کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هفدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏ 17
[1396/05/29]

جلسه: 5 صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه ششم خرداد ماه 1331  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بقیه مذاکره در اعتبارنامه آقای تولیت و اخذ رأی و تصویب آن.

3- مذاکره در گزارش کمیسیون تحقیق راجع به انتخابات سمنان و نمایندگی آقای عامری.

4- ختم جلسه به عنوان تنفس.

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏ 17

 

 

جلسه: 5

صورت مشروح مذاکرات مجلس روز سه‌شنبه ششم خرداد ماه 1331

 

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس

2- بقیه مذاکره در اعتبارنامه آقای تولیت و اخذ رأی و تصویب آن.

3- مذاکره در گزارش کمیسیون تحقیق راجع به انتخابات سمنان و نمایندگی آقای عامری.

4- ختم جلسه به عنوان تنفس.

 

مجلس ساعت ده و بیست و پنج دقیقه صبح به ریاست آقاى اورنگ تشکیل گردید.

1- تصویب صورت مجلس‏

رئیس - صورت غائبین خوانده می‌شود (به شرح زیر قرائت شد)

غائبین با اجازه آقایان: دکتر حسین فاطمى، حسین مکى‏

غائبین بى‌اجازه آقایان: سید ابراهیم میلانى، حاجى سید ابوالقاسم کاشانى، محمد على دادور، وکیل‌پور

دیر ‌آمدگان با اجازه آقایان: دکتر کیان، دکتر فلسفى، محمد‌حسین قشقایى.

رئیس - در صورت مجلس نظرى هست؟

نبوى - بنده عرضى دارم‏.

رئیس - آقاى ملک‌مدنى مقدمند، بفرمایید آقاى ملک‏.

ملک‌مدنى - بنده خواستم استدعا کنم از مقام ریاست که توجه داشته باشند که مجلس در ساعت معین خودش تشکیل بشود و اشخاصی که سر ساعت حاضر نمی‌شوند بایست آئین‌نامه درباره آنها اجرا شود متأسفانه در جلسات دوره پیش این مطلب از اول رعایت نشد ملاحظه شد که تا آخر بی‌نظمى در مجلس بود باید در وقتی که معین شده آقایان در جلسه حاضر شوند، هر کس حاضر نشد باید غایب بى‌اجازه باشد بنده تقاضا می‌کنم که دستور بفرمایند مسئول حاضر و غایب این چیزها را کاملاً رعایت کند که به یارى خدا ما بتوانیم مرتب حاضر شویم و تکلیفى که داریم انجام بدهیم‏.

رئیس - آقاى نبوى‏.

نبوى - تذکر بنده همان است که جناب آقاى ملک فرمودند هیچ کارى نیست که محتاج به وقت نباشد و اگر ما رعایت وقت را نکنیم، هیچ کارى پیشرفت نخواهد کرد (فرامرزى - صحیح است) در ماده 72 آئین‌نامه تکلیف تشکیل جلسه را روشن کرده‌اند از آن وقتی که در جلسه قبل مقام ریاست تعیین فرمودند فقط یک ربع آقایان می‌توانند دیرتر بیایند و اگر تأخیر آقایان زیاد طول بکشد باید مقام ریاست جلسه را تعطیل بفرمایند و آنهایی‌ که نیامده‌اند جریمه بشوند بنده هم خواستم استدعا کنم که دستور بفرمایید این کار رعایت بشود و الا اگر رعایت نشود کارى پیشرفت نخواهد کرد.

رئیس - آقاى وکیل‌پور.

وکیل‌پور - منظور بنده را آقاى نبوى فرمودند بنده فقط خواستم عرض کنم که روز یکشنبه بنده مریض بودم و حتى تصدیق طبیب هم هست خواستم عرض کنم که بنده را غایب بى‌اجازه تلقى نفرمایند.

رئیس - اصلاح می‌شود در صورت مجلس نظرى هست؟

مهندس حسیبى - اجازه بفرمایید غلط‌هاى چاپى هست که بنده تصحیح خواهم کرد.

رئیس - بلى این صورت به طور مقطوع نیست غلط‌هایى اگر هست در این صورت مجلس بعد تصحیح می‌شود اعتراضى نیست؟ (اظهارى نشد) صورت جلسه تصویب شد قبل از شروع دستور چند جمله هست که عرضش را من لازم می‌دانم اولاً این که همه آقایان و تمام افراد نمایندگان در تربیت و معرفت افراد شایسته این کشور و مملکت هستند و هستید و چنان که خاطر همه افراد آقایان مستحضر است الفباى مکتب تربیت شروع می‌شود از این مقدمه که باید گوش داد و حرف را شنید و حرف را گفت در وقتى که بشنوند. شنیدن براى گوش دادن و گفتن براى شنواندن. این یک اصل محرز و مسلم تربیتى است که همه آقایان هم واقفید. من به نام تربیت و انسانیت از تمام افراد آقایان تمنا می‌کنم که مبین هر چه می‌گوید و هر بیانى که می‌کند در تبیین او ممکن است جملاتى باشد که مطبوع طبع نباشد و یا شنوندگان بر این جمله ایراد و اعتراض داشته باشند.

خوب‌تر این است که در وقت بیان مبین آن جملات مورد‌نظر از طرف آقایان قید بشود، یادداشت بفرمایند پس از این که بیان مبین تمام شد به نام‌هاى محرز در آئین‌نامه و به راه‌هاى مسلم آن توضیح را آقایان می‌دهند و رفع اجمال و یا ابهام و یا سوء‌تفاهم و یا سوء‌نظر مى‌شود اگر در بین بیان ناطقى صحبتى بشود این زیبنده شأن خود آقایان نیست و زیبنده تعلیم و تربیت نیست. این یک نکته‌اى بود که خواستم تذکر بدهم و اما ماده 72 وظیفه آقایان و خادم آقایان را معین کرده پس از یک ربع 15 دقیقه از تشکیل جلسه اگر آقایان البته حاضر نباشند موافق ماده 72 رفتار و عمل می‌شود.

2- بقیه مذاکره در اعتبارنامه آقاى تولیت و اخذ رأى و تصویب آن‏

رئیس - آقاى فرامرزى‏.

فرامرزى - جناب آقاى مهندس حسیبى دیروز بعد از مقدمه‌شان اول اعتراضى که کردند به انجمن بود که انجمن یک طرفى بوده و چه جور عمل کرده و راجع به انجمن چه مى‌گویند! جناب آقاى مهندس حسیبى چرا آنچه بر شما مباح است به دیگران حرام است مگر انجمن فامیلى تهران یادتان رفته است مگر آقاى ذکاء‌الدوله شیبانى پدر زن آقاى دکتر شایگان نیست که عضو انجمن بودند. در کجاى قانون چنین کارى را منع کرده آقا؟

+++

شما آقاى دکتر شایگان را وکیل تهران نمى‌دانید که چون پدر زنشان عضو انجمن تهران بودند؟ چرا فکر نمی‌کنید حرف می‌زنید؟ و به علاوه در تمام این مملکت راجع به تمام انتخابات راجع به کدام انتخابات نگفته‌اند این حرف‌ها را؟ (یکى از نمایندگان - راجع به فیروزآباد) این را تصدیق می‌کنم. آدم حلال‌زاده که راجع به انتخابات فیروزآباد نمى‌تواند حرف بزند.

آن وقت اگر آقاى رئیس دولت فرمودند که بعضى انجمن‌ها کارهایى کرده‌اند دولت که بعضى انجمن‌ها را منحل کرد. اگر نکرده بود که می‌گفت دست من به انجمن نمی‌رسد قانون به من اجازه نمی‌دهد. وقتى که معلوم شد یا قانون به او اجازه می‌دهد و یا از روى قانون رد می‌شود و مى‌کند چرا انجمن‌هایى را که خلاف قانون کردند منحل نکرد! در صورتی که انجمن‌هاى جاى دیگر را کرده. اینجا یک صحبتى شد من خیلى متأسفم وقتى که وارد صحبت شدم نمی‌توانم یک جورى حرف بزنم که تمام حقایق که در نظرم مجسم می‌شود نگویم. براى یک مقصودى یا یک منظورى بعضی‌ها را نبینم. ندیده بگیرم. و به این جهت در دفاعى که الان راجع به پرونده جناب آقاى تولیت که هیچ خدشه‌ای ندارد (صحیح است) خدا می‌داند به عهده گرفته‌ام ناچارم حرفهایى بزنم که ممکن است به طبع آقایان گران بیاید ولى اگر از پرونده بعضى از آقایان دفاع را قبول کردم باز هم همین کار را خواهم کرد. زیرا که وظیفه مدافع است که حرفش را بزند والا خلاف امانت کرده فرمودند که بعضى‌ها ازروى عقیده مخالفت با بعضى پرونده ها نکردند ولى گرو‌‌کشى کردند و این گرو‌کشى دلیل این است که ایشان اول عقیده نداشتند به این مخالفت و بعد براى گرفتن ریش این مخالفت را کردند. این ممکن‌ است صحیح باشد که اول قصد مخالفت نداشته باشند اما عدم مخالفت دلیل نمی‌شود بر این که ایشان معتقد بودند که درست بود. نه معتقد بودند که مثل باقى بود گفتند جایى که حرام عام باشد حرام حلال است. و گرو‌کشى، اگر یک کسى از او گرو گرفت و او روى عقیده حاضر نشده معامله به مثل کند دلیل است که روى عقیده است ولى اگر در جاهایى آدم دید که ریش را ول کرد تا ریشش را ول بکنند این عقیده نیست. در شعبات هم همین‌ طور شد. ما دیدیم این جور شد، اسم هم نمی‌برم براى این که خود آقایان مى‌دانند کجا بود. عرض کنم که آن مطالبى که از قول مخالفین آقاى تولیت نقل کردند. من از وجدان خودشان قضاوت می‌خواهم که این دلایل را مخالفین ایشان هم در انتخابات ایشان گفتند یا نگفتند؟ انتخابات میدان مبارزه است و حربه این مبارزه تبلیغات است. تبلیغات هم یعنى حرف. بدبختانه کسانى هم که در انتخابات وارد می‌شوند ایمان و وجدان پاک این جورى که آنها را بازبدارد اگر گزاف‌گویى ندارند. این تهمت به آن می‌زند آن تهمت به این می‌زند این فحش به آن می‌دهد، آن فحش به این می‌دهد. وقتى که آدم حرف می‌زند باید آنچه را هم که راجع به خود گفته‌اند به خاطر بیاورد. اگر یک چیزى اضافه بر آن‌ها که به ایشان گفته‌اند به طرف گفتند اگر اضافه دارد آن وقت آنها را بیاورد. نه آن که بگوید آن چه به من گفتند دروغ است و آنچه به شما گفته‌اند درست است. نه خیر آقا آنچه به من گفته‌اند دروغ است و آنچه به شما گفته‌اند راست است ادعا است دیگر ولى با ادعا که حرف پیش نمی‌رود، مقصود پیش نمی‌رود و حقیقت معلوم نمی‌شود. دلایل قوى باید و معنوى - نه رگ‌هاى گردن به جهت قوى دلیل می‌خواهد نه این که آدم جیغ و داد و جنجال بکند این نیست آن هست آن نیست این هست جوابش همین است دیگر راجع به محل انجمن که فرمودید انجن در کجا تشکیل شده و در کجا تشکیل نشده، من این قانون انتخابات را می‌خوانم که انجمن مطابق این قانون باید در کدام محل تشکیل شود یعنى تعیین محل انجمن اول دفعه دعوت می‌کند فرماندار بعد تعیین محل انجمن با خود انجمن است مطابق این قانون انتخابات. محل انجمن انتخابات قم را باید انجمن قم تعیین کند نه آقاى مهندس حسیبى در تهران. اعتراض دیگرشان راجع به 108 نفر بود که 108 نفر نمی‌دانم چه جور دعوت شده و چه جور دعوت نشده. من اگر فرماندار بودم نه این که 108 نفر دعوت نمی‌کردم، 37 نفر هم دعوت نمی‌کردم. براى این که قانون نوشته 36 نفر (صحیح است) این ادعاى من درآرى را کى تحمیل می‌کند به مجلس و کى تحمیل می‌کند به مردم؟ قانون می‌گوید 36 نفر، مگر قانون مسخره است؟ (عامرى - هر کس سر کار مى‌آید قانون برایش مسخره است) (شمس قنات‌آبادى - مخالف قانون نیست) (دکتر سنجابى - از قانون تخلف نشده) مخالف قانون است می‌خواهید بخوانم قانون را؟ (دکتر سنجابى - بخوانید) (پارسا - منع قانونى ندارد) گفتم جزو قانون نیست (دکتر بقایى - پس در قانون هم تخلف نشده)

