کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » مشروح مذاکرات » مشروح مذاکرات مجلس ملی » دوره دهم مجلس ملی

0.0 (0)
مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره‏10
[1396/05/08]

جلسه: 45 صورت مشروح مجلس یکشنبه 17 اسفند 1314  

فهرست مطالب:

1ـ تصویب صورت‌مجلس‏

شور اول لایحه متمم قانون تأسیس دانشگاه‌ها و دانشسراها

‏3ـ شور دوم لایحه ترتیب ترفیع ارتش

تقدیم بودجه 1315 کشور از طرف آقاى وزیر مالیه

بقیه شور دوم و تصویب لایحه ترفیعات ارتش

موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

مشروح مذاکرات مجلس شورای ملى، دوره‏10

جلسه: 45

صورت مشروح مجلس یکشنبه 17 اسفند 1314

فهرست مطالب:

1ـ تصویب صورت‌مجلس‏

شور اول لایحه متمم قانون تأسیس دانشگاه‌ها و دانشسراها

‏3ـ شور دوم لایحه ترتیب ترفیع ارتش

تقدیم بودجه 1315 کشور از طرف آقاى وزیر مالیه

بقیه شور دوم و تصویب لایحه ترفیعات ارتش

موقع و دستور جلسه بعد- ختم جلسه

(مجلس یک ساعت و سه ربع قبل از ظهر به ریاست آقاى اسفندیارى تشکیل گردید.)

صورت مجلس یکشنبه 10 اسفند را آقاى مؤیداحمدى (منشى) قرائت نمودند.

اسامی غایبین جلسه گذشته که ضمن صورت مجلس خوانده شده:

غایبین با اجازه ـ آقایان: منصف ـ جرجانی.

غایبین بی‌اجازه ـ آقایان: نمازی ـ کاشف ـ جلایی ـ عراقی.

1ـ تصویب صورت ‌مجلس‏

رئیس ـ در صورت مجلس نظرى نیست (گفته شد ـ خیر) صورت مجلس تصویب شد.

شور اول لایحه متمم قانون تأسیس دانشگاه‌ها و دانشسراها

رئیس ـ خبر کمیسیون بودجه و معارف راجع‌ به متمم قانون تأسیس دانشگاه‌ها و دانشسراها.

خبر کمیسیون معارف:

کمیسیون معارف لایحه نمره 61124 دولت راجع‌به متمم قانون دانشگاه و ترتیب استخدام فارغ‌التحصیل‌های هنرستان موسیقى را با حضور آقاى وزیر معارف مورد بحث قرار داده و با توضیحاتى که آقاى وزیر معارف دادند کمیسیون معارف با عین مواد پیشنهادى دولت موافقت نموده و اینک خبر آن براى شور اول تقدیم می‌شود.

رئیس ـ خبر کمیسیون بودجه در این خصوص.

کمیسیون بودجه لایحه نمره 4368 دولت در متمم قانون تأسیس دانشگاه و دانشسرا‌ها را با حضور آقاى وزیر معارف مطرح و مورد شور و مطالعه قرار داده در نتیجه با مواد پیشنهادى موافقت و اینک خبر آن را براى تصویب مجلس شوراى ملى تقدیم می‌دارد.

رئیس ـ مذاکره در کلیات است. آقاى دیبا

+++

طباطبایى‌دیبا ـ تأسیس دانشگاه‌ها و دانشسرا‌‌ها در بین ملت زنده حقیقتاً از لوازم است و بنده در اصل مطلب مخالفتى ندارم ولى چیزى را که می‌خواستم تذکر بدهم در کمیسیون بودجه هم که آقاى وزیر معارف تشریف داشتند عرض کرده‌ام و آن این است که مراتب علم و فضیلت و کمال باید مختلف باشد و همین که مختلف شد البته ارزش و پاداش این فضیلت و کمال‌‌ها هم از نظر تشویق به طور مختلف باید مراعات گردد. مثلاً فرض بفرمایید محصلى که تحصیل کرده و فقط دوره ابتدایی را تمام کرده است این تحصیل لابد یک ارزش دارد ولى ارزش مخصوص یک کسى هم که دوره متوسطه را تمام کرده تحصیل این هم یک پاداش دارد متناسب با تحصیلش. و آن کسی که علاوه بر دوره متوسطه مدارس عالیه را هم دیده و زحمت کشیده و تمام کرده البته معلوماتش یک ارزش خاصى دارد و همین‌طور کسى که لیسانسیه شده یا زحمت کشیده و دکترا شده. هر کدام از این معلومات و درجات یک ارزش و پاداش خاصى دارد. حالا در این لایحه بنده می‌بینم آمده‌اند و فارغ‌التحصیل‌های مدرسه متوسطه را مساوى قرار داده‌اند در پاداش و ارزش معلومات با اشخاصی که در دانشسراى عالى تحصیل کرده‌اند (وزیر معارف ـ دانشسراى مقدماتى) مقدماتى هم که باشد باز سنخ تحصیلات و فضل و کمال آنها بیشتر است از کسانى که دوره متوسطه را دیده‌اند و مساوى قرار دادن این دو دور از منطق است. بنده عقیده‌ام این است که باید یک ملاحظات مخصوصى در کار باشد و ظاهراً آقاى وزیر معارف هم موافقت دارند که تحصیلات اینها باید روى برنامه مخصوصى باشد یعنى روى یک نظامنامه خاصى باشد که وقتى اینها تحصیلات‌شان به یک اندازه رسید با تحصیلات اشخاصی که از دانشسرا‌های مقدماتى بیرون می‌آیند مساوى شود. بنده پیشنهادى هم در این زمینه عرض کرده‌ام و بعد از کفایت مذاکرات مقتضى است قرائت شود و در صورتی که موافقت شود خیلى خوب است بنده عقیده‌ام همین است که عرض کردم.

مخبر کمیسیون معارف (دکتر سنک) ـ خاطر آقایان محترم مستحضر است که این لایحه شور اول است و آقایان در اطراف مقصودى که دارند و می‌خواهند صحبت کنند خوب است پیشنهاد دادند. ولى باید عرض کنم که این مذاکرات را در کمیسیون بودجه هم فرمودند و آقاى وزیر هم یک جنبه موافقتى نشان دادند و همین‌طور که فرمودند خوب است پیشنهادشان را به کمیسیون بفرستند در آنجا دقت می‌شود اگر مخالف بودند که مخالف و اگر هم تصویب شد که موافقت می‌شود. در هر حال مقصود بنده این است هر کدام از آقایان که ملاحظات و نظریاتى دارند خوب است پیشنهاد بفرمایند براى شور دوم مطرح و تکلیفش معین می‌شود. و به این ترتیب کمتر وقت مجلس تلف می‌شود.

رئیس ـ آقاى دکتر ملک‌زاده

دکتر ملک‌زاده ـ در این موقع که متمم قانون دانشگاه و دانشسرا مطرح است بنده می‌خواستم چند موضوع را به عرض برسانم اول: خوش‌وقتانه فعلاً تربیت دختر‌ها به تمام معناى کلمه مورد توجه دولت واقع شده به عقیده من وقت آن رسیده که وزارت معارف هم یک تجدید نظرى در پرگرام مدارس دختر‌ها بنماید. زیرا بعضى مواد براى مدارس دختر‌ها قائل شده‌اند که به عقیده بنده محققاً سنگین است در صورتى که این قدر‌ها هم مابه‌الاحتیاج نیست و اگر اغراق نشود حتى بعضى از مواد دروسشان از نظر حفظ‌الصحه مضر است. مثلاً ریاضیات که در مدارس دختر‌ها تدریس می‌شود خیلى زیاد و سنگین است و به عقیده بنده اگر از ریاضیات کاسته شود و قدرى بر موادى افزوده شود که بیشتر مورد احتیاج است خیلى بهتر است از قبیل خانه‌دارى و اصول زندگانى خانوادگى و حفظ الصحه و تکالیف مادرى و تربیت طفل و غیره. و یقین دارم با مساعى جمیله که آقاى وزیر معارف به کار می‌برند و اسباب تشکر همه و بالاخص شخص بنده است این موضوع هم از نظر

+++

دقیق ایشان محو نخواهد شد. مسئله دوم که در تعقیب همین موضوع است، این است که در مدارس دختر‌ها که در ولایات و ایالات تشکیل شده است فوق‌العاده محتاج به معلمه هستند و البته دانشسرا و دانشکده که مورد توجه وزارت معارف است امیدواریم که قسمت معظم آن براى تحصیل دختر‌ها اختصاص داده شود و از این حیث می‌توان کمک بزرگى نموده و عده معلمات لایق براى ولایات تهیه کرد. خاصه که در نتیجه تجربیات خیلى زیادى که در ممالکت متمدنه حاصل شده امتحان شده که حتى در بعضى از مدارس ابتدایی (دبستان‌ها) اغلب معلمین بچه‌ها زن هستند یعنى معلمات هستند و پسر‌ها در پیش زن‌ها درس می‌خوانند و این در نتیجه تجربیات بوده و روى مسایل اجتماعى و اخلاقى است که به این نکته برخورده‌اند اگر طفل در مرحله طفولیت پیش معلمات درس بخواند براى اخلاق آتیه آنها بهتر است و البته خیلى خوب است که عده معلمات ما زیاد شوند که بتوانند یک روزى هم بچه‌ها را درس داده و در مدارس ابتدایی دختر‌ها و پسر‌ها پیش یک معلمه تحصیل کنند. و یک نکته دیگر که از موقع استفاده کرده و عرض می‌کنم این است که البته دولت هم همیشه در نظر داشته است که کلیه تشکیلات مملکتى و مدارس از هر طبقه که هستند در تمام مملکت متحدالشکل و متعلمین در هر‌جا قوه‌شان مساوى باشد، مثلاً شاگردانى که در دبیرستان کرمان تحصیل می‌کنند با شاگردانى که در تهران تحصیل می‌کنند از حیث قوه و رتبه با هم، هم‌سطح باشند متأسفانه این‌طور نیست و در امتحان دیده می‌شود شاگردانى که از ولایات دور دست می‌آیند از حیث معلومات و قواى علمى با شاگردانى که در تهران تحصیل می‌کنند مساوى نیستند و البته بنده مطالعه کرده‌ام علت این است که بیشتر معلمین خوب مخصوصاً معلمین اروپایی که دولت کنترات می‌کند اختصاص به مدارس مرکز پیدا می‌کنند و از حیث معلم مخصوصاً براى دبیرستانها آن هم سیکل دوم ما خیلى فقیر هستیم و این را بنده به تجربه دیده‌ام هر وقت معلم خوبى براى یک مدرسه اعزام شده است به کلى وضع آن مدرسه تغییر کرده است و رو به بهبودى رفته است مثل این که دبیرستان کرمان وضعش خوب نبود و در نتیجه فرستادن یک نفر رئیس خیلى فاضلى که چند سال خودش مشغول تدریس بوده تقریباً معلومات شاگردان دبیرستان کرمان در امتحانات در حدود شاگردان دبیرستان تهران شد این است که خواستم توجه آقاى وزیر معارف را جلب کنم، که اگر ممکن است یک عده از اروپایی‌‌هایی که چند سال است در تهران مشغول تدریس هستند و شاگرد‌ها از آنها استفاده کرده‌اند هر اندازه که ممکن است اختصاص به مدارس متوسطه ولایات داده شوند که تا اندازه در ترقیات و تعالى آنها مؤثر واقع شود این چند عرضى بود که داشتم و عرض کردم.

