کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره یازدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏11
[1396/05/09]

جلسه: 49 صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 12 تیر ماه 1317  

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2- بقیه شور اول لایحه اصول محاکمات حقوقى از ماده 663

3- بیانات آقاى وزیر امور خارجه و رئیس راجع به پیمان سعدآباد

4- بقیه شور اول لایحه اصول محاکمات حقوقى از ماده 689

5- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه‏

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏11

جلسه: 49

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 12 تیر ماه 1317

فهرست مطالب:

1- تصویب صورت مجلس‏

2- بقیه شور اول لایحه اصول محاکمات حقوقى از ماده 663

3- بیانات آقاى وزیر امور خارجه و رئیس راجع به پیمان سعدآباد

4- بقیه شور اول لایحه اصول محاکمات حقوقى از ماده 689

5- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه‏

(مجلس یک ساعت و نیم پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز یکشنبه 5 تیر ماه را آقاى مؤید احمدى (منشى) قرائت نمودند

اسامی غائبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غائبین با اجازه: آقایان حبیبی - ارباب کیخسرو- قراگزلو

غائبین بی اجازه:آقایان دکتر ضیاء- معدل- دکترغنی- پناهی

دیرآمدگان بی اجازه: بیات- لیقوانی- دکتر ادهم- تهرانچی- وکیلی- همراز

(1- تصویب صورت مجلس)

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (گفته شد- خیر) صورت مجلس تصویب شد.

(2- بقیه شور اول لایحه اصول محاکمات حقوقى از ماده 663)

رئیس- بقیه شور اول لایحه اصول محاکمات حقوقى از ماده 663 شروع می‌شود:

ماده 663- در صورتی که مدعى به مالى نباشد و همچنین دعوى تصرف عدوانى و رفع مزاحمت و ممانعت و افراز و تقسیم و حقوقى ارتقاقى هزینه محاکمه در محاکم صلحیه ده ریال و در محاکم ابتدایی بیست و پنج ریال است.

رئیس- ماده 664

ماده 664- هزینه تأمین دلیل پنج ریال است.

رئیس- ماده 665

ماده 665- هزینه یکم در موقع دادن عرضحال تأیید داده شود و در صورتی که تعیین قیمت مدعى به در وقت دادن عرضحال ممکن نباشد در موقع دادن عرضحال در محاکم صلحیه دو ریال و در محاکم ابتدایی پنج ریال گرفته می‌شود و بقیه بعد از تعیین مدعى به او صدور حکم اخذ خواهد شد و محکمه مکلف است قیمت مدعى به قبل از صدور حکم معین نماید.

رئیس- ماده 666

ماده 666- هزینه قرار ارجاع به حکمیت و مصدق

+++

و اهل خیره و اجراء موقت در محاکم صلحیه یک ریال و در سایر محاکم پنج ریال است.

رئیس- ماده 667

ماده 667- هزینه تأمین مدعى به در محاکم صلحیه دو ریال و در سایر محکام ده ریال است و پس از صدور قرار دریافت می‌شود.

رئیس- ماده 668

ماده 668- براى استیناف و تمیز قرارهایی که موافق اصول محاکمات حقوقى استیناف و تمیز آنها علیحده از حکم جائز است هزینه زیر دفعتاً در موقع تقدیم عرضحال دریافت خواهد شد.

1- براى استیناف از قرار پنج ریال‏

2- براى تمیز از قرار پانزده ریال‏

رئیس- ماده 669

ماده 669- در موارد زیر مدعى از تأدیه هزینه محاکمه معاف است.

1- دعاوى که مدعى به آن دویست ریال یا کمتر است.

2- دعوى اعسار نسبت به هزینه محاکمه‏

رئیس- ماده 670

فصل دوم- در هزینه دفتر

ماده 670- هزینه تصدیق مطابقت رونوشت با اصل براى هر صفحه در محاکم صلحیه دو ریال و در سایر محاکم سه ریال است.

بیست و پنج کلمه یک سطر و پانزده سطر یک صفحه و کسر از سطر و صفحه تمام محسوب است.

