کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره هفدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏17
[1396/05/29]

جلسه: 48 صورت مشروح مذاکرات ملجس روز پنجشنبه 27 آذر ماه 1331  

فهرست مطالب:

1- طرح صورت مجلس

2- قرائت بقیه گزارش 3 ماهه آقای نخست‌وزیر به وسیله آقای وزیر امور خارجه

3- تقدیم لایحه اتوبوسرانی به وسیله آقای وزیر کشور به قید دو فوریت و طرح و تصویب دو فوریت آن

4- اعلام تصویب صورت مجلس 23 و 25 آذر 1331

5- مذاکره در گزارش کمیسیون بودجه و فرهنگ راجع به اضافه اعتبار بودجه وزارت فرهنگ

6- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره ‏17

 

 

جلسه: 48

صورت مشروح مذاکرات ملجس روز پنجشنبه 27 آذر ماه 1331

 

فهرست مطالب:

1- طرح صورت مجلس

2- قرائت بقیه گزارش 3 ماهه آقای نخست‌وزیر به وسیله آقای وزیر امور خارجه

3- تقدیم لایحه اتوبوسرانی به وسیله آقای وزیر کشور به قید دو فوریت و طرح و تصویب دو فوریت آن

4- اعلام تصویب صورت مجلس 23 و 25 آذر 1331

5- مذاکره در گزارش کمیسیون بودجه و فرهنگ راجع به اضافه اعتبار بودجه وزارت فرهنگ

6- تعیین موقع و دستور جلسه بعد - ختم جلسه

 

مجلس ساعت 9 سى و پنج دقیقه صبح به ریاست آقاى محمد ذوالفقارى (نایب رئیس) تشکیل گردید.

1- طرح صورت مجلس‏

نایب رئیس - صورت غایبین قرائت می‌شود (به شرح زیر آقاى ناظرزاده قرائت نمودند)

غایبین بااجازه - آقایان: شاپورى - راشد - مجدزاده - دکتر طاهرى - اورنگ - امیرافشارى - خسرو قشقایى - حمیدیه‏

غایبین بى‌اجازه - آقایان: دکتر امامى - محمدحسین قشقایى - دادور - مشار

دیرآمده بااجازه: آقاى صراف‌زاده دو ساعت‏

غایبین در رأى - آقایان: دکتر مصباح‌زاده هشت رأى - کهبد دو رأى - تولیت یک رأى‏

نایب رئیس - نسبت به صورت جلسه اعتراضى نیست؟ آقاى حاج سید جوادى‏

حاج سید جوادى - در اینجا عبارتى است خواستم عرض کنم که اصلاح شود آقایان به این نکته توجه داشته باشند در این پیشنهاد (خودپسند) نوشته شده (خردپسند) صحیح است‏.

نایب رئیس - اصلاح می‌شود نسبت به صورت جلسه دیگر اعتراضى نیست؟ (اظهارى نشد) بعداً که اکثریت حاصل شد اعلام تصویب مى‌شود یک عده از آقایان نطق قبل از دستور اجازه خواسته‌اند با اجازه آقایان امروز صرف‌نظر مى‌نمایند چون گزارش دولت مطرح است‏.

خسرو قشقایى - سؤالات که مطرح است‏.

مهندس غروى - بنده عرضى دارم‏.

نایب رئیس - راجع به چه؟

مهندس غروى - چند جلسه است حق بنده را مرتباً تضییع می‌فرمایند نسبت به جلسه است بنده آمده‌ام و اسم‌نویسى کرده‌ام و تضییع مى‌شود.

2- قرائت بقیه گزارش 3 ماهه آقاى نخست‌وزیر به وسیله آقاى وزیر امور خارجه

نایب رئیس - براى جلسه بعد بفرمایید آقاى دکتر فاطمى بفرمایید (بقیه گزارش به شرح آتى قرائت شد)

گزارش وزارت کشور

گزارش اقداماتى که در سه ماهه اخیر درباره عمران و اصلاحات و انتخابات و آمار و امور شهرداری‌ها و انتظامات و کارگزینى از طرف وزارت کشور به عمل آمده به شرح ذیل است.

الف- راجع به امور عمرانى‏

1- در تاریخ بیست و دوم مرداد ماه 1331 لایحه ازدیاد سهم کشاورزان و سازمان عمرانى کشاورزى که به تصویب آقاى نخست‌وزیر رسیده و به وزارت کشور ابلاغ شده بود به وسیله بخش‌نامه تلگرافى شماره (3471- 40473) 25/ 7/31 به استانداران و فرمانداران ابلاغ گردید و دستور اجراى آن صادر شد نظر به این که از طرف مأمورین مربوط و اشخاص دیگر راجع به نقایص لایحه مذکور پیشنهادهایى رسید که مورد توجه واقع شده بود بنا به امر آقاى نخست‌وزیر کمیسیون در وزارت کشور تشکیل شد و پس از مطالعه پیشنهادها و لایحه قانونى دیگرى تنظیم و براى تصویب تقدیم آقاى نخست‌وزیر گردید که در تاریخ 14/7/31 پس از جرح و تعدیل و اصلاحات به تصویب آقاى نخست‌وزیر رسید و به وزارت کشور ابلاغ شد وزارت کشور لایحه را به استانداران و فرمانداران اعلام داشت و به منظور نظارت در حسن اجراى آن و رفع هر گونه سوء‌تفاهم و اختلاف بنا به امر آقاى نخست‌وزیر عده‌اى از مأمورین عالى رتبه وزارت کشور و سایر وزارتخانه‌ها به استان‌ها اعزام گردیدند و با استانداران و فرمانداران و بخشداران در اجراى لایحه قانونى همکارى نمودند.

2- دستور به مأمورین مربوط در رسیدگى به اختلافات کشاورزان و مالکین در باب وصول بهره مالکانه و پرداخت بیست درصد مذکور در ماده اول لایحه قانونى ازدیاد سهم کشاورزان‏

3- نظر به این که تصویب‌نامه شماره (7- 295 7/6/29) هیئت وزیران راجع به عمران و آبادى بنادر جنوب از طرف مقام نخست‌وزیرى تأیید و مقرر شده بود که اقدامات لازم نسبت به این امر مهم به عمل آید کمیسیونى مرکب از معاونین وزارت کشور و وزارت دفاع ملى و مدیر کل گمرکات و نمایندگان وزارت خارجه و وزارت راه به منظور بهبود وضع بنادر جنوب هفته‌اى یک روز در وزارت کشور تشکیل شد و قریباً گزارش نتیجه مطالعات و پیشنهادهاى کمیسیون به مقام نخست‌وزیرى تقدیم مى‌شود.

4- رسیدگى به صورت جلسات شوراهاى بخش در مورد رفع نقایص فرهنگى و بهداشتى و راهسازى و امور اقتصادى و سایر کارهاى اجتماعى به منظور بهبود اوضاع بخش‌ها و صدور دستورهاى لازم در این باب‏

5- صدور بخش‌نامه به استانداران و فرمانداران به منظور ترغیب و تشویق کشاورزان نسبت به امر کشت پاییزه

+++

6- صدور بخش‌نامه به استانداران و فرمانداران بر حسب امر آقاى نخست‌وزیر براى استحضار از چگونگى وضع کارخانه‌ها و تکمیل و توسعه آنها و مکاتبات لازم با وزارتخانه‌هاى مربوط که پس از وصول جواب نتیجه به عرض مقام نخست‌وزیرى رسیده است.

7- صدور بخش‌نامه به فرمانداران براى تشریک مساعى با مأمورین دفع آفات حیوانى و نباتى و مبادله و مکاتبات در این خصوص با وزارتخانه‌هاى مربوط

8- صدور بخش‌نامه و دستورهاى لازم به فرمانداری‌هاى جنوب بر حسب تقاضاى بنگاه مستقل آبیارى براى تشریک مساعى با مأمورین سدسازى وابسته به بنگاه مزبور

ب- امور مربوط به انتخابات‏

1- تهیه لایحه قانونى انتخابات مجلس شوراى ملى‏

2- تشکیل کمیسیونى در وزارت کشور به منظور تجدید‌نظر در قانون شهردارى‌ها مصوب 4/5/28 و تنظیم مواد لایحه قانونى شهردارى که پس از تهیه به وسیله جراید و رادیو در معرض افکار عمومى قرار گرفت تا هر کس پیشنهاد مفیدى درباره آن داشته باشد به وزارت کشور ارسال دارد پیشنهادهاى کتبى و تلگرافى که از مرکز و شهرستان‌ها رسید در کمیسیون مربوط قرائت و مورد بررسى و مطالعه واقع شد و با استفاده از مطالب مفید مواد لایحه قانونى شهردارى اصلاح گردید و پس از جرح و تعدیل آقاى نخست‌وزیر به امضا رسید و به وسیله بخش‌نامه به فرمانداران بخشداران اعلام گردید و دستور داده شد که آن را به موقع اجرا گذارند و مخصوصاً در بخش‌نامه مزبور تذکر داده شد که نکات مشروحه در مواد لایحه قانونى شهردارى براى آن است که عموم ساکنین شهر و قصبات با اراده و میل خود در انتخابات انجمن شهر یا قصبه با کمال آزادى اقدام نمایند و انتخابات انجمن شهر یا قصبه از هر گونه اعمال نفوذ مصون باشد و فترتى در تشکیل انجمن شهر حاصل نشود و انجمن شهر به نحوى انتخاب شود که مورد اعتماد کامل و نماینده حقیقى اهالى باشد و شهردار با حسن تدبیر و بى‌طرفى کامل و احتراز از تبعیض در اجراى وظایف محوله بکوشد و کارمندان و مأمورین شهردارى نهایت اهتمام را در تشریک مساعى با شهردار معمول دارند که وقت و درآمد شهردارى بیهوده تلف نشود و برنامه اصلاحى با رعایت توانایى مالى با مطالعه و امعان‌نظر به  موقع اجرا در آید.

به منظور استحضار عموم اهالى از قواید لایحه قانون شهردارى و آشنایى به وظایفى که به عهده انجمن‌هاى شهرها و قصبات و شهرداران و مأمورین شهردارى محول است و متوجه ساختن اهالى به این که اشخاص نیکنام و مطلع و بصیر و مورد اعتماد را به اراده خود انتخاب نمایند شرحى تهیه شده که به وسیله رادیو منتشر گردید.

ج - اقدام به اجراى سرشمارى کشاورزى در کلیه ده‌هاى کشور

اساسنامه سرشمارى کشاورزى در جلسه مورخ 29/ 6/31 به تصویب هیئت وزیران رسیده و وزارت کشور کار سرشمارى کشاورزى را در استان هفتم از صبح شنبه هفدهم آبان ماه جارى به وسیله مأمورین در ناحیه فارس (شیراز - بوشهر - کنگان - لارستان - فیروزآباد - آباده) آغاز کرده است.

د - امور مربوطه به تقسیمات کشور

به منظور مطالعه و تجدید‌نظر در قانون تقسیمات کشور کمیسیونى در وزارت کشور تشکیل گردید کمیسیون مذکور که از تاریخ 13 مهر ماه مرتباً جلسات خود را تشکیل داده و اقدمات ذیل را به عمل آورده است‏.

1- مطالعه جدول استان‌ها و شهرستان‌ها و بخش‌ها منظم به قانون تقسیمات کشور مورخ 1316 و تقسیم کشور به استانداری‌ها و فرمانداری‌هاى کل و فرمانداری‌هاى درجه 1 و 2 و 3 و 4

2- تعیین بخش‌هاى درجه اول و دوم که قسمت اعظم آن پایان یافته و بقیه مورد مطالعه است.

3- اقدام به تهیه صورت جامعى از عده دهستان‌هاى تابع هر بخش و تعیین مراکز آنها (که متأسفانه پس از گذشتن چند سال از وضع قانون تقسیمات کشور (سال 1316) صورت نگرفته است) تا براى اجراى لایحه قانونى سهم کشاورزان مشکلاتى از این حیث حاصل نشود و براى تجدیدنظر در قانون تقسیمات کشور مورد استفاده قرار گیرد.

ه - امور شهرداری‌ها

1- تنظیم مواد آیین‌نامه مربوط به لایحه قانونى شهردارى مذکور در ماده (66) و تهیه طرح سازمان اداره امور شهرداری‌ها.

2- کارهاى مربوط به امور شهردارى‌ها از قبیل تصویب بودجه شهرداری‌ها و تصویب برنامه‌هاى ساختمانى و انعقاد قراردادهاى ساختمانى و تعمیرات و اعزام مهندسین براى نظارت در امور ساختمانى و نقشه‌بردارى و غیره و تصویب نقشه‌هاى مربوط به خیابان‌سازى و اصلاح خیابان‌ها و حفر چاه‌هاى عمیق و تنظیم و تصویب قراردادهاى مربوط به برق شهرداری‌ها و امثال آن به شرح ذیل‏

1- کارهاى ساختمانى اعزام مهندس براى کارهاى مطالعاتى و نقشه‌بردارى و تهیه طرح شهرسازى نقاط ذیل‏

میاندوآب و رامسر و شهسوار و خرم‌آباد و خواف و سمنان و کاشان و ملایر و بروجرد و کرمانشاه و سقز و کرمان عملیات ساختمانى و شهرسازى در نقاط ذیل‏

رضاییه و بستان‌آباد و کرج و نوشهر بابل و سارى و بجنورد و سبزوار و دامغان و اراک و همدان محلات و اصفهان و داران و یزد و بهبهان و آبادان‏

تصویب برنامه‌هاى ساختمانى سال جارى شهرداری‌ها به شرح ذیل‏

تبریز 7500000 ریال‏

قزوین 7642128 ریال‏

اصفهان 14000000 ریال‏

آبادان 63007191 ریال‏

سده 616146 ریال‏

کرمان 3180000 ریال‏

اهواز 20800000 ریال‏

2- حفر چاه‌هاى عمیق در شهرهاى سمنان و اراک و قزوین‏

3- تنظیم و تصویب قرارداد برق شهرداری‌هاى خوانسار و سمنان و خرید موتور برق براى تأمین برق شهرداری‌هاى خواف و بناب و فریدون و اعزام مهندس براى سرکشى به کارخانجات برق آمل و گنبد کاووس و شاهرود و سمنان و شیراز و کاشمر و اصفهان و کرج‏

4- خرید موتور پمپ آتش‌نشانى جهت شهردارى سارى‏

5- اعزام بازرس براى رسیدگى به امور مالى و ادارى و اختلاف بین انجمن‌ها و فرمانداران و شهرداران و موارد دیگر به شهرداری‌هاى اصفهان و یزد و کرمان و کاشان و شاهرود و سبزوار و خرم‌آباد و آبادان و خرمشهر و سراب و آذربایجان و ساوه و آباده.

6- قرارداد مساعدت مالى اداره همکارى فنى راجع به برق شیراز و کشتارگاه تهران.

و - امور انتظامى‏

1- تنظیم آیین‌نامه ترفیعات افسران شهربانى و تقدیم آن به پیشگاه اعلیحضرت همایون شاهنشاهى‏

2- تهیه لایحه قانونى بازنشستگى افسران شهربانى کل کشور که پس از تصویب به موقع اجرا گذارده شده و به موجب آن تاکنون 116 نفر بازنشسته شده‌اند و رسیدگى به پرونده بقیه ادامه دارد.

3- رسیدگى به پرونده افسران ژاندارمرى کل کشور و تهیه صورت افسرانى که باید بازنشسته شوند.

4- تشکیل کمیسیون بر حسب دستور شماره 1717- 4 16/7/31 آقاى نخست‌وزیر به منظور تأمین انتظامات ادارات و مؤسسات دولتى که فعلاً از افراد ژاندارم استفاده مى‌نمایند به وسیله گارد انتظامى مخصوص به طریقى که فعلاً در بانک ملى ایران و شهردارى تهران عمل می‌شود و تقدیم گزارش به مقام نخست‌وزیرى‏

5- تشکیل کمیسیون براى مطالعه در اطراف موضوع شرکت واحد اتوبوسرانى‏

ز - امور کارگزینى‏

1- تغییراتى در مدیران کل و رؤساى ادارات مرکزى وزارت کشور و استانداران و فرمانداران و بخشداران داده شده و در انتصابات جدید حتى‌الامکان سعى و اهتمام شده است که اشخاص درستکار و لایق و مطلع و مورد اعتماد از بین مأمورین وزارت کشور و سایر وزارتخانه‌ها انتخاب شود فهرست تغییرات و انتصابات مذکور به شرح ذیل است.

انتصابات در مرکز 47 نفر

نقل و انتقالات استانداران 11 فقره‏

نقل و انتقال فرمانداران 39 فقره‏

و بخشداران 80 فقره در استان‌ها

منتظرین خدمت 3 فقره‏

بازنشسته 1 فقره‏

2- براى تهیه سازمان استخدامى وزارت کشور و تجدید‌نظر در سازمان سابق کمیسیونى در وزارت کشور تشکیل و پس از مطالعات لازم با توجه به حداقل احتیاجات ضرورى و رعایت میزان کار ادارات و مراتب مندرج در قانون استخدام کشورى صورت سازمان جدید ادارات مرکزى و وزارتخانه و شهرستان‌ها و سازمان ادارات کل تابع (ژاندارمرى کل کشور و شهربانى کل کشور و اداره کل آمار و ثبت احوال) تهیه و تقدیم شده است.

3- تهیه لایحه قانونى و آیین‌نامه مربوط به تشکیل شوراى عالى وزارت کشور به منظور مطالعه و تجدیدنظر در قوانین و آیین‌نامه‌هاى فعلى وزارت کشور و تهیه لوایح و مقررات جدید و مشاوره در رفع مشکلات ادارى مرکز و استان‌ها و شهرستان‌ها.

ح - امور مربوط به تشدید مجازات

کمیسیون‌های تشدید مجازارت جمعاً (685) فقره پرونده را مورد رسیدگى قرار داده‌اند.

ط - امور مربوط به شهربانى کل کشور

1- نظر به این که از مدتى قبل عده اشخاص ماجراجو و اخلال‌گر به عناوین مختلف در نقاط مختلفه شهر مبادرت به تظاهراتى مى‌نمودند که منجر به اغتشاش و اخلال نظم می‌گردند به منظور جلوگیرى از این قبیل تظاهرات و پیش‌بینى حوادث غیرمنتظره در خیابان‌ها و چهارراه‌ها و محل‌هاى مهم شهر قواى لازم با تجهیزات کامل و وسایل ارتباطى برقرار گردید.

2- تشکیل شعبات انتظامى به وسیله افسران و تشکیل شعبه گشت و تعیین عده لازم که پیاده و با دوچرخه و با جیپ به منظور تعقیب دزدان و جلوگیرى از سرقت‌هاى شبانه تا صبح در گشت شهر مى‌باشند.

3- تقویت نیروى کلانتری‌ها و پاسگاه‌

+++

‌های فعلى و تکمیل قواى 5 کلانترى جدیدالتأسیس و تعیین بازرس‌هاى قضایى براى تنظیم پرونده‌هاى خلاف و جنحه و جنایت در کلانتری‌ها و تشکیل شعبات آگاهى در کلانتری‌ها براى رسیدگى فورى به جرایم واقعه به منظور سرعت عمل و رفع نیازمندی‌هاى ارباب رجوع.

4- اجراى کامل لوایح قانونى جدید (امنیت اجتماعى و حمل چاقو) در مورد اشخاص آشوب‌طلب و چاقوکش و تحویل آنها به مقامات فرماندارى نظامى.

5- تصفیه اداره آگاهى و اقدامات و تدابیر لازم راجع به تغییر رفتار مأمورین نسبت به ارباب رجوع تا در آتیه عدم رضایت‌ها و انتقاداتى که درباره اعمال مأمورین مى‌شد به طور کلى متروک گردد و تعیین چند دسته از مأمورین آگاهى در شب و روز براى گشت شهر به منظور دستگیرى دزدان و متهمین جرایم دیگر و جلوگیرى از سرقت.

6- براى این که مأمورین انتظامى با آشنا شدن به عملیات ورزشى پلیس فنى در موقع ورود حوادث مهمه و اخلال نظم بتوانند با ورزیدگى کامل در مقابل با حوادث اقدام نمایند و حتى‌الامکان بدون احتیاج به استعمال اسلحه نظم را برقرار کنند دو گروهان پاسبان به این گونه تعلیمات آشنا و مجهز به گاز اشک‌آور و باطون‌هاى مخصوصى حاضر به خدمت شده‌اند و یک گروهان نیز تحت تعلیم مى‌باشند.

7- ایجاد ترتیب جدید براى صدور گواهی‌نامه رانندگى که به محض تقاضاى متقاضیان اعم از آن که در آزمایش قبول یا مردود شوند در همان روز مراجعه معلوم و جواب داده شود و خط‌کشی بعضى از چهارراه‌ها که قسمتى تکمیل و هنوز هم ادامه دارد و ایجاد پارک به منظور توقف اتومبیل و اقدام به رفع نقایص گاراژها و بنگاه‌هاى مسافربرى و ایجاد دسته‌هاى موتورسوار گشتى از افسران براى تعقیب متخلفین از مقررات عبور و مرور.

8- پیشنهاد لایحه برقرارى یکصد ریال مدد معاش براى فرزند درباره مأمورین شهربانى و پیشنهاد برقرارى ماهیانه سیصد ریال به افراد و ردیف افراد و خدمتگزاران جزو متأهل و پیشنهاد اخذ چهار صد هزار متر زمین براى ساختمان منازل افراد و خدمتگزاران جز

9- تحصیل و تأمین اعتبار دو میلیون ریال هزینه تکمیل ساختمان نیمه تمام اداره راهنمایى و رانندگى واقع در ضلع جنوب غربى میدان سپه و تأسیس شعبه مستقل صندوق بازنشستگى شهربانى و صدور دستور براى کسور بازنشستگى حق گماشته افسران و کارمندان و افراد و ردیف افراد.

10- به منظور این که در موقع احتیاج بتوان کمک مادى به مأمورین نمود مقدمات تأسیس بانکى به نام بانک کارمندان شهربانى فراهم شد که با سرمایه شش میلیون ریال که یک ثلث آن نقداً و دو ثلث آن تعهد شده تشکیل مى‌شود این بانک خواهد توانست در مقابل حقوق و همچنین در مقابل وثیقه وام بدهد.

11- برنامه دوره تکمیلى آموزشگاه عالى شهربانى با موافقت استادان تهیه و به وزارت کشور تسلیم شده است.

12- 142 نفر افسران فارغ‌التحصیل به اداره کارگزینى براى خدمات انتظامى مرکز و شهرستان‌ها معرفى گردیده‌اند و هفتاد و پنج نفر دانشجو از طریق مسابقه پذیرفته شده و از اول آبان ماه تحت تعلیم قرار گرفته‌اند و 201 نفر بازرس استخدام و تحت تعلیم قرار گرفته‌اند که 158 نفر آنها خاتمه و براى شروع به خدمت به اداره کارگزینى معرفى و بقیه 43 نفر تحت تعلیم مى‌باشند و قریباً دوره تعلیمات آنها خاتمه خواهد یافت و 634 نفر پاسبان استخدام و تحت تربیت قرار گرفته که کارآموزى 422 خاتمه یافته و به ادارات انتظامى معرفى شده‌اند و بقیه 212 نفر تحت تعلیم مى‌باشند.

ى - امور مربوط به ژاندارمرى کل کشور

با آن که در همه جا براى سازمان ژاندارمرى با توجه به اجراى لایحه قانونى ازدیاد سهم کشاورزى و تشنجات دیگرى که از طرف عناصر آشوب‌طلب به عمل مى‌آید اشکالاتى وجود داشته است این سازمان با نهایت جدیت در اجراى لوایح قانونى اهتمام و کوشش و موفقیت‌هایى حاصل کرده است و علاوه بر امور جارى در موارد اساسى بررسی‌هاى لازم به عمل آورده‌اند که نتیجه آن به شرح ذیل به عرض می‌رسد.

1- بررسى و تنظیم طرح حمل و نقل که در نتیجه آن فعلاً 135 جیپ به ژاندارمرى تحویل شده و بر طبق طرح تنظیمى به واحدها تقسیم شده است.

2- بررسى و تنظیم طرح مخابرات به طوری که تمام واحدهاى بزرگ در کلیه کشور به وسیله بى‌سیم با یکدیگر مرتبط شوند و واحدهاى کوچک تا گروهان به وسیله تلفن با مراکز فرماندهى خود دائماً ارتباط مستقیم داشته باشند هر چند اجراى طرح مزبور چه از لحاظ وسایل و چه از لحاظ ترتیب کادر و نفرات فنى امرى بسیار دقیق و مستلزم وقت کافى مى‌باشد در نظر گرفته شده است که سریعاً این طرح عملى و در آتیه نزدیکى ژاندارمرى کل کشور به جدیدترین وسایل بى‌سیم و مخابرات مجهز و شبکه ارتباطى آن در کلیه نقاط کشور گسترده شود.

3- تهیه و بررسى ساز و برگ انفرادى افراد از قبیل قمقمه و ساک و کوله‌پشتى که در موقع انجام مأموریت‌ها و تعقیب دزدان بتوانند از وسایل انفرادى خود مدتى استفاده نموده از عمل تعقیب و انجام مأموریت باز نمانند تاکنون ژاندارمرى به تحصیل بیست و پنج هزار قمقمه موفق شده است.

4- تهیه وسایل بهداشت و زخم‌بندى و ایجاد بیمارستان و وسایل جراحى کامل و در این خصوص در نظر است که لااقل بیمارستان یکصد تختخوابى براى ژاندارمرى با مساعدت وزارت بهدارى ساخته شود و به این ترتیب علاوه بر این که یک بیمارستان مجهز به سایر بیمارستان‌هاى پایتخت افزوده مى‌شود عده کثیرى کارگر به کار گمارده مى‌شوند.

5- تهیه عده لازم جعبه وسایل انفرادى مخصوص نفرات چترباز که به هر نفر ژاندارم در موقع تعقیب سارقین و مأموریت‌هاى دور داده مى‌شود تا در موقع احتیاج مورد استفاده قرار دهند.

6- فرستادن سینماهاى متحرک براى کلیه واحدهاى ژاندارمرى و نمایش دادن فیلم‌هایى که غالباً جنبه تعلیمات و بهداشت دارد در قرا و قصبات دورافتاده براى افراد کشاورزان و همچنین تهیه فیلم‌هاى مفید در میهن دوستى که به وسیله افسران اداره ژاندارمرى تهیه می‌شود و قریباً مورد استفاده واقع خواهد شد.

7- پیش‌بینى و سفارش عده هواپیماى مخصوص ژاندارمرى براى بازرسی‌هاى فورى و اعزام افسران به نقاط مختلف کشور

8- بررسى سوابق و پرونده‌هاى افراد و درجه‌داران که عده‌اى از معلولین و سالخوردگان آنان تدریجاً بر طبق قوانین جاریه بازنشسته شده و افراد افیونى و غیرصالح نیز به مرور اخراج شده‌اند و به جاى آنها افراد قوى و سالم و باسواد که خدمت زیر پرچم خود را انجام داده‌اند استخدام خواهند شد.

