کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره یازدهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏11
[1396/05/09]

جلسه: 47 صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 29 خرداد ماه 1317  

فهرست مطالب‏

1- تصویب صورت مجلس‏

2- بقیه شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون نظام راجع به لایحه نظام وظیفه عمومى‏

3- تصویب دو فقره مرخصى‏

4- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس ملى، دوره‏11

جلسه: 47

صورت مشروح مجلس روز یکشنبه 29 خرداد ماه 1317

فهرست مطالب‏

1- تصویب صورت مجلس‏

2- بقیه شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون نظام راجع به لایحه نظام وظیفه عمومى‏

3- تصویب دو فقره مرخصى‏

4- موقع و دستور جلسه آتیه- ختم جلسه

(مجلس یک ساعت و بیست دقیقه پیش از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید)

صورت مجلس روز سه‌شنبه 24 خرداد ماه را آقاى مؤید احمدى (منشى) قرائت نمودند اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده :

غایبین بااجازه - آقایان : قراگزلو - شیرازی

غایبین بی­اجازه - آقایان : تولیت - دکتر ضیایی - دبیر سهرابی - معدل - ارباب کیخسرو - دکتر غنی - محمدتقی اسفندیاری - کاشف - شهدوست - پناهی

دیرآمدگان بی­اجازه - آقایان : آصف - دکتر جوان - دکتر ادهم

(1- تصویب صورت مجلس)

رئیس- در صورت مجلس نظرى نیست؟ (گفته شد- خیر) صورت مجلس تصویب شد.

(2- بقیه شور دوم و تصویب گزارش کمیسیون نظام راجع به لایحه نظام وظیفه عمومى)

رئیس- بقیه شور دوم لایحه کمیسیون نظام راجع به قانون نظام وظیفه عمومى از ماده شصت و پنجم شروع می‌شود. ماده شصت و پنج قرائت می‌شود:

ماده 65- چنانچه مشمول داراى عیال (بدون اولاد) باشد ولو این که پدر یا پدر زن و برادر زن هم نداشته باشد به خدمت احضار خواهد شد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد.

ماده 66:

ماده 66- مشمولى که داراى عیال و اولاد بوده و عیالش از نظر مزاجى مانعى براى تأمین معاش نداشته باشد به خدمت احضار خواهد شد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 67 :‏

ماده 67- چنانچه مشمولى علاوه بر عیال و اولاد پدر یا مارد یا جد و جده از کار افتاده در تحت کفالت خود دارا باشد ولى بتواند با تمول و یا درآمد خدمتى

+++

عیال او مخارج خود را تأمین کنند به خدمت احضار خواهد شد.

رئیس- موافقین با ماده 67 قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 68:

ماده 68- مشمولینى که عائله تحت‌الکفاله آنان از دو نفر تجاوز کرده و مشمول مقررات هیچ یک از موارد فوق نباشند مادام که حال بدین منوال است از خدمت زیر پرچم موقتاً معاف خواهند بود و به محض این که عائله تحت‌الکفاله آنها تقلیل پیدا کرد مشمول مقررات ماده 64 می‌گردند بشرط آن که سن متکفل از سى سال تجاوز نکرده باشد و در صورت تجاوز از اول 31 سالگى پس از هشت ماه خدمت معاف و جزء ذخیره منظور خواهد بود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 69:

ماده 69- به طور کلى یک نفر از دو و سه پسر و دو نفر از چهار و پنج پسر مادامى که سایرین در خدمت زیر پرچم هستند معاف خواهند بود.

تبصره 1- به منظور اجراى این قانون سن بلوغ براى دختر و پسر هیجده سال تمام محسوب می‌شود.

تبصره 2- مشمولین متکفل بایستى عین یا رونوشت مصدق از اوراق شناسنامه عائله تحت‌الکفاله خود را پیوست به استشهاد مصدق محلى به حوزه‌هاى سربازگیرى تسلیم نماید.

تبصره 3- فقط صحت هویت امضاء کنندگان استشهاد در شهرها از طرف شهربانى و در دهستان‌ها به وسیله امنیه یا دهداران باید مورد گواهى واقع شود.

تبصره 4- وضعیت مشمولین این ماده بایستى از طرف حوزه‌هاى سربازگیرى به وسیله مأمورین مربوطه یا مأمورین شهربانى و امنیه محل تحت تحقیق واقع و نتیجه بازرسى با برگ‌هاى شناسنامه و استشهاد دقیقاً تطبیق شود.

تبصره 5- متکلفینى که مطابق قانون مصوبه 30 شهریور ماه 1310 از خدمت سربازى معاف بوده‌اند چنانچه در تاریخ اجراى این قانون پنج سال دوره تکفل آنها مقتضى شده باشد مشمول تبصره ماده 16 قانون نامبرده بوده و بایستى چهار ماه خدمت نمایند.

تبصره 6- هیچ یک از مقررات این فصل شامل حال مشمولینى که داراى گواهینامه تحصیلى دوره متوسطه و بالاتر می‌باشند نخواهد بود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (بیشتر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 70

فصل دهم- دانش آموزان‏

ماده 70- اشحاصى دانش آموز نامیده می‌شوند که در یکى از آموزشگاه‌هاى ملى یا دولتى (داخله یا خارجه) رسماً اشتغال به تحصیل داشته باشند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (بیشتر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 71

ماده 71- رسمیت جریان تحصیل منوط به تصدیق و گواهینامه‌ای است که از طرف وزارت معارف به دانش آموزان داده خواهد شد.

رئیس- موافقین برخیزند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 72

ماده 72- دانش آموزان دوره دوم دبیرستان‌ها و دانشجویان آموزشگاه‌هاى عالى چنانچه در حین تحصیل به سن مشمولیت برسند تا موقعى که تحصیلات خود را در دبیرستان و دانشکده‌ها ادامه می‌دهند از احضار به خدمت معاف هستند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (بیشتر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 73

ماده 73- کلیه دانش آموزان و دانشجویان مشمول محض ترک یا فراغت از تحصیل احضار و بودن رعایت مدارج تحصیلى دو سال خدمت زیر پرچم را انجام خواهند داد.

کسانی که دوره تحصیلات آنها کمتر از دوره کامل متوسطه باشد مشمول مقررات مربوط به سایر افراد خواهند بود.

کسانی که دوره تحصیلات آنها مطابق دوره کامل

+++

متوسطه و بیشتر باشد جهت تشکیل کادر افسرى احتیاط اختصاص خواهند داشت در حق این مشمولین مطابق ماده 86 عمل و انتخاب شدگان یک سال در دانشکده افسرى احتیاط و یک سال در صف خدمت خواهند نمود.

رئیس- آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 74

ماده 74- از تاریخ اجراى این قانون مشمولینى که در دانشکده افسرى احتیاط و بنگاه‌هاى بهدارى و دام پزشکى ارتش مشغول طى تعلیمات مقرره می‌باشند و افسران وظیفه‌ای که خدمت زیر پرچم خود را انجام مى‌دهند از حیث مدت خدمت تابع مقررات ماده بالا خواهند بود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 75

فصل یازدهم- کادر افسرى احتیاط و ذخیره‏

ماده 75- کادر افسرى احتیاط از روى صورت‌هاى اسامى ارسالى از وزارت معارف تشکیل می‌گردد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 76

ماده 76- دارندگان گواهى‌نامه تحصیلات متوسطه و عالیه که جهت کادر افسرى احتیاط و ذخیره اختصاص یافته در اول مهر ماه هر سال به دانشکده افسرى احتیاط اعزام و معرفى می‌گردند.

تبصره- پزشکان و دام پزشکان و دواسازان و دندانسازان مشمول مقررات ماده فوق نبوده و تابع مقررات فصل دوازدهم این قانون خواهند بود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 77

ماده 77- اعزام و معرفى مشمولین ماده فوق به دانشکده افسرى احتیاط از روى تقدم تاریخ ولادت به عمل آمده و آنهایی که از خارجه و یا سایر نقاط کشور به مرکز آمده‌اند بر سایرین نیز حق تقدم خواهند داشت.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 78

ماده 78- دانشکده افسرى احتیاط هر ساله در اول مهرماه در تهران تشکیل و دوره آن یک سال است.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 79

ماده 79- افراد نامبرده در ماده 76 از تاریخ معرفى به دانشکده افسرى تا خاتمه دوره دانشکده تابع مقررات عمومى دانشکده افسرى احتیاط بوده و طبق برنامه مخصوص تعلیمات لازمه را طى خواهند نمود.

رئیس- موافقن برخیزند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 80

ماده 80- حقوق دانش آموزان دانشکده افسرى احتیاط در مدت دوازده ماه اولیه مطابق حقوق سایر افراد وظیفه می‌باشد و پس از خاتمه دوره دانشکده حقوق پایه مصوبه را دریافت خواهند داشت.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 81

ماده 81- دانش آموزان دانشکده افسرى احتیاط پس از خاتمه دوره دانشکده چنانچه از عهده امتحانات خروجى برآیند طبق فصل پنجم قانون ترفیعات به درجه افسرى نایل می‌گردند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 82

ماده 82- چنانچه افسران وظیفه در خدمت بى علاقگى نشان داده و یا بى انظباطى و سستى از آنان مشهود گردد براى هر دفعه ارتکاب با نظر ستاد ارتش از سه ماه تا یک سال خدمت آنها تمدید می‌گردد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 83

ماده 83- افسران وظیفه پس از خروج از دانشکده با نظر ستاد ارتش به نسبت احتیاجات به قسمت‌هاى ارتش تقسیم می‌گردند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اعلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 84

+++

ماده 84 افراد وظیفه که خدمت زیر پرچم خود را مانند افراد عادى خاتمه داده و بعداً به خاتمه تحصیلات و اخذ گواهى‌نامه متوسط یا عالیه نائل آیند و بخواهند جزء کادر افسرى احتیاط محسوب گردند مشمول مقررات این فصل خواهند بود.

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 85

ماده 85 افسران وظیفه و احتیاط در صورت تمایل به ادامه خدمت داوطلب در ارتش پس از طى سال دوم دوره دانشکده افسرى افسر داوطلب شناخته شده و تابع مقررات عمومى ارتشى خواهند بود.

تبصره مدت تحصیل در سال دوم دانشکده با استفاده از حقوق درجه بوده ولى هزینه آنها در دانشکده از حقوق آنها محسوب خواهد شد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (بیشتر بر خاستند) تصویب شد. ماده 86

ماده 86 دارندگان، گواهى‌نامه که بخاتمه ادوار تحصیلى متوسطه و عالیه موفق شده‌اند در موقع انجام خدمت زیر پرچم براى دخول به دانشکده افسرى احتیاط بایستى شرایط زیر را دارا باشند.

الف - در موقع معرفى از طرف وزارت معارف راجع به استعداد و قابلیت و ذوق نظامى و همچنین وضعیت اخلاقى داراى گواهى‌نامه مخصوص باشند.

ب - از نظر جسمانى و تناسب اندام (که با معاینه متخصصین پزشکى منتخب از طرف ستاد ارتش تشخیص داده می‌شود) نقیصه بدنى نداشته وکاملاً سالم باشند.

ج- پس از معرفى جهت انجام خدمت وظیفه به وسیله یک هیئت نظامى تحت آزمایش واقع و مطابق برنامه تعلیمات نظامى وزارت معارف از عهده امتحانات لازمه برآیند.

تبصره- مشمولینى که در هر یک از مراحل سه‌گانه بالا مردود شوند جهت دو سال خدمت عادى معرفى و آنهایی که داراى شرایط مقرره باشند روز اول مهر ماه هر سال به دانشکده افسرى احتیاط اعزام و معرفى می‌گردند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 87

ماده 87 - تجدید ادوار تحصیلى دانشجویان دانشکده افسرى احتیاط جزء مدت خدمت زیر پرچم محسوب و براى طى یک سال بقیه مدت زیر پرچم بدون درجه به صف اعزام می‌گردند.

تبصره- تجدید ادوار تحصیلى دانشکده افسرى احتیاط از دو دوره تجاوز نخواهد کرد.

رئیس- موافقین برخیزند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 88

ماده88- افسران وظیفه و احتیاط و ذخیره چنانچه در هر یک از مراحل خدمتى شئون و خصایص افسرى را از دست داده و فاقد صلاحیت گردند بقیه مدت خدمت را در کلیه مراحل با درجه سربازى ادامه داده و از کادر افسرى خارج خواهند شد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 89

فصل دوازدهم پزشکان دامپزشکان دواسازان دندانسازان‏

ماده 89- مشمولین نام برده در این فصل در امور تخصصى خود مورد استفاده واقع و جزء کادر مربوطه منظور خواهند شد.

رئیس - موافقین قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 90

ماده 90- مشمولین نام برده در این فصل به محض این که از طرف وزارت معارف معرفى شدند. پزشکان و دواسازان و دندانسازان به وسیله اداره بهدارى ارتش و دام پزشکان به وسیله اداره دام پزشکى ارتش بخدمت اعزام و در محل‌هاى معینه از طرف ستاد ارتش گمارده می‌شوند.

+++

‌رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 91

ماده 91- افراد نام برده در ماده فوق در ضمن انجام دوازده ماه خدمت اولیه تعلیمات لازمه را فرا گرفته و پس از انقضاء مدت مزبور چنانچه از عهده امتحانات مقرره برآیند به درجه افسرى نائل و الّا دوازده ماه خدمت اولیه آنها تجدید خواهد شد.

رئیس- موافقین برخیزند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 92

ماده 92- افراد نامبرده در این فصل در دوازده ماه خدمت اولیه مثل سایر سربازان وظیفه بوده ولى چنانچه به مأموریت خارج از منطقه مربوطه (جزء مرکز) اعزام شوند هر ماه مطابق حقوق یک نفر ستوان سوم مدد معاش در حق آنها پرداخت خواهد شد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (بیشتر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 93

ماده 93- افراد نامبرده در این فصل مشمول مقررات مواد 82 و 86 و 87 و 88 این قانون خواهند بود.

رئیس- آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 94

فصل سیزدهم- اجراى مراسم سربازگیرى‏

ماده 94- مجالس سربازگیرى در پانزدهم فروردین ماه هر سال در مراکز حوزه‌ها تشکیل و افتتاح می‌گردد.

تبصره 1- در صورتی که تشکیل مجلس سربازگیرى در مدت مقرره ضمن ماده 56 در کلیه کشور مقدور نباشد مناطق و حوزه‌هاى سربازگیرى مکلف می‌باشند به محض تهیه مقدمات در طول سال تشکیل داده و وضعیت مشمولین را طورى رسیدگى نمایند که به سال بعد موکول نشود.

تبصره 2- در سال 1317 استثناً مجالس سربازگیرى در 15 مهرماه تشکیل و افتتاح می‌گردد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 95

ماده 95- در اولین ساعت افتتاح مجلس سربازگیرى فرمان همایونى از طرف رئیس مجلس قرائت و با ایراد نطق مختصرى دایر به منویات خاطر خطیر شاهانه و فوائد خدمت سربازى مجلس را افتتاح می‌نماید.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 96

ماده 96- رئیس مجلس مقررات مربوطه به کسانی را که مطابق این قانون ممکن است از خدمت نظامى دائماً یا موقتاً معاف گردند شرح می‌دهد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 97

ماده 97- اسامى اشخاصى که در آن سال به خدمت سربازى دعوت شده‌اند مطابق دفاترى که حوزه‌هاى سربازگیرى از روى مدارک و دفاتر آمار استخراج نموده‌اند باید یک یک به صداى بلند خوانده شود و مطابق مقررات این قانون در حق حاضرین و غائبین عمل شود.

رئیس- آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 98

ماده 98- به اطلاعاتى که طبق اظهار مشمولین یا نمایندگان آنها در موقع رسیدگى و اسم نویسى اظهار شده ضمن دفاتر شناسنامه خود آنها و دفتر اسامى حوزه‌ها ثبت شده دقیقاً رسیدگى و نتیجه تشخیص (صحت و سقم) و نظریه مجلس سربازگیرى در ستون مربوطه (برگ‌هاى شناسنامه- دفاتر حوزه‌ها- صورت مجلس سربازگیرى) قید و امضاء می‌شود.

تبصره 1- کسانی که مطابق ماده 2 این قانون در سنین مشمولیت بوده و در صفحه مخصوص برگ‌هاى شناسنامه آنها از طرف مأمورین رسیدگى و مجالس سربازگیرى نتیجه بررسى و رأى مجلس سربازگیرى ذکر نشده باشد هیچ یک از ادارات و بنگاه‌هاى دولتى و شهرداری‌ها و ملى (اعم از رسمى و غیر رسمى) مجاز

+++

به استخدام و قبول عضویت آنها در هیچ کارى نخواهند بود و گماردن این قبیل اشخاص به هرگونه خدمتى بکلى ممنوع است و به آنان نبایستى اجازه مسافرت داده شود.