وزیر معارف ـ تذکراتى که نماینده محترم فرمودند همه به جای خودش صحیح و قابل توجه است و خیلى هم متشکریم که این تذکرات در مجلس شوراى ملى همیشه تکرار می‌شود و باید تکرار هم بشود براى نواقصى که هست انشاء‌الله رفع بشود و بنده هم ناچار همان مطالبى که سابق عرض کردم به انضمام تشکرات شخصى از اظهار لطفى که فرمودند تکرار کنم. در موضوع برنامه تحصیلات متوسطه نسوان البته همیشه اصلاح و تغییر آن مورد نظر وزارت معارف بوده است مخصوصاً حالا با تغییرى که در وضع اجتماعى خانم‌ها پیش آمده است اما نه به این صورتى که آقاى دکتر فرمودند بنده با نظر ایشان موافق هستم زیرا ایشان فرمودند پرگرام سنگین است بنده عقیده‌ام این است اگر چنانچه قائل بشویم که دختر‌ها و پسر‌ها باید بعد از این در مدارس عالیه در پاى درس یک معلم بنشینند در مجلس درس یک استاد بیایند بنابراین باید تحصیلات متوسطه آنها هم پایه و مایه تحصیلات عالیه است روى یک عرض مستقیم قرار بگیرد والا غیرممکن است دختر‌ها بتوانند با تحصیلات متوسطه ناقص دوش به دوش پسر‌ها پیش بروند، مخصوصاً این که تحصیلاتى که براى دختر‌ها در نظر داریم

+++

مثل طب یا دواسازى یا معلمى اینها علوم و تحصیلات عالیه است به خصوص ریاضى همان علوم ریاضى که مورد توجه نیست و بیچاره شده است یک چیز خیلى اساسى است براى معلومات عالیه ریاضى از لحاظ این نیست که یک کسى لگاریتم را خوب حفظ کند یا جبر و مقابله و هندسه‌اش خوب باشد که بتواند مهندس بشود، ریاضى براى کمک به قوه دماغ است براى این است که شخص منطقى بشود براى این است که قوه فهمش خوب بشود همان اندازه که ریاضى براى یک پسر با عقل متوسط لازم است همان اندازه هم براى دختر لازم است منتها بسیارى از دختر‌ها هستند و باید هم باشند که نمی‌خواهند پى تحصیلات عالیه بروند می‌خواهند تحصیلات متوسطه‌شان که تمام شد وارد زندگانى خانوادگى شده مادر خوب بشوند و عائله تشکیل بدهند بله باید براى این طبقه دستور مخصوصى باشد که بعد از یک مقدارى تحصیلات عمومى یک مقدار هم تحصیلات خصوصى هنر‌های یدى و خانه‌دارى به آنها بیاموزند و بروند دنبال کار‌های شخصى‌شان ولى براى دخترى که می‌خواهد در دانشگاه تحصیل کند با پسر و قابله خوب یا طبیبه خوب بشود یا معلمه خوب بشود هم ریاضى لازم است هم فیزیک هم شیمى لازم است با تمام فرمول‌ها. اما از لحاظ تحصیلات متوسطه در ولایات سابقاً همان‌طورى که فرمودند تحصیلات متوسطه در ولایات خیلى ضعیف بود خیلى پایین‌تر از مرکز بود ولى از وقتى که از دانشسراى عالى محصلینى که تا درجه لیسانس هستند بیرون آمده‌اند و براى مدارس متوسطه ولایات رفته‌اند بنده به آقایان بشارت می‌دهم که تحصیلات متوسطه در ولایات شاید از بعضى مدارس متوسطه تهران هم بهتر باشد هر کدام از آقایان در موقعى که تشریف می‌برند به حوزه انتخابیه خودشان اگر یکسرى هم به مدرسه بزنند، می‌بینند تحصیلات محصلین و جوان‌های ولایات چطور است شاید هم این فرمایش حضرتعالى هم بهشان بربخورد و بگویند خیر معلومات ما خیلى هم از معلومات رفقاى ما در تهران بیشتر است مخصوصاً محصلینى که آمده بودند براى مسابقه یک کنفرانس‌‌هایی دادند مقصود از این کنفرانس‌ها این بود که شهر خودشان و حماسه ملی‌شان معلوم بشود و همین‌طور مقدار معلوماتشان به دست بیاید این جوان‌ها یک کنفرانس‌های خوبى و با یک لهجه ولایتى خودشان که خیلى اسباب امیدوارى شد و با یک روح حماسه ملى و وطن‌پرستى بیان کردند که خیلى اسباب امیدوارى شد که در یزد و کرمان در اهواز و جا‌های دیگر یک جوان‌هایی پیدا می‌شوند که پایه معلوماتشان به قدرى است که می‌توانند در یک موضوعى که هیچ کس درش چیز ننوشته مثلاً فرض بفرمایید جغرافیاى مکران چیز نوشته و اطلاعات خیلى نافع داده است و آن کنفرانس‌ها چاپ خواهد شد و به نظر آقایان خواهد رسید این دانشسراى مقدماتى و دانشسراى عالى یک مؤسسه بسیار نافعى است براى مملکت و امیدوارم همان‌طور که دولت همیشه به این دو مؤسسه مساعدت و توجه داشته است و مجلس شوراى ملى هم اساس این را به واسطه قانون دانشسرا‌ها محکم کرده همین رویه ادامه پیدا کند انشاء‌الله معلمین خوب خواهیم داشت و چون معلمین خوب داشته باشیم محصلین خوب هم خواهیم داشت. (صحیح است)

(بعضى از نمایندگان ـ مذاکرات کافى است)

رئیس ـ آقایانى که موافقت دارند با ورود در شور مواد قیام فرمایند.

(اغلب قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده اول

ماده اول ـ فارغ‌التحصیل‌های دوره متوسطه هنرستان موسیقى در زمره فارغ‌التحصیل‌های دانشسرا‌های مقدماتى محسوب و مشمول مقررات مربوطه قانون تربیت معلم مصوب نوزدهم اسفندماه 1313 می‌باشند و وزارت معارف قرار استخدام آنها را بر طبق نظامنامه مخصوص خواهد داد.

تبصره ـ آموزگاران موسیقى و سرود که از محل اقامت اصلى خود به خارج اعزام می‌شوند مادام که در آن بدان اشاره شده ممکن است تا دو ثلث مقررى خود را به عنوان مدد معاش اضافه دریافت دارند.

رئیس ـ پیشنهاد آقاى دیبا:

+++

پیشنهاد می‌نمایم در ماده یک بعد از جمله فارغ‌التحصیل‌های دوره متوسطه هنرستان موسیقى علاوه بشود: که مطابق برنامه مخصوص تحصیل کرده باشد.

رئیس ـ می‌رود به کمیسیون، ماده دوم قرائت می‌شود.

ماده دوم ـ رتبه استادان که به موجب قانون تأسیس دانشگاه آخرین حقوقشان مدرک تعیین رتبه می‌باشد در صورتى که از درجه تجاوز نمود ولى به درجه بالاتر نرسیده باشد بر طبق درجه بالاتر تعیین خواهد شد و کسانى که در موقع اجراى قانون مزبور کمتر از حقوق درجه یک گرفته‌اند درجه آنها یک است و وزارت معارف در موقع مقتضى با داشتن اعتبار کسر حقوق این اشخاص را ترمیم می‌نماید حقوق‌ماهیانه درجه یک استادى در سال تحصیلى 15 ـ 1314 هزار و یکصد ریال است.

رئیس ـ آقاى دیبا.

طباطبایی دیبا ـ حقیقتاً این ماده مربوط به ماده اول نیست و یک مطلب دیگرى است در لایحه سابق گویا فراموش شده راجع‌به استادان ذکرى کنند و لازم بود در قانون پیش‌بینی شود و به عقیده بنده این موضوع یک لایحه علیحده می‌خواست حالا در ضمن این لایحه آورده‌اند ولى چون در آنجا نظرم می‌آید درجه است این است که باید مبدل شود رتبه استادان به درجه استادان و پیشنهادى هم تقدیم کرده‌ام.

رئیس ـ پیشنهاد آقاى دیبا:

پیشنهاد می‌نمایم اول ماده دوم به ترتیب ذیل اصلاح شود:

ماده دوم ـ درجه استادان الى آخر ماده.

رئیس ـ به کمیسیون ارجاع می‌شود، آقایانى که به ورود در شور دوم موافقت دارند قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد.

شور دوم لایحه ترتیب ترفیعات ارتش شاهنشانى‏

رئیس ـ شور دوم خبر کمیسیون نظام راجع‌به ترفیعات ارتش شاهنشاهى. خبر کمیسیون قرائت می‌شود:

کمیسیون نظام لایحه نمره 9233 دولت راجع‌به ترفیعات ارتش شاهنشاهى را براى شور دوم مطرح نمود و پس از شور و مداقه کامل عین خبر اولیه کمیسیون را تأیید نموده و اینک خبر آن را براى تصویب مجلس تقدیم می‌نماید.

رئیس ـ ماده اول قرائت می‌شود:

قانون ترفیعات ارتش شاهنشاهى ایران

فصل یکم- مقررات عمومى‏

ماده یکم ـ تصویب کلیه ترفیعات و عزل و نصب افسران و هم‌ردیفان آنها پس از سیر قانونى منوط به اراده سنیه شاهانه خواهد بود.

رئیس ـ موافقین با ماده اول قیام فرمایند.

(اغلب قیام نمودند)

ماده دوم ـ ترتیب درجات در ارتش ایران به قرار ذیل است:

1ـ سرباز یکم.

سرجوخه.

گروهبان سوم.

گروهبان دوم.

گروهبان یکم.

استوار دوم.

استوار یکم.

ستوان سوم.

ستوان دوم.

10ـ ستوان یکم.

11ـ سروان.

12ـ سرگرد.

13ـ سرهنگ دوم.

14ـ سرهنگ.

15ـ سرتیپ.

16ـ سرلشکر.

17ـ سپهبد.

+++

رئیس ـ موافقین با ماده دوم قیام فرمایند.

(اکثر قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده سوم.

ماده سوم ـ نیل به مقام افسرى در ارتش شاهنشاهى مطلقاً موکول به طى دوره آموزشگاه تخصصى نظامى یا فنى صنف مربوطه در داخله یا خارجه خواهد بود.

رئیس ـ موافقین با ماده سوم قیام فرمایند.

(اکثر قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده چهارم.

ماده چهارم ـ از تاریخ تأسیس دانشگاه جنگ ارتش شاهنشاهى ارتقا از رتبه سرهنگى به رتبه سرتیپى غیر از مواردى که استثنائاً اراده سنیه شاهانه علاقه گیرد موکول به طى دوره دانشگاه جنگ خواهد بود.

رئیس ـ آقاى مؤید احمدى.

مؤیداحمدى ـ چون ماده چهار به عقیده بنده مبهم است یعنى کاملاً درجات مدارس نظام را تعیین نکرده لهذا بنده پیشنهاد می‌کنم که این ماده چهارم که کاملاً درجات در آن ذکر شده است در عوض ماده چهارم کمیسیون گذاشته شود به این ترتیب: ماده چهارم: افسرانى که آموزشگاه ستوانى را طى نموده و با رتبه ستوان سومى از آن آموزشگاه خارج می‌شوند فقط می‌توانند تا رتبه سروانى ترفیع یابند و ترفیع آنها از سروانى به سرگردى منوط به طى دانشکده افسرى است و افسرانى که دانشکده افسرى را طى نموده و با رتبه ستوان دومى از آن خارج گردند فقط تا رتبه سرهنگى ترفیع خواهند یافت و ترفیع آنها از سرهنگى به سرتیپى منوط به طى دانشگاه جنگ است غیر از مواردى که استثنائاً اراده سنیه شاهانه تعلق گیرد.

تبصره ـ ارزش آموزشگاه‌های افسرى وزارت جنگ سابق و دیویزیون سابق و ژاندارمرى سابق مانند آموزشگاه ستوانى خواهد بود و افسرانى که فعلاً از این طبقه داراى رتبه سرگردى و سرهنگ دومى هستند تا رتبه سرهنگى ممکن است ترقى نمایند.

رئیس ـ آقاى رئیس الوزرا اگر موافقت دارند به این ترتیب باشد.

رئیس الوزرا (آقاى جم) ـ بنده با این ماده که پیشنهاد شده موافقت دارم و قبلاً هم با من مذاکره کردند موافق هستم.

رئیس ـ آقایانى که با ماده پیشنهادى موافقت دارند به جاى ماده چهارم لایحه قیام فرمایند.

(اکثر قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده پنجم قرائت می‌شود:

ماده پنجم ـ ترفیع درجات وقتى داده خواهد شد که محل آن در تشکیلات موجود باشد.

رئیس ـ آقایانى که با ماده پنجم موافقت دارند قیام فرمایند.

(اغلب قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده ششم قرائت می‌شود:

ماده ششم ـ ترفیع افسران غیر از موارد جنگى فقط در اول فروردین‌ماه هر سال عملى می‌گردد.

رئیس ـ موافقین با ماده ششم قیام فرمایند.

(غالب قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده هفتم قرائت می‌شود:

ماده هفتم ـ ترفیع افسران و همردیف افسران در حکم عمومى ارتش درج می‌گردد.

تبصره ـ ترفیع افسران و همردیف افسران ادارات و دوائر تابعه وزارت جنگ در حکم وزارت جنگ درج خواهد شد.

رئیس ـ موافقین با ماده هفتم قیام نمایند.

(اغلب قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده هشتم:

ماده هشتم ـ کلیه امتیازات افسران و افراد در حکم عمومى ارتش درج می‌گردد.

تبصره ـ امتیازات افسران و افراد ادارات و دوائر تابعه وزارت جنگ در حکم وزارت جنگ درج خواهد شد.

+++

رئیس ـ موافقین با ماده 8 قیام نمایند.

(اکثر قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده نهم قرائت می‌شود:

ماده نهم ـ در موقع خروج شاگردان از دانشکده افسرى و آموزشگاه ستوانى ارتش و همچنین براى اولین درجه افسرى فارغ‌التحصیل‌های آموزشگاه‌های نظامى و فنى خارجه و در موقع ترفیع از سرگردى به بالا فرمان همایونى صادر خواهد شد.

رئیس ـ موافقین با ماده نهم قیام نمایند.

(اکثر قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده دهم:

ماده دهم ـ افسران و هم‌ردیفانى که براى آنها پیشنهاد ترفیع رتبه می‌شود باید علاوه بر شرایط مقرره در این قانون در حین تقدیم پیشنهاد در یکى از دیوان حرب‌ها تحت تعقیب محاکماتى نباشند.

تبصره ـ تا موقعى که قرار مجرمیت درباره اشخاص صادر نگردیده و جزوه امر براى تعقیب به دیوان حرب احاله نشده هیچ گونه اتهام و سابقه مانع ترفیع آنها نخواهد بود و فقط افسران معلق که طبق مقررات جاریه مطابق قانون بحال تعلیق در آمده‌اند اعم از این که جرم آنها تثبیت شده باشد یا خیر در مدت تعلیق از حق ترفیع محروم خواهند بود.

رئیس ـ موافقین با ماده دهم برخیزند.