رئیس- ماده 671

ماده 671- براى سایر تصدیقاتی که از دفتر محکمه در حدود صلاحیت آنها داده می‌شود در محاکم صلحیه دو ریال و در سایر محاکم چهار ریال دریافت می‌شود.

رئیس- ماده 672

فصل سوم- در اعسار از هزینه محاکمه‏

ماده 672- معسر از هزینه محاکمه کسى است که به واسطه عدم کفایت دارایی یا عدم دسترسى به مال خود قادر به تأدیه هزینه محاکمه نیست.

رئیس- ماده 673

ماده 673- همین که اعسار کسى ثابت شد از نتایج زیر استفاده خواهد کرد.

1- معافیت موقتى از تأدیه تمام یا قسمتى از هزینه محاکمه در مورد دعوایی که براى معافیت از هزینه آن ادعاء اعسار شده.

2- حق داشتن وکیل مجانى‏

3- معافیت از دادن تأمین که باید اتباع خارجه بدهند در صورتی که مدعى از اتباع خارجه باشد.

رئیس- ماده 674

ماده 674- معافیت از هزینه محاکمه باید براى هر دعوى علیحده تحصیل شود ولى معسر می‌تواند در تمام مراحل مربوطه به همان دعوى از حکم اعسار استفاده کند.

رئیس- ماده 675

ماده 675- در مورد دعاوى متعدده که مدعى اعسار بر یک نفر دفعتاً اقامه نماید حکم اعسار که نسبت به یکى از دعاوى صادر شود نسبت به سایر دعاوى مؤثر خواهد بود.

رئیس- ماده 676

ماده 676- مرجع رسیدگى به دعوى اعسار محکمه‌ای است که صلاحیت رسیدگى بدوى به دعوى اصلى دارد دعوى اعسار براى معافیت از هزینه مرحله استینافى یا تمیز نیز به محکمه‌اى راجع است که بدایتاً به دعوى اصلى رسیدگى کرده است.

رئیس- آقاى اوحدى‏

اوحدى- این ماده به عقیده بنده در یک قسمت ناقص است و در یک قسمت زائد قسمتى که این ماده ناقص می‌رسد به نظر بنده این است که تمام مدعیان اعسار از هرینه محاکمه اگر در حوزه صلاحیت رسیدگى محکمه بدوى باشند درست است ولى این طور نیست یک

+++

قسمت مهم از دعاوى راجع است به مدعیانى که خارج از حوزه صلاحیت محکمه اقامت دارند و چون مرحله ثبات افلاس جز به شهادت شهود و مطلعین از حالات و کیفیات معسر ثبوتش متشکل است از این جهت حصر کردن به این که دعوى اعسار باید در حوزه محکمه صلاحیت‌دار اقامه شود خالى از اشکال نخواهد بود. مثلا مدعى مقیم طهران که در محکمه شیراز می‌خواهد اقامه دعوى اصلى بکند طریق اثبات اعسارش مشکل است چه در شیراز کسى نیست که به هویت و حالات این شخص مدعى کاملا مستحضر باشد که در محکمه شیراز بیاید شهادت بدهد که من مطلع هستم که زندگى این مدعى این طور است و از این جهت معاف است از دادن مخارج محاکمه ولى اگر در طهران دعوى اعسار از هرینه محاکمه را اقامه کند اشخاصى که با او مربوط هستند و او را مى شناسند و از وضعیت زندگانیش اطلاع دارند می‌توانند در محکمه اقامت او حاضر شوند و ازتمام جریان زندگى او اظهار اطلاع بکنند که حکم اعسارش صادر شود به این نظر این ماده ناقص است و به عقیده بنده مقتضى است که آن ماده اصلاح شود و طرز اصلاحش را هم تهیه کرده‌ام و تقدیم می‌شود که اگر موافقت شد به آن طریق بشود و اما این که عرض کردم یک قسمت از این ماده زائد است در ماده 674 تصریح شده به این که معسر می‌تواند در تمام مراحل مربوطه به همان دعوى از حکم اعسار استفاده کند مراحل مربوطه به همان دعوى مرحله استینافى و تمیزى است و چون در ماده 674 این مطلب تصریح شده دیگر در ماده 676 ذکرش لزومى ندارد که براى مرحله استینافى و تمیز نیز به محکمه بدوى مراجعه کند. این قسمت هم زیادى است. این هم پیشنهاد بنده‏