تبصره 2- کسانى که برگ‌هاى شناسنامه آنها حاکى از احراز عنوان سربازى می‌باشد بایستى داراى دفترچه خدمت نظامى و یا برگ آماده به خدمت باشند و الّا مشمول مقررات تبصره بالا خواهند بود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 99

ماده 99- مشمولینى که در موقع رسیدگى و اسم نویسى اساساً خود را سرباز بلامانع معرفى نموده‌اند محتاج رسیدگى نبوده و بایستى فوراً رأى سربازى آنها از طرف مجلس صادر و جهت انجام خدمت معرفى شوند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 100

ماده 100- مجالس سربازگیرى بایستى با مراجعه به سوابق و بررسى در وضعیت هر یک از مشمولین که قبلاً رسیدگى شده بدون تأخیر راى خود را به پرونده‌هاى مربوطه ضمیمه نمایند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 101

ماده 101- مشمولینى که به واسطه مسافرت و یا کسالت و علل دیگر حاضر نشده و نماینده فرستاده باشند از نماینده آنها تحقیقات لازمه به عمل آمده علل عدم حضور و وضعیت آنها در مقابل اسامى مربوطه ذکر و مطابق مقررات این قانون درباره آنها رفتار می‌شود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 102

ماده 102- در صورت بروز اختلاف آراء بین اعضاء مجلس سربازگیرى رأى اکثریت قاطع خواهد بود و در صورت تساوى تعداد راى دهندگان رأى قسمتى که رئیس با آن موافقت نموده قابل اجرا می‌باشد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 103

ماده 103- پس از خاتمه رسیدگى به وضعیت کلیه مشمولین حاضر و موضوع کردن معاف‌ها سربازشدگان به نسبت احتیاج از روى شماره ترتیب اسامى به سربازخانه اعزام و به مازاد برگ آماده به خدمت داده می‌شود تا در اولین موقع احتیاج به سربازخانه فرستاده شوند.

رئیس- آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 104

ماده 104- پس از ختم عملیات مجالس سربازگیرى صورت مجلس در چهار نسخه نوشته شده و کلیه اعضاء امضاء می‌نمایند یک نسخه از صورت مجلس به وزارت داخله و یک نسخه به اداره نظام وظیفه عمومى از سال و یک نسخه در دفتر حوزه سربازگیرى و یک نسخه در دفتر لارئیس سربازگیرى بایگانى می‌شود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 105

ماده 105- بلافاصله بعد از خاتمه مجلس سربازگیرى حوزه‌هاى سربازگیرى موظفند توضیحات لازمه راجع به مشمولین متوفى را در دفاتر مربوطه ذکر نموده و راجع به جلب غائبین و فراریان مطابق مقررات این قانون اقدام و عمل نمایند.

رئیس- آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 106

فصل چهارم- مشمولین مقیم خارجه‏

ماده 106- نمایندگان سیاسى و قنسولى دولت شاهنشاهى ایران مقیم خارجه بایستى دفترى جهت ثبت اسامى کلیه اتباع ایران مقیم حوزه مأموریت خود تهیه نموده و از روى مدارک صحیحه تنظیم نمایند.

تبصره- در دفتر مزبور بایستى به طور خلاصه تاریخچه انفرادى هر یک از اتباع مذکور دولت شاهنشاهى

+++

از حیث (هویت کامل- تاریخ تولد- مشاغل- مدت توقف- تاریخ عزیمت از ایران- تعداد عائله و میزان درآمد و سرمایه در خارج و در ایران) درج شود.

رئیس- موافقین با این ماده برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 107

ماده 107- به مشمولینى که فاقد برگ شناسنامه بوده و یا آنهایی که جدیداً متولد می‌شوند بایستى از طرف مأمورین مذکوره در ماده 106 مطابق مقررات قانون آمار و ثبت احوال برگ شناسنامه داده شود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 108

ماده 108- نمایندگان دولت شاهنشاهى مقیم خارجه انجام وظائف مجلس سربازگیرى را در حوزه مأموریت خود نسبت به اتباع ایران عهده دار خواهند بود.

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 109

ماده 109- در اول فروردین ماه هر سال به محض این که فرمان همایونى دایر به احضار مشمولین شرف صدور یافت به وسیله وزارت امور خارجه تلگرافاً به نمایندگان مقیم خارجه ابلاغ می‌گردد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (بیشتر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 110

ماده 110- نمایندگان دولت شاهنشاهى به محض استحضار از فرمان همایونى با مراجعه به دفاتر خود که می‌بایستى اسامى مشمولین هر سال دقیقاً طبقه بندى شده باشد مشمولینى را که در آن سال فرمان همایونى دایر به احضار آنان شرف صدور یافته به سفارتخانه یا قنسولى دعوت می‌نمایند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (بیشتر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 111

ماده 111- رسیدگى به وضعیت هر یک از مشمولین بایستى مطابق مقررات این قانون در مجلس که تحت ریاست نماینده دولت با حضور نماینده نظامى و پزشک و یک یا دو نفر دیگر از اعضاء سفارتخانه یا قنسولگرى و دو نفر از اتباع مطلع با انتخاب نماینده دولت تشکیل می‌گردد به عمل آید.

تبصره- عضویت هر یک از اشخاص نامبرده در این ماده منوط به بودن آنها در محل است.

رئیس- آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 112

ماده 112- مشمولینى که سرباز بلامانع تشخیص داده شوند بایستى به طرف ایران حرکت داده شوند و اسامى و سوابق و مدارج تحصیلى آنها نیز مشروحاً به مرکز گزارش شود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 113

ماده 113- مشمولینى که از خارجه به ایران عازم می‌شوند چنانچه از ایران برگ شناسنامه گرفته باشند (به استثناء آنهایی که داراى گواهی‌نامه متوسطه و عالیه هستند) بایستى در محل اخذ برگ شناسنامه به خدمت معرفى شوند و چنانچه از نمایندگان ایران در خارجه برگ شناسنامه اخذ کرده باشند باید خدمت خود را در قسمت‌هاى مرکزى انجام دهند.

تبصره 1- انجام خدمت مشمولینى که داراى گواهینامه می‌باشند تابع مقررات فصل 11 و 12 این قانون خواهند بود.

تبصره 2- چنانچه مشمولین نام برده در این ماده به واسطه محظورات و موانعى مایل به انجام در این ماده به واسطه محظورات و موانعى مایل به انجام خدمت در منطقه مربوطه نباشند می‌توانند انجام خدمت زیر پرچم خود را در یکى از قسمت‌هاى پادگان مرکز استدعا نمایند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 114

ماده 114- اسامى مشمولین بى‌بضاعتى که به تصدیق نمایندگان دولت شاهنشاهى قادر به تهیه هزینه مسافرت خود به ایران نباشند بایستى مشروحاً به مرکز گزارش شود .

+++

رئیس- آقاى اوحدى‏

اوحدى- در ماده 114 بیان مقدمه شده ولى ذکرى از نتیجه نشده به این جهت به عقیده بنده این ماده ناقص است. بى بضاعتى مشمول مقیم خارجه معین، راپورت دادن و گزارش دادن نماینده دولت معین، این دو مقدمه نتیجه چیست؟ نتیجه‌اش معلوم نیست در مواد دیگر هم اشاره به این نتیجه ندارد نه مواد گذشته و نه مواد آینده که تکلیف این مشمول بى‌بضاعت مقیم خارجه چه خواهد بود گزارش می‌دهد بوسیله وزارت امور خارجه البته نماینده سیاسى دولت ایران گزارش می‌دهد محل هزینه این مشمول بى بضاعت را وزارت خارجه از کجا معین کند از بودجه خود وزارت خارجه یا از بودجه خود وزارت مالیه یا از بودجه وزارت جنگ از کجا معلوم شود اینها هیچ کدام اینجا معین نشده است که از چه محلى این هزینه داده می‌شود به این جهت بنده براى رفع این نقیصه یک عبارت خیلى مختصرى را براى اصلاح این ماده پیشنهاد کردم اگر آقاى وزیر عدلیه توجهى بفرمایند تصور می‌کنم بی‌موقع نباشد که این اصلاح را قبول بفرمایند.

رئیس- پبشنهاد آقاى اوحدى قرائت می‌شود:

ماده 114- اسامى مشولین بى‌بضاعت که بع تصدیق نمایندگان دولت شاهنشاهى قادر به تهیه هزینه مسافرت خود به ایران نباشند مشروحاً به مرکز گزارش شود تا طبق دستور مرکز وسائل اعزام مشمول نام برده به ایران معین گردد.

وزیر عدلیه- این جمله که اضافه کرده‌اند از بدیهیات است و بدیهیات را در قانون نمى‌نویسند.

رئیس- آقاى زوار

زوار- بنده هم همان اظهارات آقاى وزیر عدلیه را خواستم تأیید کنم این مطلبى را که آقاى اوحدى توضیح دادند و اضافه کردند در ماده به نظر بنده این اندازه‌ها اهمیت ندارد زیرا سوابق هم دارد قبلاً گزارش داده می‌شود وقتى که گزارش داده شد البته از طرف وزارتخانه مربوطه اقدام خواهد شد و تصور می‌کنم اضافه کردن جمله پیشنهادى آقاى اوحدى چیز زائدى خواهد شد.

رئیس- آقاى اوحدى با پیشنهاد چه می‌کنند استرداد می‌کنید یا رأى بگیریم.

اوحدى- مسترد می‌کنم.

رئیس- موافقین با ماده صد و چهارده قیام نمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده صد و پانزده‏

ماده 115- مشمولینى که به ایران عزیمت می‌نمایند بایستى از نمایندگان دولت شاهنشاهى مطابق مندرجات ماده 106 معرفى‌نامه رسمى در دست داشته باشند.

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 116

ماده 116- مشمولینى که در حین عبور از مرز داراى معرفى‌نامه رسمى نباشند بایستى خود را به نزدیکترین حوزه سربازگیرى معرفى نموده و وضعیت آنها مطابق مقررات قانون در همان حوزه تحت رسیدگى قرار داده شود.

رئیس- موافقین قیام نمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 117

ماده 117- مشمولین مقیم خارجه چنانچه در موقع مقرره جهت انجام خدمت خود را معرفى ننموده باشند تا اول فروردین ماه چهل و شش سالگى در هر موقع و در هر سنى که به ایران مراجعت نمایند بایستى خدمت مقرره انجام داده و مطابق مقررات فصل نوزدهم این قانون در حق آنها رفتار شود.

رئیس- موافقین قیام نمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 118

فصل پانزدهم- طرز اجراى مراسم سوگند

ماده 118- کلیه مشمولینى که به افتخار انجام خدمت سربازى نایل می‌شوند بایستى نسبت به شاهنشاه و میهن سوگند وفادارى یاد نمایند.

+++

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر برخاستند) تصویب شد 119

ماده 119- انجام مراسم سوگند بایستى پس از طى دوره تعلیمات اولیه در مقابل پرچم به عمل آید.

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 120

ماده 120- طرز اجراى مراسم سوگند بدین ترتیب خواهد بود که بایستى سربازان هر واحد جملات زیر را کلمه به کلمه با فرمانده خود تکرار کنند.

سوگند‌نامه‏

(من در پیشگاه خداوند قسم یاد می‌کنم که در انجام وظائف مقدس سربازى و فداکارى نسبت به اعلیحضرت همایون شاهنشاهى و میهن خود قصور و کوتاهى نکرده و آماده‌ام در هر موقع با نثار جان خود وفادارى به این سوگند و پیمان را عملاً نشان دهم)

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 121

ماده 121- پس از خاتمه مراسم سوگند سرود ملى خوانده شده و سلام شاهنشاهى نواخته می‌شود.

رئیس- موافقین برخیزند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 122

فصل شانزدهم- احضار تعلیماتى و تجهیز

ماده 122- احضار طبقات صنوف و قسمتهاى مختلفه مشمول مقررات ماده 26 این قانون خواهد بود.

رئیس- آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 123

ماده 123- کلیه سربازانى که دوره خدمت زیر پرچم خود را به پایان رسانیده‌اند در چهار سال دوره احتیاط پس از سه سال اول در سال چهارم احتیاط یک مرتبه و در شش سال اول ذخیره هر دو سال یک مرتبه در سال‌هاى دوم و چهارم و ششم و در بقیه سال‌ها هر سه سال یک مرتبه در سال‌هاى نهم و دوازدهم و پانزدهم بایستى براى مدت یک ماه تجدید تعلیمات نضامى حاضر گردند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 124

ماده 124- احضار هر یک از طبقات شامل افسران و گروهبانان آن طبقه نیز خواهد بود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 125

ماده 125- جزء در مواقع بسیج عمومى حکم احضار سه ماه قبل از تاریخ حضور به وسیله آگهى منتشر می‌گردد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 126

ماده 126- حکم و آگهى احضار شدگان از طریق حوزه‌هاى نظام وظیفه به وسیله فرمانداران و کدخدایان و مأمورین امنیه و شهربانى ابلاغ و منتشر مى‌گردد و به ا‌حضار شدگان مقیم خارجه توسط نمایندگان شاهنشاهى ابلاغ می‌گردد.

رئیس- آقایانی که با این ماده موافقت دارند قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 127

ماده 127- کدخدایان موظف می‌باشند آنهایی را که اسمشان در فهرست‌هاى واصله درج شده احضار نموده وادار نمایند تا روز مقرر وسائل حرکت و ورود خود را به محل تجمع آماده نمایند و راجع به سایر احضار شدگانى که در محل نباشند ملزم می‌باشند از کسان و آشنایان آنها تحقیقات وافیه به عمل آورده تاریخ فوت و یا تاریخ غیبت و محل توقف و اشتغالات فعلى آنان را در مقابل اسامى مربوطه به طور صریح ذکر نموده به نزدیکترین رئیس شهربانى و یا فرمانده امنیه تسلیم نمایند که بلافاصله جهت حوزه مربوطه ارسال شود.

تبصره- در خارجه اجراى مقررات بالا به عهده نمایندگان دولت شاهنشاهى خواهد بود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 128

ماده 128- طبقاتى که در موقع بسیج عمومى احضار می‌گردند موظفند پس از این که اعلامیه احضار

+++

به محل آنها رسید در ظرف بیست و چهار ساعت حرکت نموده به مرکز حوزه سربازگیرى و یا سفارتخانه و قونسولخانه خود حاضر شوند.

رئیس- آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 129

ماده 129- طبقاتى که موقع احضار در خارجه متوقف هستند باید به وسائل مقتضى از قبیل آگهى در روزنامه یا ابلاغ انفرادى از طرف سفارت یا قنسولخانه‌ها از جریان احضار خود آگهى یافته جهت دریافت گذرنامه در سفارتخانه یا قنسولخانه مربوطه حاضر شوند.

رئیس- آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 130

ماده 130- اشخاصى که در موقع بسیج عمومى احضار می‌گردند چنانچه براى انجام امورات شخصى در غیاب خود محتاج نماینده- وکیل و شخص ثالث باشند هر گونه وکالت‌نامه که در حضور رئیس دفتر سربازگیرى و یا افسر امنیه و شهربانى نوشته باشند و از طرف مأمورینى نام برده نیز گواهى شده باشد را هر گونه هزینه معاف بوده و در نزد مراجع و مقامات مادامى که نویسنده آن تحت تجهیز است اعتبار وکالت‌نامه رسمى را خواهد داشت.

رئیس- موافقین با این ماده قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 131

ماده 131- براى بیمارانى که قادر بر حرکت نباشند بایستى گواهى‌نامه و استشهاد معتبر با گواهى شهربانى یا امنیه به مرکز حوزه مربوطه با تعیین نوع مرض فرستاده شود که بلافاصله از طرف حوزه پزشک بازرس جهت رسیدگى به وضعیت فرد فرد بیماران اعزام گردد.

رئیس- آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 132

ماده 132- به نفراتى که موقع احضار در خارج از حوزه مربوطه سکنى دارند (اعم از خارجه یا داخله) بایستى به محض انتشار آگهى از طرف کسان و خویشان آنها جریان احضار با سرع وسائل اطلاع داده شود که در رأس موعد مقرر به محل معینه حاضر شوند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 133

ماده 133- کلیه افراد احتیاط و ذخیره بایستى به دفعاتى که در این قانون تصریح شده در تجدید تعلیمات شرکت نمایند و چنانچه در هر یک از دفعات احضار به علل موجهى در حضور و شرکت آنها تعویق حاصل شود بایستى در سنوات آتى با طبقات بعدى به منظور طى تعلیمات مقرره احضار و شرکت نمایند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 134

ماده 134- به طور کلى در مواقع احضار و بسیج محل تجمع افراد هر حوزه مراکز حوزه‌هاى مربوطه بوده و بایستى احضار شدگان خود را به دفتر سربازگیرى همان محل معرفى نمایند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 135

ماده 135- افراد احتیاط و ذخیره زیر از احضار براى تجدید تعلیمات و وهله اول بسیج معاف می‌باشند.

الف- بیمارانى که قادر به حرکت و انجام تعلیمات نباشند.

ب- زندانیان‏

ج- رؤساى دادگاه‌ها- مأمورین سیاسى و قونسولى و سایر نمایندگان دولت شاهنشاهى در خارجه‏

د- شهرداری‌ها و کدخدایان رسمى‏

ه- مدیران و آموزگاران دبستان‌ها و آموزشگاه‌هاى فلاحتى که به گواهى وزارت معارف تعیین جانشین جهت آنها مقدور نباشد و لااقل داراى یک سال سابقه خدمت در معارف باشند.