(اکثر برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده یازدهم قرائت می‌شود:

فصل دوم ـ مدت درجات

ماده یازدهم ـ حداقل مدت جهت ترفیع افسران از یک رتبه به رتبه بالاتر در صورت ابراز لیاقت و واجد بودن شرایط لازمه به شرح ذیل خواهد بود.

از ستوان سومى به ستوان دومى دو سال.

از ستوان دومى به ستوان یکمى دوسال.

از ستوان یکمى به سروانى چهار سال.

از سروانى به سرگردى چهار سال.

از سرگردى به سرهنگ دومى سه سال.

از سرهنگ دومى به سرهنگى دو سال.

تبصره ـ براى فارغ‌التحصیل‌های دانشکده افسرى و آموزشگاه ستوانى ارتش که معمولاً در مهر‌ماه هر سال افسر شناخته می‌شوند حداقل مدت جهت اولین ترفیع آنها یک سال و نیم خواهد بود.

رئیس ـ موافقین با ماده یازدهم قیام فرمایند.

(اغلب قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده دوازدهم:

ماده دوازدهم ـ اقل مدتى که براى هر درجه معین شده در ایام جنگ با خارجه منظور نبوده و فقط یک ربع آن شرط خواهد بود ولى در صورت کثرت تلفات ممکن است از این حد نیز تجاوز نماید و شرایط مقرره بر طبق احکام جنگى خواهد بود.

رئیس ـ موافقین با ماده دوازدهم قیام نمایند.

(غالب قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده سیزدهم قرائت می‌شود:

فصل سوم ـ مقررات مربوطه به ترفیع افراد

ماده سیزدهم ـ ترفیع افراد به ترتیب ذیل در حدود اختیارات فرماندهان قسمت‌های مستقل و رؤساى ادارات خواهد بود:

ترفیع تا رتبه گروهبان یکمى در حدود اختیارات لشکر‌ها و ادارات و تیپ‌های مستقل.

2ـ ترفیع گروهبان‌های یکم به رتبه استوار دومى و اعطاء اضافه حقوق و ترفیع استوار یکمى مطلقاً موکول به وصول پیشنهاد از طرف قسمت‌های مربوطه و تصویب ستاد ارتش خواهد بود.

3ـ ترفیع گروهبان‌های یکم به رتبه استوار دومى و اعطاء اضافه حقوق و ترفیع استوار یکمى در مورد متصدیان امور مالى قسمت‌ها و در ادارات تابعه وزارت جنگ نیز موکول به وصول پیشنهاد از طرف قسمت‌ها و در ادارات تابعه و تصویب وزارت جنگ خواهد بود.

+++

رئیس ـ موافقین با ماده سیزدهم قیام فرمایند.

(اغلب قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده چهاردهم:

ماده چهاردهم ـ فقط افرادى می‌توانند به رتبه سرباز یکمى نائل شوند که اقلاً شش‌ماه در یکى از قسمت‌های صف خدمت کرده و ابراز لیاقت نموده باشند.

رئیس ـ موافقین با ماده چهاردهم قیام فرمایند.

(اغلب قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده پانزدهم قرائت می‌شود:

ماده پانزدهم ـ فقط سرباز یکم‌‌هایی به رتبه سرجوخگى نائل می‌شوند که در یکى از قسمت‌های صف اقلاً شش‌ماه خدمت کرده و ابراز لیاقت نموده باشند.

رئیس ـ آقایان موافقین با ماده پانزدهم قیام فرمایند.

(اغلب قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده شانزدهم:

ماده شانزدهم ـ فقط اشخاص ذیل می‌توانند به درجه گروهبانى نائل شوند.

سرجوخه‌‌‌هایی که دوره آموزشگاه گروهبانى را طى کرده باشند.

داوطلبانى که از عهده امتحان دخولى آموزشگاه گروهبانى برآمده دوره آن را به پایان رسانیده و امتحان خروجى آن را داده باشند.

رئیس ـ موافقین با ماده شانزدهم قیام فرمایند.

(اغلب قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده هفدهم:

ماده هفدهم ـ حداقل خدمت براى هر یک از مراحل بین گرهبان سومى و گروهبان دومى و گروهبان یکمى شش‌ماه خواهد بود.

رئیس ـ موافقین با ماده هفدهم برخیزند.

(اکثر برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده هجدهم:

ماده هجدهم ـ فقط گروهبان یکم‌‌هایی می‌توانند به رتبه استوار دومى نائل شوند که حتماً دوره آموزشگاه گروهبانى را دیده و لااقل یک سال با درجه گروهبان یکمى خدمت و ابراز لیاقت نموده باشند و ضمناً گروهبانان و محصلینى که دوره آموزشگاه‌های فنون مختلفه را طى نموده و از عهده امتحانات خروجى مطابق شرایط مقرره برآمده باشند می‌توانند موقع خروج از آموزشگاه به درجه استوار دومى نائل گردند بدیهى است مزایاى خروجى آموزشگاه‌های مزبور بایستى نسبت به آموزشگاه‌های گروهبانى مرجح بوده و چنانچه محصلین از آموزشگاه‌های فنى فوق‌الذکر با رتبه گروهبانى خارج شوند ترفیع آنان به رتبه استوار دومى منوط به انقضاء موعد مقرره خواهد بود.

تبصره ـ گروهبانان یکمى که دوره آموزشگاه گروهبانى را طى ننموده باشند ولى مطابقت معلومات و لیاقت آنها با گروهبانان آموزشگاه دیده مورد تصدیق فرمانده قسمت مربوطه واقع گردد در صورت داشتن دو سال خدمت متوالى در درجه گروهبان یکمى می‌توانند به رتبه استوار دومى نائل گردند.

رئیس ـ موافقین با ماده هجدهم قیام فرمایند.

(اکثر قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده نوزدهم:

ماده نوزدهم ـ حداقل خدمت براى ترفیع از استوار دومى به استوار یکمى چهار سال و در صورت ابراز لیاقت در هر دو سال حق استفاده از پنجاه ریال اضافه حقوق تا حد اکثر استوار یکمى خواهد داشت.

رئیس ـ موافقین با ماده نوزدهم قیام فرمایند.

(اکثر قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده بیستم قرائت می‌شود:

ماده بیستم ـ در ایام جنگ در داخله و یا با خارجه درجات سرجوخگى تا استوارى عموماً انتخابى و بنا بر شرایط مقرره در احکام جنگى خواهد بود.

رئیس ـ موافقین با ماده بیستم قیام فرمایند.

(اکثر قیام نمودند)

+++

رئیس ـ تصویب شد. ماده بیست و یکم.

رئیس ـ ماده بیست و یکم قرائت می‌شود:

ماده بیست و یکم ـ ترفیع افراد ادارى و همردیفان آنها (از رتبه سربازى تا رتبه استوار یکمى) از حیث مدت تابع مقررات مربوطه به افراد صف خواهد بود، ولى طى آموزشگاه‌های گروهبانى جزء شرایط ترفیع آنها محسوب نخواهد گردید. و ارتقا رتبه آنها منوط به ابراز لیاقت می‌باشد.

رئیس ـ موافقین با ماده بیست و یکم قیام فرمایند.

(اکثر برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده بیست و دوم.

فصل چهارم

مقررات مخصوص براى نیل به رتبه ستوان سومى

ماده بیست و دوم ـ استواران و گروهبانانى که اقلاً یک سال در صف خدمت نموده و از عهده امتحان سه ساله متوسطه برآیند و ضمناً سن آنها از نوزده کمتر و از بیست و هفت سال متجاوز نباشد و همچنین داوطلبانى که داراى تصدیق سه ساله متوسطه بوده و سن آنها از نوزده کمتر و از بیست و دو سال بیشتر نباشد پس از طى دوره سه ساله آموزشگاه ستوانى ارتش و دادن امتحان خروجى به رتبه ستوان سومى مفتخر می‌گردند.

رئیس ـ موافقین با ماده بیست و دوم قیام فرمایند.

(اغلب برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده بیست و سوم:

ماده بیست و سوم ـ استواران یکم ادارى و همردیفان آنها که اقلاً سه سال در رتبه استوار یکمى خدمت نموده باشند می‌توانند در صورت لیاقت و داشتن محل به رتبه ستوان سومى ادارى یا همردیف آن نائل گردند.

رئیس ـ موافقین با ماده بیست و سوم قیام فرمایند.

(اغلب قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده بیست و چهارم:

فصل پنجم

مقررات مخصوص به ترفیع ستوان سوم‌های وظیفه و احتیاط

ماده بیست و چهارم ـ نفرات وظیفه که داراى تحصیلات کامل متوسطه و عالى باشند پس از یک‌ماه خدمت در صف و شش‌ماه تحصیل در دانشکده افسرى (احتیاط) و برآمدن از عهده امتحان خروجى به رتبه ستوان سومى وظیفه نائل و بقیه مدت مقرره را که مطابق قانون براى فارغ‌التحصیل‌های آموزشگاه‌های متوسطه من حیث‌المجموع هجده‌ماه و براى فارغ‌التحصیل‌های آموزشگاه‌های عالیه من حیث المجموع یک سال تعیین گردیده ادامه خدمت خواهند داد.

رئیس ـ موافقین با ماده بیست و چهارم قیام فرمایند.

(اغلب نمایندگان قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده بیست و پنجم:

ماده بیست و پنجم ـ ستوان سوم‌های وظیفه در خاتمه مدت مقرره در ردیف احتیاط منظور می‌شوند و در صورت تمایل خود آنها و دادن تعهد خدمت دائمى ممکن است با همان درجه ستوان سومى افسر داوطلب شناخته شوند مشروط بر این که پس از خاتمه خدمت وظیفه منتهى به فاصله یک سال وارد خدمت دائمى ارتش بشوند.

رئیس ـ موافقین با ماده بیست و پنجم قیام فرمایند.

(اکثرقیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده بیست و ششم.

ماده بیست و ششم ـ ستوان سوم‌های وظیفه که مایل به ادامه خدمت تحت السلاح با درجه ستوان دومى بشوند پس از طى خدمت قانونى خود در صف و دادن امتحان نهایی سال اول دانشکده افسرى با حفظ شغل تشکیلاتى در قسمت مربوطه و اخذ حقوق تمام رتبه ستوان سومى در کلاس دوم دانشکده افسرى پذیرفته شده و پس از یک سال تحصیل و دادن امتحان خروجى به درجه ستوان دومى مفتخر و افسر داوطلب شناخته می‌شوند ولى مخارج آموزشگاه آنها از حیث غذا و لباس در مدت تحصیل از حقوق مشارالیهم کسر می‌گردد.

رئیس ـ موافقین با ماده بیست و ششم قیام فرمایند.

(اکثر نمایندگان برخاستند)

+++

رئیس ـ تصویب شد. ماده بیست و هفتم قرائت می‌شود:

ماده بیست و هفتم ـ اطبا و دواسازان و دندانساز‌های وظیفه پس از شش‌ماه خدمت اولیه در مؤسسات صحى ارتش و کسب اطلاعات لازمه نظامى به درجه ستوان سومى وظیفه (طبیب- دواساز- دندان‌ساز) مفتخر و به شرح ماده 24 پس از طى مدت مقرره در ردیف احتیاط منظور می‌گردند.

تبصره ـ فارغ‌التحصیلان بیطار وظیفه به دانشکده افسرى (احتیاط) وارد و در قسمت سوار آموزشگاه مزبور شش‌ماه خدمت صف را انجام خواهند داد.

رئیس ـ موافقین ماده بیست و هفتم قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده بیست و هشتم:

ماده بیست و هشتم ـ هر یک از محصلین وظیفه دانشکده افسرى (احتیاط) که از عهده امتحانات خروجى برنیایند با درجه استوار یکمى به قسمت‌های مربوطه اعزام می‌گردند.

رئیس ـ موافقین ماده بیست و هشتم قیام فرمایند.

(اغلب برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده بیست و نهم:

فصل ششم

مقررات مخصوص براى نیل به رتبه ستوان دومى

ماده بیست و نهم ـ فارغ‌التحصیلان دبیرستان نظام که شرایط ورودى به دانشکده افسرى را حائز بوده و دوره آن آموزشگاه را به پایان رسانیده و امتحان خروجى را داده باشند به رتبه ستوان دومى نائل می‌شوند.

رئیس ـ موافقین ماده بیست و نهم قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده سى ام قرائت می‌شود:

ماده سى‌ام ـ اشخاصى که از خارج با داشتن تصدیق متوسطه و حائز بودن شرایط مقرره از عهده امتحان ورود به دانشکده افسرى برآمده دوره آن آموزشگاه را به پایان رسانیده و امتحانات خروجى را داده باشند به رتبه ستوان دومى نائل می‌گردند.

رئیس ـ موافقین سى ام قیام فرمایند.

(اغلب قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده سى و یکم:

ماده سى و یکم ـ اشخاصى که آموزشگاه‌های نظام یکى از ممالک خارجه را که مطابق قانون آن کشور با ستوان دومى خارج می‌شوند به پایان رسانیده داراى تصدیق فارغ‌التحصیلى آن آموزشگاه باشند به رتبه ستوان دومى نائل می‌شوند و چنانچه اشخاص مزبور قبل از تحصیل سابقه خدمتى در ارتش شاهنشاهى ایران نداشته باشند براى مدت سه‌ماه با رتبه ستوان دومى و اخذ حقوق تمام رتبه در دانشکده افسرى استاژ خواهند داد و چنانچه این استاژ متضمن مخارجى باشد به عهده خود آن افسر خواهد بود.