9- بررسى و تجدیدنظر در سازمان ژاندارمرى و در نظر گرفتن سازمان مفیدى که تطبیق با حوایج کشور نماید.

10- ساختمان 26 دستگاه پاسگاه در نقاط مختلف کشور

11- اعزام عده‌اى افسر و درجه‌دار براى ادامه تحصیل و تکمیل معلومات در رشته‌هاى مختلفه‌اى که مورد استفاده ژاندارمرى است و پیش‌بینى براى اعزام عده دیگر افسر و درجه‌دار به خارجه‏

12- اعزام افسران بازرس به نقاط مختلف کشور براى رسیدگى به شکایات و تعقیب افسران خاطى‏

13- تعقیب دزدان و کشف اسلحه غیرمجاز که در دست آنها بوده و همچنین تعقیب قاچاقچیان به شرح ذیل‏

الف - تعداد اسلحه غیرمجاز مکشوفه 97 قبضه‏

ب - کشف قاچاق 60 فقره‏

ج - دزدان مسلح دستگیر شده 88 نفر

14- مبارزه با عناصر آشوب‌طلب و برقرارى آرامش در کارخانجات سمنان و سایر نقاط کشور

15- کمک به قواى شهربانى در نقاط مختلف کشور و حفظ انتظامات در کلیه کارخانه‌ها در اطراف تهران و شهرستان‌ها

ک - امور مربوط به اداره کل آمار و ثبت احوال‏

1- راجع به شناسنامه‌هاى نمونه جدید که با سرى و شماره عمومى و غیر قابل تقلید مى‌باشد و از سال 1327 در کشور توزیع شده است با این که به واسطه فقدان وسایل عکاسى و عدم استقبال کامل نشده و با توجه به قلت نمایندگان ثبت احوال و عدم تکافوى اعتبار در حدود سه میلیون از شناسنامه‌هاى مزبور به مردم داده شده و موضوع شناسنامه‌هاى جدید در لایحه قانونى جدید انتخابات که تقدیم گردیده جزو برنامه امسال و سال آینده گذاشته شده است.

2- با وجود ضیق بودجه نسبت به تکمیل ثبت احوال بلوچستان اقدام شده و تا آخر سال آتیه به پایان خواهد رسید.

3- طرح تمرکز دوایر آمار وزارتخانه‌ها در اداره کل آمار و جمع‌آورى اطلاعات مبادى مختلف آمار بر طبق قواعد مخصوص آمار بین‌المللى که تماس با سازمان ملل دارد به تصویب هیئت وزیران رسیده است.

4- تهیه طرح نقشه‌بردارى (42000) ده کشور که در تکمیل نقشه‌هاى جمع‌آورى شده باید به طور آزمایش بدواً از تهران تا ورامین شروع شود و بعداً در تمام کشور به تدریج انجام پذیرد.

5- تهیه و تصویب طرح تکمیل سازمان آمار (غیر از ثبت احوال کشور) که بعد از تمرکز دوایر آمار وزارتخانه‌ها در اداره کل آمار بایستى در ظرف 15 ماه انجام پذیرد.

گزارش وزارت فرهنگ

‏1- چون ثبات و بقاى دستگاه‌هاى آموزشى یکى از عواملى است که در پیشرفت و بهبود امور تعلیماتى مؤثر مى‌باشد و متأسفانه در سال‌هاى اخیر تغییرات پى در پى و نقل و انتقالات بی‌موقع لطمه‌هاى جبران‌ناپذیرى به امور آموزشى کشور وارد ساخته بود براى جلوگیرى از ادامه این وضع شوراى ادارى از یک عده از مأمورین مطلع و مورد اعتماد وزارت فرهنگ تشکیل گردید که کلیه نقل و انتقالات و عزل و نصب‌ها با نظر آن شورا انجام گردد و براى آن که شوراى مذکور بتواند وظایف مربوط را به خوبى انجام داده و اعضاى آن خود از تغییر و تبدیل مصون باشند طرح قانونى در مورد سازمان و وظایف و طرز انتخاب اعضاى شوراى مذکور تهیه گردیده است.

+++

2- همه ساله عده‌اى از دبیران و آموزگاران و کارمندن ادارى فرهنگ‌هاى شهرستان‌ها درخواست انتقال به تهران را مى‌نمودند و بدون آن که مقررات مخصوصى وجود داشته باشد نسبت به انتقال آنها اقدام مى‌شده است شوراى ادارى مذکور در فوق آیین‌نامه‌اى براى انتقال کارمندان وضع و دستور اجراى آن داده شد تا هم کارمندانى که واجد شرایط لازم بوده و سال‌ها در شهرستان‌ها خدمت کرده‌اند با رعایت حق تقدم بتوانند به تهران منتقل گردند و هم بر اثر این انتقالات به امور آموزشی شهرستان‌ها لطمه‌اى وارد نشود.

3- چون شوراى عالى فرهنگ بر کلیه امور فنى وزارت فرهنگ نظارت عالیه دارد و قانون شوراى مذکور در سال 1300 شمسى تدوین و تصویب شده بود با مقتضیات و احتیاجات امروز کشور قابل تطبیق نبود از این رو طرحى که چند سال قبل تهیه و به مجلس شوراى ملى داده شده بود مجدداً مورد مطالعه و رسیدگى واقع و با اصلاحاتى که در آن به عمل آمد حاضر شده است.

4- چون فرهنگ‌هاى شهرستان‌ها به سبک واحدى اداره نمی‌شده است و بعضى از حوزه‌ها رئیس فرهنگ استان و بعضى دیگر رئیس فرهنگ شهرستان داشته که مستقیماً با مرکز مکاتبه مى‌نمودند و براى کار جزئى محتاج به کسب تکلیف از مرکز بوده‌اند و به علاوه از لحاظ کارهاى اجتماعى و عمومى و رعایت مصالح و مقتضیات روز و محل که در حوزه‌هاى کوچک پیش مى‌آمده چون فرهنگ آن شهرستان به جز به وسیله مکاتبه دسترسى به آقایان استانداران و فرماندهان لشگرها نداشته‌اند عموماً مشکلاتى پیش مى‌آمده است که منجر به مکاتبات متوالى و سبب رکود کارها می‌شده و گاهى مبادله مکاتبات فرصت مناسب را براى کارهاى ضرورى و فورى از دست مى‌داده است لذا در اردیبهشت ماه سال جارى آیین‌نامه‌اى براى سازمان فرهنگ‌هاى شهرستان‌ها تهیه و در بعضى از حوزه‌ها به موقع اجرا گذاشته شده براى آن که کار به صورت واحدى درآید در آیین‌نامه مذکور تجدید‌نظر گردید.

4- در سال‌هاى اخیر دارندگان مدارک تحصیلى به انواع وسایل متشبث می‌شدند تا در ادارات دولتى مشغول کار گردند و محصلین عموماً به جاى کسب فضیلت و دانش در صدد به دست آوردن مدارک تحصیلى بودند از این نظر هم در ادارات دولتى عده‌اى زائد بر احتیاج استخدام و در قسمت‌هایى که ارتباط به تحصیل آنها نداشته مشغول کار شده‌اند و هم دانش‌آموزان با ایجاد بى‌نظمى و اختلال در جریان امتحانات براى گرفتن مدارک تحصیلى کوشش مى‌نمودند براى جلوگیرى از این امور طرحى که جناب آقاى دکتر صدیق تهیه و به مجلس سنا تقدیم نموده بودند مورد مطالعه واقع و با اصلاحاتى که در آن به عمل آمد به کمیسیون تدوین قانون استخدام کشورى ارجاع و قسمت مربوطه به مسابقه براى ورود به خدمات دولتى مورد قبول واقع گردیده ولى چون در باب امتحانات اظهار نظرى نشده بود ماده دوم طرح مذکور جداگانه تهیه شده تا پس از تصویب به موقع اجرا درآید.

6- سازمان وزارت فرهنگ تهیه و به وزارت دارایى و کمیسیون رسیدگى به سازمان‌ها فرستاده شده است.‏

7- چون همه ساله بر عده دانش‌آموزان شهرستان‌هاى مختلف افزوده مى‌شود و براى تهیه وسایل تحصیل آنها ناگزیر باید مبادرت نمود و وضع مالى کشور اجازه نمى‌داد که در این باب زیاده‌روى شود از ابتداى سال تحصیلى جارى تصمیم گرفته شد از وجود کارمندانى که با سمت‌هاى بازرس فنى بازرس وزارتى انجام وظیفه می‌نمودند و همچنین عده‌اى که با دریافت حقوق شغل معینى نداشتند استفاده شود و براى هر یک از آنها که ممکن بود در کار تعلیماتى از وجودشان استفاده شود ابلاغ تدریس صادر گردید و براى آقایان دبیران و آموزگاران ساعات کار بیشترى منظور و عده‌اى از کارمندان دفترى مدارس نیز به تدریس گمارده شدند تا به این ترتیب حتى‌الامکان از استخدام جدید کاسته شود.

8- اعتبارات اضافى مورد نیاز براى رفع احتیاجات ضرورى و تأسیس کلاس‌ها و مدارس جدید به وزارت فرهنگ داده شد که اعتبار قسمت تعلیماتى آن در حدود 80000000 ریال مى‌باشد و این مبلغ بین مرکز و شهرستان‌ها به تناسب تقسیم و نسبت به تأسیس کلاس‌ها و مدارس جدید اقدام شده است.

9- طبق دستوربراى تعیین تعهدات ارزى با نظر وزارت دارایى وزارت امور خارجه اقداماتى به عمل آمده است تا حتى‌الامکان به کسانى ارز داده شود که از هر جهت استحقاق دریافت آن را دارند.

10- چون طبق قانون تربیت معلم و قانون تعلیمات اجبارى وزارت فرهنگ موظف است فارغ التحصیل‌هاى دانشسراى عالى و دانشسراهاى مقدماتى را که براى خدمت معلمى تربیت شده‌اند به خدمت منصوب نماید ابتداى سال تحصیلى به ادارات فرهنگ دستور داده شد آنها را براى معلمى کلاس‌هاى جدید به کار گماشته و براى رفع بقیه احتیاجات مدارس از لحاظ معلم با رعایت مقررات و توجه کامل به ضرورت و صلاحیت داوطلبان اقدام نمایند.

گزارش وزارت بهدارى‏

گزارش عملیات 3 ماهه (مرداد - شهریور - مهر) وزارت بهدارى از نظر درمانى‏

1- تأمین پزشک و کارمندان فنى و داروى درمانگاه جدیدالتأسیس جعفرى واقع در خیابان خانى‌آباد (ساختمان این درمانگاه به همت جمعى از خیرخواهان ناحیه مربوط صورت گرفته است) به این درمانگاه روزانه در حدود دویست نفر بیمار مراجعه و داروى مجانى دریافت می‌دارند و از ابتداى افتتاح تاکنون تعداد 9300 نفر بیمار به این درمانگاه براى نقاط فاقد بهدارى در بخش‌هاى تابعه مراجعه و تحت درمان قرار گرفته‌اند.

2- استخدام چهل و هفت نفر بهدار استان‌ها به شرح زیر: براى استان یکم سه نفربهدار براى استان دوم سه نفر بهدار براى استان پنجم سه نفر بهدار براى استان ششم 7 نفر بهدار براى استان هشتم 6 نفر بهدار براى استان هشتم 7 نفر بهدار براى استان نهم 7 نفر بهدار براى استان دهم 8 نفر بهدار دهستان‌هاى اطراف تهران 3 نفر بهدار و هفده نفر بهدار دیگر که از آموزشگاه‌هاى عالى بهدارى فارغ‌التحصیل شده‌اند قریباً استخدام و به محل‌هاى مورد نیاز اعزام خواهند شد.

3- تأمین پزشک و کارمندان بیمارستان جدیدالاحداث کرج که وسایل آن با کمک انجمن شهر تهیه و قریباً افتتاح خواهد گردید.

این بیمارستان گنجایش بسترى کردن هیجده نفر بیمار را دارد و داراى یک بخش مجهز جراحى مى‌باشد.

از نظر بهداشتى مبارزه با مالاریا در مناطق مالاریاخیز به وسیله سمپاشى با گرد د. د. ت‏

1- طبق آمارهاى واصله از واحدهاى اعزامى در مناطق زیر عملیات مبارزه با مالاریا انجام گرفته در گیلان 1394 قریه 78527 ساختمان که مجموعاً داراى چهار صد و نوزده هزار و سیصد و چهل و یک نفر جمعیت مى‌باشد سمپاشى شده است.

2- در مازندران 1187 قریه و 58391 ساختمان که مجموعاً داراى سیصد و دوازده هزار و سیصد و سى و دو نفر جمعیت مى‌باشد شده است.

3- در کرج و شهریار 489 قریه 423 و 30 ساختمان که مجموعاً داراى 177329 نفر جمعیت مى‌باشد سمپاشى شده است.

4- در آذربایجان 681 قریه و 379- 77 ساختمان که مجموعاً داراى 238033 نفر جمعیت مى‌باشد سمپاشى شده است.

5- در کرمانشاهان 623 قریه و 753- 18 ساختمان که مجموعاً داراى 143378 نفر جمعیت مى‌باشد سمپاشى شده است.

6- در خراسان 291 قریه و 546- 73 ساختمان که مجموعاً داراى 64115 نفر جمعیت مى‌باشد سمپاشى شده است‏

7- در کردستان 256 قریه و 370- 18 ساختمان که مجموعاً داراى 79109 نفر جمعیت مى‌باشد سمپاشى شده است.

8- در همدان 88 قریه و 3103 ساختمان که مجموعاً داراى 44737 نفر جمعیت مى‌باشد سمپاشى شده است.

9- در اصفهان 54 قریه و 8703 ساختمان که مجموعاً داراى 56540 نفر جمعیت مى‌باشد سمپاشى شده است.‏

بدین ترتیب 5063 قریه و 337085 ساختمان که مجموعاً داراى یک میلیون و چهارصد و هفتاد هزار و هشتاد و پنج نفر جمعیت مى‌باشد سمپاشى شده است و کلیه نقاط سمپاشى به مساحت یکصد و نود و سه میلیون و دویست و هشتاد هزار و پانصد و نود متر مربع مى‌باشد.

این عملیات مبارزه با نتایج رضایت‌بخش توأم بوده به طورى که در نقاط سمپاشى به نسبت 97 درصد از تعداد مبتلایان به مالاریا کاسته شده است و این خود قدم بسیار بزرگى بود که در راه تأمین بهداشت عمومى و جلوگیرى از زوال سلامت افراد و بالنتیجه براى بالابردن سطح تولید برداشته شده است.

مبارزه با سل براى مبارزه با این بیمارى خانمان برانداز دو عمل بسیار مهم صورت گرفته است.

1- تلقیح بر ضد بیمارى سل به وسیله ب ث ژ توسط اکیپ‌هاى مخصوص با کمک کارشناسان سازمان بهداشت جهانى در منطقه استان یکم و خلاصه عملیات سه ماهه اخیر به قرار زیر است. تعداد کسانى که مورد آزمایش به وسیله تزریق توپرکولین قرار گرفته‌اند جمعاً تاکنون 61123 نفر و از این عده 38146 نفر که احتیاج بر تزریق واکسن ب ث ژ داشته‌اند مورد تلقیح قرار گرفته‌اند.

2- رادیوگرافى ریتین در اجتماعات توسط دستگاه رادیولوژى سیار.

این دستگاه رادیولوژى که از طرف اداره کمک‌هاى فنى آمریکا به وزارت بهدارى هدیه شده است تاکنون از ریتین کلیه کارمندان وزارت بهدارى و مؤسسات و بیمارستان‌هاى تابعه کلیه کارمندان وزارت کشور و اداره کل تبلیغات کارمندان اداره املاک و مستغلات پهلوى کلیه محصلین و کارمندان دبیرستان‌هاى البرز و نوربخش و ادیب - دانشجویان دانشکده افسرى و دانشکده احتیاط رادیوگرافى نموده و مجموعاً از هشت هزار و صد و شصت و دو نفر رادیوگرافى ریتین به عمل آمده است:

این دستگاه روزانه به طور متوسط 600 نفر رادیوگرافى مى‌نماید و براى تشخیص و مجزى کردن مسلولین از اشخاص سالم نقش بزرگى را به عهده دارد.

این دستگاه به علت سردى هوا در آتیه

+++

‌نزدیکى به خوزستان و مناطق گرمسیر فرستاده خواهد شد زیرا معاینه اشخاص در هواى سرد ممکن است موجبات ناراحتى و ابتلاى آنان را به سرماخوردگى فراهم سازد.

4- مبارزه با بیماری‌هاى واگیر تعداد دو هزار و ششصد و هشتاد و یک نفر به ضد حصبه تلقیح شده‌اند.

تعداد دو هزار و هشتصد و بیست و دو نفر بر ضد دیفترى تلقیح شده‌اند.

تعداد تلقیح شدگان بر ضد آبله چهار صد و سى و یک هزار و ششصد و بیست نفر مى‌باشد.

به علاوه نمایش فیلم‌هاى بهداشتى و ایراد سخنرانی‌هاى پزشکى در قرا و قصبات اطراف تهران و گیلان انجام گرفته است.

چون وزارت بهدارى به یک سازمان صحیحى که بهداشت کشور و همچنین مصالح پزشکان و کارمندان فنى را تأمین نماید احتیاج داشت لذا کمیسیونى مرکب از صاحب‌منصبان ذی‌صلاحیت وزارت بهدارى زیر نظر کفیل آن وزارتخانه تشکیل و پس از مداقه و مطالعه سازمانى تهیه و همچنین از نظر تثبیت کادر کارمندان فنى لایحه قانونى تدوین که به آقاى نخست‌وزیر براى مطالعه و تصویب تقدیم گردیده است.

خلاصه عملیات انجام شده در وزارت دفاع ملى در سه ماهه اخیر.

وزارت دفاع ملى و ستاد ارتش:

1- تجدیدنظر در فهرست ترفیعات افسران که پس از بررسى‌هاى مفصل انجام گردیده.

2- تجدیدنظر در سازمان ارتش که طى جلسات عدیده کمیسیون مقرره بررسى گردیده و طرح جدیدى در نظر گرفته شده و عده‌اى از عوامل زائد کسر شده است.

3- تجدیدنظر در قانون ترفیعات که با توجه به قانون استخدام کشورى تحت بررسى مى‌باشد.

4- بررسى راجع به تقلیل بودجه‏

5- بررسى و اقدام راجع به تصفیه کادر ارتش‏

6- انتخاب فرماندهان و رؤساى ادارات متناسب‏

7- رسیدگى به سوابق و پیشینه افسران با انتخاباتى که خود آنها نموده‌اند.

8- بازنشسته کردن 25 نفر از امرا و 14 نفر سرهنگ‌ها و سرهنگ دوم‌ها و سرگردها و 12 نفر افسران جز

9- حذف تعدادى از وابستگی‌هاى نظامى در خارجه براى تقلیل در بودجه‏

10- تغییر سازمان لشگر گارد و تقسیم آن به پنج تیپ‏

11- دستور خلع سلاح عشایر (2941 عدد تفنگ گرفته شده است)

12- جلوگیرى از انجام مأموریت‌هاى بی‌مورد

13- جلوگیرى از هزینه‌هاى بی‌مورد سرى رکن 2 ستاد ارتش.

14- جلوگیرى از اغتشاشات و هرج و مرج در مرکز و ولایات‏

15- بازرسى منطقه غرب و رفع کلیه کم و کاستى تیپ‌هاى کردستان و کرمانشاه و به ویژه دادن آگهى‌هایى که مورد نیاز دولت است (مانند امنیت ناحیه کردستان و بازدید نقاط مرزى غرب از نزدیک)

16- تشکیل آموزشگاه کوهستانى در لشگرک‏

17- ممنوع شدن عبور و مرور در مناطق نفت‌خیز.

18- افسران به میزان ادارات باقى و بقیه همه به صف منتقل شوند.

19- تأسیس سازمان بخش انتقال خون.

20- تأسیس درمانگاه مرکزى براى خانواده افسران و بخش رادیولوژى در بیمارستان شماره 2 و به کار انداختن کلیه ادوات رادیولوژى‏

21- تأسیس بیمارستان 50 تختخوابى در نیروى هوایى‏

22- تأسیس سازمان داروخانه شبانه‌روزى‏

23- تأسیس آزمایشگاه عمومى‏

24- بخش داروسازى‏

25- تأسیس بخش میکرب‌شناسى و انگل‌شناسى‏

26- تأسیس بخش سم‌شناسى‏

27- تأسیس بخش‌هاى رادیولوژى در لشگرها و تیپ‌ها

28- تأسیس آموزشگاه رادیولوژى‏

29- تأسیس افزایش‏ تختخواب در بیمارستان شماره 3

30- تأسیس بسط و توسعه آسایشگاه مسلولین از 35 تختخوب به 100 تختخواب.

 اداره دادرسى ارتش:

31- تجدیدنظر در قانون دادرسى ارتش‏

32- تجدیدنظر در سازمان اداره دادرسى و کار قضایى ارتش.

 اداره صنایع نظامى:

33- احداث 11 دستگاه ساختمان تخشاگرى.

34- همکارى با کارخانه مس غنى‌آباد درباره تعمیر و سوار نمودن موتور که چندین سال تعطیل بود.

35- تهیه آنتى موان خالص از سنگ آنتى موان حاصله از معادن کشور که احتیاجى به خارج نباشد.

36- تهیه سیم‌هاى مسى براى کارخانه‌هاى برق شهرستان‌ها

37- تأمین قسمتى از احتیاجات و قطعات یدکى از فولاد کربنى تهیه مى‌گردد براى کارخانجات سازمان برنامه و بنگاه‌هاى ملى‏

38- ساخت قطعات یدکى ماشین‌آلات کارخانجات شیمیایى در کارخانجات اسلحه‌سازى.

39- تعمیر اساسى ماشین‌آلات و الکتروموتورهاى کارخانه تفنگ‌سازى جهت تهیه تفنگ که حایز شرایط لازم باشد. اداره نظام وظیفه عمومى:

40- تقلیل بودجه سالیانه سربازگیرى از 1700000 ریال به 900000 ریال‏

41- بررسى قوانین و آیین‌نامه‌هاى مربوط به خدمت نظام وظیفه از نقطه‌نظر اصلاحات که در جریان است. اداره سر رشته‌دارى ارتش:

42- در حدود مبلغ 137 ر 27441 27 ریال از هزینه‌ها و اعتبارات مختلفه صرفه‌جویى شده که قسمتى از کسر بودجه به این وسیله تأمین گردیده است. ستاد نیروى هوایى:

43- تعمیر و آماده نمودن هواپیماهاى سمپاش وزارت کشاورزى در کارخانجات نیروى هوایى‏

44- تقلیل 3200000 ریال از بودجه شش ماهه دوم سال 1331.

دژبان پادگان مرکز:

45- تأسیس یک درمانگاه مجهز داراى پولى کلنیک مردانه - زنانه - کودکان‏

46- بخش دندان‌پزشکى‏

47- پانسمان و تزریقات‏

48- بخش سوانح و اتفاقات فورى با تختخواب و داروخانه.

گزارش وزارت کشاورزى.

فهرست عملیات سه ماهه اخیر وزارت کشاورزى به شرح ذیل است:

1- براى کارهاى آبیارى و سدسازى کشور متجاوز از یک هزار میلیون ریال اعتبار داده شده.

2- به منظور توسعه و تعمیم آلات کشاورزى در سراسر کشور معادل پانصد میلیون ریال اعتبار تخصیص داده شده‏

3- قوانین و مقررات چندى براى ازدیاد محصولات و فرآورده‌هاى بنگاه‌هاى تابعه وزارت کشاورزى وضع گردیده (سرم‌سازى دامپرورى - دامپزشکى)

4- بعضى از کارهاى مربوطه به کشاورزى که در سایر دستگاه‌هاى دولتى بوده به این وزارتخانه محول شده است (خالصجات و غیره) و اینک عملیات و خدماتى که در 3 ماهه اخیر به وسیله قسمت مرکزى و دستگاه‌هاى تابعه وزارت کشاورزى انجام یافته به طور خلاصه گزارش مى‌شود.

خلاصه مهمترین عملیات 3 ماهه اخیر که در بعضى قسمت‌ها به کمک اداره همکارى فنى انجام یافته است.

1- اقدام به تأسیس مزارع آزمایش و ازدیاد بذرهاى سبزیجات در شهرستان‌هاى اصفهان - فارس - خوزستان - گرگان - مازندران - همدان - کرمانشاه - کرمان - کرج - اراک - آذربایجان - زنجان و شهسوار.

2- آزمایش و ایجاد مرتع در همدان فارس کرج و ده نمونه بیدستان‏

3- حمل و توزیع 500 تن بذر گندم شاه‌پسند و جو کالیفرنى در آذربایجان - زنجان - شهرستان تهران - کرمانشاه - کرمان - اصفهان - خراسان - سیستان - اراک - بروجرد و تعویض آن با بذور محلى.

4- اقدام به تأسیس بنگاه اصلاح غله در خوزستان‏

5- اقدام به تأسیس مزرعه آزمایش غله دیم در آذربایجان‏

6- تکمیل و اتمام کارخانه پنبه پاک‌کنى بنگاه کشاورزى ورامین جهت تصفیه بذر و پنبه اصلاح شده بنگاه ورامین.

خلاصه عملیات سه ماهه آخر اداره کل دفاع آفات نباتى.

الف - دفع سن:

1- ادامه پروژه مبارزه شیمیایى با سن حومه تهران (قرق - قره آغاج - خوار - لواسان) و شهرستان ساوه در سطح 4200 هکتار با سم دنیترو و ارتوگرز که نتیجه آن کاملاً رضایت بخش بوده است‏.

2- اجراى مبارزه آزمایشى روى سن در استان هفتم‏

3- تنظیم برنامه مبارزه بیولوژى به وسیله تکثیر و پرورش 60 میلیون حشره تلمنوس جهت انتشار آن در بهار در مزارع آلوده به سن کشور

ب - دفع ملخ:

تهیه مقدمات تأمین یکصد تن سم B.H.C از ممالک سازنده سم مزبور و شرکت‌هاى داخلى.

2- جلب موافقت اعضاى کنفرانس سازمان خواربار جهانى براى تحویل 25 دستگاه اتومبیل و بیست تن سم آلدرین و 7 فروند هواپیما و 100 تن سم B.H.C جهت مبارزه با ملخ دریایى که با تحویل آنها موافقت شده است.