و- کارگران فنى راه آهن به شرط آن که لااقل سه ماه قبل از صدور حکم داخل در خدمت نامبرده شده باشند.

+++

ز- نفراتى که در خدمات ارتش هستند.

تبصره 1- مواقعی که حضور هر یک از معاف شدگان مندرجه در بالا ضرورت حاصل کند تصریحاً در احکام صادره قید می‌شود.

تبصره 2- کسانی که در موقع احضار تعلیماتى در خارجه بوده و بنا به گواهى سفارت یا قونسولخانه حضور آنها در موعد مقرر غیر مسیر و قابل تعویق باشد در سال بعد بدون هیچگونه عذرى باید در تعلیمات طبقه بعدى شرکت نمایند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 136

ماده 136- به جاى نفرات احتیاط و ذخیره مستخدمى که در احضار تعلیماتى و وهله اول بسیج مطابق مقررات ماده بالا معاف می‌گردند بایستى فوراً از طرف وزارتخانه مربوطه جانشین تعیین و در نظر گرفته شود تا در موقع احضار بعدى مانعى براى حضور و شرکت آنها در بین نباشد مگر در مواردى که فرمان مخصوص صادره شده باشد.

رئیس- موافقین با این ماده برخیزند (بیشتر نمایندگان قیام نمودند) تصویب شد. ماده 137

ماده 137- اشخاصى که به خدمت احضار نمى‌گردند موظفند نسبت به اسلاف و اولاد و زنان و برادران و خواهران و سربازانى که متکفل عائله بوده از ده یا محل آنها براى مدت بیش از یک ماه و نیم احضار شده‌اند از تاریخ دخول احضار شدگان به خدمت الى روز خاتمه خدمت مساعدت و همراهى نمایند و اولیاى امور شهرداری‌هاى محلى و کدخدایان بایستى اجراى منصفانه این مقررات را عهده دار شده و در انجام آن مراقبت کامل معمول دارند.

تبصره 1- به خانواده فراریان و متخلفین هیچگونه کمک و همراهى نباید معمول شود.

تبصره 2- در موقع بسیج بنگاه‌هاى ملى و شهردارى‌ها نیز بایستى در همراهى و کمک مادى به عائله احضار‌شدگان لازمه مساعدت و معاضدت را به عمل آورند.

رئیس- موافقین با این ماده قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 138

ماده 138- نفراتى که در خدمت ادارات دولتى یا عمومى و غیره بوده و مشمول موارد معافیت نیستند. بایستى سه روز قبل از تاریخ احضار و حرکت از خدمت مربوطه موقتاً معاف گردند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 139

ماده 139- طبقات احضار شده با رائه کتابچه نظامى و دفتر خدمت وظیفه براى حضور د رمحل تجمع از پرداخت هزینه راه آهن و کشتى در داخله کشور معاف خواهند بود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 140

ماده 140- طبقات احضار شده جهت تجدید تعلیمات آنان که جزء ادارات و بنگاه‌ها هستند در مدت احضار موقت حقوق خود را از ادارات و بنگاه‌ها مربوطه دریافت خواهند نمود و آنهایی که داراى مشاغل آزاد هستند بر طبق مقررات مالى ارتش از قسمت‌هاى مربوطه مأخوذ خواهند داشت.

رئیس- موافقین قیام نمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 141

ماده 141- در مواقع بسیج به طور کلى حقوق و هزینه شدگان به عهده ارتش خواهد بود.

رئیس- آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 142

فصل هفدهم- تغییر سن‏

ماده 142- به طور کلى سن اشخاص تابع مصرحات برگ‌هاى شناسنامه آنها خواهد بود.

+++

رئیس- موافقین برخیزند (بیشتر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 143

ماده 143- چنانچه در موقع رسیدگى و اسم نویسى مندرجات برگ‌هاى شناسنامه با سن حقیقى مشمولین مطابق به نظر نرسیده و یا اختلاف فاحش کوچکتر یا بزرگتر از سنین مشمولیت تشخیص داده شوند بایستى موضوع در مجلس سربازگیرى مطرح شده و چنانچه مورد تائید واقع گردد پرونده امر به هیئت تجدید‌نظر مراجعه و رأى قاطع هیئت مذکور در محل مخصوص برگ شناسنامه و در ستون دفاتر مربوطه قید شود این رأى قابل اعتراض نبوده ولى فقط از نقطه‌نظر مقررات راجع به نظام وظیفه مؤثر خواهد بود.

تبصره- پرونده‌هاى موجوده که روى جریان فوق عمل شده و هنوز مطابق مقررات اولیه جریان آن خاتمه نیافته مشمول مقررات این ماده خواهد بود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 144

ماده 144- هیئت تجدید‌نظر تحت ریاست یک نفر افسر ارشد به عضویت نمایندگان اداره آمار و ثبت احوال و نظام وظیفه و بهدارى ارتش و دو نفر عضو نظامى یا نظر ستاد ارتش تعیین و تشکیل می‌گردد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 145

ماده 145- قانون اصلاح ماده 9 قانون ثبت احوال مصوب اول بهمن ماه 1312 نسخ می‌شود.

چنانچه سن اشخاص از لحاظ مشمولیت نظام وظیفه‌ نظر به اختلاف فاحش قیافه مورد اعتراض کمیسیونى مرکب از نمایندگان نظام وظیفه و آمار و ثبت احوال و امنیه و شهربانى در هر حوزه اعم از مرکز و ولایات واقع شود رسیدگى به اعتراض مزبور در محل با حضور هیئتى مرکب از عالى‌ترین مأمور وزارت داخله یا نماینده او و نمایندگان عدلیه و ادارات نام برده بالا و یک نفر پزشک به انتخاب نظام وظیفه و دو نفر از معتمدین محل به انتخاب هیئت مزبور به عمل خواهد آمد. تشکیل هیئت مزبور و تسلیم اعتراض به هیئت در صورت عدم تصادف با ایام تعطیل باید در ظرف 48 ساعت به عمل آید.

هیئت مذکور با حضور معترض علیه به اعتراض مذکور رسیدگى کرده و نظریه خود را به معترض علیه ابلاغ و گزارش امر را پیوست پرونده رسیدگى به مرکز ارسال خواهد داشت و در مرکز پس از رسیدگى هیئت تجدید‌نظر نامبرده در ماده 144 رأى صادره از هیئت مذکور قطعى و غیر قابل اعتراض است.

تبصره 1- محل اعتراض نسبت به برگ‌هاى شناسنامه سکنه دهات و قصبات مراکز حوزه‌هاى اصلى می‌باشد.

تبصره 2- حضور هر یک از نمایندگان معینه منوط به وجود ادارات مربوطه در محل خواهد بود.

تبصره 3- معترض علیه چنانچه مدارک و اسنادى براى تأیید مندرجات برگ شناسنامه خود داشته و در دسترس نباشد می‌تواند به مدت متناسبى کتباً از هیئت محلى و تجدید‌نظر استمهال نماید.

تبصره 4- پرونده‌هاى موجوده که روى جریان بالا عمل شده و هنوز جریان آن نا‌تمام است مشمول مقررات این ماده خواهد بود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 146

ماده 146- نسبت به برگ‌هاى شناسنامه که قبل از تاریخ تصویب ماده 9 اصلاح قانون اصلاحى ثبت احوال مصوب اول بهمن 1312 به موجب حکم قطعى عدلیه یا به موجب تجدید‌نظر مطابق ماده 8 قانون ثبت احوال مصوب بیستم مرداد 1307 تصحیح شده.

چنانچه جریان امر از لحاظ مشمولیت بر طبق مدارک متقنه مورد اعتراض کمیسیون مقرره در ماده 145 واقع شود از تاریخ تصویب این قانون الى مدت ششماه ممکن است نسبت به احکام عدلیه به توسط دادستان دادگاهى که حکم داده به آن دادگاه و نسبت به برگ‌هایی که مطابق ماده 8 قانون ثبت احوال مصوب بیست مرداد 1307 تصحیح شده به هیئت تجدید‌نظر مقرره در ماده 144 اعتراضات کتباً ارسال شود و هیئت تجدید‌نظر و دادگاه‌ها بایستى در ظرف مدتى که از تاریخ اجراى این قانون از یک سال و نیم تجاوز ننمایند به کلیه اعتراضات واصله مطابق مقررات مربوطه رسیدگى نماید و در صورتی که اعتراضات وارد باشد حکم مجدد صادر خواهد شد حکم مجدد صادره قابل استیناف و تمیز نبوده و اداره آمار و ثبت احوال مکلف است برگهاى شناسنامه معترض علیه را مطابق رأى قطعى هیئت تجدید نظر و حکم مجدد دادگاه‌ها تصحیح نماید آراء مذکوره قطعى ولى فقط از حیث مقررات راجعه به نظام وظیفه مؤثر خواهد بود اعتراضاتى که به موجب قانون اصلاح ماده 9 ثبت احوال مصوب اول بهمن 1312 توسط دادستان‌ها به احکام دادگاه‌هاى عدلیه شده و تا تاریخ تصویب این قانون تکلیف آنها را در دادگاه معلوم نشده است کان لم یکن خواهد بود و تعقیب آن موقوف به این است که مطابق این ماده اعتراض جدید بشود.

رئیس- موافقین با ماده 146 قیام فرمایند (بیشتر نمایندگان برخاستند) تصویب شد. ماده 147

ماده 148- رؤساى حوزه‌هاى نظام وظیفه وظیفه دار هستند که با اقدامات قانونى تمام قلمرو حوزه مربوطه را در هر سال حتماً از نظر سربازگیرى عمل نمایند.

تبصره- رسیدگى به وضعیت مشمولین و نفرات حوزه‌هاى دیگر نیز چنانچه محل اقامت خود را تغییر داده باشند به عهده حوزه محل اقامت خواهد بود منتها بایستى فوراً مراتب به حوزه مربوطه نیز سابقه داده شود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 149

ماده 149- در مرکز هر یک از حوزه‌ها و مناطق سربازگیرى طبق تبصره ماده 56 یک دادگاه ادارى وجود خواهد داشت که تحت ریاست رؤساى مناطق و حوزه‌هاى سربازگیرى به عضویت نمایندگان عالى‌ترین مأمور وزارت داخله و ثبت احوال محل و یک نفر پزشک نظامى تشکیل و به وضعیت باقى مانده امور سربازگیرى رسیدگى خواهد شد.

تبصره 1- در نقاطى که امنیه و شهربانى موجود است نمایندگان مربوطه نیز در دادگاه ادارى عضویت خواهند داشت.

تبصره 2- آراء دادگاه ادارى باید کتبى و روى مدارک پرونده بوده و اعتبار آن به منزله آراء مجلس سربازگیرى خواهد بود.

تبصره 3- آراء مجالس سربازگیرى و دادگاه‌هاى ادارى قطعى بوده مگر این که در نتیجه شکاکیت معترضین و یا وصول گزارشات مأمورین صلاحیت دار و یا اطلاعات موثق بر حسب دستور ستاد ارتش تجدید‌نظر آن ضرورت حاصل کند که در این صورت پرونده‌هاى مربوطه به هر منطقه در دادگاه ادارى متشکله در مرکز آن منطقه با حضور رئیس منطقه تجدید نظر خواهد شد و چنانچه قضئیه قابل تعقیب جزایی تشخیص داده شود به دادگاه صلاحیت دار احاله می‌گردد.

رئیس- موافقین قیام نمایند (اکثر قیام کردند) تصویب شد. ماده 150

ماده 150- کلیه تنبیهات و مجازات‌هاى مقرره در فصل نوزدهم این قانون پس از بررسى پرونده‌هاى مربوطه از طرف دادگاه‌هاى ادارى مرکز مناطق و مربوطه از طرف دادگاه‌هاى ادارى مرکز مناطق و حوزه‌ها رسیدگى و آنچه که به موجب مصرحات فصل

+++

مذکور مربوط به دادگاه‌هاى نظامى و یا عمومى باشد پرونده‌هاى مربوطه عیناً احاله و تصمیماتى که دادگاه ادارى باید رأساً اتخاذ نماید به منظور صدور تصویب‌نامه و دستور اجرا جهت فرمانده نظامى منطقه ارسال می‌گردد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 151

ماده 151- حوزه‌هاى سربازگیرى موظفند جریان عمل را طورى تنظیم نمایند که نفرات معینه در رأس مواعد مقرره به خدمت احضار و وسائل ترخیص و برگ‌ها و مدارک آنها طورى پیش‌بینى و تنظیم شود که موجبات تأخیر جریان امور فراهم نگردد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 152

ماده 152- در حوزه‌هاى سربازگیرى دفاتر مربوط باید به نحوى ترتیب داده شود که تاریخچه ادوار خدمتى کلیه نفرات حوزه مربوط را به طور روشن نشان داده و کلیه تغییرات به طور واضح و دقیق در آن مصرح باشد و باید همیشه مندرجات دفاتر با واقعیت و وضعیت نفرات آن حوزه در هر موقع مطابق و بدون اختلاف باشد.

رئیس- موافقین برخیزند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 153

ماده 153- مأمورین آمار و کدخدایان هر حوزه مکلفند هر یک از موارد مربوطه هر موقع تغییراتى راجع به افراد حوزه مربوطه از لحاظ شهادت و فوت و فرار و مسافرت به خارجه و تغییر محل حاصل می‌گردد بلافاصله حوزه‌هاى سربازگیرى را مطلع سازند که در دفاتر و پرونده‌هاى مربوطه عمل نموده و اقدامات لازمه معمول دارند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 154

ماده 154- وضعیت و طرز عمل مناطق و حوزه‌هاى سربازگیرى لااقل در هر سال یک مرتبه با اعزام بازرس از مرکز و یا از طرف فرمانده مربوطه تحت بازرسى دقیق واقع و در صورت اقتضاء نیز در مواقع مختلفه بازرس اعزام می‌گردد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده 155

فصل نوزدهم- تنبیهات‏

ماده 155- سربازانى که در موقع صلح مدت غیبت آنها در خدمت از پانزده روز متوالى تجاوز نماید فرارى محسوب و پس از دست گیرى جهت تعیین مجازات‌هاى زیر به دادگاه‌هاى نظامى تسلیم می‌گردند.

الف- براى دفعه اول فرار از تاریخ دستگیرى تجدید خدمت پرچم با شش ماه خدمت اضافى‏

ب- براى دفعه دوم فرار تجدید خدمت زیر پرچم با یک سال خدمت اضافى‏

ج- براى دفعه سوم فرار به چهار سال خدمت زیر پرچم محکوم خواهند شد.

د- در صورتی که ارتکاب به فرار از سه مرتبه تجاوز نمود مرتکبین آن مشمول مقررات تبصره 2 ماده 156 خواهد بود.

تبصره- در موقع جنگ پنج روز غیبت فرار محسوب و چنانچه فرار از سربازخانه باشد مرتکبین به شش الى پانزده سال زندانى با اعمال شاقه و چنانچه در جبهه و خط آتش باشد به اعدام محکوم و محاکمه مرتکبین در دادگاه نظامى زمان جنگ به عمل خواهد آمد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 156

ماده 156- غائبین زیر چنانچه داراى عذر موجه نباشند علاوه بر مدت خدمت زیر پرچم مطابق دو برابر ایام غیبت محکوم به اضافه خدمت خواهند بود.

الف- مشمولینى که در موقع رسیدگى و اسم نویسى حاضر نشده و یا تأخیر کرده باشند.

ب- مشمولینى که در موقع اجراى مراسم سربازگیرى حاضر نشده و یا تأخیر کرده باشند.

ج- کسانی که در موقع احضار تعلیماتى تأخیر نموده باشند.

+++

د- اشخاصى که روى علت مزاج معالجات آنها براى مدت معینى به بنگاه‌هاى بهدارى کشورى محول و در اجراى دستورات پزشکى تعلل نموده و یا اساساً مراجعه ننموده‌اند که در این صورت براى تعیین مدت اضافه خدمت آنها تمام مدت معینه جهت معالجه مأخذ قرار داده می‌شود.

ه- اشخاصى که روى علت مزاج احضار آنها به تعویق افتاده و در خاتمه مدت مقرره جهت معالجه خود را معرفى نکرده باشند.

تبصره 1- چنانچه لزوم ادامه معالجه مشمولین فقره (د- ه) از طرف شوراى پزشکى تجویز شود پس از خاتمه معالجه و بهبودى تنبیه معینه باید در حق آنان اعمال شود.

تبصره 2- مشمولینى که به موجب این ماده اضافه خدمت آنها بیش از چهار سال الزام گردد بایستى پس از انجام خدمت زیر پرچم شش سال به خدمات ساختمانى و جاده سازى و امثال آن گمارده شده و پس از آن جزء افراد هم طبقه خود منظور گردند که در این صورت در تمام مدت شش سالى که مشغول انجام خدمات نام برده هستند هزینه خوراک و پوشاک و منزل آنها با حقوق معینه جهت افراد وظیفه تجاوز نکند به عهده وزارتخانه و اداره خواهد بود که جهت خدمات آن اختصاص داده شده‌اند.

رئیس- آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 157

ماده 157- مشمولین نظام وظیفه که تا کنون غائب بوده و خدمت حاضر نشده‌اند و همچنین سربازانى که از خدمت فرار اختیار و تا حال مراجعت نکرده‌اند چنانچه تا شش ماه بعد از تصویب این قانون شخصاً خود را معرفى نموده و خدمت مقرره را انجام دهند از هر گونه مجازات معاف خواهند بود.