یعنى در انتخابات قم از قانون تخلف نشده ولى آنهایى که خواسته‌اند اضافه بر 36 نفر تحمیل کنند می‌خواستند یک چیزى علاوه بر قانون به مردم تحمیل بکنند و اگر کسى زیر بار رفت مخالف قانون نشده (قنات‌آبادى - اگر از قانون تخلف نشده پس چرا 108 نفر می‌باشد)

رئیس - آقاى شمس یادداشت بفرمایید.

دکتر سنجابى - جواب دکتر عامرى بود.

فرامرزى - تشکر می‌کنم که راجع به من این قدر لطف دارید فرمودید مسجد را براى این مطرود کردند که منظورى داشتند و چرا در مسجد نگذاشتند؟ من تعجب می‌کنم که یک فرد مسلمان چرا این حرف را می‌زند! مگر شما نمی‌دانید مسجد را براى چه ساخته‌اند یک عالمى داریم بسیار زاهد و باتقوى و دانشمند به اسم آقا شیخ بهاء‌الدین محلاتى در شیراز می‌گفت که این دولتی‌ها خیال می‌کنند اسلام عبارت از تشریفات است مثلاً خیال می‌کنند که مسجد را براى این درست کرده‌اند که تویش ختم بگذارند حالا سیاسیون هم خیال می‌کنند که مسجد را براى این درست کرده‌اند که در آنجا انجمن انتخابات تشکیل دهند آقا این حرام است مطابق شرع اسلام مسجد براى عبادت، براى خواندن قران براى اعتکاف براى ذکر خداست (قنات‌آبادى - هر کارى که مصلحت عمومى درش باشد در مسجد اشکالى ندارد) حرف دنیایى زدن و جار و جنجال کردن در مسجد صحیح نیست اینجا جناب آقاى راشد دانشمند محترم نشسته (سید جوادى- مگر انتخابات خلاف شرع است؟) شما اگر می‌دانید و حرف دنیایى جایز نیست، نه خلاف شرع (سید جوادى- منافع عمومى اقتضا می‌کند) گفتم در مسجد جایز نیست که شراب بخورند، جایز نیست که معامله بکنند؟ می‌خواهید وارد این موضوع نمی‌شوم. جایز نیست در امور دنیایى وارد شوند در مسجد (شمس - دنیایى نیست) دنیایى نیست پس آخرتى است؟ پس عرضى ندارم جناب آقاى مهندس حسیبى یا خیلى ساده‌اند یا خیلى زیرک‌اند (سید جوادى - دومى را قبول بکنید) یعنى به قدرى زیرک‌اندکه می‌خواهند خودشان را مثل بچه بگیرند، یا به قدرى ساده‌اند که مثل بچه‌اند. براى این که تمام استدلال‌های‌شان تمام برهان‌شان مثل مدعاشان بود. تمام برهان آقاى مهندس حسیبى مدعاشان است و از این دلایلى که آوردند از براى قم هیچ یک حرفی‌ که یعنى ادعایى که آن ادعا اگر هم واقع شده باشد خلاف قانون باشد، نبود تنها ایشان خوششان نیامده بود که این طور باشد و خوش آمدن و خوش نیامدن ایشان ربطى به قانون ندارد. یکى از دلایل‌شان این بود که صندوق را در کجا گذاشته‌اند و در کجا نگذاشته‌اند. اینها را قانون تشخیصش را به عهده انجمن واگذار کرده. براى این که حالا باطن قضیه را کارى نداریم، براى این که انجمن از معتمدین محل خودشان را بهتر از هر کس دیگر تشخیص می‌دهند. به این جهت انتخاب محل را قانون به انجمن واگذار کرده و در هر جا هم انجمن این کار را کرده و می‌کند و خواهد کرد. یکى راجع به بازرس‌ها که فرمودند، همه آقایان انتخاب شدید الحمدلله اعتبارنامه خیلى‌ها هم بدون این که کسى تقى بکند روى میز گذشت و به کمیسیون تحقیق هم نرفت. ولو اگر براى تفریح هم بود براى هر کس می‌شد یک همچه (تقى) هم کرد و خیلى از اینها هم روى علم قبلى نبود. به عکس آنچه که ایشان فرمودند براى این که من خیلى از اشخاص را دیدم گفتند که آقا مطالعه نکردیم. از جریان انتخابات اینجا مطلع نیستیم به من مهلت بدهید که پرونده را مطالعه کنم و بعد بیایم در کمیسیون تحقیق گفتم آقا این درست همین یارو است که اول سرش را بریدند و بعد گفتند چه کرده بود. آن کسی که مخالفت می‌کند اول علم برایش حاصل است که این درست نیست، بعد مخالفت می‌کند. نه این که اول می‌زند روى میز در کمیسیون تحقیق می‌رود، بعد می‌گوید به من اجازه بدهید بروم دلیل بیاورم (سید جوادى - نظیر حائرى‌زاده) (خنده نمایندگان - زنگ رئیس)

حالا تمام می‌شود قربان، عرض کنم که راجع به بازرسى که فرمودند، گفتم که هم  آقایان وکیل شده و اعتبارنامه اغلب هم تصویب شده، ما هم نجابت کردیم و روى میز نزدیم. در صورتی‌ که می‌توانستیم همچو بکنیم ولى انصاف بدهید کدام بازرسى در ایران تا امروز بوده که سرش توى دامن یکى از کاندیدها نبوده؟ (مهندس حسیبى - چرا خیلى هستند)

خیلى هستند، بازرس‌هایى که کار شما را درست کردند آدم‌هاى شریفى بودند آنهایى هم که مال ما را درست کردند همین طور ا لبته مستثنیات هم هست ما من عام الا نقد خص عرض کنم حضور مبارک آقایان که راجع به حضور آقاى نریمان آقاى آزاد استناد کرده بودند این را باید فکر بکنیم که جناب آقاى نریمان چکاره بودند؟ چه نسبتى با دولت داشتند و براى چه رفته بودند به قم؟ این را اگر فکر کنیم مى‌توانیم بفهمیم که دستگاه چه نظرى به تولیت داشته؟ و اما آن دلیلى که براى مهر‌شناس نامه‌ها آوردند در اغلب پرونده‌ها این حرف را زدند و معلوم هم نیست و براى ما مسلم نیست که صحیح باشد و تازه 500 تا منها کنید از بیست هزار رأى 800 تا منها کنید از بیست هزار رأى هزار تا منها کنید از بیست هزار رأى تازه اگر راست باشد در صورتى که حتماً راست نیست باز آقاى تولیت اکثریت داشته‌اند دیگر اعترض‌شان این بود که انجمن اجازه نداده که اشخص بخوابند براى حفظ صندوق جناب آقاى حسیبى چرا خودمان را به غفلت بزنیم مگر ما نمى‌دانیم آنهایی ‌که می‌گویند بگذارید ما انجمن را حفظ کنیم کى‌ها هستند؟ و چه کارى دارند؟ مگر این وقایع خونینى که در سر تا سر مملکت رخ داد