مؤید احمدى (مخبر)- این دو نظرى که آقاى اوحدى بیان فرمودند البته از این نقطه‌نظر که خودشان توضیح فرمودند که فرض شود که یکى ساکن طهران است مثلا ملکى در شیراز فروخته است آن وقت محکمه شیراز صالح است او بیاید اعسارش را در طهران ثابت کند از نقطه‌نظر یک نفر آن فرضى را که ایشان فرمودند البته تسهیلى فراهم است ولیکن به طور عموم نمی‌شود این کار را کرد فرض بفرمایید که این شخص معسر نبود حالا که می‌خواهد محاکمه کند چه باید بکند اگر مدعابهش ملک است و در شیراز است این شخص باید برود در شیراز و در محکمه شیراز محاکمه کند البته نمى‌تواند بگوید که چون بعضى ادله او در طهران است بیاید طهران و باید برود به همان محکمه که صالح است که رسیدگى به اصل دعوى بکند اصل دعوى باید در محکمه شیراز رسیدگى شود وقتى هم می‌گوید من معسر هستم نمى‌توانم هزینه محاکمه را بدهم خوب میرود در همان محکمه و اعسارش را ثابت می‌کند. اما قسمتى را که فرمودندزائد است یعنى چون در ماده قبلى تصریح شده دیگر در این جا لزوم ندارد ذکرش البته چون ذهن جنابعالى خیل سریع است این طور می‌فرمایید ولى دیگران را با خودتان مقایسه نکنید تصریح در آن ماده چه ضررى نسبت به این ماده دارد مخالفت و تناقض که ندارد بلکه تصریحى کرده است که اگر در مرحله استیناف دعوى بماند مى‌آید در همان محکمه بدوى که صلاحیت داشته باشد براى حکم اعسار و این در واقع توضیح ماده 674 است و زائد نیست و آن پیشنهاد هم چون شور اول است می‌رود به کمیسیون مطابق نظامنامه و البته کمیسیون یا رد می‌کند یا تصویب.

رئیس- آقاى طباطبایی‏

طباطبایی- عرضى ندارم‏

رئیس- آقاى اوحدى‏

اوحدى- به طور مختصر عرض می‌کنم فرمایشات آقاى مخبر کمیسیون چندان ارتباطى با قسمت اظهارات بنده نداشت زیرا بنده نخواستم بگویم اگر دعواى ملکى دارد یک مقیم شیراز بیاید طهران اقامه دعوى کند و بگوید دلائل من در اینجا موجود است هیچ مسئله آمدن اصل دعوى به طهران نبوده صحبت از معسر هزینه محاکمه

+++

است که اگر یک مدعى اعسار مقیم طهران باشد باید اعسارش را به وسیله مطلعین ثابت کند و در شیراز از حال او کسى خبر ندارد اگر رفت به محکمه شیراز عرضحال هزینه داد باید شاهد ببرد. سند رسمى که ندارد دلیل دیگر هم ندارد دلیل منحصر به فرد براى اعسار شهود است و مطلعین قضیه این مطلعین از قضیه را که نمی‌تواند بار کند ببرد شیراز که شهادت بدهند و اظهار اطلاع بکنند که این آدم معسر است این است که عرض می‌کنم که این ماده از این حیث ناقص است این پیشنهاد را هم دادم البته در کمیسیون مطرح خواهد شد و السلام نامه تمام.

رئیس- آقاى زوار

زوار- بنده تصور می‌کنم که پیشنهادى که داده‌اند و آقاى مخبر محترم کمیسیون اشاره کردند باید برود به کمیسیون و اظهاراتى که آقاى اوحدى راجع به ماده فرمودند آقاى مخبر هم جواب دادند و تصور می‌کنم که قناعت کنیم به همان پیشنهادى که داده‌اند که در کمیسیون مطرح خواهد شد و برویم در شور مواد دیگر.