رئیس- آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند (بیشتر برخاستند) تصویب شد. ماده 158

ماده 158- در مورد اشخاص زیر طبق مقررات مربوط به محاکمات ادارى وزارتخانه‌ها مجازات انتضامى اعمال می‌گردد:

1- اعضاء مجلس سربازگیرى و مأمورین رسیدگى که در انجام وظائف محوله قصورى ورزیده و یا در جلسات متشکله بدون عذر موجه حاضر نشوند.

2- مأمورین آمار و کدخدایانى که در انجام وظائف مقرره در ماده 153 این قانون تأخیر و یا قصور کرده باشند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 159

ماده 159- پرونده مشمولین مقررات ماده 156 و 157 در دادگاه‌هاى ادارى حوزه‌ها و مشمولین مقررات ماده 158 در دادگاه‌هاى ادارى مربوطه رسیدگى و رأى داده خواهد شد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 160

ماده 160- اشخاص زیر به ده الى 30 روز زندانى قابل ابتیاع محکوم خواهند شد.

الف- اشخاصى که مشمولین احضار شده جهت رسیدگى و اسم نویسى را عالماً عامداً استخدام نمایند قبل از آن که برگ‌هاى شناسنامه آنها را از طرف مأمورین مربوطه نوشته شده باشد.

ب- اشخاصى که مشمولین دعوت شده جهت اجراى مراسم سربازگیرى را عالماً عامداً استخدام نمایند قبل از آن که نظریه مجالس سربازگیرى در برگ‌هاى شناسنامه آنها ذکر شده باشد و چنانچه از طرف مجلس سربازگیرى نیز رأى مربوطه قید شده باشد فقط در حال آماده به خدمت ارجاع شغل به آنان بلامانع خواهد بود والا چنانچه برگ‌هاى شناسنامه حاکى از رأى سربازى و یا انقضاء مدت آماده به خدمت باشد مرتکبین مشمول مقررات همین ماده خواهند بود.

رئیس- موافقین برخیزند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده 161

+++

ماده 161- اشخاص زیر به یک الى دو ماه زندانى قابل ابتیاع محکوم خواهند شد.

الف- اشخاصى که در موقع جنگ و بسیج نفرات آماده به خدمت و یا نفرات احتیاط و ذخیره احضار شده را عالماً عامداً به خدمت بپذیرند.

ب- پزشکان موظف بهدارى کشور که در معالجه و مداواى مشمولین معلول قصور نمایند.

ج- کسانى که مطابق قانون موظف به نگاهدارى و تأمین اشاعه عائله متکلفین بوده و بدون عذر موجه خوددارى نمایند.

د- کسانى که براى تثبیت تکفل اشخاص شهادت کذب داده باشند.

ه- اشخاصى که نفرات فرارى از خدمت را عالما عامدا استخدام کرده باشند.

و- اشخاصیکه در موقع جنگ و بسیج مطابق این قانون موظف به کمک و همراهى با عائله سربازان بوده و بدون عذر موجه خوددارى نموده باشند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (عده زیادى قیام نمودند) تصویب شد. ماده 162

ماده 162- چنانچه استخدام اشخاص نام برده در دو ماده بالا از طرف مقامات رسمى بعمل آمده باشدمجازات مقرره در حق رؤساى کارگزینى و آمر استخدام آنها معمول خواهد شد و انواع استخدام اعم از روزمزد وکنتراتى خدمات خصوصى یا عمومى یا ادارى به طور کلى مشمول مقررات نامبرده خواهد بود.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 163

ماده 163- فراریان و یا کسانی که به خارجه مسافرت نموده‌اند چنانچه مدت فرار و عدم حضور آنها به محل خدمت بیش از یک سال به طول انجامید به ضبط کلیه اموال محکوم خواهند بود.

تبصره- اشخاص مشمول مقررات این ماده هر موقع حاضر شوند اموال آنها توسط دادگاه‌هاى عمومى مسترد شده در زمان صلح به وسیله دادگاه‌هاى ادارى حوزه‌ها به مجازات مقرره در ماده 156 محکوم خواهند شد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 164

ماده 164- رسیدگى و اجرای مواد 160- 161- 162- 163 مربوط به دادگاه‌هاى عمومى بوده و پرونده‌هاى مربوطه به موارد منظور از دادگاه‌هاى ادارى مناطق و حوزه‌هاى سربازگیرى نیز باید به دادگاه‌هاى عمومى احاطه گردد.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده 165

ماده 165- در موقع جنگ و بسیج احضار شدگانى که بدون عذر موجه تأخیر حضور آنها در داخله به مراکز حوزه‌هاى سربازگیرى و در خارجه به مراکز سفارتخانه‌ها و قونسولگرى‌ها از ده روز تجاوز کند مشمول مقررات ماده 163 گردیده و پس از حضور و دستگیرى به دادگاه نظامى جنگ تسلیم می‌گردند.

رئیس- موافقین قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده 166

ماده 166- این قانون که مستمل بر نوزده فصل متضمن 166 ماده و 56 تبصره می‌باشد جانشین قانون خدمات نظام وظیفه عمومى مصوب 16 خرداد ماه 1304 و شهریور ماه 1310 شمسى خواهد بود.

رئیس- مذاکرات در کلیات ثانى است مخالفى نیست و (گفتند- خیر) رأى می‌گیریم به مجموع مواد این لایحه آقایان موافقین قیام نمایند (اکثر نمایندگان برخاستند) تصویب شد. آقاى زوار

زوار- البته مقصود تظاهر نیست زیرا آنجا که عیان است چه حاجت به بیان است مقصود حق گزارش و قدردانى است از یک قانونى که سعادت آتیه ملت ایران را به طور کامل تأمین خواهد کرد (صحیح است) در خاطر دارم (خوشبختانه آن موقع حاضر نبودم در مجلس) یک وقتى پشت این تربیون گفته شد از طرف

+++

یکى از وزراء که امروز روز تاریکى و تاریخى ایران است شاید بیست و پنج سال سى سال پیش از این حرف زده شده باشد. البته محل هم به اقتضاى زمان میمنت و غیر میمنت دارد یعنى سعادت و شقاوت نصیب محل هم می‌شود خیلى خوشوقتم که عرض کنم از هفده سال به این طرف آنچه که در پشت این تریبون گفته شده است همه‌اش راجع به به روشنایی و ترقیات ایران بوده است ترقیاتى که در این هفده سال پیش آمده است البته حتى براى دشمنان ما هم جاى تصدیق است و از تصدیق ناگزیر هستند که بگویند این مملکت راه صد ساله رفته و یک ترقیات محیرالعقولى کرده است قوانینى که در این مدت هفده سال. هیجده سال از مجلس گذشته است اگر یکى یکى را از مد نظر دفیله بدهیم مى‌‌بینیم که هر یک از آنها به جا و به موقع بوده و نمایندگانى هم که شرکت کرده‌اند در وضع آن قوانین همه یک خدمات مهمى به عالم ایرانیت کرده‌اند یکى از این قوانین مهم برجسته که گذشته است این قانونى است که امروز از مجلس گذشته است و تصور می‌کنم که هیچ لزومى ندارد که در اطراف محسنات این قانون صحبت شود براى این که همه آقایان می‌دانند که قانون نظام وظیفه عمومى یکى از قوانین مهمه دنیا است به خصوص این قانون که حقیقت از تحت نظر مخصوص ذات مقدس شاهانه. آن کسى که این مملکت را نجات داده است ماده به ماده گذشته است و ما بیشتر و بهتر می‌توانیم اطمینان کنیم که این قانون در آتیه براى سعادت و اصلاح کشور ایران مهم خواهد شد و در سایه این قانون امیدواریم که یک ترقیات غیر قابل انتظارى را ما نائل شویم.

رئیس- البته فرمایشات آقاى زوار صحیح است ولى خوب این بود این را در موقع شور کلیات ثانى مذاکره مى‌فرمودند که رعایت نظامنامه هم شده باشد زیرا بعد از رأى دیگر نمی‌شود مذاکره کرد و محتاج به مذاکره نبود.

(3- تصویب دو فقره مرخصى)

رئیس- دو فقره گزارش از کمیسیون عرایض و مرخصى رسیده است قرائت می‌شود.

آقاى نیکپور براى مسافرت به اروپا درخواست دو ماه مرخصى از تاریخ چهاردهم فروردین 1317 نموده‌اند و کمیسیون عرایض با درخواست ایشان موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- موافقین با مرخصى آقاى نیک پور قیم فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. خبر دیگر:

آقاى کیخسرو شاهرخ براى تکمیل معالجات خود درخواست دو ماه مرخصى از چهاردهم خرداد 1317 نموده‌اند و کمیسیون موافقت نموده اینک گزارش آن به عرض می‌رسد.

رئیس- خبر کسالت آقاى ارباب رسیده است و چون مشغول معالجه هستند به این جهت تمدید مدت معالجه ایشان را البته تصویب می‌فرمایند (کثر قیام نمودند) تصویب شد.

(4- موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه)

رئیس- اگر تصویب می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است)

جلسه آتیه روز یکشنبه پنجم تیر سه ساعت قبل از ظهر دستور لوایح موجوده‏

(مجلس یک ربع ساعت بعد از ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى

+++

قانون‏

خدمت نظام وظیفه عمومى‏

فهرست‏

فصل نخست- کلیات

فصل دوم- مناطق سربازگیرى‏

فصل سوم- احضار مشمولین

فصل چهارم- تأمین احتیاجات‏

فصل پنجم- رسیدگى و اسم نویسى

فصل ششم- تشکیل مجالس سربازگیرى‏

فصل هفتم- معافیت مزاجى فصل هشتم- معافیت محدود

فصل نهم- متکلفین فصل دهم- دانش آموزان‏

فصل یازدهم- کادر افسرى احتیاط و ذخیره

فصل دوازدهم- پزشکان. دام پزشکان. دواسازان. داندانسازان‏

فصل سیزدهم- اجراى مراسم سربازگیرى

فصل چهاردهم- مشمولین مقیم خارجه‏

فصل پانزدهم- طرز اجراى مراسم سوگند

فصل شانزدهم- احضار تعلیماتى و بسیج‏

قصل هفدهم- تغییر سن

فصل هیجدهم- وظائف حوزه‌هاى سربازگیرى‏

فصل نوزدهم- تشبیهات‏

فصل نخست‏

کلیات‏

ماده 1- کلیه اتباع ذکور دولت شاهنشاهى ایران طبق قانون حاضر مکلف به انجام خدمت سربازى وظیفه می‌باشند.

ماده 2- ابتداى خدمت نظام وظیفه اول فروردین ماه سالى است که در طى آن 21 سالگى شروع می‌شود.

ماده 3- مدت خدمت سربازى 25 سال است و خاتمه آن اول فروردین ماه سالى است که در طى آن 46 سالگى شروع می‌گردند.

ماده 4- مدت خدمت سربازى مقرره در ماده 3 داراى تقسیمات ذیل است.

الف- دوره زیر پرچم جز در مواردى که به موجب همین قانون مستثنى گردیده 2 سال‏

ب- دوره احتیاط 4 سال‏

ج- دوره ذخیره اول 14 سال‏

د- دوره ذخیره دوم 5 سال‏

تبصره- دوره خدمت پرچم افراد نیروى دریایی 28 ماه می‌باشد.

ماده 5- موالید مذکور از 1284 به بعد که مطابق قانون خدمت نظام وظیفه مصوب خرداد ماه 1304 و 30 شهریور ماه 1310 خدمت زیر پرچم خود را تمام نکرده‌اند مشمول مقررات این قانون خواهند بود.

و آنهایی که مطابق قوانین نام برده تا تاریخ اجراى این قانون خدمت زیر پرچم خود را تمام کرده‌اند نسبت به بقیه مدت خدمت سربازى تابع این قانون می‌باشند.

+++

تبصره 1- کسانی که تا تاریخ اجراء این قانون مطابق مقررات قانون خدمت نظام وظیفه عمومى مصوب خرداد 1304 و 30 شهریور ماه 1310 به اخذ برک معافیت دائم نائل شده‌اند معافیت آنان معتبر شناخته می‌شود.

تبصره 2- مدتى را که خدمتگزاران رسمى و خدمتگذاران جزء قبل از تاریخ اجراى این قانون انجام خدمت زیر پرچم نموده‌اند و یا بعداً بنمایند جزء مدت خدمت آنها محسوب شده و وزارتخانه‌ها و ادارات مربوطه مکلفند آنها را پس از دوره خدمت زیر پرچم به خدمت خود بپذیرند و همین طور خدمتگذاران دیگر ادارات که بر اثر این قانون به خدمت نظام وظیفه دعوت می‌شوند پس از خاتمه خدمت زیر پرچم براى اشتغال به خدمت سابق خود یا خدمات دیگر دولتى بر سایرین مقدمات خواهند بود.

ماده 6- در مقابل مدت خدمتى که متجاوز از مدت مقرره در ماده چهار بنابر مقتضیات و اوامر مخصوص انجام شود دو برابر از ادوار مدت خدمت کسر مى گردد بدین ترتیب که مطابق همان مدتی که اضافه خدمت نموده دوره احتیاط و به همان مدت نیز انتهاى مدت خدمت (ذخیره دوم) تقلیل می‌یابد.

تبصره- چهار ماه تفاوت دوره خدمت زیر پرچم افراد نیروى دریایی نیز مشمول مقررات این ماده خواهد بود.

ماده 7- افرادى که در زمان جنگ و بسیج عمومى خدمت آنها مقتضى می‌گردد و تا پایان جنگ خدمت آن‌ها تمدید مى‌شود مشمول مقررات ماده فوق خواهند بود.

ماده 8- موقع گرفتن و مرخص کردن نفر بنا بر تصمیمات ستاد ارتش دو مواقع مختلف (روى مقررات پایه خدمتى) انجام می‌گردد.

ماده 9- سربازانى که پس از رفع احتیاجات قسمت‌هاى باقى می‌مانند آماده به خدمت نامیده می‌شوند.

ماده 10- سربازان آماده به خدمت در نخستین وهله احتیاج بایستى به قسمت‌هاى مناطق مربوطه تحویل و مادامى که نفر آماده به خدمت سنوات ما قبل وجود دارد نبایستى از مشمولین آن سال استفاده شود.

ماده 11- مشمولین و نفرات آماده به خدمت در هر موقع که خدمت خود انجام دهند پس از خاتمه دوره زیر پرچم داخل طبقه نفرات هم سن خود می‌گردند.

ماده 12- افراد قبل از رسیدن به سنین مشمولیت مى‌توانند دو سال خدمت زیر پرچم خود را با حقوق وظیفه انجام دهند مشروط بر آن که حداقل هیجده سال تمام دارا بوده و وضعیت جسمانى آنها متناسب با انجام خدمت باشد.

تبصره 1- اشخاصى که تا این تاریخ داوطلبانه دو سال در صف خدمت نموده‌اند خدمت آن‌ها زیر پرچم محسوب و جزء هم طبقه‌هاى خود منظور می‌شوند.

تبصره 2- هیجده سال تمام از فروردین ماه سالى محسوب که نوزده سالگى در طى آن شروع می‌شود.

ماده 13- مدت تحصیلى در آموزشگاه‌ها و دانشکده‌هاى افسرى (اعم از داخله و خارجه) جزء خدمت زیر پرچم محسوب مى‌شود.

ماده 14- داوطلبان واجد شرایط آموزشگاه گروهبانى امنیه با تعهد شش سال خدمت در امنیه از خدمت زیر پرچم معاف خواهند بود معاف خواهند بود.

ماده 15- داوطلبان هنرستان رانندگى ارتش چنانچه در سنین مشمولیت باشند یک سال از تحصیل در هنرستان سال نخست خدمت رانندگى آنها جزء دوره زیر پرچم محسوب خواهد شد.

ماده 16- دانش آموزانى که از طرف ارتش جهت تحصیل به خارجه اعزام و پس از مراجعت به ایران به درجات

+++

گروهبانى و استوارى نایل می‌گردند چنانچه در سنین مشمولیت باشند و براى خدمت دائمى در ارتش متعهد گردند از خدمت زیر پرچم معاف خواهند بود.

ماده 17- دوره تحصیلى آموزشگاه گروهبانى نیروى دریایی جزء دوره زیر پرچم محسوب و داوطلبان واجد شرایط دخولى آموزشگاه از خدمت پرچم معاف خواهند بود.

ماده 18- اشخاص فنى آموزشگاه دیده که براى دائمى درارتش تعهد بسپارند ازخدمت زیر پرچم معاف خواهند بود.

ماده 19- به طور کلى اشخاصى که با درجات افسرى (به استثناء ادارى) در ارتش مشغول خدمت هستند در صورت مشمولیت با سپردن تعهد دائم از خدمت زیر پرچم معاف خواهند بود.

ماده 20- کلیه کارکنانى که در ارتش بدون پایه نظامى (هم ردیف- کنتراتى- روزمزد) خدمت می‌نمایند (به غیر از متعهدین موارد فوق) از لحاظ مقررات مربوطه به خدمت وظیفه تابع مقررات عمومى کشور خواهند بود.