+++

یادتان رفته؟ مگر انجمن قم نمی‌توانسته صلاحیت خودش و وضع را در نظر بگیرد و عمل کند؟ آن‌ هم در کجا؟ آن هم در قم در جایی‌ که محققاً اکثریت با آقاى تولیت بوده، به دلیل این که خود یکى از آقایان آمدند در کمیسیون تحقیق آنچه که من راجع به پرونده آقاى تولیت عرض می‌کنم وارد نبودم، پرونده را خواندم، آقایان توضیحاتى دادند توضیحات ایشان را با پرونده تطبیق کردم به قدرى آقاى تولیت در آنجا قوى بوده و به قدرى مخالفین ضعیف بودند و شاید می‌شود گفت که مخالف محلى دسته محلى نبوده، نداشته و از خارج آمدند. خود آقایان گفتند مخالفین و اسم مخالفین را خود آقایان در جلسه گذشته گفتند آن اقلیتى که آمده در میدان کنفرانس بدهد و حرف بزند بچه‌ها رفته‌اند آنها را هو کرده‌اند و از میدان بیرون کرده‌اند. شما فکر قدرت یک وکیل را بکنید در محلى که مخالفینش را بروند چند تا بچه از میدان بیرون بکنند. اما عدم توجه به شکایات که ایشان فرمودند که بدبختانه نه در اینجا اگر نشده، نشده، در همه مملکت نشده و نمی‌شود که بشود چرا نمی‌شود؟ براى این که آن کسى که صد در صد وکیل محل است همان حرفى درباره او می‌زنند که صد در صد تحمیلى است براى این که انصاف نمی‌دهند. پانصد نفر از ده‌ها هزار نفر که مخالف یک کسى شدند می‌گویند یک رأى نداشته ده‌ها هزار رأى داشته، اینها پانصد تا بیشتر نداشتند. می‌گویند این یک رإى نداشته، هو می‌کنند، جنجال می‌کنند دستگاه را گم می‌کنند نمی‌توانند برسند نمی‌توانند تشخیص بدهند اگر بنا شد که به این شکایات توجه بشود و باید هم بشود باید کارى کرد که شکایات بی‌جا نشود و الان پرونده‌اى نیست که رویش داد و بیداد نشده باشد غیر از پرونده خودم که مورد مخالفت هم هست و یک برگ شکایت هم روى پرونده من نیست (حاج سید جوادى - کاملاً صاف است) (خنده نمایندگان) عرض کنم حضورتان مطالب خیلى زیاد است و اگر من بخواهم حرف بزنم وقت گرفته می‌شود آنچه من در پرونده مطالعه کردم و آنچه گوش دادم از فرمایشات آقایان این است که این بابا را خواسته‌اند در قم اذیتش کنند یعنى خواسته‌اند نگذارند از قم انتخاب شود با قوایی که از تهران تجهیز شده و فرستاده بودند زورشان نرسیده و انتخاب شده و آمده حالا توى مجلس ریشش را گرفته‌اند که از این جا بیرونش کنند بابا دیگر اینجا ولش کنید مثل دیگران یکى از دلایل ایشان این بود که مخالف او چهار صد تا بیشتر رأى نداشته این خیلى دلیل صحیحى است؟ دلیلش این است که رأى‌هاى مخالف است می‌گویند یک ایرانى و یک مصرى راجع به تمدن قدیم‌شان صحبت می‌کردند مصرى گفت چهار هزار سال پیش از این مصر تلگراف داشته به دلیل این که در زیرزمین‌هاى مصر سیم پیدا می‌شود ایرانى گفت در چهار هزار سال پیش از این ایران تلگراف بى‌سیم داشته براى این که هر چه کنجکاوى کردند اصلاً سیم پیدا نشد ولى چون سیم پیدا نکردند حتماً تلگراف بى‌سیم بود و اما این که عقیده خودشان را به این عبارت که پرونده هم باز از پرونده‌هاى دیگر بهتر بود اظهار کردند یعنى عقیده‌شان را درباره پرونده‌هاى دیگر معین کردند با این که پرونده‌هاى دیگران را نخوانده‌اند ولى همین طورى ایشان می‌دانند که چه پرونده‌اى خوب بوده و چه پرونده‌اى بد بوده پرونده هم به عقیده ایشان خیلى خراب بوده ولى ازپرونده‌هاى دیگر که تصویب شده یا نشده بهتر بوده است رحم‌الله الحجاج عندالله این عقیده آقاى مهندس حسیبى است ولى من به آقایان اطمینان مى‌دهم که پرونده قم را مطالعه کرده‌ام تمام مبارزات با تولیت شده است که از قم انتخاب نشود ولى تولیت از قم درآمده است ولى حالا می‌خواهند کسانی که زورشان به مردم قم نرسیده شاید زورشان توى تهران در مجلس به او برسد و از اینجا ایشان را بیرون کنند و شما آقایان مصلحت مملکت را در ‌نظر بگیرید و رأى بدهید ولى به شما اطمینان مى‌دهم که اگر دو نفر انتخاب‌شان‏ صحیح بوده و وکیل مجلس باشند یکى آقاى تولیت است اما راجع به شخصیت تولیت و اعمال خیرى که خودش و خانواده‌اش در ظرف چهار صد سال در قم نموده‌اند چون قم جایى بوده است عرب‌نشین یعنى ایل‌نشین تمام این باغات و آبادی‌هاى قم را اجداد تولیت درست کرده‌اند و کسى که این سوابق را در قم دارد اشخاص از خارج نمی‌توانند بروند و جاى او را بگیرند و از آنجا انتخاب شوند ولى توى حزب یا میتینگ خیلى حرف‌ها می‌شود بزنند.

مهندس حسیبى - بنده عرایضى دارم‏.

رئیس - توضیحى دارید؟

مهندس حسیبى - فرمایشاتى را که فرمودند بنده باید جواب عرض کنم مطابق ماده 109 آیین‌نامه‏.

رئیس - ماده 109؟ آئین‌نامه را ملاحظه کنید.  

مکى - مطابق ماده 90 چون ماده 109 از بین رفته.‏

رئیس - مختصر بفرمایید.

مهندس حسیبى - اطاعت می‌کنم جناب آقاى فرامرزى آن اواسط یک شعرى خواندند و فرمودند «نه رگ‌هاى گردن به حجت قوى» و خواستند بفرمایند که باید انسان دلیل داشته باشد نه این که رگ گردنش را بزرگ کند و صدایش را کلفت کند بنده از آقایان تقاضا دارم که ملاحظه بفرمایند و صحبت‌هاى آن روز بنده را با صحبت‌هاى امروز آقاى فرامرزى مقایسه بکنند و ببینند که کى احتیاج به بزرگ کردن رگ داشته آقاى فرامرزى راجع به انتخابات تهران فرمودند و از یک شخص معینى اسم بردند ایشان در آنجا یک نفر بودند و از بین 108 نفر به قید قرعه بیرون آمدند و گمان می‌کنم که مربوط به قضیه نباشد (آقا اینها مربوط به موضوع نیست)

رئیس - آقا توضیحى است که مى‌دهند آقاى مهندس حسیبى خواهش می‌کنم به طور مختصر بفرمایید.

مهندس حسیبى - اما موضوع 36 نفر قم که مورد اعتراض واقع شد روى این اصل بود که یک طرفى بود (ناصر ذوالفقارى - یک شهرستانى را نام ببرید که یک طرفى نبوده)

رئیس - آقاى ذوالفقارى بگذارید توضیحات‌شان را بدهند.

مهندس حسیبى - آقاى فرامرزى ایرادهاى مختلفى فرمودند یعنى این طور تشخیص دادند که بنده اصلاً استدلال نداشتم البته ایشان حق داشتند این جورى بفهمند براى این که ما به کرات در روزنامه ایشان مطالبى را مى‌بینیم که مطالبى را که مى‌خواهند کاملاً حق جلوه می‌دهند و مطالبى را که نمى‌خواهند به ناحق البته بنده ایرادى نمى‌کنم و در این مورد هم نمی‌خواهم ایرادى داشته باشم روى عرایضى که کردم بنده اساس گفتارم ...

میر‌اشرافى - اینها مربوط به روزنامه جبهه است و مسایل غلام یحیى و پیشه‌ورى (زنگ رئیس - دعوت به سکوت)

رئیس - آقاى حسیبى مختصر بفرمایید.

مهندس حسیبى - بنده عرض کردم استدلالاتم متکى به پرونده است و دلایل من در پرونده موجود است و الا بنده در قم نبودم و صحت و سقم پرونده تشکیل شده را بنده نمى‌توانم قضاوت کنم بنده از ابتدا عرض کردم من در شخصیات وارد نمى‌شوم و احترام هم براى همه شخصیات قایلم ولى عرایضى که بنده می‌کنم متکى بر مدارک بوده و در پرونده هست بنا‌براین عرایض بنده بدون مدرک و سند و دلیل نبوده است البته مبناى دلیل پرونده است چون وظیفه دیگرى بنده ندارم این که فرمودند 108 نفر خلاف قانون است خیلى جاى تأسف است (فرامرزى- من همچو چیزى نگفتم) آقاى فرامرزى اگر یک طرز عملى معین مى‌شود براى یک نظریات خاصى و براى جلوگیرى از معایبى هر کس از آن دستورهاى عمومى تخلف نموده و انحراف حاصل بکند معلوم می‌شود نظریاتى دارد والا هیچ دلیلى ندارد وقتی که 86 نفر رفتند آنجا 108 نفر را بنویسند و قرعه بکشند ایراد من این بود و کاملاً هم وارد است راجع به پرونده‌ها فرمودند آقا بنده شش پرونده را مطالعه کرده‌ام و مقایسه‌اى که کردم راجع به آن پرونده‌ها بود آقاى فرامرزى که فرمودند پرونده‌هایى را نخوانده‌اید نمی‌دانم چطور از جانب بنده این فرمایش را مى‌کنند نمى‌دانم شاید الهام مى‌شود و از مکنونات ضمیر بنده با‌خبر هستند و اما راجع به مثال‌شان که شخصى ادعا می‌کرد که ما تلگراف داشتیم البته آن ایرانى هم جواب یک ادعاى توخالى را با یک نوع ادعاى دیگرى داد فرموده جنابعالى هم راجع به آقاى تولیت و آن پرونده هم عین همان ادعا بود شما مدعى بودید که چهار هزار سال پیش تلگراف داشتید بنده هم با استدلالى شبیه استدلال شما گفتم که ما بى‌سیم داشتیم جواب هاى هوى است چطور جواب شما منطقش هیچ عیبى نداشته ولى جواب بنده همه‌شان دلیل و منطق نداشته؟ عرض کردم دلیل و منطقى که من دارم در خود پرونده موجود است ولى آقاى فرامرزى می‌فرمایند اگر در مملکت دو انتخاب صحیح بوده یکیش در قم بوده لابد از روى اطلاعات و عقیده‌شان بوده مطلب دیگر که باید عرض کنم این است که ما روى گذشته‌ها صحبت می‌کنیم و همیشه می‌گوییم اجداد ما فلان کارها را کرده پس ما هم همانیم آقا اجداد اشخاص ممکن است خیلى جدیت کرده باشند ما هم فرزند همان اجداد مى‌باشیم که دنیا را گرفتند و در تسلط خود درآوردند و متأسفانه امروز در یک وضعیتى هستیم که با این طرز فکرى که مى‌بینید لیاقت حفظ وضعیت خودمان را نداریم امیدوارم که این روحیه تغییر بکند و این نظرهاى شخصى کنار برود اینجا را جاى مردم بدانیم نه جاى دوستان آن وقت خواهیم دید که وضعیت انشاء‌الله بهبودى پیدا مى‌کند و ما هم لایق نیاکان خود خواهیم بود (انشاء‌الله)

عبدالرحمن فرامرزى - آقا اجازه می‌دهید؟

رئیس - دو پیشنهاد رسیده است یکى از آقاى معتمد‌دماوندى در جلسه گذشته و یکى از آقاى دکتر ملکى که قرائت می‌شود.

پیشنهاد می‌کنم که مذاکرات کافى است. معتمد‌دماوندى.

پیشنهاد کفایت مذاکرات مى‌کنم دکتر ملکى.

دکتر معظمى - آقاى رئیس تا کسى تقاضاى مذاکره نکرده پیشنهاد کفایت مذاکرات لازم نیست‏.

رئیس - همین را مى‌خواستم عرض کنم این پیشنهاد مورد ندارد آئین‌نامه هست که معترض حق دارد یک

+++

ساعت صحبت کنند و معترض علیه حق دارد یک ساعت دفاع کند این معنى حاصل شده یعنى آقاى مهندس حسیبى اعتراض خودشان را کردند آقاى تولیت و آقاى فرامرزى دفاع خودشان را کمتر از یک ساعت کردند و حالا این پیشنهاد مورد ندارد.