پیشنهاد آقاى اوحدى به شرح ذیل خوانده شد:

ماده 676- مرجع رسیدگى به دعوى اعسار محکمه‌ای است که صلاحیت رسیدگى به دعوى اصلى را دارد ولى در صورتی که مدعى اعسار در حوزه دیگر اقامت داشته باشد دعوى اعسار هزینه محاکمه در حوزه اقامت خود می‌تواند اقامه نماید.

رئیس- ماده 677

ماده 677- دعوى اعسار به طرفیت مدعى‌العموم اقامه خواهد شد- هر گاه محکمه صلاحیت‌دار صلحیه باشد مدیر دفتر صلحیه سمت نمایندگى مدعى‌العموم را خواهد داشت.

رئیس- ماده 678

ماده 678- دعوى اعسار در صورتی که براى معافیت از پرداخت هزینه مرحله بدوى باشد باید ضمن عرضحال راجع به دعوى اصلى و اگر دعوى اعسار راجع به هزینه اعتراض به حکم باشد در ضمن عرضحال اقامه گردد و در صورتى که براى معافیت از هزینه مرحله استینافى یا تمیزى باشد به وسیله عرضحال جداگانه در محکمه مذکور در ماده 676 اقامه خواهد شد.

رئیس- ماده 679

ماده 679- مدیر دفتر مکلف است در ظرف دو روز از تاریخ رسید عرضحال تعسار پرونده را بنطر حاکم محکمه برساند تا چنانچه حضور شهود را در جلسه محاکمه لازم بداند به مدعى اعسار اخطار شود که در روز مقرر شهود خود را حاضر نماید مدیر دفتر یک نسخه از عرض حال و مدارک اعسار و ضمایم آن را براى مدعى‌العموم و نسخه دیگر را براى طرف دعوى اصلى ارسال و ضمناً روز جلسه محاکمه را تعیین و ابلاغ می‌نماید طرف دعوى اصلى می‌تواند در موقع رسیدگى به دعوى اعسار حاضرشده و اگر دلائلى بر رد اعسار دارد بیان کند ولى عدم حضور او مانع رسیدگى و صدور حکم نخواهد شد.

رئیس- ماده 680

ماده 680- هر گاه مدعى اعسار دعوى خود را تا یک ماه تعقیب نکرد عرضحال به درخواست طرف دعوى اصلى رد و مطابق ماده 682 رفتار می‌شود.

رئیس- ماده 681

ماده 681- حکم قبول اعسار قابل استیناف و تمیز نیست و از حکم رد اعسار فقط می‌توان استیناف داد.

رئیس- ماده 682

ماده 682- هر گاه حکم بر رد اعسار صادر شد به طریق زیر رفتار می‌شود.

اگر حکم بدایت صادر و در ظرف مدت قانونى استیناف داده نشده باشد مدعى اعسار مکلف است تا ده روز پس از انقضاء مدت استیناف و اگر حکم استینافاً صادر شده باشد تا ده روز پس از ابلاغ آن هزینه عرض حال دعوى اصلى را تأدیه نماید و الّا عرضحال او رد خواهد شد.

+++

رئیس- ماده 683

ماده 683- درصورتی که دعوى اعسار براى معافیت از هزینه استینافى یا تمیزى باشد مدعى اعسار باید تصدقى از دفتر محکمه که به اعسار رسیدگى می‌کند حاکى از تقدیم عرضحال اعسار گرفته در ظرف مدت قانونى به عرضحال استینافى یا تمیزى پیوست نماید ولى به جریان افتادن عرضحال استینافى یا تمیزى موقوف به تعیین نتیجه عرضحال اعسار است.

رئیس- ماده 684

ماده 684- اگر معسر فوت شود ورثه نمی‌توانند از حکم اعسار مورث استفاده نمایند لیکن فوت مورث در هر یک از مراحل بدوى و استینافى و تمیزى مانع جریان محاکمه در آن مرحله نیست و هزینه محاکمه از ورثه مطالبه می‌شود مگر این که ورثه نیز اعسار خود را ثابت نمایند.