ماده 21- مشمولینى که در اثر تعهد خدمت دائم و یا طى آموزشگاه نظامى و فنى از انجام خدمت زیر پرچم معاف می‌گردند مادام که در خدمت خارج شوند اگر بنا بر علل خدمتى بوده باشد با رعایت مقام هر یک در ردیف افسران یا افراد هم طبقه خود منظور و اگر به علل محاکماتى خلع درجه یا اخراج شده باشند در صورتی که مدت خدمت آنها کمتر از دو سال دوره زیر پرچم باشد کسر مدت را باید با درجه تا بینى خدمت نموده و جزء افراد هم طبقه خود منظور شوند و در هر صورت در بقیه مدت ادوار قانونى تابع مقررات مربوطه به هم طبقه‌هاى خود خواهند بود.

ماده 22- درباره مشمولینى که قبل از احضار به خدمت سربازى مورد محکومیت واقع شده‌اند به طریق ذیل عمل خواهد شد.

الف- محکومین به جنایت و محکومینى که به واسطه تکرار جرم مجازات بیشتر از حداکثر مجازات تادیبى محکوم شده باشند بعد از اتمام مجازات مقرره خدمت زیر پرچم را در واحدهاى مخصوص مطابق دستور ستاد ارتش در کارهاى مورد احتیاج ارتش انجام خواهند داد.

ب- سایر محکومین به جنحه هر چند در حال اجراء مجازات باشند در موقع مشمولیت بدواً باید خدمت زیر پرچم خود را انجام داده سپس از درباره آنها اجراى مجازات بشود.

تبصره 2- محکومین به جنحه چنانچه در حین انجام خدمت سربازى حسن اخلاق و رفتار آنها مورد گواهى فرمانده مربوطه واقع شود بایستى مراتب در کتابچه نظامى آنها ذکر و گواهى شده تا بعد از انجام خدمت نظامى به پیشنهاد وزیر عدلیه و تصویب رئیس‌الوزرا مطابق ماده 55 قانون مجازات عمومى از پیشگاه اعلیحضرت همایون شاهنشاهى استدعاى تخفیف مى شود

فصل دوم- مناطق سربازگیرى‏

ماده 23- در هر یک از استان‌هاى کشور شاهنشاهى یک منطقه سربازگیرى تحت امر فرمانده نظامى آن استان تشکیل مى‌شود.

ماده 24- هر یک از مناطق مرکب از چندین حوزه سربازگیرى خواهد بود که حوزه اصلى نامیده می‌شود.

ماده 25- در محل‌هایی که مراکز حوزه‌هاى سربازگیرى تشکیل گردیده یک دفتر ثبت احوال و آمار نیز تأسیس مى‌گردد.

+++

فصل سوم احضار مشمولین‏

ماده 26- احضار افراد در ادوار مختلفه خدمتى بنابر فرمان همایونى انجام می‌گردد.

ماده 27- از تاریخ مشمولیت که اسامى مشمولین به وسیله آگهى منتشر و وضعیت آنها تحت رسیدگى واقع می‌گردد تا موقع تحویل به سربازخانه مرحله احضار نامیده مى‌شود.

ماده 28- بنا بر ضرورت و مصالح نظامى موقع احضار و رسیدیی که در این قانون تصریح شده بر حسب فرمان همایونى تغییر پذیر خواهد بود.

ماده 29- بر حسب فرمان همایونى ممکن است در موقع احتیاج طبقات مختلفه که هنوز به سن سربازى نرسیده‌اند به خدمت احضار گردند که در این صورت مشمول مقررات این قانون خواهند بود.

ماده 30- افرادى که بر طبق ماده فوق به خدمت احضار می‌گردند به محض رفع احتیاج ز خدمت مرخص و مدتى را که خدمت نموده‌اند جزء دوره زیر پرچم قانونى آنان محسوب و با افراد هم طبقه خود داخل ادوار مختلفه زیر پرچم قانونى آنها کاسته می‌شود و به هر صورت ادوار خدمتى این قبیل احضار شدگان از تاریخ احضار به خدمت از 25 سال تجاوز نمی‌کند.

ماده 31- هر ساله مشمولینى که مراسم سربازگیرى آنها خاتمه می‌یابد بر حسب احتیاج جهت انجام خدمت احضار می‌گردند.

ماده 32- اسامى احضار شدگان بایستى سه ماه قبل از موعد حضور به وسیله آگهى در محل منتشر گردد.

ماده 33- نسبت به اشخاص که به سن سربازى رسیده‌اند و در دوره احضار واقع شده‌اند دو عمل می‌شود آمار یکى رسیدگى و اسم نویسى و دیگر سربازگیرى.

ماده 34- رسیدگى و اسم نویسى تحت نظر فرمانده قسمت و رئیس حوزه سربازگیرى و رئیس دفتر آمار (یانماینده آنها) انجام می‌شود.

ماده 35- اجراى مراسم سربازگیرى با عضویت اعضاء مقرره در ماده 34 و دو نفر پزشک نظامى در حضور عالى‌ترین مأمور وزارت داخله یا نماینده او به عمل مى‌آید.

تبصره 1- در نقاطى که امنیه و شهربانى و شهردارى موجود است نمایندگان امنیه و شهربانى و یک نفر نماینده شهردارى نیز در اجراى مراسم سربازگیرى شرکت خواهند داشت.

تبصره 2- در صورت اقتضاء ممکن است سه نفر افسر از طرف فرماینده نظامى منطقه در اجراى مراسم سربازگیرى شرکت داده شود.

ماده 36- انتخاب افسران نام برده در تبصره دوم ماده قبل به عهده فرمانده پادگان و انتخاب پزشکان به عهده دار بهدارى ارتش است که با نظر بهدارى پادگان تعیین و کلیه بایستى پس از تصویب ستاد ارتش به انجام امور محوله مشغول گردند.

فصل چهارم- تأمین احتیاجات‏

ماده 37- مشمولین حوزه‌هاى تابعه هر یک از مناطق به واحدهاى لشگر یا تیپ متبوعه همان منطقه اختصاص خواهند داشت.

ماده 38- حوزه‌هاى سربازگیرى همه ساله در مدت یک ماهه آبان صورت نفراتى که به موجب ماده یک این

+++

قانون در فروردین سال بعد داخل سن 21 سالگى خواهند شد از دفتر ثبت احوال و آمار همان محل دریافت خواهند نمود.

ماده 39- دفاتر آمار و ثبت احوال هر محل مکلفند با مراجعه به سوابق و مدارک قانونى مربوطه صورت‌هاى منظوره را دقیقاً استخراج نموده و به حوزه‌هاى سربازگیرى همان محل تسلیم نمایند.

ماده 40- حوزه‌هاى سربازگیرى هر محل بایستى صورت‌هاى مزبور را در آذر ماه با مدارک موجوده در دفاتر ثبت احوال همان محل که اسامى مشمولین از آن دفاتر استخراج شده دقیقاً تطبیق نموده و پس از رفع کلیه اختلافات تعداد آن ها را تا اول در ماه هر سال (در دو نسخه) به مناطق مربوطه صورت دهند که یک نسخه آن در منطقه بایگانى و نسخه دیگر قبل از بهمن ماه هر سال به مرکز فرستاده شود.

ماده 41- اداره نظام وظیفه عمومى مکلف است آمار جامعى از کلیه مشمولین را که جدیداً شناسنامه اخذ نموده و یا از طریق اعتراض به سن مشمول شناخته شده‌اند در برداشته باشد.

ماده 42- آمار منظور بایستى صورت احتیاجات سال بعد کلیه قسمت‌هاى ارتش را نیز (به افراد عادى، باسواد، فنى) پس از وضع افراد داوطلب با منظور داشتن صدى ده کسور احتمالى در برداشته باشد.

ماده 43- تأمین احتیاجات و تحویل نفر به قسمت‌ها از روى شماره ترتیب دفتر اسامى که شماره ردیف صورت‌هاى موالید واصله از دفتر آمار تشکیل داده می‌شود) بعمل میاید چنانچه احتیاجات کمتر از افراد احضار شده باشد مازاد از روى شماره موالید جزء افراد آماده به خدمت منظور می‌شوند.

ماده 45- در صورت انقضاء ممکن است از مشمولین هر منطقه به مناطق مجاور آن اختصاص داده شود.

فصل پنجم- رسیدگى و اسم نویسى‏

ماده 46- همه ساله در اول دیماه اسامى مشمولین که در طى سال بعد 21 سالگى آنها شروع می‌شود به وسیله آگهى از طرف حوزه‌هاى سربازگیرى در کلیه کشور منتشر می‌گردد.

ماده 47- اسامى مشمولین شهرها و بخش ها و دهستان‌ها در محل خود انتشار داده می‌شود.

ماده 48- مردم مجاز هستند چنانچه اشتباه و یا اغلاط و یا سهوى در آگهى مشاهده نمایند (چه راجع به خود و چه راجع به دیگران) به مأمورین مربوطه کتباً یا شفاهاً یادآورى نمایند.

ماده 49- کدخدایان مکلفند چنانچه اشتباه یا اغلاط یا سهوى در آگهى مشاهده نمایند به مأمورین مربوطه کتباً یا شفاهاً یادآورى نمایند.

ماده 50- اشخاصى که به سن مشمولیت رسیده‌اند و اسم آنها در آگهى ثبت نشده بایستى شخصاً و یا به وسیله دیگرى شفاهاً یا کتباً مأمورین را از وضعیت خود مطلع دارند.

ماده 51- مشمولینى که اسامى آنها در آگهى ثبت شده بایستى از تاریخ انتشار آگهى تا قبل از انقضاء نیمه اول اسفند ماه حضوراً و یا کتباً و یا به وسیله وکیل و نماینده وضعیت خود را با ارائه عین برگ شناسنامه به شرح زیر به مأمورین اطلاع دهند.

+++

‌الف- میزان سواد و معلومات‏

ب- اطلاعات فنى‏

ج- وضعیت مزاجى‏

د- شغل و محل سکنى‏

ه- وضعیت خانوادگى‏

ماده 52- اطلاعات مذکور در ماده فوق در صفحه مخصوص برگ‌هاى شناسنامه (ستون اظهارات) ذکر و همچنین در همین ستون مقابل اسامى هر یک در دفاتر سربازگیرى نیز قید و از طرف مأمورین امضاء می‌شود و موقعى را که بایستى براى معرفى با عین برگ شناسنامه در مجلس سربازگیرى حاضر شوند به آنها تذکر داده می‌شود.

تبصره 1- به کسانی که فاقد برگ شناسنامه و یا صفحه مخصوص آن باشند از طرف مأمورین اسم نویسى یک گواهى‌نامه موقت داده می‌شود.

تبصره 2- چنانچه برگ‌هاى شناسنامه حاضر شدگان با دفاتر اسامى و صورتهاى مستخرجه از دفاتر آمار و ثبت احوال اختلاف داشته باشد علل آن بازرسى شده و براى رفع اختلاف بایستى از طرف نماینده آمار اقدام شود.

ماده 53- همه ساله در کلیه مناطق و حوزه‌هاى سربازگیرى تا آخر اسفند ماه همان سال به عمل مقرره در مافوق باید خاتمه داده شود.

ماده 54- انجام مقررات این فصل به عهده ممورین مقرره ضمن ماده 34 خواهد بود که بایستى براى رسیدگى به وضعیت مشمولین هر محل قبل از انقضاى موعد قانونى در مراکز مربوطه حاضر شده و وظائف محوله را خاتمه دهند.

فصل ششم- تشکیل مجالس سربازگیرى‏

ماده 55- در 15 اسفند ماه هر سال از طرف وزارت جنگ پیشنهاد لازم به منظور صدور فرمان همایونى راجع به احضار مشمولین سال بعد به هیئت وزراء تقدیم می‌شود.

عین فرمان همایونى در اول فروردین ماه هر سال به وسیله مأمورین وزارت داخله در کلیه نقاط کشور منتشر می‌گردد.

ماده 56- پس از انتشار فرمان همایونى همه ساله از پانزدهم فروردین تا پانزدهم خرداد وضعیت مشمولین تحت نظر مجلس سربازگیرى رسیدگى خواهد شد و مشمولین به افتخار عنوان سربازى نائل خواهند شد.

تبصره- چنانچه بعد از تاریخ انقضاى مدت تشکیل مجلس سربازگیرى نیز مشمولینى باقى باشند که وضعیت آنها روشن نشده باشد، دادگاه‌هاى ادارى متشکله در مراکز حوزه‌ها وظائف مجلس سربازگیرى را انجام خواهند داد.

ماده 57- مجلس سربازگیرى تحت ریاست عالیترین مأمور وزارت داخله هر محل و به معاونت و نظارت رئیس حوزه سربازگیرى و عضویت سایر اشخاص نام برده در ماده 35 تشکیل می‌گردد.

ماده 58- مجالس سربازگیرى رسماً افتتاح می‌شود و جلسات آن علنى خواهد بود و مردم می‌توانند به عنوان تماشاچى (بدون حق شرکت در مذاکرات) حضور به هم رسانند.

فصل هفتم- معافیت مزاجى‏

ماده 59- وضعیت مشمولین مزاجى به وسیله پزشکان نظامى روشن شده و علت مزاج آنها در نقاطى

+++

که تشکیل شوراى پزشکى نظامى مقدور نباشد لااقل به وسیله دو نفر پزشک نظامى مشخص گردد.

ماده 60- معلولین ذیل از خدمات صف و خارج صف محروم و جهت خدمات پرستارى پزشکى و دام پزشکى و امثال آن تعیین و چنانچه فنى و با سواد باشند در امور مربوطه مورد استفاده واقع و از تعلیمات نظامى معاف هستند.

1- نابینایان از یک چشم‏

2‌‌- شل و چلاق (در صورتی که بدون اتکاء قادر به حرکت باشند)

3-‌فاقدین شصت یا سبابه دست راست‏

4- اشخاص قصیر‌القامه که قد آنها از 150 سانتیمتر کمتر است.

5- دارندگان قوز (به شرط آن که از راه رفتن بدون اتکاء جائز نباشند)

ماده 61- مشمولین معلول ذیل از کلیه خدمات نظامى براى همیشه معاف خواهند بود:

1- نابینایان‏

2- کر

3- لال‏

4- فاقدین دست یا پا

5- مبتلایان بامراض غیر قابل علاج‏

6- شل و چلاق و دارندگان قوز که بدون اتکاء قادر به حرکت نباشند.

تبصره 1- چنانچه پزشکان نظامى در محل نباشند ممکن است از وجود پزشکان غیر نظامى یا بنگاه‌هاى بهدارى کشور با اجازه ستاد ارتش استفاده شود.

تبصره 2- مشمولین بیمار و ضعیف البنیه به وسیله بنگاه‌هاى بهدارى کشور قبلاً تحت معالجه واقع و پس از بهبودى به خدمت اعزام می‌گردند و مدت تعویق خدمت آنها از یک سال تجاوز نخواهد کرد مگر آن که ادامه معالجات آنها مورد تأیید و گواهى شوراى پزشکى نظامى واقع گردد.

تبصره 3- بنگاه‌هاى بهدارى کشورى موظف به معالجه و مداواى مجانى مشمولین تبصره بالا خواهند بود.

فصل هشتم- معافیت محدود

ماده 62- اشخاص ذیل به واسطه موقعیت خود پس از انجام خدمت زیر پرچم از خدمات و تعلیمات ادوار بعدى (به جز در موقع بسیج عمومى) معاف خواهند بود.

1- حکام شرع مجاز به اجتهاد یا فتوى از مراجع تقلید یا فتوى‏

2- علماء درجه اول مذاهب زردشتى و کلیمى و مسیحى‏

تبصره 1- اعتبار مدارک مربوطه آنها منوط به گواهى وزارت معارف خواهد بود.

تبصره 2- طلاب علوم دینیه و دانشجویان علوم معقول و منقول مشمول مقررات فصل دهم این قانون خواهند بود.

فصل نهم- متکلفین‏

ماده 63- به طور کلى مشمولینى که عنوان سرپرستى و اداره امور عائله دارند مثل سایر افراد به خدمت حاضر خواهند شد.

ماده 64- مشمولین ذیل که عهده دار هزینه و نفقه دهنده خانواده می‌باشند به خدمت احضار و پس از هشت ماه خدمت

+++

در واحدهاى ارتش بقیه دوره زیر پرچم را با دریافت مدد معاش و جیره (مطابق حقوق افراد امنیه) در اداره امنیه خدمت خواهند کرد.

1- مشمولینى که داراى عیال و اولاد بوده ولى داراى پدر یا پدر زن یا برادر زن باشند که در این صورت اگر هر سه نفر وجود داشته باشند مشترکا و الا هر کدام در قید حیات هستند موظف به نگاهدارى عائله او خواهند بود.

2- مشمولینى که تحت‌الکفاله آنها برادر و خواهر کوچک یا طفل بى مادر باشد که در این صورت بنگاه‌هاى شهرداری‌ها بایستى براى قبول آنان حق تقدم منظور دارند و در غیر آن سایر اقوام ذکور نسبى درجات 2 و 3 ملزم به نگاهدارى آنها خواهند بود.