رئیس ـ موافقین سى و یکم قیام فرمایند (اغلب برخاستند.) تصویب شد. ماده سى و دوم.

ماده سى و دوم ـ محصلین دانشکده طب تهران که قبول خدمت نظامى می‌نمایند اشخاصى که دو سال به خاتمه تحصیل آنها باقى است با اخذ حقوق استوار دومى و محصلینى که یک سال به خاتمه تحصیلات آنها باقى است با اخذ حقوق استوار یکمى به تحصیلات خود ادامه خواهد داد و پس از خاتمه تحصیلات و اخذ دانشنامه به رتبه ستوان دومى طبیب مفتخر می‌گردند.

محصلین فوق به طور عموم تعهد هشت سال خدمت از تاریخ خاتمه تحصیل سپرده ضمناً در ساعات خارج از تحصیل در موسسات صحى ارتش خدمت و عملیات خواهند نمود.

رئیس ـ موافقین سى و دوم قیام فرمایند.

(جمع کثیرى قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده سى و سوم قرائت می‌شود:

ماده سى و سوم ـ محصلین فنى و مهندسین و معلمین علوم عالیه و اطباء و بیطاران و دواسازاى و محصلین آموزشگاه‌های عالیه هواپیمایی و مکانیک و الکتریسیته خارجه و امثال آن که به موجب مدارک رسمى داراى تحصیلات دوره کامل متوسطه بوده و براى تحصیل به خارجه اعزام می‌گردند در

+++

صورتی که منظماً دروس آموزشگاه‌های مزبور را پیروى نموده باشند (به جز سنوات تجدیدى که محسوب نمی‌شود) بعد از چهار سال از تاریخ شروع به تحصیل به رتبه ستوان دومى بدون حقوق نائل و از خرج تحصیل و فوق‌العاده مأموریت طبق مقررات استفاده نموده پس از خاتمه تحصیلات آنها ازتاریخ مراجعت به ایران رتبه آنها تثبیت و حقوق رتبه خودرا دریافت خواهند نمود.

رئیس ـ موافقین ماده سى و سوم قیام فرمایند.

(عده کثیرى برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده سى و چهارم قرائت می‌شود:

ماده سى و چهارم ـ محصلین دانشکده بیطارى در داخله که داوطلب خدمت ارتش باشند ضمن تعهد هشت سال خدمت در ارتش شاهنشاهى کسانى که یک سال به خاتمه تحصیل آنها باقى است همردیف استوار یکم و کسانى که دو سال به خاتمه تحصیل آنها باقى است همردیف استوار دوم شناخته شده و با دریافت حقوقات رتبه مربوطه به تحصیلات خود ادامه داده و بعد از اتمام دوره دانشکده بیطارى به رتبه ستوان دومى بیطار مفتخر می‌شوند.

رئیس ـ موافقین ماده سى و چهارم قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده سى و پنجم:

ماده سى و پنجم ـ محصلین دانشکده دواسازى تهران که داوطلب خدمت ارتش باشند کسانى که یک سال به خاتمه تحصیل آنها باقى است همردیف استوار یکم شناخته شده و با دریافت حقوقات رتبه مربوطه به تحصیلات خود ادامه خواهند داد.

محصلینى که دو سال به خاتمه تحصیل آنها باقى است همردیف استوار دوم شناخته شده و با دریافت حقوقات رتبه مربوطه به تحصیلات خود ادامه خواهند داد.

محصلین فوق به طور عموم تعهد هشت سال خدمت از تاریخ خاتمه تحصیل سپرده ضمناً در ساعات خارج از تحصیل در مؤسسات صحى ارتش خدمت و عملیات خواهند نمود و پس از فراغت از تحصیل و اخذ دانشنامه اشخاصى که با دارا بودن تحصیلات دوره کامل متوسطه وارد دانشکده مزبور شده‌اند به رتبه ستوان دومى دواساز مفتخر می‌گردند و ترفیع آنها به رتبه ستوان یکمى و سروانى تابع مقررات ماده (41) و (47) خواهد بود ولى اشخاصى که با تحصیلات دوره اول متوسطه وارد دانشکده دوا سازى شده‌اند پس از خروج از آموزشگاه به رتبه ستوان دومى دواساز مفتخر و بقیه ترفیعات آنها تابع مقررات عمومى خواهد بود.

رئیس ـ موافقین ماده سى و پنجم قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده سى و ششم:

ماده سى و ششم ـ فارغ‌التحصیلان دانشکده افسرى و آموزشگاه ستوانى که بر طبق شرایط مقرره تحصیلى از عهده امتحانات خروجى برنیایند با یک درجه مادون از آموزشگاه خارج و ترفیعات آنها بعداً تابع مقررات عمومى خواهد بود.

رئیس ـ موافقین ماده سى و ششم قیام فرمایند (اغلب نمایندگان برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده سى و هفتم:

فصل هفتم

مقررات مخصوص براى نیل به رتبه ستوان یکمى

ماده سى و هفتم ـ عطف به ماده (11) افسرانى که دو سال با درجه ستوان دومى خدمت نموده و حائز شرایط لازمه باشند با در نظر گرفتن مقررات مربوطه به اولین ترفیع فارغ‌التحصیلان آموزشگاه‌های نظامى به درجه ستوان یکمى مفتخر می‌گردند.

رئیس ـ موافقین ماده سى و هفتم قیام فرمایند (اغلب برخاستند). تصویب شد. ماده سى و هشتم.

ماده سى و هشتم ـ محصلین فنى و مهندسین و معلمین علوم عالیه و اطبا و بیطاران و دواسازان و محصلین آموزشگاه‌های عالیه هواپیمایی و مکانیک و الکتریسیته و امثال آن در خارجه که مطابق ماده (33) به رتبه ستوان دومى نائل شده‌اند در صورتی که منظماً دروس آموزشگاه‌های مزبور

+++

را پیروى نموده باشند (به جز سنوات تجدیدى که محسوب نمی‌شود) دو سال بعد از ارتقا به رتبه ستوان دومى به رتبه ستوان یکمى بدون حقوق مفتخر و از خرج تحصیل و فوق العاده مأموریت طبق مقررات استفاده نموده و پس از خاتمه تحصیلات از تاریخ مراجعت به ایران رتبه آنها تثبیت و حقوق رتبه خود را دریافت خواهند نمود.

رئیس ـ موافقین ماده سى و هشتم قیام فرمایند.

(عده کثیرى قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده سى و نهم:

ماده سى و نهم ـ عطف به ماده (34) فارغ‌التحصیل‌های دانشکده بیطارى تهران که پس از اتمام دوره دانشکده به رتبه ستوان دومى بیطار با حقوق نائل شده‌اند پس از یک سال خدمت در صنف مربوطه به رتبه ستوان یکمى بیطار مفتخر می‌گردند.

رئیس ـ موافقین ماده سى و نهم قیام فرمایند.

(اکثر برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده چهلم قرائت می‌شود:

ماده چهلم ـ عطف به ماده (33) محصلین دانشکده طب که پس از ختم تحصیلات سال پنجم دانشکده مزبور و اخذ دانشنامه به رتبه ستوان دومى طبیب مفتخر شده‌اند پس از یک سال خدمت به رتبه ستوان یکمى طبیب مفتخر می‌گردند.

رئیس ـ موافقین ماده چهلم قیام فرمایند.

(اغلب قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده چهل و یکم.

ماده چهل و یکم ـ عطف به ماده (35) فارغ‌التحصیل‌های دانشکده دواسازى که با دارا بودن تحصیلات کامل متوسطه به رتبه ستوان دومى نائل گردیده‌اند پس از دو سال خدمت به رتبه ستوان یکمى دواساز مفتخر می‌شوند.

رئیس ـ موافقین ماده چهل و یکم قیام فرمایند.

(اکثرقیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده چهل و دوم.

ماده چهل و دوم ـ فارغ‌التحصیل‌های آموزشگاه‌های نظامى که داوطلب خدمت در نیروى هوایی می‌شوند و پس از اخذ دانشنامه دانشکده افسرى به رتبه ستوان دومى نائل شده‌اند بعد از طى دوره دانشکده دیده‌بانى و خلبانى یا مکانیک هواپیمایی (که حداقل دوره هر یک از آن دانشکده‌ها یک سال باشد) و اخذ دانشنامه تخصصى به رتبه ستوان یکمى مفتخر می‌گردند.

تبصره ـ ماده فوق مربوط به افسران فارغ‌التحصیل آموزشگاه‌های نظامى است و اشخاصی که آموزشگاه‌های نظامى را طى ننموده باشند از این امتیاز (ستوان یکمى) بى بهره و تابع مقررات عمومى خواهند بود.

رئیس ـ موافقین ماده چهل و دوم قیام فرمایند.

(اغلب نمایندگان قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده چهل و سوم.

فصل هشتم

مقررات مخصوص براى نیل به رتبه سروانى‏

ماده چهل و سوم ـ عطف به ماده (11) افسرانى که چهار سال با رتبه ستوان یکمى خدمت نموده و حائز شرایط لازمه باشند به درجه سروانى مفتخر می‌گردند.

رئیس ـ موافقین ماده چهل و سوم قیام فرمایند. (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده چهل و چهارم قرائت می‌شود:

ماده چهل و چهارم ـ محصلین فنى و مهندسین و معلمین علوم عالیه و اطبا و بیطاران و دواسازان و محصلین آموزشگاه‌های عالیه هواپیمایی و مکانیک و الکتریسیته و امثال آن در خارجه که مطابق مواد (33) و (38) شش سال بعد از شروع به تحصیل به رتبه ستوان یکمى بدون حقوق مفتخر شده باشند دو سال بعد از ارتقاء به رتبه ستوان یکمى بدون حقوق به رتبه سروانى مفتخر و از خرج تحصیل و فوق‌العاده مأموریت طبق مقررات استفاده نموده از تاریخ مراجعت به ایران رتبه آنها تثبیت و حقوق رتبه خود را دریافت خواهند نمود.

+++

رئیس ـ موافقین ماده چهل و چهارم قیام فرمایند. (اکثرقیام نمودند). تصویب شد. ماده چهل و پنجم.

ماده چهل و پنجم ـ عطف به ماده (39) فارغ‌التحصیل‌های دانشکده بیطارى تهران که بعد از یک سال خدمت با رتبه ستوان دومى بیطار به رتبه ستوان یکمى بیطار مفتخر گردیده‌اند بعد از سه سال خدتم با رتبه ستوان یکمى بیطار به رتبه سروانى بیطار مفتخر می‌گردند.

رئیس ـ موافقین ماده چهل و پنجم قیام فرمایند.

(اکثر برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده چهل و ششم:

ماده چهل و ششم ـ عطف به ماده (40) ستوان یکم‌های طبیب فارغ‌التحصیل دانشکده طب تهران پس از دو سال خدمت با درجه ستوان یکمى به رتبه سروانى طبیب مفتخر خواهند گردید.

رئیس ـ موافقین ماده چهل و ششم قیام فرمایند.

(اغلب نمایندگان برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده چهل و هفتم:

ماده چهل و هفتم ـ عطف به ماده (41) ستوان یکم‌های دواساز فارغ‌التحصیل دانشکده دواسازى که با دارا بودن تحصیلات کامل متوسطه دوره دانشکده دواسازى را طى نموده‌اند پس از سه سال خدمت با رتبه ستوان یکمى به رتبه سروانى دواساز مفتخر خواهند گردید.

رئیس ـ موافقین ماده چهل و هفتم قیام فرمایند.

(اکثر قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده چهل و هشتم:

فصل نهم

مقررات مخصوص براى نیل به رتبه سرگردى و بالاتر

ماده چهل و هشتم ـ ارتقا به درجات سرگردى و بالاتر مشمول مادتین (3) و (11) این قانون خواهد بود.

رئیس ـ آقاى دکتر طاهرى.

دکتر طاهرى ـ گمان می‌کنم این‌طور باید اصلاح شود (ارتقا به درجات سرگردى و بالاتر مشمول مقررات مواد 3 و 4 و 11 این قانون خواهد بود) مواد سه و چهار و یازده.

مؤیداحمدى (منشى) ـ بلى چهارش افتاده است. صحیح است.

رئیس ـ موافقین ماده چهل و هشتم با این اصلاحى که شد قیام فرمایند.

(اکثر نمایندگان قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده چهل و نهم.

ماده چهل و نهم ـ حداکثر ترقى اطبا مجازى که فعلاً در ارتش شاهنشاهى خدمت می‌نمایند فقط تا رتبه سروانى است و هیچ وقت نمی‌توانند طبیب ارشد هنگ بشوند.

تبصره ـ اطباء مجازى که قبل از وضع مقررات فوق داراى رتبه سرگردى به بالا بوده‌اند از این حیث مستثنى خواهند بود.

رئیس ـ موافقین ماده چهل و نهم قیام فرمایند. (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده پنجاهم قرائت می‌شود.

فصل دهم

قدمت خدمت

ماده پنجاهم ـ افسرانى که بر حسب تقاضاى شخصى یا به علل دیگرى از خدمت اخراج می‌شوند چنانچه مجدداً به خدمت پذیرفته شوند قدمت آنها در رتبه که دارا خواهند بود از روزى محسوب می‌شود که رسمیت آن در حکم عمومى ارتش اعلام شده فقط در موقع تقاعد یا برقرار مستمرى براى وراث سنوات خدمت آنها تا روز اخراج جزء سابقه خدمت محسوب خواهد شد.