رئیس- آقاى زوار

زوار- بنده این ماده را تقریباً زاید می‌دانم براى این که اینجا نوشته اگر معسر فوت شود ورثه نمی‌توانند از حکم اعسار استفاده کنند. معلوم می‌شود این معسر نمی‌دانند اگر معسر است که چیزى باقى نمى‌ماند براى ورثه‌اش و اگر معسر نیست که چرا عریضه اعسار می‌دهد آن وقت می‌نویسد که هزینه محاکمه از ورثه مطالبه می‌شود معلوم می‌شود که اصلا اعسار موضوع نداشته است عقیده بنده این است که این ماده زاید است.

مخبر کمیسیون (مؤید احمدى‌)- ممکن است ورثه از خودشان دارایی داشته باشند موروث آمده است براى این که اعسار خودش را ثابت کند عریضه داده در حین محاکمه فوت کرده اینجا در نظر گرفته شد که محاکمه از جریان نیفتد ولى ممکن است که پسرش یا کسى که وارث او است از خودش دارایی داشته باشد باید خرج محاکمه را بدهد. یا واقعاً مالى داشته و در دسترس نبوده (آخر او را هم در این ماده معسر بدانیم) و حالا در دسترس وارثش بیفتد از این جهت پیش‌بینى شده که محاکمه از جریان نیفتد ولى وارثش وقتى می‌توانند از این حکم استفاده کنند که مخارج محاکمه را بپردازند و یا این که آنها هم اعسار خودشان را ثابت کنند.

رئیس- ماده 685

ماده 685- هر گاه مدعى اعسار در دعوى اصلى محکوم له واقع شود هزینه محاکمه از او گرفته خواهد شد.

رئیس- ماده 686

ماده 686- اگر تا ده سال از تاریخ صدور حکم اعسار معسر متمکن نگردید دیگر هزینه‌اى که از پرداخت آن موقتاً معاف بوده است از او مطالبه نخواهد شد.

رئیس- ماده 687

ماده 687- در صورتی که ادعاى اعسار رد شود محکمه در ضمن حکم رد اعسار مدعى اعسار را به پرداخت وجوه زیر محکوم خواهد کرد:

الف- دو برابر هزینه دعواى اصلى در مرحله که براى معافیت از هزینه آن عرضحال اعاده داده شده در صورت تعقیب دعواى اصلى و در غیر این صورت معادل آن هزینه‏

ب- حق‌الوکاله وکیل از بابت محاکمه اعسار در صورتى که وکیل مجانى براى او معین شده باشد به شرط درخواست وکیل.

رئیس- ماده 688

ماده 688- از تاجر عرضحال اعسار پذیرفته نمی‌شود و تاجرى که مدعى اعسار باشد باید مطابق مقررات قانون تجارت عرضحال توقف دهد. کسبه جزء مشمول این ماده نخواهند بود.

(3- بیانات آقایان وزیر امور خارجه و رئیس راجع به پیمان سعدآباد)

رئیس- آقاى وزیر امور خارجه فرمایشى دارید؟

وزیر امور خارجه (آقاى سهیلى)- با کمال شعف به استحضار مجلس شوراى ملى می‌رسانم که پیمان سعدآباد مراحل قانونى را در کشورهاى متعاهد پیموده و اسناد تصویب آن در چهارم تیرماه جارى از طرف نمایندگان دول ترکیه

+++

و افغانستان و عراق به وزارت خارجه دولت شاهنشاهى تسلیم گردید و تشریفات اجراى آن به نحوى که در ماده دهم پیمان پیش‌بینى شده بود به عمل آمد.

