

آقاى دکتر عباس ادهم            وزیر بهدارى‏

»     دکتر عبدالحمید زنگنه       » فرهنک‏

»     دکتر تقى نصر                 » اقتصاد ملى‏

»     اسدالله علم                   » کشاورزى‏

در غیاب آقاى اعلا آقاى دکتر اردلان معاون وزارت امور خارجه کفالت آن وزارتخانه را به عهده دارند

امیدوارم در ظل توجهات شاهنشاه معظم و تقویت مجلس شوراى ملى به انجام برنامه‌اى که ذیلاً به عرض می‌رسد توفیق حاصل شود:

برنامه دولت‏

1- در قسمت سازمان‌هاى ادارات دولتى:

الف- تجدید نظر در سازمان وزارتخانه‌ها و مبارزه با فساد و تشویق خدمتگزاران وظیفه‌شناس و صدیق و سعى در بهبود زندگانى آنها (آشتیانى‌زاده احسنت- احسنت)

ب- تنظیم و تقدیم طرح قانونى جدید استخدام کشور و تأمین معیشت کارمندان‏

2- در قسمت دادگسترى‏

پیشنهاد لوایح قانونى به منظور تسریع در امر دادرسى.

+++

3- در قسمت اقتصادیات:

الف- تشویق و کوشش در ازدیاد صادرات و جلوگیرى از واردات غیر ضرورى و تجملى و حمایت مصنوعات داخلى.

ب- دادن اعتبار لازم به کارخانه‌هاى داخلى و شرکت‌هاى صادراتى‏

ج- جلوگیرى از سفته‌بازى و احتکار

د- تأمین هماهنگی و همکارى کامل سازمان‌هاى اقتصادى دولت‏

4- در قسمت کشاورزى‏

الف- مساعدت با زارع و خرده مالک براى آبادى و عمران املاک و اراضى زراعتى‏

ب- تشکیل شرکت‌هاى فلاحتى و تعاونى در مزارع و قصبات‏

ج- تکمیل و ازدیاد وسایل آبیارى و سعى در بهبود و ترقى محصولات و تکثیر تولیدات کشاورزى‏

د- تنظیم و تقدیم لایحه قانونى براى تعیین میزان ملک مزروعى که هر کس می‌تواند بهره‌بردارى نماید و خرید مازاد و فروش آن با اقساط طویل‌المدت به منظور تشویق خرده مالکین و دهقانان‏

5- درقسمت وزارت جنگ

الف- تقویت قواى تأمینیه و دفاعى‏

ب- بالا بردن سطح معلومات واطلاعات کادر افسرى و گروهبانى و افرادارتش‏

6- در قسمت امور خارجه‏

الف- تشید روابط دوستى با همسایگان و سایر دول خارجه بر اساس احترام متقابل‏

ب- تجدید نظر درتشکیلات وزارت امور خارجه و در طرز کار آن.

7- در قسمت دارایى‏

الف- تأمین توازن بودجه کشور

ب- جلوگیرى از هزینه‌هاى زائد و اهتمام در وصول درآمدهاى مالیاتى.

ج- سعى در تخصیص قسمت بیش‌تر از عواید دولت به کارهاى تولیدى و بهداشتى و فرهنگ‏

د- الغاء مقررات وصول مازاد غله‏

خ- منع کشت تریاک و تبدیل زراعت آن به محصولات دیگر

و- توجه کامل در اجراى برنامه هفت ساله‏

8- در قسمت وزارت راه‏

اصلاح راه‌هاى کشور و ایجاد فرودگاه‌ها و تکمیل آنها و همچنین اصلاح امور بنادر و تشکیلات آن واصلاح و توسعه راه آهن و تجدید وسایل آن مطابق برنامه‌هاى جداگانه‏

9- در قسمت فرهنگ‏

الف- اجراى قانون تعلیمات اجبارى مجانى و مبازره با بى‌سوادى‏

ب- تشویق تعلیمات فنى و حرفه‌اى و کشاورزى‏

ج- تامین رفاه معلمین به وسیله اجراى بیمه و توسعه شرکت‌هاى تعاونى و تهیه منزل و غیره‏

د- توسعه تعلیمات عالیه و تکمیل دانشکده‌هاى شهرستان‌ها و تاسیس آموزشگاه‌هاى پزشکى در نقاط مختلفه کشور

10-در قسمت بهدارى‏

توسعه اقدامات بهداشتى و جلوگیرى از بیمارى‌ها و تهیه وسایل سریع مبازره با امراض ساریه مانند مالاریا و تراخم و غیره‏

11- در قسمت وزارت کشور

الف- تقویت سازمان‌هاى انتظامى کشور (ژاندارمرى و شهربانى)

ب- اجراى قانون شهردارى و مراقبت در استقلال شهرداری‌ها. (اسلامى- اینها را چهار صد سال است مینویسند)

ج- جلوگیرى از تبلیغات مخالف مصالح مملکت‏

د- تجدید نظر در قانون تقسیمات کشور

خ- تنظیم طرح لایحه اصلاح قانون انتخابات‏

12-در قسمت وزارت پست و تلگراف‏

الف- تجدید وسایل ارتباطى بر طبن ترقیات جدید

ب- تاسیس دستگاه‌هاى فرستنده قوى و استودیو در مرکز و شهرستان‌ها

13- در قسمت وزارت کار

مراقبت کامل در اجراى قانون کار و بهبود وضع معیشت و تأمین بهداشت و مسکن کارگران‏

14- در قسمت امور اجتماعى‏

در اجراى مواد فوق از اهم وظایف دولت که مورد توجه و اقدام خواهد بود ایجاد کار براى بی‌کارها

تنزل هزینه زندگى- تأمین رفاه و آسایش عمومى و مبارزه بافساد و رشا و ارتشا است.

6-موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه‏

رئیس- برنامه براى طبع و توزیع بین آقایان مهیا مى‌شود و چون پنج‌شنبه هم به جلسه مجلس سنا اختصاص دارد یکشنبه جلسه مى‌شود ولى بعدها دیگر جلسه روزهاى یکشنبه و سه شنبه و پنج‌شنبه است (صحیح است) دستور جلسه هم برنامه دولت و انتخاب کمیسیون‌ها است. لوحه هم ساعت هفت روز یکشنبه نصب خواهد شد که آقایان موافق و مخالف نام‌نویسى کنند.

(مجلس ساعت 11 و 20 دقیقه خاتمه یافت)

رئیس مجلس شوراى ملى- رضا حکمت‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294523!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)