3- مشمولینى که تحت‌الکفاله آنها (پدر یا مادر یا جد یا جده) از کار افتاده بوده و خود آنها داراى برادر یا پدر یا اقوام ذکور نسبى درجات 2 و 3 باشند که در این صورت اقوام هر یک ملزم به نگاهدارى بسته خود خواهند بود.

4- مشمولینى که داراى یک یا دو نفر تحت‌الکفاله باشند بدون هیچگونه رعایتى به خدمت احضار و بایستى با آنچه که ماهیانه در حین خدمت زیر پرچم دریافت می‌دارند معاش آنان را تأمین نمایند.

تبصره - به طور کلى در مورد کلیه مشمولین نام برده در این ماده هر گاه تحت‌الکفاله‌هاى آنها مطابق گواهینامه مجلس سربازگیرى متمکن و قادر به کار نبوده و بسته نزدیکى که از آنها نگاهدارى نماید نداشته باشند بنگاه‌هاى شهردارى باید در مدت هشت ماه اول خدمت زیر پرچم براى قبول آنان حق تقدم منظور دارند.

ماده 65- چنانچه مشمول داراى عیال (بدون اولاد) باشد ولو این که پدر یا پدر زن و برادر زن نداشته باشد به خدمت احضار خواهد شد.

ماده 66- مشمولى که داراى عیال و اولاد بوده و عیالش از نظر مزاجى مانعى براى تأمین معاش نداشته باشد به خدمت احضار خواهد شد.

ماده 67- چنانچه مشمولى علاوه برعیال و اولاد پدر یا مادر یا جد و جده از کار افتاده در تحت کفالت خود دارا باشد ولى بتوانند با تمول و یا درآمد خدمتى عیال او مخارج خود را تأمین کنند به خدمت احضار خواهد شد.

ماده 68- مشمولینى که عائله تحت‌الکفاله آنان از دو نفر تجاوز کرده و مشمول مقررات هیچ یک از مواد فوق نباشند مادام که حال بدین منوال است از خدمت زیر پرچم موقتاً معاف خواهند بود و به محض این که عائله تحت‌الکفاله آنها تقلیل پیدا کرد مشمول مقررات ماده 64 می‌گردند به شرط آن که سن متکفل از سى سال تجاوز نکرده باشد و در صورت تجاوز از اول 31 سالگى پس از هشت ماه خدمت معاف و جزء ذخیره منظور خواهند بود.

ماده 69- به طور کلى یک نفر از دو و سه پسر و دو نفر از چهار و پنج پسر مادامى که سایرین در خدمت زیر پرچم هستند معاف خواهند بود.

تبصره 1- به منظور اجراى این قانون سن بلوغ براى دختر و پسر هیجده سال تمام محسوب می‌شود.

تبصره 2- مشمولین متکفل بایستى عین یا رونوشت مصدق از برگ‌هاى شناسنامه عائله تحت‌الکفاله خود را پیوست به استشهاد مصدق محلى به حوزه‌هاى سربازگیرى تسلیم نمایند.

تبصره 3- صحت هویت امضاء کنندگان استشهاد در شهرها از طرف شهربانى و در دهستان‌ها به وسیله امنیه یا کدخدایان باید مورد گواهى واقع شود.

تبصره 4- وضعیت مشمولین این ماده بایستى از طرف حوزه‌هاى سربازگیرى به وسیله مأمورین مربوطه یا

+++

مأمورین شهربانى و امنیه محل تحت تحقیق واقع و نتیجه بازرسى با برگ‌هاى شناسنامه و استشهاد دقیقاً تطبیق شود.

تبصره 5- متکلفینى که مطابق قانون مصوب 30 شهریور ماه 1310 از خدمت سربازى معاف بوده‌اند چنانچه در تارخ اجراى این قانون پنج سال دوره تکفل آنها منقضى شده باشد مشمول تبصره ماده 16 قانون نام برده و بایستى چهار ماه خدمت نمایند.

تبصره 6- هیچ یک از مقررات این فصل شامل حال مشمولینى که داراى گواهی‌نامه تحصیلى دوره متوسطه و بالاتر می‌باشند نخواهد بود.

فصل دهم- دانش آموزان‏

ماده 70- اشخاصى دانش آموز نامیده می‌شوند که در یکى از آموزشگاه‌هاى ملى یا دولتى (داخله یا خارجه) رسم اشتغال به تحصیل داشته باشند.

ماده 71- رسمیت جریان تحصیل منوط به تصدیق و گواهینامه است که از طرف وزات معارف به دانش آموزان داده خواهد شد.

ماده 72- دانش آموزان دوره دوم دبیرستان‌ها و دانشجویان آموزشگاه‌هاى عالى چنانچه در حین تحصیل به سن مشمولیت برسند تا موقعی که تحصیلات خود را در دبیرستان و دانشکده‌ها ادامه می‌دهند از احضار به خدمت معاف هستند.

ماده 73- کلیه دانش آموزان و دانشجویان مشمول به محض ترک یا فراغت از تحصیل به خدمت احضار و بدون رعایت مدارج تحصیلى دو سال خدمت زیر پرچم را انجام خواهند داد.

کسانی که دوره تحصیلات آنها کمتر از دوره کامل متوسطه باشد مشمول مقررات مربوط به سایر افراد خواهند بود.

کسانی که دوره تحصیلات آنها مطابق دوره کامل متوسطه و بیشتر باشد جهت تشکیل کادر افسرى احتیاط احتصاص خواهد داشت در حق این مشمولین مطابق ماده 86 عمل و انتخاب شدگان یک سال در دانشکده افسرى احتیاط و یک سال در صف خدمت خواهند نمود.

ماده 74- از تاریخ اجراى این قانون مشمولینى که در دانشکده افسرى احتیاط و بنگاه‌هاى بهدارى و دامپزشکى ارتش مشغول طى تعلیمات مقرره می‌باشند و افسران وظیفه‌‌ا‌ی که خدمت زیر پرچم خود را انجام می‌دهند از حیث مدت خدمت تابع مقررات ماده بالا خواهند بود.

فصل یازدهم- کادر افسرى احتیاط و ذخیره‏

ماده 75- کادر افسرى احتیاط از روى صورت‌هاى اسامى ارسالى از وزارت معارف تشکیل می‌گردد.

ماده 76- دارندگان گواهینامه تحصیلات متوسطه و عالیه که جهت کادر افسرى احتیاط و ذخیره اختصاص یافته در اول مهر ماه هر سال به دانشکده افسرى احتیاط اعزام و معرفى می‌گردند.

تبصره- پزشکان و دام پزشکان و دواسازان و دندانسازان مشمول مقررات این ماده نبوده و تابع مقررات فصل دوازدهم این قانون خواهند بود.

ماده 76- اعزام و معرفى مشمولین ماده فوق به دانشکده افسرى احتیاط از روى تقدم تاریخ ولادت به عمل آمده و آنهایی که از خارجه و یا سایر نقاط کشور به مرکز آمده‌اند بر سایرین نیز حق تقدم خواهند داشت.

ماده 78- دانشکده افسرى احتیاط هر ساله در اول مهر ماه در تهران تشکیل می‌شود و دوره آن یک سال است.

+++

ماده 79- افراد نام برده در ماده 76 از تاریخ معرفى به دانشکده افسرى تا خاتمه دوره دانشکده تابع مقررات عمومى دانشکده افسرى احتیاط بوده و طبق برنامه مخصوص تعلیمات لازمه را طى خواهند نمود.

ماده 80- حقوق دانش آموزان دانشکده افسرى احتیاط در مدت دوازده ماده اولیه مطابق حقوق سایر افراد وظیفه می‌باشد و پس از خاتمه دوره دانشکده حقوق پایه مصوبه را دریافت خواهند داشت.

ماده 81- دانش آموزان دانشکده افسرى احتیاط پس از خاتمه دوره دانشکده چنانچه از عهده امتحانات خروجى برآیند طبق فصل پنجم قانون ترفیعات به درجه افسرى نائل می‌گردند.

ماده 82- چنانچه افسران وظیفه در خدمت بی‌علاقگى نشان داده و یا بى‌انضباطى و سستى از آنان مشهود گردد براى هر دفعه ارتکاب با نظر ستاد ارتش از سه ماه تا یک سال خدمت آنها تمدید می‌گردد.

ماده 83- افسران وظیفه پس از خروج از دانشکده با نظر ستاد ارتش به نسبت احتیاجات به قسمت‌هاى ارتش تقسیم می‌گردند.

ماده 84- افراد وظیفه که خدمت زیر پرچم خود را مانند افراد عادى خاتمه داده و بعداً به خاتمه تحصیلات و اخذ گواهى‌نامه متوسطه یا عالیه نایل آیند و بخواهند جزء کادر افسرى احتیاط محسوب گردند مشمول مقررات این فصل خواهند بود.

ماده 85- افسران وظیفه و احتیاط در صورت تمایل به ادامه خدمت داوطلب در ارتش پس از طى سال دوم دوره دانشکده افسرى افسر داوطلب شناخته شده و تابع مقررات عمومى ارتش خواهند بود.

تبصره- مدت تحصیل در سال دوم دانشکده با استفاده از حقوق درجه بوده ولى هزینه آنها در دانشکده از حقوق آنها محسوب خواهد شد.

ماده 86- دارندگان گواهى‌نامه که به خاتمه ادوار تحصیلى متوسطه و عالیه موفق شده‌اند در موقع انجام خدمت زیر پرچم براى دخول به دانشکده افسرى احتیاط بایستى شرایط زیر را دارا باشند.

الف- در موقع معرفى از طرف وزارت معارف راجع به استعداد و قابلیت و ذوق نظامى و همچنین وضعیت اخلاقى داراى گواهى‌نامه مخصوص باشند.

ب- از نظر جسمانى و تناسب اندام (که با معاینه متخصصین پزشکى منتخب از طرف ستاد ارتش تشخیص داده می‌شود) نقیصه بدنى نداشته و کاملاً سالم باشند.

ج- پس از معرفى جهت انجام خدمت وظیفه به وسیله یک هیئت نظمى تحت آزمایش واقع و مطابق برنامه تعلیمات نظامى وزارت معارف از عهده امتحانات لازمه برآیند.

تبصره- مشمولینى که در هر یک از مراحل سه‌گانه بالا مردود شوند جهت دو سال خدمت عادى معرفى و آنهایی که داراى شرایط مقرره باشند روز اول مهرماه هر سال به دانشکده افسرى احتیاط اعزام و معرفى می‌گردند.

ماده 87- تجدید ادوار تحصیلى دانشجویان دانشکده افسرى احتیاط جزء مدت خدمت آنها محسوب نشده و فقط یک دوره آن جزء مدت خدمت زیر پرچم محسوب و براى طى یک سال بقیه مدت زیر پرچم بدون درجه به صف اعزام می‌گردند.

تبصره- تجدید ادوار تحصیلى دانشکده افسرى احتیاط از دو دوره تجاوز نخواهد کرد.

ماده 88- افسران وظیفه و احتیاط و ذخیره چنانچه در هر یک از مراحل خدمتى شئون و خصایص افسرى را از دست داده و فاقد صلاحیت گردند بقیه مدت خدمت را در کلیه مراحل با درجه سربازى ادامه داده و از کادر افسرى خارج خواهند بود.

+++

فصل دوازدهم- پزشکان- دام پزشکان- دواسازان- دندانسازان‏

ماده 89- مشمولین نامبرده در این فصل در امور تخصصى خود مورد استفاده واقع و جزء کادر مربوطه منظور خواهند شد.

ماده 90- مشمولین نام برده در این فصل به محض این که از طرف وزارت معارف معرفى شدند پزشکان و دواسازان و دندانسازان به وسیله اداره بهدارى ارتش و دام پزشکان به وسیله اداره دام پزشکى ارتش به خدمت اعزام و در محل‌هاى معینه از طرف ستاد ارتش گمارده می‌شوند.

ماده 91- افراد نامبرده در ماده فوق در ضمن انجام دوازده ماه خدمت اولیه تعلیمات لازمه را فرا گرفته و پس از انقضاء مدت مزبور چنانچه از عهده امتحانات مقرره برآیند به درجه افسرى نائل والّا دوازده ماه خدمت اولیه آنها تجدید خواهد شد.

ماده 92- افراد نام برده در این فصل در دوازده ماه خدمت اولیه مثل سایر سربازان وظیفه بوده ولى چنانچه به مأموریت خارج از منطقه مربوطه (جز مرکز) اعزام شوند هر ماه مطابق حقوق یک نفر ستوان سوم مدد معاش در حق آنها پرداخت خواهد شد.

تبصره- براى تعیین منطقه مربوطه محل اقامتگاه قانونى مشمولین معتبر خواهد شد.

ماده 93- افراد نام برده در این فصل مشمول مقررات مواد 82 و 86 و 87 و 88 این قانون خواهند بود.

فصل سیزدهم- اجراى مراسم سربازگیرى‏

ماده 94- مجالس سربازگیرى در پانزدهم فروردین ماه هر سال در مراکز حوزه ها تشکیل و افتتاح می‌گردد.

تبصره 1- در صورتی که تشکیل مجلس سربازگیرى در مدت مقرره ضمن ماده 56 در کلیه کشور مقدور نباشد مناطق و حوزه‌هاى سربازگیرى مکلف می‌باشند به محض تهیه مقدمات در طول تشکیل داده و وضعیت مشمولین را طورى رسیدگى نمایند که یک سال بعد موکول نشود.

تبصره 2- در سال 1317 استثناٌ مجالس سربازگیرى در 15 مهرماه تشکیل و افتتاح می‌گردد.

ماده 95- در اولین ساعت افتتاح مجلس سربازگیرى فرمان همایونى از طرف رئیس مجلس قرائت و با ایراد نطق مختصرى دایر به منویات خاطر خطیر شاهانه و فواید خدمت سربازى مجلس را افتتاح می‌نماید.

ماده 96- رئیس مجلس مقررات مربوط به کسانی را که مطابق این قانون ممکن است از خدمت نظامى دائماً یا موقتاً معاف گردند شرح می‌دهد.

ماده 97- اسامى اشخاصى که در آن سال به خدمت سربازى دعوت شده‌اند مطابق دفاترى که حوزه‌هاى سربازگیرى از روى مدارک و دفاتر آمار استخراج نموده‌اند باید یک یک به صداى بلند خوانده شود و مطابق مقررات این قانون در حق حاضرین و غائبین عمل شود.

ماده 98- به اطلاعاتى که طبق اظهار مشمولین یا نمایندگان آنها در موقع رسیدگى و اسم نویسى اظهار شده ضمن دفاتر شناسنامه خود آنها و دفتر اسامى حوزه‌ها ثبت شده دقیقاً رسیدگى و نتیجه تشخیص (صحت و سقم) و نظریه مجلس سربازگیرى در ستون مربوطه (برگ‌هاى شناسنامه- دفاتر حوزه‌ها- صورت مجلس سربازگیرى) قید و امضاء می‌شود.

مجلس سربازگیرى در ستون مربوطه (برگ‌هاى شناسنامه- دفاتر حوزه‌ها- صورت مجلس سربازگیرى) قید و امضاء می‌شود.

تبصره 1- کسانی که مطابق ماده 2 این قانون در سنین مشمولیت بوده و در صفحه مخصوص برگ‌هاى شناسنامه

+++

آنها از طرف مأمورین رسیدگى و مجالس سربازگیرى نتیجه بررسى و رأى مجلس سربازگیرى ذکر نشده باشد هیچ یک از ادارات و بنگاه‌هاى دولتى و شهرداری‌ها و ملى (اعم از رسمى و غیر رسمى) مجاز به استخدام و قبول عضویت آنها در هیچ کارى نخواهند بود و گماردن این قبیل اشخاص به هر گونه خدمتب به کلى ممنوع است و به آنان نبایستى اجازه مسافرت داده شود.

تبصره 2- کسانی که برگ‌هاى شناسنامه آنها حاکى از احراز عنوان سربازى می‌باشد بایستى داراى دفترچه خدمت نظامى و یا برگ آماده به خدمت باشند و الّا مشمول مقررات تبصره بالا خواهند بود.

ماده 99- مشمولینى که در موقع رسیدگى و اسم نویسى اساساً خود را سرباز بلامانع معرفى نموده‌اند محتاج رسیدگى نبوده بایستى فوراً راى سربازى آنها از طرف مجلس صادر و جهت انجام خدمت معرفى شوند.

ماده 100- مجالس سربازگیرى بایستى با مراجعه به سوابق و بررسى در وضعیت هر یک از مشمولین که قبلاً رسیدگى شده بدون تأخیر راى خود را به پرونده‌هاى مربوطه ضمیمه نمایند.

ماده 101- مشمولینى که به واسطه مسافرت و یا کسالت و علل دیگر حاضر نشده و نماینده فرستاده باشند از نماینده آنها تحقیقات لازمه به عمل آمده علل عدم حضور و وضعیت آنها مقابل اسامى مربوطه ذکر و مطابق مقررات این قانون درباره آنها رفتار می‌شود.

ماده 102- در صورت بروز اختلاف آراء بین اعضاء مجلس سربازگیرى رأى به اکثریت قاطع خواهد بود.

و در صورت تساوى تعداد رأى دهندگان رأى قسمتى که رئیس با آن موافقت نموده قابل اجرا می‌باشد.