تبصره ـ افسرانى که بر حسب تقاضاى شخصى از خدمت معاف گردیده‌اند چنانچه بعداً تقاضاى دخول به خدمت نمایند در صورت صلاحیت با یک درجه مادون پذیرفته خواهند شد.

+++

رئیس ـ موافقین ماده پنجاهم قیام فرمایند.

(غالب نمایندگان قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده پنجاه و یکم.

ماده پنجاه و یکم ـ تعیین قدمت خدمت از روى تاریخ درجه و در صورت تساوى تاریخ درجه بین دو افسر یا مراجعه به درجه ماقبل خواهد بود.

تبصره ـ چنانچه دو نفر افسر در درجه ماقبل نیز از حیث قدمت مساوى باشند قدمت خدمت آنها با مراجعه به سایر درجات ماقبل تشخیص داده خواهد شد.

رئیس ـ موافقین ماده پنجاه و یکم قیام فرمایند. (اغلب نمایندگان برخاستند.) تصویب شد. ماده پنجاه و دوم قرائت می‌شود.

ماده پنجاه و دوم ـ شاگردان آموزشگاه‌های مختلفه نظامى و همچنین فارغ‌التحصیل‌های آموزشگاه‌های نظامى خارجه که در یک تاریخ از آموزشگاه خارج و به مقام افسرى نائل می‌شوند در صورت واجد بودن کلیه شرایط و تساوى علل ترجیحى مطابق نمره ترتیب لیاقت که به موجب معدل نمرات امتحانات نهایی معین می‌شود در صنوف مختلفه از حیث ترفیع بر یکدیگر تقدم خواهند داشت.

رئیس ـ موافقین ماده پنجاه و دوم قیام فرمایند. (اکثر قیام نمودند.) تصویب شد. ماده پنجاه و سوم قرائت می‌شود.

ماده پنجاه و سوم ـ تاریخ شروع به خدمت نظامى افسران و سایر مستخدمین نظامى از ابتداء سن نوزده سالگى رسمیت خواهد داشت و قبل از سن مزبور مدت مربوطه از حیث ترفیع و تقاعد جزء قدمت خدمت آنها محسوب نخواهد شد.

رئیس ـ موافقین ماده پنجاه و سوم قیام فرمایند. (اکثر برخاستند.) تصویب شد. آقاى وزیر مالیه.

تقدیم لایحه بودجه 1315 کشور از طرف آقاى وزیر مالیه‏

وزیر مالیه ـ بنده لایحه بودجه 1315 را تقدیم مجلس می‌کنم و انتظار هم دارم آقایان موافقت کنند الآن کمیسیون بودجه تشکیل شود و جلسه هم اگر موافقت بفرمایید براى روز سه شنبه باشد که بتوانیم لایحه را از تصویب بگذرانیم (صحیح است)

بقیه شور دوم و تصویب لایحه ترفیعات ارتش‏

رئیس ـ ماده پنجاه و چهارم قرائت می‌شود.

ماده پنجاه و چهارم ـ مدت تحصیلات نظامى افسران از زمان دخول به آموزشگاه‌های نظامى داخله یا خارجه با رعایت ماده فوق جزء مدت خدمت محسوب می‌شود.

رئیس ـ موافقین ماده پنجاه و چهارم قیام فرمایند.

(اکثر نمایندگان برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده پنجاه و پنجم قرائت می‌شود.

ماده پنجاه و پنجم ـ کلیه مدت انتظار خدمت افسران و همردیفان از حیث ترفیع جزء سنین خدمت محسوب می‌شود.

رئیس ـ موافقین ماده پنجاه و پنجم قیام فرمایند.

(غالب نمایندگان قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده پنجاه و ششم.

ماده پنجاه و ششم ـ مدت اسارت در جنگ جزء قدمت خدمت منظور است.

رئیس ـ موافقین ماده پنجاه و ششم قیام فرمایند. (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده پنجاه و هفتم.

ماده پنجاه و هفتم ـ مرخصى بیش از حد قانون جزء قدمت خدمت محسوب نخواهد شد.

رئیس ـ موافقین ماده پنجاه و هفتم قیام فرمایند.

(اغلب برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده پنجاه و هشتم.

ماده پنجاه و هشتم ـ مدت حبس‌های غیرانضباطى افسران که در اثر محکومیت‌های محاکماتى حاصل می‌شود و به طور مطلق حبس‌هایی که در حکم عمومى ارتشی درج می‌گردد جزء قدمت خدمت آنها محسوب نخواهد شد.

رئیس ـ موافقین ماده پنجاه و هشتم قیام فرمایند.

(اغلب قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده پنجاه و نهم.

+++

فصل یازدهم ـ تغییر صنف و ارشدیت

ماده پنجاه و نهم ـ صنوف اصلى ستوانان و سروانان پیاده و سوار ممکن است طبق تقاضاى خود آنها و موافقت فرمانده قسمت مربوطه ضمن تعویض شغل تغییر پیدا کند ولى ارشدیت افسران مزبور در رتبه که داراى هستند از روزى محسوب خواهد شد که تغییر صنف در حکم عمومى ارتشى تصریح می‌شود.

رئیس ـ موافقین ماده پنجاه و نهم قیام فرمایند.

(اکثر برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده شصتم قرائت می‌شود.

ماده شصتم ـ افسران ارشد و همچنین افسران توپخانه و مهندس و نیروى هوایی و نیروى دریایی و فنى و طبیب و بیطار و دواساز و موزیک که آموزشگاه تخصصى طى نموده باشند نمی‌توانند صنف خود را تغییر بدهند ولى افسران صنوف توپخانه و مهندس و نیروى هوایی و نیروى دریایی و فنى و موزیک که آموزشگاه تخصصى طى ننموده و جزء یکى از صنوف منظور شده باشند در صورت تمایل خود آنها و موافقت قسمت مربوطه و پس از حصول اطمینان از این که در صنف جدید بیشتر مورد استفاده خواهند بود ممکن است تغییر صنف پیدا کنند.

رئیس ـ موافقین ماده شصتم قیام فرمایند. (اکثر قیام نمودند.) تصویب شد. ماده شصت و یکم.

ماده شصت و یکم ـ تبدیل از همردیف افسر به مقام افسر ادارى یا منظور شدن آنها در ردیف افسران صنف مالى و مباشرتى و همچنین تبدیل از همردیف فنى به مقام افسر فنى ارشدیت درجه مربوط را از بین نخواهد برد.

رئیس ـ موافقین ماده شصت و یکم قیام فرمایند.

(اکثر برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده شصت و دوم.

ماده شصت و دوم ـ خدمات فوق‌العاده شایان (به طوری که شایسته تمجید و اعلام در احکام عمومى باشد) و زخم برداشتن در جنگ بر طبق احکام عمومى ارتشى ممکن است از یک الى یکصد و هشتاد روز بر مدت خدمت بیفزاید.

رئیس ـ موافقین ماده شصت و دوم قیام فرمایند.

(اکثر برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده شصت و سوم.

ماده شصت و سوم ـ گروهبانان و استواران و افسرانى که با نمرات 1 و 2 و 3 از آموزشگاه‌های مربوطه بیرون آمده باشند نسبت به همردیفان خود به ترتیب ذیل داراى ارشدیت خواهند بود:

گروهبانان دو ‌ماه.

استواران چهار ماه.

افسران شش‌ ماه.

رئیس ـ موافقین ماده شصت و سوم قیام فرمایند. (اکثرقیام نمودند) تصویب شد. ماده شصت و چهارم.

فصل دوازدهم

سن

ماده شصت و چهارم ـ احدى نمی‌تواند به درجه مافوق نائل شود مگر آن که میزان سن او اجازه دهد که اقلاً چهار سال در رتبه مافوق قبل از رسیدن به حد سن مقرره آن رتبه خدمت نماید.

رئیس ـ موافقین ماده شصت و چهارم قیام فرمایند. (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده شصت و پنجم.

ماده شصت و پنجم ـ حداکثر سن در هر درجه به قرار ذیل است:

ستاد- پیاده- سوار- توپخانه- مهندسى- فنى- هواپیمایی- نیروى دریایی- زره‌پوش.

استوار و ستوانان 1 و 2 و 3 45

سروان 48

سرگرد 50

سرهنگ دوم 53

سرهنگ 55

سرتیپ 60

سرلشکر 63

صحیه- بیطارى- مالى و مباشرتى- ادارى- موزیک- هم‌ردیفان.

استواران و ستوانان 1 و 2 و 3 48

+++

سروان 50

سرگرد 54

سرهنگ دوم 56

سرهنگ 60

سرتیپ 63

سرلشکر 65

رئیس ـ موافقین ماده شصت و پنجم قیام فرمایند (اکثر برخاستند) تصویب شد. ماده شصت وششم.

ماده شصت و ششم ـ اشخاص ذیل از حدود سن مستثنى می‌باشند.

وزیر جنگ رئیس ستاد ارتش‏

رئیس اداره تفتیش مالى ارتش ـ فرمانده سپاه به بالا

اجودان ژنرال یکم رئیس اداره محاکمات‏

حداکثر سن اشخاص فوق شصت و هشت سال خواهد بود.

رئیس ـ آقاى احتشام‌زاده.

احتشام‌زاده ـ مقدمه عبارت این ماده طورى تنظیم شده که ظاهراً ایجاد یک سوء تفاهمى می‌کند که بین این ماده و ماده قبل یک تناقضى باشد کما این که یکى از نمایندگان هم در شور اول پیشنهادى براى اصلاح این عبارت دادند بنده خیال می‌کنم اگر یک عبارت کوچکى به صدر این ماده اضافه کنیم رفع این ابهام و نگرانى را می‌کند به این معنى که در اول ماده اضافه کنیم که اشخاص ذیل از حدود سن مذکور در ماده فوق مستثنى می‌باشند که عبارت (مذکور در ماده فوق را) بعد از حدود سن اضافه کنیم به این ترتیب رفع آن توهمى که به نظر می‌آید بین این دو ماده تناقض هست می‌شود.

رئیس ـ آقاى رئیس‌الوزرا موافقت می‌فرمایند؟

رئیس‌الوزرا ـ بلى موافقت دارم.

رئیس ـ رأى گرفته می‌شود به ماده شصت و ششم با این اصلاح آقایانی که موافقت دارند قیام فرمایند.

(اکثر قیام نمودند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده شصت و هفتم.

ماده شصت و هفتم ـ افسرانى که استثنائاً داراى شغل رتبه مافوق هستند تابع حدود سن آن رتبه خواهند بود.

رئیس ـ موافقین ماده شصت و هفتم قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده شصت و هشتم.

ماده شصت و هشتم ـ افسران صفى که عهده‌دار مشاغل مالى و دفترى می‌شوند از حیث سن تابع مقررات صنف اصلى خواهند بود مگر در صورت تغییر صنف مطابق ماده 59 ـ 60 ـ 61.

رئیس ـ موافقین ماده شصت و هشتم قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده شصت و نهم.

فصل سیزدهم

نیروى دریایی

ماده شصت و نهم ـ عطف به ماده (2) اسامى درجات صنف دریایی به قرار ذیل است.

ناوى (سرباز)

سرناوى (سرجوخه)

مهناوى دو (گروهبان دوم)

مهناوى یک (گروهبان یکم)

ناو استوار دو (استوار دوم)

ناو استوار یک (استوار یکم)

ناویان سه (ستوان سوم)

ناویان دو (ستوان دوم)

ناویان یک (ستوان یکم)

ناو سروان (سروان)

ناخدا سه (سرگرد)

ناخدا دو (سرهنگ دوم)

ناخدا یک (سرهنگ)

دریادار (سرتیپ)

دریابان (سرلشکر)

دریاسالار (سپهبد)

تبصره ـ اسامى درجات فوق منحصراً مربوط به افسران دریایی بوده و رتبه افسران فنى نیروى دریایی مانند اطبا

+++

و مهندسین و افسران مالى و ادارى با اصطلاحات ارتش برى نامیده خواهد شد.

رئیس ـ موافقین ماده شصت و نهم قیام فرمایند (اغلب برخاستند) تصویب شد. ماده هفتادم.

ماده هفتادم ـ ترفیعات افسران و افراد نیروى دریایی از حیث شرایط و مدت تابع مقررات ارتش برى مندرجه در این قانون خواهد بود.

رئیس ـ موافقین ماده هفتادم قیام فرمایند (اغلب قیام نمودند) تصویب شد. ماده هفتاد و یکم.

فصل چهاردهم

اداره امنیه

ماده هفتاد و یکم ـ ترفیعات افسران و افراد اداره امنیه از حیث شرایط و مدت تابع مقررات ارتش برى مندرجه در این قانون خواهد بود.

رئیس ـ موافقین ماده هفتاد و یکم قیام فرمایند (غالب نمایندگان قیام نمودند) تصویب شد. ماده هفتاد و دوم.

ماده هفتادو دوم ـ شرایط ورود به آموزشگاه ستوانى اداره امنیه و مقررات نیل به رتبه ستوان سومى براى فارغ‌التحصیل‌های آموزشگاه مزبور تابع مقررات ماده (22) خواهد بود.

رئیس ـ موافقین ماده هفتاد و دوم قیام فرمایند (اکثر قیام نمودند) تصویب شد. ماده هفتاد و سوم.