دکتر بقایى - اخطار دارم این در صورتى است که یک معترض داشته باشد ولى در صورتی که معترض متعدد باشد حق دارند صحبت کنند.

رئیس - شما را صدا کردم اگر خاطر مبارک باشد شما اسقاط کردید حق خودتان را فرمودید که آقاى مهندس حسیبى از طرف من و آقاى زهرى صحبت می‌کنند.

دکتر بقایى - عرض کردم آقاى مهندس حسیبى و آقاى زهرى صحبت می‌کنند.

ملک‌مدنى - همان طوری که فرمودید آئین‌نامه تکلیف را تعیین کرده آقاى مهندس حسیبى صحبت کردند و آقاى فرامرزى جواب دادند و آقاى زهرى هم یکى از مخالفین است پیشنهاد کفایت مذاکرات مورد ندارد نفر بعدى هم صحبت می‌نماید و حقش محفوظ است اگر ایشان می‌خواهند حرف بزنند باید صحبت کنند.

دکتر ملکى - اخطار آیین‌نامه‌اى دارم. عرض کنم در ماده 91 نوشته شده است که بعد از این که در موضوعى رئیس مذاکرات را کافى بداند می‌تواند با تصویب مجلس مذاکرات را ختم نماید و هر یک از نمایندگان می‌توانند پیشنهاد کفایت مذاکرات را تقدیم دارد در آن صورت پیشنهاد‌دهنده به اختصار و به ترتیب مندرج در ماده 89 دلایل خود را اظهار و اگر مخالفى باشد فقط یک نفر علت مخالفت خود را بیان می‌کند و رأى گرفته می‌شود.

رئیس - تأمل کنید این در موردى است که نص خاصى نداشته باشد در مورد اعتراض به پرونده‌هاى انتخاباتى نص خاصى داریم یعنى هر پرونده‌اى که به مخالفت برخورد هر یک از مخالفین حق دارند مخالفت خودشان را اظهار کنند منتهى نسبت به هر مخالفى معترض علیه حق دارد دفاع کند (صحیح است) آقاى زهرى مطلبى دارید می‌توانید بفرمایید.

زهرى - بنده قصد تصدیع آقایان را نداشتم یعنى تصور می‌کردم گفته‌هاى آقاى مهندس حسیبى کافى باشد زیرا اعتراض بنده به همان پرونده است و در آن پرونده جز آن که مهندس حسیبى فرمودند مطلب دیگرى وجود ندارد (صحیح است) ولى بیانات استاد بنده آقاى فرامرزى استاد روزنامه‌نویسى و در سخنگویى (خنده نمایندگان) فرمایشاتى فرمودند که به نظر بنده شاگرد یک قدرى سفسطه‌آمیز آمد (فرامرزى- بى‌لطفى می‌فرمایید) یکى موضوع تعیین محل نظارت انجمن‌ها از طرف انجمن نظارت بود که البته انجمن نظارت این حق را دارد که هر کجا که بخواهد براى اخذ رأى تعیین کند ولى سنت و قاعده بر این شده که این را در یک مکان عمومى در مدرسه و یا در مسجد و یا جایى که تعلق به شخصى نداشته باشد تعیین کنند (فرامرزى - در قانون همچو چیزى نیست) سنت است (دکتر بقایى - سنت را باید رعایت کرد) براى این که یک حق نظارتى بر آراء باشد چون اگر خانه شخصى باشد صاحبخانه می‌تواند در خانه‌اش را ببندد و کسى را آنجا راه ندهد یک موضوع دیگر موضوع مخالف جناب آقاى تولیت که 500 رأى داشته و یک کسى که اصلاً کاندید نبوده 800 رأى داشته البته مانعى ندارد ولى با ملاحظه اوراق و شواهدى که در پرونده هست این موضوع تا حدى دال بر این است که در صندوق‌ها یک اعمال نفوذى شده. راجع به انتخاب 36 نفر و 108 نفر آقاى فرامرزى خلاف قانون دانستند در صورتی که این طور نیست قانون ناظر بر انتخاب 36 نفر هست و چگونگى انتخاب این 36 نفر با فرماندار است و فرماندار مى‌تواند این عده را با هر ترتیبى حتى با فال حافظ یا قرعه (فرامرزى - یا با نظر شخصى) یا با نظر شخصى انتخاب بکند و این که دستور داده شده که از بین 108 نفر 36 نفر انتخاب بکند باید دانست که براى جلوگیرى از نظر شخصى بوده و نکته دیگرى که بنده نمی‌خواهم وقت آقایان را بگیرم چون به اندازه کافى صحبت شده فرمودند نظر دولت این بوده که آقاى تولیت انتخاب نشود البته بنده مدافع دولت نیستم (فرامرزى - دولت نگفتم دستگاه دولت گفتم) دستگاه یا دولت اگر این نظر را داشت آقاى تولیت انتخاب نمی‌شدند چون این دستگاه را ما می‌شناسیم.

رئیس - اگر اجازه بدهید اعلام رأى می‌کنم رأى می‌گیریم به صحت انتخاب آقاى تولیت آقایانى که انتخاب ایشان را صحیح می‌دانند در ورقه سفید می‌نویسند موافقم و یا خود ورقه سفید به منزله موافقت است‏.

مهندس حسیبى - ورقه سفید ممتنع است‏.

رئیس - بلى درست است سفید با اسم و آقایان مخالف ورقه کبود می‌دهند.

ملک‌مدنى - آقایانى که ورقه سفید می‌دهند اگر موافق هستند باید امضاء کنند ورقه سفید بدون امضاء ارزشى ندارد.

(آقاى دکتر فاخر منشى اسامى آقایان نمایندگان را به شرح زیر اعلام و در محل نطق حاضر و رأى دادند)

آقایان: زیرک‌زاده - مهند‌س حسیبى - دکتر سنجابى - دکتر بایگان - دکتر ملکى - انگجى - میلانى - قشقایى -  ناصر ذوالفقارى - محمد ذوالفقارى - دکتر معظمى - عامرى - عبدالرحمن فرامرزى - گنجه - دکتر کیان - موسوى - مجتهدى -  بهادرى - پارسا - میر اشرافى - کهبد - شمس قنات‌آبادى - مکى - حاج سید جوادى - حائرى‌زاده‏ - شبسترى -  دکتر فلسفى - اخگر - احمد فرامرزى - نبوى - حمیدیه - افشار - فرزانه - اقبال - مصدقى - ملک‌مدنى - دکتر طاهرى - ذکایى - دکتر مصباح‌زاده - دکتر بقایى - زهرى - ناظرزاده - شاپورى - مهندس رضوى - افشار‌صادقى - شادلو - شوکتى - منصف - مراد‌ریگى - وکیل‌پور - معتمد‌دماوندى - دکتر فقیهى شیرازى - شهاب خسروانى - پور‌سرتیپ - جلیلى - صراف‌زاده -  امیر‌افشارى - رفیع - هدى - نجفى - مهندس غروى - دکتر فاخر  اورنگ‏.

(پس از شماره آراء نتیجه به این قرار بود: ورقه سفید  -52 ورقه کبود 3 - ورقه سفید بى‌اسم علامت امتناع 1 ورقه‏)

رئیس - عده حاضر در ضمن اعلام رأى 63 نفر 52 نفر موافق 3 نفر مخالف یک ورقه هم ممتنع یعنى بقیه تا 63 نفر امتناع کرده‌اند از دادن رأى و آمدن جلوى صندوق بنا بر این مقدمه اعتبارنامه نمایندگى آقاى تولیت تصویب شد.

اسامى موافقین آقایان: افشار‌صادقى - ملک‌مدنى - معتمد‌دماوندى - دکترکیان - وکیل‌پور - دکتر فلسفى - هدى -  شبسترى - ذکایى - محمد‌حسین قشقایى - گنجه - امیر‌افشارى - اورنگ - منصف - محمد ذوالفقارى - دکتر طاهرى - شاپورى - رفیع - دکتر فقیهى شیرازى - شهاب خسروانى - ناصر ذوالفقارى - مجتهدى - افشار - حمیدیه - ناظرزاده -  کهبد - میلانى - دکتر معظمى - احمد فرامرزى - شوکتى - فرزانه - مهندس رضوى - پور‌سرتیپ - شادلو - نجفى -  دکتر مصباح‌زاده - پارسا - عامرى - موسوى - ریگى - امامى‌اهرى - عبدالرحمن فرامرزى - غروى - میر اشرافى - دکتر ملکى -  بهادرى - جلیلى - خسرو قشقایى - صراف‌زاده - دکتر فاخر.

اسامى مخالفین آقایان: مهندس حسیبى - دکتر بقایى - زهرى‏.

ورقه سفید علامت امتناع یک برگ‏.

رئیس - براى طرح پرونده دیگر تصدیق می‌فرمایید که مجال نیست (عده‌اى از نمایندگان- چرا؟) به جهت این که خود آقایان مقرر داشته‌اند در ماه مبارک رمضان از دو ساعت به ظهر مانده تا ظهر (عده‌اى از نمایندگان- تا یک بعد از ظهر) من این طور به خاطرم هست آنجا این طور اعلام کردیم درست است تک تک مذاکراتى فرمودید ولى قرار شد از 2 به ظهر تا ظهر و حالا نیم ساعت وقت بیشتر باقى نیست در صورتی که با این پیکره معترض یک ساعت صحبت می‌کند و دافع هم یک ساعت بعد معترض هم متعدد می‌شود همه صحبت می‌کنند و دفاع‌کننده براى هر اعتراض باز دفاع می‌کند پس وقت نمی‌رسد این که عرض کردم از راه عمل بود والا من مطیع آقایان هستم اگر همه آقایان رأى می‌دهند پرونده دیگر مطرح می‌شود ر‌أى می‌گیریم آقایانى که موافقت دارند تا یک بعد از ظهر .. (دکتر سنجابى - عده کافى نیست) عده 54 نفر است (دکتر سنجابى- عده 46 نفر است براى مذاکره هم کافى نیست) براى اول جلسه عدد 51 لازم است ولى بعد نصف به علاوه یک عده حاضر کافى می‌باشد ولى به طوری‌ که فرمودید عده براى ر‌أى کافى نیست براى مذاکره کافى است حالا اگر آقایان موافقت دارید تا یک بعد از ظهر رأى بدهیم بنده حاضرم (نمایندگان - همه موافقند) مخالفى نیست؟ (نمایندگان - خیر) آقاى خسرو قشقایى‏

 3- طرح گزارش کمیسیون تحقیق راجع به انتخابات سمنان و نمایندگى آقاى عامرى

رئیس - گزارش کمیسیون تحقیق راجع به اعتبارنامه آقاى عامرى مطرح است آقاى خسرو قشقایى‏

دکتر سنجابى - عده کافى نیست اینجا نوشته شده 51 نفر.