چنانچه خود آقایان متوجه هستند این عهدنامه عدم تعرض که از تاریخ داراى قوت و اعتبار می‌گردد همکارى دول متعاهد را در حفظ مصالح مشترک آنها تأمین نموده و براى بقاى صلح و امنیت کشورهاى امضاء کننده و تحکیم رشته‌هاى مودت و برادرى بین چهار دولت دوست و همسایه و ثیقه تازه و ذیقیمتى است (صحیح است) و محققاً به آرامش آسیاى غربى و صلح جهان خدمت نمایانى خواهد کرد (صحیح است) کشور ایران این قدم برجسته را مانند یک سلسله پیشرفت‌هاى بزرگ و بیشمار دیگر مدیون افکار بلند و دوراندیش پیشواى عظیم‌الشأن خود می‌باشد (عموم نمایندگان- صحیح است) محتاج به ذکر نیست و خود آقایان متوجه متوجه بوده‌اند که در سنوات اخیر عزم شاهانه اختلافات دیرین ما را با دول همسایه تدریجاً برطرف نموده و توجه خاص همایونى همواره مصروف این بوده است که بین کشورهاى آسیاى غربى صلح و دوستى جانشین کدورت‌هاى گذشته بگردد رفع اختلافات و کشمکش‌هاى طولانى سرحدى با دولت ترکیه و عقد عهدنامه بیطرفى و عدم تعرض با دولت مزبور و دولت افغانستان و تسویه مسائل سرحدى و عقد معاهدات مختلفه با دولت عراق همه حاکى از علاقه خاطر ملوکانه بوجود مناسبات روشن و صمیمانه بین کشورهاى همسایه و در واقع مراحل مختلفه همین سیاست دوستى و یگانگى بوده که اینک با عقد پیمان سعدآباد بر اساس محکمى استوار گردیده است (صحیح است)

در این موقع باید بامنتهاى شعف و خرسندى عرض کنم که نیات مقدس ملوکانه و مساعى که در این چند سال دولت شاهنشاهى براى اجراى آن به کار برده همواره در شکور دوست و برادر ما ترکیه و افغانستان و عراق انعکاس مطلوبى داشته و حسن توجه قائد بزرگ ترکیه و سلاطین معظم افغانستان و عراق و همفکرى و همکارى دول مزبور حصول مقصود را تسهیل نموده است (صحیح است)

رئیس- نه تنها بنده مفتخرم بلکه تمام ایرانیان سربلندند از این که آنچه وسایل سعادت و ترقى ممکن بوده است با این مدت کمى در عصرهمایون پهلوى که امیدواریم سالیان دراز باقى و به قرار باشد در این کشور تدارک شده و باز هر روز آثار فرخى و بهروزى از هر حیث بهمم ملوکانه در ایران بروز و ظهور دارد. ولى همه تصدیق داریم که این پیمان سعدآباد از آن شاهکارهایی است که در میدان سیاست دنیا آنقدر و قیمت دارد که به چیزى مقایسه نمى شود کرد (نمایندگان- صحیح است)

با این که ملت ایران همیشه ساعى بوده است که با همسایگان حسن روابط خود را محفوظ بدارد ولى بعضى اختلافات قهراً پیش مى‌آمده چنانچه میان همسایگان و این کشور از مدتى اختلافاتى حاصل بوده است که با همه کوشش‌هاى سابقین مسئله لاینحل و اسباب مشغولیت دولت فراهم می‌شده است.

یکى از افکار عالیه و توجهات باهره ذات همایون شاهنشاهى از اول سلطنت خود مصروف بوده که این اختلافات را رفع و یگانگى و برادرى به جاى آن استوار فرمایند. و چون مى‌بینیم مقاصد عالیه در مقابل عزم و اراده شاهنشاهى همیشه سر تمکین پیش دارند به حمدالله همه اختلافات برداشته شده و یک چنین پیمانى که راستى سرمشق سیاست عاقلانه است جایگیر آن شده است (نمایندگان- صحیح است)

این پیمان نه تنها این دول چهارگانه را که از قدیم در حقیقت اتصال و علاقه مخصوصى با یکدیگر داشتند امروز در عالم صلح طلبى و برادرى و یک جهتى با صمیمیت به یکدیگر متصل نموده بلکه در عالم تمدن دنیا مورد توجه بوده و براى سعادت صلح عالم سرمشق حکیمانه است امیدواریم که این دول چهارگانه در سایه زمامداران عالیقدر خود همیشه با ترقى و تعالى قرین و دائماً در برادرى و یک جهتى یکدیگر ثابت و براى حفظ صلح و سلم دنیا سرمشق دیگران باشند (صحیح است)