ماده هفتاد و سوم ـ حداکثر سن افسران و استواران اداره امنیه تابع مقررات مربوط به قسمت دوم ماده 65 راجع‌به افسران غیر صفى و ادارى خواهد بود.

تبصره ـ حداکثر سن رئیس اداره امنیه تابع مقررات ماده 66 خواهد بود.

رئیس ـ موافقین ماده هفتاد و چهارم قیام فرمایند.

(اکثر برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. ماده هفتاد و چهارم اصلاحى کمیسیون را قرائت می‌کنیم.

ماده هفتاد و چهارم ـ وزارت جنگ مأمور اجراى این قانون است و از تاریخ دهم فروردین‌ماه 1315 به موقع اجراء گذارده می‌شود.

رئیس ـ موافقین ماده هفتاد و چهارم قیام فرمایند (اکثر نمایندگان برخاستند)

رئیس ـ تصویب شد. مذاکرات در کلیات ثانى است. (مخالفى نیست) رأى گرفته می‌شود به مجموع مواد لایحه آقایانى که موافقت دارند قیام فرمایند. (اکثر قیام نمودند) تصویب شد.

ختم جلسه ـ تعیین موقع و دستور جلسه بعد

رئیس ـ اگر موافقت می‌فرمایید جلسه را ختم کنیم (صحیح است) جلسه آینده روز سه‌شنبه 19 اسفند سه ساعت قبل از ظهر دستور لوایح موجوده.

(مجلس موقع ظهر ختم شد)

رئیس مجلس شوراى ملى ـ حسن اسفندیارى

+++

قانون‏

اصلاح مواد 96 ـ 97 ـ 98 قانون ثبت اسناد و املاک

(مصوب کمیسیون قوانین عدلیه)

ماده واحده ـ مواد 96 ـ 97 ـ 98 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب اسفند‌ماه 1310 نسخ و به جای آن مواد ذیل تصویب می‌شود:

ماده 96 ـ اجرای اسناد رسمى به دستور مدیر ثبت مطابق نظامنامه وزارت عدلیه به عمل خواهد آمد.

ماده 97 ـ به اختلافات مربوطه به مدلول اسناد رسمى که در نتیجه اقدام به اجراى آنها تولید می‌شود و همچنین به شکایات مربوط به طرز عمل و اقدامات اجرایی اداره ثبت اسناد هیئتى مرکب از رئیس و مدعى العموم محکمه بدایت و مدیر ثبت محل رسیدگى خواهد نمود.

هر گاه دستور اجرا به توسط مدیر ثبتى داده شده است که محل مأموریت او در مقر محکمه بدایت نیست هیئت با عضویت مدیر ثبت مأمور در مقر محکمه بدایتى که اجراء ثبت در حوره آن جریان یافته تشکیل می‌شود.

در موردى که اجرای مدلول اسناد رسمى از حوزه ثبتى به حوزه دیگر احاله شده باشد نسبت به اختلافات مربوطه به مدلول اسناد رسمى هیئت مزبوره از مدیر ثبتى که دستور اجراء را صادر کرده و رئیس و مدعى العموم محکمه همان محل تشکیل خواهد شد و نسبت به شکایات مربوطه به طرز عمل و اقدامات اجرایی هیئت مزبوره از مدیر ثبت و رئیس و مدعى العموم محلى که اقدامات اجرایی در آن حوزه به عمل می‌آید تشکیل می‌شود.

ماده 98 ـ در صورتى که هیئت مذکوره در ماده فوق تشخیص دهند که مدلول سند مخالف قوانین مدنى است و یا دستور اجراء مطابق با مفاد سند رسمى نبوده یا تعهدى که امر به اجراء آن شده است متوقف بر مقدمه یا شرطى است که حصول مقدمه یا شرط مورد اختلاف واقع شده و حل آن منوط به رسدگى قضایی است دستور اجرا را ابطال می‌کند این تصمیم هیئت قابل شکایت نیست لیکن در مورد اول ذى نفع می‌تواند به محکمه صالحه مراجعه نماید و در مورد ثانى مدیر ثبت دستور مجدد مطابق با مفادر سند رسمى صادر می‌کند و در مورد سوم جریان اجرایی ثبت به کلى موقوف مانده و اجراى حکمى که در نتیجه مراجعه ذى نفع به محکمه صادر می‌شود با محکمه است. در صورتى که شکایت مربوط به طرز عمل و اقدامات اجرایی باشد جریان اجرای موافق نظر هیئت مزبور حسب المورد تعقیب یا تکمیل یا الغا خواهد شد و این تصمیم نیز قابل شکایت نخواهد بود.

نظریات اعضای هیئت در این موارد از موجبات رد حاکم مطابق قانون اصول محاکمات حقوقى محسوب نخواهد شد.

رسیدگى هیئت مزبوره در جلسه ادارى به عمل می‌آید و ترتیب آن در نظامنامه وزارت عدلیه معین خواهد شد.

چون به موجب قانون 7 دى‌ماه 1314 (وزیر عدلیه مجاز است لوایح قانونى را که به مجلس شوراى ملى پیشنهاد می‌نماید پس از تصویب کمیسیون قوانین عدلیه به موقع اجرا گذارده و پس از آزمایش آنها در عمل نواقصى را که در ضمن جریان ممکن است معلوم شود رفع و قوانین مزبوره را تکمیل نموده ثانیاً براى تصویب به مجلس شوراى ملى پیشنهاد نماید) علیهذا (قانون اصلاح مواد 96 ـ 97 و 98 قانون ثبت اسناد و املاک) که مشتمل بر یک ماده است و در تاریخ دوازدهم اسفند‌ماه یکهزار و سیصد و چهارده شمسى به تصویب کمیسیون قوانین عدلیه مجلس شوراى ملى رسیده قابل اجرا است.

رئیس مجلس شوراى ملى ـ حسن اسفندیارى

+++

قانون‏

ترفیعات ارتش شاهنشاهى ایران

فصل یکم

مقررات عمومى‏

ماده یکم

تصویب کلیه ترفیعات و عزل و نصب افسران و همردیفان آنها پس از سیر قانونى منوط به اراده سنیه شاهانه خواهد بود.

ماده دوم

ترتیب درجات در ارتش به قرار ذیل است:

1 ـ سرباز یکم

2 ـ سرجوخه

3 ـ گروهبان سوم

4 ـ گروهبان دوم

5 ـ گروهبان یکم

6 ـ استوار دوم

7 ـ استوار یکم

8 ـ ستوان سوم

9 ـ ستوان دوم

10 ـ ستوان یکم

11 ـ سروان

12 ـ سرگرد

13 ـ سرهنگ دوم

14 ـ سرهنگ

15 ـ سرتیپ

16 ـ سرلشگر

17 ـ سپهبد

ماده سوم

نیل به مقام افسرى در ارتش شاهنشاهى مطلقاً موکول به طى دوره آموزشگاه تخصصى نظامى یا فنى صنف مربوطه در داخله یا خارجه خواهد بود.

ماده چهارم

افسرانى که آموزشگاه ستوانى را طى نموده و با رتبه ستوان سومى از آن آموزشگاه خارج می‌شوند فقط می‌توانند تا رتبه سروانى به سرگردى منوط به طى دانشکده افسرى است و افسرانى که دانشکده افسرى را طى نموده و با رتبه ستوان دومى از آن خارج کردند فقط تا رتبه سرهنگى ترفیع خواهند یافت و ترفیع آنها از سرهنگى به سرتیپى منوط به طى دانشگاه جنگ است غیر از مواردى که استثنائاً اراده سنیه شاهانه تعلق گیرد.

تبصره ـ ارزش آموزشگاه‌های افسرى وزارت جنگ سابق و دیویزیون سابق و ژاندارمرى سابق مانند آموزشگاه ستوانى خواهد بود و افسرانى که فعلاً از این طبقه داراى رتبه سرگردى و سرهنگ دومى هستند تا رتبه سرهنگى ممکن است ترقى نمایند.

ماده پنجم

ترفیع درجات وقتى داده خواهد شد که محل آن در تشکیلات موجود باشد.

ماده ششم

ترفیع افسران غیر از موارد جنگى فقط در اول فروردین‌ماه هر سال عملى می‌گردد.

ماده هفتم

ترفیع افسران و همردیف افسران در حکم عمومى ارتش درج می‌گردد.

+++

تبصره ـ ترفیع افسران و همردیف افسران ادارات و دوائر تابعه وزارت جنگ در حکم وزارت جنگ درج خواهد شد.

ماده هشتم

کلیه امتیازات افسران و افراد در حکم عمومى ارتشى درج می‌گردد.

تبصره ـ امتیارات افسران و افراد ادارات و دوائر تابعه وزارت جنگ در حکم وزارت جنگ درج خواهد شد.

ماده نهم

در موقع خروج شاگردان از دانشکده افسرى و آموزشگاه ستوانى ارتش و همچنین براى اولین درجه افسرى فارغ‌التحصیل‌های آموزشگاه‌های نظامى و فنى خارجه و در موقع ترفیع از سرگردى به بالا فرمان همایونى صادر خواهد شد.

ماده دهم

افسران و هم ردیفانى که براى آنها پیشنهاد ترفیع رتبه می‌شود باید علاوه بر شرایط مقرره در این قانون در حین تقدیم پیشنهاد در یکى از دیوان حرب‌ها تحت تعقیب محاکماتى نباشند.

تبصره ـ تا موقعى که قرار مجرمیت درباره اشخاص صادر نگردیده و جزوه امر براى تعقیب به دیوان حرب احاله نشده هیچ گونه اتهام و سابقه مانع ترفیع آنها نخواهد بود و فقط افسران معلق که طبق مقررات جاریه مطابق قانون به حال تعلیق در آمده‌اند اعم از این که جرم آنها تثبیت شده باشد یا خیر در مدت تعلیق از حق ترفیع محروم خواهند بود.

فصل دوم

مدت درجات‏

ماده یازدهم

حداقل مدت جهت ترفیع افسران از یک رتبه به رتبه بالاتر در صورت ابراز لیاقت و واجد بودن شرایط لازمه به شرح ذیل خواهد بود.

از ستوان سومى به ستوان دومى دو سال

از ستوان دومى به ستوان یکمى دوسال

از ستوان یکمى به سروانى چهار سال

از سروانى به سرگردى چهار سال

از سرگردى به سرهنگ دومى سه سال

از سرهنگ دومى به سرهنگى دو سال

تبصره ـ براى فارغ‌التحصیل‌های دانشکده افسرى و آموزشگاه ستوانى ارتش که معمولاً در مهر‌ماه هر سال افسر شناخته می‌شوند حداقل مدت جهت اولین ترفیع آنها یک سال و نیم خواهد بود.

ماده دوازدهم

اقلاً مدتى که براى هر درجه معین شده در ایام جنگ با خارجه منظور نبوده و فقط یک ربع آن شرط خواهد بود ولى در صورت کثرت تلفات ممکن است از این حد نیز تجاوز نماید و شرایط مقرره بر طبق احکام جنگى خواهد بود.

فصل سوم

مقررات مربوطه به ترفیع افراد

ماده سیزدهم

ترفیع افراد به ترتیب ذیل در حدود اختیارات فرماندهان قسمت‌های مستقل و رؤساى ادارات خواهد بود.

1 ـ ترفیع تا رتبه گروهبان یکمى در حدود اختیارات لشکر‌ها و ادارات و تیپ‌های مستقل.

2 ـ ترفیع گروهبان‌های یکم به رتبه استوار دومى و اعطای اضافه حقوق و ترفیع استوار یکمى مطلقاً موکول به وصول

+++

پیشنهاد از طرف قسمت‌های مربوطه و تصویب ستاد ارتش خواهد بود.

3 ـ ترفیع گروهبان‌های یکم به رتبه استوار دومى و اعطای اضافه حقوق و ترفیع استوار یکمى در مورد متصدیان امور مالى قسمت‌ها و در ادارات تابعه وزارت جنگ نیز موکول به وصول پیشنهاد از طرف قسمت‌ها و ادارات تابعه و تصویب وزارت جنگ خواهد بود.

ماده چهاردهم

فقط افرادى می‌توانند به رتبه سرباز یکمى نائل شوند که اقلاً شش‌ماه در یکى از قسمت‌های صف خدمت کرده و ابراز لیاقت نموده باشند.

ماده پانزدهم

فقط سرباز یکم‌هایی به رتبه سرجوخگى نائل می‌شوند که در یکى از قسمت‌های صف اقلاً شش‌ماه خدمت کرده و ابراز لیاقت نموده باشند.

ماده شانزدهم

فقط اشخاص ذیل می‌توانند به درجه گروهبانى نائل شوند.

1 ـ سرجوخه‌‌هایی که دوره آموزشگاه گروهبانى را طى کرده باشند.

2 ـ داوطلبانى که از عهده امتحان دخولى آموزشگاه گروهبانى برآمده دوره آن را به پایان رسانیده و امتحان خروجى آن را داده باشند.

ماده هفدهم

حداقل خدمت براى هر یک از مراحل بین گرهبان سومى و گروهبان دومى و گروهبان یکمى شش‌ماه خواهد بود.