رئیس - آقاى قشقایى تحمل بفرمایید که رفع ابهام شود براى شروع جلسه 51 نفر لازم است ولى در حین جریان آن نصف به علاوه یک عده حاضر کافى است (دکتر سنجابى - بسیار خوب) حالا بفرمایید.

(گزارش کمیسیون به شرح زیر قرائت شد)

پرونده انتخابات سمنان دایر بر انتخاب آقاى جواد عامرى که به مخالفت آقایان دکتر بقایى - مهندس حسیبى - على زهرى -  مهندس زیرک‌زاده - صفایى - حاج سید جوادى - جلالى به کمیسیون تحقیق ارجاع شده بود مورد رسیدگى قرار گرفت و اینک جریان کار را به شرح زیر به استحضار مجلس شورای ملى می‌رساند:

آقاى جلالى یکى از معترضین پرونده که عضویت کمیسیون را هم داشتند تذکر دادند در مخالفتم باقى بوده ولى توضیحاتى نمی‌دهم مخالف دیگر انتخابات سمنان آقاى مهندس زیرک‌زاده در کمیسیون حضور یافتند اعتراضاتى به شرح زیر از طرف خود و سایر معترضین به استحضار کمیسیون رساندند:

1- در انتخابات سمنان و دامغان عده زیادى از انتخاب‌کنندگان از حق خود محروم شده‌اند.

2- اعتبارنامه آقاى عامرى صحیح نیست زیرا فاقد امضاى فرماندار است.

+++

3- سه نفر از 36 نفر بیسواد بوده‌اند.

4- فرماندار تشکیل انجمن را به وسیله تلفن به آقاى عامرى اطلاع داده و تبریک گفته‏.

5- شش نفر از اعضاى انجمن با آقاى عامرى قول و قرار گذاشته‌اند.

6- انجمن مرکزى در منزل یکى از اعضاى انجمن که طرفدار آقاى عامرى بوده است تشکیل می‌شده.

7- یکى از حوزه‌هاى انتخابیه 4 درب داشته که طرفداران هر یک از کاندیدها براى دادن رأى از یک درب وارد می‌شده‌اند و این مخالف اصل مخفى بودن آراء می‌باشد.

8- در پایان کار صورت جلسه در منزل آقاى عامرى تنظیم یافته و انتخابات چهار نقطه را بدون حق باطل کرده‌اند و توضیحاً این که اصلاً در انتخابات سمنان رعایت تشریفات و فرم قانون نشده است‏.

سپس آقاى عامرى منتخب حوزه انتخابیه سمنان در کمیسیون حضور یافتند و پس از استحضار از بیانات و اعتراضات آقاى مهندس زیرک‌زاده گفتند مخالفت چند نفر از آقایان مربوط به کاندید بودن شخصى است که از طرف احزاب وابسته به جبهه ملى کاندید سمنان بوده و قطع‌نامه مربوط به این موضوع را قرائت نمودند تحریکاتى در سمنان از طرف مخالفین بنده به عمل آمده در نتیجه روز اخذ رأى به تلگرافخانه رفته و متحصن شده‌اند و عده دیگر می‌خواستند انجمن را به هم بزنند. در انجمن شعبه فرعى سنگسر بلوا کردند و منجر به کشته شدن یک نفر گردید اهالى سنگسر در زمستان به قشلاق می‌روند و بیش از چند صد نفر در محل باقى نمی‌مانند ولى تعداد زیادى تعرفه توزیع و آرایى قلابى اخذ شده است در این انجمن بچه‌هاى 15 و 16 ساله جهت تشکیل انجمن انتخاب شده بودند نماینده انجمن مرکزى در نتیجه ملاحظه این جریان قصد استعفا داشت ولى با زور مانع استعفا گردیده‌اند صرف‌نظر از این که مخالفین من براى بازپرسى که جهت تحقیق به سنگسر مى‌رفت مانعى ایجاد نموده بودند ولى بازپرس مربوطه وقتى به سنگسر می‌رسد کلیه اعضاى انجمن فرار نموده و پس از تعقیب چند نفر دستگیر و دو نفر به قید کفیل آزاد می‌گردند ضمناً فرماندار طبق قانون نمی‌تواند مانع انجام کار و وسیله تعطیل انتخابات گردد به هرحال آراى ابطاله در سه صندوق به استناد تهدید و تطمیع و ارعاب بر‌خلاف حق ریخته شده و به همین مستند انجمن آن را ابطال نموده و عملى هم بر‌خلاف قانون صورت نگرفته گزارش بازرس انتخاباتى مؤید عرایض اینجانب است تقاضا دارم مورد رسیدگى قرار گیرد.

کمسیون تحقیق با توجه به اعتراضات معترض و مدافعات نماینده مورد مخالفت و توجه به اوراق پرونده که مستند طرفین بوده چون ملاحظه شد عملى بر‌خلاف قانون در انتخابات سمنان و دامغان صورت نگرفته و شکایات رسیده و اعتراضات معترض مستند به دلیل و مدرک نبوده بنابراین گزارش شماره 2 از شعبه چهار مبنى بر صحت انتخابات سمنان و نمایندگى آقاى جواد عامرى را تأیید می‌نماید.

رئیس - عده‌اى از آقایان مخالفت کرده‌اند و می‌خواهند صحبت کنند. آقاى دکتر بقایى تشریف ندارند. آقاى مهندس حسیبى (مهندس حسیبى - آقاى زیرک‌زاده صحبت می‌کنند) پس آقاى زیرک‌زاده صحبت می‌کنند و آقایان دیگر بعداً صحبتى ندارند بفرمایید.

مهندس زیرک‌زاده - من تصور می‌کنم که جاى تردید نباشد که مجلس شوراى ملى بیشتر از هر شخص و هر دستگاهى بایستى پاى‌بند به حقوق و قوانین مملکتى باشد و بدون تردید مجلس ایران همیشه احترام قوانینى که خودش وضع می‌کند و حقوقی‌ که براى مردم ایران می‌شناسد بایستى در ‌نظر داشته باشد و از هر عملى که قانون را لطمه بزند و یا به حق مردم صدمه وارد کند بایستى جلوگیرى بکند در این مملکت همیشه فریاد از اصلاحات است همه می‌نشینیم یک دنیا غرولند می‌کنیم همین‌ طور موانع و مشکلات را می‌شماریم ولى یک توجه کوچک به یک اصل کلى نمی‌کنیم و آن این است که تمام این اصلاحات باید به دست مجلس انجام بگیرد و فقط مجلس است که می‌تواند این اصلاحات را انجام بدهد این‌ را یک دفعه در یک جایى شنیدم و به نظرم کاملاً صحیح مى‌آید که هر کس می‌تواند مسئولیت را از خودش دور بکند و لوث بکند غیر از وکیل مجلس. وکیل مجلس کسى است که هیچ بهانه‌اى نمی‌تواند بتراشد هر بهانه‌اى بیاورد بى‌انصافى و بی‌عدالتى است و براى این که یک دستگاهى بتواند اصلاحات بکند باید در وهله اول مصلح شناخته شود باید مردم قبول کنند آنها که ادعاى اصلاحات دارند راستى راستى خودشان می‌توانند اصلاحات بکنند و این قول اصلاحات هم با ادعا و بیان نیست با عمل است مردم به عمل ایمان مى‌آورند وقتى عمل دیدند از عمل می‌توانند حدس بزنند که طرف چه کاره است آیا حقیقتاً اصلاح‌طلب است یا این که ادعا است در انتخابات این دوره در وهله اول مردم ایران امیدواری‌هاى زیادى پیدا کردند حقیقتاً اکثر مردم فکر می‌کردند که دوران تحول بزرگى شروع می‌شود امیدوار بودند که مجلس دوره هفدهم مجلس اصلاحات و مجلس ترقیات مملکت باشد ولى انتخابات شروع شد از گوشه و کنار صداها بلند شد نغمه‌هاى عجیب و غریب بلند شد فریادها تحصن‌ها و حتى کشتارهایى به عمل آمد کم‌کم مردم گرفتار شک و تردید شدند مردمی‌ که متاًسفانه به سهولت مأیوس می‌شوند منتظرند که کمترین نارضایتى ببینند تا مأیوس شوند این دفعه هم مثل همیشه موقعیت پیدا کردند و شروع کردند به مأیوس کردن مردم منتظر و حالا نمی‌بایستى مجلس اجازه بدهد این تبلیغات ادامه پیدا کند باید مجلس به مردم نشان بدهد که این تبلیغاتى که می‌شود صحیح نیست و مجلس هفدهم همان طور که مردم انتظار داشتند یک مجلس اصلاحات و یک مجلس عمل خواهد بود و براى این که این کار انجام بگیرد اعتبارنامه‌هایی که در اطرافش سر و صداى زیادى شده است اعتبارنامه‌هایی که مردم ایران را به خود مشغول کرده است باید در مجلس مطرح بشود در اطرافش صحبت شود اگر مردم الآن تردید دارند که در بعضى جاها به حقوق‌شان لطمه وارد شده باید این تردیدها از بین برود یعنى باید در مجلس مطرح شود و اگر معلوم شد که این شک و تردید به جا بوده است آن اعتبارنامه باید رد شود و اگر معلوم شد این شک و تردید بیجا بوده بایستى در این مجلس بحث شود و صحبت شود و دلایل کافى براى روشن کردن مردم در اختیار مردم گذارده شود که نگویند نشستند و برخاستند و ما بین خودشان گرو و گرو‌‌کشى کردند و دوست و رفیق چنین کردند و هر کس را که دلشان خواست وارد مجلس کردند این اگر بشود مجلس ایران خداى نخواسته آن قدرت اخلاقى که براى اصلاحات لازم است نخواهد داشت یکى اعتبارنامه‌هایى که یا صحیح‌تر باید عرض کنم انتخاباتى که درش صحبت زیاد شده است انتخابات سمنان است انتخابات سمنان بنده تعریفى دارم که شاید کافى باشد و آن تعریفى است که آقاى فریدونى معاون وزارت کشور در شروع گزارش خود مى‌گوید انتخابات عجیب و غریبى است آقاى فریدونى متخصص انتخابات است آقاى فریدونى سال‌ها هر نوع انتخاباتى را دیده است و این عبارت را به کار می‌برد در این انتخاباتى که دو ماه و خورده‌اى طول کشیده است در اکثر روزها مردم در تلگرافخانه متحصن بوده‌اند در اینجا انتخابات در حدود 1500 برگ تشکیل پرونده می‌دهد که شاید در حدود 1400 برگش شکایت است. انواع و اقسام بازرس رفته است این وضع یک انتخاباتى است که در ایران انجام گرفته و مجلس ایران نمی‌تواند ندیده بگیرد مجلس ایران این انتخابات را باید حلاجى کند بنده از فرمایشات آقاى فرامرزى اندرز می‌گیرم و راجع به شکایت‌ها و نقل‌قول‌ها صحبت نمی‌کنم همان طور که عرض کردم 1400 شکایت است در حدود 60 هزار کلمه تلگراف شده است (فرامرزى - البته امضاکنندگان چند نفر بوده‌اند) بله، شنیدم که یکى هیجده هزار تومان پول تلگراف داده است (عامرى - باید پرسید این پول‌ها را از کجا آورده‌اند؟)در انتخابات سمنان بدون توجه به شکایات و بدون توجه به اشخاصی که وارد بوده‌اند چندین موضوع مورد ‌تردید است یکى ابطال صندوق‌ها است در انتخابات سمنان سه صندوق باطل شده است، ببخشید، دو صندوق باطل شده است و یک صندوق آرای‌اش خوانده نشده است، ایراد بنده به فرم عملیات است که متکى به قوانین صریح مجلس ایران است قوانین مملکت درباره انتخابات در این مورد عمل نشده است بر‌خلاف این قوانین عمل شده است بنده اول راجع به ابطال این صندوق‌ها می‌خواستم صحبت کنم ابطال صندوق‌ها یعنى محروم کردن مردم ایران از حق رأى (میر‌اشرافى - در تهران هم کردند) در تهران هم کردند بد کردند مى‌خواستید شکایت بکنید یعنى اگر کسى گناهى کرده باشد و کسى به او اعتراض نکرده باشد این دلیل بر برائت گناهکار نیست دلیل بر این که عمل غلطى واقع نشده است نیست مردم ایران مطابق اصل هشتم قانون اساسى در تمام حقوق با هم مساوى هستند و مطابق ماده 9 قانون انتخابات یک حقى براى مردم تعیین شده است هیچ کس در هیچ مقامى حق ندارد این حق را از مردم سلب کند و آن حق رأى دادن است مردم ایران که داراى شرایط معینى باشند که در قانون نوشته شده این مردم باید رأى بدهند و باید رأی‌شان خوانده شود و باید به رأی‌شان ترتیب اثر داده شود و باید به رأی‌شان احترام قائل شوند در این انتخابات در حدود 4500 نفر از مردم یک شهر حق‌شان باطل شده است اینها حق رأى داشته‌اند براى این که رأى داده‌اند اگر حق نمى‌داشتند رأى نمی‌دادند پس همین که رأى داده‌اند حق داشته‌اند و آنهایی که صندوق را باطل کرده‌اند حق آنها را پایمال کرده‌اند راجع به باطل کردن آراء البته انجمن متکى به مواد قانونى بوده است انجمن مطابق ماده 44 می‌گوید هر کجا که انتخابات مبنى بر تهدید یا تطمیع بشود انتخابات از درجه اعتبار ساقط است بنده اول که صحبت از ابطال صندوق شنیدم از خودم پرسیدم که انجمن به چه حقى این عمل را انجام می‌دهد حقى که انجمن به خودش نسبت می‌دهد دو ماده 16 و 17 است که انجمن مسئول صحت انتخابات است و یکى از دلایل عدم صحت انتخابات که در قانون صریحاً ذکر شده تهدید و تطمیع است پس مبناى عمل انجمن، مبناى قانونى که به انجمن حق عمل می‌دهد مواد 16 و 17 است و مبنایى که به آن استناد می‌کنند براى یک عمل همین ماده 44 است که تهدید و تطمیع در آن ذکر شده است البته همانطور که جناب آقاى فرامرزى فرمودند معلوم نیست که این تهدید و تطمیع را به چه