3- اقدام جهت تحویل 27 تن سم ارسنیکى اهدایى از دولت ایتالیا

4- تعمیر و سرویس 6 فروند هواپیماى ایرانى و آمریکایى که در سال گذشته نیز در امر دفع ملخ شرکت داشته‌اند. براى عملیات مبارزه با ملخ دریایى سال جارى و 1332

5- تشکیل کنفرنس دفع ملخ دریایى با شرکت 11 دولت خارجى و تهیه و تنظیم

+++

‌مقدمات مبارزه و جلب کمک‌هاى مؤثر دول مزبور

6- شروع به تعلیم خلبانان ایرانى تحت‌نظر دو نفر متخصص که اخیراً با دو فروند هواپیما به ایران وارد و طیارات مزبور نیز در مبارزه با ملخ دریایى شرکت خواهند نمود.

7- اعزام مأمورین کارآزموده جهت دیده‌بانى و نقشه‌بردارى و تعیین میزان آلودگى ملخ دریایى و استقرار پست‌هاى دیده‌بانى در مناطق آلوده جنوبى کشور حمل تدریجى 3450 تن مواد 117 تن سم به مناطق مورد حمله ملخ دریایى طبق برنامه تدوینى.

ج - دفع آفات اشجار:

اجراى برنامه آفات تخیلات براى سم‌پاشى 400000 اصله درخت آلوده به آفت.

و - ضدعفونى غلات:

گندزدایى مقدار 2400 تن بذر گندم آلوده به سیاهک در نقاط مختلفه کشور.

ابلاغ برنامه مبارزه با آفات نباتى در سال 1332.

ه - تهیه طرح لوایح:

طرح لایحه قانونى مبارزه اجبارى با آفات نباتى تهیه و تصویب و ابلاغ شده است.

به موجب این لایحه قانونى مبارزه دسته جمعى با آفات نباتى امکان‌پذیر و در صورت تشخیص وزارت کشاورزى اجبارى است و به راهنمایى و مساعدت مأمورین دفع آفات نباتى و توسط خود اهالى محل انجام خواهد گرفت.

عملیات سه ماهه اخیر اداره کل دامپزشکى‏:

اداره کل دامپزشکى که از ادارات فنى وزارت کشاورزى است عهده مبارزه بر ضد بیماری‌هاى دامى کشور مى‌باشد.

به طور کلى امورى را که این اداره انجام می‌دهد می‌توان به دو دسته تقسیم نمود امور ادارى و امور فنى:

الف - اداره امور مالى و فنى‏

کلیه اداره کل دامپزشکى در تمام کشور تعداد 739 نفر کارمند از دکتر دیپلمه مأمور تلقیح و خدمتگزار جز دارد که رسیدگى به وضعیت ادارى آنها از حضور و غیاب مرخصى ترفیع مأموریت نقل و انتقال تنبیه تشویق و غیره امور ادارى و اداره کل دامپزشکى را تشکیل می‌دهد. در سه ماهه اخیر راجع به امور ادارى مجموعاً از وارده و صادره تعداد 3612 شماره مکاتبه انجام شده است راجع به امور مالى رسیدگى به مطالبات مأمورین نظارت در هزینه‌هاى دامپزشکی‌هاى استان‌ها و شهرستان‌ها خرید لوازم مورد نیاز تعقیب امور جاریه از طریق وزارت دارایى و خزانه‌دارى کل انجام امور گمرکى و غیره از وظایف امور مالى اداره کل دامپزشکى است.

گذشته از اعتبارات پرسنلى و سایر موادی که در بودجه عمومى کشور منظور شده اعتبارات جداگانه‌اى در اختیار این اداره است که طبق مقررات جاریه به هزینه می‌رسد. از این قرار:

اعتبارات ماده 38- این اعتبار از طریق وزارت کشاورزى در اختیار این اداره قرار مى‌گیرد و مربوط است به کلیه هزینه‌هایى که براى مبارزه بر ضد بیماری‌هاى دامى در تمام کشور انجام مى‌شود از قبیل هزینه سفر و فوق‌العاده مأمورین سوخت و تعمیر 38 دستگاه ماشین خرید لوازم ضرورى و غیره.

اعتبار سازمان برنامه این اعتبار را سازمان برنامه براى مبارزه بر ضد بیمارى طاعون گاوى به انضمام 38 دستگاه وسیله نقلیه در اختیار اداره کل دامپزشکى قرار داده که در ظرف 27 ماه با نظارت سازمان برنامه هزینه مبارزه با طاعون گاوى خراسان گرگان و سیستان شود.

اعتبار اداره همکارى فنى.

اداره کل دامپزشکى از اعتبارات اداره همکارى فنى تاکنون براى چهار منطقه آذربایجان و کردستان و اصفهان و شیراز استفاده کرده و طبق برنامه تنظیمى از طرف آن اداره در این چهار منطقه مبارزه کلى و عمومى ضد بیماری‌هاى دامى صورت گرفته‏

ب - امور فنى‏

امور فنى اداره کل دامپزشکى عبارت است از:

1- تلقیح دام‌هاى کشور بر ضد بیمارى‌هاى واگیردار از قبیل شاربن - شاربن علائمى آبله - پاستورلوز - ذات‌الریه مسرى بزها و طاعون گاوى - سل - انترتوکسمى - آبله مرغ و غیره.

در سه ماهه اخیر مجموعاً در تمام کشور تعداد 2678942 سر دام توسط مأمورین دامپزشکى بر ضد این امراض تلقیحات صورت گرفته است.

2- جلوگیرى از اشاعه بیماری‌هاى انگلى و درمان مبتلایان درمان بیمارى‌هاى انگلى دامى از قبیل کپلک استرونژیلوژ گال - پیروپلاسیموزوآ کالاکسى از وظایف مأمورین دامپزشکى است. در سه ماهه اخیر مجموعاً تعداد 236271 سر دام بر ضد این بیمارى درمان شده‌اند.

3- مطالعه بیماری‌ها: اداره کل دامپزشکى با تشکیل و اعزام اکیپ‌هایى به اطراف تهران و گاوداری‌ها تحت سرپرستى یک نفر از مستشاران خارجى که از طرف سازمان خواروبار جهانى در اختیار دارد موفق شده است روى سه بیمارى بروسلوز (عامل بچه‌اندازى گاوها و اشاعه تب مالت) و سالمونلوز (اسهال نوزادان) و مبتلایان به سل معالجاتى انجام دهد و اطلاعات وسیعى به دست بیاورد که بسیار ضرورى و مقدمه مبارزات اصلى واقع گردد. به علاوه با کمک همین مستشاران توانسته است در بهبود و سالم کردن شیر کارخانه‌هاى اطراف تهران مطالعات و اقدامات اساسى صورت دهد.

4- گواهى‌نامه‌هاى صادراتى: در سه ماهه اخیر مجموعاً فرآورده‌هاى دامى زیر به کشورهای خارج صادر و با بازرسى‌هاى بهداشتى از طریق اداره کل دامپزشکى گواهى‌نامه‌هاى صادراتى به تجار صادرکننده تسلیم شده است. پوست گوسفند و بز و بره 1489254 جلد. روده گوسفند و بز و گاو - کپون 1540530 رشته. انواع پشم - مو - کرک 1838958 کیلو.

5- رسیدگى به امور بهداشتى کشتارگاه‌هاى کشور.

در سه ماهه اخیر در کشتارگاه‌هاى مختلفه کشور از 819681 سر کشتار توسط مأمورین دامپزشکى بازرسى بهداشتى به عمل آمده و لاشه‌هاى غیر قابل مصرف ضبط و از مصرف خارج شده است. عملیات سه ماهه اخیر بنگاه واکسن و سرم‌سازى رازى حصارک.

1- لایحه قانونى سازمان مؤسسه سرم و واکسن‌سازى رازى‏

الف - به منظور توسعه فرآورده‌هاى بنگاه رازى و تهیه واکسن‌ها و سرم‌هاى ضد بیماری‌هاى دامى و انسانى و جلوگیرى از صدور ارز براى خرید موادى نظیر آنچه که وسیله بنگاه مذکور در داخل کشور تهیه مى‌شود از سال 1328 به بعد چندین مرتبه لایحه قانونى لازم براى تصویب در دوره‌هاى 15 و 16 به مجلس شوراى ملى تقدیم ولى متأسفانه راکد مانده بود تا این که اخیراً با استفاده از لایحه اختیارات لایحه قانونى مذکور با 7 ماده و 5 تبصره در تاریخ 25/ 7/31 تصویب و ابلاغ گردید با این که کمتر از یک ماه از تصویب این لایه مى‌گذرد مؤسسه رازى موفق شده است در این مدت مقادیر قابل توجهى از این قبیل واکسن‌ها و سرم‌ها ساخته در دسترس مردم و وزارت بهدارى بگذارد.

2- مقادیر واکسن و سرم‌هایى که در این چند ماه اخیر توسط مؤسسه رازى تهیه شده است به غیر از واکسن‌هاى دامپزشکى که بالغ بر 243600 دز بوده مقدار 46900 سانتیمتر مکعب نیز سرم و واکسن‌هاى دیفترى و کزاز و شاربن تهیه و تحویل شده است.

خلاصه اقدامات سه ماه اخیر بنگاه مستقل آبیارى. در تاریخ 5/6/31 برنامه آبیارى و سدسازى به مبلغ یک هزار میلیون و 5240000 دلار که به تصویب آقاى نخست‌وزیر رسیده بود به بنگاه مستقل آبیارى براى اجراى ابلاغ گردیده ذیلاً خلاصه اقدامات تا این تاریخ به عرض می‌رسد:

برنامه مزبور شامل دو نوع عملیات بوده است که یک قسمت آن عملیاتى است که قبلاً شروع شده ولى به علت فقد اعتبارات و مضیقه مالى در حال رکود بوده و قسمت دوم آن عملیاتى است که باید قبلاً مطالعات آن انجام و نقشه‌ها و پروژه‌هاى لازم تهیه و سپس شروع به عمل گردد.

الف - عملیات ساختمانى‏

1- کوهرنگ - تأسیسات آبیارى کوهرنگ که شامل تونلى به طول 2835 متر و به قطع 11 متر مربع و سد انحرافى در دوره شیخ على خان مى‌باشد به علت فقد اعتبارات در اوایل سال پیشرفت کافى نداشت پس از ابلاغ اعتبارات جدید عملیات با سرعت کافى طبق برنامه جدیدى که تنظیم گردید پیشرفت نموده و در هر یک از ماه‌هاى شهریور و مهر در حدود 5300000 ریال کار انجام شده در این مدت در حدود 340 متر از تونل پوشش کامل شده پى‌سازى و سد انحراف دره شیخ على‌خان تکمیل و قسمت اعظم ساختمان بدنه سد هم انجام گردیده است. محض مقایسه معروض می‌دارد که در ماه‌هاى مشابه سال‌هاى 1329 و 1330 به ترتیب 115 متر و 140 متر از پوشش تونل انجام گردیده بود. چنانچه سیمان به مقدار کافى قبل از مسدود شدن راه کوهرنگ تحویل گردد تونل در بهار مورد استفاده قرار خواهد گرفت و در نتیجه تا میزان 15000 هکتار بر اراضى تحت کشت در جلگه اصفهان افزوده خواهد شد.

2- سد گلپایگان این سد که در 56 کیلومترى گلپایگان در محلى به نام اختخوان واقع است به ارتفاع 51 متر مى‌باشد که 36000000 متر مکعب آب را ذخیره کرده و مورد استفاده قرار خواهد داد. طول بالاى سد 360 متر و در کف دره 90 متر و حداکثر ضخامت آن در پایین 240 متر است عملیاتى که براى ساختمان سد لازم بوده عبارت است از

سنگ‌ریزى بدنه سد در حدود 550000 متر مکعب.

قشر خاکى غیر قابل نفوذ در حدود 85000 متر مکعب.

صافی‌هاى دو طرف قشر غیر قابل نفوذ در حدود 50000 متر مکعب.

کوه‌برى به منظور احداث سر زیر سد در حدود 600000 متر مکعب.

قسمت مهمى از مصالحى که از کوهبرى محل سرریز به دست آمده در سنگریزى سد مصرف شده است عملیات ساختمان سد که تا شهریور ماه 31 به علت مضیقه مالى سرعت کافى نداشت این که در حال پیشرفت کامل

+++

‌مى‌باشد مبلغ کل عملیاتى که در شش ماه اول سال جمعاً 5338000 ریال بوده اینک در دو ماهه اخیر رو به فزونى گذاشته و تنها در مهر ماه در حدود 2932000 ریال کار انجام شده و عملیات ساختمانى صافى طرف عقب و قشر قابل نفوذ شروع شده است. قسمت سنگ‌ریزى و سنگچین سد اکنون به ارتفاع 38 متر رسیده و طبق برنامه تا پاییز سال آتیه عملیات سدسازى به اتمام خواهد رسید با اتمام این سد در حدود 5000 هکتار اراضى جدید تحت کشت قرار خواهد گرفت و کمبود آب در حدود 15000 هکتار نیز تأمین خواهد شد. فعلاً عده از مهندسین ایرانى با کمک متخصصین اعزامى سازمان خواروبار کشاورزى جهانى مشغول مطالعه و طرز توزیع آب و تهیه طرح‌هاى مربوط به اصلاح کانال‌ها و بررسى اراضى از نظر کشاورزى مى‌باشند.

3- آبیارى کازرون

عملیات آبیارى کازرون که شامل ساختمان آبگیر از چشمه‌هاى ساسان در تنگ شاهپور و تونلى به طول 300 متر و کانالى به طول 27 کیلومتر است و به علت مضیقه مالى تعطیل شده بود اینک مجدداً شروع شده است پیمانکار فعلاً مشغول ساختمان پل روى رود شاهپور براى برگرداندن آب به طرف تونل مى‌باشد و ضمناً مقدمات کار براى ساختمان ایستگاه تلمبه و سفارش لوله و لوازم و ساختمان مخزن در شهر کازرون به منظور تأمین آب مشروب شهر در دست تهیه است. با انجام این عملیات علاوه بر تأمین آب مشروب شهر کازرون می‌توان تا 1500 هکتار اراضى جدید را تحت کشت آورد.

4- سدهاى میانگنگى و زهک در سیستان ساختمان این سدها که آبیارى قسمت وسیعى از اراضى سیستان در حدود 40000 هکتار را به طور اطمینان بخش تأمین خواهد کرد در دو ماهه اخیر پیشرفت کاملى حاصل نموده. عملیات ساختمانى و پایه‌هاى ساحلى سد زهک به اتمام رسیده و پایه‌هاى وسطى سد هم در شرف انجام است ساختمان آب پخش بند زهک هم که قبلاً شروع شده بود در دست تکمیل مى‌باشد. نهر اصلى سد میانگنگى و ساختمان آب پخش آن با تأمین اعتبارات لازم با سرعت ادامه دارد. دریچه‌هاى فلزى هر دو سد به تعداد 18 عدد که به آلمان سفارش داده شده بود واصل گردیده و مشغول حمل آنها به محل مى‌باشند و نصب آنها قریباً شروع خواهد شد و اطمینان حاصل است که در فصل زراعت سال آتیه از این سدها استفاده خواهد شد و زراعت سیستان که تاکنون به علت نبودن سدهاى اساسى و خراب شدن بندهاى موقتى که کشاورزان با زحمات طاقت‌فرسا در رودخانه همه ساله احداث می‌کردند و با اولین سیل از بین می‌رفت به صورت مطمئنى تأمین خواهد شد.

 5- سد کرخه ساختمان این سد به طول 192 متر که براى آبیارى در حدود 80000 هکتار از اراضى خوزستان ساخته مى‌شود زیاد پیشرفت کافى نداشت به شرکت ملى نفت تحویل گردید که با استفاده از ماشین‌آلات و وسایل و کارمندان فنى که اختیار دارند تحت‌نظر بنگاه مستقل آبیارى انجام نمایند. با مقدماتى که تهیه گردیده و ماشین‌آلاتى که در کارگاه آماده شده است عملیات بتون‌ریزى پایه‌هاى سد شروع شده و امید است که در سال 1332 عملیات ساختمانى بدنه به اتمام برسد. اکیپ‌هاى مهندسین در اراضى که باید مشروب شود مشغول نقشه‌بردارى به منظور ایجاد شبکه آنها رو زهکشى‌ها مى‌باشد و با موافقتى که با سازمان خواربار و کشاورزى جهانى شده متخصصین آن سازمان با کمک مهندسین ایرانى مأمور تهیه طرح‌هاى عمران و اسکان در اراضى مزبور و برنامه‌هاى کشاورزى شده‌اند تا قبل از پایان عملیات ساختمانى سد و انهارمقدمات مربوط به عمران هم فراهم گردیده و به تدریج این اراضى وسیع تحت کشت قرار گیرد.

6- سد بمپور - ساختمان این سد که در حدود 1500 هکتار از اراضى قرای خالصه بمپور را آبیارى خواهد کرد اخیراً شروع شده و تا سال آتیه به اتمام خواهد رسید و با ساختمان این سد آب رودخانه بمپور به طور کامل مورد استفاده قرار خواهد گرفت ضمناً قرار است باهوکلات هم در بلوچستان مطالعه شده و ساختمان آن هم شروع گردد.

7- تکمیل تأسیسات آبیارى جهرم چون تأسیسات فعلى آبیارى جهرم که شامل یک مرکز برق به قدرت 750 کیلو وات و شبکه سیم‌کشى و نصب 150 دستگاه الکترو پمپ بوده و از طرف بنگاه مستقل آبیارى و شرکت آبیارى جهرم قبلاً تأسیس شده به علت حسن استقبال اهالى و رغبت کشاورزان به توسعه عملیات آبیارى کافى براى منظور نبود قرار شد سانترال برق با نصب دستگاه‌هاى جدید توسعه یافته و 150 الکترو پمپ جدید نصب شده و آب بیشترى در دسترس اهالى قرار داده شود مقدمات این کار فراهم گردیده و با استفاده از اعتبارات جدید آبیارى به مبلغ 4000000 ریال و 170000 دلار تأسیسات مزبور تکمیل و مورد استفاده قرار خواهد گرفت این تأسیسات بهترین نمونه براى استفاده از آب‌هاى زیرزمینى در یک منطقه وسیع خواهد بود.

8- آبیارى قصر شیرین آگهى مناقصه ساختمان سد انحراف در روى رودخانه الوند و احداث کانال‌هاى آبیارى جلگه قصر شیرین منتشر گردیده و قریباً با انجام این عملیات شروع خواهد شد با اجراى این کار در حدود 2500 هکتار از اراضى حاصل‌خیز جلگه مزبور تحت کشت قرار خواهد گرفت.

ب - عملیات مطالعاتى:

1- اکیپ‌هاى مطالعاتى براى نقشه‌بردارى و تهیه طرح‌هاى آبیارى اراضى شعیبیه و دیمچه در خوزستان اعزام گردیده و مشغول کار شده‌اند.

2- براى مطالعات سد سفیدرود و مخزن چاه نیمه تمام سیستان پیشنهاداتى از مؤسسات مهندسین مشاور خواسته شده تا قرارداد لازم منعقد گردد.

3- مطالعات سد مخزن درودزن فارس که باید با ارتفاع 60 متر روى رودخانه کر ساخته شود و در حدود 750 میلیون متر مکعب گنجایش مخزن آن خواهد بود در شرف اتمام است این سد در حدود 50000 هکتار از اراضى جلگه مرودشت شیراز و جلگه رودخانه کر را مشروب خواهد کرد.

5- مطالعات سدهاى مخزنى خراسان (بار - کشفرود - طرق) و سد مخزنى زاینده رود ادامه دارد و به علت پیدا شدن اعتبار در امر مطالعات تسریع مى‌شود.

اقدامات بنگاه جنگل‌ها در ظرف سه ماهه اخیر:

1- نقشه‌بردارى هوایى از جنگل‌هاى اتوولاجیم حوزه زیرآب مازندران.

براى شناسایى کامل جنگل‌هاى شمال کشور و تنظیم طرح‌هاى احیا و حفاظت آنها نقشه دقیق جنگل‌ها مورد نیاز است و طبق اصول متداول فعلى در سایر کشور‌ها تصمیم گرفته شد از جنگل‌هاى شمال عکسبردارى هوایى به عمل آمده و این عکس‌ها تبدیل به نقشه گردند و براى شروع کار و به منظور تهیه عکس و نقشه‌هاى نمونه با دایره نقشه‌بردارى ستاد ارتش قراردادى منعقد گردید که به وسیله نیروى هوایى ارتش از جنگل‌هاى اتوولاجیم حوزه زیرآب مازندران به مساحت 200 کیلومتر مربع عکس‌هاى هوایى برداشته شده و روى آنها نقشه مورد لزوم تهیه گردد. دایره نقشه‌بردارى ستاد ارتش هم پس از انعقاد قرارداد وسیله نیروى هوایى و افسران مربوطه اقدام به تهیه عکس از ناحیه مزبور به قیاس 1- 14000 نموده و عکس‌ها و نقشه‌هاى مربوطه را تحویل بنگاه جنگل‌ها نموده‌اند و قرار است در موقعى که درختان بى‌برگ هستند عکس‌هایى به مقیاس 1- 5000 تهیه گردیده و تبدیل به نقشه شده و تحویل شود. عکس‌ها و نقشه‌هاى مزبور مورد بررسى قرار گرفته و از سال آتیه نسبت به عکس‌بردارى و تهیه نقشه از جنگل‌هاى دیگر اقدام خواهد شد.

2- نظر به این که جنگل‌هاى کنار جاده‌هاى شوسه چالوس به تهران و رودبار به رشت و دواب به شاهى در اثر بهره‌بردارى بی‌رویه و چراى دام در شرف انهدام بود لذا تصمیم گرفته شد طبق ماده 11 قانون راجع به جنگل‌ها مصوب دی ماه 1321 جنگل‌هاى دو طرف جاده‌هاى مزبور به فاصله سه کیلومتر از هر دو طرف براى مدت 15 سال فرق و با سیم خاردار محصور و سپس احیا گردد. براى این منظور هیئت‌هایى از مهندسین عالى رتبه بنگاه براى بررسى موقعیت و برآورد هزینه و تهیه طرح‌هاى لازم به محل اعزام و پس از وصول طرح‌هاى مربوطه دستور رسیدگى آن به شوراى عالى جنگل داده شد و چون شوراى مزبور طرح مربوط به فرق و احیاى راه مخصوص از (مرزن آباد تا چالوس) را قابل اجراى فورى دانسته بود لذا آگهى فرق داده شد.

3- نظر به این که طبق فرمان همایونى سى درصد درآمد جنگل‌هاى املاک و مستغلات پهلوى باید براى احیاى جنگل‌هاى مزبور هزینه شود لذا هیئتى براى تعیین جنگل‌هایى از اداره املاک که محتاج به فرق و احیا و جنگلکارى بودند به شمال اعزام و هیئت مزبور گزارش خود را ارسال و هم اکنون آگهى مزبور در دست تهیه است.

4- نظر به این که ذغالگیرى یکى از مهمترین عوامل تخریب جنگل‌ها محسوب مى‌شود از چندى پیش بنگاه جنگل‌ها اقداماتى به منظور تقلیل مصرف ذغال و استفاده از ذغال سنگ به جاى آن به عمل آورده و طبق تصویب‌نامه‌هاى صادره قبلى بنا به پیشنهاد وزارت کشاورزى بخشنامه‌اى از طرف آقاى نخست‌وزیر به کلیه ادارات و بنگاه‌هاى دولتى صادر شده که از استفاده از هیزم براى سوخت زمستانى خوددارى و به جاى آن ذغال سنگ و نفت مصرف نمایند.

ضمناً کمیسیونى در وزارت اقتصاد ملى با حضور نمایندگان بنگاه راه‌آهن شرکت ملى نفت ایران سازمان برنامه و بنگاه تشکیل و تصمیم گرفته شده است که سوخت نانوایى‌ها و حمام‌ها و کارخانجات دولتى به جاى هیزم از نفت باشد بنگاه جنگل‌ها با تشریک مساعى سازمان برنامه و اداره همکارى فنى نسبت به تهیه و تعمیم کوره‌هاى ذغال ایرانى رجحان داشته و از مصرف چوب براى تأمین احتیاجات ذغال کشور به مقدار زیادى مى‌کاهد اقدام نموده و به کمک کارشناس سازمان خواروبار و کشاورزى جهانى وابسته به ملل متفق که مأمور همکارى با بنگاه جنگل‌ها مى‌باشد چند نمونه از این کوره‌ها در ایران ساخته شده و قرار

+++

است به زودى در مرکز ذغالگیرى با این کوره‌ها در تمیشان تأسیس و براى تعلیم جنگ با نان و کارگران حاضر شود.

5- براى نصب کارخانه چوب‌برى مجهز به تمام وسایل با کمک سازمان برنامه و اداره همکارى فنى اقدام شده است.

اقدامات بنگاه دامپرورى در سه ماهه اخیر:

1- تهیه مقدمات تأسیس 3 ایستگاه دامپرورى در شهرستان‌هاى گلپایگان کرمانشاهان و محلات.

به منظور تأسیس ایستگاه دامپرورى در شهرستان‌هاى نامبرده به کمک سازمان برنامه ساختمان 3 ایستگاه شروع شده و امید می‌رود تا یک ماه دیگر تکمیل گردد.

2- حفر سه حلقه چاه عمیق براى تأمین آب دامپرورى‌هاى حیدرآباد و گلپایگان و محلات به کمک اداره همکارى فنى سه حلقه چاه عمیق در 3 نقطه مزبور حفر گردیده که یکى از آنها در گلپایگان خاتمه یافته و فعلاً از آب آن براى مشروب کردن اراضى دامپرورى استفاده مى‌شود.

3- وارد کردن دام‌هاى اصیل به منظور اصلاح‌نژاد دام‌هاى بومى کشور و براى بالا بردن سطح تولید پشم و شیر و مرغوب نمودن جنس فرآورده‌هاى دامى به کمک اداره همکارى فنى در مهر ماه گذشته تعداد 1000 سر قوچ و میش از نژاد مرینوس رامبویه و 250 سر بز و 40 سر گاو نر و ماده از نژاد شوئیتس از آمریکا وارد شده است که به تدریج بین ایستگاه‌هاى دامپرورى که در نقاط مختلف کشور تأسیس مى‌شود توزیع و براى اصلاح نژاد مورد استفاده قرار گیرد. با استفاده از قوچ‌هاى اصیل مرینوس و اصلاح نمودن گوسفندان پشمى مى‌توان در ظرف مدت کوتاهى پشم گوسفندان ایرانى را اصلاح نموده و به وسیله کارخانجات نساجى بهترین پارچه‌هاى پشمى را در ایران تهیه نمود به طوری که دیگر احتیاجى به وارد کردن پشم و یا پارچه‌هاى پشمى خارجى نباشد.

4- عملیات تلقیح مصنوعى.

از شهریور ماه سال جارى که فصل بارور نمودن گاو و گوسفند شروع شده است و با استقبال شایانى که دامداران به امر اصلاح نژاد مى‌نمایند با استفاده از دام‌هاى اصیل که به وسیله اداره همکارى فنى در اختیار بنگاه دامپرورى گذاشته شده است عملیات تلقیح مصنوعى در روى گاو و گوسفند شروع شده است و پیشرفت کامل در اطراف تهران اصفهان - شهرکرد - شاهرود حاصل گردیده است.