ماده 103- پس از خاتمه رسیدگى به وضعیت کلیه مشمولین حاضر و موضوع کردن معافها سربازشدگان به نسبت احتیاج از روى شماره ترتیب اسامى به سربازخانه اعزام و به مازاد برگ آماده خدمت داده می‌شود تا در اولین موقع احتیاج به سربازخانه فرستاده شوند.

ماده 104- پس از ختم عملیات مجالس سربازگیرى صورت مجلس در چهار نسخه نوشته شده و کلیه اعضاء امضاء می‌نمایند یک نسخه از صورت مجلس به وزارت داخله و یک نسخه به اداره نظام وظیفه عمومى ارسال و یک نسخه در دفتر حوزه سربازگیرى و یک نسخه در دفتر رئیس مجلس سربازگیرى بایگانى می‌شود.

ماده 105- بلافاصله بعد از خاتمه مجلس سربازگیرى حوزه‌هاى سربازگیرى موظفند توضیحات لازمه راجع به مشمولین متوفى را در دفاتر مربوطه ذکر نموده و راجع به جلب غائبین و فراریان مطابق مقررات این قانون اقدام و عمل نمایند.

فصل چهاردهم- مشمولین مقیم خارجه‏

ماده 106- نمایندگان سیاسى و قنسولى دولت شاهنشاهى ایران مقیم خارجه بایستى دفترى جهت ثبت اسامى کلیه اتباع ایران مقیم حوزه مأموریت خود تهیه نموده و از روى مدارک صحیحه تنظیم نمایند.

تبصره- در دفتر مزبور بایستى به طور خلاصه تاریخچه انفرادى هر یک از اتباع ذکور دولت شاهنشاهى از حیث (هویت کامل- تاریخ تولد- مشاغل- مدت توقف- تارخ عزیمت از ایران- تعداد عائله و میزان درآمد و سرمایه در خارجه و در ایران) درج شود.

ماده 107- به مشمولینى که فاقد برگ شناسنامه بوده و یا آنهایی که جدیداً متولد می‌شوند بایستى از طرف مأمورین مذکور در ماده 106 مطابق مقررات قانون آمار و ثبت احوال برگ شناسنامه داده شود.

ماده 108- نمایندگان دولت شاهنشاهى مقیم خارجه انجام وظائف مجلس سربازگیرى را در حوزه مأموریت خود نسبت به اتباع ایران عهده دار خواهند بود.

+++

ماده 109- در اول فروردین ماه هر سال به محض این که فرمان همایونى دایر به احضار مشمولین شرف صدور یافت به وسیله وزارت امور خارجه تلگرافاً به نمایندگان مقیم خارجه ابلاغ می‌گردد.

ماده 110- نمایندگان دولت شاهنشاهى به محض استحضار از فرمان همایونى با مراجعه به دفاتر خود که می‌بایستى اسامى مشمولین هر سال دقیقا طبقه‌بندى شده باشد مشمولینى را که در آن سال فرمان همایونى دایر به احضار آنان شرف صدور یافته به سفارتخانه یا قنسولگرى دعوت می‌نمایند.

ماده 111- رسیدگى به وضعیت هر یک از مشمولین بایستى مطابق مقررات این قانون در مجلسى که تحت ریاست نماینده دولت با حضور نماینده نظامى و پزشک و یک یا دونفر دیگر از اعضاء سفارتخانه یا قنسولگرى و دو نفر از اتباع مطلع با انتخاب نماینده دولت تشکیل مى‌گردد به عمل آید.

تبصره- عضویت هر یک از اشخاص نامبرده در این ماده منوط به بودن آنها در محل است.

ماده 112- مشمولینى که سرباز بلامانع تشخیص داده شوند بایستى به طرف اسران حرکت داده شوند و اسامى و سوابق و مدارج تحصیلى آنها نیز مشروحاً به مرکز گزارش شود.

ماده 113- مشمولینى که از خارجه به ایران عازم می‌شوند چنانچه از ایران برگ شناسنامه گرفته باشند (به استثناء آنهایی که داراى گواهى‌نامه متوسطه و عالیه هستند) بایستى در محل اخذ برگ شناسنامه به خدمت معرفى شوند و چنانچه از نمایندگان ایران در خارجه برگ شناسنامه اخذ کرده باشند باید خدمت خود را در قسمت‌هاى مرکزى انجام دهند.

تبصره 1- انجام خدمت مشمولینى که داراى گواهى‌نامه می‌باشند تابع مقررات فصل 11 و 12 این قانون خواهند بود.

تبصره 2- چنانچه مشمولین نامبرده در این ماده به واسطه محظورات و موانعى مایل به انجام خدمت در منطقه مربوطه نباشند می‌توانند انجام خدمت زیر پرچم خود را در یکى از قسمت‌هاى پادگان مرکز استدعا نمایند.

ماده 114- اسامى مشمولین بى بضاعتى که به تصدیق نمایندگان دولت شاهنشاهى قادر به تهیه هزینه مسافرت خود به ایران نباشند مشروحاً به مرکز گزارش شود.

ماده 115- مشمولینى که به ایران عزیمت می‌نمایند از نمایندگان دولت شاهنشاهى مطابق مندرجات ماده 106 معرفى‌نامه رسمى در دست داشته باشند.

ماده 116- مشمولینى که در حین عبور از مرز داراى معرفى‌نامه رسمى نباشند خود را به نزدیکترین حوزه سربازگیرى معرفى نموده و وضعیت آنها مطابق مقررات قانون در همان حوزه تحت رسیدگى قرار داده شود.

ماده 117- مشمولین مقیم خارجه چنانچه در موقع مقرره جهت انجام خدمت خود را معرفى ننموده باشند تا اول فروردین چهل و شش سالگى در هر موقع و در هر سنى که به ایران مراجعت نمایند بایستى خدمت مقرره را انجام داده و مطابق مقررات فصل نوزدهم این قانون در حق آنها رفتار شود.

فصل پانزدهم- طرز اجراى مراسم سوگند

ماده 118- کلیه مشمولینى که به افتخار خدمت سربازى نایل می‌شوند نسبت به شاهنشاه و میهن سوگند وفادارى

+++

ماده 119- انجام مراسم سوگند بایستى پس از طى دوره تعلیمات اولیه در مقابل پرچم هنگى به عمل آید.

ماده 120- طرز اجرى مراسم سوگند بدین ترتیب خواهد بود که بایستى سربازان هر واحد جملات زیر را کلمه به کلمه با فرمانده خود تکرار کنند.

سوگند نامه‏

(من در پیشگاه خداوند قسم یاد می‌کنم که در انجام وظایف مقدس سربازى و فداکارى نسبت به اعلیحضرت همایون شاهنشاهى و میهن خود قصور و کوتاهى نکرده و آماده‌ام در هر موقع با نثار جان خود وفادارى به این سوگند و پیمان عملاً نشان دهم.

ماده 121- پس از خاتمه مراسم شوگند سرود ملى خوانده شده و سلام شاهنشاهى نواخته می‌شود.

فصل شانزدهم- احضار تعلیماتى و بسیج‏

ماده 122- احضار طبقات صنوف و قسمت‌هاى مختلفه مشمول مقررات ماده 26 این قانون خواهد بود.

ماده 123- کلیه سربازانى که دوره خدمت زیر پرچم خود را به پایان رسانده‌اند در چهار سال دوره احتیاط پس از سه سال اول در سال چهارم احتیاط یک مرتبه و در شش سال اول ذخیره هر دو سال یک مرتبه در سال‌هاى دوم و چهارم و ششم و در بقیه سال‌ها هر سه سال یک مرتبه در سال‌هاى نهم و دوازدهم و پانزدهم بایستى براى مدت یک ماه تجدید تعلیمات نظامى حاضر گردند.

ماده 124- احضار هر یک از طبقات شامل افسران و گروهبانان آن طبقه نیز خواهد بود.

ماده 125- جزء در مواقع بسیج عمومى حکم احضار سه ماه قبل از تاریخ حضور به وسیله آگهى منتشر می‌گردد.

ماده 126- حکم و آگهى احضار شدگان از طریق حوزه‌هاى نظام وظیفه به وسیله فرمانداران و کدخدایان و مأمورین امنیه وشهربانى ابلاغ و منتشر می‌گردد. و با احضار شدگان مقیم خارجه توسط نمایندگان شاهنشاهى ابلاغ می‌گردد.

ماده 127- کدخدایان موظف می‌باشند آنهایی را که اسمشان در فهرست‌هاى واصله درج شده احضار نموده‌اند وادار نمایند تا روز مقرر وسائل حرکت و ورود خود را به محل تجمع آماده نمایند و راجع به سایر احضار شدگانى که در محل نباشند ملزم می‌باشند از کسان و آشنایان آنها تحقیقات وافیه به عمل آورده تاریخ فوت و یا تاریخ غیبت و محل توقف و اشتغالات فعلى آنان را در مقابل اسامى مربوطه به طور صریح ذکر نموده به نزدیک‌‌‌ترین رئیس شهربانى و یا فرمانده امنیه تسلیم نمایند که بلافاصله جهت حوزه مربوطه ارسال شود.

تبصره- در خارجه اجراى مقررات بالا به عهده نمایندگان دولت شاهنشاهى خواهد بود.

ماده 128- طبقاتى که در موقع بسیج عمومى احضار می‌گردند موظفند پس از این که اعلامیه احضار به محل آنها رسید در ظرف بیست و چهار ساعت حرکت نموده به مرکز حوزه سربازگیرى و یا سفارتخانه و قونسولخانه خود حضر شوند.

ماده 129- طبقاتى که موقع احضار در خارجه متوقف هستند باید بوسائل مقتضى از قبیل آگهى در روزنامه ى ابلاغ انفرادى از طرف سفارت یا قونسولخانه‌ها از جریان احضار خود آگاهى یافته جهت دریافت گذرنامه در سفارتخانه قونسولخانه مربوط حاضر شوند.

ماده 130- اشخاصى که در موقع بسیج عمومى احضار می‌گردند چنانچه براى انجام امورات شخصى در غیاب خود محتاج نماینده- وکیل و شخص ثالث باشند هر گونه وکالت‌نامه که در حضور رئیس دفتر سربازگیرى و یا افسر امنیه و شهربانى

+++

نوشته باشند از طرف مأمورین نامبرده نیز گواهى شده باشد از هر گونه هزینه معاف بوده و در نزد مراجع و مقامات مادامى که نویسنده آن تحت تجهیز است اعتبار وکالت‌نامه رسمى را خواهد داشت.

ماده 131- براى بیمارانى که قادر به حرکت نباشند بایستى گواهى نامه و استشهاد معتبر با گواهى شهربانى یا امنیه به مرکز حوزه مربوطه با تعیین نوع مرض فرستاده شود که بلافاصله از طرف حوزه پزشک بازرس جهت رسیدگى به وضعیت فرد بیماران اعزام گردد.

ماده 132- به نفراتى که موقع احضار در خارج از حوزه مربوطه سکنى دارند (اعم از خارجه یا داخله) بایستى به محض انتشار آگهى از طرف کسان و خویشان آنها جریان احضار به اسرع وسائل اطلاع داده شود که در رأس موعد مقرره به محل معینه حاضر شوند.

ماده 133- کلیه افراد احتیاط و ذخیره بایستى به دفعاتى که در این قانون تصریح شده در تجدید تعلیمات شرکت نمایند و چنانچه در هر یک از دفعات احضار به علل موجهى در حضور و شرکت آنها تعویق حاصل شود بایستى در سنوات آتى با طبقات بعدى به منظور طى تعلیمات مقرره احضار و شرکت نمایند.

ماده 134- به طور کلى در مواقع احضار و بسیج افراد هر حوزه مراکز حوزه‌هاى مربوطه بوده و بایستى احضار‌شدگان خود را به دفتر سربازگیرى همان محل معرفى نمایند.

ماده 135- افراد احتیاط ذخیره زیر از احضار براى تجدید تعلیمات و وهله اول بسیج معاف می‌باشند.

الف- بیمارانى که قادر به حرکت و انجام تعلیمات نباشند.

ب- زندانیان‏

ج- رؤساى دادگاه‌ها- مأمورین سیاسى و قونسولى و سایر نمایندگان دولت شاهنشاهى در خارجه‏

د- شهرداری‌ها و کدخدایان رسمى‏

ه- مدیران و آموزگاران دبستان‌ها و آموزشگاه‌هاى فلاحتى که به گواهى وزارت معارف تعیین جانشین جهت آنها مقدور نباشد و لااقل داراى یک سال سابقه خدمت در معارف باشند.

و- کارگران فنى راه آهن به شرط آن که لااقل سه ماه قبل از صدور حکم داخل در خدمت نامبرده شده باشند.

ز- نفراتى که در خدمات ارتش هستند.

تبصره 1- مواقعی که حضور هر یک از معاف شدگان مندرجه در بالا ضرورت حاصل کند تصریحاً در احکام صادره قید می‌شود.

تبصره 2- کسانى که در موقع احضار تعلیماتى در خارجه بوده و بنا به گواهى سفارت یا قونسولخانه حضور آنها در موعد مقرر غیر مسیر و قابل تعویق باشند در سال بعد بدون هیچگونه عذرى باید در تعلیمات طبقه بعدى شرکت نمایند.

ماده 136- به جاى نفرات احتیاط و ذخیره مستخدمى که در احضار تعلیماتى و وهله اول بسیج مطابق مقررات ماده بالا معاف می‌گردند بایستى فوراً از طرف وزارتخانه‌هاى مربوطه جانشین تعیین و در نظر گرفته شود تا در موقع احضار بعدى مانعى براى حضور و شرکت آنها در بین نباشد مگر در مواردى که فرمان مخصوص صادر شده باشد.

ماده 137- اشخاصى که به خدمت احضار نمى‌گردند موظفند نسبت باسلاف و اولاد و زنان و برادر زن و خواهدان سربازانى که متکفل عائله بوده از ده یا محل آنها براى مدت بیش از یک ماه و نیم احضار شده‌اند از تاریخ دخول حضار شدگان به خدمت الى روز خاتمه خدمت مساعدت و همراهى نمایند و اولیاى امور شهردارى‌هاى محلى و کدخدایان بایستى اجراى

+++

منصفانه این مقررات را عهده دار شده و در انجام آن مراقبت کامل معمول دارند.

تبصره 1- به خانواده فراریان و متخلفین هیچگونه کمک و همراهى نباید معمول شود.

تبصره 2- در موقع بسیج بنگاه‌هاى ملى و شهردارى‌ها نیز بایستى در همراهى و کمک مادى به عائله احضار شدگان لازمه مساعدت و معاضدت را به عمل آورند.

ماده 138- نفراتى که در خدمت ادارات دولتى یا عمومى و غیره بوده و مشمول موارد معافیت نیستند. بایستى سه روز قبل از تاریخ احضار و حرکت از خدمت مربوطه موقتاً معاف گردند.

ماده 139- طبقات احضار شده با ارائه کتابچه نظامى و دفتر خدمت وظیفه براى حضور در محل تجمع از پرداخت هزینه راه آهن و کشتى در داخله کشور معاف خواهند بود.

ماده 140- طبقات احضار شده جهت تجدید تعلیمات آنان که جزء ادارات و بنگاه‌ها هستند در مدت احضار موقت حقوق خود را از ادارات و بنگاه‌هاى مربوطه دریافت خواهند نمود و آنهایی که داراى مشاغل آزاد هستند بر طبق مقررات مالى ارتش از قسمت‌هاى مربوطه مأخوذ خواهند داشت.

ماده 141- در مواقع بسیج به طور کلى حقوق و هزینه احضار شدگان به عهده ارتش خواهد بود.

فصل هفدهم- تغییر سن‏

ماده 142- به طور کلى سن اشخاص تابع مصرحات برگ‌هاى شناسنامه آنها خواهد بود.

ماده 143- چنانچه در موقع رسیدگى و اسم نویسى مندرجات برگ‌هاى شناسنامه با سن حقیقى مشمولین مطابق به نظر نرسیده و یا اختلاف فاحش کوچکتر یا بزرگتر از سنین مشمولیت تشخیص داده شوند بایستى موضوع در مجلس سربازگیرى مطرح شده و چنانچه مورد تائید واقع گردد پرونده امر به هیئت تجدید‌نظر به مراجعه و رأى قاطع هیئت مذکور در محل مخصوص برگ شناسنامه و در ستون دفاتر مربوطه قید شود این رأى قابل اعتراض نبوده ولى فقط از نقطه‌نظر مقررات راجع به نظام وظیفه مؤثر خواهد بود.

تبصره- پرونده‌‌هاى موجوده که روى جریان فوق عمل شده و هنوز مطابق مقررات اولیه جریان آن خاتمه نیافته مشمول مقررات این ماده خواهد بود.

ماده 144- هیئت تجدید‌نظر تحت ریاست یک نفر افسر ارشد به عضویت نمایندگان اداره آمار و ثبت احوال و نظام وظیفه و بهدارى ارتش و دو نفر عضو نظامى با نظر ستاد ارتش تعیین و تشکیل می‌گردد.

ماده 145- قانون اصلاح ماده 9 قانون ثبت احوال مصوب اول بهمن ماه 1312 نسخ می‌شود.