ماده هجدهم

فقط گروهبان یکم‌هایی می‌توانند به رتبه استوار دومى نائل شوند که حتماً دوره آموزشگاه گروهبانى را دیده و لااقل یک سال با درجه گروهبان یکمى خدمت و ابراز لیاقت نموده باشند و ضمناً گروهبانان و محصلینى که دوره آموزشگاه‌های فنون مختلفه را طى نموده و از عهده امتحانات خروجى مطابق شرایط مقرره برآمده باشند می‌توانند موقع خروج از آموزشگاه به درجه استوار دومى نائل گردند بدیهى است مزایاى خروجى آموزشگاه‌های مزبور بایستى نسبت به آموزشگاه‌های گروهبانى مرجح بوده و چنانچه محصلین از آموزشگاه‌های فنى فوق الذکر با رتبه گروهبانى خارج شوند ترفیع آنان به رتبه استوار دومى منوط به انقضای موعد مقرره خواهد بود.

تبصره ـ گروهبانان یکمى که دوره آموزشگاه گروهبانى را طى ننموده باشند ولى مطابقت معلومات و لیاقت آنها با گروهبانان آموزشگاه دیده مورد تصدیق فرمانده قسمت مربوطه واقع گردد در صورت داشتن دو سال خدمت متوالى در درجه گروهبان یکمى می‌توانند به رتبه استوار دومى نائل گردند.

ماده نوزدهم

حداقل خدمت براى ترفیع از استوار دومى به استوار یکمى چهار سال و در صورت ابراز لیاقت در هر دو سال حق استفاده از پنجاه ریال اضافه حقوق تا حد اکثر استوار یکمى خواهد داشت.

ماده بیستم

در ایام جنگ در داخله و یا با خارجه درجات سرجوخگى تا استوارى عموماً انتخابى و بنا بر شرایط مقرره در احکام جنگى خواهد بود.

+++

ماده بیست و یکم

ترفیع افراد ادارى و همردیفان آنها (از رتبه سربازى تا رتبه استوار یکمى) از حیث مدت تابع مقررات مربوطه به افراد صف خواهد بود ولى طى آموزشگاه‌های گروهبانى جزء شرایط ترفیع آنها محسوب نخواهد گردید. و ارتقاء رتبه آنها منوط به ابراز لیاقت می‌باشد.

فصل چهارم

مقررات مخصوص براى نیل به رتبه ستوان سومى

ماده بیست و دوم

استواران و گروهبانانى که اقلاً یک سال در صف خدمت نموده و از عهده امتحان سه ساله متوسطه برآیند و ضمناً سن آنها از نوزده کمتر و از بیست و هفت سال متجاوز نباشد و همچنین داوطلبانى که داراى تصدیق سه ساله متوسطه بوده و سن آنها از نوزده کمتر و از بیست و دو سال بیشتر نباشد پس از طى دوره سه ساله آموزشگاه ستوانى ارتش و دادن امتحان خروجى به رتبه ستوان سومى مفتخر می‌گردند.

ماده بیست و سوم

استواران یکم ادارى و هم‌ردیفان آنها که اقلاً سه سال در رتبه استوار یکمى خدمت نموده باشند می‌توانند در صورت لیاقت و داشتن محل به رتبه ستوان سومى ادارى یا همردیف آن نائل گردند.

فصل پنجم

مقررات مخصوص به ترفیع ستوان سوم‌های وظیفه و احتیاط

ماده بیست و چهارم

نفرات وظیفه که داراى تحصیلات کامل متوسطه و عالى باشند پس از یک‌ماه خدمت در صف و شش‌ماه تحصیل در دانشکده افسرى (احتیاط) و برآمدن از عهده امتحان خروجى به رتبه ستوان سومى وظیفه نائل و بقیه مدت مقرره را که مطابق قانون براى فارغ‌التحصیل‌های آموزشگاه‌های متوسطه من حیث‌المجموع هجده‌ماه و براى فارغ‌التحصیل‌های آموزشگاه‌های عالیه من حیث‌المجموع یک سال تعیین گردیده ادامه خدمت خواهند داد.

ماده بیست و پنجم

ستوان سوم‌های وظیفه در خاتمه مدت مقرره در ردیف احتیاط منظور می‌شوند و در صورت تمایل خود آنها و دادن تعهد خدمت دائمى ممکن است با همان درجه ستوان سومى افسر داوطلب شناخته شوند مشروط بر این که پس از خاتمه خدمت وظیفه منتهى به فاصله یک سال وارد خدمت دائمى ارتش بشوند.

ماده بیست و ششم

ستوان سوم‌های وظیفه که مایل به ادامه خدمت تحت السلاح با درجه ستوان دومى بشوند پس از طى خدمت قانونى خود در صف و دادن امتحان نهایی سال اول دانشکده افسرى با حفظ شغل تشکیلاتى در قسمت مربوطه و اخذ حقوق تمام رتبه ستوان سومى در کلاس دوم دانشکده افسرى پذیرفته شده و پس از یک سال تحصیل و دادن امتحان خروجى به درجه ستوان دومى مفتخر و افسر داوطلب شناخته می‌شوند ولى مخارج آموزشگاه آنها از حیث غذا و لباس در مدت تحصیل از حقوق مشارالیهم کسر می‌گردد.

+++

ماده بیست و هفتم

اطبا و دواسازان و دندان‌ساز‌های وظیفه پس از شش‌ماه خدمت اولیه در مؤسسات صحى ارتش و کسب اطلاعات لازمه نظامى به درجه ستوان سومى وظیفه (طبیب- دواساز- دندان‌ساز) مفتخر و به شرح ماده 24 پس از طى مدت مقرره در ردیف احتیاط منظور می‌گردند.

تبصره ـ فارغ‌التحصیلان بیطار وظیفه به دانشکده افسرى (احتیاط) وارد و در قسمت سوار آموزشگاه مزبور شش‌ماه خدمت صف را انجام خواهند داد.

ماده بیست و هشتم

هر یک از محصلین وظیفه دانشکده افسرى (احتیاط) که از عهده امتحانات خروجى برنیایند با درجه استوار یکمى به قسمت‌های مربوطه اعزام می‌گردند.

فصل ششم

مقررات مخصوص براى نیل به رتبه ستوان دومى

ماده بیست و نهم

فارغ‌التحصیلان دبیرستان نظام که شرایط ورودى به دانشکده افسرى را حائز بوده و دوره آن آموزشگاه را به پایان رسانیده و امتحان خروجى را داده باشند به رتبه ستوان دومى نائل می‌شوند.

ماده سى‌ام

اشخاصى که از خارج با داشتن تصدیق متوسطه و حائز بودن شرایط مقرره از عهده امتحان ورود به دانشکده افسرى برآمده دوره آن آموزشگاه را به پایان رسانیده و امتحانات خروجى را داده باشند به رتبه ستوان دومى نائل می‌گردند.

ماده سى و یکم

اشخاصى که آموزشگاه‌های نظام یکى از ممالک خارجه را که مطابق قانون آن کشور با ستوان دومى خارج می‌شوند به پایان رسانیده داراى تصدیق فارغ‌التحصیلى آن آموزشگاه باشند به رتبه ستوان دومى نائل می‌شوند و چنانچه اشخاص مزبور قبل از تحصیل سابقه خدمتى در ارتش شاهنشاهى ایران نداشته باشند براى مدت سه‌ماه با رتبه ستوان دومى و اخذ حقوق تمام رتبه در دانشکده افسرى استاژ خواهند داد و چنانچه این استاژ متضمن مخارجى باشد به عهده خود آن افسر خواهد بود.

ماده سى و دوم

محصلین دانشکده طب تهران که قبول خدمت نظامى می‌نمایند اشخاصى که دو سال به خاتمه تحصیل آنها باقى است با اخذ حقوق استوار دومى و محصلینى که یک سال به خاتمه تحصیلات آنها باقى است با اخذ حقوق استوار یکمى به تحصیلات خود ادامه خواهند داد و پس از خاتمه تحصیلات و اخذ دانشنامه به رتبه ستوان دومى طبیب مفتخر می‌گردند.

محصلین فوق به طور عموم تعهد هشت سال خدمت از تاریخ خاتمه تحصیل سپرده ضمناً در ساعات خارج از تحصیل در موسسات صحى ارتش خدمت و عملیات خواهند نمود.

ماده سى و سوم

محصلین فنى و مهندسین و معلمین علوم عالیه و اطبا و بیطاران و دواسازان و محصلین آموزشگاه‌های عالیه هواپیمایی و مکانیک و الکتریسیته خارجه و امثال آن که به موجب مدارک رسمى داراى تحصیلات دوره کامل متوسطه بوده و براى تحصیل به خارجه اعزام می‌گردند در صورتی که منظماً دروس آموزشگاه‌های مزبور را پیروى نموده باشند

+++

(به جز سنوات تجدیدى که محسوب نمی‌شود) بعد از چهار سال از تاریخ شروع به تحصیل به رتبه ستوان دومى بدون حقوق نائل و از خرج تحصیل و فوق‌العاده مأموریت طبق مقررات استفاده نموده پس از خاتمه تحصیلات آنها ازتاریخ مراجعت به ایران رتبه آنها تثبیت و حقوق رتبه خودرا دریافت خواهند نمود.

ماده سى و چهارم

محصلین دانشکده بیطارى در داخله که داوطلب خدمت ارتش باشند ضمن تعهد هشت سال خدمت در ارتش شاهنشاهى کسانى که یک سال به خاتمه تحصیل آنها باقى است هم‌ردیف استوار یکم و کاسنى که دو سال به خاتمه تحصیل آنها باقى است هم‌ردیف استوار دوم شناخته شده و با دریافت حقوقات رتبه مربوطه به تحصیلات خود ادامه داده و بعد از اتمام دوره دانشکده بیطارى به رتبه ستوان دومى بیطار مفتخر می‌شوند.

ماده سى و پنجم

محصلین دانشکده دواسازى تهران که داوطلب خدمت ارتش باشند کسانى که یک سال به خاتمه تحصیل آنها باقى است همردیف استوار یکم شناخته شده و با دریافت حقوقات رتبه مربوطه به تحصیلات خود ادامه خواهند داد.

محصلینى که دو سال به خاتمه تحصیل آنها باقى است همردیف استوار دوم شناخته شده و با دریافت حقوقات رتبه مربوطه به تحصیلات خود ادامه خواهند داد. محصلین فوق به طور عموم تعهد هشت سال خدمت از تاریخ خاتمه تحصیل سپرده ضمناً در ساعات خارج از تحصیل در مؤسسات صحى ارتش خدمت و عملیات خواهند نمود و پس از فراغت از تحصیل و اخذ دانشنامه اشخاصى که با دارا بودن تحصیلات دوره کامل متوسطه وارد دانشکده مزبور شده‌اند به رتبه ستوان دومى دواساز مفتخر می‌گردند و ترفیع آنها به رتبه ستوان یکمى و سروانى تابع مقررات ماده (41) و (47) خواهد بود ولى اشخاصى که با تحصیلات دوره اول متوسطه وارد دانشکده دوا سازى شده‌اند پس از خروج از آموزشگاه به رتبه ستوان دومى دواساز مفتخر و بقیه ترفیعات آنها تابع مقررات عمومى خواهد بود.

ماده سى و ششم

فارغ‌التحصیلان دانشکده افسرى و آموزشگاه ستوانى که بر طبق شرایط مقرره تحصیلى از عهده امتحانات خروجى برنیایند با یک درجه مادون از آموزشگاه خارج و ترفیعات آنها بعداً تابع مقررات عمومى خواهد بود.

فصل هفتم

مقررات مخصوص براى نیل به رتبه ستوان یکمى

ماده سى و هفتم

عطف به ماده (11) افسرانى که دو سال با درجه ستوان دومى خدمت نموده و حائز شرایط لازمه باشند با در نظر گرفتن مقررات مربوطه به اولین ترفیع فارغ‌التحصیلان آموزشگاه‌های نظامى به درجه ستوان یکمى مفتخر می‌گردند.

ماده سى و هشتم

محصلین فنى و مهندسین و معلمین علوم عالیه و اطبا و بیطاران و دواسازان و محصلین آموزشگاه‌های عالیه هواپیمایی و مکانیک و الکتریسیته و امثال آن در خارجه که مطابق ماده (33) به رتبه ستوان دومى نائل شده‌اند در صورتی که منضماً دروس آموزشگاه‌های مزبور را پیروى نموده باشند (به جز سنوات تجدیدى که محسوب نمی‌شود) دو سال بعد از ارتقاء به رتبه ستوان دومى به رتبه ستوان یکمى بدون حقوق مفتخر و از خرج تحصیل و فوق‌العاده مأموریت طبق مقررات استفاده نموده و پس از خاتمه تحصیلات از تاریخ مراجعت به ایران رتبه آنها تثبیت و حقوق رتبه خود را دریافت خواهند نمود.

+++

ماده سى و نهم

عطف به ماده (34) فارغ‌التحصیل‌های دانشکده بیطارى تهران که پس از اتمام دوره دانشکده به رتبه ستوان دومى بیطار با حقوق نائل شده‌اند پس از یک سال خدمت در صنف مربوطه به رتبه ستوان یکمى بیطار مفتخر می‌گردند.

ماده چهلم

عطف به ماده (33) محصلین دانشکده طب که پس از ختم تحصیلات سال پنجم دانشکده مزبور و اخذ دانشنامه به رتبه ستوان دومى طبیب مفتخر شده‌اند پس از یک سال خدمت به رتبه ستوان یکمى طبیب مفتخر می‌گردند.

ماده چهل و یکم

عطف به ماده (35) فارغ‌التحصیل‌های دانشکده دواسازى که با دارا بودن تحصیلات کامل متوسطه به رتبه ستوان دومى نائل گردیده‌اند پس از دو سال خدمت به رتبه ستوان یکمى دواساز مفتخر می‌شوند.