5- براى راهنمایى و تشویق اهالى به امر اصلاح نژاد دام مأمورین دامپرورى اطلاعات و دستورات کافى براى هر قسمت در اختیار زارعین و دامداران و علاقه‌مندان گذرانده‌اند.

خلاصه عملیات انجام شده سه ماهه اخیر در بنگاه شیمیایى.

1- در سه ماهه اخیر عمل تبدیل 450 تن دینتروارتو کرزول مورد سفارش اداره کل دفع آفات در کارخانجات شیمیایى کرج انجام یافته است.

2- ماهیانه 7000 کیلو گوگرد وسیله دستگاه تبدیل گوگرد تهیه شده است.

3- در حدود 50 تجزیه خاک که از نقاط مختلف کشور رسیده بود در لابراتوار خاک‌شناسى تجزیه گردیده است.‏

4- در حدود مقدار 211 تن کودهاى شیمیایى و سموم مختلف دفع آفات عدل‌بندى و به انبار مرکزى تحویل گردیده است.

5- عملیات تبلیغاتى و ارشادى به وسیله رادیو و روزنامه و نشریات انجام یافته است.

گزارش وزارت پست و تلگراف و تلفن.

در سال گذشته و سال جارى به طور کلى اشیا و لوازم فنى از قبیل سیم - مقره - کات لوازم یدکى دستگاه‌هاى فرستنده رادیو و گیرنده و لوازم فنى و غیره که وجود آنها براى تأمین گردش عادى کار‌هاى جارى این وزارت کمال ضرورت را دارد یا به کلى خریدارى نشده و یا کمتر خریدارى شده مخصوصاً رعایت تصویب‌نامه مهر ماه 1330 که خرید لوازم را موکول به تحصیل موافقت وزارت دارایى نموده بود بیشتر موجب رکود امور جاریه شده بود و در بسیارى از موارد که از دى ماه سال 330 براى تحصیل موافقت وزارت دارایى مراجعه شده بود یا اصلاً موافقت آن وزارت نرسیده و در مواردى هم که تحصیل موافقت شده بود به علت نبودن اعتبارات کافى لوازم مورد احتیاج خریدارى نشده و ادارات مرکز و شهرستان‌ها از حیث نداشتن لوازم مورد احتیاج حتى لوازمى مثل کاغذ که بر روى آن تلگرافات نوشته مى‌شود و پاکت و غیره در کمال زحمت بودند و این مسئله در گردش کارهاى این وزارت که مستقیماً به رفع احتیاجات عامه ارتباط دارد تأثیر کامل داشت. براى رفع این محظور اقدام به عمل آمد و با صدور تصویب‌نامه مخصوص از هیئت وزیران موافقت شد و مقرر گردید در مورد خرید اشیاى طرف احتیاج این وزارت تحصیل موافقت قبلى وزارت دارایى ضرورت نداشته و با رعایت مقررات و نظارت مأمورین وزارت دارایى عمل خرید انجام گردد و این مسئله به تنهایى در تأمین گردش امور داخلى این وزارتخانه تا حدى تأثیر مفید داشته است در مورد استفاده از اختیارات قانونى در این وزارت اقداماتى صورت گرفته و لوایح چندى تهیه که بعضى از آنها تقدیم و بقیه نیز براى تحصیل موافقت وزارت دارایى ارسال گردیده که به طور خلاصه به عرض مى‌رسد:

1- در سنوات اخیر مخصوصاً در سال گذشته و سال جارى سرقت‌هاى مکررى در خطوط ارتباطى کشور صورت گرفته که طبق آمارهاى موجوده از چندین هزار مرتبه تجاوز می‌نماید و مبالغ خطیرى به خزانه دولت چه از حیث قیمت اشیا و مصالح سرقت شده و چه از حیث نکث در درآمد تلگرافى و تلفنى ضرر وارد مى‌آورد. در نتیجه رسیدگى در کمیسیون‌هاى منعقده با نمایندگان وزارت دادگسترى و وزارت راه تشخیص شده بود که براى جلوگیرى از این سرقت‌هاى متوالى مجازات مرتکبین باید تشدید گردد. براى اجراى این منظور لایحه‌اى مشتمل بر هفت ماده با موافقت وزارت دادگسترى و وزارت راه و وزارت کشور تهیه و تقدیم گردیده که با اجراى آن می‌توان اطمینان داشت به طور مؤثر از این قبیل سرقت‌ها جلوگیرى شود.

2- در زمینه کنترل مؤثر درآمد پست و تلگراف و تلفن و همچنین تمرکز درآمدهاى این وزارت در حساب مخصوص در خزانه‌دارى کل و پرداخت مرتب هزینه‌هاى لازمه از محل درآمد با نظارت دارایى با مطالعات کافى لایحه‌اى تهیه و براى تحصیل موافقت وزارت دارایى فرستاده شده است و این وزارت ایمان راسخ دارد که با تصویب و اجراى این لایحه در پیشرفت امور سهولت بسیار فراهم خواهد گردید.

3- از جمله امور مهمى که در این مدت انجام گردیده تهیه لایحه ملى شدن تلفن در سراسر کشور است که پس از مطالعات کامل در کمیسیون‌هاى داخلى این وزارت کمیسیون متشکله از چند نفر از آقایان وزیران و همچنین کمیسیونى مرکب از عده از قضات و کمیسیون دیگرى از آقایان نمایندگان مجلس شوراى ملى لایحه آن تهیه و با قید دو فوریت به مجلس شوراى ملى تقدیم گردیده و قسمت اعظم از مواد آن به تصویب رسیده است. با تصویب و اجراى آن یکى از مشکلات بغرنج ارتباط تلفنى کشور که پنجاه سال لاینحل مانده بود به وجه احسن مرتفع می‌گردد و حقوق افراد چه در مرکز و چه در شهرستان‌ها حفظ خواهد شد و براى رفع احتیاجات اهالى شهرستان‌ها اقدام سریع به عمل خواهد آمد که شهرستان‌ها در مدت نسبتاً کوتاهى داراى تلفن خودکار شوند.

از جمله موضوعاتى که در این چند ماه مورد اقدام قرار گرفته است:

1- مسئله تهیه سازمان براى این وزارتخانه است که با قدمت تأسیس وزارت پست و تلگراف و تلفن متأسفانه تاکنون سازمان ثبتى که احتیاجات این وزارتخانه‌ها را از حیث نفرات و کادر فنى و غیره شامل باشد تهیه نشده بود و در این چند ماه با دستوراتى که داده شده به وسیله کمیسیون‌هاى مخصوص صورت سازمان تفصیلى مرکز و شهرستان‌ها با در نظر گرفتن توزیع سریع تلگرافات و نامه‌ها و همچنین تمدید ساعات کار پستخانه‌ها از 6 ساعت به 12 ساعت کلیه احتیاجات فنى و تأسیسات لازمه از حیث ایجاد ارتباط تلفن بین شهرها و ایجاد تلفن بى‌سیم و رادیو در شهرستان‌ها وتأسیسات پستى و تلگرافى تهیه و در اوایل ماه گذشته تقدیم و مقرر گردید که فعلاً از حیث افزایش عده از آن صرف‌نظر شود و در حدود احتیاجات سال 1332 بدون در نظر گرفتن تأسیسات مورد تجدیدنظر قرار گیرد سازمان مزبور نیز تهیه و اینک تنظیم بودجه سازمانى این وزارت در دست اقدام است و به زودى تقدیم خواهد شد.

2- براى دایر کردن ارتباطات تلگرافى مستقیم بین سویس و ایران اقدام به عمل آمده و از روز بیستم نوامبر 1952 مطابق 29 آبان 1331 باب مخابرات مستقیم بى‌سیم با سویس افتتاح گردید.

3- به منظور جلوگیرى از وقفه دستگاه‌هاى بى‌سیم شهرستان‌ها و دستگاه‌هاى تلگرافى و تلفنى رادیو تهران اقدامات سریع براى تهیه لوازم مورد احتیاج به عمل آمده که خلاصه آن ذیلاً عرض مى‌شود.

خرید چهل دستگاه موتور بى‌سیم براى شهرستان‌ها.

خرید هفتاد دستگاه ردرسور براى بى‌سیم شهرستان‌ها.

خرید سیصد و پنجاه عدد لوازم تغذیه براى بى‌سیم شهرستان‌ها.

خرید لوازم یدکى فرستنده‌هاى بیست کیلو واتى و دو کیلو واتى کمپانى تلفنکن که براى پخش صدا (رادیو تهران) و تلفنى بى‌سیم مشغول کار است.

براى خریدهاى فوق هفتاد و چهار هزار و نهصد دلار ارز تهاترى و دلار امریکا لازم است که باید از طرف وزارت دارایى تأمین گردد.

4- براى رفع محظورات داخلى بین ادارات وزارتخانه انجام مکاتباتى معمول بود که غالباً موجب تأخیر می‌شد در نظر گرفته شده همه روزه کمیسیونى از رؤساى ادارات مربوطه در دفتر معاون این وزارت تشکیل گردد و مشکلات موجوده را رؤساى ادارات بین خود حضوراً مذاکره و حل نمایند.

5- متجاوز از سى شهرستان با سرویس مبادله بر وات پستى مجهز گردیده و از طرف عامه مورد استقبال قرار گرفته است و در مرکز نیز به سرویس بر وات پستى توسعه کامل

+++

‌داده شده است.

6- براى این که عامه مردم بتوانند عصرها و شب‌ها نیز حوایج خود را از حیث امور پستى رفع نمایند دستور داده شده است تا ساعت 20 (هشت بعد از ظهر) چند باجه مخصوص در اداره پست تهران دایر گردد و این باجه‌ها تأسیس شده و مرسولات پستى پذیرفته مى‌شود.

7- در قسمت حمل و نقل پست‌ها نیز با وجود کمى اعتبارات لازمه اقداماتى به عمل آمده از جمله سرویس سریع‌السیر پستى بین تهران اصفهان شیراز دایر گردیده و سرویس پستى هوایى بین تهران یزد کرمان و بالعکس نیز برقرار شده است.

8- در مورد تصفیه نمرات با وجود این که این وزارتخانه فنى است و از اعضاى مجرب و کارآزموده آن نمی‌توان صرف‌نظر نمود و از اعضاى وزارتخانه‌هاى دیگر به جاى آنها گذاشت معهذا اشخاص ذى صلاحیت را در ادارات حساس به کار گماشته و مخصوصاً در نظر گرفته شده است که از وجود جوانان تحصیل کرده به عنوان رئیس اداره و یا در آنجا که میسر نبوده است و حتماً مى‌بایستى از تجربه اشخاص مجرب استفاده شود به عنوان معاون اداره منصوب شوند.

در مورد برنامه عملى که براى آتیه در نظر است انجام گردد رؤس مسائل به طور اختصار به عرض می‌رسد:

الف - قسمت مخابرات‏

1- تأسیس دایره اطلاعات به منظور راهنمایى مراجعه‌کنندگان در قسمت مخابرات باسیم و بى‌سیم که در تمام ممالک مترقى جهان معمول و متداول است و تاکنون تأسیس نشده است این سرویس موجبات رفاهیت اشخاص تازه وارد را از جهت اطلاع از امور پست و تلگراف و تلفن و سایر مسائل عمومى فراهم خواهد نمود.

 2- تبدیل قسمتى از دستگاه‌هاى فعلى تلگراف که از سیستم دستگاه‌هاى مرس است به دستگاه‌هاى ماشینى ویتستون و قسمتى دیگر به دستگاه‌هاى تله تایپ (دستگاه‌هاى دورنویس) که جدیدترین دستگاه در قسمت تلگراف است.

3- در قسمت تلگرافى بى‌سیم در نظر است دستگاه‌هاى چهارصد ولتى از ارتش امریکا خریدارى و در مرکز استان‌ها و شهرهاى بزرگ به فوریت نصب و علاوه بر ایجاد ارتباط تلفن بى‌سیم ارتباط تلگراف بى‌سیم به وجود آورد.

ب - قسمت پست‏

1- در کلیه نقاط کشور فعلاً حمل و نقل پست‌ها به وسیله مقاطعه‌کاران و متصدیان متفرقه انجام می‌گردد و این عمل مضار بسیار دارد که مهمترین آن تأخیر انجام عمل پست‌برى است. در نظر است براى اجراى مقرر قانون پستى مصوب سال 1249 انجام حمل و نقل پست‌ها به وسایل دولتى داده شود و براى تسریع در اجراى امر در نظر گرفته شده به دو مسائل عمل و نقل را از اعتبارات 150000 دلار اداره همکارى فنى که در اختیار این وزارت گذاشته شده است خریدارى نماید و 75 کامیونت مخصوص پست از آمریکا براى باربرى پستى در ظرف مدت کوتاهى که از سه ماه تجاوز ننماید خریدارى و خطوط اصلى پستى کشور را با کامیونت اداره نماید متأسفانه مورد موافقت اداره همکارى فنى واقع نگردید و این وزارت ناچار 150000 دلار را براى لوازم دیگرى که در درجه سوم و چهارم اهمیت قرار دارد به کار خواهد برد و در نظر است کامیونت‌هاى لازم را براى حمل و نقل پستى با اعتبارات سازمان برنامه و یا اعتبار ارزى که از وزارت دارایى تقاضا خواهد نمود تهیه نماید. تا زمانى که این عمل انجام نگیرد بهبود اساسى در سرعت پست در کشور ایران به وجود نخواهد آمد.

2- براى تسریع عمل توزیع پست که در ارضاى خاطر عامه مردم کمال تأثیر را دارد در نظر است به عده نامه‌رسان‌ها مخصوصاً در مرکز و شهرستان‌هاى مهم علاوه شود. ذکر این نکته شایان توجه است که در شهر تهران با وجود توسعه فوق‌العاده و زیادى که از یک میلیون متجاوز است عمل توزیع پست فقط به وسیله عده قلیلى در حدود 160 نفر انجام مى‌گیرد.

3- براى تأسیس 137 دفتر پستى در نقاط مختلفه کشور مطالعات و اقداماتى در جریان است که باید با استفاده از اعتبار مصوبه و استخدام نفرات جدید کارمند و نامه‌رسان و پیک عملى گردد.

ج - قسمت ارتباط تلفنى کاریر بین شهرهاى کشور

در نظر است سیم‌هاى مسى بین کلیه استان‌هاى کشور امتداد داده شود تا در آن واحد چندین مکالمه تلفنى و چندین مخابره تلگرافى در یک جفت سیم صورت گیرد. فعلاً بین تهران - اهواز - خرمشهر سیم مسى امتداد دارد و از این خط بهره‌بردارى تلفنى به عمل مى‌آید و همچنین از تهران - اراک - همدان - کرمانشاه تا بغداد سیم مسى موجود است که مورد استفاده تلفنى است. از تهران تا رشت هم سیم مسى موجود است که ارتباط تلفنى در آن برقرار است در خط کناره بحر خزر تا گنبد کاووس از یک طرف و از طرف دیگر از رشت به پهلوى و آستارا نیز سیم مسى امتداد یافته است که از آن بهره‌بردارى به عمل نمى‌آید. در نظر است تا یک ماه دیگر بین رشت تا بابل و نقاط مازندران در کناره بحر خزر بهره‌بردارى ارتباط تلفنى شروع گردد. به علاوه در نظر گرفته شده است. سیم‌هاى آهنى فعلى در خطوط تلگرافى کشور به سیم مسى تبدیل گردد و براى انجام این عمل در حدود دو هزار تن سیم مسى لازم است که سالى 700 تن آن ممکن است از معادن کشور استخراج و در کارخانه ذوب مسى غنى‌آباد تصفیه و در کارخانه ارتش سلطنت‌آباد تبدیل به سیم مسى شود. برنامه‌اى در دست تهیه است که سازمان برنامه سالى لااقل هفتصد تن شمش مسى علاوه بر احتیاجات ارتش به این وزارت تحویل نماید. و نیز در نظر گرفته شده است اعتبار لازم براى تهیه و خریدارى دستگاه‌هاى تقویت کننده و دستگاه‌هاى تلفنى کاریر براى تمام استان‌ها پیش‌بینى شود که در ظرف مدت سه سال در کلیه استان‌ها تلفن کاریر دایر گردد.

در ایجاد ارتباط تلفنى بى‌سیم در کشور و تأمین ارتباط تلگرافى به وسیله بى‌سیم سال‌ها است که در زمستان‌ها سیم‌هاى تلگراف دچار خرابى مى‌گردد و از طرف دیگر خطوط تلگراف که از هشتاد سال پیش در ایران کشیده شده است تمام با سیم‌هاى آهنى مى‌باشد که تلفن کردن به وسیله این سیم‌ها در تمام مدت سال بیش از یک فاصله صد کیلومترى میسر نیست. به عبارت دیگر تأمین ارتباط تلفنى به وسیله سیم‌هاى آهنى موجود میسر نمى‌باشد و به همین جهت سیم‌هاى آهنى در خطوط اصلى کشور باید تبدیل به سیم‌هاى مسى بشود براى آن که ارتباط تلفنى به هیچ‌وجه قطع نگردد و ارتباط تلفنى در تمام استان‌ها در مدت بسیار کوتاهى تأسیس شود در نظر گرفته شده سى دستگاه چهارصد واتى از نوع فرستنده نظامى آمریکایى که یکى در مشهد نصب شده و ارتباط تلگرافى بین مشهد و تهران را تأمین می‌کند خریدارى شود و در مرکز استان‌ها و شهرستان‌هاى مهم نصب گردد. به علاوه در مواقعى که از تلفن بى‌سیم استفاده نمى‌شود یعنى در شب‌ها استفاده تلگرافى از دستگاه‌هاى بى‌سیم می‌شود و در مواقع خرابى سیم ارتباط تلگرافى شهرها به وسیله این دستگاه‌ها تأمین می‌گردد و براى همیشه قبول نکردن تلگرافات به علت خرابى سیم از صفحه کار وزارت پست و تلگراف و تلفن محو خواهد شد. نکته قابل توجه آن است که در دو ماه قبل سعى شد این دستگاه‌ها را از اعتبار اعطایى اداره همکارى فنى (150000 دلار) خریدارى نماییم ولى متأسفانه اداره مذکور با این که این موضوع از نظر ارتباط در درجه اول اهمیت قرار داشت موافقت ننمود و اعتبار اعطایى را براى خریدارى اشیایى که در درجه سوم و چهارم اهمیت تشخیص داد و این وزارت هم براى استفاده از اعتبار مذکور بر طبق نظر آن اداره اقدام می‌نماید.

هـ - قسمت بهدارى

بهدارى فعلى این وزارت به علت کمى اعتبارات مربوطه بسیار محدود است و به همین علت چنانکه باید موفق به انجام خدمات بهداشتى در مورد کارکنان این وزارت و خانواده آنها نمی‌شود.

در نظر است به قدر مقدور بهدارى فعلى در آتیه توسعه یافته مخصوصاً بیمارستانى که لااقل داراى ده تختخواب و مجهز به وسایل پزشکى لازم از قبیل رادیوگرافى و غیره باشد تأسیس گردد و از این راه بهداشت کارکنان ادارات وابسته که متجاوز از سه هزار نفر و با خانواده آنها در حدود 15 هزار نفر مى‌شود تا اندازه‌اى تأمین شود.

و - پخش صدا

1- در نظر است نه فرستنده رادیو از کمپانى تلفنکن آلمان خواسته شود که بر طبق قرارداد منعقده در سال 1317 تحویل نماید و براى این که تا ورود و به کار انداختن این دستگاه‌ها رادیو تهران در تمام نقاط کشور به خوبى شنیده شود. پیشنهادى تنظیم شده که بیست دستگاه فرستنده 75 واتى از ارتش گرفته شود که براى پخش صدا در 20 نقطه ایران مورد استفاده قرار گیرد و در مقابل وزارت پست و تلگراف و تلفن بیست دستگاه از نوع دیگر به ارتش تحویل می‌دهد این پیشنهاد تصویب شده و امید می‌رود که به زودى دستگاه‌هاى مزبور تحویل گرفته شده و سریعاً در نقاط مختلف کشور مورد استفاده قرار گیرد.

2- براى این که شب‌ها صداى رادیو تهران در کشورهاى شمال آفریقا و کشورهاى همسایه و خاورمیانه و در تمام اروپا به خوبى شنیده شود علاوه بر متعدد نمودن دستگاه‌هاى موج کوتاه که خریدارى آن پیشنهاد شده است یک دستگاه فرستنده موج متوسط یک صد کیلو واتى براى نصب در اصفهان پیش‌بینى شده و چون در بودجه این وزارت اعتبار براى تأمین قیمت این دستگاه‌ها موجود نیست وام لازم از وزارت دارایى گرفته و براى خرید آن با رعایت مقررات مناقصه اقدام خواهد شد.

ز - انتشار مجله و تقویم پست و تلگراف و تلفن.

در نظر است به طوری که در کلیه ممالک مترقى دنیا معمول و متداول است در مسائل مربوط به امور فنى و علمى یک مجله و علمى. همچنین در عمل مربوط به بهره‌بردارى تلگراف و تلفن و پست مجله پستى تنظیم و منتشر گردد که هم کارمندان وزارت پست و تلگراف و تلفن از جریان فنون مربوطه و پیشرفت صنعتى ارتباط و بهره‌بردارى از مؤسسات اطلاع حاصل نموده و هم علاقمندان کشور از پیشرفت فنون مزبور مطلع گردند.

براى انجام این منظور پیش‌بینی‌هاى

+++

لازم شده است امید است قریباً مجله‌ها به طور منظم منتشر و در دسترس علاقه‌مندان گذاشته شود. و نیز در نظر است سالنماى مخصوص (تقویم) وزارت پست و تلگراف و تلفن که حاوى کلیه مقررات پستى و تلگرافى و تلفنى و نرخ‌ها و سایر اطلاعات لازمه باشد تنظیم و قبل از اختتام سال منتشر گردد.

ح - حفظ اسرار پستى و تلگرافى

در زمینه اجراى کامل مقررات اصل 22 و 23 متمم قانون اساسى مربوط به حفظ اسرار پستى و تلگرافى مطالعاتى به عمل آمده در نظر است لایحه قانونى براى تأمین منظور تهیه و تقدیم گردد و با اجراى آن در حفظ اسرار مردم در قسمت تلگراف و نامه‌هاى پستى تأثیر به سزایى خواهد داشت.

ط - تکمیل اداره آموزش

در نظر است اداره آموزش فعلى وزارتخانه تکمیل گردد. به این منظور که براى تهیه کارمندان مطلع و بصیر در رشته‌هاى مختلف پست و تلگراف و تلفن شعب تکمیلى لازم تأسیس شود و دوره تکمیلى فعلى به جاى یک سال دو سال معین و برنامه‌هاى آموزشى براى تأمین این منظور تهیه شود به این طریق که کارمندان داوطلب دوره تکمیلى همه روزه از صبح تا ظهر در قسمت‌هاى فنى ادارات مربوط عملاً مشغول باشند و در بعد از ظهرها از ساعت 2 تا شش به فرا گرفتن فنون و معلومات فنى در قسمت مهندسى ارتباط تلگراف تلفن بی‌سیم رادیو بپردازند و در برنامه آن تجدیدنظر به عمل آمده و استادان جدیدى به کار گماشته شوند و از اداره همکارى فنى براى خرید یک مقدار از دستگاه‌هاى لابراتوار استفاده شود. و نیز از سازمان ملل متحد تقاضا شده است دو نفر استاد مبرز براى تجهیز و تکمیل رادیو و تلگراف و تلفن به مدت شش ماه معرفى نمایند. پس از ورود استادان کارشناس در نظر است چند نفر از مهندسین وزارتخانه با آنها همکارى نمایند و برنامه علمى و عملى براى آزمایشگاه تهیه و مورد استفاده قرار دهند. خلاصه اقداماتى که در وزارت کار از تاریخ تفویض اختیارات از 20 مرداد 331 تا 20 آبان 1331 به عمل آمده است به شرح زیر مى‌باشد.

1- تدوین لایحه قانونى بیمه‌هاى اجتماعى کارگران.

در عمل مشاهده گردید قانون بیمه کارگران و مقررات مربوط به صندوق تعاون و بیمه کارگران داراى نواقصى است و ضرورت داشت نقایص موجود برطرف شده و ضمناً مزایایى که ملل مترقى جهان براى کارگران خود منظور مى‌دارند با در نظر گرفتن جهات اقتصادى و بهداشتى در قانون بیمه کارگران ملحوظ شود به این جهت ایجاب مى‌نمود طرح جامعى که موجبات رفاه و آسایش کارگران را بیش از پیش در بر داشته باشد تهیه گردد و لایحه‌اى به نام لایحه قانون سازمان بیمه‌هاى اجتماعى کارگران با نهایت دقت تهیه و تدوین گردید و به طوری که استحضار دارند لایحه مذکور طى نامه شماره 1736 ج ر 11109

28/ 7/31 براى تصریح تقدیم گردید در اینجا لازم می‌داند مزیت و رجحان لایحه نامبرده رانسبت به قوانین و آیین‌نامه‌هاى فعلى اجمالاً به عرض برساند.

الف - در قانون کار در مواقعى که کارگر با وجود توانایى به کار به عللى از کار برکنار مى‌شود تکلیفى براى ایام بیکارى او معین نشده و این امر از نظر اصول مقررات بین‌المللى کار ایراد به قانون بیمه کارگران مى‌باشد در لایحه تقدیمى این نقیصه مرتفع شده و براى کارگرانى که بیکار مى‌شوند تحت شرایط و کیفیات معین کمک بیکارى تا مدت 6 ماه در سال منظور شده است و در خلال این مدت ادارات کاریابى در صدد تهیه شغلى براى کارگر بیکار خواهند بود.

ب - در آیین‌نامه بیمه کارگران مدت معالجه کارگران بیمار محدود به شش ماه شده است در عمل دیده شده است که این مدت براى معالجه اغلب از بیماری‌ها از جمله مرض سل کافى نمى‌باشد و مدت بیشترى لازم است که بیمار بهبودى یافته و استعداد و قابلیت جسمانى را دوباره به دست آورد. در لایحه مذکور مدت معالجه و براى کارگران مبتلا به سل و سرطان یک سال و نیم براى امراض ناشى از کار یک سال پیش‌بینى شده است و این گونه بیماران حداکثر استفاده را از مزایاى قانونى خواهند نمود.