+++

جهت انجمن از یک طرف شناخته است دلایلى از طرف آقایان در دست نیست ولى معهذا بنده فرض می‌کنم که انجمن مرکزى دلایل قانع‌کننده‌اى در دست داشته است چنین دلایلى در پرونده نیست و بنده هم به آن علم ندارم ولى بنده فرض می‌کنم که این دلایل موجود است بنده می‌خواهم بگویم با فرض موجود بودن این دلایل انجمن مرکزى حق نداشته است آراء را باطل کند براى این که همین طور که عرض کردم اگر عده‌اى از آراء در انجمن فرعى مشکوک به نظر بیاید راه قانونى دارد و باید آن تعداد آرای مشکوک را از صندوق جدا کرد ولى در هر حال بر فرض که تا اندازه‌اى مشکوک باشد انجمن مرکزى حق ندارد صندوق‌ها را باطل بکند انجمن فرعى حق داشته است این را بکند انجمن مرکزى حقوقش با انجمن‌هاى فرعى یکسان است انجمن فرعى همان حق انجمن اصلى را دارد همان طور که درباره انجمن اصلى نوشته می‌شود انجمن‌هاى نظارت هر حوزه به طور مطلق و بدون این که ذکر از اصلى و فرعى شود در تحت نظارت حاکم محل قرار دارد و آنها متصدى و مسئول صحت جریان انتخابات آن حوزه هستند یعنى همان ماده‌اى و همان مقرراتى که انجمن مرکزى به خودش اجازه می‌دهد به اتکای آنها صندوق‌ها را باطل کند، همان قانون براى حتى انجمن‌هاى فرعى هم هست و بنابراین انجمن مرکزى نمی‌توانسته است صندوقى را که انجمن فرعى محل صحت و سقم آن را تصدیق کرده (دکتر معظمى - نکرده) چرا کرده است راجع به سنگسر کرده است بنده این استناد را به سنگسر می‌کنم در صندوق سنگسر انجمن صحت صندوقى را تصدیق کرده بعداً انجمن مرکزى گفته است این باطل است، انتخابات سنگسر خیلى خوشمزه است روزى که انتخابات سنگسر تمام می‌شود بخشدار سنگسر یک تلگرافى مى‌کند به فرماندار سمنان عبارت تلگراف این‌ است ((بحمدالله انتخابات در نهایت آزادى و آرامش خاتمه پیدا کرد)) این تلگرافى است که بخشدار سنگسر بعد از اختتام اخذ آراء به فرماندارى سمنان می‌کند معهذا فرداى آن روز با وجود این تلگراف نماینده دولت انجمن اصلى دستور می‌دهد به انجمن فرعى سنگسر که صندوق را توقیف کنید و آراء را قرائت نکنید البته آنها هم اطاعت نکرده‌اند و آراء را قرائت کردند بعد انجمن مرکزى آمده به اختیار خودش صندوق را باطل کرده است و در انجمن شهمیرزاد آنها هم آمده‌اند آراء را قرائت کرده‌اند بعد انجمن مرکزى دستور داده است که توقیف کنند بعد صندوق را برده‌اند در شهربانى خوشمزه اینجاست که انجمن از خواندنش خوددارى کرده است و استدلال کرده که چون تعداد آرای شهمیرزاد تأثیرى در رتبه وکلا ندارد از این جهت خواندنش مورد ندارد آقا این براى ایرانى یک اعمال حقى است و این اعمال حق‏ باید انجام بگیرد و هیچ کس به هیچ بهانه‌اى حقى ندارد این اعمال حق ایرانى را از افراد بگیرد چه تأثیرى داشته باشد چه نداشته باشد هیچ کس حقى ندارد (عامرى - مشهد را هم بفرمایید) بنده راجع به مشهد الان عرضى ندارم فعلاً راجع به سمنان حرف می‌زنم همان طور که عرض کردم این ابطال صندوق عملى است خلاف قانون اساسى و این عمل خلاف قانون را بایستى مسلماً مجلس در‌نظر بگیرد در انتخابات سمنان یکى از وضعیت‌هاى خاصش وضعیت فرماندار و انجمن است فرماندار در اوایل متهم است به نفع یکى از کاندیداها عمل می‌کند و حتى یک مکالمه تلفنى که صورت مجلس هم کرده‌اند و دادستان رفته صورت مکالمه را برداشته ولى در وسط انتخابات فرماندار (خسرو قشقایى -  با کى صحبت کرده‌اند؟) با جناب آقاى عامرى، ولى در وسط انتخابات معلوم نیست که جریان چطور می‌شود که بر عکس می‌شود، فرماندارى که در وهله اول متهم است که طرفدارى از آقاى عامرى می‌کند بعد مى‌بینیم که در جهت مخالف اکثریت انجمن است یعنى بعد از این که اعلام ختم اخذ آراء شد انجمن دو قسمت می‌شود یک قسمت شش نفرى که اکثریت انجمن تشکیل می‌دهند و از آن به بعد این شش نفر هم دیگر را گرفته‌اند و ترک‌تازى شروع می‌شود و یک سه نفرى که با فرماندار و بازرس‌ها که اینها یک طرف هستند، هر روز شکایت است از فرماندار که به انجمن نمى‌آید و حاضر نمی‌شود و در انجمن از فرماندار که اعمال نفوذ می‌کنند و مداخله مى‌کنند در هر حال منظورم این وضع به‌ خصوص است که در اول طرفدار آقاى عامرى هست در روزهاى آخر مى‌بینیم با اقلیت انجمن در یک صف است نظارت فرماندار در تمام امر انتخابات لازم است و باید انجام بگیرد ولى از آن روزى که این شکاف ایجاد شده است فرماندار و شش نفر از انجمن‌هاى اصلى از هم دیگر جدا هستند و آنها براى خودش و آنها سى خودشان عمل می‌کنند این شش نفر را متهم می‌کنند به طرفدارى شدید از جناب آقاى عامرى البته اگر یک ورقه‌اى در دست نبود بنده شاید اصلاً ذکرش را نمی‌کردم ولى یک سند امضا شده که عکسش را برداشته‌اند و گمان می‌کنم که به همه آقایان داده‌اند در این سند رسماً نوشته شده. آقاى سید محمد‌تقى شریعت‌پناهى می‌نویسد با آقاى عامرى قول و قرار نموده و فعلاً نیز مشغول کار شده‌ایم (ناصر ذوالفقارى- این نامه مربوط به آبیارى سمنان است) البته یک اظهار ارادتى در یک نامه خصوصى دلیل نمی‌شود اما صحبت از قول و قرار و مشغول کار شدن براى آنهایى که صحبت از همکارى و طرفدارى انجمن با آقاى عامرى می‌کنند شبهه زیاد ایجاد می‌کند در هر حال این شش نفر در تمام این مدت انتخابات را به نفع خودشان می‌چرخانند آگهى هر وقت دلشان بخواهد می‌کنند آراء را هر وقت دل‌شان بخواهد می‌خوانند و هر وقت نمى‌خواهند نمى‌خوانند محل‌شان روشن نیست گاهى اوقات در سمنان‌اند و گاهى اوقات در تهران‌اند و مخالفین مدعى هستند که صورت مجلس نهایى در تهران نوشته شده است بنده در پرونده یک تلگرافى از آقاى شریعت‌پناهى دیدم که در 20/12 خود ایشان می‌نویسد من در تهران هستم و اگر امضایى سندى به اسم من منتشر شد بدانید که دروغ است شاید قانون صراحت نداشته باشد که انجمن با حضور فرماندار تشکیل شود ولى در بعضى مواردش صحت دارد و من‌جمله صراحت دارد که باید صورت مجلس نهایى به امضاى فرماندار باشد بنده از آن قسمت‌هایى که صراحت ندارد حتى آداب و رسوم و همان چیزهایى که در این دوره مورد عمل قرار گرفته چیزى نمی‌گویم ولى آنجایی که قانون صراحت دارد با کمال تأسف کارى نمی‌توانیم بکنیم ماده 38 قانون می‌گوید منشى انجمن نظارت مرکزى صورت انتخابات را در سه نسخه حاضر کرده به مهر حکومت و به امضاى اعضاى انجمن نظارت رسانیده این جا صراحت دارد باید مهر حکومت باشد مهر حکومت بودنش فلسفه‌اى دارد براى این که این مهر حکومت یک وسیله غیر رسمى تصدیق سایر امضاهاست و بنده روى این قسمت تکیه می‌کنم براى این که خواهید دید همین نبودن امضاى فرماندار چه وضعیت اسفناکى ایجاد کرده است (عامرى - آن تلگراف شریعت‌پناهى تاریخش چیست؟) 20/12، تلگراف است یا نامه درست خاطرم نیست صورت مجلس نهایى به امضاى فرماندار نرسیده است البته مدعى‌ها یا مخالفین می‌گویند این عمل در تهران انجام گرفته فرماندار با سه نفر دیگر یا دو نفر دیگر از اعضاى انجمن صورت مجلس جداگانه‌اى براى خودش امضا کرده است و البته دو تا صورت مجلس یک وضع مخصوص به خودش گرفته است و با این ترتیب به طوری که ماده 38 صراحت دارد چون صورت مجلس نهایى به امضاى فرماندار نرسیده مخدوش است و قابل قبول نمی‌تواند باشد مطابق نص صریح قانون یک عمل دیگر بر‌خلاف نص صریح قانون شده است و آن این است که اعتبارنامه باید به امضا و مهر فرماندار باشد (دکتر کیان - صحیح است) ماده 49 (نمایندگانی که به عضویت مجلس شورای ملى انتخاب می‌شوند باید به مهر یا امضاى اعضاى انجمن نظارت و حکومت محل اعتبارنامه در دست داشته تسلیم دفتر مجلس شوراى ملى نمایند) آقایان بنده نمی‌دانم قوانین مملکت ما تا چه حد قابل تفسیر و تعبیر است نمی‌دانم.