(4- بقیه شور اول لایحه اصول محاکمات از ماده 689)

رئیس- ماده 689

+++

باب دهم- در خسارت‏

فصل اول- در کلیات‏

ماده 689- هر کس می‌تواند قبل از تقدیم عرضحال به محاکم عدلیه حق خود را به وسیله اظهارنامه از طرف مطالبه نماید مشروط به این که موعد مطالبه رسیده باشد و به طور کلى هر کس حق دارد اظهاراتی که راجع به معاملات و تعهدات خود را به اطراف دارد و بخواهد به وسیله رسمى به طرف بگوید در ضمن اظهارنامه به طرف ابلاغ نماید.

اظهارنامه به توسط اداره ثبت اسناد یا دفتر محاکم ابلاغ می‌شود.

تبصره- اداره ثبت اسناد و دفاتر محاکم می‌توانند از ابلاغ اظهارنامه‌هایی که خارج از نزاکت باشد خوددارى نمایند.

رئیس- ماده 690

ماده 690- در صورتى که اظهار‌نامه مشعر به تسلیم وجه یامال یا سندى از طرف اظهارکننده باشد آن وجه یا مال یا سند باید در موقع تسلیم اظهارنامه به دفتر تحت نظر و حفاظت همان دفتر گذارده شود مگر این که طرفین در موقع تعهد محل دیگرى را معین کرده باشند.

رئیس- ماده 691

ماده 691- در مواردى که اقدام محکمه به موجب قانون مستلزم تأدیه حقى است تأدیه آن به عهده شخصى است که از محکمه آن اقدام را درخواست می‌نماید و اگر اقدام بر حسب درخواست طرفین یا به نظر محکمه شده است هزینه آن به عهده طرفین است لیکن در موقع صدور حکم یا پس از آن به طورى که در مواد آتیه مذکور است از محکوم عدلیه قابل مطالبه خواهد بود.

رئیس- ماده 692

ماده 692- مدعى حق دارد در ضمن عرض عرضحال یا در اثناء محاکمه جبران خسارتى که به سبب محاکمه یا به جهت تأخیر اداء دین یا انجام تعهد و یا تسلیم مدعى به او وارد شده و یا خواهد شد از طرف دعوى بخواهد و نیز مدعى علیه می‌تواند خساراتى که سبب محاکمه به او وارد شده است قبل از اعلان ختم محاکمه از مدعى مطالبه نمابد در این صورت محکمه ضمن حکم راجع به اصل دعوى یا به موجب حکم علیحده محکوم علیه را به تأدیه خسارات ملزم خواهد نمود مگر در صورتى که قرارداد خاصى راجع به خسارت بین طرفین منعقد شده باشد که در این صورت مطابق قرارداد رفتار خواهد شد.

رئیس- آقاى اوحدى‏

اوحدى- چون آقاى وزیر عدلیه خیلى علاقه‌مند هستند مواد قانوى اصول محاکمات حقوقى به طور وضوح و روشن بگذرد از این جهت خواستم به طور اختصار تذکر بدهم وضعیت امروزه کشور و وضعیت معاملات امروزه غیر از وضعیت سابق و معاملات سابق است خساراتى که متوجه طلب کننده مى‌شود به این مختصرى نیست که در این ماده به آن اسارت شده است که عبارت باشد از خسارت محاکمه یعنى هزینه محاکمه و حق‌الوکاله وکیل و خسارت تأخیر تأدیه و متبادر از این ماده همین چند خسارت بیش نیست در حالتی که یک خسارات مهمه هست که این ماده به آنها اشاره ندارد در مواد دیگر هم تصور نمى‌کنیم به طور وضوح یا کنایه اشاره شده باشد معاملاتى واقع می‌شود بین اشخاص که عدم پرداخت آن سر موعد معین یک خسارت فوق‌‌العاده و مهمى به طرف وارد می‌کند تاجر میزان معامله را که گرفته براى آن گرفته که مال‌التجاره او مثلا در اول شهریور تسلیم او شود که اگر در اول شهریور تسلیم او نشود و تأخیر بیفتد به یک ماه دیگر خسارات فوق‌العاده به او متوجه می‌شود این ماده اشاره به این قبیل خسارات ندارد یا این که کارخانه معیوبى را طرف مقابل می‌فروشد که صورت ظاهرش عیب ندارد ولى به محض این که کار گذاشت و یک ماه از این مقدمه گذشت این کارخانه خراب می‌شود و باید یک کارخانه دیگرى سرجاى این کارخانه بگذارد به علاوه انواع و اقسام خسارات دیگر که متوجه می‌شود که این خسارات که در قانون ذکر کرده به هیچوجه شامل آنها نمی‌شود.