ج - در آیین‌نامه بیمه کارگران پیش‌بینى شده است چنانچه کارگر بیمار در ظرف شش ماه معالجه نشود از کارافتاده تلقى شده و مبلغى یک جا از 200 الى 600 برابر آخرین دستمزد به عنوان غرامت نقص به او داده خواهد شد و دیگر دستگاه بیمه کارگران و کارفرما هیچ گونه تعهدى در قبال او نخواهد داشت. در لایحه تقدیمى وضع بهتر و مناسب‌ترى براى این قبیل کارگران ملحوظ شده است به این معنى که هرگاه کارگر قابلیت جسمانى اولیه را پس از یک دوره معالجه تحصیل ننماید در صورتی که مطلقاً از کارافتاده تشخیص گردد مستمرى مادام‌العمر درباره او برقرار مى‌شود و در صورت فوت او درباره بازماندگان قانونى متوفى که در تحت تکفل او بوده‌اند مقررى منظور می‌گردد براى کارگرانى که قابلیت جسمانى خود را جز از دست داده باشند تأسیس مؤسسات مخصوصى به نام Cemtre be Reabaptatiom در نظر گرفته شده و در مدتى که در مؤسسات مذکور هستند علاوه بر مراقبت‌هاى بهداشتى به فرا گرفتن تعلیمات و کارهاى سبک اشتغال خواهند داشت و پس از پایان دوره کارآموزى به وسیله اداره کاریابى به کار گمارده خواهند شد.

د - به موجب لایحه تقدیمى سازمان بیمه کارگران مکلف است هر دو سال یک بار کارگران را به طور دسته جمعى معاینه نماید و کسانى را که بیمار تشخیص دهد طبق مقررات قانون معالجه نماید.

هـ - در قسمت‌هاى سایر کمک‌ها از جمله کمک عائله‌مندى و بازنشستگى کمک به بازماندگان کارگران متوفى مزایاى بیشترى براى کارگران پیش‌بینى شده است.

2- اقدامات وزارت کار در زمینه ایجاد بیمارستان و آزمایشگاه

الف - بیمارستان کارگران.

صندوق تعاون و بیمه کارگران براى معالجه کارگران بیمار و خانواده‌هاى آنان بیمارستان‌ها و درمانگاه‌ها نیازمند است و اقتضا دارد این مؤسسه به تدریج مستقیماً در احداث بیمارستان‌هاى مورد احتیاج خود اقدام نماید. آقاى حاجى مخبرالسلطنه هدایت در دروس قلهک مریضخانه صد تختخوابى ایجاد نموده‌اندکه داراى چهارصد متر زیربنا و 8000 متر محوطه بیمارستان مذکور مى‌باشد با مذاکراتى که با ایشان به عمل آمده موافقت نمودند بیمارستان مذکور به صندوق تعاون و بیمه کارگران واگذار گردد این که صندوق تعاون و بیمه کارگران مشغول تهیه وسایل کار بیمارستان مذکور مى‌باشد و قریباً مورد استفاده کارگران بیمار قرار خواهد گرفت.

چون به طوری که استحضار دارند به طور کلى بیمارستان‌هاى شهرستان‌ها کافى براى بیماران نمى‌باشد و جا دارد تا هر قدر که امکان داشته باشد مؤسسات و بنگاه‌ها در ایجاد و تکثیر بیمارستان‌ها همت بگمارند و از آنجایی که صندوق تعاون و بیمه کارگران و خانواده‌هاى آنها سهم به سزایى دارد و باید در تأسیس بیمارستان‌ها پیشقدم و پیشرو مؤسسات دیگر باشد به این جهت در لایحه قانون بیمه‌هاى اجتماعى کارگران پیش‌بینى شده است سازمان بیمه‌هاى اجتماعى کارگران در ظرف مدت دو سال 4 بیمارستان و در آسایشگاه مسلولین در نقاط مختلف کشور احداث نماید و به تدریج بر مؤسسات بهداشتى خود نیز بیمارستان‌هاى دیگرى بیفزاید.

ب - آسایشگاه مسلولین

بیمارى خانمان‌سوز سل بدبختانه در سنوات اخیر رو به شدت نهاده و بهداشت عمومى را تهدید می‌کند این بیمارى در طبقه کارگران مناطق نفت‌خیز شیوع بیشترى دارد و آسایشگاه‌هاى فعلى مرکز به هیچ‌وجه گنجایش پذیرفتن آنها را ندارد غالباً کارگران مسلول مناطق نفت‌خیز که براى امکان معالجه خود به تهران روى مى‌آورند به علت نبودن جا در آسایشگاه‌ها در خیابان‌ها سرگردان و بلاتکلیف مى‌باشند و به علت آمیزش با اشخاص عده‌اى را هم به این بیمارى مهلک گرفتار می‌کنند و ملاحظه خواهند فرمود که این امر تا چه حد به بهداشت عمومى لطمه و زیان وارد مى‌آورد. براى حمایت و دستگیرى کارگران مسلول مناطق نفت‌خیز و جلوگیرى نسبى از شدت بیمارى سل مکاتبات و مذاکرات مفصل با اولیاى شرکت ملى نفت ایران به عمل آمده و این نتیجه حاصل گردید که از محل صندوق تعاون و بیمه کارگران و اعتبار شهردارى آبادان به شرح گزارش شماره 6214 - 23/5/31 در نوژیان که منطقه‌اى است کوهستانى و در نزدیکى خرم‌آباد واقع شده و داراى آب و هواى مساعد مى‌باشد آسایشگاهى براى کارگران مسلول خوزستان ایجاد شود مقدمات این کار نیز فراهم شده و پس از واگذارى محل مذکور از طرف وزارت دفاع ملى با سعى و کوشش هر چه تمام‌تر در دایر نمودن آسایشگاه مذکور با اشتراک مساعى شرکت ملى نفت اقدام خواهد شد.

3- تجدیدنظر در قانون کار

وزارت کار از بدو تشکیل قانون مصوبى در دست نداشته و تا تاریخ 16 خرداد 1328 ملاک اقداماتش بر پایه تصویب‌نامه بوده است در تاریخ اخیر قانون فعلى کار به طور آزمایش براى یک سال از مجلس شوراى ملى گذشته متأسفانه قانون فعلى داراى نواقصى است که با مقتضیات کشور وفق نداده و بسیارى از مسائل مربوط به شرایط کار کارگران و اختلافات حاصله بین کارگر و کارفرما و اعتصابات و همچنین ضمانت اجرایى قانون مزبور در قانون مزبور ذکر نشده است. اکنون براى وزارت کار بهترین فرصتى است که به استناد قانون اختیارات تجدیدنظر کامل در قانون کار نموده و قانون کارى متناسب با احتیاجات امروزه کشور به توضیح آقاى نخست‌وزیر برساند به این منظور از 2 ماه پیش به این طرف کمیسیونى مرکب از عده‌اى از اشخاص ذى‌صلاحیت و پاره‌اى از کارمندان بصیر وزارتخانه مأمور تنظیم قانون کار گردیده کمیسیون مزبور با حضور وزیر کار با توجه به قوانین کارگرى و اجتماعى سایر کشورهاى جهان و به خصوص کشورهاى همسایه و همچنین با در نظر گرفتن شرایط خاصه کارگرى کشور و سعى در این که کلیه افرادى که در مؤسسات مختلف صنعتى و نظیر آن کار می‌کنند از مقررات قانون برخوردار کردند به تدوین قانون جدید مشغول شده و تاکنون پیشرفت کاملى در قانون مزبور به عمل آمده امید می‌رود تا بیست روز دیگر تجدیدنظر کامل در قانون مزبور اتمام پذیرد.

نکاتى که در قانون جدید در نظر گرفته شده و در قانون فعلى وجود ندارد یا به طور مبهم تعریف شده است از این قرار مى‌باشد.

1- تعریف کارگر و کارفرما و کارگاه

+++

و مشمول قانون جدید به کارگرانى که تاکنون از قانون کار بهره‌مند نبوده‌اند.

2- در فصل مدت کار امتیازاتى براى اضافه کارگران قائل شده و همچنین مقرراتى براى کارگران فصلى و کارگرانى که کار آنها وضع خاصى دارد وضع گردیده است.

3- در مورد شرایط کار کارگر زن و اطفال مقررات مخصوصى وضع شد که حمایت بیشترى از این طبقات به عمل آید.

4- در مورد اخراج کارگران توسط کارفرما که در وضع حاضر به واسطه مبهم بودن قانون مشکلاتى براى وزارت کار ایجاد نموده سعى شده است که مشکلات مزبور مرتفع و اخراج کارگر تحت شرایط مشخصى عملى گردد و همچنین براى کارگر اخراج شده حقوقى قائل شده است.

5- براى تشکیلات صنفى و سندیکایى کارگران مقررات خاصى وضع شده که صرفاً به امور حرفه خود مشغول باشند.

6- در مورد حفاظت کارگران و بهداشت ایشان مقرراتى وضع شده که تا حد امکان از پیش‌آمدهاى نامطلوب جلوگیرى شده و سلامتى کارگران تأمین گردد.

7- به بازرسان کار اختیارات لازم اعطا گردیده که نظارت کامل در اجراى قانون به عمل آورند.

8- در مورد اعتصابات مقررات صریح و روشنى وضع گردیده که از تشنجات صریح و روشنى وضع گردیده که از تشنجات فعلى کارگرى جلوگیرى به عمل آید. به طور کلى بایستى به عرض رسانید که در قانون جدید کار که عنقریب براى تصویب آن مقام تقدیم خواهد گردید کلیه مسائل مربوط به کارگرى مورد بررسى قرار گرفته و مقررات صریحى که ضمانت اجراى آن در نظر گرفته شده ملحوظ گردیده و مى‌تواند قانون کار جامعى تلقى گردد.

4- ایجاد آموزشگاه حرفه کارگران. از آنجایى که مهمترین عامل ترقى سطح تولیدات صنعتى استفاده از کارگران تعلیم یافته و آزموده مى‌باشد این گونه کارگران قادر خواهند بود به بهترین وجهى از وسایل و ماشین‌آلات و تأسیسات صنعتى بهره‌بردارى کرده و موجب بالا بردن کمیت و کیفیت مواد تولیدى شوند و در حال حاضر در کارگاه‌هاى ما کارگران کارآزموده کمتر وجود دارد و نیز عدم اطلاع ایشان موجب کسر تولید و عدم مرغوبیت جنس و خرابى ماشین‌آلات می‌گردد و متأسفانه با وجود این که در کشور ما دانشکده و هنرستان‌هاى فنى براى تربیت مهندسین خبره فراهم است ولیکن کلاس‌هاى حرفه که بتواند کارگران آزموده تربیت نماید تاکنون به وجود نیامده است لذا ضرورت تأسیس این قبیل کارگاه‌ها از مدتى قبل از احساس و وزارت کار مراتب را طى گزارش شماره 340 ل6083 - 19/ 5/31 به استحضار رساند و از اوایل سال جارى درصدد بر آمد وسایلى برانگیزد که دستگاهى نظیر دستگاه‌هاى مشابه که در کشورهاى مترقى موجود است در ایران تأسیس نماید. چون ایجاد چنین دستگاهى مخصوصاً در بدو امر مستلزم هزینه‌هاى نسبتاً زیاد مى‌باشد وزارت کار در صدد برآمد کمک سازمان بین‌المللى کار را براى انجام این مقصود جلب نماید و چون سازمان مزبور با اعطاى کمک‌هاى فنى لازم از لحاظ اعزام کارشناسان و دادن مقدارى از ماشین‌آلات موافقت نمود اخیراً نماینده‌اى به ایران اعزام داشته که برنامه کار را مطالعه نماید تا نسبت به رفع حوایج فنى اقدام لازم به عمل آورند. از طرف دیگر طبق دستور آقاى نخست‌وزیر که در تعقیب گزارش قبلى این وزارتخانه صادر شده بود کمیسیونى تشکیل گردیده که فایده و لزوم ایجاد دستگاه مزبور را تأیید نمود و اکنون با شهردارى تماس گرفته شده که قطعه زمین لازم جهت احداث مرکز مزبور تعیین شود. براى اجراى ساختمان‌هاى مورد احتیاج اخیراً به اداره اصل چهارم مذاکره شده و انتظار می‌رود موافقت آن اداره جهت اعطاى کمک‌هاى اساسى جلب گردد. به طور کلى این مرکز به منظور تعیین کارگران بزرگ سال (بین 18 الى 30) ایجاد خواهد شد که در ظرف شش الى 9 ماه به رموز و فنون حرفه‌هاى مختلف طبق آخرین اسلوب علمى و فنى آشنا و در رشته‌هاى خود مهارت کافى کسب نمایند. به علاوه عده‌اى آموزگاران حرفه‌اى تربیت خواهند شد که بتواند کارگران را با اسلوب صحیح تعلیم دهند. فعلاً طرح مربوط به ایجاد این مرکز و چگونگى وظایف و تشکیلات آن در دست تهیه مى‌باشد و عنقریب به استحضار خواهد رسید.

5- چهارمین دوره اجلاسیه کمیسیون نفت سازمان بین‌المللى کار طبق معمول ادوارى سازمان بین‌المللى کار هر دو سال یک بار کمیسیونى جهت مطالعه و اظهارنظر نسبت به امور اجتماعى کارگران مناطق نفت‌خیز تشکیل می‌دهند در سال جارى چهارمین دوره اجلاسیه این کمیسیون به تاریخ 21 مهر در کشور هلند تشکیل گردید و هیئت نمایندگى ایران به ریاست آقاى مهندس حسیبى در کمیسیون مزبور شرکت نمود. این هئیت در طى جلسات کمیسیون نفت مطالبى در تشریح وضعیت صنعت نفت و عدم تکافوى وسایل رفاه اجتماعى کارگران تا قبل از تاریخ ملى شدن صنعت نفت بیان داشت که مورد ایراد نماینده دولت کانادا و نماینده شرکت سابق نفت قرار گرفت و مجدداً نمایندگان ایران به ایرادات مزبور پاسخ دادند. اقدامات هیئت نمایندگى ایران در این کمیسیون بسیار قابل توجه بوده و اثرى نیکو داشته است.

6- استفاده از برنامه کمک‌هاى سازمان بین‌المللى.

وزارت کار سعى داشته که حتى‌المقدور هر چه بیشتر از برنامه کمک‌هاى فنى سازمان بین‌المللى کار و سایر سازمان‌هاى بین‌المللى استفاده نمایند و به این منظور جهت پیشرفت پاره‌اى امور اجتماعى و همچنین به منظور تأمین بعضى از احتیاجات صندوق تعاون و بیمه کارگران تقاضاهایى به سازمان‌هاى مزبور تسلیم داشته که البته تا چندى بعد نتایج آن معلوم خواهد شد. به علاوه طبق تقاضاهاى قبلى چند نفر کارشناس به شرح زیر از طرف سازمان بین‌المللى کار اخیراً وارد و با این وزارتخانه مشغول همکارى مى‌باشند.

1- آقاى دمولنس کارشناس آمار که اخیراً وارد شده و طبق برنامه این وزارتخانه مشغول تشکیل کلاسى جهت تربیت آمارگر مى‌باشد.

2- بانو ابل کارشناس محاسبات بیمه که اخیراً وارد و در صندوق تعاون و بیمه کارگران مشغول به کار شده است مشارالیها موظف است ترتیب اکتواریاى صحیحى براى صندوق تعاون و بیمه کارگران بدهد تا اساس عملیات این مؤسسه بر روى قواعد علمى استوار شود.

3- آقاى کستا جهت اطلاع از کمکى که مى‌توانند به ایجاد آموزشگاه حرفه کارگران بنمایند. ضمناً در 2 ماهه اخیر 3 نفر از کارمندان این وزارتخانه با استفاده از بورس‌هاى سازمان بین‌المللى براى تکمیل اطلاعات به هزینه سازمان‌هاى مزبور به اروپا عزیمت نموده‌اند.

7- بازرسى کار

بدواً لازم می‌داند به استحضار برساند که به منظور تأسیس سرویس بازرسى کار و پرورش یک عده بازرس کار طبق موافقت حاصله بین دولت و سازمان بین‌المللى کار در اسفند ماه گذشته آقاى مهندس وینکل مدیر کل بازرسى کار هلند به عنوان کارشناس بازرسى کار به ایران اعزام و در مدت 6 ماه در این وزارتخانه یک عده از مهندسین و لیسانسیه‌هاى کارمند وزارت کار تعلیمات فنى نظرى را تحت مشارالیه فرا گرفته عملاً نیز اغلب کارگاه‌هاى حوزه تهران و همچنین کارخانجات اصفهان و شیراز را به اتفاق بازرسان کارى که اطلاعات فنى مربوطه را آموخته بودند بازرسى نموده نواقص کار را گزارش و از طرف این وزارتخانه تعلیمات لازم به منظور رفع نواقص به کارخانه‌هاى مربوطه داده شده و بعداً در تاریخ 26/6/31 اداره بازرسى کار به منظور نظارت در اجراى موادى از قانون کار که مربوط به:

1- ساعات کار به انضمام کارهاى نوبتى. اضافه کار. کار در ایام تعطیل. ساعت‌هاى استراحت و مرخصى.

2- کار اطفال‏

3- شرایط کار زنان و کارگران جوان.

4- شرایط کارهاى سخت و خطرناک.

5- بهداشت کارگران و امراض ناشى از کار.

6- رفاه کارگران‏

7- حفاظت کارگران و نظارت در حوادث کار

مى‌باشد تأسیس گردید که با وجود فقدان وسایل و بازرس کافى در طول این مدت بازرسان کار اداره نامبرده به دفعات اغلب کارخانه‌هاى حوزه تهران را بازرسى و تعلیمات لازم را راجع به رفع نواقص حفاظتى و بهداشتى و رفاهیت کارگران و در بعضى موارد همراه با نقشه‌هاى فنى براى ساختمان حفاظ ماشین‌هاى مربوط به کارخانه‌هاى نامبرده داده‌اند و به علاوه به یکى از بازرسان کار این وزارت به اتفاق آقاى دکتر لویس کارشناس بهداشت صنعتى که از طرف سازمان بین‌المللى کار به ایران اعزام شده بود به هزینه سازمان ملل متحد به استان‌هاى مازندران - آذربایجان - گیلان و شهرستان‌هاى قزوین - تهران - کرمانشاه و زنجان مسافرت نموده اکثر کارخانه‌هاى حوزه استان‌ها و شهرستان‌ها فوق‌الذکر را بازرسى و براى رفع نواقص بهداشتى و حفاظتى توصیه‌هاى لازم را در محل به اولیا کارخانه‌هاى مربوطه نموده‌اند. از طرف این وزارت طى بخشنامه‌اى دستورات مربوط به انجام وظایف بازرسى به کلیه ادارات کار استان‌ها و شهرستان‌ها ابلاغ گردیده که با انتخاب و معرفى یک نفر بازرس کار کارگاه‌هاى هر حوزه را مرتباً بازرسى و طبق دستور صادره در رفع نواقص موجود اقدام نمایند. به منظور ایجاد قدرت قانونى براى انجام وظایف بازرسى کار و تأمین حفاظت و بهداشت و رفاه کارگران که حائز اهمیت بوده و قسمتی از نارضایتی‌هاى کارگران را در سراسر کشور مرتفع خواهد نمود لایحه قانونى و آیین‌نامه بازرسى کار را تهیه و کمیسیونى مرکب از پزشکان و کارمندان صلاحیت‌دار مشغول تهیه آیین‌نامه حفاظت و بهداشت و رفاه کارگران مى‌باشد که به زودى حاضر و به ضمیمه لایحه قانون جدید کار براى تصویب تقدیم خواهد شد به علاوه نظر به این که ساختمان و استعمال دیگ‌هاى بخار کوره‌هاى نفت‌سوز و ظروف تحت فشار در

+++

‌کشور توسعه یافته ولى در ساختمان بهره‌بردارى از آنها نظارتى به عمل نیامده و اغلب موجب بروز سوانح جانى براى کارگران می‌گردد کمیسیونى مرکب از مهندسین متخصص مأمور شده که با مطالعه قوانین و آیین‌نامه‌هاى مصوبه نظیر سایر ممالک آیین‌نامه جامعى تهیه نماید و به زودى مورد استفاده قرار گیرد. نظر به این که طى بازرسی‌هاى معموله در کارخانجات نقایص مهم بهداشتى از قبیل فقدان ماسک و دستگاه‌هاى تهویه و وسایل جلوگیرى از گرد و غبار مشاهده مى‌شد نمونه‌هایى از ماسک‌ها و شیر آب و غربال‌هاى سربسته و دستگاه‌هاى تهویه و وسایل حفاظت کار با کمک متخصص سازمان بین‌المللى کار و مهندسین کار تهیه شده که با نصب و استقرار آن در کارخانجات تقلیل متنابهى در میزان حوادث و بیماری‌هاى ناشى از کار حاصل شده و کمک مؤثرى به بهداشت کارگران خواهد شد.

رفع تشنجات و اعتصابات در کارخانجات‏

در جریان سنوات اخیر به علل مختلف اعتصابات و تشنجات متعددى در کارخانجات در تهران و شهرستان‌ها روى می‌داد که در بعضى ادوار مخصوصى پیدا نموده و به تدریج ظاهر مى‌شد که بر طبق یک نسخه و برنامه معینى در کارخانجات و کارگاه‌هاى مختلف اعتصابات صورت می‌گیرد. وزارت کار با این که در رفع تشنجات و جلوگیرى از اعتصابات نهایت مراقبت و جدیت را به عمل مى‌آورد و هر اعتصاب و غائله‌اى را در اسرع وقت خاتمه می‌داد معهذا در هفته مواجه با چند اعتصاب جدید می‌گردید مهم‌ترین آنها اعتصاب کارگران سیلوى تهران و سمنان و همدان و کاشان و اعتصابات و تشنجات حادثه در چاپخانه‌ها دوزندگى‌ها - درودگرى‌ها - کارگاه شرکت ملى نفت در تهران - کارخانه ریسندگى رى بنگاه راه آهن به شمار آورد اجراى لوایح قانونى اخیر در رفع و ختم این قبیل اعتصابات و تشنجات بسیار مؤثر قرار گرفت. این بود فهرستى از آنچه در سه ماهه اول اختیارات صورت گرفته و چنانکه فوقاً اشاره شد کارهاى اساسى دیگرى نیز در جریان است که نتیجه آن در گزارش بعدى به اطلاع خواهد رسید. در پایان از ذکر یک نکته مهم نمی‌توان صرف‌نظر کرد و آن این است که اصلاحات اساسى در هر مرحله با مشکلات فراوانى رو به رو است که اهم آنها صرف‌نظر از تحریکات ایادى بیگانه عبارتند از: 1- مخالفت شدید افرادى که نفع‌شان در آشفتگى اوضاعى مى‌باشد و بنابراین با هر گونه اصلاحی که آسایش و آرامش عمومى را در بر داشته باشد مخالفت مى‌نمایند.

2- تشتت افکار و عقاید که قهراً در امور اصلاحى به شدت خودنمایى می‌کند.

3- مخالفت آنهایى که از قوانین فعلى سود فراوان مى‌برند و اصلاح وضع موجود منافع‌شان را به خطر انداخته یا تقلیل مى‌دهد.

اینجانب همیشه کمال امتنان و تشکر از راهنمایی‌هاى سودمند و نظریات انتقادى آقایان نمایندگان محترم را داشته و دارم و در این موارد نیز تصدیق مى‌فرمایند که تفوق بر این مشکلات محتاج به همکارى بیشتر است که باید قوه مقننه و دولت موجود باشد و آقایان نمایندگان دولت را از نظریات اصلاحى و پیشنهادهاى مفید خود هرگز محروم نگذارند و همواره مقصود نهایى خود را از راه اصلاح امور به طور روشن و صریح ابراز فرمایند. اینک چند روزى کمتر از دو ماه به دوره اختیارات شش ماهه باقى مانده است براى این که اینجانب از فرصت دو ماه آخر نیز بتواند حداکثر استفاده را به نفع ملت و مملکت بر گیرد تمنى دارد کمیسیون‌ها و فراکسیون‌هاى مجلس تبادل نظر فرموده و اگر قوانین و اقداماتى را ضرورى تشخیص می‌دهند که تاکنون به قدر کافى یا اساساً بدان توجه نشده است اعلام فرمایند تا از هر جهت نظریاتى را که آقایان نمایندگان محترم به خیر و صلاح کشور ابراز مى‌فرمایند مورد کمال حسن استفاده قرار گیرد.

نخست‌وزیر - دکتر محمد مصدق‏

نایب رئیس - با اجازه آقایان چند دقیقه تنفس داده مى‌شود (یک ساعت قبل از ظهر جلسه به عنوان تنفس تعطیل و 35 دقیقه قبل از ظهر مجدداً تشکیل گردید)

3- تقدیم لایحه اتوبوسرانى به وسیله آقاى وزیر کشور به قید دو فوریت و طرح و تصویب دو فوریت آن

نایب رئیس - آقاى وزیر کشور

وزیر کشور - وضع اتوبوسرانى شهر تهران و سایر شهرستان‌ها بر آقایان نمایندگان محترم روشن و معلوم است در چندى پیش در نظر گرفته شد که به این وضع ناهنجار و نامطلوب خاتمه داده شود مطالعاتى به عمل آمد لایحه‌اى تهیه شده است که در آن مصلحت و منفعت کسانى که فعلاً صاحب اتوبوس هستند تأمین مى‌شود و این کار اجتماعى تحت انتظام و یک قاعده و اسلوب صحیحى قرار خواهد گرفت و این لایحه را با اجازه آقایان نمایندگان محترم با قید دو فوریت تقدیم می‌کنم.

کریمى - بنده می‌خواستم عرض کنم که لایحه اضافه بودجه وزارت فرهنگ مطرح شود.

ناظرزاده - جزو دستور است بعد از فوریت این لایحه مطرح می‌شود.

نایب رئیس - بعد از دو فوریت این لایحه مطرح خواهد شد لایحه اتوبوسرانى قرائت مى‌شود (توسط آقاى ناظرزاده (منشى) به شرح زیر قرائت گردید) مجلس شوراى ملى براى اصلاح وضع اتوبوسرانى تهران و حومه و الزام مالکین و رانندگان وسایط نقلیه به رعایت مقررات و جلوگیرى از تصادفات و تصادمات اتوبوس‌ها که با وضع فعلى براى جلب منافع شخصى احیاناً مقررات جاریه را رعایت ننموده و شکایت عمومى را فراهم مى‌سازند در نظر گرفته شده است اتوبوسرانى عمومى شهر تهران و توابع به وسیله شهردارى تهران به یک شرکت ایرانى واگذار گردد تا به این وسیله از بى‌ترتیبى‌هایى که بر اثر عدم رعایت منافع عمومى حاصل مى‌شود جلوگیرى به عمل آید به این منظور لایحه‌اى مشتمل بر ماده واحده و دو تبصره تهیه گردیده است که با قید دو فوریت براى تصویب به مجلس شوراى ملى تقدیم مى‌گردد.

ماده واحده - وزارت کشور مکلف است اتوبوسرانى عمومى شهر تهران و توابع را به وسیله شهردارى تهران به شرکت واحد ایرانى واگذار نماید و از تاریخ تصویب این قانون آیین‌نامه مربوطه را منتهى در ظرف یک ماه تهیه کرده پس از تصویب هیئت وزیران به موقع اجرا گذارد.