رئیس - آقاى زیرک‌زاده بیانات‌تان را بفرمایید.

زیرک‌زاده - بنده کارى جز بیان نمى‌کنم صریح قانون می‌گوید اعتبارنامه باید امضاى فرماندار را داشته باشد (یکى از نمایندگان - اگر در محل نبود چه بکنند؟) نباشد آقا. سه اعتبارنامه در پرونده انتخاباتى سمنان هست خدا شاهد است اگر بخواهند براى کلوپ ورزشى عضو انتخاب بکنند بیشتر مراسم را اهمیت می‌دهند تا براى انتخاب نماینده. سه اعتبارنامه صادر شده است یک اعتبارنامه امضاى فرماندار را دارد با دو یا سه امضا دو اعتبارنامه به امضاى اعضاى انجمن است که یکى‌اش را می‌گویند مجعول است و یکى را می‌گویند صحیح است ولى البته من چیزى را که تحقیق کردم این است که امضاها یکى نیست و در هر حال چون یک مقام رسمى است یکی‌اش جعل است بنده چاره اى جز این که قبول بکنم جعل است ندارم ولى اساساً می‌گویم اما چرا باید وضع به اینجا بکشد که یک عده‌اى به خودشان اجازه بدهند براى انتخابات مجلس ایران اعتبارنامه قلابى بفرستند (عامرى - صحیح است) این کار اگر می‌شود براى این است که به چشم خودشان مى‌بینند که قانون رعایت نمی‌شود وقتى دیدند قانون مراعات نشد همه جسور می‌شوند و همه جرأت پیدا می‌کنند وقتی‌ که شما یک جا پا روى قانون گذاشتید دنبالش می‌روید به طوری که تمامى ندارد و هیچ حدى برایش متصور نیست (حاج سید جوادى -  اگر مجلس جرأت و جسارت داشت آنها هم پول خرج نمی‌کردند) تکلیف مجلس البته با خود مجلس است و ما فقط آن چیزی که به نظرمان مى‌آید باید عرض کنیم نبودن امضاى فرماندار یک اشکال دیگرى پیدا می‌کند و آن این است که ما از خودمان می‌پرسیم اساساً وزارت کشور چگونه توانسته است وکیلى بدون اعتبارنامه به مجلس معرفى کند روى چه سندى روى چه دلیلى به اتکای چه منطقى وزارت کشور نماینده‌اى به اسم نماینده سمنان به مجلس معرفى کرده براى این که مدارکى که براى این‌ کار لازم‌ است در دست نبوده است اگر هم هست در پرونده من ندیدم بنده این 1500 ورق را ورق زده‌ام و هر چه قابل مطالعه باشد دیده‌ام این اشکال پیدا می‌شود که وزرات کشور چگونه توانسته است این اعتبارنامه را بدهد (عامرى -  اگر استیضاحش بکنید بنده هم پشت سرتان مى‌آیم) بنده فکر می‌کنم که عمل ما و اینجا دو مرحله دارد یک مرحله تعیین مقصرین که چه اشخاصى هستند که تقصیر کرده‌اند خلاف قانون کرده‌اند یکى دیگر ملاحظه و قبول این که عمل خلاف قانون انجام گرفته است بحث در تصویب اعتبارنامه‌ها روى این مرحله است بنده وظیفه‌ام این است که بیایم بگویم که این عملیات خلاف قانون درش انجام گرفته است مقصرین چگونه

+++

مجازات خواهند شد و کى مجازات خواهد کرد آن مرحله دیگرى است و مربوط به این مرحله نیست بنده اینجا فقط وظیفه دارم که مشکلات قانونى امر را عرض کنم. عرض کردم به هیچ‌وجه داخل در شکایات و فهرست اسامى نشدم داخل در بحث‌ها و صحبت‌ها نشدم براى این که مقام مجلس محترم‌تر از این است که این بحث‌ها در مجلس بشود خود دانید و عملى که با قانون و حق باید بکنید عرض دیگرى ندارم.

رئیس - آقاى خسرو قشقایى بفرمایید.

خسرو قشقایى - (مخبر کمسیون تحقیق) چون آقاى عامرى بعداً خودشان به طور مفصل دفاع خواهند کرد و تمام مدافعات‌شان به طوری که خودشان اظهار مى‌دارند مستند به سند است بنده در اینجا فقط مختصراً یک عرایضى می‌کنم و قبلاً می‌خواستم از آقاى زیرک‌زاده یک سؤالى بکنم که بنده جواب مرحمت خواهند فرمود جنابعالى انتخابات دوره قبل از شهریور را قبول دارید؟ (مکى - سؤال حرام است) عرض کنم چون بنده می‌خواهم اتخاذ سند بکنم (مکى- شما حق ندارید سؤال بکنید) خوب سؤال نمی‌کنم آقاى زیرک‌زاده اینجا مطالبى را فرمودند و فرمایشات‌شان را با این موضوع شروع کردند که اتخاذ سند کردند از گزارش آقاى فریدونى و خیلى خوشوقت بودند که آقاى فریدونى فرموده‌اند که این انتخابات عجیب و غریب بوده است در صورتی که تمام انتخابات گذشته را تمام و کمال آقاى فریدونى انجام می‌دادند آقاى فریدونى مقام مدیر کلى در وزارت کشور داشته‌اند و انتخابات زیر‌ نظر ایشان انجام می‌شده است انتخابات این دفعه فقط از نظر آقاى فریدونى یک اشکالى داشته که ایشان متصدى انتخابات نبوده‌اند و اگر بود آن را صحیح و درست تشخیص می‌داد عرض کنم راجع به ابطال صندوق‌ها همان طور که فرمودید راجع به صندوق دو محل اعتراضى نداشتید چون انجمن‌هاى فرعى خودشان باطل کرده بودند (زیرک‌زاده - نخیر راجع به سنگسر گفتم که اعضاى انجمن فرعى مخالف بودند) البته اطلاع دارید در سنگسر یک اتفاقاتى افتاده و اعضاى انجمن سنگسر از محل فرار کردند و آقاى عامرى یک اطلاعات دقیقى دارند که مفصلاً به عرض آقایان می‌رسانند اما راجع به این که فرماندار چرا اعتبارنامه آقاى عامرى را امضا نکرده بنده اتخاذ سند مى‌کنم از فرمایش خودتان و مکالمه تلفنى که آقاى دادستان محل هم تأیید کرده‌اند که فرماندار در اول تحت نفوذ ایشان قرار داشته و جزو دوستان آقاى عامرى بوده ولى در وسط کار از ایشان برگشته‌اند و تغییر عقیده داده‌اند بهترین دلیل این است براى بنده که ایشان تهدید یا تطمیع نشده باشند چون در جاى دیگر هم فرمودید که تلگرافاتى که از طرف مخالفین آقاى عامرى مى‌آمده خیلى تلگرافات سنگینى بوده و مبالغ زیادى براى تلگرافات مخالفین ایشان می‌داده‌اند و البته مخالفى که حاضر بشود براى فرستادن تلگراف مبالغ زیادى خرج بکند براى تطمیع فرماندار و تهیه آراء هم مبالغ زیادى حاضر خواهد بود که خرج بکند و در این دو سه صندوق هم که باطل کرده‌اند بنده فکر می‌کنم که تطمیع به طور قطع بوده چون باز اتخاذ سند می‌کنم از فرمایشات خود شما که فرمودید مبالغ زیادى براى تلگراف حاضر بوده‌اند خرج کنند البته براى ابطال صندوق نیز حاضر بوده‌اند که مبالغ زیادترى خرج بکنند (زیرک‌زاده - از قانون اتخاذ بفرمایید نه از گفته‌هاى بنده) و اما این که وزارت کشور چگونه ایشان را معرفى کرده در آنجا الزامى براى این نبوده که این را حتماً فرماندار امضا کند فرماندار حتماً بایستى که این حکم را امضا کند ولى وقتى که فرماندار نخواهد امضا بکند چه باید کرد به فرماندار رئیس انجمن محل نوشته و دادستان هم تذکر داده که بیاید و امضا بکند و ایشان هم حاضر نشده است و ممکن است وزارت کشور در نقاطى نظرى داشته باشد و فرماندار محل را در موقعى که بخواهد پرونده را و اعتبارنامه را امضا نکند احضار بکند یا مأموریت بدهد یا فرماندار مریض بشود یا فرماندار فوت بکند در این صورت مانع قانونى به نظر بنده ندارد که حتماً لازم باشد که فرماندار امضا بکند اما این که اینجا فرمودید که ایشان اعتبارنامه‌شان کافى نبوده به هر صورت شش رأى اعضاى انجمن را داشته‌اند (حاج سید جوادى- یکى از شش نفر على‌البدل بوده) رئیس و نائب رئیس انجمن هم جزوشان بودند و اصلاً در نقاط دیگر هم نظایرى هست که گویا اصلاً اعتبارنامه نداشته‌اند و در این مجلس تماماً رأى داده اند ولى ایشان شش رأى داشته‌اند بنده دیگر بقیه مدافعات را به عهده خود جناب آقاى عامرى می‌گذارم.