+++

از این قبیل خسارات معاملاتى داخله و خارجه زیاد است که طرف مقابل براى تأمین حق خودش متحمل یک خساراتى می‌شود این است که تذکر دادم که آقاى وزیر عدلیه در صورتی که صلاح می‌دانند در این ماده این قسمت را هم اضافه بفرمایند و یا اگر توضیحى دارند خودشان بفرمایند.

وزیر عدلیه- آقاى اوحدى راجع به قانون اصول محاکمات حقوقى حق دارند که بگویند بایستى خیلى کمال و صریح باشد اما خیلى جلو می‌روند یعنى آنچه که توقع دارند و نگرانى که از بعضى مقررات قانونى مدنى دارند می‌خواهند اینجا حل شود جلسه پیش راجع به اختلاف مالک و مستأجر یک پیشنهادى دادند که جایش در قانون مدنى بود تذکرى که ایشان می‌دهند می‌دانم چیست در واقع این است که عدم‌النفع جزء خسارت حساب می‌شود یا نه این یک قضیه مهمى است که باید اساساً حل شود نکته مهمى هم هست ولى باز باید تذکر بدهم و تکرار کنم که جایش در قانون اصول محاکمات حقوقى نیست و بایستى در قوانین مدنى حل شود.

رئیس- ماده 693 قرائت می‌شود.

ماده 693- خسارت از خسارت قابل مطالبه نیست.

رئیس- ماده 694 قرائت می‌شود.

ماده 694- در صورتی که هر یک از طرفین از جهتى محکوم له محکوم علیه باشند خسارت هر یک در مقابل خسارت طرف تهاتر خواهد شد و چنانچه خسارت یک طرف علاوه بر خسارت طرف دیگر باشد نسبت به همان قسمت علاوه حکم داده می‌شود.

رئیس- ماده 695 قرائت می‌شود.

ماده 695- دعوایی که به صلح خاتمه یافته باشد حکم به خسارت نسبت به آن دعوى داده نمى‌شود مگر این که در ضمن صلح قرارى نسبت به خسارت داده شده باشد.

رئیس- ماده 696 قرائت می‌شود.

ماده 696- در مواردى که مقدار هزینه در قانون یا تعرفه رسمى معین نشده است مقدار خسارت را محکمه به نظر خود به وسیله خبره معین مى‌نماید.

رئیس- ماده 697 قرائت می‌شود.

فصل دوم- در خسارت محاکمه‏

ماده 697- خسارت محاکمه عبارت است از هزینه محاکمه و حق‌الوکاله و هزینه‌هاى محاکمه که مستقیماً مربوط به محاکمه بوده و براى اثبات دعوى یا دفاع لازم بوده از قبیل حق‌الزحمه خبره و هزینه تحقیقات محلى و غیره.

رئیس- ماده 698 قرائت می‌شود.

ماده 698- هزینه‌هاى که براى اثبات دعوى یا دفاع ضرورت نداشته است به عنوان خسارت نمی‌توان مطالبه نمود.

(5- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه)

رئیس- اگر تصویب می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم.

جلسه آینده روز یکشنبه 19 تیر سه ساعت قبل از ظهر دستور لوایح موجوده.

(مجلس یک ربع قبل از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:293664!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)