تبصره 1- وزارت کشور مجاز است لدى‌الاقتضا در هر یک از شهرستان‌هاى دیگر با اجازه تأسیس شرکت واحد اتوبوسرانى محلى این مقررات و آیین‌نامه مربوطه را به وسیله شهردارى محل اجرا کند.

تبصره 2- اگر در ظرف مدت مصرح در آیین‌نامه مذکور تأسیس شرکت واحد در محلى صورت نپذیرفت شهردارى مجاز است که خود رأسا به تأسیس شرکت واحد اتوبوسرانى اقدام کند.

نخست‌وزیر - دکتر محمد مصدق

وزیرکشور - دکتر غلامحسین صدیقى‏

نایب رئیس - فوریت اول مطرح است آقاى ملک‌مدنى‏

ملک‌مدنى - بنده موافقم‏

نایب رئیس - آقاى کهبد مخالفید یا موافق؟

کهبد - بنده موافقم‏

نایب رئیس - آقاى عبدالرحمن فرامرزى‏

عبدالرحمن فرامرزى بنده موافق هستم‏

نایب رئیس - آقاى مکى‏

مکى - بنده با فوریت دوم مخالف هستم‏

نایب رئیس - آقاى مهندس زیرک‌زاده‏

مهندس زیرک‌زاده - بنده هم موافقم‏

نایب رئیس - آقاى شمس قنات‌آبادى‏

شمس قنات‌آبادى - بنده مخالفم‏

نایب رئیس - بفرمایید

شمس قنات‌آبادى - بنده اساساً با فوریت اول موافق بودم چون آقاى مکى فرمودند که بنده با فوریت دوم مخالفم من خواستم به عنوان مخالف با فوریت اول یک مطالبى عرض کنم یک مثلى است معروف است که می‌گویند چاه نکند نمى‌شود منار را دزدید باید اول چاه کنده شود بعد منار دزدیده شود در این که وضع اتوبوسرانى شهر تهران بسیار بسیار خراب است هیچ شک و شبهه‌اى درش نیست (صحیح است) و در این که بیشتر این خرابى هم معلول کارها و روش‌ها و اعمال بدى است که در اداره راهنمایى می‌شود و این هیچ شک و شبهه‌اى درش نیست یعنى آبادى اتوبوسرانى شهر تهران بستگى کامل با بهبود وضع اداره راهنمایى دارد این مطلب تذکراً عرض شد بعد می‌خواهم یک مطلبى را توجه بدهم این اتوبوسرانى که در تهران مى‌شود الان این خطوط و شعبات و شرکت‌هاى خصوصى که هست اینها غالباً متعلق به مردم فقیر و بیچاره و بدبخت است این اتوبوس‌هایى که آقایان مى‌بینند در خطوط مشغول حمل مسافرند غالباً یک اتوبوس مال چندین نفر است که یک دانگ و دو دانگ و سه دانگ سهم دارند و اگر بنا شود این شرکتى که می‌خواهد تشکیل شود با این دو فوریتى که در این لایحه هست در این لایحه عنایتى به وضع کسانى که الان توى این مملکت کار دارند و یک لقمه نان بخور و نمیرى دارند یعنى به قدرى نیست که بتوانند شکم خودشان و بچه‌های‌شان را سیر بکنند نشود و باید در این لایحه کاملاً دقت و بررسى شود و آن راه‌هاى مختلفى که حق این دسته‌اى که الان دارند کار می‌کنند و نان می‌خورند و سربار جامعه هم نیستند و براى دولت هم آزار و صدمه‌اى ندارند با کدیمین و عرق جبین نان تهیه می‌کنند فکرى به حال آنها بشود و اگر در این لایحه خوب رسیدگى نشد و مراعات این نکته نشود نتیجه‌اش این است که شهردارى و وزارت کشور آمده است وضع اتوبوسرانى تهران و سایر شهرستان‌ها را تنظیم بکند حالا چقدر موفق بشود و چقدر در تنظیم کردن این مطلب پیشرفت خواهد نمود یک حرفى است که مربوط به آینده است اما یک نتیجه و عکس‌العمل دارد و آن این است که اکثر این افراد ممکن است از کار بر کنار شوند و اتوبوس‌های‌شان زائد بماند و فکرى به حال‌شان نشود و یک عده‌اى بیکار به بیکارهایى که الان توى این مملکت هستند اضافه بشود بنابراین بنده با فوریت از این نظر مخالفم

+++

‌نه این که با اصل لایحه و منظم کردن اتوبوسرانى تهران و شهرستان‌ها حتى اتوبوسرانى در سایر جاده‌ها در سایر جاهایى که اتوبوس هست من مخالف نیستم من معتقدم که دولت باید اساساً براى مفهوم کلى اتوبوسرانى یک فکرى بکند ولى نه با عجله که مبادا به این دسته ظلم بشود و حق یک عده‌اى ضایع بشود و یک دسته‌اى هم بیکار بشوند و بیکارى اینها یک مشکلى بر این همه مشکلاتى که در این مملکت از طرف بیکارها هست اضافه بشود و بنده مخالف با این وضع هستم.

عبدالرحمن فرامرزى - بفرمایید پیشنهاد بنده خوانده شود.

نایب رئیس - در فوریت اول صحبت مى‌شود آقاى ملک‌مدنى‏

عبدالرحمن فرامرزى - گمان مى‌کنم پیشنهاد بنده مقدم باشد.

ملک‌مدنى - بیانات جناب آقاى قنات‌آبادى اصولاً صحیح است تصور می‌کنم وزارت کشور هم عنایتى به این مطلب داشته و مثل این که در بیان کوتاه و مختصر و مفیدى که آقاى وزیر کشور فرمودند اشاره به این مطلب شد ما می‌خواهیم که وضع اتوبوسرانى شهر تهران را که یک شهر مهم و پر جمعیتى شده سر و صورتى بدهیم (صحیح است) و باید هم سر و صورت داده شود (صحیح است) انصافاً این وضعى که فعلاً موجود است هیچ دسته‌اى نیست که راضى باشد و در عین حال‌شان حکومت فعلى هم این است که در مسائلى که مربوط به طبقات عامه مردم است توجه خاصى داشته باشد. مثل این که موضوع شرکت تلفن که مورد توجه عمومى بود در نتیجه توجه دولت قانونش از مجلس گذشت و همه انتظار دارند که انشاء‌الله وضع آنجا بهبودى پیدا کند این هم یکى از آن مسائل است ...

شمس قنات‌آبادى - جناب آقاى ملک اینها با یکدیگر قابل مقایسه نیست مطلب با هم فرق دارد.

ملک‌مدنى - اجازه بفرمایید همان طوری که فرمودید باید عنایت به یک عده معدودى بشود باید رعایت آن طبقه مردم بشود که فقیر و بیچاره‌اند و صاحب این اتوبوس‌ها هستند و سرمایه کوچکى دارند این سرمایه‌هاى کوچک وقتى جمع شد یک سرمایه بزرگى مى‌شود و وقتی که سرمایه بزرگ جمع شد هر کس به اندازه سرمایه خودش استفاده می‌کند همه جا شرکت‌هاى سهامى هست و معنى شرکت سهامى این است (شمس قنات‌آبادى - مطالعه لازم دارد) اگر یک کسى صد تومان دارد به قدر صد تومان و اگر یک کسى هزار تومان دارد به قدر هزار تومان شریک خواهد بود در اصل مطلب هم همان طوری که جنابعالى اشاره فرمودید اشکالى به نظر بنده نیست که باید این وضع اتوبوسرانى یک سر و صورت صحیحى داده شود و طورى بشود که همه بتوانند به راحتى استفاده کنند البته باید در اصل ماده واحده کارى بکنیم که حق کسى تضییع نشود همان طوری که خودتان هم فرمودید دقت بکنیم که یک چیزى باشد که که حق هیچ طبقه‌اى تضییع نشود حتماً هم به مقصود می‌رسیم. زیرا این مطلب از چیزهایى است که مدت‌ها است مورد ابتلا است که لازم است در شهر تهران یک ترتیب صحیحى براى اتوبوسرانى داده شود ...

نایب رئیس - پیشنهادى از آقاى عبدالرحمن فرامرزى رسیده است که قرائت می‌شود (به شرح زیر قرائت شد) پیشنهاد می‌کنم که لایحه از دستور خارج شود. عبدالرحمن فرامرزى‏

عبدالرحمن فرامرزى - عرض کنم این پیشنهاد را من کردم براى این که آقاى شمس قنات‌آبادى فرمایشاتى کردند که این فرمایشات از لحاظ اخلاق فردى بسیار صحیح است ولى از لحاظ اخلاق اجتماعى این طور نیست ما یک زندگى فرد داریم و یک زندگى جامعه هر وقتی که زندگى فرد با زندگى جامعه اصطکاک پیدا کرد حتماً باید زندگى فرد را فداى زندگى جامعه کرد (صحیح است) و این اتوبوسرانى تهران که خودتان مى‌بینید براى این که یک قران زیادتر بگیرد یعنى یک مسافر را زودتر سوار بکند به آدم مى‌زند به اتومبیل مى‌زند به حیوان می‌زند از جاده منحرف می‌شود خلاصه همه چیز می‌کند و هیچ چیز در نظر این راننده نیست جز این که یک مسافر زودتر سوار بکند که یک قران زیادتر بگیرد علتش چیست؟ علتش این است که این یک قران براى او فرق می‌کند یعنى اگر که گرفت توى جیبش است و اگر نگرفت توى جیبش نیست چون مال فرد است غریزه هر حیوانى جلب منفعت است ولو این که آن منفعت به ضرر دیگرى تمام شود. این غریزه حیوانى است این غریزه وجود است غریزه حیات است اما اگر این کمپانى باشد شرکت باشد که براى راننده فرق نکند حتماً این کار را نخواهد کرد و آن وقت هم مسلماً ضررى نمی‌کند اگر این کار ضرر می‌کرد در ممالک دیگر نمی‌کردند در هیچ جاى دنیا اتوبوسرانى مال فرد نیست (صحیح است) اتوبوسرانى فردى عملى نیست براى این که نتیجه‌اش همین شده که مى‌بینیم و هر روز تلفات اتوبوس است هر روز کارهاى خلاف قاعده و قانون اتوبوسى است نه تنها اساساً آدم را زیر مى‌گیرد وقتی که آدم مى‌بیند این آدم خلاف همه چیز می‌کند خلاف اخلاق، خلاف قانون می‌کند خلاف مذهب می‌کند و نظم و قاعده را به هم می‌زند همین تشنج روحى براى انسان کافى است همان عصبانى کردن آن براى انسان کافى است که آدم تعادل فکرى و حیاتیش را از دست بدهد چرا؟ براى این که منفعتش این است وقتى من رفتم بصره دیدم بصره اتوبوسرانى فردى ندارد چون مردم نمى‌توانستند اداره بکنند شهردارى کرده به قدرى این اتوبوسرانى مرتب است که اصلاً آدم حسد مى‌برد که در شهر بصره یک اتوبوسرانى مرتب و منظمى باشد ولى در شهر تهران نباشد در این شهر روزى نیست که آدم زیر ماشین نرود پلیس زیر ماشین نرود اتوبوس فلان کار را نکرده باشد اینها تمام شهربانى را خراب کرده‌اند یکى از علل خرابى شهربانى همین اتوبوسرانى انفرادى است (صحیح است) یک جمله‌اى من از کتاب هیتلر یادم است راجع به کلیمى‌ها که به طور مثل مى‌گویم (پورسرتیپ - فاشیست بود) به من مربوط نیست که چه بود که راست گفته یا دروغ گفته می‌گوید یکى از معایب کلیمى‌ها این است که ادارات را خراب می‌کنند براى این که کلیمى‌ها رشوه مى‌دهند براى این که کارشان درست بشود هم می‌روند توى ادارات آدم پیدا مى‌کنند رشوه می‌دهند براى این که کارشان پیش برود (ناصر ذوالفقارى - همین جا هم این کارها را مى‌کنند) و نتیجه‌اش خراب شدن ادارات است یکى از خرابی‌هاى اداره رانندگى که شما فرمودید علتش این اتوبوسرانى‌ها است براى این که اشخاص مقتدر اشخاص متنفذ اتوبوس دارند و اینها اعمال نفوذ می‌کنند پول خرج می‌کنند و اداره راهنمایى نمى‌تواند نظم را برقرار کند ما که مال پشت کوه قاف نیستیم مال همین کشوریم می‌دانیم وقتی که منافع متنفذین و سرمایه‌داران در کار باشد محال است قانون اجرا شود من خودم با فوریت هر قانونى مخالفم جز با فوریت این (صحیح است) براى این که در زمان رضاشاه پهلوى در زمان سرپاس مختار خواستند این کار را بکنند نتوانستند براى این که متنفذین مالکین اتوبوس‌ها هستند مقتدرین مالکین اتوبوس‌ها هستند و اگر با فوریت این کار را نکنیم اعمال نفوذ می‌کنند و این قانون این نقشه را به هم می‌زنند (صحیح است) یعنى هر چه زودتر باید بشود مطالعه براى چیست براى این که ما بفهمیم بیست سال است داریم مطالعه مى‌کنیم اگر 20 سال نباشد 15 سال است تمام مردم مطالعه کردند و فهمیدند که باید شرکت باشد و اتوبوسرانى انفرادى ممنوع باشد من براى بیان همین عرایض این پیشنهاد را دادم این را هم تذکر می‌دهم که شرعاً هم این عمل مجاز است در شرع اسلام اگر حیات فرد با حیات جامعه اصطکاک پیدا کرد حیات فرد باید فداى حیات جامعه شود در قانون و فلسفه و اخلاق هم همین طور است پس من استدعا می‌کنم که آقایان همین امروز این کار را تمام بکنید. (شمس قنات‌آبادى - بنده طبق ماده 90 اجازه می‌خواهم آقاى رئیس آقاى فرامرزى بیانات بنده را سوء تعبیر کردند)

نایب رئیس - آقایانى که با فوریت اول موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. فوریت دوم مطرح است. آقاى مکى مخالفید بفرمایید.

مکى - بنده به فوریت اول این لایحه رأى دادم و اصولاً موافق هستم که کار اتوبوسرانى نظم و ترتیبى پیدا کند مخصوصاً جلوى متنفذین در امر حمل و نقل و به خصوص بازى کردن با جان مردم گرفته شود (صحیح است) اساس این کار را موقعى که بنده معاون شهردارى تهران بودم گذاشتم ولى در خلال رسیدگى به این کار به مشکلاتى برخوردیم. حالا مطالبى را که به عرض آقایان می‌رسانم فقط توجه کمیسیون مربوطه را به این عرایضم جلب می‌کنم که با توجه به این مطالب این لایحه را به مجلس بفرستند و مجلس هم تصویب بکند. له و علیه قضیه خیلى است این طوری که آقاى فرامرزى فرمودند که خیلى از تلفات به واسطه نبودن یک شرکت منظم در شهر تهران وارد می‌شود ولى این تبلیغات را هم در سایر جاها هم ما دیدیدم آقاى وزیر خارجه حضور داشتند می‌دانند در شهر هامبورگ همه هفته تلفات شهر را اعلام می‌کنند در سر چهارراه‌ها آنجایی که افراد زیر اتومبیل می‌روند یک صلیب می‌گذارند می‌نویسند روى یک پارچه سیاه یعنى امروز اینجا یک نفر زیر ماشین رفته مرده توجه کنید و آن وقت آمار تلفات را می‌دهند آمار تلفات شهر هامبورگ در یک هفته 370 نفر بوده در تمام شهرها تلفات هست ولى بى‌نظمى و بى‌ترتیبى نیست این بى‌نظمى و بى‌ترتیبى همان طور که آقاى فرامرزى فرمودند براى داشتن اتوبوس افراد مؤثر شهربانى و یا افراد مؤثرى هستند که پلیس زورش به آنها نمی‌رسد (صحیح است) ولى در عین حال از یک طرف انسان نگاه می‌کند یک اتوبوس مال شش نفر است یعنى هر یک نفر یک دانگ از یک اتوبوس را دارد این اتوبوس چند سال است کار کرده فرسوده شده و در عین حال هر یک نفر که یک دانگ از این اتوبوس را دارند 20 نفر 30 نفر باید از این اتوبوس نان بخورند که جمعاً در حدود بیست هزار سى هزار نفر از این اتوبوس‌هاى مندرس که در تهران هست دارند نان می‌خورند تمام نگرانى بنده از اینجا است که نان این اشخاص قطع شود و یک نفر مدیر کل و یک اتومبیل کادیلاک براى آقاى مدیر کل و چند تا رئیس دفتر پنجاه تا ماشین‌نویس این اشخاص به این شرکت تحمیل بشوند به طوری که آن اشخاص بدبخت و بیچاره که یک اتوبوس مندرس و یا فرسوده دارند تمام یک دانگ را باید بدهد و یک چیزى هم آخر کار بدهکار بشود توجه بکنید که اشخاص سرمایه‌دار بزرگ نتوانند سهام بزرگ این شرکت را به دست بیاورند یعنى محدود بکنید بگویید تا پنجاه هزار تومان کسى نمی‌تواند بیشتر سهم داشته باشد تا ده هزار تومان بیشتر کسى نمی‌تواند سهم داشته

+++

‌باشد تا فلان مبلغ بشر نمى‌تواند داشته باشد سهام هم باید با اسم باشد تا اشخاصى که در خارج هستند پول‌هاى بى‌حسابى هم دارند نتوانند سهام بى‌نام این شرکت را به تصرف در بیاورند و مونوپل خودشان بکنند بنده این عرایضى را که عرض می‌کنم هیچ نظرى ندارم فقط نظرم متوجه کمیسیون کشور و شخص وزیر کشور است که رعایت جوانب و اطراف این موضوع را بکنند و طورى بشود که نه سیخ بسوزد نه کباب نه مردم بدون جهت جان‌شان تلف بشود و نه این که نان یک دسته از بین برود (صحیح است) با توجه به این موضوع خواهش می‌کنم که کمیسیون مربوطه مجال داشته باشد در سه روز این قانون را با آن طریقى که آقاى دکتر مصدق هم راجع بلوایح‌شان در نظر می‌گریند که بسیار پسندیده و قابل توجه است ایشان لوایحى که دارند اعلام مى‌کنند می‌گویند مردم نظرشان را نسبت به این لوایح بگویند وقتى که نظر مردم را گرفتند باز یک تجدیدنظرى در قانون می‌کنند و نتیجه را اعلام مى‌نمایند این هم همین طور باید بشود به دو فوریتش هم اگر می‌خواهید رأى بدهید بدهید ولى براى رأى نهایى لایحه که به مجلس مى‌آید یک کارى کنید که اقلاً چهار پنج روز این کمیسیون کشور فرجه داشته باشد و اعلام کند که هر کسى نظرى راجع به بهبود وضع اتوبوسرانى و براى بهبود زندگى صاحبان آنها در نظر دارد به این کمیسیون بدهد پس از این که این نظر را گرفتند اگر وارد بود قبول کنند و اگر وارد نبود برگردد (شمس قنات‌آبادى - آقاى مکى اگر دو فوریتش تصویب بشود به کمیسیون نمى‌رود) پس اگر نمی‌رود براى فوریت سومش باشد (دکتر معظمى - فوریت سوم نمى‌خواهد) براى طرحش در مجلس ده روز وقت بدهند یک هفته وقت بدهند.

وزیر امور خارجه - در آیین‌نامه پیش‌بینى می‌شود.

نایب رئیس - آقاى وزیر کشور بفرمایید

وزیر کشور - بنده بسیار مسرورم مطالبى که خود بنده باید اینجا گفته باشم براى منظور داشتن محاسن این لایحه آقایان بودجه اوفى و اکفى و خیلى بهتر از بنده فرمودند و خیلى خوشحال هستم که مى‌بینم آقایان نمایندگان حتى کسانى هم که به ظاهر مخالفتى فرمودند در باطن ماهیت موضوع و انتظامش معتقد و مؤمنند. و همین اندازه عرض می‌کنم که مطالعات کافى شده است و مقدمات این کار شانزده سال است که شهردارى تهران و وزارت کشور تهیه کرده‌اند منتهى همان متنفذینى که اینجا آقایان اشاره فرمودند مانع شدند از این که این لایحه تنظیم بشود و تقدیم مجلس مقدس شوراى ملى بشود حالا این دولت چنانکه آقایان مسبوق هستند و محتاج به تذکار هم نیست منظور اساسیش این است که حقوق مردم و مصلحت و منفعت‌شان محفوظ بماند امور اجتماعى هم انتظامى پیدا کند منظور دیگرى نیست و بنده تصور می‌کنم اشاره‌اى که جناب آقاى مکى اینجا فرمودند که یک اتوبوسى هست شش نفر هفت نفر و چند خانواده‌اى از آن متمتع و بهره‌مند مى‌شوند صحیح است ولى باید این را براى اطلاع نمایندگان محترم عرض کنم آن اتوبوس‌هایى که شش هفت شریکند آنها را در راه‌هایى به کار انداختند که بهره آنها بسیار کم است (صحیح است) و بهره کسانى زیاد است که هشت نه اتوبوس دارند و در راه‌هایى به کار انداخته شده که نفع بسیار دارد امیدوار هستم با نظریات و راهنمایی‌هاى که آقایان نمایندگان مجلس شوراى ملى اظهار خواهند فرمود این لایحه اینجا تمام بشود که در مرتبه اول منافع کسانى که فعلاً در این راه سرمایه‌اى به کار انداختند محفوظ بماند و هم یک امر اجتماعى آن طور که شایسته یک شهر متمدن و یک مملکت باستانى است انتظام پیدا کند (صحیح است)

نایب رئیس - آقاى کهبد بفرمایید

مکى - ولى بنده خواستم از جنابعالى خواهش کنم براى آن کسانى که اتوبوس‌هاى آنها در جاده‌هاى طولانى هستند چه اقدامى فرموده‌اید.

وزیر کشور - تأمین می‌کنیم‏

کهبد - بنده خیال می‌کنم که اصولاً جناب آقاى مکى مخالف نبود ولى نظر داشتند که اصولاً دقت و توجه بیشترى بشود و در کمیسیون خاص یعنى کمیسیون کشور حقوق صاحبان اتوبوس‌ها یعنى صاحبان کوچک اتوبوس‌ها تأمین بشود ولى لزوم این لایحه به نظر بنده هر ساعتى که تصویب بشود بهتر از ساعت دیگرى است (صحیح است) براى این که موضوعى است که مورد تصدیق همه آقایان هست بنابراین خواستم از آقایان محترم خواهش کنم که مخالفت خودشان را پس بگیرند که در مجلس مطرح بشود و هر پیشنهاد اصلاحى هم که دارند در همین جا مطرح کنند کما این که خود بنده پیشنهاد کردم که صاحبان اتوبوس‌هاى فعلى حق تقدم داشته باشند و همین طور بنده پیشنهاد کردم کسانى که سهام خواهند خرید از ده هزار تومان بیشتر نباشد و آن هم با اسم بنابراین بنده خواستم تمنى کنم آقایان به فوریت دوم هم رأى بدهند بلکه این لایحه دو فوریتش امروز تصویب بشود (صحیح است)

نایب رئیس - رأى مى‌گیریم به فوریت دوم آقایانی که موافقند با فوریت دوم قیام بفرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد.

4- اعلام تصویب صورت مجلس جلسات 23 و 25 آذر 1331

نایب رئیس - از موقع استفاده می‌کنیم چون اکثریت براى رأى کافى است تصویب صورت جلسه یکشنبه 23 و سه‌شنبه 25 آذر اعلام مى‌شود.

5- مذاکره در گزارش کمیسیون‌هاى بودجه و فرهنگ راجع به اضافه اعتبار بودجه وزارت فرهنگ‏

نایب رئیس - لایحه اضافه اعتبار وزارت فرهنگ مطرح است (به شرح زیر قرائت شد) گزارش از کمیسیون بودجه به مجلس شوراى ملى. لایحه شماره 38753- 5/7/1331 دولت راجع به تقاضاى اضافه اعتبار بودجه وزارت فرهنگ براى اجراى قانون تعلیمات اجبارى (مصوب ششم مرداد ماه 1322) همچنین سایر احتیاجات سال 1331 با حضور آقاى معاون وزارت فرهنگ تحت شور و مطالعه قرار گرفت پس از توضیحات نماینده دولت مشعر بر این که طبق آمار موجود عده داوطلبان تحصیل در سال جارى بیش از سال‌هاى قبل است و قسمتى از این اعتبار براى مصرف احتیاجات مدارس جدیدالتأسیس مى‌باشد ماده واحده پیشنهادى دولت با اصلاحى که در آن به عمل آمد تصویب و اینک گزارش آن به مجلس شوراى ملى تقدیم می‌گردد. ماده واحده - به وزارت دارایى اجازه داده مى‌شود براى اجراى قانون تعلیمات اجبارى و سایر احتیاجات وزارت فرهنگ مبلغ یکصد و بیست و هفت میلیون و سیصد و نود و شش هزار و دویست و چهل ریال (127396240) به اعتبار بودجه وزارت فرهنگ در سال 1331 علاوه نموده از محل درآمد عمومى کشور بپردازد و این اضافه اعتبار طبق صورت‌ریزى که متناسب با جمعیت شهرستان‌ها و مرکز باشد و به تصویب کمیسیون بودجه برسد قابل تعهد و مصرف خواهد بود.

مخبر کمیسیون بودجه - دکتر ملکى‏

گزارش از کمیسیون فرهنگ به مجلس شوراى ملى

کمیسیون فرهنگ با حضور آقاى وزیر فرهنگ لایحه شماره 38753 - 5/7/31 دولت راجع به اضافه اعتبار بودجه وزارت فرهنگ را با توجه به گزارش کمیسیون بودجه تحت شور و مطالعه قرارداد و پس از مذاکرات لازم با اصلاح مختصرى در ماده واحده نظر کمیسیون بودجه را تأیید نموده و اینک گزارش آن را براى تصویب مجلس شوراى ملى تقدیم مى‌دارد.