رئیس - آقاى عامرى‏.

عامرى - بنده تقاضا دارم که هر یک از آقایان هر ایراد و اعتراضى دارند هر اشکالى که دارند بیایند و بفرمایند چون استناد به گزارش وزارت کشور کردند بنده گزارش بازرسى کل کشور را هم خواسته‌ام براى جلسه بعد و به تفضیل جواب عرض خواهم کرد.

رئیس - از آقایان معترضین سه نفر باقى‌اند آقاى صفایى (نمایندگان - نیستند) آقاى حاج سید‌جوادى‏

حاج سید ‌جوادى - بنده نوبتم را واگذار می‌کنم به آقاى زیرک‌زاده.‏

دکتر بقایى - ولى آقاى رئیس باید به نوبت باشد.

رئیس - به نوبت صدا کردم من درآوردى نیست اول سرکار را صدا کردم تشریف نداشتید.

دکتر بقایى - بله یک معترض که صحبت کرد باید جواب داده شود و بعد نوبت به معترض بعد برسد.

فرامرزى - نه قربان مطابق آئین‌نامه می‌شود جواب همه معترضین را یک جا بدهد.

رئیس - آقاى دکتر بقایى معترض علیه مخیر است که تمام اعتراضات مخالفین را یکایک بشنود و یک جا جواب بدهد و هم مخیر است هر اعتراضى که کردند جواب بدهد و دو دفعه معترض دوم بگوید باز جوابش را بدهد تا آخر هر دو را مخیر است.‏

دکتر بقایى - بفرمایید ماده‌اش را بخوانند.

رئیس - ماده 8 قرائت می‌شود.

(به شرح زیر خوانده شد)

ماده 8- گزارش شعبه در مجلس قرائت می‌شود چنانچه مبنى بر قبول باشد و مخالفى هم نباشد تصویب شده محسوب می‌گردد و رئیس تصویب آن را اعلام می‌نماید هر گاه گزارش شعبه مبنى بر رد اعتبارنامه نماینده باشد و یا در مجلس کسى مخالفت کند به کمیسیون تحقیق ارجاع می‌گردد. این کمیسیون به دلائل و توضیحات نماینده مخالف و مدافعات طرف در ظرف ده روز رسیدگى می‌کند و رأى می‌دهد رأى کمیسیون باید مدلل و موجه باشد و آن رأى نیز در مجلس قرائت خواهد شد کسانی که در موقع طرح اعتبارنامه مخالفت کرده‌اند می‌توانند در مجلس به ترتیب صحبت کنند و هر دفعه که یک مخالف صحبت کرد براى نماینده مورد اعتراض حق دفاع خواهد بود و می‌تواند نماینده دیگرى به درخواست او دفاع کند و همچنین نماینده مورد اعتراض یا مدافع او می‌تواند به تمام اعتراضات در جلسه بعد جواب بدهد و دفاع نماید. پس از خاتمه مذاکرات رأى نهایی راجع به رد یا قبول نمایندگى او با مجلس است.

رئیس - حالا ایشان معترض‌علیه است آقاى زیرک‌زاده اعتراض خودشان را بیان فرمودند و آقایان صفایى و حاج سید جوادى و جلالى مانده‌اند آقاى صفایى قزوین‌اند یا کسالت دارند به هر حال نیستند آقاى جلالى هم تشریف ندارند فقط آقاى سید‌جوادى تشریف دارند مى‌فرمایید صحبت بکنید یا نه؟

حاج سید‌جوادى - آقاى زیرک‌زاده از طرف بنده صحبت می‌کنند.

جند نفر از نمایندگان - نمی‌شود باید خودشان صحبت کنند.

رئیس - اگر می‌خواهید صحبت بکنید بفرمایید ایشان که صحبت‌شان را کردند.

دکتر معظمى - آقاى رئیس باید اعلام بفرمایید آنها که نیستند حق‌شان ساقط است.

رئیس - بله حق غائب ساقط است.

عامرى - بنده حاضرم اگر آئین‌نامه اجازه می‌دهد هر که می‌خواهد صحبت بکند.

رئیس - آقاى عامرى اجازه می‌دهند که ایشان هر اعتراضى دارند به وکالت از طرف آقاى حاج سید جوادى بفرمایند.

زیرک‌زاده - پس اجازه می‌فرمایید؟

فرامرزى - آقا نمی‌شود.

رئیس - آقاى ملک‌مدنى‏.

ملک‌مدنى - توجه بفرمایید که آئین‌نامه اجرا بشود بنده در مورد آقاى زیرک‌زاده عرض نمی‌کنم که حق دارند صحبت کنند یا خیر.

رئیس - آقا اگر بشود من که مانع نیستم‏.

ملک‌مدنى - اینجا به نظر بنده آئین‌نامه خیلى روشن و صریح است قضیه این است که باید دفاع بشود و کسى باید دفاع کند که خودش جزو معترضین نباشد مثلاً نفر دیگرى را آقاى عامرى می‌توانند تعیین کنند که از ایشان دفاع کند ممکن است یکى قدرت دفاع نداشته باشد ولى معترض نمی‌تواند دیگرى را وکیل کند معترض باید خودش پا شود و صحبت بکند.

رئیس - آقاى نبوى‏.

نبوى - با وضعیتى که پیش آمده و حضرتعالى فرد فرد معترضین را احضار فرمودید فقط آقاى زیرک‌زاده معترض هستند و فرمایشات‌شان را کردند و آقاى عامرى هم تقاضا کردند روز بعد دفاع کنند مطابق آئین‌نامه هم این حق را دارند پس حالا این موضوع مطرح نیست تا روز بعد و چون سه ربع دیگر از وقت باقى داریم من خیال می‌کنم که اجازه بفرمایید آن پرونده‌اى که بعد از این است مطرح شود و فردا دفاع آقاى عامرى مطرح بشود. بعد از این که ایشان صحبت کردند آقایان باز هم بفرمایند.

رئیس - آقاى دکتر بقایى فرمایشى دارید؟ بفرمایید.

دکتر بقایى - این پیشنهاد جناب آقاى نبوى به هیچ وجه صحیح نیست این می‌شود مثل کتابم مثنوى که این پرونده را بگذارند و بعد یک پرونده دیگر را مطرح کنند و براى دومى هم همین طور گیرى پیدا بشود و این موضوع الى غیرالنهایه طول بکشد این مطلب که شروع شده باید به خاتمه برسد اما راجع به این موضوعى که مخالفت کردند به نظر بنده هیچ مانع قانونى ندارد و چون عده‌اى به یک پرونده معترض هستند ممکن است بنده هم که معترض هستم و یک اطلاعاتى دارم بگذارم در اختیار یکى از آقایان معترضین و او که بصیرتر است از طرف من هم صحبت بکند این موضوع در اعتراض هم می‌شود و هیچ مانع قانونى ندارد.

+++

رئیس - آقاى فرامرزى‏.

فرامرزى - من خواهش می‌کنم که یک کارى بکنید که در این مملکت چهار دیوارى یک اصل و قاعده‌اى محفوظ باشد دائماً روى اجتهاد تمام اصول را زیر و رو نکنید در این آئین‌نامه اصولى هست که معترض علیه وکیل مدافع می‌تواند تعیین بکند ولى راجع به آن یکى نیست و عمل هم نشده تا بحال حالا چه اصرارى است که شما درست کنید روى خیال، اگر ایشان اعتراضى دارند بفرمایند حرفشان رابزنند.

حاج سید‌جوادى - آقاى فرامرزى من باکى ندارم که حرفى بزنم ولى روى خواهش آقایان حرف نمی‌زنم‏.

فرامرزى - پس صرف‌نظر بفرمایید.

حاج سید جوادى - صرف‌نظر هم نمی‌کنم.

رئیس - آقاى سید‌جوادى چه نظرى دارید؟

حاج سید‌جوادى - بنده در مخالفتم باقى هستم.

فرامرزى - عرض کنم که به آقاى سید‌جوادى اعتراض من این نیست که چرا ایشان حرف نمی‌زنند من می‌گویم اگر باید حرف زد خودشان باید بزنند اگر خودشان نزنند حق‌شان ساقط شده مثل آن یکى غایب بوده نمی‌شود که یکى بگوید که عوض من حرف بزن ایشان هم که حرف نمی‌زنند حق‌شان ساقط می‌شود من اصرارى ندارم که ایشان حرف بزنند بلکه خواهش دارم که حرف نزنند و این زودتر بگذرد.

رئیس - آقاى مکى‏.

مکى - بنده تصور می‌کنم که اگر آئین‌نامه را اجرا می‌کردید این اشکال پیش نمى‌آمد زیرا خارج از جلسه طبق نوشته کتبى که آقاى عامرى به مقام ریاست داده بودند ایشان مخالفت خودشان را از سه تا پرونده استرداد کرده بودند و اگر اول جلسه آن نامه قرائت می‌شد و روى سه پرونده رأى گرفته می‌شد این ابهام الان پیش نمى‌آمد حالا هم براى رفع این ابهام از همکاران محترم تقاضا می‌کنم که تنفس داده شود برویم بیرون (نمایندگان - صحیح است) و اول جلسه آینده آن نامه خوانده بشود در مورد این آقایان و بعد هم پرونده آقاى عامرى به جریان بیفتند.

دکتر بقایى - اجازه می‌فرمایید؟

4- ختم جلسه به عنوان تنفس‏

رئیس - آقاى دکتر بقایى بیانى نفرمایید تا عرضم را بکنم الان نوبت دفاع آقاى عامرى است و خواسته‌اند که این دفاع را در جلسه آینده بکنند (بسیار خوب) و این بحث را هم الان در تنفس حل می‌کنیم که بعد از این یک همچو اجمالى یا ابهامى باعث مباحثه و اتلاف این همه وقت نشود با اجازه آقایان تنفس داده می‌شود.

(مجلس 23 دقیقه بعد از ظهر به عنوان تنفس ختم و دیگر تشکیل نگردید)

رئیس مجلس شورای ملى - اورنگ‏

+++

یادداشت ها
Parameter:294743!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)