چنانچه سن اشخاص از لحاظ مشمولیت نظام وظیفه نظر به اختلاف فاحش قیافه مورد اعتراض کمیسیون مرکب از نمایندگان نظام وظیفه و آمار و ثبت احوال و امنیه و شهربانى در هر حوزه اعم از مرکز ولایات واقع شود رسیدگى به اعتراض مزبور در محل با حضور هیئتى مرکب از عالى‌ترین مأمور وزارت داخله یا نماینده او و نمایندگان عدلیه و ادارات نام برده بالا و یک نفر پزشک به انتخاب نظام وظیفه و دو نفر از معتمدین محل به انتخاب هیئت مزبور به عمل خواهد آمد تشکیل هیئت مزبور و تسلیم اعتراض به هیئت در صورت عدم تصادف با ایام تعطیل باید در ظرف 48 ساعت به عمل آید.

هیئت مذکور با حضور معترض علیه به اعتراض مذکور رسیدگى کرده و نظریه خود را به معترض علیه ابلاغ و گزارش امر را پیوست پرونده رسیدگى به مرکز ارسال خواهد داشت و در مرکز پس از رسیدگى هیئت تجدید‌نظر نامبرده در ماده 144 رأى صادره از هیئت مذکور قطعى و غیر قابل اعتراض است.

+++

تبصره 1- محل اعتراض نسبت به برگ‌هاى شناسنامه سکنه دهات و قصبات مراکز حوزه‌هاى اصلى می‌باشد.

تبصره 2- حضور هر یک از نمایندگان معینه منوط بوجود ادارات مربوطه در محل خواهد بود.

تبصره 3- معترض علیه چنانچه مدارک واسنادى براى تأیید مندرجات برگ شناسنامه خود داشته و در دسترس نباشد می‌تواند به مدت متناسبى کتباً از هیئت محلى و تجدید‌نظر استمهال نماید.

تبصره 4- پرونده‌هاى موجوده که روى جریان بالا عمل شده و هنوز جریان آن ناتمام است مشمول مقررات این ماده خواهد بود.

ماده 146- نسبت به برگ‌هاى شناسنامه که قبل از تاریخ تصویب ماده 9 اصلاح قانون اصلاحى ثبت احوال مصوب اول بهمن 1312 به موجب حکم قطعى عدلیه یا موجب تجدید‌نظر مطابق ماده 8 قانون ثبت احوال مصوب بیستم مرداد 1307 تصحیح شده.

چنانچه جریان امر از لحاظ مشمولیت برطبق مدارک متقنه مورد اعتراض کمیسیون مقرره در ماده 145 واقع شود از تاریخ‏ تصویب این قانون الى مدت شش ماه ممکن است نسبت به احکام عدلیه به توسط دادستان دادگاهى که حکم داده به آن دادگاه و نسبت به برگ‌هایی که مطابق ماده 8 قانون ثبت احوال مصوب بیستم مرداد 1307 تصحیح شده به هیئت تجدید‌نظر مقرره در ماده 144 اعتراضات کتباً ارسال شود و هیئت تجدید‌نظر و دادگاه‌ها بایستى در ظرف مدتى از تاریخ اجراى این قانون از یک سال و نیم تجاوز ننماید به کلیه اعتراضات واصله مطابق مقررات مربوطه رسیدگى نماید و در صورتی که اعتراضات وارد باشد حکم مجدد صادر خواهد شد حکم مجدد صادره قابل استیناف و تمیز نبوده و اداره آمار و ثبت احوال مکلف است برگ‌هاى شناسنامه معترض علیه را مطابق راى قطعى هیئت تجدید‌نظر و حکم مجدد دادگاه‌ها تصحیح نماید آراء مذکور قطعى ولى فقط از حیث مقررات راجعه به نظام وظیفه موثر خواهد بود. اعتراضاتى که به موجب قانون اصلاح ماده 9 ثبت احوال مصوب اول بهمن ماه 1312 توسط دادستان به احکام دادگاه‌هاى عدلیه شده و تا تاریخ تصویب این قانون تکلیف آنها در دادگاه معلوم نشده است کان لم یکن خواهد بود و تعقیب آن موقوف به این است که مطابق این ماده اعتراض جدید بشود.

فصل هیجدهم- وظائف حوزه‌هاى سربازگیرى‏

ماده 147- به طور کلى تهیه وسائل اجراى مقررات این قانون در هر حوزه سربازگیرى به عهده رئیس آن حوزه خواهد بود.

ماده 148- رؤساى حوزه هاى نظام وظیفه وظیفه‌دار هستند که با اقدامات قانونى تمام قلمرو حوزه مربوطه را در هر سال حتماً از نظر سربازگیرى عمل نمایند.

تبصره- رسیدگى به وضعیت مشمولین و نفرات حوزه‌هاى دیگر چنانچه محل اقامت خود را تغییر داده باشند به عهده حوزه محل اقامت خواهد بود منتها بایستى فوراً مراتب به حوزه مربوطه نیز سابقه داده شود.

ماده 149- در مرکز هر یک از حوزه‌ها و مناطق سربازگیرى طبق تبصره ماده 56 یک دادگاه ادارى وجود خواهد داشت که تحت ریاست رؤساى مناطق و حوزه‌هاى سربازگیرى به عضویت نمایندگان عالى‌ترین مأمور وزارت داخله و ثبت احوال محل و یک نفر پزشک نظامى تشکیل و به وضعیت باقى مانده امور سربازگیرى رسیدگى خواهد شد.

تبصره 1- در نقاطى که امنیه و شهربانى موجود است نمایندگان مربوطه نیز در دادگاه ادارى عضویت خواهند داشت.

+++

تبصره 2- آراء دادگاه ادارى باید کتبى و روى مدارک پرونده بوده و اعتبار آن به منزله آراء مجلس سربازگیرى خواهد بود.

تبصره 3- آراء مجالس سربازگیرى و دادگاه‌هاى ادارى قطعى بوده مگر این که در نتیجه شکایات معترضین و یا وصول گزارشات مأمورین صلاحیت دار و یا اطلاعات موثق بر حسب دستور ستاد ارتش تجدید‌نظر آن ضرورت حاصل کند که در این صورت پرونده‌هاى مربوطه به هر منطقه در دادگاه ادارى متشکله در مرکز آن منطقه با حضور رئیس منطقه و فرمانده پادگان یا نماینده او فقط براى یک مرتبه یک مرتبه تجدید‌نظر خواهد شد و چنانچه قضئیه قابل تعقیب جزایی تشخیص داده شود به دادگاه صلاحیت‌دار احاله می‌گردد.

ماده 150- کلیه تنبیهات و مجازات‌هاى مقرره در فصل نوزدهم این قانون پس از بررسى پرونده‌هاى مربوطه عیناً احاطه و تصمیماتى که دادگاه ادارى باید رأساً اتخاذ نماید په منظور صدور تصویب‌نامه و دستور اجرا جهت فرمانده نظامى منطقه ارسال می‌گردد.

ماده 151- حوزه‌هاى سربازگیرى موظفند جریان عمل را طورى تنظیم نمایند که نفرات که نفرات معینه در رأس مواعد مقرره به خدمت احضار وسائل ترخیص و برگ‌ها و مدارک آنها طورى پیش‌بینى و تنظیم شود که موجبات تأخیر جریان امور را فراهم نگردد.

ماده 152- در حوزه‌هاى سربازگیرى دفاتر مربوطه باید به نحوى ترتیب داده شود که تاریخچه ادوار خدمتى کلیه نفرات حوزه مربوط را به طور روشن نشان داده و کلیه تغییرات به طور واضح و دقیق در آن مصرح باشد و باید همیشه مندرجات دفاتر با واقعیت و وضعیت نفرات آن حوزه در هر موقع مطابق و بدون و بدون اختلاف باشد.

ماده 153- مأمورین آمار و کدخدایان هر حوزه مکلفند هر یک از موارد مربوطه هر موقع تغییراتى راجع به افراد حوزه مربوطه از لحاظ شهادت و فوت و فرار و مسافرت به خارجه و تغییر محل حاصل می‌گردد بلافاصله حوزه‌هاى سربازگیرى را مطلع سازند که در دفاتر و پرونده‌هاى مربوطه عمل نموده و اقدامات لازمه معمول دارند.

ماده 154- وضعیت و طرز عمل مناطق و حوزه‌هاى سربازگیرى لااقل در هر سال یک مرتبه با عزام بازرس از مرکز یا از اطراف فرمانده مربوطه تحت بازرسى دقیق واقع و در صورت اقتضاء نیز در مواقع مختلفه بازرس اعزام می‌گردد.

فصل نوزدهم- تنبیهات‏

ماده 155- سربازانى که در مواقع صلح مدت غیبت آنها در خدمت از پانزده روز متوالى تجاوز نماید فرارى محسوب و پس از دستگیرى جهت تعیین مجازات‌هاى زیر به دادگاه‌هاى نظامى تسلیم می‌گردند.

الف- براى دفعه اول فرار از تاریخ دستگیرى تجدید خدمت زیر پرچم با شش ماه خدمت اضافى‏

ب- براى دفعه دوم فرار تجدید خدمت زیر پرچم با یک سال خدمت اضافى‏

ج- براى دفعه سوم فرار به چهار سال خدمت زیر پرچم محکوم خواهند شد.

د- درصورتی که ارتکاب به فرار از سه مرتبه تجاوز نمود مرتکبین آن مشمول مقررات تبصره 2 ماده 156 خواهند بود.

+++

تبصره- در موقع جنگ پنج روز غیبت فرار محسوب و چنانچه فرار از سربازخانه باشد مرتکبین به شش الى پانزده سال زندانى با اعمال شاقه و چنانچه در جبهه و خط آتش باشد به اعدام محکوم و محاکمه مرتکبین در دادگاه نظامى زمان جنگ به عمل خواهد آمد.

ماده 156- غائبین زیر چنانچه داراى عذر موجه نباشند علاوه بر مدت خدمت زیر پرچم مطابق دو برابر ایام غیبت محکوم به اضافه خدمت خواهند بود.

الف- مشمولینى که در موقع رسیدگى و اسم نویسى حاضر نشده و یا تأخیر کرده باشند.

ب- مشمولینى که در موقع اجراى مراسم سربازگیرى حاضر نشده و یا تأخیر کرده باشند.

ج- کسانی که در موقع احضار تعلیماتى تأخیر نموده باشند.

د- اشخاصی که روى علت مزاج معالجات آنها براى مدت معینى به بنگاه‌هاى بهدارى کشورى محول و در اجراى دستورات پزشکى تعلل و یا اساسا مراجعه ننموده‌اند که در این صورت براى تعیین مدت اضافه خدمت آنها تمام مدت معینه جهت معالجه مأخذ قرار داده می‌شود.

ه- اشخاصی که روى علت مزاج احضار آنها به تعویق افتاده و در خاتمه مدت مقرره جهت معالجه خود را معرفى نکرده باشند.

تبصره 1- چنانچه لزوم ادامه معالجه مشمولین فقره (د- ه) از طرف شوراى پزشکى تجویز شود پس از خاتمه معالجه و بهبودى تنبیه معینه باید در حق آنان اعمال شود.

تبصره 2- مشمولینى که به موجب این ماده اضافه خدمت آنها بیش از چهار سال الزام گردد بایستى پس از خدمت زیر پرچم شش سال به خدمات ساختمانى و جاده سازى و امثال آن گمارده شده و پس از آن جزء افراد هم طبقه خود منظور گردند که در این صورت در تمام مدت شش سالى که مشغول انجام خدمات نامبرده هستند هزینه خوراک و پوشاک و منزل آنها با حقوق معینه افراد تجاوز نکند به عهده وزارتخانه یا اداره خواهد بود که جهت خدمات آن اختصاص داده شده‌اند.

ماده 157- مشمولین نظام وظیفه که تا کنون غایب بوده و به خدمت حاضر نشده‌اند و همچنین سربازانى که از خدمت فرار اختیار و تا حال مراجعت نکرده‌اند چنانچه تا شش ماه بعد از تصویب این قانون شخصاً خود را معرفى نموده و خدمت مقرره را انجام دهند از هر گونه مجازات معاف خواهند بود.

ماده 158- در مورد اشخاص زیر طبق مقررات مربوط به محاکمات ادارى وزارتخانه‌ها مجازات انتظامى اعمال می‌گردد:

1- اعضای مجلس سربازگیرى و مأمورین رسیدگى که در انجام وظائف محوله قصور ورزیدن و یا در جلسات متشکله بدون عذر موجه حاضر نشوند.

2- مأمورین آمار و کدخدایانی که در انجام وظائف مقرره در ماده 153 این قانون تأخیر و یا قصور کرده باشند.

ماده 159- پرونده مشمولین مقررات ماده 156 و 157 در دادگاه‌هاى ادارى حوزه‌ها و مشمولین مقررات ماده 158 در دادگاه‌هاى ادارى مربوطه رسیدگى و رأى داده خواهد شد.

ماده 160- اشخاص زیر به ده الى سى روز زندانى قابل ابتیاع محکوم خواهند شد.

الف- اشخاصى که مشمولین احضار شده جهت رسیدگى و اسم‌نویسى را عالماً عامداً استخدام نمایند قبل از آن که برگ‌هاى شناسنامه آنها از طرف مأمورین مربوطه نوشته شده باشد.

+++

ب- اشخاصی که مشمولین دعوت شده جهت اجراى مراسم سربازگیرى را عالماً عامداً استخدام نمایند قبل از آن که نظریه مجالس سربازگیرى در برگ‌هاى شناسنامه آنها ذکر شده باشد و چنانچه از طرف مجلس سربازگیرى نیز رأى مربوطه قید شده باشد فقط در حال آماده به خدمت ارجاع شغل به آنان بلامانع خواهد بود والّا چنانچه برگ‌هاى شناسنامه حاکى از رأى سربازى و یا انقضاء مدت آماده به خدمت باشد مرتکبین مشمول مقررات همین ماده خواهند بود.

ماده 161- اشخاص زیر به یک الى دو ماه زندانى قابل ابتیاع محکوم خواهند شد.

الف- اشخاصی که در موقع جنگ وبسیج نفرات آماده به خدمت و یا نفرات احتیاط و ذخیره احضار شده را عالماً و عامداً به خدمت بپذیرند.

ب- پزشکان موظف بهدارى کشور که در معالجه و مداواى مشمولین معلول قصور نمایند.

ج- کسانی که مطابق قانون موظف به نگاهدارى و تأمین اعاشه عائله متکلفین بوده و بدون عذرموجه خوددارى نمایند.

د- کسانی که براى تثبیت تکفل اشخاص شهادت کذب داده باشند.

ه- اشخاصى که نفرات فرارى از خدمت را عالماً عامداً استخدام کرده باشد.

و- اشخاصی که در موقع جنگ و بسیج مطابق این قانون موظف به کمک و همراهى با عائله سربازان بوده و بدون عذر موجه خوددارى نموده باشند.

ماده 162- چنانچه استخدام اشخاص نامبرده در دو ماده بالا از طرف مقامات رسمى به عمل آمده باشد مجازات مقرره در حق رؤساى کارگزینى و امر استخدام آنها معمول خواهد شد و انواع استخدام اعم از روزمزد و کنتراتى خدمات خصوصى یا عمومى یا ادارى به طور کلى مشمول مقررات نامبرده خواهد بود.

ماده 163- فراریان یا کسانی که به خارجه مسافرت نموده‌اند چنانچه مدت فرار و عدم حضور آنها به محل خدمت بیش از یک سال به طول انجامید به ضبط کلیه اموال محکوم خواهند بود.

تبصره- اشخاص مشمول مقررات این ماده هر موقع حاضر نشوند اموال آنها توسط دادگاه‌هاى عمومى مسترد شده و در زمان صلح به وسیله دادگاه‌هاى ادارى حوزه‌ها به مجازات مقرره در ماده 156 محکوم خواهند شد.

ماده 164- رسیدگى و اجراى مواد 160- 161 و 162 و 163 مربوط به دادگاه‌هاى عمومى بوده و پرونده‌هاى مربوطه به موارد منظور از دادگاه‌هاى ادارى مناطق و حوزه‌هاى سربازگیرى نیز باید به دادگاه‌هاى عمومى احاطه گردد.

ماده 165- در موقع جنگ و بسیج احضار شدگانى که بدون عذر موجه تأخیر حضور آنها در داخله به مراکز حوزه‌هاى سربازگیرى و در خارجه به مراکز سفارتخانه‌ها و قونسولگرى‌ها از ده روز تجاوز کند مشمول مقررات ماده 163 گردیده و پس از حضور و دستگیرى به دادگاه نظامى زمان جنگ تسلیم می‌گردند.

ماده 166- این قانون که مشتمل بر نوزده فصل و متضمن 166 ماده و 56 تبصره می‌باشد جانشین قانون خدمت نظام وظیفه عمومى مصوب 16 خرداد ماه 1304 و 30 شهریور ماه 1310 شمسى خواهد بود.

این قانون که مشتمل بر یکصد و شصت و شش ماده است در جلسه بیست و نهم خرداد ماه یک هزار و سیصد و هفده به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى- حسن اسفندیارى‏.

+++

یادداشت ها
Parameter:293662!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)