مخبر کمیسیون فرهنگ ناظرزاده کرمانى‏

نایب رئیس - آقاى حائرى‌زاده بفرمایید

حائرى‌زاده - بنده فعلاً عرضى ندارم‏

نایب رئیس - آقاى پورسرتیپ مخالفید بفرمایید

پورسرتیپ - عرض کنم که در مملکت ایران قریب چهار میلیون جمعیت به نام عشایر زندگى می‌کنند که قسمت عمده آنان به علت شغل حشم‌دارى و همچنین براى تکلیف دام‌هاى خود در فصول مختلف سال ناگزیرند تغییر مکان بدهند و از محلى به محل دیگر کوچ کنند و متأسفانه در مواقع عادى براى اجراى هر نوع اصلاحات در کشور ابداً نامى از این عده مردم زحمتکش در میان نیست و فقط در مواقع تشنج و بروز اوضاع غیرعادى و به نام مردم میهن‌پرست و غیره در مراجع صلاحیت‌دار از آنها یادى می‌کنند بنده از نظر این که خود فردى از افراد عشایر هستم ضمن ابراز کمال تأثر از عدم توجه دولت‌هاى وقت به وضع عشایر ناگزیرم عرض کنم که دولت وقتى از مردم عشایر باید انتظار خدمتگزارى داشته باشد که نسبت به آنها توجه مخصوصى مبذول دارد و به خلاف گذشته در ضمن در نظر گرفتن وضع زندگى آنان در مورد فرهنگ و بهداشت و دامپرورى متناسب با وضع زندگى آنها اقدام اساسى مبذول دارد. امیدوارم که آقاى وزیر فرهنگ در مورد تأسیس مدارس عشایرى اقدام و دولت در گزارش آینده نشان بدهند که چه اقدامى براى مردم عشایر کرده مردم عشایر کوچ‌نشینند جا و مسکن معینى ندارند به هیچ‌وجه دولت هم در فکر آنها نبوده است که وضعى به وجود بیاورد متناسب با وضع زندگى آنها که آنها هم بتوانند بچه‌های‌شان را به دبستان‌ها و مدارس بفرستند آخر آنها هم جزو افراد این کشورند نباید منکر این باشیم که برنامه‌اى براى وضع تدریس و تعلیم و تربیت مردم عشایر به وجود بیاوریم بنده می‌خواستم که توجه آقاى وزیر فرهنگ را به این موضوع جلب کنم و مخالفتى هم با اصل لایحه ندارم‏.

فرامرزى - آقا پیغمبر گفته است نباید کوچ‌نشینى نمود چرا کوچ‌نشین باشند؟

نایب رئیس - آقاى مخبر بفرمایید

دکتر ملکى (مخبر کمیسیون بودجه) - آقاى پورسرتیپ گمان می‌کنم که ماده واحده را کاملاً مطالعه نفرموده‌اند براى این که وقتى در کمیسیون مطرح شد آقایان پیشنهاداتى دادند که این بودجه اضافى به نسبت جمعیت بین مرکز و شهرستان‌ها تقسیم شود (پورسرتیپ - عشایر را متأسفانه جزو آنها محاسبه نمی‌کنند) و عشایر وطن‌پرست‌ترین افراد این کشورند و این قانون هم باید درباره آنها اجرا بشود بنده یک پیشنهادى راجع به شرکت‌هاى تعاونى در واحدهاى کشاورزى دادم و اگر آن پیشنهاد در کمیسیون و مجلس شوراى ملى تصویب بشود فکر می‌کنم که در قسمت فرهنگ هم یک قدم‌هاى مؤثر و بزرگى برداشته خواهد شد (صحیح است) براى این که واحدهاى

+++

‌کشاورزى ما با تشکیلاتى که الان وزارت فرهنگ براى دبستان‌ها و دبیرستان‌ها می‌دهد یک بودجه خیلى بزرگى لازم دارد تا این که در تمام کشور تعلیمات اجبارى عمومى عملى شود و اگر این واحدهاى کشاورزى تشکیل بشود که مرکب از 30 یا 40 یا 45 ده باشد البته در این دهستان‌ها یک عده‌اى از اشخاص معممى هستند که سال‌ها در آنجا تدریس و تعلیم مى‌کردند و خواندن و نوشتن را به اهل دهات یاد می‌دادند به عقیده بنده وزارت فرهنگ (استدعا می‌کنم جناب آقاى وزیر فرهنگ توجه بفرمایید) وزارت فرهنگ می‌تواند از وجود این اشخاص استفاده کند براى این که اگر به آنها ماهى بیست تومان وزارت فرهنگ بدهد حاضر خواهند شد یک کلاس در ده تشکیل بدهند و کودکان ده و حتى بزرگسالان ده را خوانده و نوشتن بیاموزند ممکن است این جا بیایید و بگویید اینها تعلیم و تربیت جدید را نمی‌دانند بنده عقیده‌ام این است که اگر چنین کارى بشود براى رفع این نقص باید در ایام تعطیل تابستانى کلاس‌هاى مخصوصى در استان‌ها و شهرستان‌ها تشکیل بشود که این معلمین در آن کلاس‌هاشرکت بکنند و طرز تعلیم و تربیت و استفاده از متد جدید را یاد بگیرند آن وقت تعلیمات عمومى با یک بودجه نازلى در تمام کشور عملى خواهد شد این است که استدعا مى‌کنم از آقاى پورسرتیپ هم مخالفت خودشان را پس بگیرند.

نایب رئیس - آقاى کهبد

کهبد - به عقیده بنده یکى از بهترین لوایحى که به مجلس داده شده همین لایحه اضافه بودجه فرهنگ است (صحیح است) جناب آقاى پورسرتیپ هم فرمایشاتى فرمودند که البته به عقیده بنده شایان تمجید و توجه است (پورسرتیپ - متشکرم) البته دولت باید به وضع ایلات و عشایر این کشور توجه بکند مخصوصاً از جناب آقاى وزیر فرهنگ این تقاضا را دارم در عین حال بنده این اضافه بودجه را هم کافى نمی‌دانم براى این که یگانه چیزى که این مملکت را بتواند از این وضعیت نجات بدهد به اعتقاد بنده در درجه اول فرهنگ و در درجه دوم بهداشت است و اگر به این دو موضوع توجه بکنیم وضع مملکت روى هم رفته رو به راه مى‌شود بنابراین بنده مى‌خواستم از آقایان تمنا بکنم که فعلاً با پرداخت این مبلغ موافقت بفرمایند و فعلاً چون وضع مالى مملکت اجازه نمی‌داده است شاید این مبلغ را در نظر گرفته‌اند و بنده معتقدم که باید خیلى بیشتر از اینها توجه بشود یعنى باید نان مثلاً کمتر بخوریم و به فرهنگ کمک بکنیم بنده از موقع خواستم استفاده بکنم و از جناب آقاى وزیر فرهنگ استدعا کنم که توجهى به وضع فرهنگ شهرستان‌ها و مخصوصاً دهات بفرمایند و مخصوصاً کلاس اکابر را توجه کنند کلاس‌هاى اکابر متأسفانه به واسطه ضیق بودجه به هم خورده است بنده می‌خواستم توجه آقاى وزیر فرهنگ را جلب بکنم که در این قسمت توجهى بفرمایید و خود آقایان هم یقیناً توجه خواهند فرمود و چون وقت هم زیاد نداریم خواستم از آقایان استدعا کنم که رأى بدهند تا کار این لایحه به زودى تمام بشود (صحیح است) مخصوصاً به شهریار و ساوجبلاغ توجه بفرمایید جناب آقاى وزیر فرهنگ‏

نایب رئیس - آقاى ناظرزاده‏

ناظرزاده (مخبر کمیسیون فرهنگ) - با این که راجع به این لایحه صحبت شد ولى اصولاً گفته نشد که منظور از این اضافات چیست و تصور می‌کنم اگر در این مورد هم توضیحاتى داده شود دیگر جاى تردید براى کسى باقى نمى‌ماند و آقایان موافقت خواهند فرمود که انشاء‌الله این لایحه هر چه زودتر تصویب بشود.

به طوری که آقایان نمایندگان محترم اطلاع دارند سال تحصیلى فرهنگى معمولاً از نیمه هر سال یعنى موقع افتتاح دبستان‌ها و دبیرستان‌ها آغاز مى‌شود و با احتیاج روز افزون به تأسیس مدارس جدید وزارت فرهنگ باید در شهریور ماه آموزگاران و دبیران جدید را استخدام و لوازم و اثاثیه دبستان‌ها را خریدارى کند تا در موقع افتتاح مدارس عده زیادى نوآموزان بلاتکلیف و سرگردان نمانند (صحیح است) اگر بودجه کشور در موقع خود تصویب شود از این لحاظ نگرانى و اشکالى پیش نمى‌آید ولى چون سال‌ها است که بودجه کشور به طورى که دوازدهم می‌گذرد ترتیب پرداخت این اعتبارات دچار اشکال مى‌شود و به همین جهت ماده واحده اضافه اعتبار فرهنگ پس از مطالعه در کمیسیون فرهنگ و بودجه تصویب شده و امروز تقدیم مجلس می‌گردد و مبلغی بیش از دوازده میلیون تومان است و قسمتى از آن براى اجراى تعلیمات اجبارى است که به عقیده بسیارى اساسى‌ترین پایه ترقى آینده کشور و فرهنگ خواهد بود یک قسمتش مربوط به استخدام معلمین جدید خواهد بود و قسمت دیگرش هم براى خرید لوازم و اثاثیه براى مدارس است.

ضمناً باید تذکر بدهم که همان طور که در متن ماده واحده قید شده این اضافه اعتبار طبق صورت‌ریزى که متناسب با جمیعت شهرستان‌ها و مرکز باشد و به تصویب کمیسیون بودجه برسد قابل تعهد خواهد بود ولى بنده بنا بر وظیفه مخبرى کمیسیون فرهنگ باید ذهن آقایان نمایندگان محترم را متوجه کنم و تذکر بدهم که اگر فقط جمعیت شهرستان‌ها و مرکز را چنانکه قید شده تصویب کنیم و کلمه (احتیاجات) اضافه نشود ممکن است بعداً وزارت فرهنگ در بسیارى نقاط دچار اشکال بشود (بعضى از نمایندگان صحیح است) (بعضى دیگر از نمایندگان فقط باید جمعیت در نظر گرفته شود) زیرا با اقرار به این که باید همه جا به نسبت جمعیت فرهنگ ترقى کند معهذا فعلاً بسیارى نقاط هست که ممکن است جمعیت آنها کم ولى دانش‌آموزان و دانشجویان آنجا زیاد باشد و طبق این ماده اگر اصلاح نشود باید چنین نقاطى را از تأمین وسایل و معلم محروم داشت و البته این کار شایسته نیست به همین جهت بنده یادآورى می‌کنم که به جاى عبارت (متناسب با جمعیت شهرستان‌ها و مرکز) جمله (متناسب با جمعیت و احتیاجات شهرستان‌ها و مرکز) گنجانده شود و گویا در کمیسیون فرهنگ به همین ترتیب اصلاح شده بود و شک نیست اگر این کلمه احتیاجات اضافه نشود ماده واحده در اجراى به اشکالات بسیار بر می‌خورد چه مانعى دارد که کلمه احتیاجات اضافه شود و آقاى وزیر فرهنگ هم این قسمت را در نظر بگیرند. و اگر احتیاجات در نظر گرفته نشود ممکن است در بسیارى از دبستان‌ها و دبیرستان‌ها بگویند چون جمعیت این محل کم است ولو این که تعداد دانش‌آموزان و دانشجویان آن زیاد است نمى‌توانیم از این بودجه چیزى بدهیم اگر این کلمه احتیاجات اضافه بشود وزارت فرهنگ از این اشکال که ممکن است پیش بیاید نجات پیدا می‌کند (صحیح است) با این توضیحاتى که داده شد دیگر اشکالى براى تصویبش نیست و تمنا دارم آقایان محترم این ماده را تصویب فرمایند که وزارت فرهنگ در آغاز سال تحصیلى بیش از این دچار اشکال نباشد (صحیح است)

نایب رئیس - آقاى دکتر ملکى‏

دکتر ملکى (مخبر کمیسیون بودجه) - عرض کنم بنده خیلى متأسفم که در جواب آقاى ناظرزاده مخبر کمیسیون فرهنگ باید عرض کنم که این قسمتى که فرمودند عملى نیست حالا البته ما مطمئن هستیم که وزیر فرهنگ از این قانون سوء‌استفاده‌اى نخواهد کرد چون جناب آقاى دکتر آذر در رأس وزارت فرهنگ هستند ولى اگر چنین چیزى تصویب بشود و بعداً وزیرى در رأس فرهنگ باشد که بخواهد مال یک استان را کم بکند و به استان دیگر بدهد همین کلمه احتیاجات را دستاویز قرار می‌دهد و اشکال ایجاد می‌کند (صحیح است) به این جهت ما جمعیت را گذاشته‌ایم که تقسیم اعتبار به هر محل به نسبت جمعیت باشد (صحیح است) چون در هر جا جمعیت زیاد است دانش‌آموز هم بیشتر است خواهش می‌کنم آقاى ناظرزاده به این توضیح توجه بفرمایند و از این لایحه دفاع بفرمایند.

ناظرزاده - خود جناب آقاى وزیر فرهنگ توضیح مى‌دهند اشکال رفع مى‌شود.

نایب رئیس - آقاى وزیر فرهنگ‏

وزیر فرهنگ (دکتر آذر) - این موضوع احتیاجات البته قابل توجه است جاهایى که عده سکنه خیلى زیاد است ولى وضع زندگى اهالى و رشد فکری‌شان هر علت دیگرى که ممکن است تصور بفرمایید سبب شده است که تقاضاى زیادى یا رغبت زیادى به تأسیس دبستان یا دبیرستان نداشته و احتیاجى ایجاد نشده است البته وزارت باید بکوشد که تمام مردم و تمام افراد مملکت بالسویه از فرهنگ متمتع بشود (صحیح است)

در این قسمت هیچ حرفى نیست ولى انتشار جمعیت در سطح وسیع خودش سبب مى‌شود که به نسبت جمعیت ما نتوانیم مؤسسات فرهنگى را دایر کنیم و اگر دایر بکنیم آن طوری که باید استفاده از این مؤسسات فرهنگى نخواهد شد به این دلیل بنده با نظر آقای ناظرزاده موافقم که متناسب با احتیاجات هم ذکر بشود در کمیسیون فرهنگ هم این موضوع مطرح شد و آقایان توجه فرمودند و این پیشنهاد مثل این که آنجا قبول شد نمى‌دانم چه شده است که در گزارش نیست.

امامى اهرى - اضافه شدن احتیاجات نقض غرض می‌شود این کلمه احتیاجات به کلى خلاف مصلحت است امروز جنابعالى هستید فردا همه‌اش صرف مرکز مى‌شود.

وزیر فرهنگ - اجازه مى‌فرمایید؟

نایب رئیس - بفرمایید

وزیر فرهنگ - یک نسبتى بین مرکز و شهرستان‌ها در نظر گرفته شد به طور کلى این عرضى که بنده می‌کنم در باب توزیع سهمیه شهرستان‌ها در خود شهرستان‌ها است نه این که سهمیه را به نسبت جمعیت مرکز و شهرستان‌ها بخواهیم توزیع کنیم این طور نیست البته به طور کلى این در نظر گرفته شده است که سهم قابلى به نسبت جمعیت براى شهرستان‌ها از این بودجه منظور بشود (صحیح است) در موقع توزیع این سهمیه بین شهرستان‌ها البته باید تناسب احتیاجات را در نظر گرفت این طور نیست که مطابق جمعیت توزیع سهمیه شهرستان‌ها را بکنند باید بشود از تمام بودجه استفاده کاملى کرد که بنده هم این پیشنهاد را قبول می‌کنم و هم تقاضا می‌کنم که آقایان موافقت بفرمایند (جمعى از نمایندگان - ما رأى نخواهیم داد) همان طوری که آقاى دکتر ملکى توضیح فرمودند بودجه وزارت فرهنگ همیشه در ابتداى سال تحصیلى بعد از این که احتیاجات برآورده شد تنظیم و تقدیم می‌شود و کلاس‌ها در تعقیب تصویب بودجه تأسیس مى‌شود بنده مى‌توانم این را به آقایان عرض کنم که با کوشش زیاد این کلاس‌ها را که به علت

+++

‌ازدیاد داوطلب مورد احتیاج بوده است تأسیس کرده‌ایم معلم براى آنها تا آنجایى که مقدور بوده تعیین کردیم و اگر بنا شود که تصویب بودجه به تأخیر نیفتد خواهى نخواهى ممکن است تعطیل بشود پس تمنا دارم آقایان توجه بفرمایند و بودجه را تصویب بفرمایند که کلاس‌هاى اضافى و این عده دانش‌آموزی که عجالتاً مشغول تحصیل هستند در این مدارس و کلاس‌هاى اضافى کارشان مختل نشود.

نایب رئیس - اصلاً این موضوع که این جا مطرح بود و آقاى وزیر فرهنگ طرح فرمودند موقعش نبود براى این که پیشنهادى داده نشده که قبول بکنند یا رد بکنند حالا آقایان توجه بفرمایند پیشنهاد کفایت مذاکرات رسیده که قرائت مى‌شود (به شرح زیر خوانده شد) اینجانب پیشنهاد می‌کنم مذاکرات کافى باشد. دکتر کیان‏

نایب رئیس - آقاى دکتر کیان‏

دکتر کیان - این پیشنهاد بنده یقین دارم که مطابق منظور اکثریت تام و تمام نمایندگان است فقط از لحاظ این که لازم است این که یک کسى این پیشنهاد را بدهد بنده این پیشنهاد را براى کفایت مذاکرات دادم آقایان می‌دانند که در اواخر آذر ماه هستیم در حالی که فرهنگ بایستى از شهریور مجهز به کار باشد و این مدت از سال تحصیلى به واسطه عدم اعتبار تلف شده است در مرکز می‌دانید که همه بلاتکلیفند و فرهنگ‌هایى ترتیب و در شهرستان‌ها هم همه جا همین طور این است که تقاضا می‌کنم زودتر به این لایحه رأى بدهید براى این که این بى‌تکلیفى‌ها از بین برود ضمناً نسبت به جمعیت همان طوری که آقایان متوجه هستند آنچه منظور اکثریت نمایندگان شهرستان‌ها است همین است که در این گزارش منظور شده بنده استدعا می‌کنم که مباحثات را کوتاه کنیم و همین شکل که لایحه تدوین شده است تصویب کنیم و اگر بیشتر از این وقت کم بشود تأخیر مى‌شود که فى‌التاخیر افات.

نایب رئیس - آقاى ذکایى مخالفید

ذکایى - مخالفم‏

نایب رئیس - بفرمایید

ذکایى - عرض کنم بنده با کفایت مذاکرات از این نظر مخالفم که ما در مواقع دیگر فرصت پیدا نمی‌کنیم که نواقص فرهنگ را تذکر بدهیم بنده می‌خواهم تقاضا کنم که اجازه بفرمایید بنده عرایضى دارم نظریات خودم را عرض کنم.

مهندس غروى - بفرمایید

نایب رئیس - نمى‌شود آقا حالا باید در کفایت مذاکرات منحصراً صحبت شود آن هم مختصر

امامى‌اهرى - در نطق قبل از دستور بفرمایید

نایب رئیس - اعلام رأى مى‌شود براى کفایت مذاکرات‏

ناظرزاده - هر پیشنهادى که براى آذربایجان مى‌شود ما قبول می‌کنیم‏.

نایب رئیس - رأى مى‌گیریم به پیشنهاد کفایت مذاکرات آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (عده زیادى برخاستند) تصویب شد پیشنهادات قرائت مى‌شود. (به شرح زیر خوانده شد) پیشنهاد می‌کنم که ماده واحده به شکل ذیل درآید.

ماده واحده - به وزارت دارایى اجازه داده مى‌شود براى اجراى قانون تعلیمات اجبارى و سایر احتیاجات وزارت فرهنگ مبلغ یکصد و بیست و هفت میلیون و سیصد و نود و شش هزار و دویست و چهل ریال به اعتبار بودجه وزارت فرهنگ در سال 1331 علاوه نموده از محل درآمد عمومى کشور بپردازد.

تبصره 1- دو سوم این اضافه اعتبار منحصراً براى اجراى قانون تعلیمات اجبارى در مناطقى از آذربایجان - زنجان - کردستان - خوزستان (کریمى - کرمانشاه) بلوچستان - خراسان - گرگان که از نظر پیشرفت زبان ملى فارسى با پیشنهاد وزارت فرهنگ و تصویب کمیسیون بودجه ضرورى برسد اختصاص داده و از باقیمانده طبق صورت رمزى که متناسب با جمعیت سایر نقاط و مرکز باشد و به تصویب کمیسیون بودجه برسد قابل تعهد و مصرف خواهد بود.

تبصره - نقاطى از آذربایجان - زنجان - کردستان - خوزستان - بلوچستان - خراسان - گرگان که از دو سوم منظور شده در تبصره اول سهمى نمى‌برد در جزو نقاط دیگرى که از بقیه اعتبار اضافى مزبور استفاده می‌کنند منظور خواهند شد. دکتر فاخر

ناصر ذوالفقارى - خوب پیشنهادى است (کریمى - بله چون زنجان را داشت بقیه کشور حساب نیست)

نایب رئیس - آقاى دکتر فاخر

دکتر فاخر - بنده باید اعتراف کنم که توجه اصلى را که آقایان باید به اصل موضوع بفرمایند نباید به اسامى کرده باشند جناب آقاى کریمى توجه بفرمایید توجه را به اصل موضوع بفرمایید نه به این اسامى که در آنجا ذکر شده بنده تصدیق می‌کنم که این ماده را خلاصه‌تر از این هم مى‌شد تنظیم کرد و بنده هم این کار را کرده بودم.

ولى بعد از مشاوره با جناب آقاى وزیر فرهنگ از نظر دورى جستن از بعضى مشکلات قدرى مفصل شد البته بنده اطلاع کامل از تمام نقاط کشور ندارم اگر پیشنهاداتى راجع به بعضى نقاط دیگر دارد مانعى نیست بنده که پیشنهادکننده مى‌باشم با کمال میل مى‌پذیرم ولى دلیل این که بنده این اصل را پیشنهاد کردم این است که باید عرض کنم که امروزه به فرض وجود اختلاف زبان بین ساکنین یک کشور این عمل به هیچ وجه مانع از ایجاد و حفظ وحدت ملى نیست و در بیشتر کشورهاى جهان زبان‌هاى محلى و متعدد وجود دارد. خوشبختانه در نتیجه روح وطن‌پرستى که ایرانى‌ها دارند این حالت در ایران وضع بهتر از آن نیز دارد به این معنی که دسته‌هایى از ملت ایران که لهجه‌هاى محلى دارند و دانستن زبان فارسى ملى براى آنها مشکل است عموماً خواندن و نوشتن این زبان واحد ملى را به همه چیز ترجیح می‌دهند ولى متأسفانه وسایل یاد گرفتن کامل این زبان شیرین براى خود آنها و براى کودکان آنها فراهم نیست.

تهیه وسایل لازم براى تکمیل تعلیمات زبان ملى این عده نه تنها اخلاقاً تعهدى براى دولت ایجاد می‌کند بلکه از نظر اداره کشور نیز کمال ضرورت را دارد. این ضرورت نه از لحاظ این است که تمام افراد کشور زبان همدیگر را کاملاً بفهمند بلکه از این لحاظ است که به علت پیشرفت رادیو و روزنامه روز به روز رغبت کسب اخبار و دسترسى داشتن به تعبیر و تفسیر این اخبار مردم این کشور مثل مردم سایر کشورها زیاد مى‌شود به علاوه با انتشارات رادیویى و مطبوعاتى امروزه می‌توان به سهولت مردم کشور را با اصول و وسایل جدید زندگى و کار آشنا کرد. آقایان امروز اگر به دهات و قصبات ایران سر بزنید بیشتر خانواده‌ها را داراى رادیو و مشترک روزنامه خواهید یافت. اگر افراد این اجتماعات به سهولت نتوانند زبان ملى خود را بفهمند از استفاده از انتشارات و تبلیغات ملى و تعلیمات مفید سمعى محروم خواهند شد على‌الخصوص که همیشه صداهاى دیگر نیز در آسمان غیر قابل کنترل طنین‌انداز باشد.

آقایان این امر با اجراى قوانین و مقررات کشور نیز ارتباط خاصى دارد اگر افراد کشور به سهولت نتوانند از طریق خواندن و شنیدن عضا و قوانین و مقررات کشور خود اطلاع پیدا کنند چطور مى‌توان انتظار اجراى مقررات را داشت به این جهات است که تصویب این پیشنهاد را از حضور محترم آقایان تقاضا می‌کنم.

نایب رئیس - آقاى ملک‌مدنى مخالفید؟

ملک‌مدنى - بله‏

نایب رئیس - بفرمایید

ملک‌مدنى - متأسفانه روزى که این لایحه را در کمیسیون بودجه تهیه کردیم و آنجا رأى دادیم جناب آقاى دکتر آذر وزیر فرهنگ کار داشتند آقاى معاون آقاى دکتر نصیرى حاضر شدند اگر ایشان در آن جلسه کمیسیون حضور داشتند آن فرمایش را نمى‌فرمودند ما اینجا حکومت اکثریت هستیم ما نمى‌توانیم جمعیت را در نظر نگیریم و بگوییم حکومت اقلیت برقرار است مجلس شوراى ملى تمام کارهایش روى اقلیت و اکثریت است (امامى‌اهرى - پول را کى می‌دهد) اجازه بفرمایید این موضوع خیلى بحث شده در کمیسیون آقاى دکتر نصیرى پافشارى کردند ولى اکثریت قریب به اتفاق کمیسیون این نظر را تأیید کرد و هم استدلال‌شان موجه بود (صحیح است) ما در این مقام هستیم که تعلیمات عمومى و اجبارى را توسعه بدهیم و عمل کنیم این هدف ما است و اگر یک نقطه‌اى که جمعیت دارد ولى هنوز توفیق پیدا نکرده که عرض و تقاضاى خودش را بگیرد نباید محروم بماند شأن وزارت فرهنگ این است که آنجایی که مردم به فرهنگ توجه ندارند آنها را مهیا و آماده کند براى چه چیز وزارت فرهنگ اصلاً تشکیل شد؟ براى این کار است براى این که اگر جمعیت داشت و در نقاط دور افتاده بود با جهل و بی‌سوادى مبارزه کند من تعجب می‌کنم که اصلاً چرا این صحبت مى‌شود جناب آقاى ناظرزاده رفیق عزیز و قدیمى بنده هستند و در اینجا تعصب موکلین‌شان را به کار می‌برند ما هم حرفى نداریم ولى تعصب ایشان نباید تجاوز کند و خللى به حقوق دیگران وارد کند (صحیح است) به این جهت بنده استدعا می‌کنم که همان طوری که شعار این مجلس بوده است که همیشه جمعیت و اکثریت را در نظر داشته عمل کند به علاوه ما باید سعى کنیم که مردم باسواد شوند اگر جایى تا به حال عقب‌افتاده است من اعتقادم این است که او را باید مقدم بدارید (صحیح است) براى این که ما می‌خواهیم مردم باسواد شوند همان استدلالى را که خودتان فرمودید آقاى دکتر فاخر اگر مردم سواد نداشته باشند و نتوانند از رادیو و یا مطالب روزنامه استفاده کنند گناه یک شهرستانى یک بلوکى یک جایى که بی‌سواد مانده گناهش گردن هیأت حاکمه است (صحیح است) امروز در دنیا (عبدالرحمن فرامرزى - جایى که بى‌جمعیت‌اند و همین طور است) بى‌جمعیت مانده باید به وزارت بهدارى ایراد کرد که چرا بهداشت آنجا را درست نکردى که جمعیت کم شده و اگر بی‌سواد مانده‌اند ما باید سعى کنیم باسواد بشوند بنابراین خیال می‌کنم که نظر قریب به اتفاق مجلس این است که همان گزارشى که داده شده تصویب شود (صحیح است)

نایب رئیس - توجه بفرمایید رأى می‌گیریم به پیشنهاد آقاى دکتر فاخر آقایانى که موافقند قیام فرمایند (عده کمى برخاستند) رد شد پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

+++

‌(پیشنهاد آقاى معتمددماوندى به شرح زیر قرائت شد) ریاست محترم مجلس شوراى ملى تبصره زیر را به ماده واحده پیشنهاد می‌نمایند:

تبصره - اجراى ماده واحده مزبور در قرای شهرستان‌ها مقدم بر مراکز شهرستان‌ها خواهد بود. معتمد‌دماوندى‏

نایب رئیس - آقاى معتمددماوندى‏

معتمددماوندى - بنده توضیح زیادى در اطراف این ندارم واضح است اگر میل دارید رأى می‌دهید میل ندارید ندهید.