ماده چهل و دوم

فارغ‌التحصیل‌های آموزشگاه‌های نظامى که داوطلب خدمت در نیروى هوایی می‌شوند و پس از اخذ دانشنامه دانشکده افسرى به رتبه ستوان دومى نائل شده‌اند بعد از طى دوره دانشکده دیده‌بانى و خلبانى یا مکانیک هواپیمایی (که حداقل دوره هر یک از آن دانشکده‌ها یک سال باشد) و اخذ دانشنامه تخصصى به رتبه ستوان یکمى مفتخر می‌گردند.

تبصره ـ ماده فوق مربوط به افسران فارغ‌التحصیل آموزشگاه‌های نظامى است و اشخاصی که آموزشگاه‌های نظامى را طى ننموده باشند از این امتیاز (ستوان یکمى) بى بهره و تابع مقررات عمومى خواهند بود.

فصل هشتم

مقررات مخصوص براى نیل به رتبه سروانى‏

ماده چهل و سوم

عطف به ماده (11) افسرانى که چهار سال با رتبه ستوان یکمى خدمت نموده و حائز شرائط لازمه باشند به درجه سروانى مفتخر می‌گردند.

ماده چهل و چهارم

محصلین فنى و مهندسین و معلمین علوم عالیه واطباء و بیطاران و دواسازان و محصلین آموزشگاه‌های عالیه هواپیمایی و مکانیک و الکتریسیته و امثال آن در خارجه که مطابق مواد (33) و (38) شش سال بعد از شروع به تحصیل به رتبه ستوان یکمى بدون حقوق مفتخر شده باشند دو سال بعد از ارتقاء به رتبه ستوان یکمى بدون حقوق به رتبه سروانى مفتخر و از خرج تحصیل و فوق‌العاده مأموریت طبق مقررات استفاده نموده از تاریخ مراجعت به ایران رتبه آنها تثبیت و حقوق رتبه خود را دریافت خواهند نمود.

ماده چهل و پنجم

عطف به ماده (39) فارغ‌التحصیل‌های دانشکده بیطارى تهران که بعد از یک سال خدمت با رتبه ستوان دومى بیطار به رتبه ستوان یکمى بیطار مفتخر گردیده‌اند بعد از سه سال خدمت با رتبه ستوان یکمى بیطار به رتبه سروانى بیطار مفتخر می‌گردند.

ماده چهل و ششم

عطف به ماده (40) ستوان یکم‌های طبیب فارغ‌التحصیل دانشکده طب تهران پس از دو سال خدمت با درجه ستوان یکمى به رتبه سروانى طبیب مفتخر خواهند گردید.

+++

ماده چهل و هفتم

عطف به ماده (41) ستوان یکم‌های دواساز فارغ‌التحصیل دانشکده دواسازى که با دارا بودن تحصیلات کامل متوسطه دوره دانشکده دواسازى را طى نموده‌اند پس از سه سال خدمت با رتبه ستوان یکمى به رتبه سروانى دواساز مفتخر خواهند گردید.

فصل نهم

مقررات مخصوص براى نیل به رتبه سرگردى و بالاتر

ماده چهل و هشتم

ارتقاء به درجات سرگردى و بالاتر مشمول مادتین (3) و (11) این قانون خواهد بود.

ماده چهل و نهم

حداکثر ترقى اطبای مجازى که فعلاً در ارتش شاهنشاهى خدمت می‌نمایند فقط تا رتبه سروانى است و هیچ وقت نمی‌توانند طبیب ارشد هنگ بشوند.

تبصره ـ اطبای مجازى که قبل از وضع مقررات فوق داراى رتبه سرگردى به بالا بوده‌اند از این حیث مستثنى خواهند بود.

فصل دهم

قدمت خدمت

ماده پنجاهم

افسرانى که بر حسب تقاضاى شخصى یا به علل دیگرى از خدمت اخراج می‌شوند چنانچه مجدداً به خدمت پذیرفته شوند قدمت آنها در رتبه که دارا خواهند بود از روزى محسوب می‌شود که رسمیت آن در حکم عمومى ارتش اعلام شده فقط در موقع تقاعد یا برقرار مستمرى براى وراث سنوات خدمت آنها تا روز اخراج جزء سابقه خدمت محسوب خواهد شد.

تبصره ـ افسرانى که بر حسب تقاضاى شخصى از خدمت معاف گردیده‌اند چنانچه بعداً تقاضاى دخول به خدمت نمایند در صورت صلاحیت با یک درجه مادون پذیرفته خواهند شد.

ماده پنجاه و یکم

تعیین قدمت خدمت از روى تاریخ درجه و در صورت تساوى تاریخ درجه بین دو افسر با مراجعه به درجه ماقبل خواهد بود.

تبصره ـ چنانچه دو نفر افسر در درجه ماقبل نیز از حیث قدمت مساوى باشند قدمت خدمت آنها با مراجعه به سایر درجات ماقبل تشخیص داده خواهد شد.

ماده پنجاه و دوم

شاگردان آموزشگاه‌های مختلفه نظامى و همچنین فارغ‌التحصیل‌های آموزشگاه‌های نظامى خارجه که در یک تاریخ از آموزشگاه خارج و به مقام افسرى نائل می‌شوند در صورت واجد بودن کلیه شرایط و تساوى علل ترجیحى مطابق نمره ترتیب لیاقت که به موجب معدل نمرات امتحانات نهایی معین می‌شود در صنوف مختلفه از حیث ترفیع بر یکدیگر تقدم خواهند داشت.

+++

ماده پنجاه و سوم

تاریخ شروع به خدمت نظامى افسران و سایر مستخدمین نظامى از ابتداء سن نوزده سالگى رسمیت خواهد داشت و قبل از سن مزبور مدت مربوطه از حیث ترفیع و تقاعد جزء قدمت خدمت آنها محسوب نخواهد شد.

ماده پنجاه و چهارم

مدت تحصیلات نظامى افسران از زمان دخول به آموزشگاه‌های نظامى داخله یا خارجه با رعایت ماده فوق جزء مدت خدمت محسوب می‌شود.

ماده پنجاه و پنجم

کلیه مدت انتظار خدمت افسران و همردیفان از حیث ترفیع جزء سنین خدمت محسوب می‌شود.

ماده پنجاه و ششم

مدت اسارت در جنگ جزء قدمت خدمت منظور است.

ماده پنجاه و هفتم

مرخصى بیش از حد قانون جزء قدمت خدمت محسوب نخواهد شد.

ماده پنجاه و هشتم

مدت حبس‌های غیرانضباطى افسران که در اثر محکومیت‌های محاکماتى حاصل می‌شود و به طور مطلق حبس‌هایی که در حکم عمومى ارتشى درج می‌گردد جزء قدمت خدمت آنها محسوب نخواهد شد.

فصل یازدهم

تغییر صنف و ارشدیت

ماده پنجاه و نهم

صنوف اصلى ستوانان و سروانان پیاده و سوار ممکن است طبق تقاضاى خود آنها و موافقت فرمانده قسمت مربوطه ضمن تعویض شغل تغییر پیدا کند ولى ارشدیت افسران مزبور در رتبه که داراى هستند از روزى محسوب خواهد شد که تغییر صنف در حکم عمومى ارتشى تصریح می‌شود.

ماده شصتم

افسران ارشد و همچنین افسران توپخانه و مهندس و نیروى هوایی و نیروى دریایی و فنى و طبیب و بیطار و دواساز و موزیک که آموزشگاه تخصصى طى نموده باشند نمی‌توانند صنف خود را تغییر بدهند ولى افسران صنوف توپخانه و مهندس و نیروى هوایی و نیروى دریایی و فنى و موزیک که آموزشگاه تخصصى طى ننموده و جزء یکى از صنوف منظور شده باشند در صورت تمایل خود آنها و موافقت قسمت مربوطه و پس از حصول اطمینان از این که در صنف جدید بیشتر مورد استفاده خواهند بود ممکن است تغییر صنف پیدا کنند.

ماده شصت و یکم

تبدیل از همردیف افسر به مقام افسر ادارى یا منظور شدن آنها در ردیف افسران صنف مالى و مباشرتى و همچنین تبدیل از همردیف فنى به مقام افسر فنى ارشدیت درجه مربوط را از بین نخواهد برد.

ماده شصت و دوم

خدمات فوق‌العاده شایان (به طوری که شایسته تمجید و اعلام در احکام عمومى باشد) و زخم برداشتن در جنگ بر طبق احکام عمومى ارتشى ممکن است از یک الى یکصد و هشتاد روز بر مدت خدمت بیفزاید.

ماده شصت و سوم

گروهبانان و استواران و افسرانى که با نمرات 1 و 2 و 3 از آموزشگاه‌های مربوطه بیرون آمده باشند نسبت به هم‌ردیفان خود به ترتیب ذیل داراى ارشدیت خواهند بود:

+++

گروهبانان دو‌ ماه.

استواران چهار ماه.

افسران شش‌ ماه.

فصل دوازدهم

سن

ماده شصت و چهارم

احدى نمی‌تواند به درجه مافوق نائل شود مگر آن که میزان سن او اجازه دهد که اقلاً چهار سال در رتبه مافوق قبل از رسیدن به حد سن مقرره آن رتبه خدمت نماید.

ماده شصت و پنجم

حداکثر سن در هر درجه به قرار ذیل است:

ستاد- پیاده- سوار- توپخانه- مهندسى- فنى- هواپیمایی- نیروى دریایی- زره‌پوش.

استوار و ستوانان 1 و 2 و3 45

سروان 48

سرگرد 50

سرهنگ دوم 53

سرهنگ 55

سرتیپ 60

سرلشکر 63

صحیه- بیطارى- مالى و مباشرتى- ادارى- موزیک- هم‌ردیفان.

استواران و ستوانان 1 و 2 و3 48

سروان 50

سرگرد 54

سرهنگ دوم 56

سرهنگ 60

سرتیپ 63

سرلشکر 65

ماده شصت و ششم

اشخاص ذیل از حدود سن مذکور در ماده فوق مستثنى می‌باشند.

وزیر جنگ رئیس ستاد ارتش‏

رئیس اداره تفتیش مالى ارتش فرمانده سپاه به بالا

آجودان ژنرال یکم رئیس اداره محاکمات

+++

حداکثر سن اشخاص فوق شصت و هشت سال خواهد بود.

ماده شصت و هفتم

افسرانى که استثنائاً داراى شغل رتبه مافوق هستند تابع حدود سن آن رتبه خواهند بود.

ماده شصت و هشتم

افسران صفى که عهده‌دار مشاغل مالى و دفترى می‌شوند از حیث سن تابع مقررات صنف اصلى خواهند بود مگر در صورت تغییر صنف مطابق ماده 59 ـ 60 ـ 61.

فصل سیزدهم

نیروى دریایی

ماده شصت و نهم

عطف به ماده (2) اسامى درجات صنف دریایی به قرار ذیل است.

ناوى (سرباز)

سرناوى (سرجوخه)

مهناوى دو (گروهبان دوم)

مهناوى یک (گروهبان یکم)

ناو استوار دو (استوار دوم)

ناو استوار یک (استوار یکم)

ناویان سه (ستوان سوم)

ناویان دو (ستوان دوم)

ناویان یک (ستوان یکم)

ناو سروان (سروان)

ناخدا سه (سرگرد)

ناخدا دو (سرهنگ دوم)

ناخدا یک (سرهنگ)

دریادار (سرتیپ)

دریابان (سرلشگر)

دریاسالار (سپهبد)

تبصره ـ اسامى درجات فوق منحصراً مربوط به افسران دریایی بوده و رتبه افسران فنى نیروى دریایی مانند اطباء و مهندسین و افسران مالى و ادارى با اصطلاحات ارتش برى نامیده خواهد شد.

ماده هفتادم

ترفیعات افسران و افراد نیروى دریایی از حیث شرایط و مدت تابع مقررات ارتش برى مندرجه در این قانون خواهد بود.

+++

فصل چهاردهم

اداره امنیه

ماده هفتاد و یکم

ترفیعات افسران و افراد اداره امنیه از حیث شرایط و مدت تابع مقررات ارتش برى مندرجه در این قانون خواهد بود.

ماده هفتادو دوم

شرایط ورود به آموزشگاه ستوانى اداره امنیه و مقررات نیل به رتبه ستوان سومى براى فارغ‌التحصیل‌های آموزشگاه مزبور تابع مقررات ماده (22) خواهد بود.

ماده هفتاد و سوم

حداکثر سن افسران و استواران اداره امنیه تابع مقررات مربوط به قسمت دوم ماده 65 راجع‌به افسران غیر صفى و ادارى خواهد بود.

تبصره ـ حداکثر سن رئیس اداره امنیه تابع مقررات ماده (66) خواهد بود.

ماده هفتاد و چهارم

وزارت جنگ مأمور اجراى این قانون است و از تاریخ دهم فروردین‌ماه 1315 به موقع اجراء گذارده می‌شود.

این قانون که مشتمل بر هفتاد و چهار ماده است در جلسه هفدهم اسفند‌ماه یکهزار و سیصد و چهارده شمسى به تصویب مجلس شوراى ملى رسید.

رئیس مجلس شوراى ملى ـ حسن اسفندیارى‏

+++

یادداشت ها
Parameter:293549!model&5137 -LayoutId:5137 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار(مشروح مذاکرات)