نایب رئیس - مخالفى نیست؟ (نبوى - مخالفم) بفرمایید.

نبوى - در ضمن یک لایحه که براى امر معینى از طرف دولت تقدیم شده است نمی‌شود که تمام نقایص مملکت را رفع کرد وضع مملکت ما طورى است که حتماً هر سال بایستى یک مبلغى اضافه بر بودجه سال پیش به فرهنگ داد براى این که نه تنها کارهاى فرهنگ به انتهایش نرسیده بلکه هنوز در مراحل مقدماتى است ما باید حتماً تعلیمات اجبارى را در مملکت اجرا کنیم و کارى کنیم که تمام سکنه مملکت باسواد شوند براى اجراى این منظور چون پول زیادى نداریم که بدهیم و سایر وسایل کار از قبیل آموزگار و غیره طورى نیست که بشود دفعتاً این کار را کرد ناچار باید هر سال یک مبلغى بر بودجه وزارت فرهنگ بیفزاییم این کار از بعد از شهریور تا به حال هر سال شده با این که اوضاع مملکت نا به سامان بود و مرتب نبود با این حال باز دولت‌ها و مجلس کوشش کردند و هر سال یک مبلغى به بودجه فرهنگ افزودند و در ولایات تا آنجا که میسر بود مدارس تأسیس شد ولى امسال دولت نتوانست بودجه را به قدرى که احتیاج داشت تنظیم کند و در موقع خود بدهد ناچار الان این را آورده‌اند حال بایستى کارى کرد که منظور مردم و منظور دولت تأمین شود بعضى از بودجه‌هاى مملکتى و مخارج دولتى است که آنها را ممکن است تبعیض کرد. نسبت به یک جا بیشتر خرج شود و جاى دیگر کمتر مثلاً در تشکیلات ارتشى دولت ممکن است در یک جا و یک سر حد زیادتر خرج بکند و در یک جاهایى که احتیاج ندارد کمتر در یک شهر بزرگى ک جمعیت زیاد دارد ممکن است تشکیلات ارتشى نباشد ولى فرهنگ این طور نیست فرهنگ مال جمعیت است هر جا جمعیت بیشتر است فرهنگ باید وسیع‌تر باشد (صحیح است) پول فرهنگ را مردم می‌دهند وقتى جمعیت زیادتر بود پول بیشتر می‌دهد و حق دارند تقاضا کنند جناب آقاى ناظرزاده فرمودند ممکن است در جایى که جمعیت کم باشد ولى دانش‌آموز زیاد باشد بنده نمی‌توانم این را تشخیص بدهم یک جایى که جمعیتش زیادتر است داوطلب تحصیلش هم مسلماً زیادتر است (ناظرزاده - من از ایراد شما تعجب می‌کنم) (فرامرزى - ممکن است که سکنه جایى بیشتر علاقه داشته باشند) بنابراین از هر حیث به عدالت نزدیک‌تر است که هر چه جمعیت بیشتر است آنجا بیشتر داده شود اما راجع به پیشنهاد آقاى معتمددماوندى من معتقدم که این پیشنهاد دست دولت را مى‌بندد اگر دولت یک چیز ضرورى یک خرج لازمى داشت در مرکز شهرستان مطابق پیشنهاد ایشان خرج را باید ببرد در دهات و این صحیح نیست نظر دولت هم بایستى تأمین گردد و من قطع دارم در وزارت فرهنگ به این موضوع توجه خواهند کرد و براى این که لایحه زودتر تصویب شود من از ایشان تقاضا می‌کنم که پیشنهاد خودشان را پس بگیرند.

نایب رئیس - آقاى وزیر فرهنگ فرمایشى دارید بفرمایید.

وزیر فرهنگ - عرض کنم در توضیح بنده متأسفانه یک نقصى بود و آن این است که عکس این قضیه را که می‌فرمایند متأسفانه هست درست است که جمعیت در نقاطى زیاد نبوده و مؤسسات فرهنگى هم به قدر احتیاج دایر نشده و در توزیع بودجه امروزى اگر بنا شود ما برویم روى جمعیت این نقاطى که عرض کردم عقب‌افتادگى دارند به همان حال باقى می‌مانند منظور بنده یک قسمت این است که عقب‌افتادگی‌ها را جبران کنیم و وقتى جبران شد البته بعد از آن این اصل کلى را که البته صحیح هم است ما تبعیت می‌کنیم یعنى به نسبت جمعیت این بودجه را توزیع می‌کنیم ولى اگر امروزه فقط روى عده و افراد جمعیت عمل کنیم این عقب‌افتادگی‌ها جبران نخواهد شد (امامى‌اهرى - این طور نیست آقا) (کریمى - صحیح نیست) (مهندس غروى - خیلى نادر است) منظور این بوده است که ما در این مورد بتوانیم آن عقب‌افتادگی‌ها را جبران کنیم و وقتی که یک اعتدالى برقرار شد البته روى تعداد جمعیت عمل خواهد شد.

نایب رئیس - پیشنهاد آقاى معتمددماوندى یک مرتبه دیگر قرائت مى‌شود (به شرح سابق‌الذکر قرائت شد)

نایب رئیس - رأى مى‌گیریم به این پیشنهاد آقایانى که موافقند قیام بفرمایند (اکثر برخاستند)

تصویب شد پیشنهاد تنفس رسیده قرائت می‌شود (فرامرزى - من مخالفم) (پیشنهاد تنفس به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد مى‌نمایم تنفس داده شود.

حسین مکى‏

نایب رئیس - آقاى مکى‏

مکى - بنده این پیشنهادى که داده‌ام خواستم یک مطلبى را که از لحاظ حفظ پرستیژ مجلس کمال اهمیت را دارد به عرض مجلس برسانم و بعد پیشنهادم را پس می‌گیرم امروز چند نفر از هنرجویان دانشکده رنگرزى شکایتى به کمیسیون عرایض کرده‌اند من هم رئیس کمیسیون عرایض هستم به وزیر فرهنگ گفتم که توجه بکنید که اینها بروند سر کارشان و اعتصاب ایشان خاتمه یابد (یکى از نمایندگان - وزیر فرهنگ گوشش به این حرف‌ها بدهکار نیست) بنده و آقاى نریمان به این کار رسیدگى کردیم آنها یک نامه‌اى آورده بودند به مجلس از در مجلس که رفته‌اند بیرون آنها را گرفته‌اند برده‌اند زندان (قنات‌آبادى - در مدارس حکومت نظامى برقرار است)

مجلس شوراى ملى و کمیسیون عرایض در سال به سى چهل هزار عریضه رسیدگى مى‌کند این براى پرستیژ مجلس هیچ پسندیده نیست که یک کسى که شکایت می‌کند به مجلس دم در بگیرندش این را من براى توضیح عرض می‌کنم که آقایان وزراى کابینه جناب آقاى دکتر مصدق که مورد قبول ملت ایران است حساب خودشان را با حساب دکتر مصدق جدا کنند (صحیح است) (احسنت) پیشنهاد را هم پس گرفتم.‏

وزیر فرهنگ - اجازه مى‌فرمایید؟

مکى - بگذارید حرف بزند (قنات‌آبادى - این اعمال به دکتر مصدق چه ربطى دارد؟ در تمام دبیرستان‌ها سر نیزه گذاشته‌اند)

نایب رئیس - آقاى وزیر فرهنگ بفرمایید.

وزیر فرهنگ - اگر کسى توقیف شده ابداً ربطى به شکایت به مجلس نداشته بنده یقین دارم که این توقیفى که در مجلس به عمل آمده به هیچ‌وجه ارتباطى با شکایت آنها به مجلس نداشته است و بنده هم (قنات‌آبادى - چرا دستور داده‌اند) بنده هم از اینجا به هیچ‌وجه دستورى راجع به توقیف کسى راجع به شکایت به مجلس نداده‌ام لابد جریانى در کار بوده است کسى مستحق توقیف بوده حالا این کس حامل پیغامى یا نامه‌اى به مجلس بوده آمده است و مأمورین حکومت نظامى در موقع خروج او را به جا آورده‌اند و توقیف کرده‌اند این ابداً ارتباطى به مجلس نمی‌توانسته داشته باشد که برخلاف پرستیژ مجلس عمل شده باشد این را نباید به این صورت تعبیر بکنیم عده‌اى بوده‌اند در هنرستان رنگرزى اخلال کرده‌اند اعتصاب کرده‌اند کلاس‌ها را تعطیل کردند جلساتى در وزارت فرهنگ و در هنرستان تشکیل شده به اولیاى آنها مراجعه شده به درخواست‌هاى آنها رسیدگى شده به آن قسمتى که قانون بوده منطقى بوده عمل شده و ترتیبى داده شده است و از این آقایان درخواست شده که دست از اعتصاب بکشند درسهای‌شان را بخوانند درخواست‌های‌شان را آن قسمتى که عملى شدنى است عملى می‌شود آن قسمتى هم که عبارت از چیزهایى است که واقعاً از عهده وزارت فرهنگ بر نمى‌آید یا منافع قانونى دارد آنها هم مطالعه مى‌شود تا ترتیبى داده شود از جمله تقاضاهای‌شان مثلاً ملاحظه بفرمایید تعویض یک معلم است معلمى است هشت نه سال در این هنرستان تدریس کرده سابقه تدریسش هم بسیار خوب است یک مرتبه چند نفرى علیهش قیام کرده‌اند و تعویض او را مى‌خواهند البته این امکان ندارد در این موقع سال آن هم به علت این که چند نفر دانشجو از آن معلم یا به حق یا نابحق راضى نیستند ما فوراً معلم را عوض کنیم و الا این آقا این اعتصاب می‌کنند و اخلال می‌کنند این عملى نیست اگر بنا شود ما روى این قبیل اعتصاب‌ها فوراً معلم را عوض کنیم رئیس دبیرستان را منتظر خدمت کنیم دیگر نمی‌شود دبیرستان و دبستان و کلاس اداره کرد این یک ترتیبى نیست که مد بشود و وزارت فرهنگ هم بتواند ترتیب آن را بدهد (قنات‌آبادى - شما در اعتصاب دیپلم حراج کردید) عرض کردم این اعتصاب در مدارس بایستى به کلى برطرف شود بنده از آقایان تمنى می‌کنم که ترتیبى بدهند که دانشجویان فقط به فکر تحصیل باشند و این دسته‌بندی‌ها و این اختلافات حزبى که متأسفانه به مدارس سرایت می‌کند و مانع پیشرفت امور درسى مى‌شود و دانش‌آموزان را هر روز به بهانه‌هاى مختلف به جان هم می‌اندازند و سبب مى‌شود که کلاس تعطیل شود معلم از کار مى‌ماند اینها خاتمه داده شود (صحیح است) بنده مع‌التأسف باید عرض کنم که در بعضى از روزنامه‌ها می‌خوانم که سردسته‌هاى حزبى دانش‌آموزان را به اجتماعات جلسات شب دعوت می‌کنند (یکى از نمایندگان - بسیار کار بدى است) تصدیق مى‌فرمایید اگر دانش‌آموزى بخواهد درس بخواند وقت وارد شدن در این جلسات وقت شرکت در این جلسات را ندارد این باید در مدرسه تکالیفى که به او عرضه مى‌کنند اینها را مطالعه کند برود در منزل درسش را حاضر کند تکالیفش را اجرا کند اگر بنا شود اینها هر روز به عناوین مختلف از کار باز بمانند دیگر چیزى یاد نمى‌گیرند و آخر سال هم این اختلافات و تشنجاتى را که ملاحظه می‌فرمایید براى امتحانات پیش مى‌آورند خواهى نخواهى از ترس رفوزه شدن کسی که درس درستى نخوانده متزلزل است و همین اختلافات را به وجود مى‌آورد خلاصه این توقیف همان طور که عرض کردم بنده تکرار می‌کنم ابداً ربطى به مراجعه به مجلس ندارد و این عمل حکومت نظامى نظر به سوابق دیگرى بوده است نباید توهین و یک اقدامى بر علیه پرستیژ مجلس تلقى بشود البته رسیدگى می‌کنیم جناب آقاى وزیر کشور هم به بنده فرمودند عرض کردم تحقیق می‌کنم ترتیبش را ‌

+++

می‌دهم نگرانى از این حیث نباید در بین باشد

مکى- اجازه مى‌فرمایید.

نایب رئیس - اجازه بفرمایید این موضوع دیگر مطرح نیست پیشنهاد دیگرى قرائت مى‌شود.

(پیشنهاد آقاى عبدالرحمن فرامرزى به شرح زیر قرائت شد)

پیشنهاد می‌کنم که جمله (و این اضافه اعتبار طبق صورت‌ریزى که متناسب با جمعیت شهرستان‌ها باشد) حذف شود. عبدالرحمن فرامرزى‏

بعضى از نمایندگان - پیشنهاد حذف نمی‌شود کرد.

امامى‌اهرى - پیشنهاد حذف صحیح نیست.

فرامرزى - پیشنهاد تجزیه می‌کنم‏.

بعضى از نمایندگان - در موقع خودش پیشنهاد تجزیه بفرمایید.

فرامرزى - آقا تکلیف من را رئیس مجلس معین می‌کند وکیل حق ندارد تکلیف معین کند.

نایب رئیس - بفرمایید توضیح بدهید.

عبدالرحمن فرامرزى - حق حذفش را اگر ندارم حق حرف که دارم (پورسرتیپ - با کمال احترام گوش می‌دهیم) (کریمى - ولى رأى نمی‌دهیم) محققاً ظاهر این عبارت که به تناسب جمعیت تقسیم مى‌شود خیلى خوب است براى این که آدم این عبارت را هر جا ببرد وقتى وارد حیات و وارد روحیه و وضع مملکت نباشد قبول می‌کند مى‌بیند حرف از این حسابى‌تر نمى‌شود مالیات زیادتر داده عده‌شان بیشتر است البته باید سهم بیشترى ببرند والحمدالله خیلى خیلى بیشتر هم دارند مى‌برند اما باید یک قدرى به حقیقت نگاه کرد یک مملکت مثل یک خانواده می‌ماند شهرستان‌هاى یک مملکت به مثابه افراد آن خانواده هستند در یک خانواده‌اى یک فردى علیل است کار کمتر می‌کند نفع به خانواده کمتر مى‌رساند اما محتاج مخارج بیشترى است براى این که آن پسر قوى گردن کلفت دوا نمى‌خواهد مخارج مریضخانه هم نمى‌خواهد پولى هم مى‌آورد به خانه اما خانواده آن بچه ضعیفش را که خرج دارد و محصول عملى ندارد او را معالجه می‌کند خرجش می‌کند از دسترنج پسر قویش می‌گذارد روى معالجه آن پسر ضعیف. شهرستان‌هاى یک مملکت هم همین طور است باید دید یک شهرستانى محتاج چیست و به این احتیاجش رسیدگى کرد و احتیاجش را رفع کرد این قانون نقاطى را که به عللى خالى از سکنه شده یا سکنه‌اش کمتر شده همیشه در حال عقب‌ماندگى نگه می‌دارد الان در این مملکت جاهایى هست که فوق‌العاده استعداد دارد ولى یک عللى آنها را خالى از سکنه کرده مثل خوزستان مثل بلوچستان مثل فارس مثل کرمان (اخگر - مثل بنادر) مثل بنادر. اینها عللى دارد که کم سکنه است علتش هم از توى تهران است درست من تصدیق می‌کنم سیاست خارجى در این قسمت زیاد عمل کرده اولاً این دو همسایه ما که یکى روس باشد و یکى انگلیس سیاست روس همیشه طورى بوده که حدود مجاور او بهتر باشد از حدود دور از مجاورت او به عکس سیاست انگلیس در همه جا طورى بوده که حدود مجاور او عقب بماند خراب بشود هر جا حالت سر حدى دارد انگلیس این عمل را کرده است اگر شما بروید به بلوچستان این را از لحاظ هو نمی‌گویم که بخواهم استفاده بکنم از موقع براى منظورم نه روى مطالعه‌ام عرض می‌کنم در هندوستان که حالا دو قسمت شده یک قسمت پاکستان و یک قسمت هندوستان بلوچستان محققاً هر که رفته باشد جاى بسیار پر استعدادى هست ولى هم بلوچستان ما بایر و خراب است و هم بلوچستان پاکستان بایر و خراب است براى این که او اینا را به مثابه سنگرى می‌داند که خرابى هم سرحد او سنگرى است براى او که نتواند دشمن استفاده کند از اینجا و زود برسد بهش دشمن در بیابان و در جاهاى بایر و خراب عاجز مى‌ماند تا او نتواند قوه برساند این سیاستش بوده است روى این سیاست که این سیاست را در تهران عمل کرده است نه در جنوب جنوب مملکت خراب شده است فارس همه چیز دارد از                                                                                                        لحاظ طبیعى از همه چیزش استفاده نشده اصلاً بنادر نفس‌گاه یک ملتى است اما بنادر ایران خراب است و مرکز ایران کوچکترین توجهى به بنادر نکرده چرا شما نمى‌خواهید روزى فکر بکنید براى این نقاطى که خالى از سکنه مانده؟ (کریمى - اول باید جمعیتش را دید) من تصدیق می‌کنم آقاى کریمى یقین هم دارم اینجا این پیشنهاد من تصویب نخواهد شد براى این که آقایانى که اکثریت دارند در مجلس مال نقاطى هستند که سکنه‌اش زیادتر است وکیل هم بیشتر دارد بلوچستان به این بزرگى فقط یک وکیل دارد من از باب مجادله این حرف را نمى‌گویم از باب این که بخواهم حرف را به کسرى بنشانم این حرف را نمى‌زنم از لحاظ این که وضع مملکت را می‌دانم و مى‌دانم این قانون اگر گذشت به این ترتیب ما همیشه محروم خواهیم بود از مدرسه فرسنگ‌ها شما بروید در بلوچستان و کرمان و فارس آدم تویش نیست آقا من که نمى‌گویم شما یک قانونى بگذرانید که هر جا نفوسش کمتر است آنجا بیشتر خرج بکنید می‌گویم این را مسکوت بگذارید و در اختیار وزارت فرهنگ بگذارید که ببیند (کریمى - که متنفذین براى شهرستان‌هاى خودشان استفاده کنند و به جاهاى دیگر چیزى نرسد) من به شما حرفى نزدم شما باز حرف‌تان را مى‌زنید این جورى که نمی‌شود (زنگ رئیس)

نایب رئیس - آقاى فرامرزى یک ربع بیشتر وقت ندارید.

فرامرزى - الان عرضم را تمام می‌کنم من می‌دانم آن نقاطى که محروم از فرهنگ است محروم از همه چیز است در این مملکت براى این که همیشه حکومت در دست کسانى بوده که در شمال بیشتر علاقه داشته‌اند تا در جنوب همه‌اش توجه به شمال کرده‌اند و جنوب را به کلى متروک گذاشته‌اند الان هم متأسفانه از فارس یک وکیل اینجا نیست غیر از دو سه نفر که دو تایش مال بنادر است کسى نست دفاع از حقوق‌شان بکند (دکتر شایگان - بنده هم هستم) جنابعالى وکیل تهران هستید عرض کنم یک چیز دیگرى که مى‌خواستم تذکر بدهم به آقایان و این را آقاى وزیر توضیح هم داده‌اند من نبوده‌ام و آن این است که احتیاجات مملکت به مدرسه در حدود نفوسش نیست این را کسى می‌داند که توى فرهنگ کار کرده باشد کردستان نفوسش زیاد است اما همیشه بودجه کردستان صرفه‌جویى مى‌شود ولى در فارس شما ده برابر این مدرسه تأسیس کنید باز محصل دارد باز احتیاج به مدرسه دارد احتیاج به مدرسه دخترانه و پسرانه دارد احتیاج به مدرسه متوسطه دارد براى این که فارسى حاضر است درس بخواند اما کرد حاضر نیست که درس بخواند (همهمه نمایندگان این طور نیست) (زنگ نایب رئیس) (کریمى - ماده 90) آقا من این جمله را پس گرفتم بد تعبیر کردم مقصودم توهین نبود به جایى قصدم این بود که جاهایى هست که الان احتیاج به مدرسه دارد و نفوسش کمتر از جاهایى است که احتیاج به مدرسه ندارد آقاى وزیر فرهنگ من از شما خواهش می‌کنم که بیایید اینجا توضیح بدهید که در کجا صرفه‌جویى می‌شود و کجا است که احتیاج بیشتر به بودجه دارد من اطلاع دارم این است که خواهش می‌کنم این جمله را بردارید و به اختیار وزارت فرهنگ بگذارید من که نفگفتم هر کجا نفوسش کمتر است بیشتر پول بدهید گفتم آزاد بگذارید.

نایب رئیس - آقاى دکتر ملکى‏

دکتر ملکى (مخبر کمیسیون بودجه) - عرض کنم ما نمایندگان مجلس نمایندگان همه مملکت هستیم (صحیح است) براى ما آذربایجان فارس و کردستان هیچ فرقى نمی‌کند و ما باید به مصالح ملت ایران را مصالح محلى خودمان رجحان بدهیم (صحیح است) و این پیشنهادى که جناب آقاى فرامرزى فرموده‌اند البته خودشان جواب خودشان را فرمودند آقاى فرامرزى فرمودند که چون اهالى مملکت همه مالیات می‌دهند همه باید به تناسب مالیاتى که می‌دهند از فرهنگ و بهداشت و سایر مزایا استفاده بکنند و این که در کمیسیون پیشنهاد شد که به نسبت جمعیت باشد بى‌جهت نبود عرض کنم این که فرمودند در بعضى استان‌ها دانشجو بیشتر از استان دیگرى است شاید در بین کمتر ملتى چنین حسى براى خواندن و نوشتن و براى تحصیل موجود باشد که در بین ملت ایران هست در آذربایجان آقاى فرامرزى الان چهار هزار نفر می‌خواهند براى کلاس اول دبیرستان اسم بنویسند کلاس ندارند وسایل ندارند (یک نفر از نمایندگان - همه جا همین طور است) بنده چون با آذربایجان آشنا هستم آذربایجان را مثال آوردم در تمام کشور همین طور است باید بودجه وزارت فرهنگ را زیادتر کرد باید فکر یک نقشه و یک طرحى کرد که به تمام مملکت فرهنگ داده شود و به تمام مملکت بهداشت داده شود و الا این که از سهمیه این استان یا شهرستانى کمتر بکنیم و به سهمیه استان و شهرستان دیگرى اضافه بکنیم در این مملکت دوا نخواهد شد و به این جهت بنده استدعا می‌کنم جناب آقاى فرامرزى که سمت استادى بنده را دارند این پیشنهاد را پس بگیرند چون به نفع کشور است که به نسبت جمعیت تقسیم بشود (احسنت)

فرامرزى - اجازه مى‌فرمایید.

نایب رئیس - توضیح ندارد آقاى فرامرزى. آقاى مهندس غروى‏

امامى‌اهرى - راجع به حذف پیشنهاد نمى‌شود کرد.

نایب رئیس - صحبت مى‌شود کرد ولى رأى ندارد.

مهندس غروى - بنده می‌دانم اگر بخواهم جواب فرمایشات آقاى فرامرزى را بدهم خیلى طول مى‌کشد ولى چون مطمئنم که پیشنهاد جناب آقاى فرامرزى تصویب نخواهد شد به این جهت خلاصه عرض می‌کنم (صحیح است) عرض کنم به طور کلى معلوم است درس خوان یک جمعیت یک پورسانتاژى از جمعیت است در این شکى نیست مثلاً بچه‌هاى محصل از کلاس اول تا کلاس ششم فرض بفرمایید ده درصد کل جمعیت باشد از کلاس ششم تا کلاس دوازدهم هشت درصد باشد و همین طور هست تا برویم بالا بنابراین بنده خیال نمى‌کنم که در هیچ جاى از مملکت بتوانیم این تبعیض را قائل بشویم که عده‌اى که استعداد خواندن درس را دارند پورسانتاژش

+++

بیشتر باشد (یکى از نمایندگان - تا حالا براى جنوب همه تبعیض قائل شده‌اند) حالا ما به اندازه جمعیت مى‌دهیم و به طور قطع اگر شش درصد جمعیت شمال بروند به مدرسه شش درصد از جنوب هم می‌روند به مدرسه در این شکى نیست بنابراین موضوع حل است دیگر لازم نیست که بحث کنیم اما اگر دادن مالیات را در نظر بگیریم به نظر من باید چهل درصد از این بودجه را صرف گیلان بشود ولى من این را نمی‌گویم که به نسبت مالیات داده بشود براى این که گیلانى می‌داند این وطن مصر و عراق و ویتنام نیست همه جا مال ایران است ما با کمال افتخار آنچه را که زحمت مى‌کشیم حاضریم بدهیم که مورد استفاده همه واقع بشود اما به تناسب جمعیت یعنى بچه‌هاى ما همه بتوانند به مدرسه بروند و به طور قطع من یقین دارم اگر در جایى فرهنگش عقب‌تر باشد قطعاً داوطلب رفتن به مدرسه‌اش هم کمتر است بنابراین مى‌شود گفت در آنجایى که تا حالا عقب‌تر بوده‌اند به طور قطع این بودجه امسال مصرف نخواهد شد و بی‌جهت یک چنین جنجالى راه افتاده‏.

 6- تعیین موقع و دستور جلسه بعد ختم جلسه

نایب رئیس - چون پیشنهاد تجزیه بود در آخر رأى باید گرفت عجالتاً هم اکثریت نیست که ادامه بدهیم جلسه را پیشنهادهاى زیادى هم هست که باید قرائت بشود یک نامه‌اى از آقاى مهندس حسیبى رسیده که می‌خواهند گزارش مسافرت خودشان را به لاهه به عرض مجلس برسانند اگر آقایان موافقند بماند براى اول جلسه بعد (صحیح است) جلسه آینده روز یکشنبه ساعت نه و ربع دستور بقیه این لایحه‏

(مجلس یک ساعت بعد از ظهر ختم شد)

نایب رئیس مجلس شوراى ملى - محمد ذوالفقارى

+++‏

یادداشت ها
Parameter:294786!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)